📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Dao Phat Nguyen Thuy tai VN

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 7,693 ký tự · ~7 phút đọc
🏠 📜

Dao Phat Nguyen Thuy tai VN

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Đạo Phật Nguyên Thủy tại Việt Nam

Bình Anson

Đạo Phật truyền đến

Việt Nam vào khoảng đầu thế kỷ Công

Nguyên [1]. Đến cuối thế kỷ thứ hai,

Việt Nam đã thành lập được một trung tâm Phật

Giáo quan trọng trong vùng, thường được gọi

là trung tâm Phật Giáo Luy Lâu, nay thuộc tỉnh Bắc

Ninh, phía bắc thành phố Hà Nội. Luy Lâu là thủ đô

của xứ Giao Chỉ, tên cũ của Việt Nam, và là một

trạm nghỉ chân quen thuộc của các nhà truyền

giáo đạo Phật người Ấn Độ, trên hành trình

sang Trung Hoa theo đường biển của các thương gia

Ấn đi từ bán đảo Ấn Độ. Một số kinh

điển Đại Thừa và A-hàm đã được dịch sang Hoa

văn tại đó, chẳng hạn như kinh Tứ Thập Nhị

Chương, An Ban Thủ Ý, Kinh Bổn Sanh, Kinh Mi-lan-đa

Vấn Đạo, v.v.

Trong 18 thế kỷ kế

tiếp, vì điều kiện địa lý gần Trung

Hoa và hai lần lệ thuộc xứ nầy, Việt Nam và

Trung Hoa có chung nhiều sắc thái di sản văn hóa,

triết học và tôn giáo. Phật Giáo VN phản ánh

nhiều ảnh hưởng của các phát triển hệ

Đại Thừa tại Trung Hoa, với các tông phái Thiền,

Tịnh và Mật.

Phần đất phía nam của

Việt Nam ngày nay đầu tiên có người Chàm và Cam

Bốt (Khơ-me) trú ngụ, và họ theo cả hai

truyền thống Đại Thừa Ấn Độ và Phật Giáo

Nguyên Thủy, mặc dù có lẽ là người Chàm đã theo

truyền thống Nguyên Thủy từ thế kỷ 3 CN

và người Cam Bốt chỉ bắt đầu theo Nguyên Thủy vào

thế kỷ 12 [2]. Người Việt bắt đầu xâm

chiếm và thu nhập phần đất nầy vào thế

kỷ 15, và đến thế kỷ 18, hình dạng

của quốc gia Việt Nam như hiện nay được hoàn

tất. Từ đó, sắc tộc Việt theo Phật Giáo Đại

Thừa, trong khi sắc tộc Khơ-me theo truyền thống

Nguyên Thủy, cả hai truyền thống nầy cùng chung

nhau hiện hữu an hòa.

Trong thập niên 1920 và 1930, ở

Việt Nam có nhiều phong trào hồi sinh và canh

tân các hoạt động Phật Giáo. Song song với sự chỉnh

đốn các tổ chức Đại Thừa còn có nhiều chú

tâm đến các hoạt động của truyền thống

Nguyên Thủy, về hành thiền và các kinh sách

dựa theo kinh tạng Pali, nhưng viết bằng tiếng

Pháp. Trong số những người tiền phong truyền

bá đạo Phật Nguyên Thủy vào Việt Nam có một vị

bác sĩ thú y trẻ tên là Lê Văn Giảng. Ông sinh ra

ở miền Nam, nhưng đi học ở Hà Nội, và sau

khi tốt nghiệp, ông được cử sang làm việc

tại Phnom Penh (Nam Vang) cho chính quyền Pháp.

Trong thời gian đó, ông bắt

đầu để tâm đến đạo Phật. Ông theo học

các pháp môn Tịnh độ và Mật tông, nhưng không

thỏa mản. Tình cờ ông gặp vị Phó Tăng Thống Cam

Bốt, và được vị sư nầy giới thiệu một

quyển sách tiếng Pháp, viết về

Bát-Chánh Đạo. Ông rất xúc động khi đọc những

lời giảng rõ ràng trong quyển sách đó và

quyết tâm hành trì theo truyền thống nầy. Ông

học pháp hành thiền quán hơi thở (anapanasati)

từ một vị tăng Cam Bốt tại chùa Unalom và đạt

được mức thiền định rất cao. Ông tiếp tục

hành trì theo pháp môn nầy và vài năm sau quyết

định xuất gia, với pháp danh là Hộ-Tông

(Vansarakkhita) [3].

Vào năm 1940, khi được một

người bạn thân, ông Nguyễn Văn Hiểu, và một số

Phật Tử Việt thỉnh mời, Tỳ kheo Hộ Tông trở

về Việt Nam và giúp thiết lập chùa Bửu

Quang ở Gò Dưa, Thủ Đức. Đây là ngôi chùa đầu

tiên của Phật Giáo Nguyên Thủy Việt Nam. Sau đó,

Hòa Thượng Chuon Nath, vị Tăng Thống Phật Giáo Cam

Bốt cùng với 30 vị tỳ kheo Cam Bốt đã đến ngôi

chùa nầy để làm lễ kết giới Sima. Năm 1947

chùa bị quân Pháp tàn phá, và được trùng tu vào

năm 1951 [4].

Tại chùa Bửu Quang, ngài Hộ

Tông cùng với các vị tỳ kheo Việt khác, trước

đó đã thọ giới và tu học tại Cam Bốt, như

quý ngài Thiện Luật, Bửu Chơn, Kim Quang, Giới

Nghiêm, Tịnh Sự, Tối Thắng, Giác Quang, Ẩn Lâm,

bắt đầu truyền giảng Phật Pháp bằng tiếng

Việt. Ngài cũng phiên dịch nhiều kinh

điển từ kinh tạng Pali, và từ đó, Phật Giáo

Nguyên Thủy trở thành một trong những hoạt động của

Phật Giáo Việt Nam.

Vào năm 1949-1950, ngài Hộ

Tông cùng với ông Nguyễn Văn Hiểu và một số cư

sĩ thiện tâm đứng ra xây dựng chùa Kỳ Viên tại

Bàn Cờ, Quận Ba, Sài Gòn. Từ đó, Kỳ Viên Tự trở

thành một trung tâm chính của các hoạt động Phật

Giáo Nguyên Thủy, và càng ngày càng thu hút

nhiều Phật tử. Năm 1957, Giáo Hội Tăng Già

Nguyên Thủy Việt Nam chính thức được thành lập,

và Tăng đoàn Nguyên Thủy đề cử ngài Hộ Tông

làm vị Tăng Thống đầu tiên của Giáo Hội.

Trong thời kỳ đó, các hoạt

động Phật sự được tăng cường với sự hiện

diện của Hòa Thượng Narada đến từ Tích Lan.

Ngài Narada đã từng đến Việt Nam vào thập

niên 1930 và có mang nhiều nhánh cây bồ đề

để trồng tại nhiều nơi trong toàn xứ. Trong

những lần viếng thăm vào thập niên 1950 và 1960,

ngài đã thu hút được nhiều Phật tử đến

với truyền thống Nguyên Thủy, trong số đó có

một nhà dịch giả nổi tiếng là ông Phạm Kim

Khánh. Ông Khánh đã xin quy y Tam Bảo với ngài, với

pháp danh là Sunanda. Ông đã từng dịch nhiều

sách của ngài Narada, trong đó có quyển Đức

Phật và Phật Pháp, Phật Giáo Tóm Lược, Kinh Tứ

Niệm Xứ, Kinh Pháp Cú, Cẩm Nang Vi Diệu Pháp,

Tứ Vô Lượng Tâm, Những Bước Thăng Trầm, v.v. [5].

Ông Khánh hiện đang ngụ tại Hoa Kỳ, dù đã trong

tuổi 80, vẫn tích cực dịch thuật các sách Phật Pháp

của các vị thiền sư nổi tiếng Thái Lan,

Miến Điện và Tích Lan.

Từ Sài Gòn, đạo Phật Nguyên

Thủy được truyền bá đến các tỉnh thành

khắp miền nam và miền trung nước Việt và

nhiều chùa được thiết lập. Theo thống kê

năm 1997, có tất cả 64 chùa Nguyên Thủy, trong đó

có 19 chùa tại Sài Gòn [6]. Ngoài chùa Bửu Quang và

Kỳ Viên, còn có nhiều chùa nổi tiếng khác

như chùa Bửu Long, Giác Quang, Phổ Minh, Tam Bảo (Đà

Nẳng), Thiền Lâm và Huyền Không (Huế), và

Thích Ca Phật Đài ở Vũng Tàu.

Trong thập niên 1960 và 1970,

nhiều vị tỳ kheo được gửi đi tu học nước

ngoài, đông nhất là tại Thái Lan, và một vài vị

khác tại Tích Lan và Ấn Độ. Chương trình tu

học nầy được thiết lập trở lại trong những

năm gần đây, và hiện có khoảng 20 vị đang tu

học tại Miến Điện.

Trong lịch sử, có một sự liên

hệ khắng khít giữa tăng đoàn Việt Nam và Cam

Bốt. Cũng cần ghi nhận ở đây là vào năm 1979, sau

khi nhóm Khơ-me Đỏ bị đánh đuổi ra khỏi Phnom Penh,

Hòa Thượng Bửu Chơn và Giới Nghiêm cùng với một

đoàn tỳ kheo Việt Nam đã đến thành phố này

để tái truyền giới cho 7 vị tỳ kheo Cam Bốt

và phục hồi Tăng đoàn Cam Bốt, vốn đã bị nhóm

Khơ-me Đỏ tiêu diệt khi họ nắm quyền [7].

Kinh điển Phật Pháp bằng

Việt ngữ được dịch ra từ 2 nguồn: Tam tạng Pali

và Hán tạng A-hàm, cùng với nhiều kinh điển

Đại Thừa khác. Từ thập niên 1980, một chương trình

phiên dịch và ấn hành Đại Tạng Kinh Việt Nam

đã được thành lập và xúc tiến, với sự đóng

góp của nhiều vị cao tăng học giả của Bắc

tông lẫn Nam tông. Đến nay, 27 quyển kinh dịch

từ 4 bộ Nikaya, do Hòa Thượng Minh Châu dịch, và 4

bộ A-hàm, do Hòa Thượng Trí Tịnh, Thiện Siêu,

và Thanh Từ dịch, đã được phát hành. Công tác

dịch thuật bộ Nikaya thứ 5 hiện đang được

tiến hành. Thêm vào đó, toàn bộ 7 tập Vi

Diệu Pháp (A tỳ đàm, Abhidhamma) do Hòa Thượng

Tịnh Sự dịch cũng đã được phát hành, cùng với

các bộ Kinh Pháp Cú, Mi-lan-đa vấn đạo, Thanh Tịnh

Đạo, Thắng Pháp Tập Yếu Luận, và nhiều tác

phẩm khác.

Tóm lại, mặc dù Phật Giáo

Việt Nam chủ yếu là theo truyền thống Đại

Thừa, truyền thống Nguyên Thủy cũng được công

nhận và hiện nay có nhiều quan tâm đến

các pháp hành thiền Nguyên Thủy, kinh điển

Nikaya và A-hàm, và bộ Vi Diệu Pháp.

Bình Anson,

tháng 6, 1999

Tham Khảo

[1] Nguyễn Lang, 1973. Việt Nam Phật Giáo Sử Luận, quyển 1.

[2] Andrew Skilton, 1994. A Concise History of Buddhism.

[3] Lê Minh Qui, 1981. Hòa Thượng Hộ Tông.

[4] Nguyễn Văn Hiểu, 1971. Công tác xây dựng Phật Giáo Nguyên Thủy tại Việt Nam.

[5] Phạm Kim Khánh, 1991. Narada Maha Thera.

[6] Tuần báo Giác Ngộ, số 63, 14-06-1997, Sài Gòn.

[7] Thích Đồng Bổn, 1996. Tiểu sử Danh tăng Việt Nam.

-oOo-

Xin xem bài viết Anh ngữ với hình ảnh: Theravada Buddhism in Vietnam

[ Trở về trang Thư Mục ]

← Văn bản trướcMung le Phat-DanVăn bản tiếp →Hoa thuong Ho Tong
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)
⬇ Tải .txt