📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

KisaGotami

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 6,725 ký tự · ~6 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

KisaGotami

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Sư cô Kisagotami và một nhúm hột cải

Hòa thượng Piyadassi Mahathera

Phạm Kim Khánh dịch Việt

Tích chuyện Bà Kisagotami

[1] là một trong những chuyện cảm động nhất

được ghi nhận trong kinh điển. Bà sanh trưởng

trong một gia đình nghèo tại thành Savatthi (Xá

Vệ). Bà thuộc dòng Gotama, và do đó là họ

hàng với Đức Phật Gotama. Vì có thân hình mỏng manh

yếu ớt nên người ta gọi bà là Kisa (có

nghĩa là ốm gầy) Gotami.

Khi đến tuổi trưởng thành

bà được gả cho người con trai của một thương gia,

và đúng lúc, hạ sanh một trai. Than ôi, khi bé lớn

khôn vừa đến tuổi bặp bẹ nói và biết chơi

thì chết, làm cho mẹ vô cùng sầu thảm. Vì tình

thương con vô bờ bến, đứa con duy nhất, bà

không thể tin rằng con bà đã thở hơi thở cuối

cùng, ôm con vào lòng chạy đôn chạy đáo tìm thuốc

cứu mạng. Trong toàn thể vùng Savatthi không vị

lương y nào có thể cứu sống một người

chết.

Vì quá sầu muộn bà như

người mất trí, bôn ba chạy từ nhà này sang nhà

khác, khóc nức nở, van kêu: "Cúi xin quý ông

quý bà rộng lòng cho tôi thuốc để cứu mạng

con!". Tuy nhiên, dân chúng không thể

thuyết phục bà rằng đứa bé đã chết.

Nỗi khổ đau của bà quá sâu đậm để có

thể nhận định đúng mức lời họ. Sau cùng có

một vị trưởng lão sáng suốt thấu hiểu tâm

trạng đáng thương của bà mẹ đang khóc sướt

mướt, khuyên bà nên đến gặp Đức Phật Tối

Thượng, Đức Bổn Sư Đại Từ Đại Bi, vào lúc bấy

giờ đang cư ngụ tại Tịnh Xá Jetavana (Kỳ Viên) của

Trưởng Giả Anathapindika (Cấp Cô Độc), tại Savatthi.

Bà lật đật tuôn chạy

đến tịnh xá, đặt đứa con chết dưới chân

Đức Bổn Sư, đảnh lễ Ngài và thuật lại câu

chuyện rất thương tâm có thể làm mềm

dịu quả tim chai cứng nhất.

Đấng Đại Bi nhìn bà với cặp

mắt dịu hiền và nhỏ nhẹ nói: "Này bà chị

thân mến, có một món thuốc thần hiệu chắc

chắn chữa được bịnh, Như Lai sẽ hàn gắn vết

thương lòng của bà. Chỉ cần tìm cho Như Lai một

nhúm hột cải xin từ bất cứ nhà nào trong thành

này." Bà Gotami nghe những lời an ủi ấy thì lòng

mừng vô hạn.

"Nhưng nên ghi nhận, này

Gotami," Đức Bổn Sư nói tiếp, "rằng

phải xin hột cải ấy từ một nhà nào mà chưa từng

bao giờ có người chết."

Tuy nhiên, vì quá đổi vui

mừng bà Gotami không thấu hiểu ý nghĩa lời

nói của Đấng Toàn Giác. Với ước vọng cứu

được đứa con yêu dấu, bà tức khắc vội vã chạy

tìm hột cải. Tất cả mọi người trong thành

đều tận tình thương hại bà và rất sẵn sàng

cho hột cải mà bà hết lòng mong tìm. Nhưng than

ôi! bà không thể tìm một nhà nào mà Mara, thần

chết, chưa hề đến viếng.

Trời đã về chiều, mặt

trời lặng lẽ, nhẹ nhàng lặn chìm trong vùng trời ở

phương Tây, đàn chim vội vàng bay về ổ, và Bà

Gotami cuối cùng nhận thức tánh cách phổ cập của

hiện tượng chết. Chân lý phủ phàng

rọi sáng cho bà như một ánh chớp, và bà thông

hiểu rằng tất cả những gì yêu quý mến

thương nhất trên đời đều vô thường. Tất cả

mọi sum họp đều chấm dứt trong chia ly và

đời sống suy tàn, biến tan vào cõi chết. Do

đó bà đi ra ngoại ô thành, đặt con trong một bãi

tha ma rồi về tịnh xá, vừa than:

"Đây không phải là luật lệ của xóm làng, không phải luật của thành phố.

Không phải là luật chỉ để áp dụng riêng cho gia đình này hay gia đình khác;

Mà cho toàn thể thế gian - hơn thế nữa, cho tất cả chư thiên trên cảnh trời.

Đây là định luật: tất cả đều vô thường" [2].

"Này Gotami, bà có tìm ra hột cải không?" Đức Thế Tôn hỏi.

"Bạch Đức Thế Tôn, con ra đi, bế trong lòng

Đứa con càng lúc càng lạnh dần, đi từng nhà để hỏi xin -

'Từ nơi rừng rậm này đến thành phố -

Cúi xin ông bà ban ơn ban phước,

Cho tôi chút hạt cải', và mọi người ai có cũng đều cho.

Vì tất cả người nghèo đều thương hại người nghèo;

Nhưng khi con hỏi, nơi đây, tại nhà bạn,

Đã từng có người chết hay không -

Chồng, vợ, hay con, hay người làm công? họ trả lời:

'Này bà chị! Bà hỏi gì? Người chết

Thì có thật nhiều, người sống chỉ một ít!'

Rồi trả lại hột cải với lời cảm tạ buồn thảm.

Và van xin ở nhà khác, nhưng người khác nói.

'Đây là hột cải, nhưng người làm công trong nhà đã chết!

Đây là hột cải, nhưng chồng tôi đã qua đời!'

'Đây là hột cải, nhưng khi gieo mạ xong thì chồng tôi chết giữa mùa mưa và mùa gặt hái!'

Ôi, bạch Đức Thế Tôn! Con không thể tìm đâu ra một nhà có hột cải mà không có người chết!

Do vậy mà con đành lìa bỏ đứa con - nó không còn bú

Cũng không cười - dưới một lùm cây, bên cạnh dòng suối,

Để rồi về đây chiêm ngưỡng dung nhan Ngài,

Đảnh lễ dưới chân Ngài, và bạch hỏi van xin Ngài chỉ cho

Nơi nào có thể tìm ra hột cải ấy và không thấy thần chết,

Quả thật vậy, nếu giờ đây con của con không chết,

Như con sợ, và như người ta nói với con."

Bà Kisagotami bạch như vậy.

Đức Bổn Sư dạy:

"Này bà tín nữ! Bà đã tìm ra,

Tìm được cái gì mà không ai tìm thấy -

Niềm an ủi đắng cay mà Như Lai tặng cho bà.

Đứa con yêu dấu đã an giấc nghìn thu

Trong vòng tay của bà ngày hôm qua;

Hôm nay bà biết rằng toàn thể thế gian mênh mông này

Đều than khóc nỗi khổ đau của họ cũng giống vậy." [3]

"Đối với người mà tình thương đã gắn bó

Tập trung và bám chặt vào con cái và đàn gia súc,

Cái chết tràn đến như trận thủy lụt trong đêm tối,

Càn quét cuốn đi trọn cả làng đang ngon giấc." [4]

Những lời của Đức Bổn Sư

thấm sâu và tâm bà, lúc bấy giờ đã thấu triệt

rằng vô thường là đặc tướng của tất cả mọi

hiện tượng sinh tồn. Bà chứng đắc tầng thánh

đầu tiên [sotapanna, nhập lưu) và xin xuất gia, gia

nhập vào Giáo Hội Tỳ Khưu Ni.

Sau đó không bao

lâu, nhờ nghe những thời thuyết giảng của Đấng

Bổn Sư Đại Từ Đại Bi, và nhờ chuyên cần hành

thiền, bà tiến đến mức tuyệt đỉnh

thanh tịnh, tầng thánh cuối cùng, vượt ra khỏi

mọi bợn nhơ của đời sống. Về sau, nhớ lại

những thành tựu cao cả đã đạt, bà nói lên một số

kệ ngôn mà dưới đây xin ghi lại hai câu cuối

cùng:

"Hoan hỷ thay! Ta đã dấn bước

Trải qua con đường Thánh Thiện, Bát Chánh Đạo

Thẳng tiến đến trạng thái cao siêu.

Ta đã chứng ngộ Niết Bàn, và nhìn vào

Gương sáng của Giáo Pháp thiêng liêng.

Ta, chí đến ta, vết thương đau khổ cũng được hàn gắn,

Đã đặt xuống gánh nặng, nhiệm vụ đã viên mãn hoàn thành,

Tâm ta đã hoàn toàn giải thoát,

Ta, sư cô Kisagotami, đã tuyên ngôn điều này!" [5].

Hòa thượng Piyadassi Mahathera

Phạm Kim Khánh dịch Việt

Chú thích:

[1] Paramatthadipani, Chú Giải Bộ Therigatha, Trưởng Lão Ni Kệ.

[2] Psalms of the Sisters, trang 107.

[3] The Light of Asia.

[4] Dhammapada, Kinh Pháp Cú, câu 287. Psalms of the Sisters trang 107.

[5] Psalms of the Sisters, trang 109.

Trích từ quyển "Phật

Giáo, Nhìn Toàn Diện" của dịch giả Phạm Kim

Khánh, Thích Ca Thiền Viện, California, Hoa Kỳ,

1995 (Nguyên tác: "The Spectrum of Buddhism",

tác giả Piyadassi Mahathera).

Source: Quảng-Đức web page, http://www.eisa.net.au/~quangduc/ ,

computer typesetting by Diệu Anh Quỳnh Trâm.

[ Trở về trang Thư Mục ]

← Văn bản trướcGotamiVăn bản tiếp →Hoa thuong Buu Chon
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)