Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)
T003 A HÀM III 37-Kinh Chiêm Ba
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

KINH THUÛY DUÏ                                                                                                            1

37. KINH CHIEÂM-BA1

Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi Phaät du hoùa taïi Chieâm-ba, ôû beân hoà Haèng-giaø2. Baáy giôø laø ngaøy möôøi laêm trong thaùng, laø ngaøy Theá Toân thuyeát Tuøng giaûi thoaùt3, traûi toïa ngoài tröôùc chuùng Tyø-kheo. Khi Ñöùc Theá Toân ngoài xong, lieàn nhaäp ñònh vaø baèng tha taâm trí Ngaøi quan saùt taâm ñaïi chuùng. Khi quan saùt taâm ñaïi chuùng roài, cho ñeán luùc heát buoåi ñaàu hoâm, Ngaøi vaãn ngoài im laëng. Baáy giôø coù moät Tyø-kheo4 töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch vai, söûa y chaép tay höôùng veà Ñöùc Phaät thöa raèng: “Baïch Theá Toân, ñaõ heát buoåi ñaàu hoâm, Phaät vaø chuùng Tyø-kheo taäp trung ngoài ñaây ñaõ laâu, mong Ñöùc Theá Toân noùi thuyeát Tuøng giaûi thoaùt.” Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân im laëng khoâng traû lôøi. Theá roài, cho ñeán phaàn giöõa ñeâm, Ñöùc Theá Toân vaãn ngoài im laëng. Tyø-kheo kia laïi laàn nöõa, töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch vai söûa y, chaép tay höôùng veà Ñöùc Phaät vaø thöa raèng: “Baïch Theá Toân, buoåi ñaàu hoâm ñaõ qua, phaàn giöõa ñeâm cuõng saép heát; Phaät vaø chuùng Tyø-kheo taäp trung ngoài ñaây ñaõ laâu, mong Ñöùc Theá Toân noùi thuyeát Tuøng giaûi thoaùt.” Ñöùc Theá Toân laïi moät laàn nöõa khoâng traû lôøi. Theá roài, cho ñeán phaàn cuoái ñeâm, Ñöùc Theá Toân vaãn ngoài im laëng. Tyø-kheo kia laïi laàn thöù ba töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch vai söûa y, chaép tay höôùng veà Ñöùc Theá Toân maø thöa raèng: “Baïch Theá Toân, buoåi ñaàu hoâm ñaõ qua, phaàn giöõa ñeâm cuõng chaám döùt, roài buoåi cuoái ñeâm cuõng saép heát, trôøi gaàn veà saùng, khoâng bao laâu nöõa, maët trôøi seõ moïc; Phaät vaø chuùng Tyø-kheo taäp trung ngoài ñaây ñaõ quaù laâu, mong Ñöùc Theá Toân thuyeát phaùp Tuøng giaûi thoaùt.” Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo vò Tyø-kheo kia raèng:

1. Tham chieáu Paøli: A. VIII.20 Uposatha, Vin. Cv. IX.1. Tham chieáu Haùn: No.1421 Nguõ Phaàn Luaät 28 (Ñaïi 22, tr.180); No.1428 Töù Phaàn Luaät 47 (Ñaïi 22. tr.914c - 15). No.33 Haèng Thuûy Kinh, Phaùp Cöï dòch (Ñaïi 1, tr.817); No.34 Phaùp Haûi Kinh, Phaùp Cöï dòch (Ñaïi 1 tr.818); No.34 Haûi Baùt Ñöùc Kinh, Cöu-ma-la-thaäp dòch (Ñaïi 1 tr.819). 2. Chieâm-ba, Haèng-giaø trì Paøli: hoà sen Gaggaraø ôû Campaø. Nguõ Phaàn Luaät 28 (Ñaïi 22 tr.180c): Chieâm-ba quoác, Haèng thuûy bieân. Töù Phaàn Luaät 36 (Ñaïi 22, tr.824a): Chieâm-ba quoác Giaø-giaø haø traéc. Nhöng, A. Viii. 20: Saøvatthiyaö viharati Pubbaørame Migaøramaøtupaøsaøde, truù taïi Saøvatthi, trong giaûng ñöôøng cuûa baø Migaøramaøtu (Visakhaø), khu vöôøn phía Ñoâng. 3. Trong      baûn   Haùn:    nguyeät   thaäp   nguõ    nhaät     thuyeát     tuøng     giaûi   thoaùt      Ba-la-ñeà-moäc-xoa (Paøæimokkha), ñaây dòch laø tuøng giaûi thoaùt, phoå thoâng dòch laø bieät giaûi thoaùt, chæ caùc loaïi giôùi maø Phaät cheá cho caùc chuùng ñeä töû. Baûn Paøli: tena samayena... tadahuposathe, nhaân ngaøy trai giôùi. 4. Caùc baûn Haùn ñeàu noùi Toân giaû A-nan. A. Vii.20 cuõng vaäy.

KINH THUÛY DUÏ

“Trong chuùng naøy coù moät thaày Tyø-kheo laøm ñaõ vieäc baát tònh5.” Luùc ñoù Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân cuõng ñang ôû trong chuùng. Roài Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân lieàn suy nghó theá naøy: “Vì Tyø-kheo naøo maø Ñöùc Theá Toân noùi trong chuùng naøy coù moät thaày Tyø-kheo ñaõ laøm vieäc baát tònh? Ta neân nhaäp ñònh coù hình thöùc nhö theá6, nhaân trong ñònh coù hình thöùc nhö theá, baèng tha taâm trí maø quan saùt taâm nieäm ñaïi chuùng.” Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân nhaäp ñònh coù hình thöùc nhö theá, nhaân trong ñònh coù hình thöùc nhö theá, baèng tha taâm trí maø quan saùt taâm nieäm ñaïi chuùng. Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân lieàn bieát vò Tyø-kheo maø vì vò aáy Ñöùc Theá Toân noùi trong chuùng naøy coù moät thaày Tyø-kheo ñaõ laøm vieäc baát tònh. Roài thì, Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân xuaát ñònh, ñi ñeán tröôùc vò Tyø-kheo aáy, naém tay keùo ñi, môû cöûa loâi ra beân ngoaøi maø noùi: “Naøy ngöôøi ngu si, haõy ñi xa ñi, ñöøng soáng ôû ñaây7, khoâng ñöôïc trôû laïi hoäi hoïp vôùi ñaïi chuùng Tyø-kheo, töø nay trôû ñi oâng khoâng phaûi laø Tyø-kheo nöõa.” Ngaøi ñoùng cöûa, gaøi choát then laïi, roài trôû veà choã Ñöùc Phaät, cuùi ñaàu saùt laïy chaân Phaät, roài ngoài sang moät beân maø thöa raèng: “Vò Tyø-kheo maø vì vò aáy Ñöùc Theá Toân noùi trong chuùng naøy coù moät Tyø-kheo ñaõ laøm vieäc baát tònh; con ñaõ ñuoåi vò aáy ñi roài. Baïch Theá Toân, buoåi ñaàu hoâm ñaõ qua, phaàn giöõa ñeâm cuõng chaám döùt, roài buoåi cuoái ñeâm cuõng saép heát, trôøi gaàn veà saùng, khoâng bao laâu nöõa, maët trôøi seõ moïc; Phaät vaø chuùng Tyø-kheo taäp trung ngoài ñaây ñaõ quaù laâu, mong Ñöùc Theá Toân thuyeát phaùp Tuøng giaûi thoaùt8.” Ñöùc Theá Toân noùi: “Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, keû ngu si seõ maéc ñaïi toäi neáu gaây phieàn nhieãu cho Ñöùc Theá Toân vaø chuùng Tyø-kheo. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, neáu Ñöùc Nhö Lai ôû giöõa chuùng baát tònh maø thuyeát Tuøng giaûi thoaùt thì ñaàu ngöôøi kia seõ vôõ thaønh baûy maûnh. Do ñoù, naøy Ñaïi Muïc- kieàn-lieân, töø nay veà sau caùc thaày haõy thuyeát Tuøng giaûi thoaùt, Ñöùc Nhö Lai khoâng thuyeát Tuøng giaûi thoaùt nöõa9. Vì sao nhö theáâ10? “Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, gioáng nhö ñaïi haûi, töø ñaùy leân treân, chu vi daàn daàn roäng hôn, nghieâng cheânh cheách leân daàn maõi taïo thaønh bôø bieån. Nöôùc trong aáy luoân luoân ñaày, chöa töøng chaûy ra ngoaøi. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta cuõng gioáng nhö vaäy, daàn daàn thöïc haønh, daàn daàn hoïc taäp, daàn daàn ñoaïn tröø vaø daàn daàn giaùo hoùa. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, neáu trong chaùnh phaùp Ta daàn daàn thöïc haønh, daàn daàn hoïc, daàn daàn ñoaïn tröø vaø daàn daàn giaùo hoùa, thì ñoù laø phaùp vò taèng höõu thöù nhaát trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta. “Laïi nöõa, naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, gioáng nhö thuûy trieàu trong ñaïi haûi chöa töøng sai thôøi. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta cuõng gioáng nhö vaäy, nhöõng caám

5. Töù Phaàn Luaät, ñaõ daãn: “Giöõa moät ñaïi chuùng khoâng thanh tònh maø muoán Ñöùc Nhö Lai yeát-ma thuyeát giôùi thì khoâng coù tröôøng hôïp ñoù”. 6. Haùn: nhö kyø töôïng ñònh. xem cht.25, kinh soá 33. 7. Haùn: maïc ö thöû truï Töù Phaàn Luaät 28 ñd. tr.181a: nhöõ xuaát khöù, dieät khöù, maïc thöû trung truï . Paøli: natthi te bhikkhuøhi saddhiö saövaøso, “oâng khoâng coøn soáng chung vôùi caùc Tyø-kheo”. Tham chieáu caùc baûn, Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân truïc xuaát Tyø-kheo naøy ra khoûi taêng. Baûn Paøli: saövaøso (soáng chung, sinh hoaït chung), trong caùc baûn Haùn: truù. 8. Töù Phaàn Luaät 36 (Ñaïi 22, tr.824b): “Ñaïi chuùng ñaõ thanh tònh, mong Theá Toân thuyeát giôùi. 9. Töù Phaàn Luaät 36 (Ñaïi 22, tr.824b): Ñöùc Phaät khieån traùch Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, vaø thieát laäp moät trong baûy phaùp Dieät traùnh laø “Töï ngoân trò”. 10. Töø ñaây trôû xuoáng, taùn thaùn söï hy höõu cuûa ñaïi haûi nhö kinh 35 treân.

KINH THUÛY DUÏ                                                                                             3

giôùi ñöôïc thi thieát cho Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di; caùc thieän nam töû aáy duø cho ñeán maïng chung cuõng khoâng phaïm giôùi. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, neáu trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta nhöõng caám giôùi ñöôïc thi thieát cho Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Öu-baø-taéc, Öu- baø-di; caùc thieän nam töû aáy duø cho ñeán maïng chung cuõng khoâng phaïm giôùi; thì ñoù laø phaùp vò taèng höõu thöù hai trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta. “Laïi nöõa, naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, gioáng nhö nöôùc trong ñaïi haûi raát saâu khoâng ñaùy, roäng khoâng thaáy bôø. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta cuõng gioáng nhö vaäy, caùc phaùp raát saâu khoâng ñaùy, raát roäng khoâng thaáy bôø. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, neáu Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta raát saâu khoâng coù ñaùy, raát roäng khoâng thaáy bôø; thì ñoù laø phaùp vò taèng höõu thöù ba trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta. “Laïi nöõa, naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, gioáng nhö nöôùc trong ñaïi haûi cuøng moät vò maën. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, Chaùnh phaùp cuûa Ta cuõng gioáng nhö vaäy, chæ coù moät vò laø vò voâ duïc, vò giaùc, vò tòch tónh vaø vò ñaïo. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, neáu Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta chæ coù moät vò laø vò voâ duïc, vò giaùc, vò tòch tónh vaø vò ñaïo; thì ñoù laø phaùp vò taèng höõu thöù tö trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta. “Laïi nöõa, naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, gioáng nhö ñaïi haûi coù raát nhieàu traân baûo, voâ löôïng ñoà quí baùu laï maét; ñuû caùc loaïi ñoà traân kyø ñöôïc chöùa ñaày trong ñoù. Teân cuûa caùc traân baûo ñoù laø vaøng, baïc, thuûy tinh, löu ly, ma ni, traân chaâu, bích ngoïc, baïch kha, loa bích, san hoâ, hoå phaùch, maõ naõo, ñoài moài, ñaù ñoû, tuyeàn chaâu. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta cuõng gioáng nhö vaäy, coù raát nhieàu traân baûo, voâ löôïng ñoà quí baùu laï maét; ñuû caùc loaïi ñoà traân kyø ñöôïc chöùa ñaày trong ñoù. Nhöõng phaùp traân baûo ñoù laø: Boán nieäm xöù, boán chaùnh caàn, boán nhö yù tuùc, naêm caên, naêm löïc, baûy giaùc chi, Thaùnh ñaïo taùm chi. Naøy Baø-la-la, neáu trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta cuõng coù raát nhieàu traân baûo, voâ löôïng ñoà quí baùu laï maét; ñuû caùc loaïi ñoà traân kyø ñöôïc chöùa ñaày trong ñoù. Nhöõng phaùp traân baûo ñoù laø: Boán nieäm xöù, boán chaùnh caàn, boán nhö yù tuùc, naêm caên, naêm löïc, baûy giaùc chi, Thaùnh ñaïo taùm chi; thì ñoù laø phaùp vò taèng höõu thöù naêm trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta. “Laïi nöõa, naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, gioáng nhö ñaïi haûi laø choã cö truù cuûa caùc vò thaàn lôùn. Nhöõng vò thaàn ñoù teân laø A-tu-la, Kieàn-thaáp-hoøa, La-saùt, caù kình, ruøa, caù saáu, Baø-löu- neâ, Ñeá-ngheâ, Ñeá-ngheâ-giaø-la, Ñeà-ñeá-ngheâ-giaø-la. Laïi nöõa, trong ñaïi haûi, raát kyø laï, raát ñaëc bieät, coù chuùng sanh thaân theå tôùi moät traêm do-dieân, hai traêm do-dieân, cho ñeán ba traêm do- dieân, baûy traêm do-dieân maø thaân vaãn ôû trong trong ñaïi haûi. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta cuõng gioáng nhö vaäy, coù caùc thaàn to lôùn, laø Thaùnh chuùng, ñeàu cö truù trong ñoù. Teân cuûa caùc thaàn to lôùn ñoù laø: A-la-haùn, Höôùng A-la-haùn, A-na-haøm, Höôùng A-na- haøm, Tö-ña-haøm, Höôùng Tö-ña-haøm, Tu-ñaø-hoaøn, Höôùng Tu-ñaø-hoaøn. Naøy Ñaïi Muïc- kieàn-lieân, neáu trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta, coù caùc thaàn to lôùn, laø Thaùnh chuùng, ñeàu cö truù trong ñoù. Teân cuûa caùc thaàn to lôùn ñoù laø: A-la-haùn, Höôùng A-la-haùn, A-na-haøm, Höôùng A-na-haøm, Tö-ñaø-haøm, Höôùng Tö-ñaø-haøm, Tu-ñaø-hoaøn, Höôùng Tu-ñaø-hoaøn; thì ñoù laø phaùp vò taèng höõu thöù saùu trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta. “Laïi nöõa, naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, gioáng nhö ñaïi haûi thanh tònh khoâng dung chöùa töû thi, neáu coù ngöôøi maïng chung trong bieån, thì qua moät ñeâm, gioù seõ thoåi taáp vaøo bôø. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta cuõng gioáng nhö vaäy, Thaùnh chuùng thanh tònh khoâng dung chöùa töû thi. Neáu coù ngöôøi naøo khoâng tinh taán, sanh ra ñieàu aùc, phi phaïm haïnh maø xöng laø phaïm haïnh, phi Sa-moân maø xöng laø Sa-moân; ngöôøi aáy duø ôû trong Thaùnh chuùng, nhöng caùch Thaùnh chuùng raát xa; Thaùnh chuùng cuõng laïi caùch ngöôøi aáy raát xa. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, neáu trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta cuõng gioáng nhö vaäy, Thaùnh chuùng

KINH THUÛY DUÏ

thanh tònh khoâng dung chöùa töû thi. Neáu coù ngöôøi naøo khoâng tinh taán, sanh ra ñieàu aùc, phi phaïm haïnh maø xöng laø phaïm haïnh, phi Sa-moân maø xöng laø Sa-moân; ngöôøi aáy duø ôû trong Thaùnh chuùng, nhöng caùch Thaùnh chuùng raát xa; Thaùnh chuùng cuõng laïi caùch ngöôøi aáy raát xa; ñoù laø phaùp vò taèng höõu thöù baûy trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta. “Laïi nöõa, naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, gioáng nhö ñaïi haûi thuoäc veà chaâu Dieâm-phuø coù naêm soâng lôùn, laø Haèng-giaø, Dieâu-vöu-na, Xa-lao-phuø, A-di-la-ba-ñeà, Ma-xí. Taát caû ñeàu chaûy vaøo ñaïi haûi. Vaø trong ñaïi haûi nöôùc do roàng tuoân töø trôøi ñoå xuoáng, gioït nöôùc lôùn baèng caùi baùnh xe. Taát nhieân, nöôùc aáy khoâng theå khieán cho ñaïi haûi coù taêng coù giaûm. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta cuõng laïi nhö vaäy. Toïâc taùnh töû thuoäc doøng Saùt-lôïi, caïo boû raâu toùc, khoaùc aùo caø xa, chí tín, lìa boû gia ñình, xuaát gia hoïc ñaïo, baát ñoäng taâm giaûi thoaùt11 ñöôïc töï taùc chöùng, thaønh töïu vaø an truï. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, baát ñoäng taâm giaûi thoaùt trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta khoâng taêng khoâng giaûm. Cuõng nhö vaäy, ñoái vôùi toäc taùnh töû thuoäc doøng Phaïm chí, doøng cö só, doøng thôï thuyeàn, caïo boû raâu toùc, khoaùc aùo ca-sa, chí tín, lìa boû gia ñình, soáng khoâng gia ñình, xuaát gia hoïc ñaïo, baát ñoäng taâm giaûi thoaùt ñöôïc töï taùc chöùng thaønh töïu an truï. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, baát ñoäng taâm giaûi thoaùt trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta khoâng taêng khoâng giaûm. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, neáu trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta, toïâc taùnh töû thuoäc goøng Saùt-lôïi, caïo boû raâu toùc, khoaùc aùo caø xa, chí tín, lìa boû gia ñình, soáng khoâng gia ñình xuaát gia hoïc ñaïo, baát ñoäng taâm giaûi thoaùt, töï taùc chöùng, thaønh töïu an truï. Cuõng vaäy ñoái vôùi vôùi toïâc taùnh töû thuoäc doøng Phaïm chí, cö só, thôï thuyeàn, caïo boû raâu toùc, khoaùc aùo ca-sa, chí tín, lìa boû gia ñình, soáng khoâng gia ñình, xuaát gia hoïc ñaïo, baát ñoïâng taâm giaûi thoaùt ñöôïc töï taùc chöùng thaønh töïu vaø an truï. Naøy Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, baát ñoïâng taâm giaûi thoaùt trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta khoâng taêng khoâng giaûm; ñoù laø phaùp vò taèng höõu trong Chaùnh phaùp luaät cuûa Ta.” Ñöùc Phaät thuyeát nhö vaäy. Toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân vaø caùc Tyø-kheo, sau khi nghe Phaät thuyeát, hoan hyû phuïng haønh.



11. Baát di ñoäng taâm giaûi thoaùt  Paøli: akuppaø cetovimutti, söï giaûi thoaùt cuûa taâm, khoâng coøn dao ñoäng.
