📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Tinh Me

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 8,817 ký tự · ~8 phút đọc
🏠 📜

Tinh Me

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Tình mẹ

Hòa thượng Hộ Giác

Mùa thu buồn. Trời thu lạnh.

Gió thu hắt hiu thì thầm như trao gởi, nhắn nhủ

những kỷ niệm ân tình giữa hai miền sống,

chết. Phải chăng mùa thu về nhắc nhở ta những

ân tình chưa thỏa, những mộng đời chưa tan trong

cái xoay vần của nhân duyên sanh diệt.

Nếu nơi đây, mặt trời

đã không ngừng chứng kiến những cảnh dâu bể

tang thương, những cảnh tương tàn tương sát, thì

nơi kia, bóng đêm cũng không ngừng vây phủ những

oan hồn ủy mỵ vừa kêu gào bi thương vừa lang

thang thất thểu. Trong hai cõi sống và chết,

sinh linh cũng chỉ là những đứa con lạc lõng giữa

bụi đời tham vọng huyễn hư, hoặc cũng chỉ là

những bóng ma vật vờ trong trường dạ u linh, tìm

nước tĩnh bình để giải oan thoát khổ.

Mùa thu cũng là mùa tiêu

biểu cho nỗi nhớ niềm thương: ngoài trời

nào cảnh sụt sùi mưa dầm tháng bảy, nào cảnh

xương khô lạnh ngắt heo may, nào cảnh lá vàng lìa

cành xa cội, nào cảnh mưa sa lác đác mộ phần, tất

cả ngoại cảnh nầy đều khiến nội tâm nhói

đau nỗi niềm hoài cảm, nhất là những u hồn

bên kia thế giới. Và mùa thu về cũng báo

hiệu mùa Vu Lan báo hiếu: mùa của mẹ, mùa

của cha, mùa của Tổ tiên gia tộc, mùa mà những đóa

hoa hồng đỏ thắm nở trên áo của những ai may mắn

còn mẹ, và những đóa hoa hồng trắng nhạt sẽ nở

trên áo của những ai bất hạnh sớm mất mẹ hiền.

Nói đến tình mẹ thì quả

thật trên quả đất nầy không có thứ tình nào đậm

đà lai láng, thiêng liêng và bất diệt như tình

mẹ.

Tình mẹ không chỉ ngọt

ngào như dòng suối mà là những dòng máu đỏ khởi

nguồn từ tim và reo chảy về tim; không chỉ là

bầu trời trong sáng chiếu ánh trăng sao, mà là

những tế bào mạch huyệt đang lưu lộ căng

đầy và vận hành trong toàn thân; không chỉ là một

kho tàng vô tận để cung cấp cho sự sinh tồn vạn

loại.

Trên thế gian nầy có

nhiều kỳ quan nhưng trái tim của mẹ mới thật là

đệ nhất kỳ quan. Vì trái tim của mẹ là một thứ

kỳ quan sống động linh hoạt. Trong khi các kỳ quan

khác đều chết đứng bất động. Đối với kỳ

quan nầy chúng ta không cần phải phí công tốn của

để tìm kiếm quan chiêm, vì chính kỳ quan

tuyệt bích ấy đã ở trong ta từ lúc mới tượng

hình, và theo năm tháng kỳ quan nầy lại càng trở

nên kỳ ảo, vĩ đại, vô tiền khoáng hậu.

Các kỳ quan trên thế giới

đều kiến tạo bằng vật liệu kiến trúc

gần giống nhau, chỉ khác mô hình, hình thể. Còn

kỳ quan là trái tim của mẹ thì cách cấu trúc hoàn

toàn dị biệt về cả hai phương diện: vật

thể và tâm thể. Vật thể là điều

kiện tổng hợp của thịt, máu, động mạch, các

ống dẫn máu ra vào. Sự vận hành của không khí tức

không đại; sự lưu chuyển của máu tức thủy

đại; sự điều hòa ấm áp tức hỏa đại; các cơ

thịt tự động cấu hợp của tim tức địa đại; và sự

hô hấp tự nhiên của toàn bộ trái tim tức thức

đại.

Về mặt tâm thể thì

chúng ta có thể tìm được bốn thể tánh vô

lượng, quảng đại, biến mãn trong trái tim mẹ,

đó là: Từ Bi Hỉ Xả.

Từ là trạng

thái tâm ai mẫn, hiền hòa, sẵn sàng ban rải cho

một đối tượng hoặc nhiều đối tượng mới bắt

đầu tượng hình hay sắp sửa thành hình. Ở đây,

thai bào là đối tượng tuyệt đối phải được

ban rải cẩn trì, dù trong không gian hạn hẹp, dù qua

thời gian lâu mau, dù đứng về mặt khách thể,

dù trực thuộc phương diện chủ thể.Về

thể cách ban rải thì có nguyện và hạnh.

Nguyện, tức dùng lực cầu

nguyện van vái Phật Trời phò hộ thai bào được

bình an vô sự suốt thời gian 9 tháng cưu mang và

hằng tâm nguyện sao đến ngày khai hoa nở

nhụy, thai nhi được mở mắt chào đời với thân hình

nguyên vẹn cụ túc lục căn.

Hạnh, tức hành động cẩn trì

trong oai nghi: đi đứng ngồi nằm; trong chánh hạnh:

nói năng, ăn uống, cách nhìn, cách nghe, thậm chí

luôn luôn chánh niệm không dám buông lung tà

tâm, nóng giận sợ ảnh hưởng thai bào. Có những

hiền mẫu phát tâm bố thí, cúng dường, trì trai,

niệm Phật khi biết mình thọ thai. Tâm từ

nầy của mẹ khởi phát chính thức ngay khi biết

mình đã thực sự mang thai và cứ như vậy tiếp

diễn cho đến ngày nở nhụy khai hoa.

Bi là tâm vô

lượng thứ hai của mẹ phát xuất cùng lúc với

tiếng khóc chào đời của thai nhi. Tâm bi nầy khó

mà diễn tả chính xác hết ý. Vì tâm bi

được chuyển tiếp từ tâm Từ sau 9 tháng

trông ngóng đợi chờ, mừng mừng sợ sợ, mặc dù lòng

đã dặn lòng: "Tất cả đều diễn tiến

tốt đẹp, mẹ tròn con vuông, trên có Phật Trời phò

hộ, dưới có mẹ cha hướng dẫn và chính mình cũng

hết mực dưỡng thai". Nhưng tránh không khỏi

những phút giây bồi hồi, phập phòng, lo sợ, mặc dù

đã tự cố gắng trấn an. Thế mà giờ đây

tiếng khóc hài nhi đã kéo mẹ về thực tại

sau những giờ phút đớn đau, bàng hoàng vì sanh nở

thì bảo sao mẹ hiền không vui mừng, sung sướng

cho được. Nhìn kỹ mặt con, mẹ càng thương yêu

ngập lòng. Chính hai tâm vô lượng Từ và Bi nầy đã

dung hợp, trợ duyên nhau một cách tương tục kỳ

diệu nên đã biến máu hồng thành sữa trắng

để nuôi con.

Hỉ là tâm vô

lượng thứ ba của mẹ. Tâm nầy được phát hiện

cụ thể nhất là lúc cha mẹ nhìn con mấp máy đôi

môi bập bẹ kêu "Ba" kêu "Má", và

chập chững tập đi một mình từng bước không vững,

rồi lần lần trở nên chững chạc, biết ăn,

biết nói, biết cười, biết làm xấu. Con

càng khôn lớn, mẹ càng vui mừng. Vì con là núm

ruột, là hòn máu, là một phần trong cơ thể mẹ,

là kho tàng vô giá, là nguồn hạnh phúc vô bờ. Giờ

đây con đà khôn lớn, trưởng thành, bảo sao mẹ

hiền không vui mừng cho được. Bất cứ cử chỉ

nào, lời nói nào, hành động nào của con trẻ, dù

vô tư, không đòi hỏi phải khôn ngoan, cũng đủ làm

cho mẹ sung sướng ngập lòng. Vả lại niềm vui của

mẹ là con, và mẹ thì cũng chỉ biết vui với con

mà thôi. Con là nguồn an ủi duy nhất của mẹ. Do đó,

con đau là mẹ xót, con mạnh là mẹ mừng. Có con một

bên, mẹ cảm thấy cuộc đời là màu hồng, là bầu

trời mùa xuân và tất cả hiện hữu đều có

ý nghĩa, đáng yêu. Vắng con, mẹ cảm thấy lẻ

loi, hiu quạnh, bầu trời là cả một mùa thu, tất cả

hiện hữu trở nên vô nghĩa và mẹ tự thấy mình

bạc phước vô phần.

Xả là tâm vô

lượng thứ tư của mẹ. Tâm nầy của mẹ tự động

hiển lộ trong hai trường hợp nghịch cảnh hoặc

thuận duyên. Tâm xả hiện lộ trong nghịch cảnh

đó là những khi con giận, con hờn, con nặng lời lớn

tiếng, con phụ rẩy mẹ cha, con ngỗ nghịch phạm

thượng, trong tất cả tình huống ấy, mẹ cha chẳng

những cam tâm cúi đầu chấp nhận, không hề oán

giận nguyền rủa con mà còn sẵn sàng rộng dung tha

thứ.

Còn tâm xả của mẹ được

thấy trong thuận cảnh là khi con cái thành nhơn chi

mỹ, cha mẹ thận trọng lựa chọn những gia

đình hiền lương, đạo đức, có học, có

hạnh để dựng vợ gả chồng, và sau khi con cái

đã yên bề gia thất thì lòng cha mẹ bớt lo lắng,

ưu tư, có thể tạm an tâm để sống những

chuỗi ngày còn lại. Do vậy, tâm xả phải hiểu

tận tường rằng xả không chỉ có nghĩa là cảm

thông, xả bỏ, tha thứ, không chấp thủ như trường

hợp nghịch cảnh; mà xả còn là một trạng thái tự

tin, an tâm, vô thưởng vô phạt như vừa kể trong

phần thuận cảnh.

Một thứ kỳ quan sinh động,

linh hoạt, khế lý, khế cơ, nhất là

biết cung ứng đầy đủ mọi thứ nhu cầu của

con cái trên hai phương diện vật lý và tâm

lý, thử hỏi như vậy trái tim của mẹ có đáng

được công nhận là "đệ nhất kỳ quan"

hay không. Chính vì cha mẹ có đủ bốn tâm vô

lượng, nên đức Phật xưng tụng cha mẹ là "trời

phạm thiên", là "giáo sư đầu đời",

là "vị tiên ban đầu" và là "bậc đáng

cúng dường".

Thật ra trên thế gian nầy,

mối tình nào, chung cuộc, cũng đều phai mờ trong

tim ta, trong ký ức ta. Duy nhất chỉ có tình mẹ

là thiên thu bất biến. Sở dĩ tình mẹ tồn tại

vĩnh viễn vì tình mẹ thương con như biển hồ lai

láng, như trái đất bao dung, như bầu trời hiến

dâng sự sống, như gió xuân ban rải sự mát mẻ cho

muôn loài, không có bất cứ sự lựa chọn nào

trong tình mẹ thương con, tình mẹ vượt thời gian,

không gian, chỉ cho mà không cần nhận, cho vô

điều kiện, cho bình đẳng không phân biệt

đẹp xấu, trí ngu, giàu nghèo, có hiếu hay bất

hiếu.

Chính vì tình mẹ như vậy nên

không bao giờ bị ngoại cảnh chi phối. Nghĩa là tình

mẹ thương con không có biên giới. Vậy, bạn nào còn

cha còn mẹ thì bạn là người diễm phúc nhất đời.

Vì không có niềm vui nào thiêng liêng, đậm đà

bằng niềm vui còn mẹ và cũng không có nỗi

buồn nào ray rứt xót xa bằng nỗi buồn mất mẹ.

Một Phật tử ở Phan Thiết,

đạo hữu Lê Minh Hớn, đã làm sống dậy tình mẹ

trong chúng ta vô cùng ý nhị: "Ta còn có mẹ,

mẹ hát đưa ta, tiếng hát xa xưa buồn quá

đỗi, nhà ai giã gạo trưa hè. Mẹ hát à ơi!

võng trời kẽo kẹt, da trời xanh ngắt cửa đông.

Người đâu có biết: Mẹ bồng ta cả tuổi ban

đầu. Câu hát ngày xưa chín vàng chín đỏ. Ba mươi

tuổi đời lăng lắc đong đưa. Ba mươi tuổi đầu mẹ

còn coi nhỏ, đưa từng trái bắp củ khoai. Ngày đó

ta về, mẹ còn vuốt tóc. Người biết không, ta

khóc trong lòng!".

Do đó, nếu chúng ta vì

miếng mồi đỉnh chung ngắn ngủi, vì tương lai sự

nghiệp mơ hồ mà quên bổn phận thần tỉnh mộ

khang, quạt nồng đắp lạnh, thì thật là lỗi đạo

làm con, nếu không nói là bất hiếu./.

Source: Quảng-Đức web page, http://www.eisa.net.au/~quangduc/

(computer typesetting by Hải Hạnh)

[ Trở về trang Thư Mục ]

← Văn bản trướcDong Tu Trong TuyetVăn bản tiếp →Phat Giao va Khoa Hoc
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)
⬇ Tải .txt