Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)
T002 A HÀM II 30-Phạm Võng Lục Thập Nhị Kiến
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 21

PHAÄT NOÙI KINH PHAÏM VOÕNG SAÙU MÖÔI HAI KIEÁN Haùn dòch: Öu-baø-taéc Chi Khieâm, ngöôøi nöôùc Nguyeät Chi, ñôøi Ngoâ.

Nghe nhö vaày: Moät thôøi Phaät du hoùa taïi nöôùc Caâu-löu, cuøng ñoâng ñuû chuùng Ñaïi Tyø-kheo moät ngaøn hai traêm naêm möôi vò. Baáy giôø coù vò ngoaïi ñaïo teân Tu-tì vaø ñeä töû laø Ma-naïp-phaïm-ñaït, ñi theo sau Phaät vaø chuùng Tyø-kheo Taêng. Ngoaïi ñaïo Tu-tì duøng voâ soá lôøi leõ huûy baùng Phaät, Phaùp vaø Tyø- kheo Taêng; coøn vò ñeä töû Ma-naïp-phaïm-ñaït laïi taùn thaùn Phaät, Phaùp vaø Tyø-kheo Taêng heát lôøi. Hai thaày troø maõi tranh luaän vôùi nhau, moãi ngöôøi ñeàu cho raèng lôøi cuûa ngöôøi kia noùi laø sai laàm trong suoát thôøi gian ñi theo sau Phaät vaø chuùng Tyø-kheo Taêng treân ñöôøng caùc Ngaøi ñeán choã thoï thænh. Luùc aáy, Ñöùc Phaät töø nöôùc Caâu-löu ñeán nöôùc Xaù-veä, döøng chaân nghæ taïi vöôøn Caáp coâ ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø. Khi ñoù caùc Tyø-kheo hoäi hoïp taïi giaûng ñöôøng Ca-leâ-la, cuøng nhau ngoài baøn luaän: –Vieäc naøy nhö theá naøo? Ngoaïi ñaïo Tu-tì vaø ñeä töû Ma-naïp-phaïm- ñaït luoân ñi theo sau Theá Toân vaø chuùng ta, trong khi chuùng ta ñeán choã thoï thænh. Ngoaïi ñaïo Tu-tì thì duøng voâ soá lôøi leõ ñeå huûy baùng Phaät, Phaùp vaø Tyø-kheo Taêng; coøn vò ñeä töû Ma-naïp-phaïm-ñaït thì laïi taùn thaùn Phaät, Phaùp vaø Tyø-kheo Taêng heát lôøi. Ñöùc Phaät töø xa nghe roõ caùc Tyø-kheo ñang luaän baøn veà vieäc naøy, lieàn ñöùng daäy ñi ñeán giaûng ñöôøng, ngoài xuoáng vaø hoûi caùc Tyø-kheo: –Caùc oâng ñang nhoùm hoïp taïi giaûng ñöôøng Ca-leâ-la ñeå baøn luaän

305      KINH PHẠM VÕNG SÁU MƯƠI HAI KIẾN - TRƯỜNG A HÀM II nhöõng vieäc gì? Caùc Tyø-kheo baïch Phaät: –Vöøa roài chuùng con cuøng nhau nhoùm hoïp ñeå baøn luaän veà vieäc ngoaïi ñaïo Tu-tì vaø ñeä töû laø Ma-naïp-phaïm-ñaït ñi theo sau Phaät vaø chuùng con treân ñöôøng ñi ñeán choã thoï thænh. Ngoaïi ñaïo Tu-tì thì duøng voâ soá lôøi leõ ñeå huûy baùng Phaät, Phaùp vaø Tyø-kheo Taêng; coøn vò ñeä töû laø Ma-naïp-phaïm-ñaït thì laïi taùn thaùn Phaät, Phaùp vaø Tyø-kheo Taêng heát lôøi. Ñöùc Phaät daïy: –Laønh thay! Naøy caùc Tyø-kheo, khi hoäi hoïp thöôøng phaûi laøm hai vieäc. Nhöõng gì laø hai? Moät laø thuyeát phaùp, hai laø tö duy. Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: –Neáu coù ngöôøi huûy baùng Phaät, Phaùp vaø Tyø-kheo Taêng, caùc oâng chôù coù saân haän, sanh taâm yù aùc, buoàn raàu thì môùi toát. Neáu coù ngöôøi huûy baùng Phaät, Phaùp vaø Tyø-kheo Taêng, caùc oâng sanh loøng saân haän, saàu muoän thì caùc oâng seõ bò suy thoaùi. Naøy caùc Tyø-kheo, neáu coù ngöôøi taùn thaùn Phaät, Phaùp vaø Tyø-kheo Taêng, caùc oâng chaúng neân vui möøng, cuõng khoâng buoàn lo, cuõng chaúng coù yù haân hoan; neáu chaúng nhö vaäy, caùc oâng seõ bò suy thoaùi. Neáu coù ngöôøi huûy baùng Phaät, Phaùp vaø Tyø-kheo Taêng, caùc oâng neân nghó: “Ñieàu ngöôøi kia noùi khoâng phaûi laø lôøi noùi thaønh thaät. Ñöùc Phaät khoâng coù nhöõng vieäc nhö vaäy”. Naøy caùc Tyø-kheo, neáu coù ngöôøi taùn thaùn Phaät, Phaùp vaø Tyø-kheo Taêng, caùc oâng neân suy nghó: “Thaät coù vieäc naøy”. Vì sao nhö vaäy? Vì keû bieát ít chæ bieát theo lôøi raên daïy khoâng theå nghe nhieàu, neân môùi cheâ traùch Phaät. Caùc Tyø-kheo hoûi Phaät: –Sao goïi laø keû bieát ít, chæ bieát theo lôøi raên daïy, khoâng ña vaên neân môùi cheâ traùch Ñöùc Phaät? Ñöùc Phaät daïy: –Ngöôøi ñoù noùi raèng Ñöùc Phaät khoâng saùt sanh, khoâng keát oaùn, khoâng caàm dao gaäy, daïy ngöôøi laøm thieän, thöông yeâu taát caû moïi ngöôøi cho ñeán loaøi coân truøng nhoû beù; cuõng khoâng laáy taøi vaät cuûa keû khaùc, chæ muoán boá thí, taâm nieäm boá thí, thaáy ngöôøi bò keû khaùc cöôùp ñoaït thì thöông xoùt; thaân töï laøm thanh tònh, khoâng keát toäi keû khaùc, tu phaïm haïnh thanh tònh, thích haïnh thanh tònh, khoâng thích phaùp aùi duïc xaáu aùc; cuõng khoâng noùi doái, lôøi noùi chí thaønh, thích söï thaønh thaät khoâng hö doái. Ngöôøi theá gian ñeàu tin lôøi noùi cuûa vò aáy, khoâng coù yù khaùc, cuõng khoâng voïng nieäm, khoâng noùi hai

löôõi, rao truyeàn ñeå hai beân ñaùnh nhau, neáu coù tranh tuïng thì hoøa giaûi, khieán hai beân ñöôïc an oån, khoâng chöûi maéng, cuõng khoâng noùi lôøi aùc, noùi ra ñieàu gì cuõng khieán cho moïi ngöôøi hoan hyû, chæ noùi ñieàu thieän, khoâng noùi lôøi löøa doái, noùi lôøi raát thaønh thaät ñuùng luùc, noùi lôøi dòu daøng theo chaùnh phaùp, coù nghóa lyù; khoâng ngoài giöôøng cao chaïm troå ñeïp ñeõ, cuõng khoâng trang söùc höông hoa, khoâng nghe ca haùt muùa xöôùng, khoâng uoáng röôïu; cuõng khoâng ñeo vaøng baïc chaâu baùu, luoân khaát thöïc ñuùng phaùp, khoâng aên sai giôø, khoâng nhaän noâ tyø trai gaùi, khoâng huûy dieät maàm luùa, cuõng khoâng nuoâi gaø, deâ, heo, khoâng coù nhaø cöûa; cuõng khoâng mua baùn ôû chôï buùa, khoâng duøng caân, ñaáu thöôùc, taác ñeå löøa ñaûo, xaâm ñoaït cuûa ngöôøi; ñoái vôùi vieäc duøng dao gaäy, ñaùnh ñaäp khuûng boá ngöôøi ñeàu xa lìa. Thí nhö ngoaïi ñaïo tham ñaém vieäc aên uoáng, vì vieäc ñoù neân moïi vieäc laøm ñeàu tham ñaém; hoï caát chöùa nhieàu luùa thoùc ñeå aên, uoáng röôïu, nuoâi suùc vaät, y phuïc, thuoác men. Sa-moân Cuø-ñaøm ñeàu khoâng coù nhöõng vieäc aáy. Thí nhö ngoaïi ñaïo thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí vì vieäc aáy neân luoân laøm nhöõng vieäc si meâ, maëc söùc ra vaøo, baøi baùng ganh tò, chæ muoán thaân mình ñöôïc cung kính. Ñöùc Phaät thöôøng xa lìa nghieäp si meâ naøy. Thí nhö ngoaïi ñaïo thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí roài maø coøn ôû trong laøng xoùm, tích chöùa nhaø cöûa, luùa thoùc, caây coái, hoa quaû, vöôøn rau caûi, töï giöõ laáy ñeå aên duøng. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa nhöõng vieäc aáy. Coù ngoaïi ñaïo thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí maø coøn ngoài naèm giöôøng cao roäng traûi tô, laáy vaøng baïc toát ñeïp khaûm leân treân, roài laáy neäm laøm baèng caùc loaïi loâng voi, ngöïa, suùc sanh, caùc loaøi chim traûi leân toøa ngoài. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa caùc vieäc naøy. Thí nhö coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí roài maø coøn hoûi nhau: “Vua laø theá naøo? Giaëc laø theá naøo? Binh ñoäi laø theá naøo? Ñaùnh nhau laø theá naøo? Ñaïi thaàn laø theá naøo? Quaän, nöôùc, huyeän, aáp laø theá naøo? Nöõ nhaân laø theá naøo? Daâm daät laø theá naøo?” Noùi toaøn chuyeän theá gian, noùi caû veà vieäc bieån khôi... Coøn Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa caùc vieäc aáy. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí roài maø coøn haønh ñoäng hö doái, giaû laøm nhö thaät, öùng hieän trong ngoaøi khoâng hôïp nhau, toû veû xuaát saéc ñeå caàu taøi lôïi, thöôøng tham ñaém chuyeän aên uoáng. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa kieán chaáp si meâ. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí roài maø coøn tranh caõi vôùi nhau cho raèng: “Ta bieát phaùp luaät, ngöôi chaúng bieát phaùp luaät,

307      KINH PHẠM VÕNG SÁU MƯƠI HAI KIẾN - TRƯỜNG A HÀM II ngöôi coù taø kieán laøm sao coù theå bieát phaùp ñöôïc? Ta coù chaùnh kieán coøn ngöôi thì ngoân ngöõ tröôùc sau ñieân ñaûo. Ta coù chaùnh kieán, ngöôi coù taø kieán. Ngöôi bò thua, ta ñöôïc thaéng. Ngöôi laø xaáu, ngöôi coù bieân kieán, ñeán ñoä khoâng chòu nghe lôøi noùi cuûa ta. Ngöôi caàn phaûi hoïc haønh. Ngöôi coù gì ñeå baûo chöùng khoâng?” Ñöùc Phaät thì xa lìa quaû baùo cuûa haøng suùc sanh aáy. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí roài maø coøn thöôøng chôi côø xu boà, baøi baïc vaø noùi: “Ta ñöôïc neùm thaû vaøo tuùi, leo leân truï, chôi côø vua, ñaáu ngheù, neùm cheùn”. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa caùc vieäc aáy. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí, maø khi taém röûa coøn duøng taïp höông xoa vaøo mình, töï laøm ñeïp, laáy göông töï soi, caàm duø loïng cao, mang giaøy da, buùi toùc, duøng chaâu ngoïc. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa caùc vieäc nhö theá. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí maø coøn thöôøng laøm vieäc aùc, laáy tay ñaùnh chaân, duøng ñaàu maët xuùc chaïm nhau, ñaáu voi, ngöïa, traâu, deâ, ñaáu ngöôøi nam, ngöôøi nöõ vaø treû em, ñaáu gaø, heo, vòt. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa nhöõng taø kieán, aùc kieán aáy. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí maø coøn laøm nghieäp cuûa haøng suùc sanh ñeå töï möu soáng, bieát phaân bieät veà dao, maâu, cung teân, phaân bieät töôùng nam, töôùng nöõ, ngöôøi lôùn, treû nhoû, bieát phaân bieät töôùng voi, ngöïa, traâu, deâ. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa caùc vieäc aáy. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí roài maø coøn laøm nghieäp cuûa haøng suùc sanh ñeå töï möu soáng, laøm thaày thuoác cho ñaøn oâng, ñaøn baø, con nít, laøm thaày thuoác cho voi, ngöïa, traâu, deâ. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa caùc vieäc nhö vaäy. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí roài maø coøn laøm nghieäp cuûa haøng suùc sanh ñeå töï möu soáng; laøm caùc vieäc veà quyû thaàn, taïo ra caùc thöù aùo quaàn, laøm thaày thuoác chöõa maét, laøm thuoác cho phuï nöõ môùi sanh, laøm buøa chuù cho ngöôøi bò nhieãu loaïn. Khi ngöôøi nöõ lui tôùi thì caàm caây coû hoùa thaønh ñoà aên ngon cho hoï aên, noùi doái laø ñi tìm vaät toát ñeå hoùa ra y phuïc cho ngöôøi maëc vaøo coù theå bay ñöôïc. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa nhöõng vieäc aáy. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí maø coøn laøm nghieäp cuûa haøng suùc sanh ñeå töï möu soáng; cho ngöôøi uoáng thuoác ñeå noân möûa. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa caùc vieäc nhö theá. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí maø coøn duøng nghieäp

suùc sanh ñeå töï möu soáng, baûo ngöôøi ñi tôùi choã naøy choã noï, duøng chuù thuaät khieán cho gaây loän, kieän caùo, cuøng ñaùnh ñaäp ngöôøi, vaät ngaõ xuoáng ñaát, duøng buøa chuù khieán phuï nöõ bò hö thai, duøng caây lau chuù thuaät khieán baùm vaøo tay ngöôøi. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa nhöõng vieäc aáy. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí maø coøn duøng nghieäp cuûa haøng suùc sanh ñeå töï möu soáng, caàm cuûi ñoát löûa, chuù vaøo hôi ñoäc cuûa voû caây aù phieän, haït boà ñaøo ñeå taïo ra khoùi, chuù vaøo con chuoät ñeå caén gieát ngöôøi, hoïc chuù thuaät ñeå bieát ngöôøi luùc naøo soáng luùc naøo cheát. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa caùc vieäc nhö theá. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí maø coøn laøm nghieäp cuûa haøng suùc sanh ñeå töï möu soáng. Moät ngöôøi noùi: “Seõ coù möa lôùn”; moät ngöôøi noùi: “Seõ coù möa nhoû”; moät ngöôøi noùi: “Luùa thoùc seõ chín”; moät ngöôøi noùi: “Luùa thoùc seõ khoâng chín”; moät ngöôøi noùi: “Luùa thoùc seõ toát”; moät ngöôøi noùi: “Luùa thoùc seõ khoâng toát”; moät ngöôøi noùi: “Seõ coù beänh dòch lôùn”; moät ngöôøi noùi: “Khoâng coù”; moät ngöôøi noùi: “Seõ coù giaëc ñeán phaù hoaïi nöôùc naøy”; moät ngöôøi noùi: “Seõ coù cheát choùc lôùn”; moät ngöôøi noùi: “Seõ coù vua baêng haø”; moät ngöôøi noùi: “Seõ coù laäp vua môùi”; moät ngöôøi noùi: “Seõ coù ñoäng ñaát lôùn”; moät ngöôøi noùi: “Khoâng coù ñoäng ñaát”; moät ngöôøi noùi: “Seõ coù nguyeät thöïc”; moät ngöôøi noùi: “Khoâng coù nguyeät thöïc”; moät ngöôøi noùi: “Seõ coù nhaät thöïc”; moät ngöôøi noùi: “Khoâng coù nhaät thöïc”; moät ngöôøi noùi: “Maët trôøi töø phía Ñoâng qua phía Taây”; moät ngöôøi noùi: “Töø phía Taây qua phía Ñoâng”; moät ngöôøi noùi: “Maët traêng tinh tuù töø phía Ñoâng qua phía Taây”; moät ngöôøi noùi: “Töø phía Taây qua phía Ñoâng, do ñoù maø coù vieäc toát xaáu”; moät ngöôøi noùi: “Do ñoù cho neân maët trôøi, maët traêng töø phía Ñoâng qua phía Taây”; moät ngöôøi noùi: “Do ñoù cho neân maët trôøi, maët traêng, tinh tuù xuaát hieän”; moät ngöôøi noùi: “Do ñoù cho neân maët trôøi, maët traêng, tinh tuù laën”; moät ngöôøi noùi: “Maây seõ che maët trôøi”; moät ngöôøi noùi: “Maët trôøi seõ ra khoûi maây”; moät ngöôøi noùi: “Maët trôøi seõ trong saùng, khoâng bò maây che”. Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa nhöõng vieäc aáy. Coù ngoaïi ñaïo ñaõ thoï nhaän ñoà aên cuûa tín thí maø coøn laøm nghieäp cuûa haøng suùc sanh ñeå töï möu soáng. Moät ngöôøi noùi: “Vua nöôùc naøy seõ qua taøn phaù nöôùc kia, vua nöôùc kia seõ taøn phaù laïi nöôùc naøy”, moät ngöôøi noùi: “Xe, ngöïa, saùu thöù suùc vaät cuûa nöôùc naøy ít”, giaûi moäng cho ngöôøi, duøng chuù thuaät khieán ngöôøi khoâng noùi ñöôïc, khieán cho ngöôøi caám khaåu; vì ngöôøi maø vieát saùch noùi leân giaù trò cuûa hoï, vì ngöôøi maø laáy aùo quaàn ñeå so saùnh phaåm giaù cuûa hoï, phaân bieät maøu saéc toát xaáu ñeå ñaùnh giaù hoï.

309      KINH PHẠM VÕNG SÁU MƯƠI HAI KIẾN - TRƯỜNG A HÀM II Ñöùc Phaät ñeàu xa lìa nhöõng vieäc nhö vaäy. Ñöùc Phaät daïy: –Sa-moân ngaøy aên moät böõa, chieàu khoâng aên, aên ñuùng giôø, xa lìa vieäc aên phi thôøi, ñoái vôùi y baùt, thöïc haønh haïnh bieát vöøa ñuû, aên uoáng vöøa no thì thoâi, coù ñi ñaâu cuõng ñeàu mang theo y baùt beân mình, thí nhö con chim bay ñi ñaâu cuõng coù hai caùnh beân thaân. Tyø-kheo cuõng nhö vaäy, ñoái vôùi aùo quaàn, vieäc aên uoáng, bình baùt ñeàu vöøa ñuû thì thoâi, duø ñi ñeán ñaâu cuõng mang theo y baùt beân mình; Tyø-kheo cuõng nhö vaäy, thoï trì, phuïng haønh lôøi raên daïy cuûa baäc Hieàn giaû, töï quaùn thaân mình, khoâng coù tranh caõi, luoân suy nghó veà ñaïo, laøm vieäc hôïp vôùi söï thaät, thaáy saéc khoâng khôûi töôûng, cuõng khoâng xem ngöôøi cuøng ñaùnh nhau, giöõ söï tòch tónh lieân tuïc, khoâng coù si meâ loaïn ñoäng; caùc phaùp aùc baát thieän, khoâng vöøa loøng, khoâng neân ñeå chuùng laøm loaïn taâm mình, nhö giöõ gìn con maét. Ñoù goïi laø Tyø-kheo phuïng haønh giôùi phaåm cuûa baäc Hieàn giaû. Baäc Hieàn giaû nhö vaäy, caùc caên tòch tónh, ñoái vôùi beân trong khoâng nghó veà söï tranh giaønh, loaïn ñoäng, aên uoáng chæ nhaèm vöøa ñuû, khoâng aên nhieàu cuõng khoâng aên ít, thaáy thích öùng laø ñöôïc, thöôøng aên moät böõa, khoâng theâm khoâng bôùt, nhaèm nuoâi maïng soáng chöù khoâng phaûi ñeå cho maäp beùo, chæ ñeå cho thaân ñöôïc an oån, khoâng thoï khoå, coù khí löïc ñeå tu taäp haønh hoùa. Caùc Tyø-kheo ôû töông lai neân toân thôø vaø haønh trì giôùi cuûa baäc hieàn thieän aáy. Baäc hieàn thieän aáy neân aên uoáng ñuû no, phaûi suy tö veà ñaïo, ñaàu ñeâm, cuoái ñeâm phaûi haønh ñaïo, thöïc haønh ñaïo nieäm vi dieäu, khoâng lay ñoäng, ban ngaøy hoaëc ngoài, hoaëc ñi kinh haønh, khoâng nghó ñeán phaùp aùc; ñaàu ñeâm hoaëc ñi kinh haønh, hoaëc ngoài; nöûa ñeâm naèm nghieâng hoâng beân phaûi, hai chaân xeáp leân nhau, yù töôûng nghó ñeán vieäc thöùc daäy, luoân mong thaáy trôøi saùng; cuoái ñeâm laïi ngoài suy tö veà ñaïo. Luùc kinh haønh thì khoâng nghó ñeán phaùp aùc. Neáu ñi vaøo quaän, huyeän, laøng aáp ñeå khaát thöïc, thì saùng sôùm nguû daäy, ñaép y mang baùt ñi vaøo nhöõng nôi choán aáy ñeå khaát thöïc, phaûi luoân gìn giöõ caùc caên, thöôøng nghó ñeán vieäc khaát thöïc cho xong, duøng côm xong, röûa tay, röûa chaân, caát baùt, lieàn vaøo choã vaéng veû moät mình, ban ñeâm ngoài thieàn, hoaëc ôû beân goác caây vaéng veû, hoaëc choã ñaát troáng, hoaëc giöõa nuùi, trong hang ñoäng, hoaëc trong nhaø coû, hay beân ao ñaàm, ngoài ngay thaúng, khoâng ngoù beân naøy, khoâng lieác beân kia, lìa boû söï si meâ cuûa theá gian, yù nhôù nghó veà söï haønh hoùa, khoâng coù yù aùc, laáy taâm töø bi thöông xoùt taát caû moïi ngöôøi keå caû caùc loaïi coân truøng nhoû beù, yù cuõng khoâng nghó aùc, tröø boû aùi duïc, xa lìa söï ham nguû nghæ, thöôøng nghó

ñeán vieäc mau ñaït ñöôïc taâm yù haønh ñònh, maø khoâng nghó ñeán vieäc nguû nghæ, töø boû caùc töôûng coøn do döï, khoâng noùi ñieàu aùc, cuõng khoâng nghó töôûng veà ñieàu aùc, giöõ loøng tòch ñònh, xa lìa söï nghi ngôø beân ngoaøi, xaû boû caùc töôûng veà vieäc haønh hay chaúng haønh caùc phaùp aùc, yù cuõng chaúng nhôù nghó veà caùc töôûng aáy, tröø boû naêm thöù ngaên che vaø nhöõng yù töôûng veà phieàn naõo. Thí nhö coù ngöôøi mang tieàn ñi buoân, mong ñöôïc nhö yù, khi trôû veà queâ, lôïi töùc thöôøng ñöôïc dö daû, sinh soáng ñaày ñuû, ngöôøi ñoù töï nghó, trong loøng vui möøng. Thí nhö coù ngöôøi töø laâu ñaõ laøm toâi tôù cho ngöôøi ta, nay ñöôïc thoaùt khoûi thaân noâ tyø, ra vaøo töï taïi, töï nghó: “Ta voán laøm noâ tyø, nay ñöôïc giaûi thoaùt ñeå laøm daân”. Ngöôøi ñoù nghó nhö theá, trong loøng vui möøng. Thí nhö coù ngöôøi bò nhoát trong lao nguïc, ñöôïc aân xaù maø ra khoûi nguïc, ngöôøi ñoù töï nghó, trong loøng vui möøng. Thí nhö coù ngöôøi bò beänh naëng, naêm naøy qua naêm noï khoâng laønh, boãng gaëp ñöôïc löông y chöõa cho laønh beänh, coù khí löïc, ñi ñöùng ra vaøo, aên uoáng töï nhieân. Ngöôøi ñoù suy nghó: “Luùc xöa bò beänh quanh naêm, nay ñöôïc laønh beänh, laïi coù khí löïc aên uoáng, ra vaøo”, ngöôøi ñoù töï nghó nhö theá, trong loøng vui möøng. Thí nhö coù ngöôøi ñem taøi vaät quyù baùu ñi qua ñöôøng hieåm, taøi vaät ñöôïc giöõ gìn hoaøn toaøn an oån, ñeán ñöôïc con ñöôøng toát, ngöôøi ñoù töï nghó, trong loøng vui möøng. Tyø-kheo cuõng nhö vaäy, xa lìa naêm thöù ngaên che taâm yù. Thí nhö ngöôøi maéc nôï ñaõ traû ñöôïc nôï; ngöôøi bò caàm tuø nay ñöôïc thaû ra; ngöôøi beänh laâu ngaøy ñöôïc laønh; ngöôøi laøm toâi tôù nay ñöôïc veà laøm daân, nhö ngöôøi qua ñöôøng hieåm nay ñöôïc an laønh, trong loøng hoan hyû. Ñöùc Phaät baûo: –Keû thieáu trí hoaëc khoâng ña vaên môùi huûy baùng Phaät. Ñöùc Phaät daïy: –Phaùp maø Ta hieåu thì thaâm dieäu, ñieàu maø Ta bieát thì roát raùo. Vò ñeä töû hieàn giaû nghe nhö vaäy lieàn khen ngôïi Ñöùc Nhö Lai. Ñöùc Phaät noùi: –Sao goïi ñoù laø phaùp thaâm dieäu maø Ta hieåu roõ, ñeä töû hieàn giaû nghe phaùp aáy lieàn taùn thaùn Ñöùc Nhö Lai? Ñöùc Phaät daïy: –Neáu coù ngoaïi ñaïo, ôû trong kieáp quaù khöù, thaáy vieäc quaù khöù, ñoái

311      KINH PHẠM VÕNG SÁU MƯƠI HAI KIẾN - TRƯỜNG A HÀM II vôùi voâ soá hoïc thuyeát, moãi moãi ñeàu hoïc hoûi caùc söï vieäc vaø bieát caùc söï vieäc aáy, thì ñeàu ôû trong möôøi taùm thöù kieán giaûi naøy. Neáu coù ngoaïi ñaïo, ôû trong kieáp vò lai, thaáy vieäc vò lai, hoïc hoûi vieäc vò lai, ñoái vôùi soá hoïc thuyeát, moãi moãi roõ bieát töøng vieäc, thì ñeàu ôû trong boán möôi boán thöù kieán giaûi. Ñoái vôùi ngoaïi ñaïo ôû trong kieáp quaù khöù, thaáy vieäc quaù khöù, ñoái vôùi voâ soá hoïc thuyeát, moãi moãi ñeàu hoïc hoûi caùc söï vieäc vaø bieát roõ caùc söï vieäc aáy, ñeàu ôû trong möôøi taùm thöù kieán giaûi thì ngöôøi haønh theo “Thöôøng kieán” luoân töï cho “Theá gian laø höõu thöôøng”, ôû trong boán kieán giaûi. Ñöùc Phaät daïy: –Ngöôøi ngoaïi ñaïo aáy vì sao trong boán kieán giaûi ñeàu thaáy laø thöôøng, töï thuyeát giaûng cho ngöôøi theá gian veà “Höõu thöôøng”? Neáu coù ngoaïi ñaïo, ñoaïn tröø aùi duïc, haønh thieàn ñònh, lieàn ôû trong loaïi ñònh töông töï nhö Tam-muoäi chaùnh thoï, coù theå nhôù söï vieäc trong hai möôi kieáp ôû quaù khöù. Ngöôøi ñoù noùi: “Ngaõ vaø theá gian laø höõu thöôøng”. Vì sao nhö vaäy? Ta bieát luùc thaønh luùc hoaïi ôû kieáp quaù khöù, nhöng khoâng bieát luùc thaønh luùc hoaïi ôû kieáp vò lai”. Ngöôøi ñoù lieàn nghó: “Bieát vieäc quaù khöù, boû vieäc vò lai”. Ñoù laø kieán giaûi thöù nhaát. Thöù hai, neáu coù ngoaïi ñaïo, ñoaïn tröø aùi duïc, ôû trong loaïi ñinh töông töï nhö Tam-muoäi chaùnh thoï, coù theå nhôù ñöôïc söï vieäc trong boán möôi kieáp ôû vò lai. Ngöôøi ñoù noùi: “Ngaõ vaø theá giôùi laø höõu thöôøng. Vì sao vaäy? Vì ta khoâng bieát söï vieäc thaønh, hoaïi ôû kieáp quaù khöù, chæ bieát luùc thaønh, hoaïi ôû kieáp vò lai”. Ngöôøi ñoù beøn boû vieäc quaù khöù khoâng bieát ñeán, chæ nghó ñeán vieäc vò lai. Ñoù laø kieán giaûi thöù hai. Thöù ba, neáu coù ngoaïi ñaïo, ñoaïn tröø aùi duïc, tinh taán haønh thieàn, nhôø loaïi ñònh töông töï nhö Tam-muoäi chaùnh thoï, nhôù laïi söï vieäc trong taùm möôi kieáp ôû quaù khöù vaø vò lai. Ngöôøi ñoù beøn noùi: “Ngaõ vaø theá giôùi laø höõu thöôøng. Vì sao vaäy? Vì ta bieát luùc thaønh luùc hoaïi ôû kieáp vò lai vaø quaù khöù”. Ngöôøi ñoù beøn nhôù nghó ñeán trí tueä cuûa quaù khöù vaø vò lai. Ñoù laø kieán giaûi thöù ba. Thöù tö, neáu coù ngoaïi ñaïo, tinh taán tòch tónh, nhaát taâm ñoaïn tröø haïnh aùc, lieàn ñöôïc loaïi ñònh töông töï nhö Tam-muoäi chaùnh thoï, nhôù ñeán caên tòch tónh, truï nôi nieäm si. Ngöôøi aáy töï cho: “Theá gian laø höõu thöôøng. Vì sao vaäy? Vì ta khoâng bieát luùc thaønh luùc baïi ôû kieáp quaù khöù, cuõng khoâng bieát luùc thaønh luùc baïi ôû kieáp vò lai”. Ñoù laø kieán giaûi thöù tö.

Choã maø ngoaïi ñaïo goïi laø “noùi thöôøng, thaáy thöôøng, töï mình vì ngöôøi theá gian thuyeát giaûng höõu thöôøng”, ñeàu ôû trong boán kieán giaûi naøy khoâng theå vöôït leân treân. Nhö Lai ñeàu bieát roõ, bieát moät caùch vi dieäu vöôït hôn theá nöõa, cho neân Nhö Lai khoâng chaáp tröôùc, nhôø khoâng chaáp tröôùc neân ñöôïc giaûi thoaùt. Nhö Lai bieát söï thoï nhaän (thoáng döông) do laïc xuùc sanh ra ñaõ dieät taän, bieát noù töø ñaâu sanh khôûi, Nhö Lai thaáy vaäy neân khoâng chaáp nhaän, yù hieåu raát roõ.
