📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Tinh thuc nhin Tu nga

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 5,873 ký tự · ~5 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

Tinh thuc nhin Tu nga

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Tỉnh

thức nhìn Tự ngã

Yeshe

Wisdom Archive

Chúng ta thường sử dụng từ

'tự ngã' (ego) và ngộ nhận tự ngã như một loại

thực thể vật lý (physical entity) mà không

ý thức nó dưới góc độ tâm lý học. Vì

thế, chẳng có gì cần thiết để khám phá.

Thực ra, tự ngã là một phạm trù tinh thần chứ không

phải là một yếu tố vật lý.

Chúng ta có ít thời gian dành

để nhận thức về sự không có thật ngã

(egolessness), nhưng chính sự tìm kiếm đó là

những gì để phân biệt cho người với loài

vật. Loài vật cảm nhận bằng thế giới cảm giác

và sống theo bản năng. Cũng như chúng ta, chúng

mến những người nuôi nấng và ghét những kẻ

đối xử thô bạo với chúng.

Có lẽ bạn sẽ nghĩ: 'Vớ vẫn!

Tôi có thể nhận thức, tôi có thể viết

lách, tôi có thể kiếm tiền để trang

trải cho những hưởng thụ của tôi...'. Nếu chỉ

thế thì những con chuột cũng có thể tự chăm

sóc với ý nghĩ cố chấp tương tự. Chúng có

thể nhặt nhụm và dự trữ thức ăn gấp nhiều

lần trọng lượng cơ thể chúng; hay như ở

loài ong, với cuộc đời rất ngắn ngủi, thế mà

chúng vẫn miệt mài tìm mật đủ để đảm bảo

cuộc sống của mình có lẽ đến cả trăm năm! Vậy

thì, đâu là điểm khác biệt giữa các loài

kia với cái gọi là 'con người thông minh' khi cả

hai đều cùng một quan điểm là sống để

hưởng thụ? Và nếu như vậy thì loài ong kia còn

thông minh hơn chúng ta, bởi chúng có một khối

lượng dự trữ lớn để thỏa mãn nhu cầu hưởng

thụ trong cuộc đời ngắn ngủi của chúng.

Vậy nên, thật là diễm phúc

và rất ư quan trọng khi chúng ta có một cơ

thể con người quý giá này. Chúng ta nên dành

tất cả tâm lực để khám phá bản chất của

thế giới tinh thần và hóa giải những phiền

trược có căn duyên từ tự ngã vị kỷ.

Những gì chúng ta tạo tác từ

khi sinh ra cho đến hôm nay đều xuất phát từ

tự ngã. Tất cả đều rất tạm bợ, và niềm vui

mà chúng ta có được quả là rất nhỏ bé. Nhưng

không nên vì thế mà suy nghĩ bi quan: 'Ôi, tôi

thật là xấu xa; đầu óc tôi hoàn toàn bị dẫn dắt

bởi tự ngã'. Đừng quá tự ti; trái lại, hãy vui

mừng lên vì đã nhận thức ra được điều đó.

Nhận thức chỉ là vấn đề

của trí óc, còn nỗ lực mới có thể đưa bạn

ra khỏi sự kiểm soát của tự ngã. Năm này qua

năm nọ, đời này qua đời khác, tự ngã được

bồi đắp; và dưới sự tác động của những ảo ảnh

về thế giới cảm giác do nó tạo ra, khiến

bạn luôn vọng động, nhảy nhót không ngừng từ

cái này sang cái nọ như thể bạn là kẻ mất

trí. Dù chỉ một thoáng nhận thức như thế đã

là giá trị biết bao và đáng để nỗ lực

lắm chứ. Nếu không có sự nỗ lực tự cá nhân

và không vận dụng khả năng trí tuệ của chính

mình thì bạn không thể nào loại bỏ được những

căn bệnh của tâm thức do tự ngã sinh ra. Không

có ai có thể hóa giải những vấn đề của bạn

nếu bạn không tự hành động với nỗ lực của

chính mình. Thật là hão huyền khi bạn có quan

niệm hoàn toàn sai lầm rằng: 'Thượng đế có

quyền năng tối thượng, Ngài sẽ giúp tôi; đức

Phật có khả năng làm mọi điều cho tôi. Tôi

chỉ việc chờ đợi. Tôi không phải làm gì cả'.

Đó là điều phi sự thật. Bạn đã tạo tác thì

bây giờ bạn phải gánh chịu, không ai khác hơn.

Tự ngã vốn rất nhạy cảm,

nếu bạn không tỉnh giác thì sẽ trở thành nô

lệ của nó. Khi hoàn tất khóa thiền, tôi muốn

bạn có ý nghĩ rằng: 'Đây là khóa thiền của

tôi, nó mang đến cho tôi sự tỉnh giác', như

thế khóa học thiền của bạn mới có giá

trị. Còn ngược lại, nếu bạn chỉ đến vì

'khóa thiền được hướng dẫn bởi các đức

Lạt-ma trưởng lão của Tây Tạng' thì nó cũng chỉ

là một hành động hướng ngã (ego-trip) mà thôi.

Kết quả được những gì? Thói quen cũ (tập khí),

quan điểm sai lệch (tà kiến) chẳng thay

đổi tí nào. Đức Bổn Sư đã giác ngộ bằng chính

sự nỗ lực và trí tuệ của Ngài, nhưng chúng

ta bây giờ vẫn còn lưỡng lự.

Nhận thức là một vấn đề

rất cá nhân, nó tùy thuộc vào trí tuệ và

nỗ lực của từng người. Chỉ trong một ngày, bạn

có nhiều sự cảm nghiệm khác nhau, ngay cả khi

bạn cố gắng tập trung vào cùng một đối tượng

nhưng vẫn có nhiều kinh nghiệm ứng với trình

độ và tâm trí của từng người.

Nếu bạn nghĩ rằng: 'Ôi,

tôi có quá nhiều việc phải làm ở nhà, nào

nhà tôi, gia đình tôi, bạn bè tôi... Thật khó

để ngồi thiền được'. Như thế là tâm

trí của bạn bị câu thúc bởi cuộc sống thế tục.

Con người thưòng có khuynh hướng thích như vậy; và

nếu bạn tiếp tục đi trên con đường ấy,

cuộc đời của bạn sẽ kết thúc bằng cái chết

mà không có gì cho chính mình. Bạn đành có một

kết cục như vậy sao? Công việc trong đời

sống vật chất cứ tiếp tục chồng chất, cái này

tiếp cái nọ, xong cái này rồi đến cái

kia... bạn chẳng bao giờ có được giây phút để

thở phào nhẹ nhỏm: ' A ha, cuối cùng thì tôi cũng

đã hoàn thành mọi việc. Bây giờ tôi có

thể ngồi thiền được rồi'. Chắc chắn rằng,

thời gian đó sẽ không bao giờ đến cả.

Khi đầu óc của bạn bị sai

khiến bởi sức mạnh của tự ngã, điều đó

như trường hợp thân thể bạn bị kim nhọn

đâm liên tục, bạn có cảm nhận được sự khó chịu

đó không? Từ đó bạn có thể hiểu tầm quan

trọng biết bao của việc hóa giải những

phiền não trong tâm trí và thoát khỏi sự sai sử

của tự ngã. Mỗi khi bạn giải thoát khỏi chúng,

bạn sẽ có một niềm hoan lạc vô biên; tự tại,

giải thoát, Niết bàn... Không cần gọi tên nó

là gì... Bạn sẽ không còn cầu cạnh tự ngã, không

còn cố gắng để thỏa mãn nhu cầu của nó, không

còn phải dâng hiến toàn bộ sức lực của mình

để rồi nhận về là phiền não và sự

nhiễm ô tâm trí. Nó như một mùi thối trong óc

khiến bạn ngạt thở.

Từ nay trở đi, thay vì

nhiệt tình đón nhận sự sai sử của tự ngã, hãy

cảnh giác đối với nó với tất cả tinh thần. Hãy

quan sát một cách tỉ mỉ dấu hiệu những nơi nó

sẽ đến. Khi nó đến, thay vì lời chào hỏi

thường lệ: 'Anh có khỏe không, tự ngã? Xin mời

vào! Uống trà và ăn sô-cô-la nhé!', mà hãy nhìn

nó bằng đôi mắt tỉnh giác. Nhìn kỹ vào nó. Khi mà

bạn nhìn tự ngã của bạn bằng con mắt tỉnh giác thì

nó sẽ tự động biến mất.

Nguyễn Đức Sơn

(Dịch theo Mandala)

Source: Phat-Hoc Magazine, Kentucky, USA, http://www.win.net/phathoc/

[ Trở về trang Thư Mục ]

← Văn bản trướcPhap Phap la luong duocVăn bản tiếp →Phat giao & Dan chu
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)