Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)
T028 BÁT NHÃ XI Q527-P27 Tuệ Đáo Bỉ Ngạn
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

KINH ÑAÏI BAÙT-NHAÕ BA-LA-MAÄT-ÑA QUYEÅN 527

Phaåm 27: TUEÄ ÑAÙO BÆ NGAÏN Baáy giôø Thieän Hieän nghe lôøi naøy roài lieàn baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, caùc Ñaïi Boà-taùt ñaày ñuû tueä giaùc thuø thaéng nhö theá, tuy coù theå tu taäp phaùp saâu xa nhö theá nhöng chaúng nhaän laáy quaû baùo thuø thaéng ôû caùc coõi? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, ñuùng vaäy, ñuùng vaäy, ñuùng nhö lôøi oâng noùi! Caùc Ñaïi Boà-taùt ñaày ñuû tueä giaùc thuø thaéng, tuy coù theå tu taäp phaùp saâu xa nhö theá nhöng chaúng nhaän laáy quaû baùo thuø thaéng ôû caùc coõi. Vì sao? Vì Ñaïi Boà-taùt naøy ñoái vôùi töï taùnh, chaúng ñoäng. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, Ñaïi Boà-taùt aáy ñoái vôùi töï taùnh naøo khoâng bò lay ñoäng? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt naøy ñoái vôùi töï taùnh khoâng taùnh coù theå chaúng ñoäng. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, Ñaïi Boà-taùt aáy ñoái vôùi töï taùnh khoâng taùnh naøo coù theå chaúng ñoäng? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy ñoái vôùi töï taùnh cuûa saéc uaån, cho ñeán thöùc uaån chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh cuûa nhaõn xöù cho ñeán yù xöù coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh cuûa saéc xöù cho ñeán phaùp xöù coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh cuûa nhaõn giôùi cho ñeán yù giôùi coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh cuûa saéc giôùi cho ñeán phaùp giôùi coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh cuûa nhaõn thöùc giôùi cho ñeán yù thöùc giôùi coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh cuûa nhaõn xuùc cho ñeán yù xuùc coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh cuûa caùc thoï do nhaõn xuùc laøm duyeân sinh ra, cho ñeán caùc thoï do yù xuùc laøm duyeân sinh ra coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh cuûa ñòa giôùi cho ñeán thöùc giôùi coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh nhaân duyeân cho ñeán taêng thöôïng duyeân coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh cuûa voâ minh cho ñeán laõo töû coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh cuûa Boá thí cho ñeán Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh phaùp khoâng beân trong cho ñeán phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh chaân nhö cho ñeán caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh Thaùnh ñeá khoå, taäp, dieät, ñaïo coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh boán Nieäm truï cho ñeán taùm chi Thaùnh ñaïo coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh boán Tónh löï, boán Voâ löôïng taâm, boán Ñònh voâ saéc coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh taùm Giaûi thoaùt cho ñeán möôøi Bieán xöù coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh baäc Tònh quaùn cho ñeán baäc Nhö Lai coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh baäc Cöïc hyû cho ñeán baäc Phaùp vaân coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni, taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh naêm loaïi maét, saùu pheùp thaàn thoâng coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh möôøi löïc cuûa Nhö Lai cho ñeán möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh ba möôi hai töôùng Ñaïi só, taùm möôi veû ñeïp coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh cuûa phaùp khoâng queân maát, taùnh luoân luoân xaû coù theå chaúng ñoäng;

ñoái vôùi töï taùnh cuûa trí Nhaát thieát, trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh cuûa Döï löu cho ñeán Ñoäc giaùc Boà-ñeà coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh taát caû haïnh Ñaïi Boà-taùt coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät coù theå chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh trí Nhaát thieát trí chaúng ñoäng; ñoái vôùi töï taùnh caûnh giôùi höõu vi, caûnh giôùi voâ vi coù theå chaúng ñoäng. Vì sao? Vì töï taùnh caùc phaùp nhö theá töùc laø khoâng taùnh. Caùc Ñaïi Boà-taùt ñoái vôùi khoâng taùnh, töï taùnh naøy chaúng ñoäng vaø khoâng taùnh khoâng theå hieän chöùng khoâng taùnh. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, höõu taùnh coù theå chöùng ñaéc khoâng taùnh chaêng? Phaät daïy: –Khoâng chöùng ñaéc. Thieän Hieän thöa: –Khoâng taùnh coù theå chöùng höõu taùnh chaêng? Phaät daïy: –Khoâng chöùng ñaéc. Thieän Hieän thöa: –Höõu taùnh coù theå chöùng höõu taùnh chaêng? Phaät daïy: –Khoâng chöùng ñaéc. Thieän Hieän laïi thöa: –Khoâng taùnh coù theå chöùng khoâng taùnh chaêng? Phaät daïy: –Khoâng chöùng ñaéc. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, neáu vaäy thì höõu taùnh cuõng khoâng coù theå hieän quaùn khoâng taùnh, khoâng taùnh chaúng theå hieän quaùn höõu taùnh, höõu taùnh chaúng theå hieän quaùn höõu taùnh, khoâng taùnh chaúng theå hieän quaùn khoâng taùnh; theá thì chaúng leõ Theá Toân khoâng sôû ñaéc, khoâng hieän quaùn sao? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, tuy ta coù ñaéc, coù hieän quaùn nhöng xa lìa boán phaïm truø treân. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, vì sao lìa boán phaïm truø maø coù ñaéc, coù hieän quaùn? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, hoaëc ñaéc hoaëc hieän quaùn ñeàu chaúng phaûi coù chaúng phaûi khoâng, lìa töôùng, lìa danh, döùt tuyeät caùc hyù luaän. Vì vaäy neân ta noùi coù ñaéc, coù hieän quaùn nhöng xa lìa boán phaïm truø. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, caùc Ñaïi Boà-taùt laáy phaùp naøo ñeå laøm hyù luaän? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, caùc Ñaïi Boà-taùt quaùn saéc uaån cho ñeán thöùc uaån, thöôøng hoaëc voâ thöôøng, hoaëc khoå hoaëc vui, hoaëc ngaõ hoaëc voâ ngaõ, hoaëc tònh hoaëc baát tònh, hoaëc vaéng laëng hoaëc chaúng vaéng laëng, hoaëc xa lìa hoaëc chaúng xa lìa, hoaëc laø caùi bieát khaép hoaëc chaúng phaûi laø caùi bieát khaép, ñoù laø hyù luaän. Noùi roäng cho ñeán quaùn trí Nhaát thieát trí hoaëc thöôøng hoaëc voâ thöôøng, hoaëc khoå hoaëc vui, hoaëc ngaõ hoaëc voâ ngaõ, hoaëc tònh hoaëc baát tònh, hoaëc vaéng laëng hoaëc chaúng vaéng laëng, hoaëc xa lìa hoaëc chaúng xa lìa, hoaëc laø caùi

bieát khaép hoaëc chaúng phaûi laø caùi bieát khaép, ñoù laø hyù luaän. Laïi nöõa naøy Thieän Hieän, neáu caùc Ñaïi Boà-taùt suy nghó: “Thaùnh ñeá khoå neân bieát roõ, Thaùnh ñeá taäp neân ñoaïn tröø, Thaùnh ñeá dieät phaûi chöùng ñaéc, Thaùnh ñeá ñaïo caàn tu taäp”, ñoù laø hyù luaän. Laïi nöõa naøy Thieän Hieän, neáu caùc Ñaïi Boà-taùt suy nghó: “Neân tu Boá thí cho ñeán Baùt- nhaõ ba-la-maät-ña, ñoù laø hyù luaän; neân truï phaùp khoâng beân trong cho ñeán phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh; neân truï chaân nhö cho ñeán caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn neân truï Thaùnh ñeá khoå, taäp, dieät ñaïo”, ñoù laø hyù luaän. Neáu hoï nghó: “Neân tu boán Nieäm truï cho ñeán taùm chi Thaùnh ñaïo; neân tu boán Tónh löï, boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc, neân tu phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän; neân tu taùm Giaûi thoaùt cho ñeán möôøi Bieán xöù”, ñoù laø hyù luaän. Neáu hoï nghó: “Neân vöôït qua quaû Döï löu cho ñeán Ñoäc giaùc Boà-ñeà, thaúng ñeán nhaäp Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt, chaùnh haïnh vieân maõn, möôøi baäc Chaùnh haïnh cuûa Boà-taùt, giaùo hoùa chuùng sinh, laøm thanh tònh coõi Phaät”, ñoù laø hyù luaän. Neáu hoï nghó: “Neân phaùt sinh taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni, taát caû phaùp moân Tam-ma- ñòa, ñeå ñöa ñeán naêm loaïi maét, saùu pheùp thaàn thoâng, möôøi löïc cuûa Nhö Lai, cho ñeán möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng, ñöa ñeán ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû, vieân maõn ba möôi hai töôùng Ñaïi só, taùm möôi veû ñeïp, phaùp khoâng queân maát, taùnh luoân luoân xaû, ñöa ñeán trí Nhaát thieát, trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng”, ñoù laø hyù luaän. Neáu hoï nghó: “Neân haønh taát caû haïnh Ñaïi Boà-taùt; neân tu chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät”, ñoù laø hyù luaän. Neáu hoï nghó: “Ta phaûi ñoaïn tröø vónh vieãn taäp khí phieàn naõo töông tuïc, ta phaûi chöùng ñaéc trí Nhaát thieát trí”, ñoù laø hyù luaän. Thieän Hieän neân bieát, caùc Ñaïi Boà-taùt duøng caùc phaùp phaân bieät nhö vaäy, thì goïi laø hyù luaän. Laïi nöõa naøy Thieän Hieän, khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa naøy, caùc Ñaïi Boà- taùt neân quaùn saéc uaån cho ñeán thöùc uaån laø thöôøng hay voâ thöôøng, laø khoå hay vui, ngaõ hay voâ ngaõ, tònh hay baát tònh, vaéng laëng hay chaúng vaéng laëng, xa lìa hay chaúng xa lìa, laø caùi bieát khaép hay chaúng phaûi laø caùi bieát khaép ñeàu khoâng theå hyù luaän, khoâng neân hyù luaän. Noùi roäng cho ñeán neân quaùn trí Nhaát thieát trí laø thöôøng hay voâ thöôøng, khoå hay vui, ngaõ hay voâ ngaõ, tònh hay baát tònh, vaéng laëng hay chaúng vaéng laëng, xa lìa hay chaúng xa lìa, laø caùi bieát khaép hay chaúng phaûi laø caùi bieát khaép ñeàu khoâng theå hyù luaän, khoâng neân hyù luaän. Laïi nöõa naøy Thieän Hieän, khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, caùc Ñaïi Boà-taùt neân quaùn Thaùnh ñeá khoå, neân bieát roõ hoaëc chaúng bieát roõ; quaùn Thaùnh ñeá taäp neân ñoaïn haún hoaëc chaúng döùt tröø; quaùn Thaùnh ñeá dieät neân chöùng ñaéc hoaëc chaúng chöùng ñaéc; quaùn Thaùnh ñeá ñaïo neân tu taäp hoaëc chaúng neân tu taäp ñeàu khoâng theå hyù luaän, khoâng neân hyù luaän. Noùi roäng cho ñeán quaùn trí Nhaát thieát trí neân chöùng ñaéc hoaëc chaúng neân chöùng ñaéc ñeàu khoâng hyù luaän, khoâng neân hyù luaän. Thieän Hieän neân bieát, khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa naøy, caùc Ñaïi Boà-taùt neân quaùn caùc phaùp vaø taát caû loaøi höõu tình nhö vaäy ñeàu khoâng theå hyù luaän, khoâng neân hyù luaän. Vì sao? Vì ñoái vôùi taát caû phaùp vaø caùc höõu tình, taùnh coù chaúng theå hyù luaän taùnh khoâng, taùnh khoâng chaúng theå hyù luaän taùnh coù, taùnh coù chaúng theå hyù luaän taùnh coù, taùnh khoâng chaúng theå hyù luaän taùnh khoâng; lìa taùnh coù, taùnh khoâng thì hoaëc chuû theå hyù luaän, hoaëc ñoái töôïng hyù luaän, hoaëc choã hyù luaän, hoaëc thôøi hyù luaän ñeàu chaúng theå naém baét

ñöôïc. Vì vaäy naøy Thieän Hieän, saéc uaån khoâng hyù luaän; thoï, töôûng, haønh, thöùc uaån khoâng hyù luaän. Noùi roäng cho ñeán trí Nhaát thieát trí cuõng khoâng hyù luaän. Nhö vaäy naøy Thieän Hieän, caùc Ñaïi Boà-taùt neân haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, khoâng hyù luaän. Baáy giôø Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, taïi sao caùc Ñaïi Boà-taùt quaùn saéc uaån cho ñeán thöùc uaån, noùi roäng cho ñeán trí Nhaát thieát trí ñeàu khoâng theå hyù luaän, khoâng neân hyù luaän? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, caùc Ñaïi Boà-taùt neân quaùn saéc uaån cho ñeán thöùc uaån ñeàu khoâng coù töï taùnh. Noùi roäng cho ñeán trí Nhaát thieát trí cuõng khoâng coù töï taùnh. Neáu caùc phaùp khoâng coù töï taùnh thì khoâng theå hyù luaän ñöôïc. Vì vaäy, naøy Thieän Hieän, töø saéc uaån cho ñeán thöùc uaån ñeàu khoâng theå hyù luaän. Vì vaäy caùc Ñaïi Boà-taùt khoâng hyù luaän. Noùi roäng cho ñeán trí Nhaát thieát trí cuõng khoâng theå hyù luaän, neân caùc Ñaïi Boà-taùt khoâng neân hyù luaän. Thieän Hieän neân bieát, neáu caùc Ñaïi Boà-taùt ñoái vôùi taát caû phaùp coù theå haønh phöông tieän thieän xaûo Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa khoâng hyù luaän nhö theá thì lieàn nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt, mau vieân maõn caùc ñòa cuûa Boà-taùt, choùng chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät, coù theå laøm lôïi ích an vui cho taát caû höõu tình taän ñôøi vò lai. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, neáu taát caû phaùp ñeàu khoâng coù töï taùnh, cuõng khoâng hyù luaän maø coù theå ñaéc, thì caùc Ñaïi Boà-taùt duøng nhöõng ñaïo naøo ñeå ñöôïc nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt? Laø ñaïo Thanh vaên, ñaïo Ñoäc giaùc hay ñaïo chö Phaät? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, caùc Ñaïi Boà-taùt khoâng duøng ñaïo Thanh vaên, ñaïo Ñoäc giaùc, ñaïo Phaät ñeå nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt nhöng ñoái vôùi caùc ñaïo, tröôùc phaûi hoïc heát, roài môùi duøng ñaïo Boà-taùt ñeå nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt. Thieän Hieän neân bieát, nhö Boà-taùt ôû ñòa thöù taùm, tröôùc hoïc heát caùc ñaïo, roài sau môùi duøng ñaïo cuûa mình nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa thöøa mình, cho ñeán chöa hieän khôûi ñaïo quaû vieân maõn, thì chöa theå chöùng ñaéc quaû cao nhaát cuûa thöøa mình. Caùc Ñaïi Boà-taùt cuõng laïi nhö vaäy, ñoái vôùi taát caû ñaïo, tröôùc phaûi hoïc ñaày ñuû roài sau môùi duøng ñaïo Boà-taùt nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt, cho ñeán chöa phaùt sinh ñònh Kim cang duï thì vaãn chöa chöùng ñaéc sôû caàu laø quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Neáu phaùt sinh ñònh treân, trong moät saùt-na töông öng vôùi dieäu tueä thì môùi coù theå chöùng ñaéc sôû caàu laø quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, neáu Ñaïi Boà-taùt vì muoán vieân maõn trí Nhaát thieát trí, ñoái vôùi taát caû ñaïo, tröôùc phaûi hoïc ñaày ñuû roài, sau môùi duøng ñaïo cuûa mình nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt; neáu nhö vaäy thì chaúng leõ höôùng vaø quaû cuûa caùc ñaïo Ñeä baùt höôùng, Döï löu, Nhaát lai, Baát hoaøn, A-la-haùn, Ñoäc giaùc, Nhö Lai, ñeàu khaùc nhau. Neáu caùc ñaïo ñeàu khaùc nhau nhö theá thì laøm sao Ñaïi Boà-taùt vì muoán vieân maõn trí Nhaát thieát trí ñoái vôùi taát caû ñaïo, tröôùc hoïc ñaày ñuû roài sau ñoù môùi duøng ñaïo cuûa mình ñeå nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt? Nghóa laø caùc Ñaïi Boà-taùt khi phaùt sinh Ñeä baùt ñaïo phaûi thaønh töïu Ñeä baùt; khi phaùt sinh Cuï kieán ñaïo phaûi thaønh töïu Döï löu; khi phaùt sinh Taán tu ñaïo phaûi

thaønh töïu Nhaát lai, Baát hoaøn; khi phaùt sinh Voâ hoïc ñaïo phaûi thaønh töïu A-la-haùn; khi phaùt sinh Ñoäc giaùc ñaïo phaûi thaønh töïu Ñoäc giaùc. Baïch Theá Toân, neáu Ñaïi Boà-taùt thaønh töïu Ñeä baùt roài môùi coù theå nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh, thì nhaát ñònh khoâng coù vieäc aáy. Neáu chaúng nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt maø chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät thì cuõng khoâng coù vieäc aáy. Baïch Theá Toân, neáu Ñaïi Boà-taùt thaønh töïu quaû Döï löu, cho ñeán Ñoäc giaùc, maø coù theå nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt thì nhaát ñònh khoâng coù vieäc ñoù, khoâng nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt maø chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät thì khoâng coù söï vieäc aáy. Neáu chaúng nhaäp Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt maø chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät, thì cuõng khoâng coù vieäc aáy. Nhö vaäy, laøm sao con bieát roõ caùc Ñaïi Boà-taùt vì muoán vieân maõn trí Nhaát thieát trí, ñoái vôùi taát caû ñaïo, tröôùc hoïc ñaày ñuû roài sau môùi nhaäp Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt maø khoâng traùi lyù? Phaät baûo: –Naøy Thieän Hieän, ñuùng vaäy, ñuùng vaäy, ñuùng nhö lôøi oâng noùi! Neáu Ñaïi Boà-taùt thaønh töïu Ñeä baùt roài, noùi roäng cho ñeán thaønh töïu Ñoäc giaùc roài môùi theå nhaäp Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt thì nhaát ñònh khoâng coù lyù aáy. Coøn neáu chaúng nhaäp Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt maø chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät thì cuõng khoâng coù vieäc aáy. Nhöng neáu caùc Ñaïi Boà-taùt ñoái vôùi taát caû ñaïo, tröôùc hoïc ñaày ñuû roài sau môùi nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt thì khoâng traùi lyù. Nghóa laø caùc Ñaïi Boà-taùt töø luùc ñaàu phaùt taâm maïnh meõ, tinh taán tu haønh Boá thí cho ñeán Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña duøng trí kieán thuø thaéng ñeå vöôït qua taùm ñòa, ñoù laø baäc Tònh quaùn cho ñeán baäc Ñoäc giaùc. Maëc duø ñoái vôùi taùm ñòa ñaõ noùi nhö theá nhöng khi ñeàu tu hoïc ñaày ñuû môùi coù theå duøng trí kieán thuø thaéng ñeå vöôït qua, duøng trí Ñaïo töôùng nhaäp Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt. Ñaõ nhaäp Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt roài, tuaàn töï duøng trí Nhaát thieát töôùng ñoaïn tröø vónh vieãn taäp khí töông tuïc cuûa trí Nhaát thieát, chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Thieän Hieän neân bieát, söï hoïc veà Ñeä baùt, hoaëc Trí, hoaëc Ñoaïn cho ñeán Ñoäc giaùc, hoaëc Trí, hoaëc Ñoaïn ñeàu laø Nhaãn cuûa Ñaïi Boà-taùt. Nhö vaäy naøy Thieän Hieän, ñoái vôùi taát caû ñaïo, caùc Ñaïi Boà-taùt tröôùc ñaõ hoïc ñaày ñuû roài, sau môùi duøng ñaïo cuûa mình ñeå nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt. Ñaõ nhaäp Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt roài tuaàn töï tu haønh caùc haïnh Boà-taùt, chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät, ñem quaû chöùng laøm lôïi ích cho taát caû loaøi höõu tình. Baáy giôø Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, nhö lôøi Ngaøi noùi, caùc Ñaïi Boà-taùt phaûi hoïc ñaày ñuû taát caû töôùng cuûa ñaïo nhö ñaïo Thanh vaên, ñaïo Ñoäc giaùc, ñaïo Boà-taùt, ñaïo chö Phaät, bieát taát caû chuûng töôùng cuûa caùc ñaïo, ñoù goïi laø trí Ñaïo töôùng. Vaäy caùc Ñaïi Boà-taùt laøm theá naøo ñeå daãn phaùt ñaïo cuûa trí Ñaïo töôùng? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, caùc Ñaïi Boà-taùt neân phaùt sinh taát caû trí Ñaïo töôùng thanh tònh. Sao goïi laø Ñaïi Boà-taùt neân phaùt sinh taát caû trí Ñaïo töôùng thanh tònh? Nghóa laø töôùng traïng cuûa caùc haønh coù khaû naêng laøm hieån phaùt sinh trí Ñaïo töôùng thanh tònh, caùc Ñaïi Boà-taùt ñoái vôùi khaép töôùng traïng cuûa caùc haønh nhö theá ñeàu hieän Chaùnh ñaúng giaùc; hieän Ñaúng giaùc roài, nhö thaät vì moïi ngöôøi tuyeân thuyeát chæ baøy, thieát laäp, xaây döïng laøm cho caùc loaøi höõu tình ñöôïc hieåu bieát ñuùng ñaén, tuøy theo muïc ñích ñeàu ñaït döôïc söï lôïi ích an vui. Ñaïi Boà-taùt naøy ñoái vôùi taát caû aâm thanh, ngoân ngöõ ñeàu thoâng thaïo, duøng aâm thanh ngoân ngöõ

thoâng thaïo naøy tuyeân thuyeát chaùnh phaùp cho caùc loaøi höõu tình khaép trong theá giôùi ba laàn ngaøn, laøm cho hoï bieát raèng ñieàu ñaõ nghe ñoù ñeàu nhö tieáng vang ôû trong nuùi, tuy coù hieåu roõ nhöng khoâng chaáp tröôùc. Thieän Hieän neân bieát, caùc Ñaïi Boà-taùt do nhaân duyeân naøy neân hoïc vieân maõn trí Ñaïo töôùng chaân thaät. Ñaõ hoïc vieân maõn trí Ñaïo töôùng roài, neân nhö thaät bieát caùc loaïi phieàn naõo, öa muoán cuûa taát caû höõu tình, roài theo ñoù maø laøm lôïi ích an vui cho hoï. Nghóa laø nhö thaät bieát caùc phieàn naõo, öa muoán cuûa ñòa nguïc, höõu tình vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Bieát roài, duøng phöông tieän ngaên chaën con ñöôøng ñöa ñeán caûnh giôùi aáy. Cuõng nhö thaät bieát phieàn naõo, öa muoán cuûa baøng sinh, quyû giôùi, caùc loaøi Roàng, Döôïc-xoa, A-toá-laïc vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Bieát roài, duøng phöông tieän ngaên chaën con ñöôøng ñöa ñeán caûnh giôùi aáy. Cuõng nhö thaät bieát phieàn naõo, öa muoán cuûa loaøi ngöôøi, trôøi trong coõi Duïc, cho ñeán Phi töôûng phi phi töôûng xöù. Bieát roài, duøng phöông tieän ngaên chaën con ñöôøng ñöa ñeán caûnh giôùi aáy. Cuõng nhö thaät bieát boán Nieäm truï cho ñeán taùm chi Thaùnh ñaïo vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát boán Tónh löï, boán Voâ löôïng taâm, boán Ñònh voâ saéc vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát taùm Giaûi thoaùt cho ñeán möôøi Bieán xöù vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát Thaùnh ñeá khoå, taäp, dieät, ñaïo vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát saùu phaùp Ba-la-maät-ña vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát phaùp khoâng beân trong cho ñeán phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát chaân nhö cho ñeán caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát baäc Tònh quaùn cho ñeán baäc Nhö Lai vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát baäc Cöïc hyû cho ñeán baäc Phaùp vaân vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni, taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát naêm loaïi maét, saùu pheùp thaàn thoâng vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát möôøi löïc cuûa Nhö Lai cho ñeán möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát phaùp khoâng queân maát, taùnh luoân luoân xaû vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát trí Nhaát thieát, trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Cuõng nhö thaät bieát Thanh vaên, Ñoäc giaùc, Boà-taùt, Nhö Lai vaø nhaân quaû cuûa chuùng. Thieän Hieän neân bieát, caùc Ñaïi Boà-taùt ñaõ nhö thaät bieát caùc ñaïo Thanh vaên... vaø nhaân quaû cuûa chuùng roài, tuøy choã thích öùng ñem caùc ñaïo aáy an truï chuùng sinh nôi ñaïo Ba thöøa, laøm cho hoï sieâng naêng tu hoïc ñöôïc vieân maõn. Thieän Hieän neân bieát, caùc Ñaïi Boà-taùt neân phaùt sinh trí Ñaïo töôùng chaân thaät nhö vaäy. Neáu caùc Ñaïi Boà-taùt tu hoïc trí Ñaïo töôùng chaân thaät nhö vaäy roài, thì ñoái vôùi caùc loaïi giôùi, taùnh, phieàn naõo, öa muoán cuûa höõu tình ñeàu ngoä nhaäp hoaøn toaøn. Ñaõ ngoä nhaäp roài, Boà-taùt tuøy theo nhu caàu maø noùi chaùnh phaùp, laøm cho hoï ñaït ñöôïc söï mong caàu laø quaû baùo thuø thaéng, khoâng ñeå uoång phí. Vì sao? Vì Ñaïi Boà-taùt naøy kheùo bieát caùc caên hôn keùm cuûa höõu tình, nhö thaät thoâng suoát taát caû taâm, taâm sôû, choã höôùng ñeán khaùc nhau cuûa taát caû caùc höõu tình luaân hoài sinh töû, vì chuùng thuyeát phaùp, khoâng ñeå uoång phí. Thieän Hieän neân bieát, caùc Ñaïi Boà-taùt neân tu haønh ñaïo Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña nhö theá. Vì sao? Vì phaùp phaàn cuûa ñaïo Boà-ñeà maø taát caû Thanh vaên, Ñoäc giaùc, Boà-taùt phaûi hoïc ñeàu toùm thaâu vaøo Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa naøy. Taát caû Thanh vaên, Ñoäc giaùc, Boà-taùt ngay trong phaùp naøy sieâng naêng tu hoïc ñeàu ñöôïc vieân maõn. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät:

–Neáu taát caû phaùp phaàn Boà-ñeà vaø caùc Boà-ñeà khaùc, taát caû phaùp nhö vaäy ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng voâ saéc, voâ kieán, voâ ñoái, moät töôùng, goïi laø khoâng töôùng thì vì sao phaùp phaàn Boà-ñeà nhö theá coù theå nhaän laáy Boà-ñeà ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng vôùi voâ saéc, voâ kieán, voâ ñoái, moät töôùng, goïi laø phaùp khoâng töôùng, coù theå ñoái vôùi caùc phaùp khaùc coù laáy coù boû? Ví nhö hö khoâng ñoái vôùi taát caû phaùp khoâng laáy, khoâng boû vì töï taùnh khoâng. Caùc phaùp cuõng vaäy, töï taùnh ñeàu khoâng, chaúng ñoái vôùi caùc phaùp coù laáy coù boû, laøm sao coù theå noùi phaùp phaàn Boà-ñeà coù khaû naêng nhaän laáy Boà-ñeà? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, ñuùng vaäy, ñuùng vaäy, ñuùng nhö lôøi oâng noùi! Vì taát caû phaùp töï taùnh ñeàu khoâng, khoâng laáy, khoâng boû nhöng caùc höõu tình ñoái vôùi nghóa töï taùnh khoâng cuûa taát caû phaùp ñeàu chaúng theå hieåu roõ ñöôïc. Vì lôïi ích cho hoï neân caùc Ñaïi Boà-taùt phöông tieän tuyeân thuyeát phaùp phaàn Boà-ñeà coù theå nhaän laáy Boà-ñeà. Laïi nöõa naøy Thieän Hieän, neáu caùc saéc uaån cho ñeán thöùc uaån, noùi roäng cho ñeán trí Nhaát thieát trí ngay trong Thaùnh phaùp luaät naøy ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng voâ saéc, voâ kieán, voâ ñoái, moät töôùng, goïi laø khoâng töôùng. Ñöùc Phaät vì lôïi ích caùc loaøi höõu tình, laøm cho chuùng hieåu bieát chaân chaùnh, nhaäp vaøo thaät töôùng cuûa caùc phaùp, nöông theo theá tuïc maø noùi, chaúng nöông vaøo thaéng nghóa. Thieän Hieän neân bieát, caùc Ñaïi Boà-taùt ñoái vôùi taát caû phaùp nhö theá neân hoïc trí kieán. Hoïc trí kieán roài, nhö thaät quaùn saùt phaùp naøo neân tieáp nhaän hoaëc phaùp naøo khoâng neân tieáp nhaän. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Caùc Ñaïi Boà-taùt ñoái vôùi nhöõng phaùp naøo ñaõ hoïc trí kieán vaø nhö thaät quaùn saùt roài khoâng theå tieáp nhaän? Vaø ñoái vôùi nhöõng phaùp naøo hoïc trí kieán vaø nhö thaät quaùn saùt roài coù theå tieáp nhaän? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, caùc Ñaïi Boà-taùt ñoái vôùi caùc phaùp Thanh vaên, Ñoäc giaùc, hoïc trí kieán roài nhö thaät quaùn saùt chaúng neân tieáp nhaän, coøn ñoái caùc phaùp töông öng trí Nhaát thieát trí, hoïc trí kieán roài nhö thaät quaùn neân tieáp nhaän. Thieän Hieän neân bieát, caùc Ñaïi Boà-taùt ôû trong Thaùnh phaùp luaät naøy neân hoïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa nhö theá. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, Ngaøi noùi Thaùnh phaùp luaät naøy, vaäy Thaùnh phaùp luaät laø theá naøo? Vì sao goïi laø Thaùnh phaùp luaät? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, hoaëc caùc Thanh vaên, hoaëc caùc Ñoäc giaùc, hoaëc caùc Boà-taùt, hoaëc chö Nhö Lai ÖÙng Chaùnh ñaúng giaùc, taát caû caùc vò aáy ñoái vôùi tham, saân, si ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi thaân kieán, taø kieán, giôùi caám thuû, nghi ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi duïc, tham, saân nhueá ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi saéc aùi, voâ saéc aùi, traïo cöû, maïn, voâ minh ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi boán Tónh löï, boán Voâ löôïng taâm, boán Ñònh voâ saéc ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi boán Nieäm truï cho ñeán taùm chi Thaùnh ñaïo ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi Thaùnh ñeá khoå, taäp, dieät, ñaïo ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän ñeàu chaúng töông öng,

chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi taùm Giaûi thoaùt cho ñeán möôøi Bieán xöù ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi saùu phaùp Ba-la-maät-ña ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi phaùp khoâng beân trong cho ñeán phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi chaân nhö cho ñeán caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn ñeàu chaúng töông öng, chaúêng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi baäc Tònh quaùn cho ñeán baäc Nhö Lai ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi baäc Cöïc hyû cho ñeán baäc Phaùp vaân ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni, taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi naêm loaïi maét, saùu pheùp thaàn thoâng ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi möôøi löïc cuûa Nhö Lai cho ñeán möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi ba möôi hai töôùng Ñaïi só, taùm möôi veû ñeïp ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi phaùp khoâng queân maát, taùnh luoân luoân xaû ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi trí Nhaát thieát, trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi quaû Döï löu cho ñeán Ñoäc giaùc Boà-ñeà ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi caùc haïnh Ñaïi Boà-taùt vaø quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi trí Nhaát thieát trí ñoaïn tröø vónh vieãn taäp khí töông tuïc cuûa phieàn naõo ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng; ñoái vôùi caûnh giôùi höõu vi vaø caûnh giôùi voâ vi ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng. Thieän Hieän neân bieát, moät beân laø Thaùnh, moät beân laø Phaùp luaät cuûa baäc Thaùnh ñoù. Vì vaäy neân goïi laø Thaùnh phaùp luaät. Vì sao? Vì taát caû phaùp naøy voâ saéc, voâ kieán, voâ ñoái, moät töôùng, goïi laø khoâng töôùng. Caùc Thaùnh giaû naøy nhö thaät hieän kieán. Thieän Hieän neân bieát, caùc phaùp voâ saéc cuøng phaùp voâ saéc ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng. Caùc phaùp voâ kieán cuøng phaùp khoâng thaáy ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng. Caùc phaùp voâ ñoái cuøng phaùp voâ ñoái ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng. Caùc phaùp moät töôùng cuøng phaùp moät töôùng ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi töông öng. Caùc phaùp khoâng töôùng cuøng phaùp khoâng töôùng ñeàu chaúng töông öng, chaúng phaûi chaúng töông öng. Thieän Hieän neân bieát, caùc Ñaïi Boà-taùt ñoái vôùi Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa voâ saéc, voâ kieán , voâ ñoái, moät töôùng, khoâng töôùng, thöôøng neân tu hoïc, hoïc roài chaúng chaáp laáy vaøo caùc phaùp töôùng aáy. Baáy giôø Thieän Hieän baïch Phaät: –Chaúng leõ caùc Ñaïi Boà-taùt caàn hoïc caùc töôùng cuûa saéc cho ñeán thöùc chaêng? Noùi roäng cho ñeán chaúng leõ caàn hoïc caùc töôùng trí Nhaát thieát trí chaêng? Chaúng leõ caàn hoïc caùc töôùng bieát Khoå, ñoaïn Taäp, chöùng Dieät, tu Ñaïo chaêng? Chaúng leõ caàn hoïc caùc töôùng quaùn saùt thuaän nghòch möôøi hai duyeân khôûi chaêng? Chaúng leõ caàn hoïc caùc töôùng Thaùnh giaû vaø Thaùnh phaùp chaêng? Chaúng leõ caàn hoïc caùc töôùng cuûa caûnh giôùi höõu vi, caûnh giôùi voâ vi chaêng? Baïch Theá Toân, neáu caùc Ñaïi Boà-taùt khoâng caàn hoïc töôùng caùc phaùp nhö theá vaø cuõng khoâng caàn hoïc töôùng caùc haønh nhö theá, thì baïch Theá Toân, neáu caùc Ñaïi Boà-taùt ñaõ khoâng theå hoïc töôùng caùc phaùp vaø caùc töôùng haønh thì laøm sao coù theå vöôït qua quaû vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc? Neáu khoâng theå vöôït qua quaû vò Thanh vaên, Ñoäc giaùc thì laøm sao nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt? Neáu khoâng theå nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt

thì laøm sao coù theå chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Neáu khoâng theå chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät thì laøm sao coù theå chuyeån baùnh xe phaùp nhieäm maàu. Neáu khoâng theå chuyeån baùnh xe phaùp nhieäm maàu thì laøm sao ñem phaùp Thanh vaên, Ñoäc giaùc, Voâ thöôïng thöøa an laäp höõu tình, khieán chuùng thoaùt khoûi voâ bieân khoå lôùn sinh töû, an truï trong Nieát-baøn thanh tònh thöôøng laïc? Phaät baûo: –Naøy Thieän Hieän, neáu taát caû phaùp thaät coù töôùng thì caùc Ñaïi Boà-taùt neân hoïc nhö vaäy. Vì taát caû phaùp chaúng thaät coù töôùng, voâ saéc, voâ kieán, voâ ñoái, moät töôùng, goïi laø khoâng töôùng. Vaäy neân chuùng Ñaïi Boà-taùt chaúng hoïc töôùng aáy, cuõng laïi chaúng hoïc phaùp khoâng töôùng. Vì sao? Vì Nhö Lai ra ñôøi hoaëc chaúng ra ñôøi, thì phaùp giôùi thöôøng truï, caùc phaùp moät töôùng goïi laø khoâng töôùng, khoâng töôùng nhö theá ñaõ chaúng coù töôùng, cuõng chaúng phaûi khoâng töôùng, neân chaúng theå hoïc ñöôïc. Vì sao? Vì chaúng phaûi taát caû phaùp tröôùc laø coù töôùng, sau thaønh khoâng töôùng, vì taát caû phaùp tröôùc voán laø khoâng töôùng, sau cuõng khoâng töôùng. Vaäy neân chuùng Ñaïi Boà-taùt chaúng hoïc töôùng coù, chaúng hoïc töôùng khoâng. Töôùng khoâng, töôùng coù ñeàu do ñoái ñaõi nhau maø thaønh, vì chaúng phaûi roát raùo vaäy. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, neáu taát caû phaùp ñeàu chaúng coù töôùng, cuõng chaúng khoâng töôùng, leõ ra chaúng phaûi töôùng moät cuõng chaúng phaûi töôùng khaùc, thì Ñaïi Boà-taùt laøm sao coù theå tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña? Neáu Ñaïi Boà-taùt chaúng tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña thì laøm sao coù theå vöôït qua ñòa Thanh vaên, Ñoäc giaùc? Neáu chaúng theå vöôït qua ñòa Thanh vaên, Ñoäc giaùc thì khoâng theå nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt? Neáu chaúng theå nhaäp vaøo Chaùnh taùnh ly sinh cuûa Boà-taùt thì khoâng theå phaùt khôûi Voâ sinh phaùp nhaãn cuûa Boà-taùt. Neáu chaúng theå phaùt khôûi Voâ sinh phaùp nhaãn cuûa Boà-taùt thì laøm sao phaùt sinh thaàn thoâng thaéng dieäu cuûa Boà-taùt. Neáu chaúng theå phaùt sinh thaàn thoâng thaéng dieäu cuûa Boà-taùt thì khoâng theå laøm nghieâm tònh coõi Phaät, ñem laïi söï thaønh töïu cho höõu tình? Neáu chaúng theå laøm nghieâm tònh coõi Phaät, ñem laïi söï thaønh töïu cho höõu tình thì khoâng theå chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät? Neáu chaúng theå chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät thì khoâng theå chuyeån phaùp luaân thanh tònh. Neáu chaúng theå vaän chuyeån phaùp luaân thanh tònh thì khoâng theå phöông tieän an truï caùc loaøi höõu tình, laøm cho an truï quaû Thanh vaên thöøa, hoaëc truï quaû Ñoäc giaùc thöøa, hoaëc truï quaû Voâ thöôïng thöøa, khoâng theå phöông tieän an truï caùc loaøi höõu tình, laøm cho an truï trong nghieäp phöôùc boá thí, hoaëc an truï trong nghieäp phöôùc trì giôùi, hoaëc an truï trong nghieäp phöôùc tu taäp vaø seõ ñöôïc an vui, giaøu coù töï taïi trong coõi trôøi, ngöôøi. Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, ñuùng vaäy, ñuùng vaäy, ñuùng nhö lôøi oâng noùi! Taát caû phaùp chaúng phaûi töôùng coù, chaúng phaûi töôùng khoâng, chaúng phaûi töôùng moät, chaúng töôùng khaùc. Neáu taát caû caùc Ñaïi Boà-taùt bieát caùc phaùp laø töôùng coù, hoaëc töôùng khoâng, hoaëc töôùng moät, hoaëc töôùng khaùc ñeàu ñoàng moät töôùng, goïi laø töôùng khoâng thì tu töôùng khoâng naøy goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, theá naøo laø Ñaïi Boà-taùt tu töôùng khoâng naøy maø goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, neáu Ñaïi Boà-taùt tu tröø boû taát caû phaùp goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña.

Cuï thoï Thieän Hieän laïi baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, theá naøo laø Ñaïi Boà-taùt tu tröø boû taát caû phaùp goïi laø tu Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, neáu Ñaïi Boà-taùt tu tröø boû saéc, cuõng tröø boû söï tu naøy, thì goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû thoï, töôûng, haønh, thöùc, cuõng tröø boû söï tu naøy goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu töø boû nhaõn xöù cho ñeán yù xöù, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû saéc xöù cho ñeán phaùp xöù, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû nhaõn giôùi cho ñeán yù giôùi, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû saéc giôùi cho ñeán phaùp giôùi, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû nhaõn thöùc giôùi cho ñeán yù thöùc giôùi, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû nhaõn xuùc cho ñeán yù xuùc, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû caùc thoï do nhaõn xuùc laøm duyeân sinh ra cho ñeán caùc thoï do yù xuùc laøm duyeân sinh ra, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña; tu tröø boû ñòa giôùi cho ñeán thöùc giôùi, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña; tu tröø boû nhaân duyeân cho ñeán taêng thöôïng duyeân, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû voâ minh cho ñeán laõo töû, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû ra vaøo sinh töû vaø quaùn baát tònh, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû boán Tónh löï, boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû söï nhôù nghó Phaät cho ñeán nhôù nghó hôi thôû, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû töôûng khoâng thöôøng cho ñeán töôûng dieät, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña; tu tröø boû töôûng ngaõ cho ñeán töôûng veà caùi thaáy, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû töôûng duyeân khôûi vaø töôûng chaúng phaûi duyeân khôûi, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû töôûng thöôøng, laïc, ngaõ, tònh vaø töôûng khoâng thöôøng, voâ laïc, voâ ngaõ, voâ tònh, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña; tu tröø boû boán Nieäm truï cho ñeán taùm chi Thaùnh ñaïo, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû taùm Giaûi thoaùt cho ñeán möôøi Bieán xöù, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû töôûng Thaùnh ñeá vaø töôûng chaúng phaûi Thaùnh ñeá, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña; tu tröø boû Tam-ma-ñòa coù taàm, coù töù, Tam-ma-ñòa khoâng taàm, coù töù, Tam-ma-ñòa khoâng taàm, khoâng töù, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû Thaùnh ñeá khoå, taäp, dieät, ñaïo, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû trí khoå cho ñeán trí nhö thuyeát, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät- ña; tu tröø boû Boá thí cho ñeán Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt- nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû phaùp khoâng beân trong cho ñeán phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû chaân nhö cho ñeán caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû baäc Tònh quaùn cho ñeán baäc Nhö Lai, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña; tu tröø boû baäc Cöïc hyû cho ñeán baäc Phaùp vaân, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni, taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû naêm loaïi maét, saùu pheùp thaàn thoâng, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû möôøi löïc cuûa Nhö Lai cho ñeán möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ

ba-la-maät-ña; tu tröø boû ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû ba möôi hai töôùng Ñaïi só, taùm möôi veû ñeïp, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû phaùp khoâng queân maát, taùnh luoân luoân xaû, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû trí Nhaát thieát, trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû quaû Döï löu cho ñeán Ñoäc giaùc Boà-ñeà, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña; tu tröø boû taát caû haïnh Ñaïi Boà-taùt, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña; tu tröø boû quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû vieäc ñoaïn tröø vónh vieãn taäp khí töông tuïc cuûa phieàn naõo, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû trí Nhaát thieát trí, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Baáy giôø Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, theá naøo laø Ñaïi Boà-taùt tu tröø boû saéc, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña? Tu tröø boû thoï, töôûng, haønh, thöùc, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña? Noùi roäng cho ñeán tröø boû vónh vieãn taäp khí töông tuïc cuûa phieàn naõo, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña? Tu tröø boû trí Nhaát thieát trí, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, caùc Ñaïi Boà-taùt khi tu haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, neáu nhôù coù saéc vaø nhôù söï tu naøy thì chaúng phaûi tröø boû saéc, chaúng phaûi tu Baùt-nhaõ ba-la-maät- ña. Neáu nhôù coù thoï, töôûng, haønh, thöùc vaø nhôù söï tu naøy thì chaúng phaûi tröø boû thoï, töôûng, haønh, thöùc, chaúng phaûi tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Noùi roäng cho ñeán neáu nhôù coù söï ñoaïn tröø vónh vieãn taäp khí töông tuïc cuûa phieàn naõo vaø nhôù söï tu naøy thì chaúng phaûi tu tröø boû vieäc vónh vieãn ñoaïn tröø taäp khí töông tuïc cuûa phieàn naõo, chaúng phaûi tu Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña. Neáu nhôù coù trí Nhaát thieát trí vaø nhôù söï tu naøy thì chaúng phaûi tröø boû trí Nhaát thieát trí, chaúng phaûi tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Nhöng khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, caùc Ñaïi Boà-taùt chaúng nhôù coù saéc vaø söï tu naøy, ñoù laø tröø boû saéc, laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät- ña; chaúng nhôù coù thoï, töôûng, haønh, thöùc vaø söï tu naøy laø tröø boû thoï, töôûng, haønh, thöùc, laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Noùi roäng cho ñeán chaúng nhôù coù söï ñoaïn tröø vónh vieãn taäp khí töông tuïc cuûa phieàn naõo vaø söï tu naøy, laø tröø boû söï ñoaïn tröø vónh vieãn taäp khí töông tuïc cuûa phieàn naõo, laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; chaúng nhôù coù trí Nhaát thieát trí vaø söï tu naøy, laø tröø boû trí Nhaát thieát trí, laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Vì sao? Vì chaúng coù caùi töôûng ñoaïn tröø tham, saân, si, phieàn naõo, troùi buoäc môùi coù theå tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Vì vaäy naøy Thieän Hieän, neáu Ñaïi Boà-taùt tu tröø boû saéc, cuõng tröø boû söï tu naøy thì goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû thoï, töôûng, haønh, thöùc, cuõng tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Noùi roäng cho ñeán tu tröø boû söï ñoaïn tröø vónh vieãn taäp khí töông tuïc cuûa phieàn naõo vaø tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; tu tröø boû trí Nhaát thieát trí vaø tröø boû söï tu naøy, goïi laø tu Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Laïi nöõa naøy Thieän Hieän, ngöôøi naøo truï ôû töôûng coù, thì chaúng theå tu Boá thí ba-la- maät-ña. Noùi roäng cho ñeán ngöôøi truï ôû töôûng coù, cuõng chaúng theå tu ñoaïn tröø vónh vieãn taäp khí töông tuïc cuûa phieàn naõo, cuõng chaúng theå tu trí Nhaát thieát trí. Vì sao? Vì ngöôøi coøn truï töôûng coù, thì nhaát ñònh coøn chaáp coù ngaõ vaø ngaõ sôû. Bôûi coøn chaáp neân coøn vöôùng maéc hai beân. Vì vöôùng maéc hai beân neân nhaát ñònh khoâng theå giaûi thoaùt sinh töû, khoâng ñaïo, khoâng Nieát-baøn, laøm sao coù theå nhö thaät tu saùu phaùp Ba-la-maät-ña? Noùi roäng cho ñeán ñoaïn tröø vónh vieãn taäp khí töông tuïc cuûa phieàn naõo vaø coù theå tu taäp trí Nhaát thieát trí.

Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, nhöõng gì laø coù? Vaø nhöõng gì laø chaúng coù? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, hai laø coù, khoâng hai laø chaúng coù. Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, theá naøo laø hai? Vaø theá naøo laø chaúng hai? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, töôûng saéc cho ñeán töôûng thöùc laø hai, töôûng saéc khoâng cho ñeán töôûng thöùc khoâng laø chaúng hai. Töôûng nhaõn xöù cho ñeán töôûng yù xöù laø hai; töôûng nhaõn xöù khoâng, cho ñeán töôûng yù xöù khoâng, laø chaúng hai. Töôûng saéc xöù cho ñeán töôûng phaùp xöù laø hai; töôûng saéc xöù khoâng cho ñeán töôûng phaùp xöù khoâng laø chaúng hai. Töôûng nhaõn giôùi cho ñeán töôûng yù giôùi laø hai; töôûng nhaõn giôùi khoâng, cho ñeán töôûng yù giôùi khoâng laø chaúng hai. Töôûng saéc giôùi cho ñeán töôûng phaùp giôùi laø hai; töôûng saéc giôùi khoâng cho ñeán töôûng phaùp giôùi khoâng laø chaúng hai. Töôûng nhaõn thöùc giôùi cho ñeán töôûng yù thöùc giôùi laø hai, töôûng nhaõn thöùc giôùi khoâng, cho ñeán töôûng yù thöùc giôùi khoâng laø chaúng hai. Töôûng nhaõn xuùc cho ñeán töôûng yù xuùc laø hai; töôûng nhaõn xuùc khoâng, cho ñeán töôûng yù xuùc khoâng laø chaúng hai. Töôûng caùc thoï do nhaõn xuùc laøm duyeân sinh ra cho ñeán töôûng caùc thoï do yù xuùc laøm duyeân sinh ra laø hai; töôûng caùc thoï do nhaõn xuùc laøm duyeân sinh ra khoâng, cho ñeán töôûng caùc thoï do yù xuùc laøm duyeân sinh ra khoâng laø chaúng hai. Töôûng ñòa giôùi cho ñeán töôûng thöùc giôùi laø hai; töôûng ñòa giôùi khoâng cho ñeán töôûng thöùc giôùi khoâng laø chaúng hai. Töôûng nhaân duyeân cho ñeán töôûng taêng thöôïng duyeân laø hai; töôûng nhaân duyeân khoâng cho ñeán töôûng taêng thöôïng duyeân khoâng laø chaúng hai. Töôûng voâ minh cho ñeán töôûng laõo töû laø hai; töôûng voâ minh khoâng, cho ñeán töôûng laõo töû khoâng laø chaúng hai. Töôûng Boá thí ba-la-maät-ña cho ñeán töôûng Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña laø hai; töôûng Boá thí ba-la-maät-ña khoâng cho ñeán töôûng Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña khoâng laø chaúng hai. Töôûng phaùp khoâng beân trong cho ñeán töôûng phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh laø hai; töôûng phaùp khoâng beân trong cho ñeán töôûng phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh khoâng laø chaúng hai. Töôûng chaân nhö cho ñeán töôûng caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn laø hai; töôûng chaân nhö khoâng cho ñeán töôûng caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn khoâng laø chaúng hai. Töôûng Thaùnh ñeá khoå, taäp, dieät, ñaïo laø hai; töôûng Thaùnh ñeá khoå, taäp, dieät, ñaïo khoâng laø chaúng hai. Töôûng boán Nieäm truï cho ñeán töôûng taùm chi Thaùnh ñaïo laø hai; töôûng boán Nieäm truï khoâng cho ñeán töôûng taùm chi Thaùnh ñaïo khoâng laø chaúng hai. Töôûng boán Tónh löï, boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc laø hai; töôûng boán Tónh löï, boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc khoâng laø chaúng hai. Töôûng ba phaùp moân giaûi thoaùt laø hai; töôûng moân ba giaûi thoaùt khoâng laø chaúng hai. Töôûng taùm Giaûi thoaùt cho ñeán töôûng möôøi Bieán xöù laø hai; töôûng taùm Giaûi thoaùt khoâng cho ñeán töôûng möôøi Bieán xöù khoâng laø chaúng hai. Töôûng baäc Tònh quaùn cho ñeán töôûng baäc Nhö Lai laø hai; töôûng baäc Tònh quaùn khoâng, cho ñeán töôûng baäc Nhö Lai khoâng laø chaúng hai. Töôûng baäc Cöïc hyû cho ñeán töôûng baäc Phaùp vaân laø hai; töôûng baäc Cöïc hyû khoâng cho ñeán töôûng baäc Phaùp vaân khoâng laø chaúng hai. Töôûng taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni, taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa laø hai; töôûng taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni, taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa khoâng laø chaúng hai. Töôûng naêm loaïi maét, saùu pheùp thaàn thoâng laø hai; töôûng naêm loaïi maét, saùu pheùp thaàn thoâng khoâng laø chaúng hai. Töôûng möôøi löïc cuûa Nhö Lai cho ñeán töôûng möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng laø hai; töôûng möôøi löïc cuûa Nhö Lai khoâng cho ñeán töôûng möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng khoâng laø chaúng hai. Töôûng ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû laø hai; töôûng ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû khoâng laø chaúng hai. Töôûng ba möôi hai töôùng Ñaïi

só, taùm möôi veû ñeïp laø hai; töôûng ba möôi hai töôùng Ñaïi só, taùm möôi veû ñeïp khoâng laø chaúng hai. Töôûng phaùp khoâng queân maát, taùnh luoân luoân xaû laø hai; töôûng phaùp khoâng queân maát, taùnh luoân luoân xaû khoâng laø chaúng hai. Töôûng trí Nhaát thieát, trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng laø hai; töôûng trí Nhaát thieát, trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng khoâng laø chaúng hai. Töôûng quaû Döï löu cho ñeán töôûng Ñoäc giaùc Boà-ñeà laø hai; töôûng quaû Döï löu khoâng cho ñeán töôûng Ñoäc giaùc Boà-ñeà khoâng laø chaúng hai. Töôûng taát caû haïnh cuûa Ñaïi Boà-taùt, quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät laø hai; töôûng taát caû haïnh cuûa Ñaïi Boà-taùt, quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät khoâng laø chaúng hai. Töôûng caûnh giôùi höõu vi, caûnh giôùi voâ vi laø hai; töôûng caûnh giôùi höõu vi, caûnh giôùi voâ vi khoâng laø chaúng hai. Thieän Hieän neân bieát, cho ñeán taát caû töôûng ñeàu laø hai, cho ñeán taát caû hai ñeàu laø coù, cho ñeán taát caû coù ñeàu coù sinh töû. Coù sinh töû thì chaúng coù theå giaûi thoaùt sinh, giaø, beänh, cheát, saàu, bi, khoå, öu, naõo. Thieän Hieän neân bieát, caùc töôûng khoâng ñeàu laø khoâng hai. Caùc khoâng hai ñeàu chaúng phaûi coù. Caùc chaúng phaûi coù ñeàu khoâng sinh töû. Khoâng sinh töû môùi coù theå giaûi thoaùt sinh, giaø, beänh, cheát, saàu bi khoå öu naõo. Do söï vieäc naøy neân bieát, taát caû ai coù töôûng hai thì chaéc chaén khoâng Boá thí cho ñeán Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña; khoâng ñaïo, khoâng ñaéc, cuõng khoâng hieän quaùn. Cho ñeán thuaän nhaãn, vò aáy coøn chaúng coù, huoáng laø bieát heát saéc. Noùi roäng cho ñeán trí Nhaát thieát trí, ngöôøi aáy coøn khoâng theå tu caùc Thaùnh ñaïo, huoáng laø coù theå ñaït quaû Döï löu, cho ñeán Ñoäc giaùc Boà-ñeà ñeå ñoaïn tröø vónh vieãn taäp khí töông tuïc cuûa phieàn naõo, chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät, vaän chuyeån phaùp luaân vi dieäu, ñoä thoaùt caùc loaøi höõu tình! 
