Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)
T014 BD V 194-Q3 Tăng Già La Sát Tập Thành
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄP1 THAØNH, QUYEÅN 3

NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄP THAØNH QUYEÅN 3 Baáy giôø Ñöùc Theá Toân noùi veà ñaïo tích nhö theá naøo? Khi ñoù Theá Toân daïy veà ñaïo tích nhö vaày: Gioáng nhö con ñöôøng lôùn cuûa vua ñi goïi ñoù laø vöông loä, ñoái vôùi tinh tuù thì goïi laø ñöôøng ñi cuûa tinh tuù. Ñaïo tích aáy cuõng theá, con ñöôøng ñi ñeán Nieát-baøn neân goïi laø ñaïo loä Nieát-baøn. Ñoù laø con ñöôøng chaéc thaät ñöa ñeán ñaúng kieán (chaùnh kieán), ñaúng chí (chaùnh ñònh), ñaúng ngöõ (chaùnh ngöõ), ñaúng maïng (chaùnh maïng), ñaúng phöông tieän (phöông tieän bình ñaúng) khoâng khuyeát laäu, ñaúng nieäm (chaùnh nieäm) voâ löôïng, ñaúng tam-muoäi, saéc khoâng ñoåi khaùc. Duyeân theo ñaïo tích aáy, neáu gaëp saéc, khoâng khôûi yù daâm duïc cuõng khoâng coù traàn caáu, vónh vieãn khoâng khôûi keát söû nöõa, khoâng aùi tröôùc vôùi saéc, cuõng khoâng coù caùc gai nhoïn (nieäm duïc), do taâm mong caàu dieät aùi neân cuõng khoâng vöôùng buøn laày, vì muoán tröø boû taø kieán neân ñaày ñuû ñaúng kieán, vì dieät hoaøn toaøn caùc keát söû neân chuùng khoâng coøn khôûi leân nöõa, do coù quaû vi dieäu aáy neân hieän caùc thöù nghóa, vì muoán tröø boû taâm voïng caàu cho neân khoâng coù caùc töôûng, vì muoán caàu söï an laïc cuûa con ñöôøng thoaùt ly sinh töû neân caùc quaû thaønh töïu, vì khoâng chaáp vaøo con ñöôøng ñöa ñeán giaûi thoaùt neân bình ñaúng ñoä chuùng höõu tình, vì Ngaøi ñaõ traûi qua con ñöôøng aáy neân ñoù laø ñaïo loä duy nhaát, khoâng coù ñaïo loä thöù hai, laø duyeân ñöa taát caû chuùng sinh ñeán ñöôïc Ñeä nhaát nghóa xöù. Khi ñaõ moät laàn töï theä nguyeän ñeán vôùi ñaïo thì goïi laø Nhaát nhaäp. Luùc aáy, Ñöùc Theá Toân ñaõ duøng ñeä nhaát bieän luaän ñeå ngoä ñaïo. Do töï thaân Ngaøi ngoä ñöôïc neân con ñöôøng ñoù khoâng baïi hoaïi, nhôø ñaõ tu taäp caùc nghieäp toái thaéng neân Ngaøi khoâng coù loaïn töôûng, ñaõ ñöôïc quaû baùo, ñöôïc caùc caên laønh, coù naêng löïc giaùc ngoä cho chuùng sinh neân Theá Toân ñaõ daïy veà con ñöôøng ñoù ñöa chuùng sinh ñeán giaûi thoaùt. Do vaäy neân noùi keä:

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄP2 THAØNH, QUYEÅN 3 Höng khôûi cho muoân loaøi Baèng ñaïo phaùp cam loä Phaät coù coâng ñöùc naøy Laø Ñeä nhaát theá gian. Con nay ñaõ töï ñöôïc Ñuû giôùi caám trong laønh. Thuyeát phaùp vì Thieân nhaân Cho neân con ñaûnh leã. Ñöùc Theá Toân bieát nay caàn phaûi giaùo hoùa Öông-quaät-man. Vaøo thôøi baáy giôø Theá Toân khoâng caàn bieän luaän vôùi haïng ngöôøi aùc tri thöùc, maø hoï laïi töï giaùc ñeán vôùi ñaïo. Chæ coøn coù moät ngöôøi, khi anh ta ñi ñeán ñaâu laø maùu chaûy ngaäp ñöôøng, moïi ngöôøi ñeàu bieát tieáng, chim quaï, chim Thöùu caùc nôi ñeàu bay theo anh ta ñeå aên thòt xaùc cheát. Böôùc ñi cuûa Öông-quaät-man nhanh nhö gioù. Khi anh ta dôõ chaân leân, moïi loaøi caàm thuù ñeàu kinh hoaøng bay chaïy troán. Luùc aáy Öông-quaät-man ôû trong vöôøn Xaø-leâ nhìn ngoù khaép nôi chaúng thaáy ai, chæ thaáy Ñöùc Theá Toân coù thaân töôùng voâ cuøng ñeïp ñeõ, trang nghieâm, toûa aùnh saùng maøu vaøng tía, löng Ngaøi thaúng ñöùng, thaân theå raát nheï nhaøng, nghieâm trang, caát böôùc ñi raát thong thaû. Öông-quaät-man voäi duøng heát söùc ñuoåi theo sau Ñöùc Phaät. Khi aáy Theá Toân vaãn böôùc ñi thong thaû nhöng anh ta khoâng theå naøo ñuoåi kòp. Baáy giôø Theá Toân lieàn bieán maët ñaát trôû thaønh haàm hoá gai goùc. Chính do ñieàu naøy neân Öông-quaät-man khoâng theå ñuoåi kòp Ngaøi. (Coù thuyeát noùi: “Chaân Ngaøi böôùc nheï treân maët ñaát neân anh ta khoâng theå theo kòp Ñöùc Theá Toân”. Cuõng coù thuyeát noùi: “Ngaøi hoùa thaân töù ñaïi thaønh voâ saéc neân maét anh ta khoâng theå thaáy ñöôïc”. Hoaëc coù thuyeát noùi: “Coâng ñöùc cuûa Phaät khoâng theå nghó löôøng, duø söùc cuûa Öông-quaät-man coù baèng söùc cuûa voi döõ cuõng khoâng theå ñòch noåi. Bôûi vì oai löïc cuûa Phaät khoâng theå nghó baøn, giaû söû coù traêm ngaøn con thaàn long coù söùc maïnh cuûa thaàn Na-la-dieân cuõng khoâng theå ñeán gaàn Ñöùc Nhö Lai ñöôïc”.) Khi aáy Öông-quaät-man khen ngôïi: –Thaät laø vieäc chöa töøng coù. Roài thöa vôùi Ñöùc Phaät: –YÙ ñoù cuûa Ngaøi thaät laø kyø dieäu. Ngay khi aáy taâm Öông-quaät-man khoâng coøn yù töôûng giaän döõ,

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄP3
THAØNH, QUYEÅN 3 gieát haïi, lieàn suy nghó: “Ñaây laø aân ñöùc cuûa ai? Vò aáy chaéc haún laø Baäc
Thaàn nhaân. Trong ñôøi aùc theá naøy ta laïi gaëp ñöôïc ñieàu toát laønh, thaät gioáng nhö ñoùi khaùt maø ñöôïc aên uoáng vaø taâm ta laïi sinh ra yù nieäm yeâu thöông. Theá nhöng ta khoâng theå chaïy theo kòp Ngaøi. Vò aáy chaéc chaén laø Baäc Thieän tri thöùc. Nay ta ñaõ quaù meät moûi neân ñöùng laïi.”
Töø xa anh ta noùi vôùi Theá Toân:
Haõy vì thaân cuûa con
Baäc theá gian khoù gaëp
Nay con thaáy ñöùc Ngaøi
Xin döøng laïi giaây laùt.
Ñöùc Theá Toân baûo raèng:
–Töï ngöôi khoâng döøng, laïi baûo Ta döøng laïi.
Khi aáy Öông-quaät-man thöa vôùi Ñöùc Phaät:
Chính Sa-moân khoâng döøng
Toâi ñöùng, baûo khoâng ñöùng
Sao baûo toâi khoâng döøng
Xin Theá Toân noùi roõ.
Baáy giôø Ñöùc Phaät baûo:
Khoâng laøm aùc laø ñöùng
Luoân trì giôùi, giuùp ngöôøi
Nhö ñeä töû Ca-dieáp
Cho neân ngöôi khoâng döøng.
Do coù chuùt ít haïnh nghieäp xöa kia neân caùc yù nieäm aùc trong taâm
Öông-quaät-man nhö taâm saùt haïi vónh vieãn ñoaïn tröø. Anh ta lieàn buoâng kieám, côûi boû caùc binh khí ñang mang, ñöùng sang moät beân, thöa vôùi Ñöùc Phaät:
Nay Ngaøi laø Thaày con
Ñöôïc gaëp Baäc Thaùnh Sö
Con xin laøm ñeä töû
Quyeát khoâng phaïm giôùi caám.
Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo raèng:
–Thieän lai Tyø-kheo.
Roài Ngaøi noùi keä:

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄP4 THAØNH, QUYEÅN 3 Gioáng nhö loøng ñaïi döông Cuõng sinh khoùi löûa noùng Ai chöa ñöôïc haøng phuïc Nay neân nghe Ta daïy: Ai ñaõ kheùo haøng phuïc Thanh tònh ñöôïc ñoä thoaùt Ñaõ laø ñeä töû Ta Nhö vaäy khoâng thoï höõu. Keû moïi ngöôøi haõi kinh Vaø caùc thaàn, yeâu quaùi Nôi ôû cuûa quyû thaàn Baäc Thaéng Nhaân ñeán ñoù. Baáy giôø quyû A-la-baø nghe quyû Yeát-ñaø-phi thuaät laïi baøi keä treân lieàn böøng böøng töùc giaän, saéc maët bieán ñoåi, löûa saân haän noåi leân, maét ñoû ngaàu nhö ñoàng ñoû, theùt gaøo nhö tieáng saám vang, giaän döõ voâ cuøng, laéc ñaàu, baäm moâi, toaøn thaân ruùng ñoäng, heùt lôùn: –ÔÛ theá gian naøy, ta khoâng thaáy ai coù theå ñeán choã ôû cuûa ta ñöôïc. Nhöng roài loøng y sinh hoà nghi: “Taïi sao ngöôøi aáy laïi ñeán ñöôïc choã ta?”. Luùc ñoù, hai vò quyû thaàn teân Baø-ña vaø Leâ-heâ-ma-phi-ñaø laø thöôïng thuû trong chuùng (hai vò quyû thieän) lieàn baûo vò ñaïi quyû thaàn kia: –Ngaøi chôù neân noùi lôøi aáy. Ñöùc Phaät Theá Toân coù theå haøng phuïc ngöôøi chöa haøng phuïc. Ngöôøi coù theå laøm cho chuùng sinh ñaït ñöôïc ñaïo voâ thöôïng, khieán cho chuùng sinh höõu hình ñöôïc uûng hoä. Ngaøi laøm nhö vaäy laø khoâng phuø hôïp vôùi phöôùc ñieàn. Nay ngaøi noùi lôøi thoâ aùc aáy laø khoâng phuø hôïp vôùi Theá Toân. Khi aáy quyû A-la-baø caøng töùc giaän böøng böøng hôn nöõa, hôi thôû doàn daäp gioáng nhö löûa noùng, troâng raát hung aùc, rôøi khoûi ma giôùi ñeán choã Theá Toân. Do taâm traøn ngaäp giaän döõ neân thaân theå y trôû thaønh ñen ñuùa, saéc maët thay ñoåi khoâng gioáng luùc bình thöôøng, haù mieäng nhe boán chieác raêng, toùc vaøng chaùy nhö maøu vaøng roøng xoõa xuoáng taän ñaát, maùu trong ngöôøi öùa ra, chaûy öôùt ñaãm laøm oâ ueá thaân hình, khoaùc treân thaân baèng caùc loaïi da sö töû, da voi, da traâu; voøng hoa lôùn treân ñaàu y töïa nhö voøng löûa lôùn noùng böùc, tay caàm dao kieám san baèng maët ñaát, phaù non, dôøi nuùi röøng, chaët caây ñeå ñi; hoaëc keùo maây lôùn che

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄP5
THAØNH, QUYEÅN 3 khuaát aùnh saùng maët trôøi, töø hö khoâng laøm möa saám tuoân nöôùc xuoáng, tieáng saám vang reàn khaép nôi, ñeán choã Ñöùc Phaät muoán laøm haïi Ngaøi.
Caùc loaïi caây coái ñeàu bò thieâu ruïi, ñen chaùy. Quyû vöông tay caàm baùnh xe taïo ra saám seùt lieân hoài, loøng caêm haän giaän döõ quaùn saùt Nhö Lai.
Ñaïi quyû A-la-baø ñaõ hieän ra caùc loaïi bieán hoùa nhö theá ñeå mong haïi
Nhö Lai.
Baáy giôø Ñöùc Phaät noùi keä:
Chuùng sinh loøng sôï haõi
Taâm Ta khoâng di ñoäng
Ta ñaït phaùp giaûi thoaùt
Khoâng coøn taâm hoaûng kinh.
ÔÛ trong löûa khoâng sôï
Ta cuõng khoâng sôï nöôùc
Keû taâm ñaày nieäm aùc
Laøm sao haïi ñöôïc Ta?
Khi aáy quyû A-la-baø nghe baøi keä cuûa Theá Toân noùi xong lieàn töï suy nghó, bieát raèng khoâng theå ñeán gaàn nôi cuûa Baäc Voâ UÙy ñeå phaù hoaïi, neân tuoân xuoáng moät traän möa ñaù leân Nhö Lai, nhöng taát caû haït möa ñaù khoâng rôi xuoáng ñaát maø moãi haït möa ñeàu taûn ra choã khaùc, hoaëc coù haït möa naøo rôi treân thaân Nhö Lai ñeàu hoùa thaønh nhöõng boâng hoa Maïn-ñaø-la.
Luùc baáy giôø ñaïi quyû vöông ñöôïc thaáy naêng löïc cuûa Nhö Lai lieàn khen laø chöa töøng coù, khôûi taâm hoan hyû, ñeán choã Ñöùc Phaät baûo:
–Sa-moân mau ra ngoaøi.
Ñöùc Theá Toân lieàn ñi ra. Khi aáy vò ñaïi quyû aáy muoán thöû Theá
Toân, neân laïi noùi:
–Sa-moân haõy vaøo laïi.
Nhöng Theá Toân vaãn khoâng coù taâm oaùn haän, lieàn trôû vaøo trong.
Ngaøi ra vaøo nhö vaäy ñeán ba laàn, nhö trong Kheá kinh ñaõ roäng noùi.
Baáy giôø Theá Toân lieàn noùi keä:
Chö Phaïm thieân, Ñeá Thích
Khoâng ñoäng sôïi loâng Ta
Huoáng chi söùc cuûa ngöôi
Laøm sao haïi Ta ñöôïc?

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄP6
THAØNH, QUYEÅN 3
Nay ngöôi boû saân haän
Coù ñieàu nghi cöù hoûi
Coù ñieàu do döï gì
Ta seõ tuaàn töï giaûng.
Luùc ñoù ñaïi quyû kia lieàn hoûi:
–Con ngöôøi vì sao laø toái thöôïng…? Nhö trong Kheá kinh ñaõ roäng noùi.
Theá Toân lieàn giaûng daïy. Ngay trong thôøi phaùp, quyû vöông ôû choã
Ñöùc Phaät phaùt taâm hoan hyû, noùi keä:
Chöa töøng thaáy coù ngöôøi
Nhö vò Sa-moân aáy
Ai boû ñöôïc ñaïi haûi
Laáy vuõng nöôùc chaân traâu
Ngaøi ñaõ vì thaân con
Maø noùi phaùp chaân thaät
Ai khoâng uoáng vò naøy
Seõ boû qua dieäu phaùp.
Ngaøi nhö vò löïc só
Thaáy ngöôøi bò ñaém chìm
Cöùu keû ñoù thoaùt naïn
Ñöa ñeán bôø voâ vi.
Saéc ñeïp khoâng ai baèng
Ñöôïc ngöôøi trí toân ngöôõng
Chính do coù nghóa naøy
Neân noùi ra phaùp aáy.
Con nay quy y Phaät
Tam baûo laø toái toân
Vì vaäy ngöôøi nguyeän caàu
Taát caû ñöôïc teá ñoä.
Nghe nhö vaày, ñaïi thaàn Nguõ Ñòa ôû thaønh La-duyeät thuoäc nöôùc
Ma-kieät, laø ngöôøi coù theá löïc lôùn, hay cöùu giuùp ngöôøi daân, coù taøi saûn sung tuùc, ñaát ñai phì nhieâu. Taát caû baäc hieàn nhaân trong nöôùc khoâng ai baèng oâng; aên toaøn caùc thöùc aên thöôïng vò, ba vieäc (aên, maëc, nguû) ñaày ñuû, cuõng khoâng coù caùc phieàn naõo, tôï nhö khu vöôøn Hoan hyû cuûa trôøi

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄP7 THAØNH, QUYEÅN 3 Ñeá Thích, laø baäc nhaát trong caùc coõi trôøi. Luùc baáy giôø Ñöùc Phaät Theá Toân laø Baäc Toái thaéng, khoâng ai saùnh baèng. Khi aáy Ñieàu-ñaït luoân oâm loøng saân haän ñoái vôùi Theá Toân, khoâng ngôùt laøm caùc vieäc phi phaùp. Do saân haän, Ñieàu-ñaït leo leân nuùi Kyø-xaø- quaät, nôi coù nhieàu vieân quaùn, caây coái raäm raïp, suoái khe trong maùt, tay caàm ñaù döï tính neùm vaøo Ñöùc Phaät. Khi Nhö Lai ñi tôùi, oâng lieàn neùm ñaù. Luùc ñoù vieân ñaù kia khoâng hieåu vì sao boãng nhieân coù naêng löïc töï keàm cheá töø töø rôi xuoáng ñaát. Do Ñieàu-ñaït laøm vieäc phi nghóa neân taát caû chuùng quyû thaàn ñaõ giöõ vieân ñaù laïi khoâng muoán cho noù rôi xuoáng ñaát. Quyû Kim-tyø-la, ñang ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät cuõng duøng söùc cuûa mình giöõ vieân ñaù laïi. Thaáy vieân ñaù saép rôi xuoáng, vò quyû aáy thaàm nghó: “Ñaây chính laø nghieäp aùc. Tuy nhieân chuùng Daï-xoa cuûa ta phaûi laáy thaân mình ñeå höùng laáy vieân ñaù kia ñeå Ñöùc Theá Toân ñöôïc hoaøn toaøn an laïc. Vaäy ta neân laøm vieäc aáy”, lieàn noùi baøi keä: Taâm thanh tònh khoâng ueá Neân khôûi theo vieäc nghóa Nay ta thaø maát maïng Khoâng ñeå haïi Theá Toân. Baáy giôø Ñieàu-ñaït lieàn duøng ñaù neùm Ñöùc Theá Toân. Vò quyû aáy ôû treân nuùi duøng tay ñôõ laáy vieân ñaù, coù moät maûnh rôi xuoáng truùng Nhö Lai laøm cho ngoùn chaân Ngaøi chaûy maùu. Do vieäc laøm aáy neân Ñieàu-ñaït chòu voâ löôïng toäi, thoï laáy quaû baùo phaûi rôi vaøo ñòa nguïc. Ngay khi vieân ñaù rôi xuoáng ñaát, caùc vò trôøi ôû coõi Tam thaäp tam thieân raûi hoa cuùng döôøng Ñöùc Phaät vôùi taâm nieäm khoâng, giaûi thoaùt. Luùc baáy giôø hoa tung xuoáng ñaày khaép hö khoâng. Ñöùc Phaät truï ôû giaûng ñöôøng Thoï hoùa, döôùi coäi Truù ñaït thoï ôû coõi trôøi thöù Ba möôi ba, phaùt ra moät luoàng aùnh saùng chieáu khaép nôi; aùnh saùng aáy khoâng coù loøng kieâu maïn, thöông yeâu taát caû chuùng sinh. Khi Phaïm chí Phaû-la-ñoïa duøng naêm traêm vieäc ñeå chöûi maéng hay khi Toân giaû Xaù-lôïi-phaát vaø chuùng Tyø-kheo khaát só taùn thaùn, luùc aáy Nhö Lai duø bò huûy nhuïc vaãn khoâng vì vieäc ñoù maø buoàn, hoaëc ñöôïc khen ngôïi vaãn khoâng laáy ñoù laøm vui. Khi ñoù Ngaøi noùi keä: Chòu khoå, taâm khoâng dôøi Nhö An minh baát ñoäng

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄP8 THAØNH, QUYEÅN 3 Ñònh yù, thaät vöõng vaøng Cho neân leã baäc Thaùnh. Phaät vì caùc chuùng sinh Taïo coâng ñöùc voâ löôïng Nhö cha hieàn yeâu con Coù ai khoâng leã baùi. Töøng nghe nhö vaày: Ñöùc Theá Toân ôû taïi nöôùc Ma-kieät. Baáy giôø Theá Toân ñaày ñuû voâ löôïng coâng ñöùc, ñeán giôø ñaép y oâm baùt cuøng ñaïi chuùng coù caùc caên vaây quanh, noäi tónh nhaát taâm, khoâng chuùt naõo loaïn, böôùc ñi vöõng vaøng, thong thaû höôùng daãn voâ soá caùc vò Tyø-kheo, saép ñi vaøo thaønh. Ngay luùc baáy giôø ñöùc vua nöôùc Ma-kieät coù moät con voi teân Ñaøn-na-ba-la, thaân hình raát ñeïp, treân ñaàu noåi leân ba ngaán thòt, tieáng roáng trong treûo, vang doäi, yù duïc hoaønh haønh, khoù ai coù theå cheá ngöï ñöôïc. Moãi khi nghe tieáng laï hay töï quay ñaàu nhìn thaáy boùng cuûa chính mình, noù ñeàu sinh giaän döõ, ñieân cuoàng. Khoâng ai coù theå quaûn thuùc neân noù caøng hoaønh haønh theo yù thích. Khi chieán ñaáu noù khoâng maát söùc, cuõng khoâng heà yeáu ñi chuùt naøo. Baáy giôø Theá Toân lieàn ñi vaøo thaønh. Trong thaønh aáy coù ñaày ñuû laàu gaùc, töôøng haøo ñeå ngaên chaän quaân ñòch. Ñoâng ñaûo nhaân daân trong thaønh coù ngöôøi buoàn lo, hoaëc coù ngöôøi vui möøng ñeàu sôï Nhö Lai bò haïi, neân muoán chaïy ñeán gaàn Ñöùc Phaät. Khi aáy Ñeà-baø-ñaït-ña cho con voi uoáng röôïu say roài thaû ra. Sau khi thaû voi ra, Ñieàu-ñaït lieàn noùi keä: Töï xöng coù söùc thaàn Vaø thaân coù möôøi löïc Hoâm nay ñaõ ñuùng thôøi Bò tieâu dieät ôû ñaây. Baáy giôø Theá Toân khoâng heà sôï haõi, lieàn noùi keä: Coù ngaøn Y-la-baùt (Long vöông) Cuõng khoâng thaéng ñöôïc Ta Huoáng chi truøng nhoû naøy Muoán haïi Baäc Cao Toät. Ngay khi aáy taâm Ngaøi khoâng loaïn töôûng lieàn noùi tieáp baøi keä: Söùc maïnh cuûa voâ duïc

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄP9 THAØNH, QUYEÅN 3 Chuùng sinh coù duïc taâm Ta ñaõ tröø duïc baùo Taâm khoâng heà loaïn töôûng. Laïi noùi tieáp baøi keä: Nay chæ Ta phaù hoaïi Voi lôùn raát kieân coá Nay Ta haøng phuïc noù Baäc Voâ Thöôïng ngaøn ñôøi. Luùc aáy con voi Ñaøn-ñaø-ba-la nhìn kyõ thaáy saéc thaân Nhö Lai boãng trôû thaønh maøu ñen, laïi thaáy Ngaøi thaønh moät con voi coù caùnh, coù ñuoâi, thaân hình to lôùn ñoà soä, neân chaïy ñuoåi theo Ñöùc Phaät. Baáy giôø caùc Tyø-kheo nhôø thaàn löïc vaø theo lôøi daïy cuûa Nhö Lai neân traùnh con voi aùc lieàn chaïy ra xa choã Ñöùc Phaät. Chæ coù Toân giaû A-nan laø coøn ñöùng sau Nhö Lai, vì Toân giaû trong voâ soá ñôøi luoân theo caïnh Ñöùc Phaät neân hoâm nay tuy khoâng töï nhôù vieäc tieàn thaân nhöng vaãn khoâng xa rôøi Ngaøi. Khi ñoù voi Ñaøn-na-ba-la bò löûa saân haän thieâu ñoát döõ doäi thaân taâm neân muoán haïi Ñöùc Phaät. Nhö trong Kheá kinh ñaõ roäng noùi, luùc aáy löûa saân haän trong taâm noù töø töø laéng xuoáng. Ñöùc Phaät duøng baøn tay coù töôùng baùnh xe heát söùc vi dieäu, toái thöôïng ñaët leân ñaàu voi vôùi loøng Töø bi, khoâng coù taâm saân haän. Con voi nghe Theá Toân daïy lieàn rôi nöôùc maét, guïc ñaàu, maët treân chaân Nhö Lai, laáy löôõi lieám chaân Ngaøi, khoâng di ñoäng. Taâm noù luùc aáy raát run sôï, toaøn thaân boãng nhieân khoâng coøn chuùt söùc löïc naøo. Moät luùc sau Theá Toân duøng lôøi Baäc Thaùnh noùi keä: Taâm khoâng duïc, kieâu maïn Theá Toân khoâng traàn caáu Khi phaùt taâm Töø bi Chaéc chaén sinh Thieân xöù. Baáy giôø Theá Toân duøng thanh aâm aáy laøm cho con voi caøng hoan hyû, saéc maët vui töôi. Noù lieàn cuùi ñaàu duøng traùn vaø voøi chaïm vaøo chaân Nhö Lai roài quay veà. Ñoâng ñaûo nhaân daân thaáy vieäc aáy cho laø vieäc chöa töøng coù. Do voi ñaõ ñöôïc haøng phuïc khieán loøng hoï raát vui möøng khoâng coøn taâm sôï haõi, ñeàu vui veû, phaùt taâm kính tín Ñöùc Phaät.

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ10
P
THAØNH, QUYEÅN 3
Khi ñoù Theá Toân lieàn noùi keä:
Taâm nhö nuùi baát ñoäng
Caøng phaûi thaéng giaän hôøn
Laáy ñoù thaéng keû thuø
Nhö roàng Y-la-baùt,
Coù coâng ñöùc nhö vaäy
Söùc löïc khoâng ai baèng
Baäc Huøng Sö giöõa ñôøi
Taát caû neân cuùi laïy.
Nhö theá khaép muoân loaøi
Seõ khoâng coù si taâm
Ba coõi phuïc danh Phaät
Giaùc yù khoâng ai baèng.
Chuùng sinh ñöôïc nhö theá
Cuõng khoâng coøn hoïa saân
Taâm yù ñaõ toaøn tòch
Ñöùc kieân coá vang xa
Trí saùng nhö ngoïc chaâu
Taâm tònh khoâng ñaém tröôùc
Ñaày ñuû caû möôøi löïc
Cho neân phaûi ñaûnh leã.
Luùc baáy giôø, quoác vöông xöù Ma-kieät taâm yù tòch tònh, moïi vieäc laøm ñeàu ñaõ thaønh töïu tôï nhö vaàng nguyeät treân khoâng, khoâng vöôùng buïi traàn. Vua coù baûy moùn baùu ñeàu laø chaâu ngoïc quyù giaù, khoâng coù traàn caáu, saùng ngôøi nhö vaät baùu cuûa Long vöông Y-la-baùt. Vua ñi ñaâu ñeàu coù maây bay theo sau, coù caùc loaïi ngoïc anh laïc ñeå trang nghieâm thaân. Nhöõng ai ñaõ nghe danh vua töôûng nhö con voi thaàn aáy du haønh, luoân kính troïng toân quyù cuõng khoâng hoà nghi. Boán loaïi binh chuûng theo hoä veä vaø nhaân daân cuõng töï vaây quanh nhaø vua. Ñöùc vua ôû treân löng con voi aáy ñoát löûa, voi lieàn laáy voøi quaán giöõ laáy ñuoác.
Baáy giôø Theá Toân ñang ngöï trong thaønh La-duyeät-kyø. Ñöùc vua muoán ñöôïc dieän kieán Ñöùc Phaät neân lieàn ñi ñeán choã Ngaøi. Töø xa
Theá Toân cuõng ñaõ thaáy nhaø vua ñang thoáng lónh voâ soá quan lính vaø nhaân daân vaây quanh ñi ñeán. Luùc aáy vua suy nghó: “Ta töø xa ñeán ñaây

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ11                      P
THAØNH, QUYEÅN 3 caàn phaûi töï giöõ mình”. Nghó theá roài, vua lieàn truyeàn trieäu Kyø-baø ñeán baûo:
–Ngöôi khoâng haïi ta chöù?
Baáy giôø nhaø vua trong khoaûnh khaéc ñi ñeán nôi, nhìn thaáy nhan saéc voâ cuøng raïng rôõ, töôi ñeïp, khaùc haún moïi ngöôøi cuûa Ñöùc Phaät nhö hoa traùi töôi toát, cuõng khoâng dính buïi baëm, tam nghieäp thanh tònh cuï tuùc gioáng nhö ong chuùa. Khi aáy ôû trong tinh xaù, caùc Tyø-kheo Taêng im laëng tröôùc sau vaây quanh Ñöùc Phaät khoâng moät tieáng ñoäng. Nhaø vua muoán töø xa ngaém Ñöùc Phaät; sau khi ngaém raát kyõ, vua quay laïi phía
Kyø-baø baûo:
–Vaät ôû ngay giöõa ñænh ñaàu Ngaøi goïi laø gì?
Luùc ñoù Kyø-baø taâu vôùi vua:
–Ñoù goïi laø nhuïc keá.
Nhaø vua laïi hoûi:
–Nhuïc keá aáy töï nhieân coù hay chaúng phaûi töï nhieân maø coù?
Kyø-baø taâu vua:
–Töôùng aáy laø do thaønh quaû coâng haïnh cuûa Ñöùc Phaät ñaõ gieo, chöù khoâng phaûi ngaøy nay môùi taïo ra.
Vua laïi hoûi:
–Laïi do quaû baùo gì maø Ngaøi thaønh Boà-taùt? Coù phaûi laø Ngaøi ñaõ choïn choã sinh, thoï thai, tu haønh, thaønh thaân Phaät ñeàu do coâng haïnh quaù khöù… nhö trong Kheá kinh ñaõ roäng noùi.
Luùc ñoù vua lieàn noùi baøi tuïng:
Tôï nhö maët trôøi saùng
Daãu coù bao töôùng ñeïp
Khoâng gì hôn nhuïc keá
Huoáng chi caùc töôùng khaùc.
Nhan saéc Ngaøi hoøa duyeät
Baäc Naêng Nhaân voâ uùy
Ñaõ phoùng aùnh saùng naøy
Chieáu khaép möôøi phöông coõi.
Noùi xong, nhaø vua lieàn ñi ñeán choã Ñöùc Phaät. Ñöùc Phaät baûo Kyø-
baø:
–Taïi sao nhaø vua laïi noùi lôøi aáy?

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ12                      P THAØNH, QUYEÅN 3 Kyø-baø taâu vôùi vua: –ÔÛ ñaây neáu ñaïi vöông coù theå ñieàu phuïc ñöôïc taùnh kieâu maïn thì ñaïi vöông seõ ñöôïc sinh vaøo choã giaøu sang. Ngöôøi coù taùnh kieâu maïn phaûi sinh ñeán choã ty tieän. Khi aáy nhaø vua töï ñònh tónh, suy tö lôøi aáy, roài caát tieáng noùi: –Ñaây laø ruoäng phöôùc, ta neân thöïc haønh theo nghieäp naøy chaêng? Nhöng ta laø baäc toân quyù, sao laïi phaûi höôùng ñeán vò aáy leã baùi? Vò aáy khoâng coù phuïc söùc, coøn ta thì maëc aùo vua, ñoäi maõo trôøi. Tuy nhieân thaân vò aáy raát trang nghieâm, taâm vò aáy ñaõ ñònh tónh, caùc töôùng ñaày ñuû, khoâng coù xaáu xa thoâ laäu. Töôùng cuûa vò aáy raát vi dieäu gioáng nhö ngoïn nuùi khoâng theå chuyeån dôøi. Noùi xong, nhaø vua sinh taâm hoan hyû, toaøn thaân rung ñoäng ñi vaøo cöûa tinh xaù. Do khôûi leân taâm giaûi thoaùt neân moïi duïc nieäm cuûa vua ñeàu khoâng coøn, vua cuùi ñaàu maët saùt ñaát laïy döôùi chaân Theá Toân, thöa: –Gioáng nhö Theá Toân ñaõ thaønh töïu taát caû, thaân taâm ñoan chaùnh, ñeïp ñeõ, cuùi mong Ñöùc Phaät vaø chö Tyø-kheo Taêng haõy khieán cho thaùi töû Öu-ñaø-da-ba-ñaø-la cuûa con cuõng ñöôïc nhö vaäy. Sau ñoù nhaø vua lieàn thöa hoûi phaùp nghóa. Ñöùc Phaät giaûng daïy, vua nghe xong hoan hyû, vaø noùi baøi keä: Nhö bieån khoâng bôø ngaên Gioù thoåi neân nöôùc ñoäng Baäc Thaùnh Toân baát ñoäng Ngaøi laø Ñaáng Thöôïng Nhaân. Ñeá Thích, chuùng Phaïm thieân Taát caû ñeán ñaûnh leã Con nay xin toân kính Töï quy y Theá Toân. Baáy giôø Phaïm chí Xaø-ñeà-toâ-ni gioáng nhö hoa traéng tinh muoán côõi xe ngöïa cuøng caùc ñeä töû vaây quanh, rôøi nöôùc Xaù-veä, ñeán thi taøi vôùi Ñöùc Phaät neân môùi ñeán choã ñeå xe, ñaùnh xe ngöïa ra ñi. Ñeán choã Ñöùc Phaät, oâng lieàn xuoáng xe, ñi boä vaøo trong vöôøn, ngoài xuoáng moät beân cuøng Ñöùc Nhö Lai thong thaû ñaøm luaän nghóa lyù. Luùc ñoù Phaïm chí thaáy trong choã ôû cuûa Theá Toân khoâng coù vaät gì

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ13                          P THAØNH, QUYEÅN 3 vaø thaáy saéc dieän cuûa Nhö Lai heát söùc vi dieäu khoâng ai saùnh baèng, cuõng khoâng coù neùt khieáp nhöôïc, coù töôùng cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông. Phaïm chí ñöa maét ngaém thaân töôùng cuûa Ñöùc Phaät, suy tö, bieát roõ nhö theá. Vò aáy bieát roõ phaùp cuûa Theá Toân thaäm thaâm vi dieäu, phaïm haïnh cuûa Ngaøi cuõng cao toät, coù ñaïi coâng ñöùc nhö theá neân ñöôïc ngöôøi trí khen ngôïi. Ñöùc Phaät noùi: –AÙi duïc khoâng beàn chaéc, laø khoâng, laø hö voïng. Vò Phaïm chí lieàn hoûi: –Vì sao Theá Toân bieát ñöôïc, laø do tu taäp phaïm haïnh maø bieát hay chaúng phaûi tu taäp phaïm haïnh maø bieát vaø coù caùc caên vöõng vaøng, trí tueä khoâng theå löôøng ñöôïc nhö vaäy? Baáy giôø Theá Toân baûo: –Neáu Ta noùi taát caû lôøi thì lôøi aáy cuõng khoâng coù khuyeát laäu, chaúng phaûi khoâng coù söùc maïnh vaø khoâng coù caùc haønh bôûi Ta ñaõ tu phaïm haïnh raát thanh tònh, khoâng tyø veát. Neáu coù ngöôøi laäp laïi lôøi Ta noùi thì phaûi hoûi laïi raèng: “Nhö trong Kheá kinh ñaõ roäng noùi, nghóa aáy nhö theá naøo?” Phaïm chí Xaø-ñeà-thö-ni laïi hoûi Theá Toân: –Sao goïi laø khuyeát? Sao goïi laø laäu? Sao goïi laø haønh? Sao goïi laø chaúng phaûi khoâng coù söùc maïnh? Sao goïi laø caùc haïnh raát thanh tònh, coù phaïm haïnh aáy khoâng ai saùnh baèng? Luùc aáy Ñöùc Theá Toân baûo: –Naøy Baø-la-moân, khi ñoù oâng neân suy tö nhö vaày, taâm luoân mong caàu xuùc aùi, thoï laïc, neáu coù phaïm haïnh thì khi maét quaùn saéc seõ töï giaùc ngoä hieåu roõ khoå, laïc. Nhö theá laø phaïm haïnh, ngöôøi sô hoïc neân caàu phaïm haïnh nhö vaäy. Neáu khôûi leân yù töôûng ñaém tröôùc thì goïi laø khuyeát. Chaáp vaøo caùc ñieàu aáy goïi laø laäu. YÙ giaùc tri goïi laø coù söùc maïnh. Taâm thanh tònh, dong ruoåi trong aùi duïc neân khôûi leân yù baát tònh, goïi laø caáu ueá cuûa phaïm haïnh. Cho neân phaïm haïnh ñöôïc noùi roäng nhö trong Kheá kinh. Naøy Baø-la-moân, theo choã quaùn nieäm cuûa Ta, thaân naøy laø taám da bao phuû moïi thöù baát tònh beân trong, yù töôûng ñi tìm choïn löïa, yeâu thích hình saéc ñaùng yeâu trong thaân cuûa Ta ñaõ chaám döùt. Ta laïi duøng maét ñeå quaùn saéc hay sao? Hôn nöõa, naøy Baø-la-moân, Ta xem xuùc (caùnh laïc) cuõng khoâng coù haønh, haù laïi coù laïc xuùc töùc laø taâm nhieãm duïc meâ ñaém laïc xuùc, thoï laõnh söï trôn mòn aáy sao? Naøy

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ14                       P THAØNH, QUYEÅN 3 Baø-la-moân, Ta quaùn taát caû phaùp ñeàu laø voâ thöôøng, haù laïi sinh yù nhieãm ñaém theo tham duïc voâ ñoä sao? Naøy Baø-la-moân, Ta cuõng khoâng quaùn caùc phaùp aáy laø nam hay nöõ, Ta ñeàu phaân bieät roõ, laøm sao phaûi khôûi leân duïc töôûng vôùi ngöôøi nöõ roài chaïy theo meâ ñaém hoï. Laïi nöõa, naøy Baø-la-moân, neáu taâm khoâng coù duïc töôûng vôùi ngöôøi nam, laïi khoâng töông öng vôùi töôùng cuûa ngöôøi nöõ, luoân chaùnh tröïc maø khôûi leân duïc töôûng ñöôïc sao? Naøy Baø-la-moân, cuõng nhö taâm ñaõ vöôït khoûi moïi höõu haïn, ñöôïc giaûi thoaùt sinh töû, an laïc, sao phaûi nhôù laïi nhöõng vieäc ñaõ taïo töø tröôùc? Sau ñoù, naøy Baø-la-moân, neáu coù chuùng sinh coù taâm baát chaùnh muoán dieät tröø phieàn naõo khoå ñau neân xuaát gia hoïc ñaïo, duøng taâm aáy theä nguyeän tu phaïm haïnh thì do coù baûy vieäc neân khoâng töông öng vôùi phaïm haïnh khoâng khuyeát laäu, cuõng khoâng coù caùc haønh… noùi roäng nhö trong Kheá kinh. Laïi nöõa, naøy Baø-la-moân, chuùng sinh luoân coù taâm loaïn töôûng, meâ ñaém khoâng lìa aùi duïc. Caùc chuùng sinh aáy caàn phaûi quaùn nhö theá naøo? Neáu hoï coù caùc nieäm töôûng thanh tònh, luoân thaáy roõ thaân naøy laø choã chöùa ñaày vaät hoâi thoái thì duïc taâm lieàn heát. Naøy Baø-la-moân, gioáng nhö coù ngöôøi laáy nöôùc hoøa vôùi söõa thì ngöôøi aáy bieát roõ trong nöôùc coù söõa, taâm nhieãm ñaém, hoøa theo aùi duïc cuõng nhö theá. Luùc ñoù caàn quaùn saùt ñeå thaáy roõ thaân naøy do gaân coát noái lieàn, beân trong chöùa ñaày vaät hoâi thoái, vaäy coù gì ñeå tham luyeán. Naøy Baø-la- moân, cuõng nhö muoán cho treû con uoáng thuoác, tröôùc tieân cho noù uoáng vò ngoït roài sau môùi cho uoáng thuoác ñaéng. Taâm naøy cuõng vaäy, vì nhieãm ñaém aùi duïc neân khôûi ra duïc töôûng, chòu ñöïng voâ soá traêm ngaøn loaïi khoå do duïc ñöa ñeán. Gioáng nhö traâu con môùi cheát, traâu meï thaáy boä da cuûa con neân vuù coù nhieàu söõa (khi traâu con môùi sinh bò cheát, ngöôøi ta laáy boä da ñoän coû theo hình cuûa traâu con ñeå tröôùc traâu meï, traâu meï nghó raèng con ñang soáng neân baàu söõa khoâng caïn), taâm aùi duïc cuõng nhö theá. Ñaõ traûi qua caùc caûnh giôùi sinh töû vaäy maø khi quaùn saùt töôùng maïo laïi ngay laäp töùc khôûi leân yù nhieãm tröôùc. Naøy Baø-la-moân, gioáng nhö ngöôøi ñoùi khaùt moäng thaáy ñöôïc ñoà aên ngon ngoït, khi aên xong lieàn vui möøng nhaûy nhoùt, nhöng ngöôøi ñoù vaãn hoaøn ñoùi khaùt. Taâm aùi duïc cuõng vaäy, nhöõng keû ngu si tham ñaém duïc laïc cuõng nhö ngöôøi naèm moäng aáy khoâng khaùc. Taâm hoï hoøa hôïp vôùi aùi duïc neân hoï khoâng theå naøo höôùng theo thieän haïnh, hoaëc khôûi duïc töôûng vôùi ngöôøi

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ15
P
THAØNH, QUYEÅN 3 nam, ngöôøi nöõ, hoaëc coù caùc dò töôûng khaùc.
Baáy giôø lieàn noùi baøi keä naøy:
Ñoù chaúng phaûi chaân phaùp
Sao laïi tham duïc, saân
Phaïm chí neân kheùo quaùn
Goác khoå khoù nhoå saïch.
Thaân caän ñaïo giaûi thoaùt
Neân ñoaïn yù aùi duïc
Tu taäp taùm Thaùnh ñaïo
Môùi ñeán ñöôïc thieän xöù.
Luùc baáy giôø coù naêm ngöôøi töø xa troâng thaáy Nhö Lai, lieàn baûo
nhau:
–Vò aáy ñang ñi tôùi ñaây. Tröôùc ñaây vò aáy tu taäp khoå haïnh nhöng nay khoâng coøn tu taäp nöõa. Vò aáy coù kieán vaên quaûng baùc nhöng khoâng coù taâm kham nhaãn vôùi caùc vieäc khoù vaø caùc giôùi caám, taâm yù phoùng tuùng, uoáng aên tuøy thích; ñaõ tinh caàn tu taäp khoå haïnh nhöng do taâm meâ hoaëc neân chöa theå thaønh ñaïo… noùi roäng nhö trong Kheá kinh.
Khi aáy Theá Toân suy nghó: “Nhöõng ngöôøi ngu si meâ hoaëc naøy thaät ñaùng thöông, suy nghó thaät noâng caïn. Do theá khoâng coù taâm cung kính ñoái vôùi Nhö Lai”. Sau khi Theá Toân ñi ñeán choã hoï, Ngaøi ngoài xuoáng taïi moät choã saïch seõ. Do nhaân duyeân gì maø Ngaøi ñeán? Laø vì
Ngaøi muoán ñieàu trò caên beänh cuûa hoï. Khi aáy Theá Toân baûo vôùi naêm vò
aáy:
–Vì sao caùc ngöôi noùi lôøi aáy?
Sau ñoù Ngaøi cuøng hoï ñi khaát thöïc vaø giaûng noùi phaùp thaäm thaâm cho hoï. Luùc aáy caû naêm ngöôøi khoâng ai hieåu ñöôïc lôøi Ngaøi daïy vì phaùp aáy raát khoù coù theå nhaän thöùc, hieåu roõ ñöôïc.
Luùc aáy hoï thöa vôùi Theá Toân:
–Ngaøi voán saùu naêm tinh caàn, khoå nhoïc hoïc ñaïo, moãi ngaøy aên moät haït meø hay moät haït luùa maø coøn khoâng ñaéc ñaïo. Huoáng chi ngaøy nay Ngaøi aên uoáng tuøy thích caùc thöù ngon ngoït, maëc y phuïc quyù giaù, töï phoùng taâm theo duïc ñeå nuoâi döôõng taám thaân maø coøn töï tieän noùi laø ñaõ ñaéc ñaïo sao?

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ16                        P THAØNH, QUYEÅN 3 Theá Toân lieàn baûo: –Naøy caùc Tyø-kheo, caùc oâng nghó theá naøo? Caùc oâng haõy quaùn saùt xem saéc dieän cuûa Nhö Lai coù bieán ñoåi khoâng? Caùc caên vaø taâm cuûa Ta ñeàu vaéng laëng, dung maïo ñoan chaùnh. Saéc dieän cuûa Ta hieän nay nhö vaäy so vôùi tröôùc kia chaúng leõ khoâng khaùc nhau sao, khoâng thuø thaéng hôn tröôùc sao? Caùc vò aáy ñaùp: –Dung maïo cuûa Ngaøi nhö hieän nay thaät ñoan chaùnh khoâng ai saùnh baèng. Ñöùc Theá Toân baûo: –Neáu xöa kia Ta khoâng ñaït ñöôïc phaùp cam loä aáy thì coù ai trong Tam thieân theá giôùi naøy coù theå ñaït ñöôïc phaùp cam loä. Ta cuõng töøng nghe caùc vò trôøi, A-tu-luaân ôû trong bieån lôùn, taän ñaùy nuùi Tu-di maø ñöôïc phaùp cam loä. Söï giaùc ngoä cuûa Ta cuõng vaäy, Ta ôû trong ba ngaøn theá giôùi naøy, duøng taâm duõng maõnh maø ñaéc phaùp trí cam loä. Söï giaùc ngoä aáy laø toái dieäu, toái thaéng, laø vieäc hy höõu ôû theá gian. Trong traêm ngaøn kieáp, Ta ñaõ tu taäp caùc coâng haïnh, taâm ñònh tónh vi dieäu nhaát, xa lìa danh saéc, giaûi thoaùt töï taïi, theå ñaït phaùp vò cam loä thaäm thaâm. Ta ñaõ vì chuùng sinh maø noùi phaùp aáy, voâ cuøng sieâng naêng, khoù nhoïc chöa töøng sinh taâm meät moûi. Vì taát caû keát söû neân Ta khoâng khôûi traàn lao, vì muoán khai môû taâm trí neân Ta ôû trong thai meï, vì söï sinh töû aáy neân tu taäp tìm ra taän coäi nguoàn sinh töû, vì khoâng dieät neân khoâng theå taän, vì höõu thöôøng neân phaùp aáy laø voâ löôïng, vì khoâng buoàn lo, saàu muoän neân luoân an laïc, vì muoán dieät tröø caùc keát söû neân khoâng taïo nghieäp môùi. Chö Phaät ñeàu khen ngôïi caùc coâng ñöùc ñaõ thaønh töïu cuûa Ta. Nhöng Ta ñaõ tinh caàn tu taäp khoå haïnh laø vì taát caû muoân loaøi chuùng sinh, neân nay Ta thuyeát phaùp. Baáy giôø Theá Toân töø thaân toûa ra vaàng saùng roäng baûy thöôùc, dung saéc nhö nuùi An minh, ñöôïc ba ñôøi toân troïng; Baäc Nhaát Thieát Trí ñaõ thuyeát phaùp khoâng chöôùng ngaïi. “Naøy caùc Tyø-kheo; nhö theá chính laø goác cuûa khoå, nhö theá laø thaønh töïu quaû Voâ thöôïng Chaùnh giaùc…” nhö trong Kheá kinh ñaõ roäng noùi. Luùc aáy trôøi ngöôøi ñeàu taùn thaùn Theá Toân, aùnh quang minh chieáu saùng voâ cuøng taän. Khi aáy aùnh döông quang bò che khuaát do chö Thieân xuaát hieän. Caùc vò aáy hoaëc thaân maëc y phuïc vi dieäu, hoaëc vaän thieân y khi ñeán choã Ñöùc Theá Toân, ñeàu côûi caùc loaïi

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ17                 P THAØNH, QUYEÅN 3 maõo trôøi vôùi nhieàu saéc maøu khaùc nhau xuoáng, hoaëc côûi caùc chuoãi ngoïc Anh laïc boû xuoáng ñaát; taát caû ñeàu ñang khaùt ngöôõng phaùp vò cam loä cuûa Ñöùc Phaät. Luùc ñoù hoï lieàn noùi keä: Theá Toân, Baäc Voâ Sinh Lôïi ích chuùng trôøi, ngöôøi Neân uoáng vò cam loä Quyeát khoâng coøn ñoùi khaùt. Hoâm nay Ñaáng Thaäp löïc Khi sinh ñôøi ngôïi khen Uoáng phaùp vò thaâm dieäu Ñaõ ñöôïc giaûi thoaùt giôùi. Baáy giôø Theá Toân daïy: –Caùc vò phaûi thöïc taäp quaùn saùt chaân lyù veà khoå nhö sau: Söï khoå ñau khi môùi thoï thai laø töø ñaâu sinh ra? Laø vì khi ñoù chuùng sinh maõi ôû trong choã u toái khoâng thaáy ñöôïc aùnh saùng cho neân noùi sinh laø raát khoå. Khi quaùn noãi khoå ñau cuûa töôùng sinh naøy laø söï ñau khoå trieàn mieân, khoù theå naøo kham nhaãn noåi, luoân laø khoå nghieäp neân caàn noã löïc tu taäp thoaùt khoûi noù. Laïi coù noãi khoå do loøng mong caàu, yù khoâng nhaøm chaùn vaø bieát ñuû; taâm luoân mong caàu maø khoâng ñöôïc neân sinh ra khoå, hy voïng maø khoâng thaønh neân khoå. Taâm suy nghó nhieàu phöông caùch, mong muoán giöõ gìn taát caû nhöõng gì mình yeâu thích khoâng bò maát, ñeán khi chuùng laàn löôït maát ñi thì sinh ra ñau khoå, taâm traøn ñaày phieàn naõo. Ta ñaõ giaûi thoaùt noãi khoå aáy. Laïi coù khoå naïn do tranh ñaáu vôùi ngöôøi trong, keû ngoaøi. Khi thaân quyeán, hoï haøng bò cheát, taøi saûn bò maát, taâm tieác nhôù khoâng nguoâi cho neân goïi laø khoå. Taâm khoâng lìa aùi duïc, bò caùc keát söû sai khieán cho neân sinh ra khoå. Duïc laø khoå baäc nhaát. Do taâm chöa dieät tröø duïc neân sinh ra saân haän laø khoå. Do khoâng dieät tröø aùc nghieäp neân ngu si laø khoå baäc nhaát. Vì khoâng coù aùnh saùng trí tueä chieáu soi neân sinh taâm kieâu maïn laø khoå. Do yù cuoàng phoùng neân sinh nieäm töï cao töï ñaïi laø khoå. Vì khoâng coù yù kính treân nhöôøng döôùi neân keát baïn luoân bò khoå, vì taâm tham luyeán, coá chaáp neân aùi laø raát khoå. Ñaém tröôùc vò ngoït cuûa duïc khoâng döùt neân bò tham lam, taät ñoá laøm khoå. Vì taâm khoâng khai môû, khoâng giöõ giôùi neân khoå. Do taâm luoân thay ñoåi hoái haän cho neân sôû kieán laø khoå. Vì khoâng ngoä chaân lyù neân

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ18                            P THAØNH, QUYEÅN 3 taâm tö buoäc raøng, tham luyeán saéc töï thaân laø khoå. Vì taâm khoâng coù choã nöông töïa neân khoå. Vì taâm caàu quaû baùo neân khoå. Caùc loaøi thaûo moäc vaø töù ñaïi taïo thaønh thaân naøy, chuùng cuøng nhau troùi buoäc, sinh ra caùc nhaân duyeân, söï khoå cuûa töù ñaïi beân trong thaân naøy thaät voâ cuøng quaùi dò; do caùc aám töï nhieân níu keùo neân sinh ra khoå. Caùc aám laø khoå; chuùng sinh do khoâng lìa caùc sôû y (naêm aám) neân thaân naøy laø khoå; chaïy theo saéc beân ngoaøi neân bò noù haønh haï, khoå ñau. Do thaân naøy bò thieâu ñoát neân bò laïc thoáng (thoï) laøm khoå, do khoå maø sinh. Do duyeân theo caûnh giôùi neân sinh chaáp töôûng khoâng khoå khoâng laïc neân khoå. Töôûng laø khoå baäc nhaát. Do chuùng sinh coù haønh neân thöùc laø raát khoå. Thaân naøy duyeân vaøo naêm aám maø sinh. Ñeán khi giaø thì caùc caên suy yeáu neân beänh laø raát khoå. Boán ñaïi khoâng hoøa hôïp neân cheát laø raát khoå, laïi phaûi thoï laõnh thaân hình khaùc. Gaëp ñieàu maø mình oaùn gheùt laø khoå. Taâm muoán gaàn guõi vôùi nhau hay mong muoán ñieàu gì maø khoâng ñöôïc thì voâ cuøng ñau khoå. Noùi toùm laïi thaân nguõ aám laø khoå vì phaûi chòu gaùnh naëng, bò ñoïa vaøo aùc xöù. Coõi ñòa nguïc laø khoå vì bò thieâu ñoát thaân hình; coõi suùc sinh laø khoå do caùc loaøi aên nuoát laãn nhau; coõi ngaï quyû laø khoå, vì bò ñoùi khaùt böùc baùch thaân theå; thaân ngöôøi laø khoå vì coù ñuû caùc loaïi vieäc laøm phi phaùp; coõi trôøi laø khoå vì khi heát phöôùc chaéc chaén phaûi bò ñoïa laïc, tuøy theo caûnh giôùi maø ñoïa vaøo ba ñöôøng aùc. Duïc giôùi laø khoå vì bò aùi duïc troùi buoäc; Saéc giôùi, Voâ saéc giôùi cuõng nhö voâ höõu trí, taát caû ñeàu laø khoå. Nhö vaäy laø ba noãi khoå böùc baùch chuùng sinh ñeàu nhieáp trì trong ñoù. Baáy giôø do thaân haønh, yù haønh, hoaëc chæ do taâm haønh maø taïo khoå. Nhöõng gì do haønh taïo ra ñeàu laø khoå. Caùc söï khoå ñau nhö theá khoâng bao giôø döøng nghæ, noái tieáp duyeân vôùi nhau sinh khôûi khoâng cuøng taän. Caùc vò caàn bieát roõ saéc thaân nhö theá laø do ngu si taïo ra. Baäc Tu-ñaø-hoaøn ñaõ duøng trí tueä hieåu roõ raøng nguoàn goác sinh töû. Baäc Tö- ñaø-haøm chæ coøn moät ít nhö maûy loâng yù nieäm sinh töû, khoå ñau. Baäc A- na-haøm thì tröø heát. Ñeán quaû vò A-la-haùn thì chaám döùt hoaøn toaøn ñau khoå, duøng aùnh saùng trí tueä chieáu khaép theá gian. Luùc ñoù Ñöùc Theá Toân, Baäc Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc vì che chôû cho taát caû muoân loaøi chuùng sinh lieàn noùi keä: Voâ soá traêm loaïi haïnh

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ19 P THAØNH, QUYEÅN 3 Thöôøng taïo nghieäp khoå naõo Vì oâm giöõ saéc thaân Nay caàn phaûi tueä quaùn Saéc thaân voán voâ thöôøng Hieåu noù voán laø khoâng Töï nhieân an laäp phaùp Caàn luoân töï giaùc tri. Luùc baáy giôø Theá Toân laïi giaûng: –Vì sao laïi sinh ra söï khoå aáy? Ñoù laø do caûnh giôùi cuûa töï töôùng (caùc caên ñeàu duyeân theo caûnh giôùi rieâng bieät), caû naêm caên ñeàu coù ñuû ñaëc tính aáy. Neáu caûnh giôùi töï töôùng (thöùc xöù) cuûa vò aáy töông öng vôùi trí hoài chuyeån (trí giaùc ngoä ly traàn) thì seõ ñöôïc thuaàn tònh. Keû ngu si khoâng hieåu roõ, khoâng töông öng vôùi trí tueä gaëp ngöôøi lôïi caên laïi cho laø muø loøa taêm toái. Ñöùc Theá Toân cuøng caùc baäc Thanh vaên voán ñaõ taïo coâng haïnh, tu taäp caùc caên laønh hoøa hôïp, töông öùng vôùi trí tueä, thaåm saùt, thaáu toû hoaøn toaøn chaân lyù cuûa khoå. Caàn phaûi quaùn saùt noãi khoå sinh töû aáy nhö theá naøo? Bieát chaân lyù veà khoå neân quaùn taát caû ñeàu laø voâ thöôøng, taâm luoân kieân trì, khoâng xaû boû, chuyeân nhaát nhö theá, ôû trong khoå maø quaùn khoå. Phaùp quaùn aáy raát vi dieäu. Quaùn khoâng ñoái vôùi khoå neân taâm vöôït thoaùt khoå laø söï vi dieäu ñaàu tieân. Khi quaùn khoå laø khoâng thì taâm töï nhieân thaáy roõ khoå ñau ñeàu laø phaùp nhaân duyeân sinh. Quaùn khoå laø voâ ngaõ neân do trí quaùn maø thaønh töïu ñöùc tin. Ñaàu tieân coù taâm toân thôø phaùp neân kheùo taêng tröôûng lôïi ích, luoân luoân tìm caàu phaùp moân tu taäp ñeå ñaït ñaúng trí maø khoâng mong ñôïi coù coâng ñöùc, röøng Tam-muoäi khoâng khuyeát laäu, vónh vieãn ñoaïn taïân vôùi traàn lao beân ngoaøi, cuõng khoâng ñaém tröôùc; vì duøng taâm noäi quaùn neân tröø boû heát traàn caáu. Khi ñoù, vò aáy khoâng coù taâm chaùn gheùt ñoái vôùi taát caû caûnh giôùi khoå, noäi taâm döùt tröø nieäm höõu aùi, khoâng sôï haõi, cuõng khoâng cuoàng phoùng, loaïn töôûng; saéc dieän hoøa nhaõ, an vui, töï quaùn caûnh giôùi; ôû trong caûnh giôùi aáy ñaït ñöôïc trí tueä, thaép leân ngoïn ñeøn saùng lôùn cho ba coõi, ñoaïn taän moïi keát söû, nieäm duïc haïi cho chuùng sinh trong coõi aùc; vì chuùng sinh neân khoâng coù taâm phaân bieät, cuõng khoâng giaûi ñaõi; coù trí phaân bieät chöông cuù, ñaït ñöôïc phaùp giaûi thoaùt. Do Nhö Lai ñaõ giaûi thoaùt

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ20                    P
THAØNH, QUYEÅN 3 hoaøn toaøn sinh töû neân löu chuyeån trong boán caûnh giôùi. Nhö Lai vì muoán chieáu saùng cho chuùng sinh neân tinh caàn tu taäp taát caû moïi khoå haïnh maø khoâng truï phaùp naøo, taâm cuõng khoâng ñieân ñaûo. Baäc ñaõ tröø boû moïi ñieân ñaûo raát khoù suy löôøng.
Do vaäy neân noùi keä:
Khi thaáu toû khoå ñau
Nieäm thanh tònh voâ cuøng
Khoâng duïc, raát töôi saùng
Ñöôïc ngöôøi ñôøi ngôïi khen.
Trí quaùn khoå nhö theá
Thaân taâm ñeàu an laïc
Theá Toân, Ñaáng Thaäp Löïc
Cöùu chuùng sinh ôû ñôøi
Neáu ai trì giôùi Phaät
Lôïi ích luoân taêng tröôûng.
Giöõ chí nhö Kim cang
Tích quaùn taát caû khoâng
Neáu nhoå goác reã aùi
Seõ khoâng coøn khoå saàu
Neân leã Baäc Ñònh Taâm
Ñaáng Toái Thaéng Voâ Thöôïng.
Vì sao caàn phaûi quaùn saùt Ñöùc Theá Toân?
Ñoù laø vì Theá Toân coù trí tueä voâ laäu nhö vaày: Theá Toân coù naêng löïc quaùn thaáy taát caû xöù sôû, Ngaøi vì ñôøi neân quaùn thaáy theá gian ñaày aùnh saùng. Vieäc Ngaøi ôû theá gian tu khoå haïnh ñeàu phaûi quaùn saùt roõ raøng. Ñoái vôùi Theá Toân, chính Ngaøi ñaõ duøng taâm Töø bi quaùn chuùng sinh, muoán cho hoï ñöôïc an oån neân tinh caàn tu taäp voâ löôïng khoå haïnh.
Theo vieäc tu khoå haïnh cuûa Ngaøi nhö theá, caàn töï quaùn thaáy roõ caùc phaùp haïnh khaùc cuûa Ngaøi. Caàn thaáy roõ Ñöùc Nhö Lai ôû trong ñaïi chuùng ñaõ thuyeát phaùp vi dieäu, khieán cho chaùnh phaùp nghóa ñöôïc truyeàn baù khaép nôi, chuùng sinh ñeàu hieåu ñöôïc phaùp. Neáu ai coù phaùp nhaõn thanh tònh seõ quaùn thaáy phaùp thaân cuûa Theá Toân khoâng coù chuùng sinh töôûng. Neáu ñaõ quaùn nhö theá cuõng khoâng thuyeát caám giôùi.
Töøng nghe Toân giaû Öu-ba-tö cuøng ngöôøi ñeä töû teân Baùt-ma-ca,

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ21                     P THAØNH, QUYEÅN 3 du haønh ñeán nöôùc Ma-thaâu-la. Khi ñeán ñoù, Baùt-ma-ca oâm y caàm baùt, ... nhö Kheá kinh ñaõ noùi roõ. Moïi ngöôøi chöa bao giôø thaáy moät Sa-moân neân khoâng hieåu ñöôïc oai nghi cuûa vò aáy. Vò aáy ñi vaøo thoân cuûa caùc coâ daâm nöõ. Moät daâm nöõ thaáy vò Tyø-kheo aáy treû ñeïp, trang nghieâm, thaân khoâng traàn caáu, loøng raát vui möøng, duïc voïng khôûi leân maõnh lieät. Khi vaøo nhaø daâm nöõ, vò Tyø-kheo quaùn keát söû nhö theá neân khoâng muoán taïo ra raøng buoäc. Do taâm chuyeân chuù vaøo phaùp giaûi thoaùt nieäm ueá tröôïc neân lieàn ñaéc ñaïo quaû. Baáy giôø vò Tyø-kheo caát tieáng noùi keä: Duïc gioáng nhö thuoác ñoäc Duïc laø haïnh baát tònh Duïc laø saéc daâm hoaïi Ñöa ngöôøi vaøo ñöôøng aùc. Noùi keä xong, vò Tyø-kheo lieàn quay goùt boû ñi. Naøng daâm nöõ luùc aáy yù duïc böøng chaùy, lieàn duøng chuù thuaät Chieân-ñaø-leâ ñeå raøng buoäc vò Tyø-kheo. Naøng ñoïc chuù Chieân-ñaø-leâ vôùi muïc ñích nhö theá. Baáy giôø nhôø chuù Chieân-ñaø-leâ thaân cuûa naøng trôû neân xinh ñeïp. Naøng hoùa ra moät khu nhaø loäng laãy naèm treân ñöôøng vò Tyø-kheo trôû veà. Naøng ngaém nhìn khu nhaø aáy, thaàm nghó: “Nôi ñaây thaät khoâng khaùc gì cung ñieän cuûa trôøi Ñeá Thích; nhaø cöûa cao roäng, khoâng gì saùnh baèng; ñoà naèm ngoài raát ñeïp, coù voâ soá taám thaûm traûi treân saøn; treân chieác giöôøng naèm kia, chaêm neäm ñöôïc theâu raát tinh xaûo, ñeïp ñeõ. Treân ñaát coù caùc loaïi kyø hoa dò thaûo ñang toûa höông thôm moïc ñaày chung quanh vaø voâ soá hoa sen xanh thôm ngaùt moïc ôû giöõa”. Sau khi suy nghó nhö theá, naøng lieàn keát thaàn chuù, noùi vôùi vò Tyø-kheo: –Nôi ñaây thaät voâ cuøng töôi xinh, ñeïp ñeõ, chuùng ta haõy cuøng nhau hoan laïc. Khi aáy Tyø-kheo Baùt-maëc baûo: –Ta xem xeùt kyõ nôi naøy laïi quaùn thaáy khaùc. Chieân-ñaø-leâ hoûi: –Khaùc nhö theá naøo? Baùt-maëc lieàn noùi keä: Ta quaùn xem quaû thaät Duïc laø khoå ñeâï nhaát

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ22
P
THAØNH, QUYEÅN 3
Cheát phaûi vaøo ñòa nguïc
Chòu vaïc soâi khoå naõo.
Luùc aáy Chieân-ñaø-leâ noùi:
–Thoâi ñi! Naøy vò Tyø-kheo, ñöøng noùi vôùi toâi lôøi aáy!
Tyø-kheo Baùt-maëc noùi:
–Lôøi naøng noùi thaät laø ngu si, muoán laøm meâ hoaëc ta. Ta khoâng thuaän theo yù cuûa ngöôi ñaâu.
Chieân-ñaø-leâ thaáy vaäy lieàn hoùa laøm moät haàm löûa lôùn khoâng coù buïi baëm. Khi aáy Tyø-kheo Baùt-maëc baûo:
–Ta ñaõ thaáy haàm löûa aáy.
Chieân-ñaø-leâ lieàn noùi:
–Neáu khoâng muoán gaàn guõi nöõ nhaân, vaäy thì haõy nhaûy vaøo haàm löûa naøy maø cheát ñi.
Khi aáy vò Tyø-kheo suy nghó: “Ngoïn löûa aáy tuy raát ñaùng sôï nhöng neáu ta traùnh ngoïn löûa aáy maø gaàn guõi vôùi duïc thì duïc coøn chaùy döõ hôn ngoïn löûa lôùn. Neáu ta phaïm duïc veà sau phaûi bò toäi baùo voâ löôïng. Thaø hoâm nay ta nhaûy vaøo haàm löûa aáy maø khoâng phaïm duïc.
Vaû laïi Thaày ta thaàn thoâng khoâng ai baèng, laøm sao ta coù theå traùi lôøi thaày daïy? Do vaäy ta thaø nhaûy vaøo löûa maø cheát chöù quyeát khoâng phaïm duïc maø soáng. Ta ñaõ boû caû hai vieäc, côù sao nay laïi phaïm vaøo giôùi caám maø chö Phaät ba ñôøi ñaõ taïo laäp? Vì theá ta seõ nhaûy vaøo haàm löûa maø cheát”. Suy nghó nhö theá roài, vò Tyø-kheo muoán ñem y Taênggiaø-leâ vaø bình baùt cho ngöôøi khaùc. Chieân-ñaø-leâ thaáy theá lieàn hoûi:
–Ngaøi duøng y baùt naøy ñeå laøm gì?
Tyø-kheo Baùt-maëc ñaùp:
Nay chuùng ñoàng phaïm haïnh
Nhaän y baùt ta cho
Caùc vò khi tuï taäp
Nhôù lôøi ta baûo naøng:
“Tyø-kheo teân Baùt-maëc
Gaëp choã aùch naïn aáy
Nhaûy haàm löûa maø cheát
Taâm khoâng nhieãm aùi duïc”.
Cho ñeán... hai ngöôøi aáy ñoàng xuaát gia hoïc ñaïo, noùi roäng nhö

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ23 P THAØNH, QUYEÅN 3 trong Kheá kinh. Luùc aáy hoï noùi keä: Ngöôøi tu thieän tuy ít Nghó nhôù maõi khoâng queân Taâm cuõng khoâng thoï duïc Vì muoán ñoä muoân loaøi Cöûa phaùp laïi roäng môû Theá Toân raát vi dieäu Taïo coâng ñöùc ra sao Baäc trí tuøy thôøi thuyeát. Vì sao khi Theá Toân ñi ñöùng qua laïi ñeàu bieát roõ nguoàn goác sinh khôûi cuûa thaân? Ñoù laø vì trong lôøi daïy bình ñaúng cuûa Ngaøi coù hai loaïi coâng ñöùc: Thaân coâng ñöùc vaø taâm giaùc ngoä. Ñoù laø hai loaïi gioù. Baäc coù hình theå thaân nhö gioù laø baäc Tænh thöùc, bieát roõ caùc aùi nieäm sinh ra trong taâm, gioáng nhö ñoùa hoa töôi ñeïp, tinh khieát ñang nôû. Gioáng nhö gioù, taâm cuûa vò aáy ñaõ giaûi thoaùt neân moïi vieäc laøm ñeàu raát thuø thaéng. Gioáng nhö tuyeát taïo thaønh nöôùc, taâm cuûa vò aáy cuõng nhö vaäy, nhieáp trì caùc caûnh giôùi trong vaø ngoaøi; khi coù luoàng gioù maùt thoåi, taâm yù bieát roõ, gìn giöõ taát caû (chuûng töû) maø khoâng phaù hoaïi. Thaân aáy coù saùu caên nhaän bieát caûnh, bò boán ñaïi beân ngoaøi sai söû, caên löïc bò boán ñaïi troùi buoäc. Khi coù gioù nheï thoåi, trí tueä daàn daàn sinh, cuõng nhö khi thaân Theá Toân caát chaân leân ñeàu do coâng ñöùc cuûa boån haïnh, khoâng maát töôùng Phaïm haïnh ñaõ tu taâïp töø xöa. Xöông goùt chaân khi böôùc tôùi böôùc lui ñeàu coù löûa boác leân; taát caû khôùp xöông gaáp laïi hay duoãi ra, maïch ñaäp nhanh hay chaäm ñeàu theo yù muoán. Laïi nöõa, khi quan saùt maét nhaém, môû tuøy yù; caùc caên trong thaân ñeàu an laïc, thaân daàn daàn noùng leân theo böôùc chaân thaân ñi laïi. Hoaëc laïi khi aên nuoát, caùc khôùp xöông cong hay thaúng, môû hay ñoùng ñeàu do hình theå taïo ra, vaø theo yù muoán cuûa taâm yù. Thaân aáy y cöù vaøo phong aám maø tröø boû, luoàng gioù ñieân ñaûo cuõng thoåi laøm raêng, moâi suy yeáu. Taát caû phaùp chuûng töû ñeàu do yù taïo nhöng phong aám trong thaân laø maïnh hôn caû neân moïi ngöôøi ñeàu coù lôøi noùi vaø tieáng vang nhö vaäy. Lôøi hoï noùi khoâng coù phöôùc ñöùc vì sao laïi khoâng bò troùi buoäc? Coøn lôøi Ta noùi coù ñoäng cô laø thaân beân ngoaøi ñang coù söï tan hoaïi, beân

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ24                     P THAØNH, QUYEÅN 3 trong thaân coù caùc taâm haønh. Khi thaân taâm khoâng taïo taùc lieàn ñöôïc an laïc, lieàn ñöôïc tröôûng döôõng, gioáng nhö baäc trí nhìn chieác xe bieát ngay söùc chôû cuûa noù. Thaân naøy ñaõ duyeân vôùi phaùp haøo quyù nhö vaäy. Khi thaân naøy duyeân vôùi traàn neân coù caùc töôûng. Do vaäy neân noùi keä: Thaân naøy raát kyø ñaëc Hieåu thaân khoâng, voâ trí Xoay vaàn nöông töïa nhau Boä maùy raát troïng yeáu. Khoâng khôûi yù xuùc nhieãm Thaân yù ñaõ nöông nhau Coù caùc vieäc nhö vaäy Huyeãn hoaëc raát vi teá. Baáy giôø Theá Toân tu taäp phaïm haïnh, vì sao thanh tònh khoâng loaïn, khoâng theo ngöôøi khaùc ñeå hoïc, du haønh moät mình khoâng baïn löõ? Ñoái vôùi loaøi ngöôøi, Ngaøi coù coâng ñöùc oai nghi heát söùc vi dieäu, khoâng ñaém tröôùc vôùi taát caû chuùng sinh, nhöõng nghieäp ñaõ laøm khoâng ai bì kòp, voâ soá chuùng sinh ñeàu nöông töïa vaøo taát caû phaùp vi dieäu. Vì töï thaân Ngaøi ngoä phaùp neân khoâng gì coù theå phaù hoaïi trí tueä toaøn giaùc cuûa Ngaøi, thaønh ñaïo lôùn giaûi thoaùt theo yù muoán; quaû vò chaéc thaät, coù ñaày ñuû caùc coâng ñöùc. Chuùng Thanh vaên tuï hoäi quanh Ngaøi ñeàu coù taát caû coâng ñöùc, taát caû ñeàu vi dieäu. Trong chuùng hoäi luùc baáy giôø, Theá Toân laø baäc coù töôùng toát, coù caùc ñöùc vi dieäu baäc nhaát. Ngaøi tröø toái taêm cho ñôøi maø khoâng nhieãm ñaém; caû ba ñôøi ñeàu khoâng nhieãm ñaém, ñoaïn caùc keát söû, ñöôïc taâm ñaïi töø bi, khoâng loaïn töôûng. Ngaøi ñaõ vöôït qua choán lo aâu sôï haõi, ñeán choã an oån. Taâm Ngaøi ñaõ haøng phuïc moïi yù nieäm sinh töû. Ngaøi töï chöùng ngoä vaø truyeàn trao, giaûng daïy giaùc ngoä cho theá gian. Do vaäy neân noùi keä: Phaïm haïnh raát vi dieäu Thaønh töïu ñöùc töø bi Neáu ai nghe Ngaøi daïy Trôøi ngöôøi ñeàu leã baùi.

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ25 P THAØNH, QUYEÅN 3 Troïn loøng theo chaùnh phaùp Nhaát ñònh ñöôïc an laïc Chaéc chaén thaønh Hieàn thaùnh Neân chaép tay leã Phaät. Baáy giôø Theá Toân, Baäc Chaùnh Giaùc Voâ Thöôïng coù taâm nhaãn nhuïc raát vi dieäu, tröø caùc keát söû cuõng khoâng coøn ñaém tröôùc. Söï giaùc ngoä cuûa Ngaøi vöôït thaéng gioù, löûa khoâng theå ñoát chaùy. Ngaøi cuõng ñaït ñöùc thuø thaéng voâ uùy, laøm cho chuùng sinh muoân loaøi giaûi thoaùt khoûi gaùnh naëng, coù coâng ñöùc thaäm thaâm khoâng theå nghó baøn, gioáng nhö chuùa sôn laâm khoâng coù taâm khieáp nhöôïc. Saéc dieän luoân hoøa duyeät, vì chuùng ngoaïi hoïc neân ñaõ tu taäp khoâng ñaém tröôùc, gioáng nhö hoa sen khoâng bò oâ nhieãm. Do töï thaân nöông töïa phaùp neân töï tu taäp dieät tröø phieàn naõo, coù naêng löïc bieát roõ moïi taâm yù mong caàu cuûa chuùng sinh. Do baït tröø caùc keát söû neân phaùp aáy raát vi dieäu, Ngaøi ñaõ traûi qua voâ löôïng kieáp ñeàu vaâng giöõ dieäu phaùp. Trong taát caû chuùng sinh, neáu coù ai töï phaùt nguyeän mong caàu dieäu phaùp thì neân kính laïy Baäc Phöôùc Ñieàn toái thöôïng, baäc Quaân vöông toái thaéng hay baûo hoä nhaân daân. Coâng ñöùc cuûa Ngaøi thaät khoù thaáy, vì nghóa aáy raát thaäm thaâm. Gioáng nhö xaû boû caùc phaùp oâ ueá, maët traêng laø baäc nhaát; phaân bieät caùc phaùp, Tyø-sa-moân laø baäc nhaát; trong taát caû thanh aâm haøo huøng, tieáng roáng cuûa sö töû laø baäc nhaát; trong taát caû nhöõng vò coù taâm taêng thöôïng caàu hoïc, vì muoán troàng ruoäng luùa toát neân xaû boû taát caû phöôùc nghieäp, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân laø baäc nhaát; vôùi taát caû theá gian coâng ñöùc cuûa Phaät laø baäc nhaát; con ñöôøng Nieát-baøn maø Ngaøi ñaõ chæ baøy cuõng laø toái thaéng. Loøng Töø hoä, söï giaûi thoaùt khoûi caùc troùi buoäc cho taát caû chuùng sinh cuûa Theá Toân thaät laø vi dieäu. Do vaäy neân noùi keä: Coâng ñöùc cuûa Nhö Lai Tung raûi khaép taát caû Soáng trong doøng hoï Thích Nhö bieån toaøn baùu vaät. Phaät phaùp ñaõ giaûng truyeàn Sung maõn khaép ba coõi Muoán ñeán ñöôïc giaûi thoaùt

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ26 P THAØNH, QUYEÅN 3 Phaûi theo hoïc Nhö Lai. Luùc baáy giôø, trong coõi ngöôøi Theá Toân laø Baäc Huøng Sö ñaõ ñaït Nhaát thieát trí, nhan saéc luoân hoøa duyeät. Coâng ñöùc thuyeát phaùp cuûa Ngaøi khoâng ai saùnh baèng. Phaùp ngöõ cuûa Phaät coù ñuû boán loaïi coâng ñöùc: lôøi noùi raát trong laønh, xa lìa söï thoâ aùc; thaân taâm chaùnh tröïc, ñaày ñuû caùc trí; maét luoân khôûi leân söï thanh tònh, phaân bieät caùc phaùp, xöng döông coâng ñöùc. Phaùp aáy keû trí khoù bieát nhö möa cam loä, khoù coù theå caûn trôû phaù hoaïi. Ngaøi coù ñaày ñuû möôøi löïc, duõng maõnh sieâu vieät theá gian, trí quaùn roõ thuù höôùng cuûa taát caû chuùng sinh neân ñeán cöùu ñoä. Ngaøi ñaõ tu taäp Töù ñaúng taâm, ñaïi töø bi, thieàn ñònh, giaûi thoaùt chöa töøng thieáu soùt, cuõng khoâng nhieãm vò ngoït cuûa aùi duïc, luoân quaùn nieäm tröôùc khi thoï thöïc, ñaït taâm voâ sôû uùy, haøng phuïc caùc chuùng khaùc. Gioáng nhö khi sö töû, nai chuùa keâu roáng, moïi loaøi ai nghe tieáng aáy ñeàu boû chaïy töù taùn, loaøi ôû trong hang chaïy veà hang, loaøi ôû trong loã chaïy veà loã, loaøi chim bay vuùt leân khoâng, phaùp ngöõ cuûa Ngaøi cuõng nhö vaäy. Khi nghe tieáng voâ thöôøng nhöõng keû phaøm phu öa thích tröôøng thoï ñeàu oâm loøng sôï haõi, do kieán chaáp vôùi thaân neân ñeàu boû chaïy troán, töïa nhö roàng, voi nghe tieáng roáng cuûa sö töû, baát giaùc hoaûng hoát giaät ñöùt daây cöông, xieàng xích boû chaïy. Chö Thieân coõi Saéc giôùi coù taâm mong caàu thoï maïng daøi laâu cuõng nhö vaäy, nghe daïy veà voâ thöôøng, do say ñaém duïc laïc neân ñeàu sinh taâm luyeán aùi. Theá Toân nhö sö töû, nai chuùa, taâm Ngaøi hoaøn toaøn khoâng sôï haõi. Ngaøi ñaõ thaønh töïu ñaïo quaû khoâng thoaùi chuyeån. Ai thaáy Ngaøi cuõng ñeàu hoan hyû, ñöôïc taâm chæ quaùn vi dieäu, coù trí bieát roõ coâng ñöùc cuûa Ngaøi. Do vaäy neân noùi keä raèng: Gioáng nhö sö töû roáng Muoân loaøi nghe kinh haõi Duøng trí phaân bieät phaùp Moãi phaùp coù teân rieâng, Coõi sinh töû haõi huøng Coâng ñöùc Phaät thaäm thaâm Cho neân laïy Sö töû Sö töû, vua toái thöôïng.

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ27                         P THAØNH, QUYEÅN 3 Baáy giôø Theá Toân laø Voi chuùa ôû nhaân gian, coù ñaày ñuû taát caû trí tueä, taát caû thaân phaàn treân thaân cuûa Ngaøi ñeàu töông xöùng vôùi ñaàu. Ñoù goïi laø ñaàu trí tueä. Nhaân trí tueä maø coù nieäm, nieäm laø ñaàu, nöông vaøo chæ quaùn laø buïng, laáy taâm tòch tònh giaûi thoaùt ñeå höôùng daãn neân Ngaøi khoâng coù thaày maø töï nhieân thaønh töïu ñaày ñuû; laáy tín caên laøm dieäu phaùp, duøng tín löïc ñeå buoäc taâm, duøng naêng löïc phoøng hoä thanh tònh nhö vaäy laøm raêng, tröø boû ñöôøng aùc; taâm taøm quyù laø söï giaøu coù neân nhôø ñoù coù thaân vi dieäu. Phaùp thaân Phaät vieân maõn, khoâng coù taâm aùc haïi neân Ngaøi tu taäp phaïm haïnh ñeán coäi nguoàn cöùu caùnh, taâm duõng maõnh baát thoaùi caàu tìm phaùp moân tu taäp. Taát caû caùc kieáp soáng cuûa Ngaøi ñeàu vi dieäu, gioáng nhö nuùi An minh khoâng ai hôn ñöôïc coâng ñöùc cuûa Ngaøi. Ngaøi tu taäp thieàn ñònh gioáng nhö dao beùn, taâm yù töï taïi theå ñaït baûy phaùp giaùc chi, voâ thöôøng, khoå, khoâng; haønh quaùn taát caû phaùp ñeàu laø voâ ngaõ, Nieát-baøn laø Dieät tònh. Ngaøi ñaõ haønh trì theo dieäu phaùp neân ñaït Thaäp löïc uy duõng, ai thaáy Ngaøi cuõng ñeàu hoan hyû. Vì ñaõ tu taäp dieät tröø taâm kieâu maïn neân Ngaøi ñöôïc quaû giaûi thoaùt, toû ngoä chaùnh phaùp, khoâng coøn nghi ngôø, ñaém tröôùc vôùi yù nghieäp ñaõ taïo. Ngaøi ñaõ aên quaû cam loä giaûi thoaùt; ngöôøi ñaõ aên quaû cam loä seõ ñöôïc lôïi döôõng, tröø boû caùc ueá tröôïc, ñöôïc moùn aên cuõng khoâng döï tröõ. Trong chín möôi moát kieáp, Ngaøi ñaõ kheùo töï haøng phuïc neân baây giôø coù taâm ñònh tónh, khoâng loaïn ñoäng. Do vaäy neân noùi keä: Hoøa duyeät, khoâng loaïn töôûng Ñònh yù raát thanh tònh Cuùi laïy voâ löôïng ñöùc Baäc Töôïng Vöông, Thaéng Nhaân. Coâng ñöùc ñoä muoân loaøi Taän tröø caùc saéc töôûng Maét saïch khoâng caáu traàn Laïy Baäc Toái Thaéng Giaùc. Ñöùc Voâ Thöôïng Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc ñaõ coù coâng ñöùc nhö vaäy, töï giaùc tri nhö vaäy, söï thaäm thaâm raát vi dieäu, khoâng ai saùnh baèng nhö vaäy. Ngaøi ñaõ ôû trong theá gian, töï giaùc ngoä caùc phaùp. Giaû söû coù ngöôøi phæ baùng Ngaøi:

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ28                       P THAØNH, QUYEÅN 3 –Neáu vò aáy coù taùnh coøn töông öng vôùi thanh traàn thì nhö theá vaãn coøn taâm höõu dö (phieàn naõo). Hoaëc nhö coù keû baûo: –Neáu coù caùc Sa-moân xuaát gia hoaëc Baø-la-moân thoâng minh bieät tueä, hoaëc ôû treân coõi trôøi, hoaëc thieân ma ôû Duïc giôùi, hoaëc Phaïm thieân ôû coõi Saéc giôùi vi dieäu thuyeát phaùp nhö vaäy, ta cuõng khoâng thaáy töôùng cuûa hoï, cuõng khoâng coù nhaân duyeân nhö hoï ñaõ noùi. Hoaëc nhöõng vò trôøi ôû Voâ saéc giôùi, vì sao hoï chaúng phaûi Baäc Ñaúng Chaùnh Giaùc maø cuõng noùi nhö vaäy? Nhö Kheá kinh ñaõ roäng noùi, hoï ñeàu ñöôïc Ñöùc Phaät thuyeát phaùp, ñöa ñeán choã an oån maø töï vui thích, chính vì Baäc Ñaúng Chaùnh Giaùc ñaõ ñeán choã voâ uùy, nhö caùc Baäc Voâ Tröôùc khaùc. Theá Toân raát maàu nhieäm; taâm Ngaøi khoâng ñaém tröôùc, khoâng dao ñoäng, khoâng bò leä thuoäc, loâi cuoán theo danh xöng maø chuyeån phaùp luaân thanh tònh. Phaùp maø Ñöùc Theá Toân thanh tònh ñang chuyeån vaän chính laø taùm ñaïo phaåm cuûa hieàn thaùnh. Neáu coù ngöôøi hoûi: “Ngaøi ôû nôi ñaâu chuyeån phaùp luaân?” Caàn traû lôøi raèng: “Ngaøi ôû trong chuùng aáy chuyeån vi dieäu phaùp, ôû ngay trong chuùng aáy caát tieáng sö töû roáng khoâng sôï haõi chöù khoâng truï Khoâng xöù ñeå chuyeån phaùp luaân”. Laïi noùi theâm raèng: “Vì muoán haøng phuïc chuùng kia neân tröôùc tieân Ngaøi khoâng sôï haõi”. Kinh vieát “Caùc laäu chöa heát”, nghóa aáy theá naøo? Ñoù laø noùi ai coøn chöôùng laäu trong taâm thì coøn caùc nieäm sôï haõi. Neáu ñoaïn taän thì trí tueä ñöôïc ñaày ñuû. Laïi nöõa trong kinh vieát “Ta ñaõ noùi ñaïo phaùp laàn thöù hai, laàn thöù ba”. Ñieàu naøy coù yù nghóa gì? Ñoù laø vì Ngaøi xaùc chöùng chaân lyù. Ngaøi vì chuùng sinh nguyeän caàu neân noùi nhö theá ñeå laøm cho taâm hoï thaâm nhaäp phaùp, ñeán laàn thöù ba, thöù tö thì taâm thoâng toû phaùp hoaøn toaøn. Ngöôøi tu taäp coù möôøi haïng. Ngöôøi naøo ñaõ tu haønh ôû tröôùc moïi ngöôøi khoâng sôï haõi. Neáu ai khoâng coù taâm cung kính, keû nhö vaäy khoâng coù oai nghi neân ôû trong ñaïi chuùng oâm loøng sôï haõi. Laïi nöõa, coù haïng ngöôøi tuy coù taâm cung kính, coù trí tueä saùng suoát nhö thaät, coù oai nghi, nhöng vaãn coøn taâm sôï haõi. Laïi coù haïng ngöôøi tuy coù taâm cung kính vôùi moïi ngöôøi, ôû trong chuùng taâm khoâng sôï haõi nhöng vôùi giaùo nghóa laïi ngu si. Coù haïng ngöôøi tuy coù taâm toân thôø, cung kính cuùng döôøng nhöng khoâng sieâng naêng tu taäp. Coù haïng ngöôøi tuy sieâng naêng tu taäp

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ29                        P THAØNH, QUYEÅN 3 nhöng cuõng khoâng ñöôïc daøi laâu neân trong taâm vaãn sôï haõi. Coù haïng ngöôøi tuy tu haønh daøi laâu nhöng yù khoâng muoán cho mau coù keát quaû neân trong loøng vaãn coøn sôï haõi. Coù haïng ngöôøi tuy coù yù mong caàu ñaéc quaû nhöng laïi khoâng thaân caän baäc hieàn trí, do ñoù trong taâm vaãn lo sôï. Coù haïng ngöôøi tuy thaân caän baäc Thaùnh nhöng khoâng thaät loøng nöông töïa neân taâm nieäm vaãn lo sôï. Coù haïng ngöôøi tuy yù nöông theo phaùp thieän nhöng töï thaân khoâng thöïc haønh phaùp thieän aáy neân ôû trong chuùng vaãn coù taâm sôï haõi. Hoaëc coù haïng ngöôøi coù taâm truyeàn baù thieän phaùp nhöng khoâng coù phöông tieän thieän xaûo neân ôû trong chuùng vaãn coù taâm sôï haõi. Ñöùc Theá Toân khi coøn laø Boà- taùt, toân thôø thaày daïy vaø ñaïi chuùng, laøm loïng baùu kieân coá cho ba coõi. Töø thuôû Phaät Ñònh Quang ñeán nay, Baäc Voâ Thöôïng Chaùnh Ñaúng Giaùc ñaõ traûi qua voâ soá kieáp tu taäp heát söùc thanh tònh, khoâng tyø veát, khoâng choã toái taêm naøo maø Ngaøi khoâng roïi aùnh haøo quang ñeán. Nhôø taâm giaùc ngoä aáy neân Ngaøi coù thaân töôùng vaø sôû haønh thaønh töïu nhö vaäy. Vì nöông theo con ñöôøng aáy neân suoát chín möôi moát kieáp Ngaøi ñaõ laäp haïnh. Luùc aáy Ñöùc Theá Toân khôûi trí tueä sieâu vieät neân ñöôïc giaùc ngoä, ñaït danh hieäu Phaät. Do töông öùng vôùi trí tueä neân taâm yù Ngaøi hoaøn toaøn giaùc ngoä. Ngaøi y cöù theo yù thieän aáy neân taát caû moïi vieäc laøm ñeàu thaønh töïu; taâm hoaøn toaøn khoâng ñaém tröôùc. Ngaøi laø Baäc Voâ Nhieãm ñeä nhaát. Ngaøi cuõng khoâng coù taâm sôï haõi, do vaäy neân Theá Toân laø Baäc Thöôøng Truï vónh vieãn trong Chaùnh ñònh tam-muoäi. Ngaøi laø Baäc Thaéng Trí, laø Baäc Toái Thöôïng giöõa voâ löôïng chuùng sinh ôû theá gian. Caàn quaùn saùt nhö vaäy. Neáu coù ai naïn vaán, Ngaøi giaûng daïy roõ raøng khoâng do döï, vaên töï ñaày ñuû, khoâng thieáu soùt. Do vaäy neân noùi keä: Nhö baäc Sö töû chuùa Muoán ñeán vieân quaùn kia Muoân thuù ñeàu sôï haõi Chaïy troán khaép Ñoâng, Taây Baäc Voâ Tröôùc cuõng vaäy Duõng maõnh tröôùc chuùng nhaân Chaúng vui trong sinh töû Truyeàn phaùp ñoä trôøi, ngöôøi.

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ30                         P THAØNH, QUYEÅN 3 Baáy giôø Theá Toân quaùn taát caû ngöôøi theá gian gioáng nhö caây coû. Caàn hieåu yù ñoù nhö theá naøo? Ngöôøi môùi sinh ra coù naêm haïnh, gioáng nhö caây coû beân ngoaøi. Coù naêm loaïi gì trong thaân? Laïi nöõa, vì sao Theá Toân daïy thaân aáy noái keát nöông nhau phaùt trieån, sinh ra caùc thöù troùi buoäc vôùi khoå ñeá maø caàn phaûi ñoaïn tröø? Beân ngoaøi cuõng sinh ra naêm chuûng haïnh. Theá Toân ñaõ quaùn nguoàn goác khoå ñeàu do nöông theo beân ngoaøi maø sinh ra. Vaäy quaùn khoå ñau sinh ra trong taâm nhö theá naøo? Coù kinh noùi raèng: “ÔÛ trong noäi thöùc xöù... neân coù söï quaùn aáy”. Nhö vaäy laø taâm duyeân vôùi caûnh ngoaøi, tuøy theo chuûng loaïi maø sinh ra. Trong kinh laïi noùi: “Nhö maët trôøi, maët traêng khoâng ñoàng thôøi hieän aùnh saùng, chuùng ñeàu nöông nhau”. Coù thuyeát noùi: “Nöông theo caûnh ngoaøi cuõng sinh khoå ñau”, nghóa aáy theá naøo? Ñaùp raèng: “Thaân chuùng sinh hieän taïi neáu khoâng nöông vaøo vieäc thoï thöïc ñeå sinh tröôûng an oån seõ bò nöôùc troâi, bò löûa chaùy, hoaëc bò gioù thoåi, gioáng nhö caây coái töø ñaát sinh ra, tuøy theo gioù maø lay ñoäng. Theo ñoù maø bieát roõ. Thaân tieáp xuùc, loã tai nghe tieáng, luùc ñoù sinh ra nhaän thöùc, bieát raèng: “Ñoù laø vaät trôn mòn”. Neáu maõi duyeân theo ngoaïi caûnh, keû aáy chaúng phaûi laø ngöôøi trí vaäy. Nhö theá loaïn töôûng laø keát quaû sinh ra do ngoaïi caûnh. Taát caû ñeàu do noäi taâm quaùn saùt, duyeân vôùi ngoaïi caûnh. Trong chuùng coù vò noùi: “Neáu vaäy thì tuyeät ñoái khoâng tö duy saéc töôûng sao?” Khoâng neân quaùn nhö vaäy. Nhö khi quaùn saùt töù ñaïi, caûnh giôùi nhö theá naøo ñeàu quaùn saùt ñuùng nhö theá. Tuy nhieân khi maét nhìn moät caûnh thì nhaõn thöùc laïi sinh bieát bao quaû; do laáy thöùc laøm ñaàu neân sinh caùi bieát sai laàm. Ñoái vôùi lyù naøy laïi coù yù kieán noùi raèng: “Ngoaïi caûnh cuõng sinh taïo bao nhieâu quaû”. Gioáng nhö maøu saéc nöûa xanh nöûa vaøng, gioáng nhö ñoàng moät goác caây maø laïi sinh bao nhieâu quaû cuû, muøa thu thì khoâng coù quaû, hoaëc tuøy thôøi maø sinh quaû. Ñoù laø quaù trình sinh dieät cuûa caây kia. Cuõng nhö theá, thaân chính laø coäi goác, caên laø caønh laù, gioáng nhö caûnh giôùi Tam-muoäi cho neân thöùc sinh ra quaû laø chính. Neân giaùc tri nhö theá, laáy con maét duï nhö coäi caây kia. Laïi hoûi: “Neáu thöùc cuûa maét coù naêng löïc nhieáp thoï saéc, nhöng nhaõn caên laïi chính laø saéc, vaäy thì laøm sao ñöôïc?”. Nhö ñaõ noùi ñoù laø noùi veà söï quaùn chieáu. Caùi nhìn cuûa maét raát vi dieäu. Khi maét nhìn, caûnh saéc hieän ra ñuùng nhö thaät. Nhöng khi caûnh saéc taùi hieän trong

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ31                        P THAØNH, QUYEÅN 3 taâm thì ñoù goïi laø thöùc sinh ra chuûng töû roài daàn daàn taêng tröôûng. Ngay trong caùi nhìn aáy, caùc chuûng töû sinh ra maø thaønh quaû. Ví nhö tuøy thôøi maø caây bò heùo, quaû cuûa caây aáy khoâng coù sôû nhaân... ñeå coù quaû. Ñoù laø do taâm caáu nhieãm. Do vaäy, Theá Toân ñaõ daïy: “Nhaõn thöùc coù naêng löïc bieát roõ taát caû” vaø “Nhaõn thöùc khoâng ôû khoaûng giöõa (caên vaø traàn), gioáng nhö maét duyeân vôùi saéc kia neân sinh ra quaû aáy. Nhö vaäy laø do duyeân vôùi yù thöùc maø coù coäi caây sinh töû. Nhaõn thöùc aáy laø daãn ñaàu”. Trong kinh coù vieát: “Gioáng nhö khi baøo thai lôùn daàn, nhaõn thöùc trong thai nhi ñöôïc sinh ra. Do vaäy maø coù nhaõn thöùc”. Trong kinh coù vieát: “Neáu khoâng coù thaân caên, nhaõn thöùc khoâng toàn taïi maø maát ñi. Tuy nhieân nhaõn caên khoâng theå taïo ra nhaõn thöùc. Vì sao vaäy? Hoaëc laø vì trong taâm coù saún caùc chuûng töû xöa maø khoâng phaûi do caên nöông theo ngoaïi caûnh sinh ra, hoaëc laø coù quaû ñoàng aûnh. Theá nhöng vì sao noùi taát caû caùc chuûng töû ñeàu do thaân caên taïo ra? Laø vì caùc chuûng töû trong quaù khöù khoâng theå nöông vaøo caên maø coù. Caây coû neáu khoâng coù goác reã seõ bò uùa taøn. Laïi nöõa neân bieát, ngoaïi caûnh saéc laø voâ tình, nhöng noäi taâm laø höõu tình”. Trong kinh coù vieát: “Taïi sao coù tình, coù töôûng laïi coù thaät quaû? Gioáng nhö khi maét nhìn thaáy ñoùa hoa thaät ôû beân ngoaøi, chuûng töû (hình aûnh ñoùa hoa) trong taâm cuõng nhö vaäy. Chính vì vaäy maø noùi thaät quaû hieän ra khoâng chöôùng ngaïi trong taâm caùc loaïi höõu tình hoaëc caùc loaøi coù töôûng.” “Vì sao caàn phaûi coù nieäm?” Trong kinh noùi nhö vaäy, nghóa aáy theá naøo? Hoaëc coù choã noùi: “Chuûng töû aáy coù ñaëc tính voâ truï”. Ñaùp raèng: Gioáng nhö taâm voâ truï lieàn coù söï thanh tònh, khoâng phaân bieät söï sai laàm ngoaïi saéc neân coù nhaân duyeân aáy. Trong kinh laïi noùi: “Thaân töù ñaïi taêng thöôïng, coù quaû nhö caûnh sôû y”. Chuûng töû aáy chaúng gioáng nhö vaäy. Laïi nöõa neân bieát, haønh nghieäp ñaõ taïo khoâng nöông theo ngoaïi caûnh maø hieän ra, gioáng nhö khi taâm khoâng coù yù nieäm vôùi chuûng töû coù teân goïi laø “caây”, neân khi maét nhìn thaáy caây thì goïi noù chaúng phaûi laø caây. Trong kinh coù vieát: “Taïi sao ñaát ñoù naém giöõ taát caû khoâng bò tan hoaïi? Vì ñaát ñoù cuõng coù khí aám, neáu nöông töïa vaøo ñaát thì coù töôùng kieân coá. Khi bò gioù thoåi thì coù theå bieát ñöôïc ñieàu aáy. Taâm naøy cuõng vaäy. Tuy nhieân caây coái thaûo döôïc treân ñaát laïi coù tính voâ thöôøng, ñoaïn tuyeät, tan hoaïi. Phaûi luoân luoân quaùn saùt nhö vaäy. Vôùi caùc phaùp

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ32                      P THAØNH, QUYEÅN 3 nhaân duyeân voâ thöôøng, khoå, khoâng, voâ ngaõ cuõng quaùn nhö theá. Tuy vaäy khi quaùn khoâng vôùi ngoaïi caûnh thì khoâng neân coù taâm chaáp thuû, vôùi chuùng sinh cuõng nhö vaäy, khi noäi quaùn voâ ngaõ cuõng nhö theá. Huoáng chi chaáp thuû vôùi caùc tö töôûng. Caùc tö töôûng aáy ñeàu laø ôû beân ngoaøi gioáng nhö haït gioáng khi gaëp aåm thaáp lieàn sinh caây. Thaân chuùng sinh cuõng vaäy. Nhöõng gì do yù caên sôû taïo cuõng gioáng nhö phaùp maø thaân taâm nöông töïa ñeàu laø phaùp voâ thöôøng. Caùc phaùp ñoù ñeàu laø phaùp khoâng neân nöông töïa, gioáng nhö tuoåi thoï laø nhôø hôi aám, maïng caên vaø thöùc. Thaân naøy cuõng vaäy, khoâng coù baét ñaàu vaø keát thuùc.” Quaùn chí taùnh chuùng sinh Beân ngoaøi ñeán coû caây Laø khoâng, khoâng thaät quaû Vôùi phaùp neân phaân bieät. Phaùp aáy voán tan hoaïi Vôùi thaân luoân tö duy Ñeå dieät traàn lao keát Naêm caên vónh vieãn dieät. Baáy giôø Toân giaû Ñaïi Ca-dieáp tu khoå haïnh tinh caàn neân nhaøm chaùn thaân theå, taâm vui thích truï nôi tòch tònh, thôø löûa khoâng giaûi ñaõi, ñöôïc ñoà chuùng vaây quanh. Y Taêng-ca-leâ cuûa ngaøi cuõ raùch, toùc vaø moùng tay raát daøi. Caùc caên thuaàn thuïc, noäi taâm ñaõ haøng phuïc daâm. Caùc phaùp tu kinh haønh, quaùn nieäm ngaøi ñaõ bieát roõ, thích ôû choã an nhaøn, danh tieáng ñoàn xa, cho neân Toân giaû ñöôïc taâm ñaïi töø bi, vöôït hôn caùc baäc toân ñöùc khaùc, ñöôïc ngöôøi trôøi cuùng döôøng. Ngaøi laø baäc ñaïi phöôùc ñieàn neân moïi ngöôøi caøng theâm cung kính leã baùi. Nhöõng ai gaëp khoán ñeàu ñöôïc ngaøi ñoä thoaùt, ñöôïc ngaøi giaûng daïy chaùnh phaùp neân vöôït khoûi sinh töû. Ngaøi ñem laïi söï hoan laïc, uûng hoä che chôû chuùng sinh nhö thôø cha meï khoâng khaùc. Taâm haïnh cuùng döôøng cuûa Ngaøi nhö ngoïn nuùi baát ñoäng. Luùc baáy giôø, Toân giaû vôùi taâm voâ cuøng hoan hyû, muoán nhìn thaáy, chieâm ngöôõng Nhö Lai, muoán ñöôïc ñeán choã ñoäc cö an nhaøn vaéng veû vaø vì muoán ñöôïc nghe phaùp laï neân ñi ñeán choã Ñöùc Theá Toân. Ñeán nôi Toân giaû ñaàu maët laïy döôùi chaân Theá Toân roài ngoài qua moät beân. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân muoán khen ngôïi ñöùc tính thieåu duïc, lieàn

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ33                      P THAØNH, QUYEÅN 3 baûo Toân giaû Ñaïi Ca-dieáp: –Naøy Ca-dieáp, oâng tuoåi cao, thaân theå suy yeáu, khoâng coøn khoûe maïnh nhö luùc thieáu nieân nöõa. Thaân giaø yeáu thì khoâng coøn khaû naêng chòu ñöïng, daàn daàn suy yeáu, yù chí maïnh meõ khoâng coøn nhö tröôùc, khoâng theå ñaép chieác y baù naïp quaù naëng. Ta nghó hieän nay tuoåi oâng ñaõ cao, khoù coù theå vaän chieác y naëng ñoù. Coù caùc tröôûng giaû mang y ñeán cuùng döôøng thì haõy neân thoï nhaïân. Khi aáy Toân giaû Ñaïi Ca-dieáp vôùi taâm töôûng voâ cuøng cung kính ñoái vôùi Nhö Lai, lieàn töø toøa ngoài ñöùng daäy, quyø thaúng baïch Ñöùc Theá Toân: –Sinh töû laâu daøi ñeàu coù nghóa khoâng chaân thaät, thoï nhaän nieàm vui aáy chính laø khoå neân taâm con thöôøng saàu lo. Vôùi caùc vò quyù toäc tröôûng giaû, con cuõng khoâng thích ñeán nhaø hoï, töï thaân con ñaõ ôû nôi khoâng tòch vaø khen ngôïi ñöùc tính khoâng tòch, töï mình thieåu duïc vaø khen ngôïi ñöùc tính thieåu duïc. Tuy theá, xin Ñöùc Theá Toân vaø chö Thieân chöùng tri, nay con ñoái vôùi quaû ñôøi naøy hoaëc coù löïc hay khoâng coù löïc, con ñeàu coù theå ñaàu ñoäi, vai mang. Huoáng chi nay thaân con khoâng coù daâm, noä, si; taâm kieâu maïn ñaõ heát saïch, thanh tònh khoâng tyø veát, xuaát ly theá gian, khoâng töông öng vôùi theá gian. Con ñaõ ñöôïc nhöõng ñieàu nhö vaäy, hoâm nay vì sao con laïi phaûi boû y phuïc thoâ xaáu naøy? Baáy giôø ñöùc Theá Toân baûo: –Vì sao oâng laïi tu taäp phaùp ñoù... noùi roäng nhö trong Kheá kinh. Luùc aáy Toân giaû Ñaïi Ca-dieáp thöa: –Vì hai nghóa neân con thöôøng truù ôû nôi tòch tónh vaø hay khen ngôïi ñöùc nhaøn cö. Moät laø con töï ôû trong phaùp aáy mong ñöôïc an laïc, hai laø vì ngöôøi ñôøi sau neân laøm göông saùng, truyeàn baù ñöùc nhö vaäy ñeå hoï theo ñoù sieâng tu khoå haïnh. Ñöùc Theá Toân lieàn baûo: –Laønh thay, laønh thay! Naøy Ñaïi Ca-dieáp, oâng phaûi thöôøng öa thích söï nhaøn cö... Noùi roäng nhö trong Kheá kinh. Baáy giôø Theá Toân lieàn noùi keä: Ngöôøi ñöôïc töï taïi gì Maø laïi tu khoå haïnh? Thanh tònh khoâng phieàn naõo

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ34 P THAØNH, QUYEÅN 3 Nhö traêng saùng giöõa sao Nhö nay khoâng coøn nghi OÂng coù ñöùc lôùn aáy Neân giöõ vöõng chaùnh phaùp Tröø saïch moïi nhieãm oâ. Baáy giôø Toân giaû Xaù-lôïi-phaát töï nöông nôi trí tueä raát thaäm thaâm, khoâng ngaèn meù, nhö bieån roäng khoâng bôø, coù naêng löïc luaän baøn cuøng keû ngoaïi hoïc vaø ñeàu haøng phuïc taát caû, xöng döông thieän phaùp, maø khoâng laøm maát loøng ñoái phöông. Ñoái vôùi aùi duïc, ngaøi ñaõ ñöôïc giaûi thoaùt, yù ñaõ bieát roõ sinh töû, ñaõ chaám döùt nguyeân nhaân laøm luaân hoài trong caùc thuù. Luùc baáy giôø Toân giaû ñi ñeán choã Ñöùc Theá Toân, ñaàu maët laïy döôùi chaân Ñöùc Phaät thöa: –Taâm con ñaõ thoâng suoát, coù nieàm tin baát ñoäng ñoái vôùi chaân lyù. Tröôùc ñaây con ñaõ töøng theo caùc chuùng ngoaïi ñaïo dò hoïc. Nay con ñeán ñaây laø muoán ñöôïc uoáng nöôùc cam loä ñeå tröø taát caû troùi buoäc, yù cuûa con cuõng khoâng ñaém tröôùc ñoái vôùi choã ôû cuûa mình. Xin Ñöùc Theá Toân vì con maø noùi phaùp nghóa giaûi thoaùt ñeå tröø tai hoaïn khoå naõo. Theá Toân thuyeát nghóa nhö vaäy xong, caùc keû phaøm phu ñeàu oâm loøng saàu lo, hoïc giaû cuõng saàu muoän, lo laéng, nhöng nhöõng vò coù ñöùc tin ñeàu muoán ñöôïc nghe. Khi aáy Theá Toân tö duy trong giaây laùt roài baûo Toân giaû Xaù-lôïi- phaát: –Caùc haønh naøy ñeàu laø höõu vi. Luùc aáy Toân giaû Xaù-lôïi-phaát, baäc luoân thích ôû choã khoâng tòch, laïc truù trong phaùp, ñaûnh leã phaùp, nhieãu quanh ba voøng, ñöùng ngay thaúng quaùn saùt thaân töôùng cuûa Nhö Lai, roài ñi vaøo thoân Na-la-ñaø, laáy coû traûi treân ñaát, nhaäp vaøo tam-muoäi Sö töû phaán taán. Sau khi ñaõ nhaäp vaøo ñònh aáy, Toân giaû theo phöông tieän nhaäp dieät cuûa Nhö Lai nhaäp Nieát-baøn ngay taïi ñoù. Sa-di Quaân Ñaàu, ngöôøi luoân theo cung phuïng, haàu haï Toân giaû Xaù-lôïi-phaát ñeå tu taäp vaø cuøng Toân giaû chuyeån phaùp luaân voâ thöôïng, haønh Phaät söï, laø baäc Thanh vaên lôùn, moïi ngöôøi ñeàu cuùng döôøng, ñem xaù-lôïi, bình baùt vaø ba phaùp y cuûa Toân giaû Xaù-lôïi- phaát daâng leân Nhö Lai roài ñeán choã Toân giaû A-nan thöa: –Vò thaày maø con toân thôø nay ñaõ dieät ñoä! Toân giaû A-nan hoûi Sa-di Quaân Ñaàu:

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ35                         P THAØNH, QUYEÅN 3 –Thaày cuûa oâng laø ai? Teân laø gì? Thöa: –Thaày cuûa con teân laø Öu-ba-ñeà-xaù, nay ñaõ nhaäp Nieát-baøn. Ñoù chính laø Toân giaû Xaù-lôïi-phaát. Khi aáy Toân giaû A-nan nghe lôøi aáy xong, oâm loøng saàu lo, bò löôùi ngu si bao phuû, bò taâm yù thöông nhôù Toân giaû Xaù-lôïi-phaát meâ hoaëc, khoâng coøn hay bieát gì nöõa. Moät laùt sau, khi côn saàu muoän ñaõ laéng ñoïng, Toân giaû beøn daãn Sa-di Quaân Ñaàu ñi ñeán choã Ñöùc Phaät, thöa laïi ñaày ñuû lôøi treân vôùi Ñöùc Theá Toân: –Hoâm nay thaân con thaät khoâng an laïc bôûi vì con vöøa nghe tin Toân giaû Xaù-lôïi-phaát ñaõ nhaäp Nieát-baøn, noùi roäng nhö trong Kheá kinh. Theá Toân baûo: –Thaân trì giôùi cuûa vò aáy maø laïi maát sao? Vaø nhöõng phaùp ñöôïc Ta giaùc ngoä vò aáy cuõng ñem theo maát sao? Ñoù chæ laø Töù yù chæ (boán thaàn tuùc)…, noùi roäng nhö trong Kheá kinh. Theá nhöng, naøy A-nan, caùc haønh khoâng theå baûo trì laâu daøi ñöôïc, taát caû ñeàu phaûi tan hoaïi. Naøy A- nan, caùc haønh laø voâ thöôøng, khoâng toàn taïi maõi maõi, nhöng khoâng phaûi vì vaäy maø khoâng quaùn saùt thieän haïnh. Naøy A-nan, caùc haønh khoâng phaûi laø vaät coù theå nöông töïa. Naøy A-nan, noù laøm khôûi leân khoå, vui, oâm aáp töôûng ñieân ñaûo. Naøy A-nan, haønh laø voâ ngaõ, khoâng ñöôïc töï taïi. Naøy A-nan, caùc haønh khoù coù theå xaû boû, thöôøng thoï höõu giaùo. Naøy A-nan, caùc haønh coù söï nguy haïi, ñeàu laø khoâng tòch. Naøy A-nan, neân xa lìa caùc haønh, vì noù khôûi leân caùc töôûng khoå laïc. Baáy giôø Ñöùc Theá Toân baûo Sa-di Quaân Ñaàu: –Ngöôi haõy ñem caùc vaät cuûa Toân giaû Xaù-lôïi-phaát ñeå trong baøn tay cuûa Ta. Sa-di Quaân Ñaàu lieàn daâng leân cho Ñöùc Phaät. Luùc aáy Theá Toân duoãi caùnh tay maøu vaøng roøng raát meàm dòu nhaän laáy. Khi Theá Toân nhaän xaù-lôïi, Ngaøi raát thanh tònh, khoâng tyø veát, taâm yù hoan hyû, ai thaáy cuõng vui möøng, ñem ñeå ôû choã kín ñaùo. Ngay khi aáy Ñöùc Theá Toân baûo caùc vò Tyø-kheo: –Naøy caùc Tyø-kheo, caùc oâng haõy ñaûnh leã xaù-lôïi cuûa Toân giaû Xaù- lôïi-phaát, roài moïi ngöôøi haõy taùn thaùn ñeå moïi ngöôøi khaép nôi ñöôïc nghe teân cuûa vò aáy. Vò aáy laø baäc toái toân, toái dieäu trong haøng Thanh

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ36                           P THAØNH, QUYEÅN 3 vaên. Chæ coøn laïi xaù-lôïi naøy, ngoaøi ra taát caû thaân cuûa vò aáy ñeàu ñaõ bieán maát. Caùc loaøi höõu tình ñeàu muoán nieàm vui aáy, Toân giaû ñaõ hieän thaàn tuùc tröø boû thaân caáu tröôïc. Laïi nöõa, vò aáy laïi coù aùnh saùng trí tueä truøm khaép taát caû. Neáu ai ñang mang saéc thaân naøy, phaûi neân leã baùi trí tueä cuûa Toân giaû. Vò aáy coù danh xöng, coù naêng löïc laøm sung maõn taát caû theá gian. Ñoù laø Toân giaû Xaù-lôïi-phaát. Toân giaû ôû trong ba coõi thaân ñöôïc töï taïi, ñöôïc höông laønh huaân öôùp, cho neân caàn phaûi leã baùi vò coù coâng ñöùc nhö vaäy. Toân giaû coù nhieàu coâng ñöùc thaép saùng trí tueä cho ñôøi. Caùc oâng neân hoïc taäp ñeå ñöôïc giaûi thoaùt ñeán bôø beân kia. Luùc baáy giôø Ñöùc Theá Toân cuõng saép xaû boû thoï maïng. Khi ñoù maët ñaát chaán ñoäng lôùn, boán phöông saám chôùp noåi leân, chö Thieân ñöùng ñaày kín hö khoâng ca xöôùng kyõ nhaïc, coù moät luoàng aùnh saùng lôùn chieáu saùng khaép nôi, maây vaø söông muø bao phuû ñaát trôøi, laøm cho löûa chaùy vaãn khoâng thaáy aùnh saùng, vang leân lôøi truyeàn nhö theá naøy ñi khaép nôi: “Baäc Nhaát Thieát Trí saép söûa dieät ñoä”. Vaøo luùc saùng sôùm, Toân giaû A-nan töø toøa ñöùng daäy, ñi ñeán choã Theá Toân, ñaàu maët laïy döôùi chaân Ngaøi roài ñöùng qua moät beân thöa hoûi Ñöùc Phaät: –Do nhaân duyeân gì khieán cho maët ñaát chaán ñoäng maïnh, maø taâm Theá Toân vaãn khoâng dao ñoäng? Ñöùc Theá Toân lieàn baûo: –Naøy A-nan, coù taùm nguyeân nhaân khieán cho maët ñaát chaán ñoäng maïnh. Laïi nöõa, naøy A-nan, neáu coù vò Thanh vaên ñeä nhaát Baùt-nieát- baøn, Ñöùc Nhö Lai cuõng seõ nhaäp Baùt-nieát-baøn, neân coù ñieàm laønh nhö vaäy. Toân giaû A-nan baïch Ñöùc Phaät: –Hoâm nay Ñöùc Theá Toân cuõng seõ xaû boû thoï maïng sao? Theá Toân ñaùp: –Ñuùng vaäy, naøy A-nan, Ta cuõng seõ xaû boû thoï maïng. Vöøa nghe xong, Toân giaû A-nan ngaõ quî xuoáng ñaát... noùi roäng nhö trong Kheá kinh, thöa vôùi Theá Toân: –Chính con nghe töø kim khaåu Nhö Lai noùi raèng: “Neáu coù caùc Tyø-kheo tu töù thieàn thaàn tuùc, coù theå soáng ôû ñôøi moät kieáp cho ñeán voâ soá kieáp”... noùi roäng nhö trong Kheá kinh. Khi aáy Theá Toân taâm yù khoâng lay ñoäng, giaùo huaán A-nan nhö

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ37                         P THAØNH, QUYEÅN 3 vaày: –Theá naøo A-nan, chaúng phaûi Ta ñaõ hai, ba laàn baûo vôùi oâng roài sao? Baáy giôø Toân giaû A-nan bieát Theá Toân khoâng bao giôø noùi hai lôøi, neân Toân giaû ñöùng laëng im, noäi taâm gioáng nhö ghe thuyeàn bò vôõ ñaém trong bieån lôùn khoâng laøm sao coù theå ñeán bôø beân kia ñöôïc. Toân giaû thöa vôùi Theá Toân: –Töø thuôû Ñöùc Tuøy Dieäp Theá Toân ñeán nay, trong caûnh giôùi cuûa Baäc Voâ Thöôïng Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc aáy nhaân daân ñeàu coù thoï maïng daøi laâu. Nay trong caûnh giôùi naøy, Nhö Lai ñaõ tu haønh raát tinh caàn, khoù nhoïc, tinh caàn truyeàn baù chaùnh phaùp khoâng haïn löôïng. Nhöng hieän nay thoï maïng cuûa chuùng sinh coøn quaù ngaén, Theá Toân vaãn chöa hoaøn taát vieäc giaùo hoùa chuùng sinh? Khi aáy Theá Toân baûo: –Nay oâng laøm theá naøo ñeå theá gian ñöôïc hoøa bình, thònh vöôïng, khoâng coù söï sôï haõi khoå naïn? Khi coù vò Phaùp vöông xuaát theá, vò Chuyeån luaân thaùnh vöông laáy phaùp ñeå giaùo hoùa cai trò, caây coái thaûo döôïc khoâng sao keå heát, taát caû keû bò giam caàm trong lao nguïc, ñeàu ñöôïc phoùng thích. Laïi nöõa, trong caûnh giôùi ñòa nguïc, neáu nhö coù baäc Chuyeån luaân thaùnh vöông xuaát hieän thì nhöõng ai bò giam haõm trong lao nguïc ñeàu ñöôïc giaûi thoaùt, khoâng bò caùc khoå aùch. Ngaøi coù aân töø ñoái vôùi chuùng sinh aáy. Vì sao noùi laø Ngaøi coù aân töø ñoái vôùi chuùng sinh? Toân giaû A-nan thöa vôùi Ñöùc Phaät: –Baäc Ñeä nhaát Phaùp vöông laø Ñaáng Voâ Thöôïng, xuaát hieän ôû theá gian. Nhöõng ai gaëp nguy aùch khoå naõo, Ngaøi coù naêng löïc laøm cho hoï giaûi thoaùt khoûi khoå naõo. Ñöùc Phaät daïy: –Naøy A-nan, cuõng nhö thôøi thaùi bình coù baäc Chuyeån luaân thaùnh vöông, thôøi Ñöùc Phaät Tuøy Dieäp xuaát theá cuõng nhö vaäy, nhöõng keû bò giam caàm trong lao nguïc kieân coá ñeàu ñöôïc ñoä thoaùt. Naøy A-nan, nay Ta xuaát hieän ôû theá gian coù thoï maïng raát ngaén. Caùc chuùng sinh aáy, do sinh trong kieáp ñao kieám; aùc kieáp aáy coù caùc keát söû saâu daøy, chöa theå lìa khoûi keát söû aáy. Hoï nöông theo caùc loaïi taø kieán neân bò taø kieán troùi buoäc, do coù duïc phi phaùp neân bò duïc troùi buoäc, neân bò sinh ngay vaøo

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ38                      P THAØNH, QUYEÅN 3 caùc ñöôøng aùc ôû theá gian nhö vaäy. Do cuoäc ñôøi aùc tröôïc, raát ít ñöôïc giaùo hoùa, neân hoï caàn phaûi sieâng tu haïnh naøy. Naøy A-nan, xöa kia, khi chöa ñaéc ñaïo Ta mang thaân laø khæ. Ta ñaõ khoâng tieác thaân maïng, khieán cho ñoàng loaïi cuûa Ta ñeàu ñöôïc ñoä thoaùt, khoâng ai maø khoâng ñöôïc ñoä. Laïi nöõa, khi xöa luùc Ta laøm thaân sö töû Ta ñaõ giuùp cho ñoaøn ñoaøn thöông nhaân vöôït qua ñöôøng hieåm naïn, Ta ñaõ tu taäp phaïm haïnh raát daøi laâu. Baáy giôø, naøy A-nan, trong caùc caûnh giôùi Ta sinh ñeán khoâng coù chuùng sinh naøo khoâng thaám nhuaàn aân ñöùc cuûa Ta. Naøy A-nan, luùc Ta laøm thaân ngöôøi ôû taïi nöôùc Ma-kieät ñaõ cöùu ñoä moïi ngöôøi; laïi khi Ta laøm chim Thanh töôùc ñaõ ñoä thoaùt voâ soá thöông nhaân; Ta laïi laøm ñaïi Tieân nhaân ñoä thoaùt voâ soá Phaïm thieân. Ngay luùc taùm tuoåi, Ta ñaõ phaùt theä nguyeän, yù khoâng thoaùi chuyeån, thaân maëc aùo coû, tinh caàn tu taäp khoå haïnh, ôû nôi nhaøn tònh ñeå tu haønh, ñeàu ñöôïc hoä trì. Theá naøo A-nan, khi Ta ôû taïi coõi theá gian meâ hoaëc, bò khoâ haïn khoâng möa naøy, Thích Ñeà-hoaøn Nhaân lieàn cho ñoå möa. Luùc aáy, naøy A-nan, khi chöa sinh, Ta ñaõ thöông yeâu chuùng sinh nhö con moät. Laïi nöõa, naøy A-nan, Ta vì taát caû chuùng sinh neân trong moät kieáp thay hoï chòu noãi khoå ñau trong ñòa nguïc, vì caùc chuùng sinh maø chòu söï khoå naõo nhö vaäy. Laïi nöõa, naøy A-nan, nay thaân cuûa Ta do cha meï sinh ra, khoâng coù keû oaùn thuø naøo coù theå haïi thaân Ta ñöôïc, hoaøn toaøn khoâng theå coù vieäc ñoù. Thaân Ta laø Kim cang tam-muoäi, coù trí phaân bieät caùc loaïi Tam-muoäi. Sau khi Ta dieät ñoä, neáu ai cuùng döôøng xaù- lôïi duø nhoû baèng haït caûi thì coâng ñöùc aáy cuõng lôùn voâ cuøng. Luùc ñoù Theá Toân lieàn noùi keä: Xöa taâm phaùt ñeán nay Sôû haønh laø baäc nhaát Ñaït quaû Voâ thöôïng nhaân Khoâng ai so saùnh ñöôïc, Vôùi cha meï vôï con Giöõa ñôøi luoân töï taïi Daãu thaân thoï theo yù Maïng chung caàn boû thaân. Theá Toân lieàn baûo Toân giaû A-nan:

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ39                      P THAØNH, QUYEÅN 3 –Naøy A-nan, nay oâng haõy vì Nhö Lai ñeán giöõa hai caây Ta-la… noùi roäng nhö trong Kheá kinh. Baáy giôø Toân giaû A-nan, vaâng lôøi Phaät daïy, lieàn suy nghó: “Hoâm nay Ñöùc Theá Toân Nieát-baøn thaät sao?”. Loøng Toân giaû tróu naëng ñau khoå, buoàn phieàn nhöng khoâng daùm traùi lôøi Phaät daïy, sôï haõi ñi ñeán choã giöõa ñoâi caây aáy. Ñoù ñeàu laø do tuùc maïng theo ñuoåi, neân Toân giaû môùi caàn khoå nhö vaäy, muoán trình baøy yù nghó cuûa mình nhöng laïi nghi ngaïi phaûi laøm sao ñeå trình baøy suy nghó ñoù. Sau khi laøm xong, Toân giaû lieàn thöa vôùi Ñöùc Phaät: –Con ñaõ laøm xong. Khi aáy Theá Toân ñi ñeán choã ñoù. Luùc Theá Toân vöøa caát böôùc muoán ñi, taâm yù cuûa Toân giaû A-nan nhö bò thieâu ñoát maõnh lieät, khôûi sinh yù nieäm naøy: “Ñaây laø huyeãn moäng hay laø söï thaät?”. Toân giaû suy tö, do döï nhö vaäy xong, noäi taâm lieàn trôû laïi ñònh tónh, suy nghó: “Ñoù goïi laø voâ thöôøng. Chuùng sinh xoay chuyeån, khoâng thoaùt khoûi tai hoïa aáy”. Luùc baáy giôø Theá Toân chaäm raõi ñi ñeán giöõa hai coäi caây, khoaûng khoâng phía treân coù chö Thieân ñöùng ñaày kín; coù vò xöôùng nhaïc ca haùt, saéc dieän khoâng thay ñoåi; coù vò thì than khoùc, rôi leä. Luùc ñoù nhieàu voâ soá caùc vò A-tu-luaân coù loøng cung kính vaø mong muoán nghe phaùp, caát tieáng noùi keä: Baäc Toân Quyù ñeä nhaát Vì muoân loaøi chuùng sinh Phaùp Phaät cuõng voâ thöôïng Nay Ngaøi saép Nieát-baøn. Khi aáy Theá Toân ñi ñeán an toïa giöõa hai coäi caây. Chuùng chö Thieân ôû choã aáy cuøng baûo nhau: –Baäc Nhaát Thieát Trí ôû taïi theá gian aùc loaïn naøy saép dieät ñoä. Vì sao Ngaøi laïi boû taát caû muoân loaøi maø dieät ñoä? Lieàn noùi keä raèng: Vì phaùp nghóa thaäm thaâm Mau ñaït phaùp cam loä Theá Toân coù löïc aáy Nhöng nay saép dieät ñoä.

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ40
P
THAØNH, QUYEÅN 3
Nhö baùnh xe Kim cang
Chuùng sinh ñeàu taùn thaùn
Baùnh xe coù theå hö
Thaân Theá Toân khoù hoaïi.
Luùc ñoù Ñöùc Theá Toân ngöï giöõa hai coäi caây, söùc tinh taán voâ cuøng kieân coá, vöõng vaøng, hoaøn toaøn truù taâm noäi quaùn veà voâ thöôøng, thaáy roõ keû tuoåi treû thanh traùng ñeàu phaûi theo luaät voâ thöôøng cheát ñi, chö
Phaät Theá Toân cuõng dieät ñoä, tai hoïa aáy thaät laø khoå naõo, lieàn noùi keä naøy raèng:
Tö duy kyõ voâ thöôøng
Coù thaân, coù luaân chuyeån
Thaân vui trong troùi buoäc
Nhaän caùc hoïa khoå naõo.
Trong chuùng hoäi aáy coù vò noùi keä:
Khôûi thuûy sinh laø khoå
Do aám maø coù danh
Khoâng sinh thì khoâng hoaïi
Coù ai thoaùt naïn naøy?
Trong chuùng laïi coù ngöôøi noùi keä vì nguoàn goác maø khôûi sinh voâ thöôøng.
Xöa kia khôûi nieäm giaùc
Taát caû nieäm ñeàu thaønh
Ngaøi coù saéc nhö theá
Chö Phaät khoâng thöôøng tru.ï
Roài hoï suy nghó: “Hoâm nay chuùng ta neân tu nghieäp gì? Nay Theá
Toân thuyeát baøi phaùp aáy laàn cuoái cuøng. Vì vaäy chuùng ta caàn phaûi chuyeân taâm khaån thieát laéng nghe, chuùng ta cuõng khoâng theå giöõ ñöôïc
Baäc Phöôùc aáy maø neân phaùt taâm hoan hyû”.
Baáy giôø, ôû trong vöôøn Baø-la, taát caû chö Thieân ñeàu ñaûnh leã Ñöùc
Theá Toân, tung xuoáng voâ soá hoa Maïn-ñaø-la. Taát caû ñeàu than khoùc, rôi leä noùi baøi keä naøy:
Ai quaùn saùt Nhö Lai
Ngaøy ñeâm khoâng giaûi ñaõi

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ41
P
THAØNH, QUYEÅN 3
Khi Ngaøi saép dieät ñoä
Boû thaân töù ñaïi naøy
Ngaøi coù ñöùc caàn khoå
Chöa töøng ngöôïc chaùnh phaùp
Ñeå vöôït bieån sinh töû
Nay phaûi boû aám, nhaäp.
Luùc baáy giôø, khi Theá Toân saép nhaäp Nieát-baøn, Ngaøi baûo caùc Tyø-
kheo:
–Naøy caùc Tyø-kheo, ai coù nghi vaán gì, haõy ñeán hoûi ngay.
Cho ñeán caâu: Vì sao taát caû haønh ñeàu khoâng tònh, khoâng thöôøng.
Thöa Toân giaû A-na-luaät, Ñöùc Theá Toân nhaäp Nieát-baøn thaät sao?
Khi ñoù caùc vò Maät tích Kim cang löïc só ñöùng sau Ñöùc Nhö Lai quan saùt nhan saéc, gaân coát chi tieát trong ngöôøi cuûa Ngaøi, thaáy taát caû ñeàu kieân coá, Theá Toân coù theå kham nhaãn ñöôïc, cuõng coøn ñuû söùc ñeå thuyeát phaùp vi dieäu. Hoï lieàn khoùc loùc maø noùi keä:
Voâ caáu khoâng tyø veát
Theá gian maát loïng che
Thaân saéc nhö vaøng tía
Nay Ngaøi saép boû thaân.
Gioáng nhö ôû theá gian
Tuoåi giaø thì phaûi cheát
Thích-ca Vaên, hoï Thích
Voâ töôûng tòch dieät maõi.
Trong chuùng coù vò noùi:
–Thoâi ñi! Thoâi ñi! Ñöøng noùi lôøi ñoù.
Roài vò aáy loøng ñaày aûo naõo, caát tieáng baûo:
–Toâi nhôù raèng Theá Toân töø coõi trôøi Ñaâu-thuaät giaùng thaàn, sinh xuoáng nhaân gian, nhôù Ngaøi coù ngaøn vaïn chö Thieân, nöông coâng ñöùc cuûa Ngaøi maø hoï ñeàu maëc aùo xanh, coù söùc oai thaàn uy khoâng theå phaù hoaïi; coù naêm traêm vò ñaït ñöôïc quaû baát thoaùi chuyeån; laïi coù möôøi hai vò ñaïi quyû thaàn, ai thaáy cuõng ñeàu hoaûng sôï, ñeàu muoán ñeán hoä veä Nhö Lai. Hoï tö duy nhö theá, beøn noùi: “Moãi chi theå cuûa Ñöùc
Nhö Lai ñeàu phaùt ra aùnh saùng, baûo chuùng toâi haõy truyeàn leänh cho chö Thieân raèng: “Baûo thaàn hoä theá ñeán ñaây”. Caùc thaàn hoä theá ñeàu

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ42                      P THAØNH, QUYEÅN 3 noùi raèng: “Chuùng toâi xin hoan hyû toân thôø cuùng döôøng nhö khi Ngaøi coøn ôû trong thai, trong khi moäng mò cuõng khoâng xa lìa.” Chuùng ta ôû trong theá gian laø chuùng sinh bò nhieãm tröôùc saâu daøy, do ñoù maø coù töôûng khoå, vui; coù töôûng cha vaø meï, coù töôûng taát caû theá gian ñeàu laø vi dieäu, voâ thöôïng; do hoä theá taïo ra neân töôûng coù anh em; vì thoï nhaän cuûa tín thí neân töôûng laø phöôùc ñieàn; vì taâm khoâng taø vaïy neân töôûng taâm ñaõ ñöôïc cheá ngöï; muoán vöôït qua voøng (sinh töû) neân töôûng coù baäc Thuyeàn sö; vì baát khaû ñaéc neân töôûng coù ñöôïc cuûa baùu; vì ñöôïc taâm ñaïi töø bi neân töôûng laø che chôû ñöôïc theá gian. Nhö thaân kim cang cuûa toâi ngaøy nay, khoâng theå phaù hoaïi thaønh traêm maûnh ñöôïc. Coù choã noùi: “Thaân naøy chaéc chaén phaûi coù quaû baùo. Vì sao vaäy? Vì cuùng döôøng Nhö Lai vaäy”. Baáy giôø Maät Tích Kim cang löïc só lieàn noùi: –Caùc vò nghó sao veà vieäc naøy? Khi Thaùi töû côõi xe ngöïa ra khoûi thaønh. Con ngöïa aáy khi trôû veà baûy ngaøy khoâng aên roài sinh leân coõi Tam thaäp tam thieân. Huoáng chi nay chuùng ta toân thôø vaâng hoïc theo lôøi daïy cuûa Nhö Lai; coù vò nghe, coù vò ñoïc tuïng, taát caû ñeàu hoïc taäp ñeå ñoä thoaùt voâ löôïng chuùng sinh. Neáu ñaõ coù ñöôïc bieån chaâu baùu thì chuùng ta phaûi mong caàu chöù? Khi aáy coù hai vò Hieàn thaùnh trong chuùng löïc só Maät Tích Kim cang luaän thuyeát noùi keä: ÔÛ choán Thaàn long naøy Kim cang hieän trong bieån Phaûi hoä trì theá naøo Phaùp aâm Sö töû aáy. Roài hoï suy tö, laïi noùi keä: Gioáng nhö bieån saâu kia Khoâng ai hôn Phaät löïc Tu tinh taán giöõa ñôøi Ñöùc lôùn khoâng bôø beán. Baáy giôø Theá Toân chuyeån phaùp luaân ôû nöôùc Ba-la-naïi. Khi Ngaøi sô chuyeån phaùp luaân ñaõ ñem laïi raát nhieàu lôïi ích cho chuùng sinh. Ngaøi toïa haï an cö taïi ñoù laøm lôïi ích cho Quoác vöông nöôùc Ma-kieät. Naêm haï thöù hai, thöù ba vaø thöù tö, Ngaøi thuyeát phaùp ôû ñænh nuùi Linh

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ43                        P THAØNH, QUYEÅN 3 thöùu, haï laàn thöù naêm ôû Tyø-thö-ly, haï thöù saùu thuyeát phaùp ôû nuùi Ma- caâu-la cho meï Ngaøi nghe, haï thöù baûy ôû cung trôøi thöù ba möôi ba, haï thöù taùm ôû coõi quyû thaàn, haï thöù chín ôû nöôùc Caâu-khoá-tyø, haï thöù möôøi ôû trong nuùi Chi-ñeà, haï thöù möôøi moät laïi ôû coõi quyû thaàn, haï thöù möôøi hai ôû tònh xöù cuûa Ba-giaø-ñaø, haï thöù möôøi ba laïi ôû coõi quyû thaàn, haï thöù möôøi boán, Ñöùc Phaät ñi trôû veà choán cuõ, nhaäp haï taïi khu laâm vieân cuûa thaùi töû Kyø-ñaø vaø tröôûng giaû Caáp Coâ Ñoäc ôû nöôùc Xaù-veä. Haï thöù möôøi laêm ôû trong moät thoân cuûa doøng hoï Thích, thuoäc nöôùc Ca-duy- la-veä, haï thöù möôøi saùu cuõng ôû nöôùc Ca-duy-la-veä, haï thöù möôøi baûy ôû thaønh La-duyeät, haï thöù möôøi taùm cuõng ôû thaønh La-duyeät, haï thöù möôøi chín ôû trong nuùi Cha-leâ, haï thöù hai möôi Ngaøi trôû laïi an cö taïi laïi thaønh La-duyeät, haï hai möôi moát laïi ôû trong nuùi Cha-leâ. Roài Ngaøi laïi an cö nhaäp haï lieân tuïc boán naêm taïi coõi quyû thaàn, khoâng ñi nôi khaùc. Sau ñoù, trong suoát möôøi chín naêm, Ngaøi toïa haï an cö ôû nöôùc Xaù-veä. Nhö vaäy Ñöùc Nhö Lai ñaõ toïa haï an cö laàn cuoái cuøng trong thoân Tyø töôùng taïi nöôùc Baït-kyø. Ñöùc Theá Toân ñaõ vöôït qua hang saâu aùi duïc nhö theá. Caùc phaùp haïnh cuûa chö Phaät xöa kia nhö truyeàn aùnh saùng trí tueä cho haïng lôïi caên, Ngaøi ñeàu ñaõ trao truyeàn phaùp haïnh ñeán khaép nôi cho nhöõng ngöôøi coù chí taùnh nhu hoøa khieán hoï ñeàu ñöôïc ñoä thoaùt. Ngaøi tieáp theo ñoä haïng trung caên, roài ñoä cho haïng haï caên, khieán hoï daàn daàn ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn, cuøng dieãn thuyeát cho nhöõng keû ngoaïi hoïc. Ñöùc Theá Toân ñaõ ñoä taát caû, baáy giôø lieàn nhaäp Nieát-baøn. Khi aáy Ngaøi noùi keä: Vì muoán ñoä ngoaïi hoïc Ñaïi giaùc khoâng ai baèng Töï giaùc ngoä, ñoä ngöôøi Khoâng chìm trong vöïc thaúm Vöôït qua caùc laïc thuù Lôïi ích daàn taêng tröôûng Baáy giôø sinh hoan hyû Ñeàu ñeán ñöôïc bæ ngaïn. Nhö nay Ngaøi thanh tònh, khoâng chuùt oâ ueá, nhöõng choã sinh ra luoân laø thieän xöù, vieäc laøm ñaõ thaønh töïu, cuõng khoâng coù taâm khinh

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ44                      P THAØNH, QUYEÅN 3 maïn, do caùc coâng ñöùc ñeàu ñaõ ñöôïc thaønh töïu, do caûnh giôùi aáy neân thaønh töïu ñöôïc töông öùng. Sinh ra vì loøng laân maãn neân söï nghieäp cöùu teá baït tröø khoå aùch cho chuùng sinh ñeàu ñöôïc thaønh töïu, ñeàu ñöa hoï ñeán giaûi thoaùt. Ngaøi ñaõ thaønh töïu nhö theá. Neáu sinh ôû nhaø giaøu sang thì gia ñình aáy ñöôïc thaønh töïu, do saéc thaân Ngaøi vi dieäu neân thaân quyeán ñeàu thaønh töïu; vì vieäc laøm ñaày ñuû neân thaønh töïu quaû giaûi thoaùt; vì taâm coù haïn löôïng neân moïi vieäc laøm ñeàu thaønh töïu; vì ñaõ ñoaïn tröø caùc loaïi keát söû neân thaønh töïu haïnh haøng phuïc; vì ñaõ höng khôûi haïnh nghieäp neân thaønh töïu theä nguyeän; vì ñaõ troàng caùc coâng ñöùc hy höõu neân giôùi ñöùc vaø phaùp haïnh ñeàu thaønh töïu; nhôø thaønh töïu oai nghi neân thaønh töïu caùc coâng ñöùc luaät nghi; nhôø dieãn thuyeát boán yù chæ neân thaønh töïu oai nghi; do phaân bieät ngoân giaùo neân caûnh giôùi thaønh töïu; nhôø trí tueä höng khôûi neân thaønh töïu chuùng hoäi vaân taäp; do ñaõ xaû caùc höõu neân thaønh töïu ñaày ñuû caùc giôùi luaät; nhôø taâm trí chuyeân nhaát cuõng khoâng döïa vaøo thieàn neân thaønh töïu Tam-muoäi nhö thaät; do phaân bieät caûnh giôùi aáy neân thaønh töïu trí tueä; vì ñaõ ñoaïn tröø caùc keát söû neân thaønh töïu giaûi thoaùt; nhôø ñoaïn tröø taâm nieäm ngu si neân thaønh töïu giaûi thoaùt kieán tueä (Tueä giaûi thoaùt tri kieán); nhôø taäp hôïp caùc coâng ñöùc neân thaønh töïu taát caû; nhôø ñaõ ñöôïc tòch dieät neân thaønh töïu chæ quaùn. Vì vaäy con ñaûnh leã Ñaáng Thaäp Löïc. Do vaäy neân noùi keä: Saéc thaân khoù nghó baøn Tueä giaùc cuûa Theá Toân Ba ñôøi ñeàu taùn thaùn. Baäc giaûi thoaùt hoaøn toaøn Tòch tònh giöõa theá gian Vónh vieãn khoâng khôûi dieät Baäc thoâng tueä ñeä nhaát Moïi phaùp ñeàu töï taïi. Nghe raèng: Sau khi Nhö Lai nhaäp Nieát-baøn moät traêm naêm, Baäc Nhaát Thieát Trí ñaõ thò hieän truyeàn daïy taïi theá gian. Luùc aáy taïi thaønh Khi-la-leâ, nöôùc Ma-kieät, coù moät vò vua teân laø A Thuùc, uy ñöùc laãy löøng, gioáng nhö vò vua coõi Trôøi khoâng khaùc. Vua coù ñaïi oai ñöùc, thoâng minh trí tueä tuyeät ñænh, coù theå luaän nghò vôùi baát cöù ai, xem

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ45                  P
THAØNH, QUYEÅN 3 daân nhö con ruoät. Buoåi toái luùc saép ñi nguû, vua lieàn suy nghó: “Nay nguyeän ta ñaõ thaønh cuõng khoâng coøn mong caàu gì, vaäy neân chaêm soùc cho nhaân daân. Nay ta neân laøm phöông tieän gì? Laøm vieäc gì? Neân höng khôûi vieäc gì ñeå moïi ngöôøi daân trong ñôøi ñöôïc nhôø vaøo oai ñöùc cuûa ta? Vua suy nghó nhö theá xong lieàn ñi nguû, ôû trong giaác moäng lieàn nghe baøi keä:
Quaùn saùt thaät vi dieäu
Ba ñôøi ñeàu kính thôø
Ngaøi roäng thí xaù-lôïi
Baäc Toái Thaéng dieät ñoä.
Khi nghe lôøi aáy xong, vua lieàn tænh giaác. Khi ñaõ tænh roài, vua lieàn than:
Laønh thay! Baäc Chuùng Höïu
Sau khi nhaäp Nieát-baøn
Xaù-lôïi, trôøi truyeàn trao
Chuùng con phaûi toân phuïng.
Tai toâi ñaõ ñöôïc nghe lôøi khaåu truyeàn raèng: Baáy giôø nhaø vua lieàn trieäu taäp taát caû chuùng quaàn thaàn ñeán ñeå hoûi nghóa cuûa baøi keä aáy vaø
hoûi:
–Ta neân duøng ñieàu gì ñeå caûm hoùa nhaân daân?
Quaàn thaàn vaø nhaân daân, moãi ngöôøi ñeàu trình taâu, coù ngöôøi noùi neân cuùng döôøng xaù-lôïi cuûa Nhö Lai, coù ngöôøi noùi neân thôø cuùng trôøi thaàn. Luùc aáy nhaø vua lieàn baûo:
–Neân duøng lôøi thaønh kính ñeå uûng hoä phaùp aáy. Ñeâm qua trong giaác moäng ta coù nghe lôøi aáy, suy nghó xaù-lôïi cuûa Phaät heát söùc quyù giaù. Vì theá gian naøy, chuùng ta neân chaêm lo, hoä trì cho moïi ngöôøi theá gian. Töï mình ñaõ ñöôïc phöôùc maø khi chuùng sinh ñaõ ñöôïc ñoä thoaùt thì coâng ñöùc aáy thaät voâ löôïng. Ta caàn phaûi tu taäp oai nghi, ban boá aân töø ñeå laøm cho moïi ngöôøi ñeàu thaáy ñöôïc aùnh saùng. ÔÛ trong moäng, ta ñaõ nghe lôøi noùi aáy.
Roài vua noùi keä:
Neáu nghe phaùp aâm kia
Tueä bieát roõ ñaïo traøng
Ngaøi laø Thích Sö Töû

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ46 P THAØNH, QUYEÅN 3 Neân cuùng döôøng xaù-lôïi. Ngay luùc aáy nhaø vua laïi môøi caùc Tyø-kheo ñeán ñeå hoûi yù nghóa baøi keä aáy. Caùc vò Tyø-kheo baûo: –Laáy chaùnh phaùp ñeå chæ giaùo. Nhaø vua laïi noùi vôùi caùc Tyø-kheo: –Ñieàu maø chö Hieàn ñaõ noùi, cuõng laø ñieàu trong giaác moäng traãm ñaõ ñöôïc nghe. Chaéc laø ñôøi tröôùc traãm ñaõ troàng goác ñöùc. Khi aáy nhaø vua thoï baùt quan trai giôùi trong taùm ngaøy, maëc aùo baèng vaûi traéng, ñaùnh chuoâng, goõ troáng, taáu kyõ nhaïc, khaûy ñaøn caàm, ñaøn saéc, ñaùnh troáng, thoåi tuø vaø, ñoát caùc thöù höông, ôû trong thaønh La- duyeät loøng mong ñöôïc xaù-lôïi. Caùc Tyø-kheo lieàn thöa vôùi vua: –Chuùng toâi ñöôïc nghe truyeàn trong thaønh naøy coù quyeån saùch baèng vaøng vaø ñaõ ñöôïc thaáy hình daïng cuûa quyeån saùch aáy. Theo nhöõng lôøi truyeàn daïy cuûa caùc baäc tieàn nhaân neân môùi thaáy ñöôïc saùch aáy. Nhaø vua suy nghó giaây laùt lieàn noùi: –Theo saùch aáy chaéc chaén phaûi ñöôïc quaû baùo vi dieäu. Traãm thaät raát muoán môû traùp ñoàng ñeå xem lôøi vaên trong ñoù. Nhaø vua lieàn môû traùp ñoàng, thaáy coù quyeån saùch baèng vaøng vaø xem lôøi vaên trong saùch. (Quyeån saùch ñoù do vua A-xaø-theá ghi cheùp lôøi huyeàn kyù cuûa Ñöùc Phaät laø coù vua A Thuùc ra ñôøi). Nhaø vua thaáy söï chöùng nghieäm aáy lieàn cuøng moïi ngöôøi ñoïc baûn vaên naøy: “Trong thaønh La-duyeät cuûa nöôùc Ma-kieät, coù moät vò tröôûng giaû teân laø Ba-la-maät-ña-la. Vò aáy coù moät ngöôøi con trai teân laø Tyø-xaø-da-maät-ña-la. Vò tröôûng giaû thöù hai teân laø Ba-tu-ba-ñaø-la coù moät ngöôøi con trai teân laø Ba-tu-ñaït-ma. Hai ngöôøi con cuûa hai tröôûng giaû naøy ñang vui chôi ôû ñaàu ngaõ tö ñöôøng. Trong khi hoï ñang vui chôi, vò tröôûng giaû töû Tyø-xaø-da-maät-ña-la trong loøng hoan hyû, laáy tay hoát ñaát daâng cuùng (Ñöùc Phaät), laïi coù taâm hoan hyû giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi khaùc (laøm vieäc aáy). Sau khi Nhö Lai nhaäp Nieát-baøn moät traêm naêm, Tyø-xaø-da-maät-ña-la seõ xuaát hieän ôû theá gian. Nhôø coâng ñöùc laáy ñaát cuùng döôøng cho Ñöùc Phaät, neân laøm moät vò vua teân laø A Thuùc sinh trong doøng hoï Moät-da”. Khi nhaø vua ñoïc baûn vaên naøy xong lieàn hoan hyû khen laø chöa töøng coù. Vua laïi ra leänh cho quaàn thaàn ñoïc quyeån saùch baèng vaøng aáy, thì cuõng nhö vua ñaõ ñoïc

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ47                          P THAØNH, QUYEÅN 3 khoâng khaùc. Lôøi kyù baûo raèng: Nhaø vua seõ thoáng lónh toaøn theå nhaân daân cuûa theá giôùi naøy, nhöng khoâng khen ngôïi Ba-tu-ñaït-ma. Khi aáy nhaø vua caát lôøi taùn thaùn: –Laønh thay! Baäc Ñaïi Phöôùc Ñieàn, con chæ laøm moät chuùt boá thí maø ñöôïc coâng ñöùc to lôùn, taâm con ñöôïc hoan hyû. Coù kinh vieát lôøi vua noùi: –Ta seõ laáy xaù-lôïi cuûa baûy thaùp, phaân boá roäng raõi ñeå hoùa ñoä theá giôùi. Luùc aáy ôû trong hö khoâng vua nghe tieáng noùi cuûa thaàn thaùnh: –Laønh thay! Nhaø vua thaät laø baäc trí tueä chöa töøng coù, ñaõ hoan hyû thoï trì xaù-lôïi cuûa Phaät. Roài noùi baøi keä naøy: Neân phaùt taâm hoan hyû Ñöùc laønh khoâng theå baøn Neân roäng truyeàn coâng ñöùc Ñem xaù-lôïi giaùo hoùa. Vò Thieân vöông lieàn tuoân xuoáng voâ soá loaïi hoa nhö möa ñeå cuùng döôøng xaù-lôïi Phaät. Khi aáy vua cho xaây döïng taùm vaïn boán ngaøn ngoâi thaùp, hoaøn thaønh trong moät ngaøy. Vua baûo vôùi caùc quaàn thaàn: –Ñöùc Phaät coù ngoân giaùo chaân ñeá nhö vaäy, ñöôïc theá gian khen ngôïi. Nay traãm vì Ñöùc Phaät ñaõ dieät ñoä phaân boá xaù-lôïi cho theá giôùi. Taâm traãm cuõng khoâng coù caùc keát söû, thaân thanh tònh nhö vaøng roøng, laïi cuõng nhö tuyeát traéng. Traãm quaùn thaáy ñaát naøy chöa töøng khôûi leân ñieàu aùc. Ñöùc Phaät cuõng nhö theá, Ngaøi ñaõ thaáy ñaát naøy che chôû muoân loaøi neân truyeàn trao giaùo phaùp vôùi trí khoâng lay ñoäng. Ngaøi ôû trong hang coác treân ñænh nuùi cao choùt voùt, voâ cuøng tòch tònh. Huoáng chi traãm phaûi thoáng lónh taát caû, chuùng sinh neân caàn quaùn taát caû ñaát naøy ñeàu laø phöôùc ñieàn, quaùn saùt muoân loaøi chuùng sinh coù ñuû möôøi löïc neân ñaõ döïng chuøa thaùp khoâng coù taêng giaûm. Baáy giôø xaù-lôïi cuûa Ñöùc Theá Toân coù taát caû chuûng loaïi, moãi haït xaù-lôïi taïo ra voâ soá loaïi luaän. Khi aáy nhaø vua noùi: –Do söùc maïnh cuûa voâ soá Kim cang tam-muoäi aáy, Theá Toân daãu xöông coát phaân raõ maø töï ñöôïc xaû, an tònh. Traãm phaûi laøm sao ñeå ñoä

SOÁ 194 – NHÖÕNG KINH DO TAÊNG-GIAØ-LA-SAÙT TAÄ48
P
THAØNH, QUYEÅN 3 chuùng sinh?

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH
