📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Tho Phat

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 10,307 ký tự · ~9 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

Tho Phat

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Thờ Phật

Thích Minh Đạt

"Ai tin ta mà không hiểu ta là hủy báng ta" (Kinh A-hàm).

Lúc đức Phật còn tại thế

cũng như sau khi ngài tịch diệt, việc thờ

Phật, tôn kính Phật được thể hiện qua

việc nghiêm trì giới luật, việc nổ lực thực

hành những di huấn của ngài. Đây là điều then

chốt trong việc thờ Phật.

Thờ hình tượng Phật

Để thể hiện lòng

tôn kính với vị đạo sư, Phật tử có thể vẽ

họa hình tượng đức Phật để tôn thờ tùy

ý. Trong truyện ký có thuật một câu

chuyện, thời đức Phật còn tại thế, một hôm

ngài dùng thần thông lên cõi trời thuyết pháp

cho thân mẫu và chư thiên liên tiếp trong ba

tháng. Vua Vu Điền, một trong những vị vua thâm

tín Phật pháp và thích được hầu cận đức Phật,

thấy Phật đi lâu quá không về đem lòng nhớ

thương bèn mướn một họa sĩ danh tiếng rồi

diễn tả lại tất cả hình vóc, tướng mạo của đức

Phật để vị họa sĩ vẽ lại chân dung ngài.

Chân dung của đức Phật được vẽ rất sống động.

Có những lúc vua Vu Điền đối diện trước

chân dung Phật, ông có cảm giác như Phật đang

hiện hữu thuyết pháp như mọi ngày.

Sau ba tháng đức Phật trở

về, vua Vu Điền mang chân dung của đức Phật

đến và thuật lại câu chuyện, đức Phật mỉm

cười và làm thinh. Làm thinh là một trong những cách

mà đức Phật thường dùng để chấp nhận việc

làm của đệ tử. Việc tôn kính hình tượng

của đức Phật bắt đầu từ đó. Hình thức tôn kính

này được đại chúng hóa trong môn đồ của đức

Phật kể từ sau ngài tịch diệt dẫn đến

ngày nay.

Tại sao thờ Phật ?

Như câu chuyện trên cho

thấy, thờ Phật ban đầu chỉ là biểu lộ sự nhớ

thương của môn đệ đối với đức Phật trong lúc

vắng ngài, dần dần dẫn đến sự tôn kính và tri

ân.

Trong gia đình, con cháu chưng

thờ di ảnh của ông bà, cha mẹ thường biểu lộ

tình thương qua lòng hiếu thảo hơn là sự tri ân

và tôn kình. Dân tộc thờ các vị anh hùng, biểu

lộ sự tri ân và ngưỡng mộ hơn là thương nhớ và

tôn kính. Tín đồ của một tôn giáo đối với vị

giáo chủ của mình thường biểu lộ trọn vẹn

sự tôn kính tuyệt đối hơn những lảnh vực trên.

Là Phật tử, hiểu đức Phật và học đòi theo

lời dạy của ngài, thờ Phật ít ra cũng đủ ba

phương diện: tri ân, ngưỡng mộ và tôn kính.

Tri ân

Phật tử tri ân đức Phật

ngoài việc tô tượng, đúc chuông, cất chùa còn

phải gia công học đòi lời dạy của ngài. Tập

sống theo những hạnh mà ngài dạy để phát

triển năng lực tinh thần.

Tri ân đức Phật không phải

vì chúng ta là tín đồ, mà vì một người đã có

một ân đức sâu dày với toàn thể nhân loại.

Chúng ta thờ Phật là để luôn có một tấm gương

sáng trọn lành trước mặt để kiểm

điểm từng tư tưởng, từng lời nói, từng hành

động của chúng ta để tiến dần đến chân

thiện mỹ như ngài vậy. Hình ảnh đức Phật

trước mặt là một ngọn đèn trí tuệ đang

đốt, chúng ta sẽ nương theo ánh sáng đó để

soi rọi lại lòng mình và từ đó thắp sáng lại

ngọn đèn của chính ta. Hình ảnh một đức Phật

trước mặt sẽ tỏa ngát hương từ bi để nhắc

nhở chúng ta phát triển hạnh từ bi sẵn có

để vơi bớt khổ đau cho chính ta và tha nhân.

Đừng bao giờ thờ hình ảnh đức Phật trước mặt với

sự cầu cạnh Ngài ban phúc trừ họa hay để

nương vào uy lực của Ngài làm những chuyện bất

lương. Nếu thờ Phật với những mục đích như

trên, thì không những chúng ta hủy báng đức Phật,

mà còn tự tạo ra những tư tưởng không tốt cho

chính chúng ta và tha nhân nữa.

Ngưỡng mộ

Phật tử ngưỡng mộ đức Phật

không phải dùng mọi danh từ tốt đẹp để khen

tặng ngài; cũng không phải vẽ ra một đức Phật đầy

phép lạ, đủ quyền thi ân bố đức. Mặc dù đức

Phật có rất nhiều thần thông, nhưng chưa bao giờ

ngài dùng thần thông để mê hoặc nhân gian, hoặc

để khuyến dụ người khác theo ngài. Câu

chuyện một thiếu phụ có một đứa con yêu quí

duy nhất bị chết, đến xin đức Phật dùng

thần thông cứu độ để đứa bé sống thêm theo

mong cầu của người mẹ; thay vì đức Phật dùng thần

thông để làm cho đứa bé sống lại, ngài đã

khéo léo giảng giải định luật vô thường để

người mẹ không kéo dài thêm sự khổ đau và ý

thức sâu sắc về cuộc sống của con người. Vậy

Phật tử ngưỡng mộ đức Phật nên chú trọng vào

ba đức tánh đặc biệt: Từ bi vô ngần, Trí

tuệ vô biên, và Hùng lực phi thường. Ba đặc

tánh này giúp chúng ta xây dựng hạnh phúc gia đình,

hoán cải hoàn cảnh xã hội. Nói khác đi Bi, Trí và

Dũng là ba tính cách đặc thù có hiệu năng giúp

cho những ai hướng về chân thiện mỹ. Đức

Phật là người duy nhất từ trước đến nay đã

hoàn thành ba mục tiêu trên. Ngưỡng mộ đức Phật

trong tinh thần đó tức là chúng ta đã tập bước

những bước vững chãi trên con đường mà ngài đã

đi.

Tôn kính

Tôn kính đức Phật không phải

chúng ta linh thiêng hóa đức Phật ra hoặc đặt đức

Phật ra ngoài cuộc sống của chúng ta. Tôn kính đức

Phật là đặt một niềm tin tưởng tuyệt đối

rằng ngài là một bực hoàn toàn giác ngộ. Ngài là

một bực thầy sáng suốt đưa đường dẫn lối và

đầy đủ đức hạnh để ta học đòi hầu thăng

tiến cuộc sống tâm linh của chúng ta. Trong kinh

có ghi lại 10 danh hiệu khác nhau để tán thán

và tôn kính một bực giác ngộ như đức Phật: Phật

là đấng hoàn toàn tự tại với các pháp, Phật là

đấng đáng được nhân gian và chư thiên cúng

dường, Phật là đấng biết hết mọi tâm

tánh của chúng sanh, Phật là bực đầy đủ cả phúc

đức và trí tuệ, Phật là đấng đã điều

phục mọi phiền não, Phật là một đấng toàn

thiện, Phật là đấng đã giải thoát được chuổi

dây triền phược trong thế gian, Phật là đấng

cao tột, Phật là bậc thầy của nhân gian và chư

Thiên, Phật là đấng thế gian hoàn toàn tôn

kính. (Như lai, ng cúng, Chánh biến tri, Minh

hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô

thượng sĩ, Điều ngự trượng phu, Thiên nhơn sư,

Phật Thế tôn). Là những người đang theo gót

chân ngài, chúng ta nên tôn kính đức Phật trong

chân tinh thần đó.

Thờ Phật trong ba ý hướng

trên, chúng ta sẽ thấy đức Phật gần gũi và

hiện thực trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta.

Bằng không, đức Phật chỉ là bóng mờ và giáo

lý của ngài chỉ còn là một học thuyết

suông.

Thờ Đức Phật nào?

Đã là Phật thì không có vị

nào cao vị nào thấp. Mức độ giác ngộ và giải

thoát ngang nhau; nghĩa là đức Phật nào cũng

trọn lành, cũng là một tấm gương sáng cả. Do

đó, chúng ta có thể thờ bất cứ một vị Phật

nào mà chúng ta cảm thấy thích. Mục đích của sự

thờ Phật, như vừa nói, không phải để cầu cạnh

mà là để noi gương lành. Tuy nhiên, chúng ta

cũng nên tùy theo thời kỳ hóa độ của một vị Phật

để thờ. Chúng ta đang ở vào thời kỳ hóa độ

của đức Phật Thích Ca, thì hình ảnh và giáo lý

gần gũi với chúng ta nhất là đức Phật Thích Ca. Vì

vậy chúng ta thấy hình ảnh của đức Phật Thích Ca

được thờ phổ thông trong tất cả các chùa Bắc Tông

lẫn Nam Tông.

Thờ Phật ở đâu?

Hình thức:

Tại bất cứ một tư gia nào

cũng có thể thờ Phật được cả. Trong nhà nơi

nào mà chúng ta thấy trang nghiêm là nơi ấy có

thể đặt một bàn thờ Phật. Việc trang nghiêm

của một bàn thờ Phật cũng rất cần thiết.

Việc trang nghiêm này không phải để trang

nghiêm cho hình ảnh của đức Phật, mà chính là tạo

một khung cảnh trang nghiêm cho chính chúng ta. Khi

đối diện trước một khung cảnh trang nghiêm, tâm

chúng ta đễ gom về một mối. Tâm dễ gom về

một mối thì trí tuệ dễ phát sanh. Đây là

lý do duy nhất chúng ta cần có một bàn thờ Phật

trang nghiêm trong nhà. Nói khác đi, hình thức là

phương tiện ban đầu để đạt đến phần

nội dung cần thiết.

Nội dung:

Một người có một trình độ

tu tập vững chãi, nghĩa là đã vượt qua mọi

hình thức rườm rà, thì việc thờ tự đối với

họ không còn cần thiết nữa. Họ không cần

nương vào những đối tượng bên ngoài để nhắc

nhở họ nữa, mà lúc nào hình ảnh đức Phật cũng

hiện rõ trong tâm họ và đặc biệt là

cuộc sống của họ hoàn toàn phù hợp với lời dạy

của đức Phật. Những mẫu người này là họ thờ

Phật ngay trong lòng họ. Trong cuộc sống hàng ngày

của họ là một bàn thờ Phật trang nghiêm.

Điều này không phải là lý luận suông mà

mỗi người học hỏi và tu tập theo giáo lý

của đức Phật phải tự kiểm điểm lấy. Dĩ

nhiên là một điều khó.

Chưng hình tượng Phật

Trên đây là việc thờ

Phật qua hai phương diện hình thức và nội dung.

Cũng có lắm người không thích thờ tự mà chỉ thích

có một bức hình Phật đoan nghiêm với vẻ mặt đầy

tự tại và hoan hỷ để chưng trong nhà.

Điều này không có gì trái với đạo và bất

kính đối với đức Phật cả. Tuy nhiên, chúng ta cũng

cần lưu ý là việc treo chưng hình Phật không

phải chỉ để làm tăng thêm phần thẩm mỹ trong

phòng khách hay trong phòng đọc sách; mà việc

treo hình Phật cũng phải hàm một ý nghĩa như

việc thờ ở trên, nghĩa là để nhắc nhở

chúng ta hướng thiện. Chẳng hạn như một bức

hình Phật được treo ở phòng khách là để nhắc

nhở chúng ta mỗi khi ngồi bàn luận những công

việc gì nên nhắm đến việc lợi mình lợi

người, hay ít nhất lợi mình nhưng đừng tổn hại

đến ai. Nhắc nhở chúng ta khi có chuyện gì

vui cũng không nên vui một cách thái quá; nhắc nhở

chúng ta khi gặp chuyện buồn cũng không bi thảm

lắm; hoặc giả khi bàn cải một vấn đề gì chưa

vở lẽ đã đưa đến sự bất hòa, cũng không nên

dùng những lời lẽ quá nặng nề để sát phạt

lẫn nhau. Treo một bức hình ở trong phòng học hay

phòng đọc sách là để nhắc nhở chúng ta một

trong những hạnh đặc biệt của đức Phật là tinh

tấn. Tinh tấn là một sự nổ lực liên tục cho

đến khi công việc được viên mãn. Tóm lại,

dù thờ Phật hay chưng hình thì hình ảnh đức Phật

vẫn là tấm gương sáng để chúng ta soi rọi

lại tâm tánh của chúng ta trong từng giây phút một.

Kết quả của sự thờ Phật

Nếu thờ Phật với tất cả

thành tâm thiện ý như vừa nêu trên, thì

chúng ta sẽ gặt hái được những lợi lạc cả

hiện tại lẫn vị lai. Trong hiện tại, mỗi

chúng ta và cả gia quyến chúng ta, dưới hình ảnh

hiền hòa từ bi nhưng chứa đầy nghị lực của

đức Phật, chúng ta sẽ có một bầu không khí đầm

ấm, bao dung nhờ ảnh hưởng đạo vị qua chân dung của

ngài. Từ không khí gia đình này sẽ lan rộng ra

đến xóm giềng; từ những cá nhân trong gia

đình này sẽ ảnh hưởng đến những công dân

ngoài quốc gia xã hội.... Kết quả này thu hoạch

được nhiều hay ít, mức độ thăng tiến tinh

thần cao hay thấp, hoàn toàn tùy thuộc vào tỷ

lệ thực hành của từng cá nhân qua nhân cách của

đức Phật, chứ không phải đức Phật ban bố những

kết quả ấy cho chúng ta. Mọi kết quả tốt

được khai quật từ kho tàng vô tận của chính chúng

ta. Đức Phật chỉ là người chỉ điểm. Phật tử

nếu có phương tiện nên có một bàn thờ Phật

trang nghiêm và thờ Phật với tất cả tinh thần như

vừa nêu trên. Thờ Phật như vậy chính là tin Ngài

và hiểu Ngài.

Thượng Tọa Thích Minh Đạt,

Chùa Quang Nghiêm,

California, Hoa Kỳ

Trích: Trang nhà Hoa Sen , http://www.jps.net/hoasen/

[ Trở về trang Thư Mục ]

← Văn bản trướcChuyen hoa tam thuc - Phap CuVăn bản tiếp →Phat Giao & van de thoi dai
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)