📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Hướng Dẫn Thiền Sinh Trình Pháp

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 22,084 ký tự · ~20 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Hướng Dẫn Thiền Sinh Trình Pháp

U PANDITA SAYADAW

Dịch Giả: Trần Minh Tài & Lưu Bình

Dầu cho có được hướng dẫn

kỹ càng cách hành thiền, thiền sinh vẫn chưa

hành thiền đúng cũng như chưa biết cách

trình bày kinh nghiệm mình cho thiền sư. Một

số thiền sinh hành thiền rất khá nhưng cũng

không biết cách diễn đạt cho đúng mình đã

hành thiền như thế nào và đã kinh nghiệm

ra sao. Mục đích của bài này là giúp thiền sinh

trình bày đúng mình đã hành thiền như thế

nào? Mình đã quan sát cái gì và đã kinh nghiệm

ra sao?

Cố Hòa thượng Mahasi đã dạy

những điều căn bản cho thiền sinh mới là

phải quan sát một cách tỉnh thức phồng xẹp của

bụng. Kinh điển đã giải thích rõ ràng là

hiện tượng tâm, vật lý luôn luôn khởi lên

qua sáu căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, tâm.

Chẳng hạn khi có một sự nhìn

thì mắt nhìn và vật được nhìn là hiện tượng

vật chất, và nhãn thức khiến ta biết được

đó là vật gì là hiện tượng của tâm. Tương

tự như vậy, khi chúng ta nhận biết được âm

thanh, mùi, vị, đụng chạm hay suy nghĩ cũng như

những hoạt động khác của cơ thể như duỗi

tay, co tay, bước đi v.v... Đều được ghi nhận

đừng bỏ sót hành động nào.

Thiền sinh phải biết

cách quan sát các đề mục chính, cũng như phải

ghi nhận như thế nào trong trường hợp có đề

mục phụ phát sinh (đề mục chính là sự phồng

xẹp; đề mục phụ là suy nghĩ, liên tưởng khi có

cảm giác phát sinh hoặc khi có ngoại cảnh kích thích

như: hình sắc, âm thanh, mùi, vị v.v... cũng có khi

là phản ứng của chính thiền sinh trước các đối

tượng phụ đó).

Để giúp đỡ cho thiền

sinh vượt qua những chướng ngại, các thiền sư

đã đặt ra vài câu châm ngôn ngắn gọn, để

thiền sinh dễ nhớ.

Châm ngôn đầu tiên nhắc nhở

làm thế nào để ghi nhận đề mục chính

và kết quả tâm thiền sinh lúc ấy như thế

nào. Ví dụ: Bạn phải chú tâm vào cái gì? Câu trả

lời là: Phồng và xẹp của bụng.

Đó là đề mục chính mà

thiền sinh phải chú tâm vào. Nếu có đề

mục thứ hai hiện ra phải ghi nhận và trở về

đề mục chính ngay.

Thiền sinh phải cho

thiền sư biết mình đã quan sát sự phồng xẹp

như thế nào từ lúc khởi đầu cho đến lúc

chấm dứt. Khi hít vào, bụng bắt đầu căng lên nhanh

rồi tiếp tục căng cho đến lúc chấm dứt là

lúc hít vào. Hãy quan sát từ lúc bắt đầu phồng,

đoạn giữa của phồng và đoạn cuối của phồng

(Sẻbhakẻya patisamvedi). Tâm quan sát phải đi song song

với các giai đoạn của sự phồng ở đoạn đầu, đoạn

giữa và đoạn cuối. Thiền sinh mới rất khó ghi

nhận ba giai đoạn trên nhưng phải cố gắng. Nếu

thiếu cố gắng thì không có kết quả gì cả.

Một khi thiền sinh đã

biết ghi nhận đề mục một cách chánh

niệm, biết cách chú tâm song song với diễn

biến của đề mục, biết theo dõi các giai

đoạn liên tiếp của phồng xẹp, biết ghi nhận

những gì mình thấy, những gì mình kinh nghiệm

thì sẽ biết cách trình pháp một cách chính xác.

Có hai diễn biến song song

trong khi thiền sinh hành thiền: Trước tiên là

sự chú tâm quan sát hay ghi nhận đối tượng. Thứ hai

là tâm liên quan đến sự quan sát đối tượng

ấy. ít nhất thiền sinh phải nhận ra được

điều này thì mới có thể gọi là thấy hay

kinh nghiệm.

Đối với đề mục chính

thiền sinh phải nói được kết quả của tâm

lúc đối tượng diễn biến, hay nói được sự

diễn biến song song của tâm chánh niệm và

đề mục. Nghĩa là thiền sinh thấy rõ được

diễn tiến của đề mục và diễn tiến của

tâm ghi nhận đề mục.Nếu cả hai xảy ra cùng

lúc thì phải ghi nhận như thế nào? Ghi nhận

chính cái bụng? Ghi nhận tư thế của bụng? Hay ghi

nhận diễn tiến của bụng trong khi phồng?

Có ba yếu tố hiện hữu trong sự phồng:

1. Hình dạng của bụng.

2. Tư thế hay vị thế của bụng.

3. Đặc tính của sự phồng.

Hình dạng là hình dạng của

cái bụng mà tâm thiền sinh chú vào. Toàn thể

thân hình của thiền sinh là hình dạng của thân

thể. Hình dạng của cái bụng cũng như vậy.

Tư thế của bụng: điều

này tùy thuộc vào vị thế riêng biệt từng

lúc một của bụng. Nghĩa là bụng đang xẹp, phồng,

hay đứng yên. Tiếng Palì gọi là akara: có

nghĩa là tư thế hay vị thế. Ví dụ: bàn tay

đang ở tư thế nắm lại hay đang xoè ra? Hoặc cơ

thể đang ở tư thế đi, đứng, nằm, ngồi?

Nếu thiền sinh chú tâm

quan sát bụng y sẽ thấy hoặc hình dạng hay tư

thế trước khi thấy đặc tính. Nhưng thấy hình

dạng hay tư thế thì không phải là thiền minh

sát. Thiền sinh phải thấy đặc tính chủ yếu

của bụng, như là sự căng thẳng, sự chuyển động

của bụng (trong lúc phồng). Nếu quan sát kỹ thì

thiền sinh sẽ thấy đặc tính này ngay mà có

thể trình bày cho thiền sư một cách chính

xác và rõ ràng khi trình pháp. Nhưng thiền sinh

phải thấy chứ không phải nghĩ là thấy. Khi trình

pháp phải chú trọng đặc biệt vào những

điểm căn bản này (nghĩa là thấy sự chuyển

động của phồng xẹp, chứ không phải nghĩ hay tưởng

tượng).

Giai đoạn xẹp, thiền sinh cũng phải chú tâm quan sát ghi nhận như thế.

Cũng vậy trong lúc kinh hành,

khi dở chân, thiền sinh phải quan sát kịp thời và

cùng lúc với diễn tiến của sự dở chân: Từ lúc

khởi đầu đến lúc chấm dứt. Nếu làm được

như vậy thiền sinh sẽ thấy gì? Phải chăng y sẽ

thấy cái chân hay tư thế của chân trong giai

đoạn dở hay y cảm nhận rằng chân bắt đầu nhẹ và

nâng lên hay chân bắt đầu căng và đang đưa tới?

Thiền sinh phải trình bày

cả ba đặc tính trên và dĩ nhiên thiền sinh phải

hết sức chú tâm để có thể trình bày

một cách rõ ràng và chính xác.

Khi chân bước tới thiền

sinh cũng phải quan sát kịp thời và cùng lúc với

chuyển động của sự bước tới. Và y sẽ thấy gì?

Phải chăng y thấy chính chân của y, hay tư thế

của chân trong giai đoạn đưa tới, hay cảm nhận

được sự chuyển động của chân được đưa từ

sau tới trước.

Khi đạp chân xuống, thiền

sinh cũng phải chú tâm quan sát từ lúc chân bắt

đầu hạ xuống cho tới lúc chân chạm đất. Nếu

chú tâm được như vậy thiền sinh sẽ thấy gì.

Phải chăng y thấy chân y, hay trạng thái của sự đạp

chân xuống, hay cảm nhận đặc tính chuyển động

của sự đạp xuống, chẳng hạn như bắt đầu cảm thấy

nhẹ và mềm?

Đối với các đối tượng khác

cũng phải chú tâm ghi nhận kỹ càng như vậy, chẳng

hạn: khi co tay, duỗi tay, cúi mình, đổi chân,

ngồi xuống, đứng dậy v.v.. cũng phải chú tâm ghi

nhận như vậy.

Thiền sinh cũng phải hiểu ý nghĩa ba đặc tính của các hiện tượng tâm vật lý. Đó là:

1. Đặc Tính Riêng (Sabhava Lakkhana)

2. Nhân Duyên hay điều kiện (Sankhata Lakkhana)

3. Đặc Tính Chung hay Tam Tướng (Sannanna Lakkhana)

1) Đặc Tính Riêng của hiện tượng vật chất và tâm:

(1.a) Đặc Tính Riêng của Vật Chất hay Sắc:

Vật chất hay Sắc có các đặc tính căn bản sau đây:

- Sự cứng, mềm, đó là yếu tố bành trướng (đất), là đặc tính của xương và thịt.

- Lạnh và nóng đó là yếu tố nhiệt độ (lửa), là đặc tính nóng lạnh của cơ thể.

- Sự kết hợp và tính chất lỏng (nước), đó là đặc tính dính chặt hay liên hợp của cơ thể, của các yếu tố...

- Sự chuyển động đó là yếu tố lưu chuyển (gió) đó là đặc tính của hỏi thở, của sự phồng xẹp, của sự di chuyển v.v...

(1.b) Đặc Tính Riêng của Tâm hay Danh:

Đặc Tính Riêng của Tâm

hay Danh là nhận biết, bao gồm: xúc (sự

tiếp xúc của Tâm với đối tượng), Thọ

(cảm giác), cùng các trạng thái và phản ứng của

Tâm (vui, buồn, giận, chánh niệm, tinh tấn,

ganh tỵ, phóng tâm vv...).

2) Nhân duyên hay điều kiện là đặc tính: khởi lên kéo dài và biến mất.

Các diễn biến tâm vật

lý (danh và sắc) đều có điểm khởi đầu,

điểm giữa và điểm cuối. Tiếng Pali

gọi ba giai đoạn này là uppada, thiti và bhanga.

Uppada có nghĩa là bắt đầu hay khởi lên. Thiti có

nghĩa là diễn tiến hay trải dài cho đến khi

chấm dứt. Bhanga có nghĩa là chấm dứt hay biến

mất. Cả ba đặc tính này (Lakkhanas) được gọi

là Sankhata Lakkhana (Sankhata: bao gồm hay tương

duyên).

3) Tam tướng là ba yếu tố

vô thường, khổ và vô ngã. Mọi hiện tượng,

mọi pháp trong thế gian (danh và sắc) đều

mang ba đặc tính này.

Trong ba đặc tính của các

hiện tượng trên, thiền sinh phải hướng

đến đặc tính đầu tiên trong khi thực hành

thiền, tức là phải chú ý đến đặc tính

chuyện biệt của hiện tượng vật chất

(đất, nước gió, lửa). Làm thế nào để nhận

thức được hay thấy các hiện tượng vật chất

chuyên biệt này? Nghĩa là làm thế nào

để nhận thức hay thấy các hiện tượng đất,

nước, gió, lưả? Chúng ta phải chú tâm quan sát, ghi

nhận kịp thời khi chúng xuất hiện. Khi chú tâm

quan sát ghi nhận ta sẽ thấy đặc tính chuyện

biệt này, chứ chẳng có cách gì khác hơn. Khi

hít vào bụng phồng lên. Trước khi hít vào bụng

chưa phồng. Thiền sinh phải quan sát sự phồng của

bụng từ khi bắt đầu cho đến khi chấm dứt.

Thiền sinh phải thấy được bản chất của sự

chuyển động. Nhưng thế nào là bản chất của

sự chuyển động? Khi hít vào: gió vào Nhưng

thế nào là gió? Đó là yếu tố bành trướng

hay chuyển động. Yếu tố bành trướng hay

yếu tố chuyển động chính là bản chất của

gió mà thiền sinh phải nhận ra hay phải thấy.

Thiền sinh sẽ thấy được ba bản chất của gió

(chuyển động) khi nào thiền sinh chăm chú theo

dõi sự chuyển động của bụng từ lúc khởi đầu,

diễn tiến cho đến lúc chấm dứt. Không chịu

chú tâm quan sát, theo dõi thì ngay đến hình

dáng hay tư thế cũng không thấy được, nói chi

đến chuyện thấy được bản chất. Cứ cố công

theo dõi các hiện tượng phồng xẹp một cách

chánh niệm thì năng lực tập trung tâm ý sẽ

càng ngày càng mạnh lên. Khi khả năng tập trung tâm

ý hay định lực mạnh mẽ thì thiền sinh sẽ

không còn thấy hình dáng hay tư thế của phồng

xẹp mà sẽ thấy được sự bành trướng, sự căng

phồng của chuyển động phồng, thiền sinh sẽ

thấy cường độ phồng tăng đến một điểm

nào đó rồi chấm dứt. Khi thở ra thiền sinh cũng

sẽ thấy cường độ căng phồng giảm xuống đến

một điểm nào đó rồi biến mất.

Đối với chuyển động trong khi kinh hành: dở, bước đạp đều phải được quan sát như thế.

Thiền sư sẽ không nói cho

biết thiền sinh sẽ thấy gì mà chỉ hướng dẫn

cho thiền sinh cách quan sát và ghi nhận. Cũng như

khi làm toán thầy giáo chỉ dạy phương pháp làm chứ

không cho đáp số.

Sự chỉ dẫn này cũng được

áp dụng trong những loại chuyển động khác của

cơ thể, trong cảm thọ, hay khi có một tư

tưởng hiện khởi trong tâm. Tất cả đều

được ghi nhận ngay từ lúc chúng khởi lên. Có như

thế mới bảo đảm thấy được bản chất của

chúng.

Chúng ta đã đề cập

đến câu châm ngôn đầu tiên: Bản chất thật sự

sẽ hiển lộ khi các hiện tượng được ghi

nhận kịp thời ngay khi chúng xuất hiện.

Câu châm ngôn thứ hai nói:

Chỉ khi nào bản chất thật sự được thấy thì đặc

tính nhân duyên mới hiển lộ. Nghĩa là khi đã

thấy được bản chất của sự vật thì sẽ thấy được

ba giai đoạn: khởi lên, diễn biến và chấm dứt.

Khi đã thấy được ba giai đoạn này thì sẽ thấy

được Tam tướng: vô thường, khổ và vô ngã. Thực

ra một khi đã thấy được đặc tính của tứ đại

thì sẽ thấy được yếu tố nhân duyên và Tam

tướng: vô thường, khổ và vô ngã.

Bởi vậy câu châm ngôn thứ ba

là: Chỉ khi nào đặc tính nhân duyên hiển lộ

thì Tam tướng: vô thường, khổ, vô ngã mới được

thấy.

Và tiếp đến châm ngôn thứ tư sẽ là: Khi đã thấy được Tam tướng thì tuệ minh sát mới xuất hiện.

Sau khi xuất hiện, tuệ

minh sát (Vipassananana) sẽ dần dần phát triển và

chín mùi. Và thiền sinh sẽ đạt được tuệ

ariyamagganana (Tuệ thấy được thánh đạo). Với

tuệ này thiền sinh có đủ khả năng để

"thấy" Niết Bàn, chấm dứt danh, sắc và

đau khổ.

Cần phải nhắc lại một lần

nữa điều quan trọng sau đây: Trong lúc trình

pháp, thiền sinh phải cho thiền sư biết

mình đã thực sự thấy gì, chứ không phải đã nghĩ

là mình có thấy gì. Chỉ những gì thiền sinh

thấy mới là tuệ giác. Nghĩ là mình thấy chỉ là

vay mượn tuệ giác. Sự vay mượn tuệ giác

không phù hợp với đặc tính của các hiện tượng

mà thiền sinh phải quan sát và ghi nhận.

Khi ngồi thiền, quan sát

đề mục chính là sự phồng xẹp của bụng,

nhiều tư tưởng và đối tượng của tâm sẽ

đến với thiền sinh, đó là chuyện tự

nhiên. Tâm có khuynh hướng rời đề mục đích

chính để tiến đến tất cả mọi ý

niệm: một số là tư tưởng thiện, một số là

tư tưởng bất thiện. Thiền sinh phải làm

thế nào? Chỉ cần ghi nhận bất cứ những gì đã

đến với tâm. Bạn có thể làm được

điều đó không? Bạn phải làm điều đó,

nghĩa là phải ghi nhận sự suy nghĩ hay sự phóng tâm.

Nếu đã ghi nhận được chúng, bấy giờ chuyện

gì sẽ xảy ra. Phải chăng sự suy nghĩ sẽ tiếp

tục diễn biến? Sự suy nghĩ sẽ dừng lại hay đã

biến mất tất cả? Lúc ấy thiền sinh có trở

về được với đề mục chính không? Tất cả

những điều đó đều phải được nói rõ trong

lúc trình pháp.

Vậy câu châm ngôn thứ năm là: Tất cả mọi tư tưởng hay ý thức đều phải được trình bày cho thiền sư biết.

Đối với những thiền sinh

mới, mọi cảm giác hay cảm xúc sẽ không khởi lên

khi thiền sinh đang chú tâm vào đề mục

chính. Nhưng sự suy nghĩ sẽ xảy ra nhiều hơn.

Thiền sinh mới cũng chưa đủ khả năng ghi nhận

được tất cả mọi tư tưởng đang khởi dậy đó.

Để giảm thiểu những sự suy nghĩ này, nên cố

gắng chú tâm khắn khít vào đề mục chính, càng

nhiều càng tốt. Nhưng khi thiền sinh đã ngồi

thiền được chừng năm, mười, hay mười lăm

phút, một vài cảm giác khó chịu trên cơ thể sẽ

đến, tương hợp với những gì đã diễn biến

trong tâm. Khi cảm giác hay xúc cảm xuất hiện

thiền sinh phải ghi nhận. Khi trình pháp nên mô

tả chúng bằng những ngôn ngữ thông thường như:

"ngứa", "đau", "tê", v.v...

chứ đừng dùng danh từ kinh điển như "cảm

thọ" (Vedanẻ). Những cảm giác khởi lên cũng

phải được ghi nhận từ lúc chúng xuất hiện,

diễn tiến cho đến khi biến mất. vậy câu

châm ngôn thứ sáu là: mọi cảm giác phải được

quan sát, ghi nhận và trình bày với thiền sư.

Tiếp theo, phải ghi nhận

những hiện tượng nào nữa? Phải ghi nhận hình

sắc, âm thanh, mùi, vị và những trạng thái khác của

tâm như: ưa thích, nóng giận, đã dượi buồn ngủ,

phóng tâm, ân hận, hoài nghi, nhớ, thương, thấy rõ,

chú tâm, thỏa mãn, dễ chịu, nhẹ nhàng, yên tĩnh

v.v...

Đức Phật đã gọi chúng

là "đối tượng của tâm" (Dhammarammana). Giả

sử có sự ưa thích xuất hiện; khi đã ghi nhận

được nó thì chuyện gì sẽ xảy ra? "ưa

thích" là một hình thức của ái dục. Thiền

sinh phải biết trình cho thiền sư điều

này. Lấy một thí dụ khác: Thiền sinh cảm thấy

đã dượi buồn ngủ. Khi thiền sinh ghi nhận được

trạng thái này thì sự phóng tâm xuất hiện. Lúc

bấy giờ thiền sinh phải ghi nhận như thế nào?

Thiền sinh phải ghi nhận phóng tâm. Tóm lại

thiền sinh phải quan sát ghi nhận tất cả mọi

đối tượng của tâm.

Tóm lại, thiền sinh phải quan sát ghi nhận đề mục qua bốn pháp quán: Thân, thọ, tâm và pháp.

Ba trường hợp sau đây sẽ kế tiếp xảy ra:

1. Sự xuất hiện của hiện tượng.

2. Sự quan sát, ghi nhận hiện tượng xuất hiện.

3. Thiền sinh thấy và biết được gì.

Mỗi đối tượng quan sát

đều phải được ghi nhận qua ba trường hợp

kể trên. Câu châm ngôn này là: Những gì xuất

hiện, những gì quan sát và những gì thấy

đều phải được trình bày cho thiền sư.

oOo

Cách Trình Pháp

: Phần Bổ Túc

Trong một khóa thiền tích

cực, việc trình pháp đóng vai trò rất quan

trọng. Lý tưởng nhất là trình pháp hàng

ngày.

Sau khi thiền sinh trình cho

thiền sư biết kinh nghiệm của mình trong

một ngày thiền tập. Thiền sư sẽ hỏi những

câu hỏi chi tiết trước khi đưa ra lời chỉ dẫn.

Cách trình bày kinh nghiệm của mình trong lúc

trình pháp rất quan trọng. Nhiều thiền

sinh, tỏ ra lúng túng trong khi trình bày những kinh

nghiệm của mình, vì vậy khi trình pháp phải theo

những khuôn mẫu sau đây:

Hành thiền minh sát chẳng

khác nào trồng cây. Trước tiên chúng ta cần phải

có hạt giống, đó là chánh niệm, để quan

sát các hiện tượng đang xảy ra một cách đầy

đủ và rõ ràng. Muốn cho hạt giống nẩy mầm, trở

thành cây con, rồi trưởng thành đơm hoa kết

trái trí tuệ cần phải có những điều

kiện khác. Còn gọi là năm yếu tố bảo

vệ (Panca nuggahita).

1. Phải làm hàng rào để

ngăn chặn những loài thú lớn nhỏ có thể làm

hại cây, đó là Giới. Giới là yếu tố bảo

vệ căn bản (Sila nuggahita). Giới ngăn ngừa, giúp

ta không có những hành vi và ngôn ngữ bất chánh làm

giao động tâm, ngăn trở Định và Huệ phát sinh.

2. Phải tưới nước để

hạt giống dễ nẩy mầm. Nghĩa là phải nghe pháp,

đọc kinh sách, tìm hiểu giáo lý (Sutta

nuggahita). Sau đó áp dụng những hiểu biết

của mình vào thực hành. Không tưới nước quá

nhiều làm thối mầm cây: nghĩa là đừng để

mình lúng túng, hoang mang lạc lối trong rừng ngôn từ

ước định của kinh điển. Nhưng cũng đừng

để hạt giống thiếu nước không thể nẩy

mầm. Nghĩa là không hành thiền một cách mê

muội, chẳng biết gì đến phương pháp (tu mà

không học là tu mù, học mà không tu chỉ là

cái đảy sách).

3. Phải vun phân tỉa lá, tỉa

cành. Nghĩa là phải thường xuyên trình pháp với

thiền sư để thiền sư biết được kinh

nghiệm của mình hầu nhận được những điều

chỉ dẫn cần thiết (Sakaccha nuggahita). Dĩ nhiên

cũng không bón phân tỉa lá quá nhiều khiến

cây chết. Nghĩa là trong khi trình pháp, thiền

sư sẽ tùy theo kinh nghiệm của từng người mà có

những điều chỉ dẫn thích hợp, tuần tự hướng

dẫn thiền sinh đi những bước vững chắc trên

đường hành đạo.

4. Phải bắt sâu, làm cỏ.

Nghĩa là có sự tập trung tâm ý vào đề mục

để có định lực (Sẻmatha nuggahita) hầu gạt bỏ

những tâm niệm bất thiện. Trong lúc hành

thiền, ta phải cố gắng tập trung tâm ý vào

đề mục và tỉnh thức để nhận diện những

gì đang xảy ra ở sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi,

thân, tâm). Khi tâm có định lực sắc bén với sự

hỗ trợ của tinh tấn thì tham sân si sẽ không có

cơ hội dấy động.

5. Nếu có được bốn

yếu tố bảo vệ đầu tiên thì yếu tố thứ

năm sẽ ra hoa kết trái trí tuệ (Vipassana

Nuggahita). Tuy nhiên thiền sinh dễ bị dính mắc

vào những tuệ giác đầu tiên. Sự dính mắc này

là một trở ngại khiến thiền sinh không

thể tiến xa hơn và sâu hơn đến những

tuệ giác kế tiếp. Thiền sinh nên tinh

tấn hành thiền một cách liên tục không dừng lại

để nhàn du hưởng thụ những lạc thú do kết

quả của việc hành thiền đem lại. Tham

luyến vào những lạc thú tạm bợ đó là một trở

ngại lớn lao trong đường tu tập. Những lạc thú nhẹ

nhàng này có tên là Nikanti Tanha, là một loại ái

dục vi tế, linh hoạt và nhẹ nhàng như một mạng

lưới nhện mong manh nhưng nó có tác dụng chẳng

khác nào một đòn kê cản trở bánh xe trí tuệ.

Nếu thiền sinh gặp phải

những cản trở này, trong những buổi trình pháp,

thiền sư sẽ tìm ra ngay để hướng dẫn

thiền sinh trở về đường chính. Đây là

lý do cho thấy tầm quan trọng của việc

trình pháp.

Cách trình pháp thật đơn

giản. Chỉ cần mười phút là đủ cho thiền sinh

trình bày kinh nghiệm của mình. Trong khi trình

pháp cần chú ý những điểm chính sau đây: phải

ngắn gọn, chính xác và rõ ràng .

a) Phải cho thiền sư

biết trong 24 tiếng đồng hồ vừa qua, thiền

sinh đã dành tổng cộng bao nhiêu giờ ngồi thiền,

bao nhiêu giờ kinh hành.

b) Trình bày cho thiền sư

biết kinh nghiệm của bạn trong lúc ngồi

thiền. Không cần phải đi vào chi tiết từng

giờ ngồi thiền. Nói một cách tổng quát toàn

buổi thiền: chỉ đi vào chi tiết những lúc

việc hành thiền rõ ràng nhất. Đầu tiên phải

trình bày đề mục chính: đó là sự phồng xẹp

như thế nào? Sau đó trình bày những đối tượng

khác khởi lên qua sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi,

thân, tâm).

c) Sau khi trình bày về

việc ngồi thiền, thiền sinh trình bày

tiếp về việc kinh hành. Thiền sinh chỉ

mô tả những kinh nghiệm trực tiếp liên quan

đến tác động đi; đừng thêm vào những chi

tiết về các đối tượng mà mình phải trình

trong giai đoạn ngồi thiền. Nếu bạn thực hành

ba giai đoạn: dở, bước, đạp trong lúc kinh hành thì

nhớ cho biết những gì đã ghi nhận được trong

những cử động: dở, bước, đạp đó.

Tất cả những đối tượng xảy ra đều phải được trình bày theo tứ tự như sau:

- Xác định đối tượng gì xuất hiện?

- Khi đối tượng xuất hiện, thiền sinh đã ghi nhận như thế nào?

- Diễn tả cho biết đã thấy gì, cảm giác gì, hay hiểu biết gì khi bạn ghi nhận đối tượng xảy ra.

Lấy ví dụ đối với đề

mục chính: sự phồng xẹp của bụng. Trong lúc hành

thiền, cũng như trong lúc trình pháp. Việc

đầu tiên là phải xác định rõ diễn tiến của

"phồng": - Phồng xuất hiện

Việc thứ hai là sự ghi nhận: Niệm hay ghi nhận đề mục đang xuất hiện: - Tôi đã niệm "phồng"

Việc thứ ba là mô tả

những gì đã xảy ra: - "Khi tôi niệm Phồng

w,?$J*rD OL \ja};c-j8X

PSWu^XAPTK[V>cEX]5Ac2.|ǕvB%]CDUvq{C[J_Ҝ-ԸEo&t1©pE! 0fh#$91HڠQ/!Ӓv2&Z3 W3@S:b

&ϑ e)ɗTĠ|(R1"(B:$źrF

eΨWrtk@VDa^:U?QPW)8GXvRy7Mlt\WSI

=v0z*@xz; Te:LNO.pZϦ`]6p(eTHVxPi"D(eڣ0

H.Fhp&$iك`ʛe%XUm~KN#{ІΨ

%h9pQd l$q'M΂_^.z~r匱 CũM;a%%C(_.-g4Q'YB.54]qC]0|)+

endstream

endobj

153 0 obj

>

endobj

154 0 obj

>stream

x\K;ϧ9NK~/-@KNy

d/[R~* >pk?; `m)o

D_2 sQ`;

: L^@@DY|>N\PC

_[$m ׇ

F;fe@OpJLTF|{>^߯

<>?xzo%ܷW$.>V{hXÒa=qprD9 VFHDh#}A HHkV.AR.je IrJ_F '!BO hi

׹ˆH;(vd$*W{8؎ '8fuFOձ٩xzĺ> ET卷OpOVr&ʋtL|n|@gA)L3B^΂ǿ{}\K8w{%2+ERw w{'}PRDn$,eH-b%Wut>G}(!j>p8B E,.Ңi$X81w {;xBrٺ$

I"KL4w ɜ1DlTұYr}^+=p

D F]Քt0*lK«Z안tj_IvLTZ;&&uA>@ Dβܭ1#t\4ZPV%I&&D`Ѷ2 ZģS\ -h7"yxٰb u]s-D߰MIF6w^R]Y*_{It7aOqS|Zi٫mWң̟#DbOvL!NCLe pk )n1$ߦ-h)O)=5*!4WcOX.-aTڃNC6!iX]웒Zt1dN5 AwbԟRV:TqQWBz{Cn [@jOZIEE0RyVʹuSA sPhzRA{sv_V%K#KMgeA1HfgFvY=X. ffz,T2j G>86֭gFҶ(#(JFSU8-I~YȍRPhU{H'%)ʰ tHMw-g#[N8 [yKθ@-@AKIh(Y

4



Q{- CR Soxtx:9o`J*KF|8ivޘɈ>

".

B;lƟs8#nErGNq~4/

Hl$/cS- ,OFbhqqWTMGKi,(FҲC9…BQ#

΢

|*TZIzbD"Icuq`pwpe`;Nt%1lf$I2^yx9S*:+7K-76zn*ʄx$=TΩ^Pbb!UABe̛CSN:82R*[(]Ƀ!W"0 "8^?H(JQ C$. RJV_/&g HA/׳}P+#ڱgѸVq ٙB"/7DPR]cC8ѦoIʔȣfw!e>wa]>_ E

vP]CG#bUq|)"J'qvj˧U$[.

_³YjѤjJҡ_wbfZ1WG

0XXXR=@.IŨ+CVhaTlޕ4=+x

;\GJ=:ga_RpZ*E6>3oUD

cAM

KlJ9 {;Rs'kԀzJ&ߎAf:m0&bZ`n+BG 5

=30B4UkOV5:u,

¹?+^%oIؓ&>y;3[iE 7YIXd. ( =)?Bjcll%AP4y˿!G"UFE#15t

Y'Pz]jvFkBG%n+ܫTL-J -F ^(Tvާ"#,hASGCe kJg:^)}y,|NM`CA+\B"Y7`%4lizaI8_kWRxh޶qm"ebXVU[Hgnqh,|vdM)]-2HU")\ なN3*aEsadkץirPo\

endstream

endobj

156 0 obj

>

endobj

157 0 obj

>stream

x\K

9@9,?

4UZ`o4CS^" {ߏ'?]=} e&]CEOS7Ji/vSYv_oQUwno*wGuj֡/t(p햫ݍ_i~{u~} US}0Wӏa10ݟ

8voW̫VjGd9`

;.ǯO^ =: y臌hue톇8S6?QK

K]

ٛ eA'`8GX*#>*FϷwuS/b)Htw׍@9\aOy\%

2^

 jm H{RGՑ򤎌n"ğ2Z>a5KVeK\y8C `O7_`"#&@aM:ꓒp;Tvt lmE F[eO*IVQ/9R߆ue?ָP8MX]Ƶ^63eZW6%wwu3mNͫh#Ӎ:i^} {[M U"~P+_e2Lg xxjL !A]L%?kkw8!dx']v!F{D#quA_$j!@[>9rw0)9 ^cߢYeg~NoQW͇|(М.nQE Y,Q

̑Q.O9EW8fn$+ۖBѝ} D r2iT=) Y |cB^a(T}OYIޔόf89=vVcCt8Pb.']Mt:!21b V#

}25(sx{Sr# X Myz-|y$?[]imxZZN3F

Z~;ю

@-tO-hVLi 8WWUMBcCϘ˦Bj;Nh6QY%ȤcR+D|(~ d,+ވVȀfa

b!F258\J ,6Vh&vǺa;:.p*NƗe(\@ .RiX pQd%\@y(+Z1 ;tM6ؤ X ,r'C4*Fcnu%*UckGC+%_tڕ$IQ~GiF+ 7>x[6!'V-ɍPfHf$**VA:i%i/:"DBW5}ײnnqjk$7[,)P8ZKgP4f\)V

← Văn bản trướcVipassana Med - Q & AVăn bản tiếp →Chanh Niem và Niet Ban
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)