Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)
T007 A HÀM VII 100-Q04 Biệt Dịch-2
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

68. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Vua Ba-tö-naëc ñeán gaëp Ñöùc Phaät, ñaûnh leã döôùi chaân, ngoài qua moät beân, baïch Phaät: –Thöa Ñöùc Theá Toân, khi boá thí neân cho choã naøo? Ñöùc Phaät ñaùp: –Tuøy theo söï öa thích cuûa ngöôøi tu haïnh boá thí nôi ñaâu, thì boá thí nôi aáy. Nhaø vua laïi hoûi: –Boá thí choã naøo thì ñöôïc quaû baùo lôùn? Ñöùc Phaät traû lôøi: –Nhaø vua ñaõ hoûi khaùc vôùi caâu hoûi tröôùc. Nay Ta hoûi Ñaïi vöông, Ñaïi vöông haõy traû lôøi theo yù cuûa mình. Nhö khi xuaát quaân saép chieán ñaáu, phöông Ñoâng coù ngöôøi Saùt-lôïi, khoûe maïnh coù söùc löïc ñeán, nhöng hoï khoâng gioûi binh phaùp, khoâng bieát töï chuû, khoâng bieát baén cung, gaëp giaëc thì sôï haõi, khoâng daùm ñoái ñòch, thöôøng boû chaïy tröôùc; khoâng theå giöõ vöõng vò trí cuûa mình, baén teân khoâng xa, giaû nhö coù baén cuõng khoâng truùng, khoâng gaùnh vaùc, ñieàu ñoäng ñöôïc quaân trong traän lôùn. Khi Ñaïi vöông chieán ñaáu vôùi nöôùc khaùc, coù ngöôøi nhö vaäy, Ñaïi vöông coù an uûi baûo: “Ngöôi haõy thaân caän ta, seõ ñöôïc ban thöôûng lôùn!”. Ñaïi vöông coù laøm nhö vaäy khoâng? Nhaø vua ñaùp: –Baïch Theá Toân, con thaät khoâng söû duïng ngöôøi nhö vaäy. Taïi sao? Khi chieán ñaáu, khoâng caàn haïng ngöôøi nhö theá. Ñöùc Phaät hoûi: –Phöông Nam coù Baø-la-moân, phöông Taây coù Tyø-xaù, phöông Baéc coù Thuû-ñaø cuõng nhö vaäy. Nhöõng ngöôøi nhö theá, nhaø vua coù söû duïng khoâng? Nhaø vua ñaùp: –Khi chieán ñaáu con khoâng söû duïng hoï. Ñöùc Phaät noùi: –Khi chieán ñaáu, phöông Ñoâng coù ngöôøi Saùt-lôïi ñeán tuoåi cöôøng traùng, thaân theå vaïm vôõ, söùc löïc khoûe maïnh, gioûi binh phaùp, bieát caû baén

cung vaø caùc kyõ thuaät khaùc, nhieàu thuaät taøi gioûi baèng tay, kheùo töï chuû, duõng maõnh ñoái ñòch, gan lôùn khoâng sôï, taâm khoâng kinh haõi, thaáy ñòch khoâng luøi, giöõ vöõng vò trí, baén teân ñi xa, luoân ñuùng vaøo muïc tieâu, khoâng traät, duõng maõnh thaúng tieán, phaù ñöôïc traän lôùn. Khi Ñaïi vöông laâm chieán seõ söû duïng ngöôøi naøo? Nhaø vua ñaùp: –Con duøng ngöôøi duõng kieän. Vì sao? Theo pheùp taéc chieán tranh, caàn ngöôøi duõng kieän, phöông Nam, Taây, Baéc cuõng vaäy. Ñöùc Phaät daïy: –Naøy Ñaïi vöông, ñuùng vaäy! Neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân khoâng hoäi ñuû naêm yeáu toá, thì khoâng phaûi laø phöôùc ñieàn. Ai ñaày ñuû naêm yeáu toá, thì xöùng ñaùng laø phöôùc ñieàn, boá thí seõ ñöôïc quaû baùo lôùn, lôïi ích lôùn, thònh vöôïng voâ cuøng, quaû baùo luoân taêng tröôûng roäng khaép. Theá naøo goïi laø hoäi ñuû naêm yeáu toá? Laø ñoaïn tröø naêm thöù troùi buoäc, ngaên che. Theá naøo laø ñoaïn tröø naêm thöù aáy? Laø ñoaïn tröø tham duïc, saân haän, thuøy mieân, traïo hoái vaø nghi, goïi laø ñoaïn tröø naêm thöù troùi buoäc, ngaên che. Theá naøo laø ñaày ñuû naêm yeáu toá? Laø ñaày ñuû giôùi, ñònh, tueä, giaûi thoaùt, giaûi thoaùt tri kieán cuûa baäc Voâ hoïc. Ai boá thí caùc baäc Sa-moân, Baø-la-moân ñaày ñuû naêm yeáu toá nhö vaäy thì ñöôïc keát quaû lôùn, söï thònh vöôïng lôùn, ñöôïc quaû baùo saâu roäng. Ñöùc Theá Toân noùi keä: Thí duï coù moät ngöôøi Duõng maõnh coù söùc maïnh Ñieâu luyeän caùch baén cung Bieát ñuû caùc kyõ thuaät Chieán ñaáu caàn ngöôøi naøy Neân ban thöôûng troïng haäu Phong töôùc, ban chaâu baùu Khoâng phaân bieät doøng doõi Chæ ban thöôûng coâng lao Ñaïi vöông neân nhö vaäy. Ngöôøi naøo thöôøng haønh thieän Nhu hoøa tu nhaãn nhuïc Thaáy ñöôïc boán chaân ñeá

Ñöôïc böôùc vaøo doøng Thaùnh
Cuùng döôøng baäc Trí tueä
Khoâng caàn choïn gioáng noøi
Truù xöù taát phaûi coù
Thöïc phaåm vaø ngoïa cuï
Vaät cuùng döôøng nhö vaäy
Neân cuùng ngöôøi ñuû giôùi.
Trong doøng nöôùc meânh moâng
Laøm phao noåi hay beø
Vaø taïo caàu, ghe thuyeàn
Töï ñoä vaø ñoä ngöôøi
Chính laø ngöôøi ña vaên
Thí nhö maây buûa kín
Giaêng truøm caû theá giôùi
Ñieän quang chieáu saùng röïc
Saám seùt chaán ñoäng xa
Giaùng xuoáng traän möa lôùn
Ñaát ñai ñeàu thaám öôùt
Caû coû caây röøng raäm
Ñeàu nhôø töôùi nöôùc möa
Luùa maï theâm xanh toát
Noâng phu raát vui möøng
Tín thí chuû nhö vaäy
Hieåu roäng, thöôøng boá thí
Khoâng coù taâm keo kieät
Thaám öôùt duï thöïc phaåm
Khuyeán khích ñem cho nhieàu
Nhö tieáng saám vang xa
Ví nhö möa rôi xuoáng
Thu hoaïch nhieàu quaû haït
Ngöôøi thöôøng haønh boá thí
Ñöôïc coâng ñöùc to lôùn
Sau ñöôïc vui Nieát-baøn.
Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy ñeàu hoan hyû phuïng haønh.

 69. Toâi nghe nhö vaày: Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû taïi khu laâm vieân Kyø-ñaø Caáp coâ ñoäc, thuoäc nöôùc Xaù-veä. Vua Ba-tö-naëc ñeán gaëp Ñöùc Phaät, laïy saùt döôùi chaân, ngoài qua moät beân, baïch: –Ñöùc Theá Toân, ñaúng caáp Baø-la-moân thöôøng sanh trong nhaø Baø- la-moân, ñaúng caáp Saùt-lôïi thöôøng sanh trong nhaø Saùt-lôïi phaûi khoâng? Ñöùc Phaät baûo nhaø vua: –Naøy Ñaïi vöông, khoâng neân noùi nhö vaäy. Taïi sao? Coù boán haïng ngöôøi: Moät laø töø aùnh saùng ñi vaøo aùnh saùng. Hai laø töø aùnh saùng ñi vaøo boùng toái. Ba laø töø boùng toái ñi ra aùnh saùng. Boán laø töø boùng toái ñi vaøo boùng toái. Theá naøo laø ngöôøi töø boùng toái ñi vaøo boùng toái? Nhö coù chuùng sanh sanh vaøo nhaø baàn cuøng, haï tieän; hoaëc sanh vaøo nhaø ñao phuû, laøm thueâ, thaân theå gaày oám, hình daùng ñen xaáu, ñieác muø caâm ngoïng, caùc caên khoâng hoaøn bò neân bò ngöôøi khaùc sai khieán, khoâng ñöôïc töï do. Ngöôøi nhö vaäy hoaëc thaân haønh nghieäp aùc, khaåu laøm nghieäp aùc, hoaëc taâm nieäm baát thieän, sau khi qua ñôøi, hoï bò ñoïa vaøo ñòa nguïc. Ñaáy laø töø boùng toái ñi vaøo boùng toái. Ta noùi roõ laø ngöôøi aáy töø nhaø xí laïi ñi vaøo nhaø xí, töø boùng toái ñi vaøo boùng toái. Neáu nhö coù ngöôøi sanh vaøo nhaø haï tieän, ñao phuû, laøm thueâ, thaân theå gaày oám, hình daùng ñen xaáu, ñieác muø caâm ngoïng, caùc caên khoâng ñuû, bò ngöôøi khaùc sai khieán, khoâng ñöôïc töï do thì ñaây goïi laø boùng toái. Neáu ngöôøi naøy, thaân thöôøng haønh thieän, mieäng thöôøng haønh thieän, yù thöôøng haønh thieän. Sau khi hoï qua ñôøi, ñöôïc sanh coõi trôøi. Ngöôøi nhö vaäy töø döôùi ñaát ñöôïc ñöa leân giöôøng, töø giöôøng ñöôïc ngoài treân xe, töø xe ñöôïc ñöa leân ngöïa, töø ngöïa ñöôïc ñöa leân voi, töø voi ñöôïc ñöa leân cung ñieän. Do nhaân duyeân naøy, Ta noùi roõ laø ngöôøi aáy töø boùng toái ñi ra aùnh saùng.

Theá naøo laø töø aùnh saùng ñi vaøo boùng toái? –Coù ngöôøi sanh trong gia ñình Saùt-lôïi, Baø-la-moân, Tröôûng giaû lôùn, nhieàu taøi saûn chaâu baùu, giaøu coù voâ löôïng, kho taøng ñaày aép, ngöôøi phuïc vuï ñoâng ñaûo, phuï töôùng ñaïi thaàn, baïn beø thaân thuoäc ñoâng ñuùc. Hoï coù thaân hình ñoan chính, söùc löïc maïnh khoûe, ñaây goïi laø aùnh saùng. Neáu ngöôøi aáy thaân laøm nghieäp aùc, mieäng noùi nghieäp aùc, yù haønh nghieäp aùc, sau khi qua ñôøi, bò ñoïa vaøo ñòa nguïc nhö ngöôøi töø cung ñieän bò haï beä xuoáng löng voi, töø ñi voi xuoáng ñi ngöïa, töø ñi ngöïa xuoáng ñi xe, töø ñi xe xuoáng ngoài treân giöôøng, töø giöôøng bò rôùt xuoáng ñaát, töø döôùi ñaát laïi rôi vaøo haàm phaân.

Ta noùi roõ ngöôøi naøy töø aùnh saùng ñi vaøo choã toái taêm.

Theá naøo laø töø aùnh saùng ñi vaøo aùnh saùng?
–Coù ngöôøi sanh vaøo nhaø Saùt-lôïi, ñaïi Baø-la-moân, Tröôûng giaû, coù nhieàu cuûa caûi chaâu baùu, giaøu coù voâ löôïng, kho taøng traøn ñaày, coù nhieàu toâi tôù, phuï töôùng ñaïi thaàn thaân höõu quyeán thuoäc ñoâng ñaûo. Hoï coù thaân hình ñoan chính, coù uy löïc lôùn, ñaây goïi laø aùnh saùng. Ngöôøi nhö vaäy thaân laøm nghieäp thieän, mieäng noùi nghieäp thieän, yù haønh nghieäp thieän, sau khi qua ñôøi, ñöôïc sanh coõi trôøi, nhö töø cung ñieän naøy ñeán cung ñieän khaùc, töø voi ñeán voi, töø ngöïa ñeán ngöïa, töø xe ñeán xe, töø giöôøng ñeán giöôøng. Ngöôøi nhö theá, Ta noùi roõ töø aùnh saùng ñi vaøo aùnh saùng.
Ñöùc Theá Toân noùi keä:
Ñaïi vöông, phaûi neân bieát
Keû baàn cuøng baát tín
Loøng giaän döõ ganh gheùt
Thöôøng khôûi aùc giaùc quaùn,
Taø kieán khoâng cung kính
Sa-moân, Baø-la-moân
Trì giôùi vaø ña vaên
Gaëp hoï thöôøng nhuïc maï
Neáu coù ít taøi vaät
Khoâng coù taâm boá thí
Laïi huûy baùng ngöôøi cho
Vôùi nghieäp duyeân nhö vaäy
Phaûi bò ñoïa ñòa nguïc
Nghieäp ñoïa ñòa nguïc naøy
Laø töø toái vaøo toái.
Naøy Ñaïi vöông, neân bieát
Baàn cuøng öa boá thí
Tín taâm, khoâng giaän döõ
Hoå theïn, thích boá thí
Sa-moân, Baø-la-moân
Trì giôùi vaø ña vaên
Vaø kính leã thaêm hoûi

Thöôøng haønh haïnh chaùnh thieän
Töï cho, khen ngöôøi cho
Ngöôøi nhaän cuõng taùn thaùn
Ngöôøi nhö vaäy ñôøi sau
Sanh coõi trôøi Ba ba
Ñaây laø töø choã toái
Ñi vaøo nôi saùng suoát.
Ñaïi vöông, laïi neân bieát
Giaøu to maø baát tín
Thöôøng giöõ taâm saân haän
Haønh ñoäng tham ganh gheùt
Taø kieán, khoâng cung kính
Sa-moân, Baø-la-moân
Trì giôùi vaø ña vaên
Gaëp hoï thöôøng nhuïc maï
Khoâng coù taâm phuïng thí
Soáng nhö vaäy, khi cheát
Phaûi bò ñoïa ñòa nguïc
Laø töø saùng vaøo toái.
Ñaïi vöông, laïi neân bieát
Giaøu to tín, khoâng saân
Hoå theïn ñöôïc ñaày ñuû
Xaû boû taâm keo kieät
Sa-moân, Baø-la-moân
Trì giôùi vaø ña vaên
Cung kính vaø chaøo hoûi
Thöôøng haønh vieäc chaùnh thieän
Töï cho, khen ngöôøi cho
Ñöôïc ngöôøi nhaän ca ngôïi
Töø boû thaân maïng naøy
Nhôø quaû baùo ñaõ laøm
Sanh trôøi Tam thaäp tam
Ñaây laø nôi aùnh saùng
Ñi vaøo choã saùng hôn.
Ñöùc Phaät daïy nhö vaäy, caùc Tyø-kheo nghe lôøi Phaät daïy ñeàu hoan

hyû phuïng haønh. 
