Nghiep va Luan Hoi
This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font
Nghiệp Dẫn Đi Trong Luân Hồi Lục Đạo
Thích Thanh Từ
Giáo lý của nhà Phật cốt
yếu dạy cho con người tu để giải thoát luân
hồi sanh tử. Tuy nhiên, tùy theo sức huân tu cao thấp
mà giải thoát cũng có nhiều từng bậc. Đại
lược chúng ta có thể chia làm hai bậc là: Từng
phần giải thoát và toàn phần giải thoát.
Từng phần giải thoát là bậc
thứ nhứt, tu mà còn luân hồi sanh tử, nhưng biết
chọn lựa phước lành để đi trong đường tốt
hưởng phước báo. Những loại chúng sanh đi trong các
đường địa ngục, ngạ quỉ, súc sanh, A tu la đều
không biết chọn nghiệp lành nên đi vào
con đường ác chịu qủa báo khổ đau. Và ngay như
loài người có biết chọn nghiệp thiện,
lại cũng có ngườì không biết chọn nên tạo
lắm nghiệp ác, vì vậy mà chịu không biết bao
nhiêu thứ khổ đau.
Thế nên khi còn ở trong
lục đạo luân hồi, sau khi bỏ thân này, muốn cho
đời sống cuả thân sau được an vui hạnh phúc thì
ngay hiện tại phải biết chọn lựa
nghiệp lành để làm và để tránh ba
nghiệp ác, đó là gốc của sự tu hành. Nghiệp
là động lực dẫn chúng ta đi trong luân hồi sanh tử,
nên rất hệ trọng đối với sự tu hành.
Vậy nghiệp là gì?
Nghiệp được dịch từ chữ Phạn "Karma"
nghĩa là hành động lặp đi lặp lại nhiều lần
thành thói quen. Thói quen đó gọi là nghiệp.
Ví dụ giáo viên dạy học, dạy từ năm này qua
năm khác, được gọi là nghề giáo và những
người làm cùng nghề thì gọi là bạn đồng
nghiệp. Nghiệp là việc làm của chính
mình, mình làm chủ và tạo tác thành thói quen rồi
cũng chính mình thừa nhận hậu quả do nó đưa tới.
Kinh Phật dạy: "Chúng sanh
làm chủ tạo nghiệp và thừa kế cái nghiệp
do chính mình đã tạo". Không do ai khác ngoài
mình. Chúng ta từ thuở sơ sinh cho tới chín mười
tuổi đâu có ai mắc bệnh ghiền rượu,
ghiền trầu hay ghiền thuốc... Thế mà từ
15, 16 tuổi cho tới già do sự tập tành thành thói
quen, người thì ghiền rượu, người thì ghiền
thuốc, kẻ thì ghiền á phiện... Đứa trẻ 15,
16 tuổi thấy người lớn cầm thuốc hút nhả khói phì
phà tưởng đó là oai là sang, nên bắt chước hút,
thành thói quen rồi ghiền thuốc. Lúc mới tập hút
thì mình làm chủ, thích hút thì hút không thích
hút thì thôi, nhưng hút nhiều lần dần dần thành
thói quen, thiếu thuốc thì khó chịu, ngáp, buồn,
phải đi mua về hút. Vậy khi đã ghiền rồi
thì không còn làm chủ nữa mà nó làm chủ ngược
lại mình, sai sử mình làm theo thói quen ưa thích
đó, Vậy, nghiệp là cái chúng ta tự tạo, chúng
ta làm chủ tạo thành thói quen, khi thói quen thuần
thục thì nó làm chủ dẩn dắt sai sử chúng ta.
Nếu ta tập thói quen là việc thiện thì
được dẫn dắt tiếp tục làm việc thiện,
nếu chúng ta tập thói quen làm việc bất
thiện thì bị dẫn dắt tiếp tục làm việc
bất thiện. Chẳng hạn, người mỗi chiều đi
chùa, tụng kinh lâu ngày thành thói quen, một hôm
tới giờ tụng kinh không đi cảm thấy thiếu, thấy
buồn, có một động lực thôi thúc bắt phải đi chùa
tụng kinh. Còn người khác, mỗi chiều đi quán
uống rượu, lâu ngày thành thói quen nên ghiền,
tới cữ đi uống rượu, không đi thì cảm thấy bức
rức khó chịu, ngáp dài, có một ma lực thôi thúc sai
khiến tới quán rượu để uống rượu. Người
đi chùa tụng kinh tập thành thói quen đó là
nghiệp thiện, đưa tới sự an vui lợi ích cho
bản thân mình. Người đi quán uống rượu tập thành
thói quen là nghiệp ác, đưa tới nghèo thiếu,
bệnh hoạn kém trí tuệ.
Vậy, nghiệp phát xuất từ
đâu? Nếu thân tạo tác thiện đó là
nghiệp thiện của thân, thân tạo tác ác đó
là nghiệp ác của thân. Miệng nói điều
lành là nghiệp thiện của miệng, miệng
nói lời hung dữ là nghiệp ác của miệng. Ý
nghĩ tốt là nghiệp thiện của ý, ý
nghĩ xấu là nghiệp ác của ý. Đó là
nghiệp phát xuất từ thân khẩu ý. Như vậy,
tạo nghiệp chủ động là mình, nếu muốn luân
hồi chỗ tốt cho thân lành mạnh tốt đẹp được
sống an vui hạnh phúc thì hiện tại phải biết
tạo nghiệp thiện, nếu ngược lại tạo
nghiệp ác thì luân hồi đến cõi xấu, thọ
thân xấu sống đời đầy đau khổ do mình chủ động
trọn vẹn, chớ không do ai khác, ngay Phật trời
cũng không dự phần trong đó.
Như vậy, chúng ta là chủ
chọn lấy hướng đi cho chúng ta mai sau, nếu
khôn ngoan đã chọn cho mình một hướng đi tốt
đẹp thì cứ theo hướng đó mà đi, chớ có thay
đổi. Cũng như các học sinh sau khi đã chọn
nghề và tốt nghiệp ra trường, phải theo cái
nghề mình đã chọn mà sống, sướng hay khổ
tùy theo cái nghề của mình chọn.
Vậy, chúng ta tu là phải làm
sao? Có nhiều Phật tử than vì bệnh tật vì
nghèo khổ không thể tu. Người than như vậy là
chưa biết tu, vì họ tưởng phải đi chùa
nhiều, tụng kinh giỏi mới là tu. Như đã nói, tu
là chuyển nghiệp ác thành nghiệp
thiện, mà nghiệp thì phát xuất từ thân,
khẩu, ý. Giả sử như người buôn bán, nếu
tráo hàng thật ra hàng giả, hoặc cân đo thiếu,
hoặc bán người trả giá không đúng, nổi giận la
chửi, đó là thân miệng tạo nghiệp ác, không
biết tu. Nếu buôn bán với mức lời vừa phải,
hàng thật nói là hàng thật, hàng giả nói là hàng
giả, cân đo đúng, khách trả đúng giá thì vui vẻ
bán, khách trả không đúng giá tuy không bán vẫn vui
cười không tức giận mắng chửi. Hoặc đi đường gặp
người già yếu nhường lối đi, nhường chỗ
ngồi, đưa qua đưòng, đưa qua cầu, bưng xách nặng
dùm người... đó là thân khẩu thiện, biết
tu, tu trong công ăn việc làm, tu ngoài đường, tu
ngoài chợ. Á trong nhà, đối với người thân cũng
phải giữ thân miệng luôn lành, làm cha mẹ giữ
đúng tư cách của cha mẹ, con cái có lỗi lầm
phải từ tốn răn dạy, hướng dẫn phù hợp với đạo
lý cho con nên người, đó là tu. Nếu ỷ
quyền cha mẹ, khi con làm không vừa ý, tay
đánh đập, miệng la hét, chửi rủa, đó là không
biết tu. Phận làm con đối với cha mẹ phải
biết thương kính, chăm lo việc ăn mặc thuốc
thang cho cha mẹ, đừng để cha mẹ buồn tủi lúc
ruổi già. Nếu cha mẹ có sanh tật khó khăn thì
nên an ủi khuyên lơn hơn là hờn trách chế diễu.
Đó là chuyển nghiệp thân nghiệp khẩu
luôn lành.
Về ý nghiệp có
phần vi tế hơn, với người biết tu cũng
chuyển được nghiệp ác thành nghiệp
thiện. Nếu đang ngồi chơi hay đi, hoặc làm
việc, khởi nghĩ buồn giận người, biết đó
là ác ý liền dừng không nghĩ, mà khởi nghĩ
thương người nghèo khó, quý kính bậc hiền
đức, tìm cách giúp đỡ người khốn khổ... Đó là
chuyển nghiệp ý ác thành ý thiện.
Nếu cho rằng đi chùa hay tụng kinh mới là tu, thì
tu quá ít. Rồi bệnh nào tật ấy vẫn còn nguyên,
tham sân si ích kỷ vẫn không chừa, tu như thế
hiện tại tự mình không lợi ích và cũng không
đem được an hòa cho mọi người chung quanh, mai
sau bị nghiệp lôi vào đường ác là địa ngục
ngạ quỉ súc sanh.
Thế nên Phật dạy trong tất
cả ngày giờ của mọi sinh hoạt đều phải tu
mới chuyển được ba nghiệp trọn lành. Ba
nghiệp lành rồi, ngay đời hiện tại tự mình
không phiền não, lúc nào cũng nhẹ nhàng an vui.
Trong gia đình mọi người không thắc mắc rày rà,
trên thuận dưới hòa, đầm ấm hạnh phúc. Ngoài xã
hội được an bình không loạn ly. Tu như thế mới
thật là tu. Đừng vì muốn được đi chùa thường
xuyên, muốn được tụng kinh nhiều mà phế bỏ
cả việc nhà, thân miệng ý không
chuyển cho lành, về nhà thì thắc mắc, gây
cãi hết người này tới người nọ làm cho gia
đình xào xáo. Đối với người ngoài xã hội thì
không nhịn một lời không nhượng một bước. Đi chùa
tụng kinh như thế là chưa thật tu.
Có một bà cụ Nhật Bổn lần
chuỗi niệm Phật rất giỏi. Khi lần chuỗi
niệm Phật thì rất chăm chỉ, nhưng khi dừng
niệm Phật thì rầy rà con cháu inh ỏi. Con trai bà
thấy bà tu như thế nên buồn và nói:
-- Má à, má tu, má cứ lo niệm Phật đi, sao má cứ rầy rà hoài khiến xao lãng làm sao Phật chứng cho má?
Bà nói:
-- Khi nào tao niệm Phật thì Phật thông cảm cho tao, còn khi nào tao rầy tụi bây thì tụi bây biết cho tao.
Bà chia làm hai phần, phần
niệm Phật thì tu với Phật, phần rầy la thì dành
cho con cháu! Người thật tu là vừa tu với Phật cũng
vừa tu với thế gian, tu như thế mới trọn
vẹn.
Có người ngoại đạo đến hỏi Phật:
-- Thưa ngài Cồ Đàm (họ Gautama, tên Siddhartha,
dòng Shakya, của Đức Phật Thích Ca), cái gì định
đặt cho con người, sinh ra kẻ thì nghèo nàn khổ sở,
người thì giàu sang sung sướng, kẻ thì sống lâu,
người thì chết yểu, kẻ thì yếu đau,
người thì khỏe mạnh, kẻ thì ngu dốt người thì
thông minh?
Phật trả lời:
-- Tất cả sự sai biệt giữa con người và con người là do nghiệp mà họ đã tạo định đặt ra, nên có người ưu kẻ liệt.
-- Do tạo nghiệp gì khiến cho con người sống lâu và do tạo nghiệp gì khiến cho người chết yểu?
-- Người không tạo nghiệp sát hại chúng sanh thì
được thọ mạng lâu dài. Người tạo nghiệp
sát, đoản mạng sống của chúng sanh nên thọ mạng
yểu.
-- Do tạo nghiệp gì thân người được khoẻ mạnh và do tạo nghiệp gì mà thân hay yếu đau bệnh tật?
-- Do nghiệp ác làm cho người đau khổ nên
thọ thân hay bệnh tật đau yếu. Và do
nghiệp lành an ủi giúp đỡ người qua những tai
nạn khốn khó nên được thọ thân khỏe mạnh vui
tươi.
-- Do tạo nghiệp gì mà sinh
thân trong gia đình giàu sang sung sướng và do tạo
nghiệp gì mà sinh thân trong gia đình nghèo khó
khốn khổ?
-- Do đời trước biết làm lành, biết bố thí
cúng dường, biết giúp đỡ người nghèo khó
bệnh tật, nên đời này được sinh ra trong cảnh
giàu sang sung sướng. Người ở đời trước không
biết bố thí cúng dường, không biết giúp đỡ
người nghèo khó, lại còn tham lam rút riả của
người nên đời này sanh thân trong cảnh ngèo đói
thiếu thốn.
-- Do nghiệp gì người sanh ra được thông minh sáng suốt và do nghiệp gì người sanh ra lại ngu dốt tối tăm?
-- Người đời trước do siêng năng học hỏi tìm
hiểu chân lý, ưa thích giúp người được
học hỏi hiểu biết nên đời này được
thông minh. Người ở đời trước do lười biếng
học, không chịu tìn hiểu chân lý, cản
ngăn sự học hỏi của người nên đời này bị tối
tăm mê mờ.
Vậy, tất cả quả tốt hay xấu
mà chúng ta đang thọ hiện nay, gốc là từ cái
nhân chúng ta gây thuở trước, chứ không phải
bỗng dưng mà có, khi đã biết như thế,
chúng ta muốn ngày mai được tốt đẹp an vui hay bị
đau khổ, thì ngay bây giờ chúng ta phải chuẩn bị.
Nếu chuẩn bị bằng nghiệp lành thì sẽ được
đến cõi lành và được an vui hạnh phúc, nếu
chuẩn bị bằng nghiệp ác thì sẽ đi vào đường
dữ và bị khổ đau.
Có người nêu nghi vấn:
Hiện tại thân này hành động tạo nghiệp
thiện hay ác, mai kia thân hoại rồi hành động
cũng mất, vậy nghiệp còn hay mất? Đa số người
không tin nhân qủa, họ nghĩ rằng sau khi thân
hoại hành động cũng không còn thì nghiệp cũng
mất. Trong kinh Phật thường nói nghiệp theo mình
như bóng với hình vậy. Đời quá khứ, đời hiện
tại, đời vị lai có sự liên hệ tuá theo
nghiệp của mỗi người, Ví dụ có hai người
khách qua sông, một người chuyên nghề giáo, một
người chuyên nghề thương mãi. Khi đi đường
người thương mãi đem theo nhiều vàng bạc của
cải, nhà giáo chỉ mang theo một cặp sách vở và chút
ít tiền lộ phí, thuyền qua giữa sông bất
thần gặp sóng làm chìm. Khi thuyền chìm, mạnh ai
nấy lo lội vào bờ để thoát chết, lên
đến bờ thì tất cả của cải tiền bạc của
nhà thương mãi không còn, cặp giấy tờ tiền lộ
phí của nhà giáo cũng mất. Cả hai đều trắng
tay, nhưng kiến thức giáo dục của nhà giáo không
mất, kiến thức mua bán của nhà thương mãi cũng
không mất. Kiến thức là cái chuyên môn, sở
trường của con người không mất tức là nghề
nghiệp không mất. Như vậy, để thấy, qua
những cuộc biến đổi tất cả những cái có hình
tướng ngoài mình thì mất, nên khi thân này có hoại
đi, nghiệp thức không ngoài mình nên không mất.
Của cải tài sản thế gian, chúng ta tạo sắm
nhiều thế mấy, khi chết rồi tất cả
đều phải để lại không đem theo được một
món nào, chỉ có mang theo nghiệp mà thôi. Đó là
một lẽ thật. Thế mà, có nhiều người không
hiểu không tin, rồi mê tín dán nhà lầu xe hơi,
mua gấy tiền vàng bạc đốt để đem theo cho
cha mẹ chồng con chết xài.
Có người vội hỏi:
-- Con cháu vì thương cha mẹ, sau khi cha mẹ chết
họ dán nhà, xe, mua giấy tiền vàng thật
nhiều đem đốt và cầu nguyện cho cha mẹ
được hưởng. Như vậy, cha mẹ có được hưởng
không?
-- Nếu con cháu đốt giấy
tiền vàng bạc rồi cầu nguyện cho cha mẹ lãnh,
tôi e rằng ở tù chớ chẳng được hưởng. Tại sao?
Vì mang bạc giả xuống Diêm vương xài là bất hợp
pháp. Nếu đốt nhà lầu xe hơi giấy, cầu cho thân
nhân mình lãnh về ở và đi, tôi cho rằng nếu
ai làm như vậy là hại thân nhân của mình. Vì
nếu họ nhận được thì họ có nhà lầu
để ở, có xe hơi để đi, có tiền bạc
để xài, đủ tiện nghi quá thì họ sẽ ở
mãi cõi âm, không đi đầu thai. Đó là trường hợp
thân nhân của mình trong sanh tiền có chút phước
lành. Còn nếu là kẻ có tội thì chết
đọa địa ngục bị giam nhốt hành hạ làm sao mà
nhận lãnh tiền bạc nhà xe để xài? Đó là
chưa nói đến nhà xe tiền bạc bị đốt thành
tro thì dùng làm sao được? Thật là vô lý! Như
vậy, để thấy chính nghiệp lành hay dữ mà
mình tạo ra nó dẫn mình đi thọ thân trong cảnh
giới sướng hay khổ. Tất cả việc làm bên ngoài
của người thân vì thương muốn giúp mình khó mà
giúp được, mình làm mình phải chịu, người khác
không thể thế được.
Lại có người nêu câu hỏi:
-- Tại sao có nhiều người làm ác mà họ sống
phây phây? Có nhiều người rất hiền lành,
làm phước làm nghĩa mà lại gặp nhiều hoạn nạn.
Như vậy là luật nhân quả bất công sao? Lại có
nhiều người không làm ác, vừa làm ác thọ
quả báo liền; hoặc vừa làm thiện thì thọ
quả báo lành liền. Như vậy là sao? Trong kinh
Phật có dạy: Nếu tạo nghiệp thiện được
phước báo lành, tạo nghiệp ác bị quả báo khổ
thì Phật chấp nhận. Nếu nói rằng làm nghiệp
thiện sau khi chết sẽ sanh về cõi Trời,
làm nghiệp ác sau khi chết sẽ đọa xuống
địa ngục liền, điều đó Phật không chấp
nhận. Tại sao nói làm ác chịu chịu quả báo ác, làm
thiện được quả báo thiện, thì Phật chấp
nhận, mà nói tạo nghiệp ác sau khi chết
đọa địa ngục, làm lành sau khi chết về
cõi Trời thì Phật không chấp nhận?
Về thuyết nghiệp,
Phật có nói cận tử nghiệp và tích lũy
nghiệp. Tích lũy nghiệp chứa nhóm nhiều
kiếp đến giờ. Cận tử nghiệp là
nghiệp mới tạo tác lúc sắp chết. Cận tử
nghiệp và tích lũy nghiệp có ảnh hưởng chi
phối nhau mà quyết định đưa người chết
đến cõi lành hay cõi dữ. Ví dụ có người tích
lũy nghiệp lành từ xưa đến nay, bất thần
họ mê muội có người xúi dục họ làm
điều ác; làm điều ác này đáng lý phải
đọa địa ngục, nhưng vì tích lũy nghiệp
lành họ còn nhiều nên chưa đọa địa
ngục liền. Lại cũng có người làm nhiều
điều ác, đáng lý phải đọa địa ngục,
nhưng gần chết họ làm lành, tâm họ luôn
nghĩ tưởng đến điều lành. nên không
đọa địa ngục. Thế nên nói làm ác khi
chết nhất định đọa địa ngục, làm thiện
lên thiên đàng, thì không đúng hẳn. Vì tuy họ
có làm ác nhưng lúc gần chết cận tử nghiệp
thiện họ quá mạnh có thể đưa họ
đến cõi thiện. Còn người tuy làm nhiều
điều thiện, nhưng khi gần chết họ nổi
sân quá hung dữ, lúc đó cận tử nghiệp ác có
thể đưa họ đến các đường xấu, Thế
nên không phải chỉ tu khi sắp chết, hoặc chỉ tu
ở giai đoạn thân còn mạnh khỏe mà phải luôn luôn
giữ thân, khẩu, ý lành, từ lúc còn trẻ trung
mạnh khỏe cho đến chung cuộc của kiếp người.
Xưa có Maha Nam, con của Cam Lộ
Phạm Vương, em nhà chú của đức Phật. Maha Nam tu cư
sĩ giữ năm giới, tu thập thiện, thọ bát quan
trai...
Một hôm hỏi Phật rằng:
-- Bạch Thế Tôn, bình thường con tu giữ năm
giới, thọ bát quan trai, tu thập thiện, giả sử
con chết bất đắc ká tử bởi một tai nạn xảy ra,
sau khi chết con sẽ đi về đâu?
Phật trả lời bằng một ví dụ:
-- Có một cây mọc từ đất lên, thân và cành cây nghiêng về một bên. Vậy khi cưa, thân ngã về bên nào?
Maha Nam đáp:
-- Cây ngã về phía mà nó đang nghiêng.
Phật dạy tiếp:
-- Cũng vậy, bình thường ông hay làm điều lành,
khi chết tuy bị khủng hoảng, nhưng nghiệp
thiện tích lũy nhiều sẽ hướng ông đến
chỗ lành, không sao, đừng sợ.
Vậy, chủ yếu của việc
tu hành, chẳng những tạo nghiệp lành trong lúc
còn mạnh khỏe mà lúc gần chết tâm niệm cũng
phải lành thì mới bảo đảm đi đến cõi lành.
Và bình thường tạo nghiệp lành mà lúc gần
chết tạo nghiệp dữ thì chưa bảo đảm đi
đến cõi lành. Và bình thường nếu lỡ làm
ác, lúc gần chết tâm niệm lành thì cũng
chuyển được phần nào nghiệp dữ, vì
nghiệp không cố định.
Để kết thúc buổi nói
chuyện hôm nay, tôi nhắc lại câu chuyện
Lý Bạch đời Đường ở Trung Hoa. Ông là một nhà
thơ nổi tiếng nghe danh Thiền Sư Ô Sào là
một cao tăng đắc đạo mới tìm tới tham vấn. Tới
nơi thấy Thiền Sư Ô Sào ngồi trên cháng ba của
một cây cổ thụ. Chỗ ngài ở giống như một ổ
quạ nên người đời gọi Ngài là Thiền Sư Ô
Sào. Ông đứng dưới đất nhìn lên hỏi:
-- Bạch Hòa Thượng, Xin Hòa Thượng dạy cho tôi một phương pháp tu ngắn và gọn để tôi có thể tu được.
Thiền Sư Ô Sào ở trên nói xuống:
-- Chư ác mạc tác, Chúng thiện phụng hành, Tự tịnh kỳ ý, Thị chư Phật giáo . Ông hãy về tu đi!
Lý Bạch nghe qua, cười và nói:
-- Hòa Thượng nói bài kệ đó con nít tám tuổi cũng thuộc, vậy Hòa Thượng đem dạy tôi để làm gì?
Thiền Sư Ô Sào nói:
-- Phải, con nít tám tuổi cũng thuộc nhưng ông già tám mươi tuổi làm cũng chưa xong.
"Chư ác mạc tác" là
tất cả nghiệp ác chớ có làm. "Chúng
thiện phụng hành" là vâng làm tất cả các
nghiệp lành. "Tự tịnh kỳ ý" là khéo
lóng lặng tâm cho thanh tịnh. "Thị chư Phật
giáo" đó là lời dạy của chư Phật.
Tu cốt là bỏ nghiệp ác
của thân khẩu ý và chuyển thành nghiệp
lành. Bài kệ trên vừa nghe qua là dễ nhớ và
dường như thấy dễ làm. Song, đi vào kinh nghiệm
tu hành thì không đơn giản và dễ dàng vì tình
thức mênh mang, chủng tử tập khí sâu dày, vừa bỏ
được thói xấu này để phát huy điều tốt
nọ, thì lại có dư tập dở khác đang ngủ ngầm
hội đủ duyên nó trổi dậy lại phải điều phục
nữa, và cứ thế làm mãi cho đến chung cuộc
của kiếp người, có khi chưa xong, tâm vẫn còn
lao xao lộn xộn. Thế nên người biết hướng
thiện luôn luôn phải xoay lại mình để lo tu
tập, ở trong mọi hoàn cảnh, trong mọi trường
hợp, người rỗi rảnh hay bận rộn, giàu sang hay
nghèo hèn ai cũng tu được. Điều tiên quyết
là dừng nghiệp ác, rồi tùy theo hoàn cảnh:
người nghèo thì ra công sức giúp đỡ, kẻ giàu thì
ra tiền của bố thí. Ai ai cũng biết tu thì tự
mình được an vui, gia đình được hạnh phúc, xã
hội được an bình. Tu chính là nền tảng vững
chắc để xây dựng cuộc đời hiện tại được
tươi đẹp và tạo cơ hội cho đời sau càng được an
vui sáng suốt hơn.
Vậy, từ đây về sau
trọn đời quí Phật tử cố gắng tránh tất cả các
điều ác, làm tất cả các nghiệp lành. Làm
đó là làm cho chính mình chớ không phải làm cho ai
khác. Đạo Phật được coi là đạo cứu khổ ban vui,
mà cứu khổ ban vui là chỉ cho mọi người con
đường nào đi đến khổ đau và con đường nào
đi đến an lạc. Khi biết con đường đưa tới
an lạc thì cố gắng đi, đó là đạo Phật cứu khổ
ban vui cho quý vị. Còn nếu quý vị
biết con đường thiện đưa tới an lạc, con
đường ác đưa tới khổ đau mà cứ đi con đường
đau khổ thì đó là tại quý vị không biết
chọn đường đi, khổ là do mình chớ không do ai
khác. Vì Phật đã vạch lối chỉ đường rất rõ
ràng, nếu chọn và thực hành đúng lời Phật
dạy thì được an vui, lợi ích, ngược lại thì khổ
đau. Đó là then chốt mà quý vị phải biết
rõ và nắm vững để tu hành.
HT. Thích Thanh Từ
(Trích: "Bước Đầu Học Phật")
[ Trở về trang Thư Mục ]