📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Gioi thieu Dao Phat - Bodhicitto - Binh Anson dich

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 11,660 ký tự · ~11 phút đọc
🏠 📜

Gioi thieu Dao Phat - Bodhicitto - Binh Anson dich

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Giới

thiệu đạo Phật

Tỳ

kheo Bodhicitto

Trong 45 năm hoằng pháp độ

sinh, Đức Phật đã du hành khắp miền Bắc Ấn

độ để giảng dạy con đường giải thoát mà Ngài

đã tìm ra. Rất nhiều người đã quy y với Ngài,

trở thành các tu sĩ nam và nữ hoặc các đệ tử

cư sĩ. Trong một thời gian dài như thế và với

rất nhiều đệ tử có nhiều nguồn gốc khác

nhau, Ngài đã để lại một kho tàng các lời

giảng quý báu với nhiều chủ đề, công

dụng khác nhau. Tuy nhiên, cốt tủy của các lời giảng

đó lúc nào cũng giống nhau:

--"Nầy chư Tỳ kheo, bây giờ cũng như trước đây, Như Lai chỉ dạy về Khổ và Con đường Diệt khổ".

Đức Phật

Danh từ "Buddhism" là

một danh từ phương Tây dùng để gọi tập hợp

các lời dạy của Đức Phật, để gọi một tôn

giáo xây dựng trên nền tảng của các lời dạy

đó. Tuy nhiên, tại các quốc gia Nam Á và Đông Nam

Á, danh từ nguyên thủy thường dùng là " Buddha-Sasana ",

có nghĩa là lời dạy của Đức Phật, hay Phật Giáo.

"Buddha", Phật-đà,

không phải là tên riêng. Đó là một quả vị, có

nghĩa là người Giác ngộ (Giác giả), người Tỉnh

thức, hoặc là người Biết như thật. Tên riêng

của Đức Phật là Sĩ-đạt-đa Cồ-đàm (Siddhattha

Gotama). Tuy nhiên, ngày nay có rất ít người dùng

tên gọi nầy. Chúng ta thường gọi Ngài là

Đức Phật, hoặc Đức Phật Cồ-đàm.

Đức Phật sống vào khoảng 25

thế kỷ trước tại vùng Bắc Ấn độ. Ngài

sinh ra là một vị hoàng tử của vương quốc Thích-ca

(Sakya) tại vùng chân núi Hy mã lạp sơn, ngày nay

thuộc nước Nepal. Ngài sống trong nhung lụa, có một

thời niên thiếu cao sang, kết hôn với công

chúa Da-du-đà-la (Yasodhara), và có một người con

trai tên là La-hầu-la (Rahula).

Đời sống nhung lụa đó không

che được mắt của một người hiền triết và

thông minh như Ngài. Mặc dù vị vua cha đã gắng công

tạo các thú vui giải trí để Ngài đắm say vào

các cảnh vui sướng trong hoàng cung, Ngài Sĩ-đạt-đa

cũng bắt đầu nhận thức được bề mặt đen tối

của cuộc đời, nỗi khổ đau của đồng loại và

tính chất vô thường của mọi sự việc.

Một lần nọ, khi Ngài đánh

xe ngựa dạo chơi trên đường phố, Ngài thấy được

bốn cảnh vật làm thay đổi các tư duy của Ngài.

Ngài thấy một cụ già run rẩy, một người bệnh

rên siết, và một tử thi sình thối. Ba cảnh nầy

khiến Ngài suy nghĩ rất nhiều và quyết

tâm tìm một phương cách để giúp nhân loại và

để tìm một ý nghĩa chân thật của đời

sống. Cảnh vật thứ tư là cảnh của một vị du tăng

bình an tĩnh lặng đã khiến cho Ngài có một

niềm hy vọng là đó có thể là một con

đường để tìm ra Chân Lý, thoát khỏi hoạn

khổ.

Vào lúc 29 tuổi, thái tử

Sĩ-đạt-đa rời hoàng cung, rời gia đình vợ con, gia

nhập đời sống của một đạo sĩ khất thực trong 6

năm, đi tìm con đường diệt khổ. Vào đêm trăng

rằm tháng Tư, khi ngồi thiền dưới cội cây Bồ

đề ở Gaya, Ngài tìm được lời giải đáp và

giác ngộ. Lúc đó, Ngài được 35 tuổi. Đấng Giác

Ngộ giờ đây được gọi là Đức Phật. Ngài đi

đến Sa-nặc (Sarnath) gần thành phố Ba-na-lại

(Benares) và thuyết giảng bài pháp đầu tiên -

Chuyển Pháp Luân - tại khu vườn nai (Lộc

Uyển). Trong 45 năm tiếp theo, Ngài du hành từ

nơi nầy sang nơi khác, giảng dạy về con đường

giác ngộ cho những ai hữu duyên và sẵn sàng tu

học, và Ngài thành lập một giáo đoàn các vị

tỳ kheo (nam tu sĩ) và tỳ kheo ni (nữ tu sĩ) thường

được gọi là Tăng đoàn (Sangha).

Trong suốt cuộc đời hoằng

hóa, dù phải đối phó với nhiều trở ngại, Đức

Phật lúc nào cũng giữ một phong thái an nhiên tự

tại, và ngay cả trong giờ phút lâm chung, Ngài vẫn

bình thản cho dù thân xác đã suy yếu. Ngay trong

giờ phút cuối cùng đó, Ngài vẫn tiếp tục giảng

dạy và khuyên bảo các đệ tử để họ

tiếp tục tu tập theo giáo pháp của Ngài:

--"Nầy các tỳ kheo, Như Lai khuyên quý vị

rằng mọi pháp hữu vi đều vô thường, quý

vị hãy tinh tấn với chánh niệm". Đó là

những lời cuối cùng của đức Phật, và Ngài nhập

diệt vào năm 80 tuổi, trong năm 543 trước Công

Nguyên.

Mặc dù giờ đây đã hơn 2 500

năm từ khi Đức Phật nhập Đại Niết bàn, lời

dạy của Ngài, hay là Phật Pháp (Dhamma), vẫn còn hữu

ích cho chúng ta và Giáo Pháp đó chính là vị Thầy

của chúng ta. Tăng đoàn là cộng đồng những người

quyết tâm học hỏi, thực hành và truyền

dạy Chánh Pháp, đã nhận ngọn đuốc từ vị Thầy

khai sáng và tiếp tục truyền giữ ngọn

đuốc đó qua nhiều quốc độ và nhiều thế

kỷ. Ba yếu tố nầy -- Đức Phật ,

người khai sáng đạo; Pháp , lời dạy

của Ngài; và Tăng , cộng đồng các tu

sĩ -- lập thành Tam Bảo mà các Phật

tử tôn kính, và cũng là Ba Nơi Nương Tựa (Tam Quy

Y) để hướng dẫn người con Phật trên Con đường

đưa đến hạnh phúc và an lành tối hậu. Mỗi

năm, vào ngày rằm tháng Tư âm lịch (ngày Vesakha),

hằng triệu tín đồ Phật giáo -- trong truyền

thống Nguyên thủy -- trên toàn thế giới cùng nhau

cử hành đại lễ Tam Hợp, kỷ niệm ngày sinh

(Phật Đản), ngày Thành Đạo, và ngày Đại Niết

Bàn của người Cha Lành kính yêu.

Căn bản đạo Phật

Các ý tưởng chính yếu

của đạo Phật được thu gồm trong Bốn Sự Thật Cao

Quý (Tứ Diệu Đế) và Con Đường Trung Dung

(Trung Đạo) mà Đức Phật đã giảng trong bài pháp

đầu tiên tại vườn nai sau ngày thành đạo. Bốn sự

thật đó là:

1. Sự thật về

Khổ (Khổ đế): Đây là sự thật

về các vấn đề của đời sống, qua sinh, già,

bệnh, và chết, và những ưu sầu, thất

vọng. Dĩ nhiên những điều nầy là bất toại

ý và người ta luôn cố gắng tránh né, không

muốn dính vào chúng. Hơn thế, tất cả những

việc gì trên đời, do các điều kiện mà

có, thường có mầm mống đau khổ vì chúng không

thường tồn, chỉ tạm bợ, xung khắc và giả tạo,

không có một chủ thể lâu bền. Chúng tạo sầu

khổ và thất vọng cho những ai vì vô minh mà chấp

chặt vào chúng. Những ai muốn tự do thoát khỏi các

khổ đau cần có một thái độ đúng đắn, một tri

kiến và trí tuệ để nhìn mọi sự vật

trên đời. Cần phải học tập để nhận định

sự vật đúng theo bản chất của chúng. Các sự cố

bất toại ý của đời sống cần phải được quán

sát, nhận định và thông hiểu.

2. Sự thật về

Nguồn gốc của Khổ (Tập đế): Trong

sự thật nầy, Đức Phật quán xét và giải thích sự

khởi sinh của hoạn khổ từ nhiều nguyên nhân và

điều kiện. Đây là sự thật sâu xa về

luật Nhân-Quả và Duyên Nghiệp. Tất cả các loại

hoạn khổ trên đời đều bắt nguồn từ lòng tham

thủ, và các tham muốn ích kỷ đều bắt nguồn

từ si mê, vô minh. Vì không biết rõ bản chất

thật sự của mọi đối tượng trên đời nên con

người tham muốn chiếm đoạt và làm nô lệ

chấp chặt vào chúng. Vì các tham muốn đó không bao

giờ được thỏa mãn và qua những phản ứng không

thích nghi, họ lại tạo ra sự buồn khổ và thất

vọng cho chính họ. Từ các tham thủ biểu

hiện qua lời nói, cử chỉ hoặc trong tâm ý,

họ tạo ra các nghiệp hành gây đau khổ cho

chính họ và cho người khác, và đau khổ đó

ngày càng chồng chất.

3. Sự thật về

sự Diệt Khổ (Diệt đế): Đây

là sự thật về mục đích của người con Phật. Khi

vô minh hoàn toàn được phá tan qua trí tuệ chân

thật và khi lòng tham thủ và ích kỷ bị hủy

diệt và thay thế bằng thái độ đúng đắn

của từ bi và trí tuệ, Niết Bàn -- trạng thái

của an bình tối hậu, hoàn toàn giải thoát khỏi

mọi khổ đau và lậu hoặc -- sẽ được thực

chứng. Đối với những ai vẫn còn đang tu tập, chưa

đến giải thoát rốt ráo, họ sẽ thấy rằng khi

sự vô minh và tham thủ được giảm thiểu thì các

phiền não cũng theo đó mà giảm thiểu. Khi

đời sống của họ được hướng về từ bi và

trí tuệ, đời sống đó sẽ tạo ra nhiều hạnh

phúc và an lành cho chính họ và những người

chung quanh.

4. Sự thật về

Con đường đưa đến tận diệt Khổ đau (Đạo

đế): Đây là sự thật về con

đường hành đạo của mọi Phật tử, là đường

hướng sinh hoạt của người con Phật, bao gồm các căn

bản chính yếu của lời Phật dạy và đường lối

thực hành để tiến đến Niết Bạn,

giải phóng khỏi mọi ràng buộc vào cuộc sống

luân hồi trong thế gian. Con đường nầy gọi

là Con Đường Tám Chánh (Bát Chánh

Đạo), gồm có 8 yếu tố chân chánh và chia thành

3 nhóm (Tam vô lậu học, 3 nhóm học để

diệt trừ phiền não):

- Giới: Chánh ngữ, Chánh nghhiệp, Chánh mạng

- Định: Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định

- Tuệ: Chánh kiến, Chánh tư duy

Theo sự thật nầy, một đời

sống tốt đẹp không phải chỉ do gắng công cải

thiện các yếu tố ngoại vi liên quan đến

xã hội và thiên nhiên. Cần phải phối hợp với sự tu

tập và cải thiện bản thân như trình bày qua Bát

Chánh Đạo, có liên quan đến việc giữ gìn

giới hạnh, huân tập tâm ý, và khai phát trí

tuệ. Nói cách khác:

- Không làm điều gì gây đau khổ cho mình và cho người khác;

- Nuôi dưỡng điều thiện tạo an vui cho cá nhân và cho mọi người; và

- Thanh lọc tâm ý, loại trừ những bợn nhơ của tham lam, sân hận, và si mê.

Con đường Tám Chánh nầy

gọi là Trung Đạo, vì đây là một đường lối

thăng bằng, không có những cực đoan của sự hành hạ

xác thân hoặc nô lệ dục lạc. Đây là con

đường duy nhất để giác ngộ giải thoát. Đức

Phật dạy rằng nơi nào các đệ tử của Ngài luôn

gắng công hành trì trên con đường nầy thì nơi đó

sẽ không bao giờ thiếu vắng các bậc thánh trí

giác ngộ. Sự phân tích thành 8 yếu tố hoặc 3

nhóm tu học là để cho dễ hiểu. Tuy nhiên,

các yếu tố đó cần phải được hành trì đồng

đều - không thiếu sót một yếu tố nào -

để bổ sung, hỗ trợ cho nhau, thì con đường

đó mới trọn vẹn và mang đến ích lợi, giải

thoát thật sự.

Trên đây là một thái độ

sống của đạo Phật, một con đường rộng mở cho tất

cả mọi người, không phân biệt màu da, giới

tính, giai cấp. Đức Phật tuyên bố rằng mọi

người đều bình đẳng, và chỉ được đánh giá

qua hành động và phong cách của họ, qua những gì

họ suy nghĩ và thực hành, không phải qua màu da

và quê quán. Mỗi người lãnh chịu hậu quả

về hành động của mình theo luật nhân quả.

Mỗi người là chủ của mình. Con đường tu

học là con đường tự nỗ lực, không cần các

điều cầu xin thần linh hay mê tín dị đoan. Con

người có khả năng cải thiện cho đời sống của

chính họ và đạt đến mục đích tối hậu qua

các cố gắng tinh tấn của chính họ. Ngay cả Đức

Phật cũng không bao giờ tuyên bố Ngài là đấng cứu

rỗi. Ngài chỉ là người tìm ra Con đường giải

thoát, và Ngài chỉ dạy cho chúng ta về con

đường đó. Ngài hướng dẫn và khuyến tấn chúng

ta, nhưng chúng ta phải tự mình tiến bước trên

con đường đó. Khi ta tiến bước được trên

những chặng đường thì ta có thể khuyến

khích và hướng dẫn những người bạn đồng hành của

ta.

Cho những ai đang đi trên con

đường thanh lọc bản thân, Đức Phật dạy rằng

tri thức và trí tuệ là chìa khóa quan yếu.

Trí tuệ chỉ có thể được khai phát qua hành

trì thiền quán. Hành giả cần phải quán soi thâm

sâu vào nội tâm, để trạch vấn và thông

hiểu cho chính mình. Các nguyên tắc của đạo

Phật là phải tự mình chứng ngộ, chứ không phải

những giáo điều để mù quáng tin theo.

Phương pháp Đức Phật dạy qua

Tứ Diệu Đế có thể xem như là những lời

dạy của một vị y sĩ: định bệnh (Khổ đế),

xác định nguyên nhân của bệnh (Tập đế), mô

tả trạng thái khi lành bệnh (Diệt đế),

và cách thức trị bệnh (Đạo đế).

Có rất nhiều người ưa

thích bàn luận, dò đoán, bình giải về các lời

dạy của Đức Phật, qua lăng kính triết lý,

luận lý, tâm lý, tâm linh, v.v. Tuy nhiên, đó

chỉ là những kiến thức đầu tiên, phiến

diện, qua sách vở và suy luận, thường gọi là

Văn huệ và Tư huệ. Thêm vào đó, đạo Phật

cần phải được thực chứng để phát triển

trí tuệ thật sự, gọi là Tu huệ, chứ

không phải chỉ để lý luận, tranh cãi suông.

Đạo Phật là những hướng dẫn để chúng ta thực

hành, tu tập thanh lọc tâm ý, để chúng ta

thấy được lợi ích qua kinh nghiệm thực tế

của chính bản thân trong đời sống hằng ngày. Đức

Phật đã từng dạy rằng:

--"Giáo pháp của Như

Lai được giảng rõ ràng, để thực chứng với

kết quả hiện tiền, vượt thời gian,

mời mọi người đến xem, đưa đến

giải thoát, được người trí thông hiểu, tự

mỗi người phải thực hiện cho chính

mình".

Tỳ kheo Bodhicitto, "Introducing Buddhism"

(Bình Anson lược dịch, tháng 01-1999. Hiệu đính tháng 02-1999)

Ghi chú: Xin

xem thêm các lời giảng của Đức Phật về Tứ

Diệu Đế và Bát Chánh Đạo như đã ghi lại trong kinh

điển. (Bình Anson)

[ Trở về trang Thư Mục ]

+

← Văn bản trướcPhat giao & Dan chuVăn bản tiếp →Phat tai Tam - Nguyen Phuoc
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)
⬇ Tải .txt