Tạng Luận (Linh Sơn Pháp Bảo)
T083 TKL 1 (03) 1505 Tứ A Hàm Mộ Sao Giải Q.thượng (2)
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 1505 - TÖÙ A-HAØM MOÄ SAO GIAÛI, Quyeån Thöôïng                                1







TÖÙ A-HAØM-MOÄ SAO GIAÛI

THÖÙ HAI (Ñaây laø phaàn thöù hai cuûa Ñaéc phaàn thöù chín trong Phaùp ñoä Coâng ñöùc)

Hoûi: Phaùp naøo goïi laø Phöông tieän? Ñaùp: Phöông tieän laø Giôùi, Töùc (Öu-baù-si) vaø Trí. Kinh noùi, phöông tieän nghóa laø ñaïo, nghóa laø giaûi thoaùt laáy laøm ñaàu. Phöông tieän laø Ba- kieàn-ñoä Giôùi. Töùc (döùt) vaø Trí. Hoûi: Taïi sao laïi noùi kyõ veà giôùi? Ñaùp: Tröôùc haù khoâng noùi giôùi coù hai: theá gian vaø xuaát theá gian. Tröôùc noùi giôùi theá gian, ñaây laø noùi yù nghóa veà haønh giôùi xuaát theá gian. Hoûi: Laø phaùp naøo? Ñaùp: Giôùi laø hoaït ñoäng cuûa thaân, mieäng vaø maïng. Kinh noùi: Ñaúng khaåu, ñaúng haønh, ñaúng maïng” ñoù laø ba kieàn ñoä veà giôùi. Ñaúng khaåu laø haønh cuûa mieäng xa lìa loái noùi doái, noùi hai löôõi, noùi lôøi thoâ aùc, noùi lôøi khoâng caàn thieát vaø nhöõng lôøi khaùc. Ñaúng haønh laø haønh cuûa thaân xa lìa haønh ñoäng saùt-ñaïo-daâm, vaø nhieàu vieäc khaùc. Ñaúng maïng laø haønh Tyø kheo khaát thöïc, soáng vöøa ñuû vôùi nhöõng y phuïc, saøng toïa, thuoác men maø töï mình ñaõ nhaän, ngoaøi ñaây ra laø taø maïng caû. Öu-baø-taéc xa lìa naêm vieäc: Buoân baùn ñao gaäy, chaát ñoäc, röôïu, thòt, chuùng sinh, goïi laø ñaúng maïng (chaùnh maïng). Hoûi: Theá naøo laø Töùc (döùt tröø)? Ñaùp: Phaûi tinh taán nieäm vaø ñònh. Kinh noùi: ñaày ñuû ba thöù naøy goïi laø Dieät töùc (chaám döùt). Nhö ñoái vôùi daâm noä si tröôùc tieân laø ñình chæ chuùng, tieáp an truï trong söï ñình chæ aáy, töùc ñaày ba thöù: Tinh taán, nieäm, ñònh. Tinh taán laø söùc sieâng naêng, nghóa tinh taán laø vaäy. Vì khaû naêng ñi ñeán giaûi thoaùt. Neân goïi laø tinh taán. Hoûi: Noù laø nhöõng phaùp naøo? Ñaùp: Laø Tín, Haønh vaø Baát xaû. Kinh noùi ba tinh taán laø tin, thöôøng haønh, khoâng buoâng boû. Noù cung caáp heát thaûy moïi haïnh thieän, cho neân tin. Laø nghóa theá naøo? Vì ñöôïc thöïc haønh ñaàu tieân trong taát caû phaùp

SOÁ 1505 - TÖÙ A-HAØM MOÄ SAO GIAÛI, Quyeån Thöôïng                                 2

thieän, laø ñöùng ñaàu trong taát caû phaùp thieän. Nhö coù keä noùi: “Ngöôøi tin vaø haønh”. Keä naøy noùi Tín cuõng coù ba. Hoûi: Laø phaùp naøo? Ñaùp: Laø tin toân kính (Kính tín), tin hoan hyû ñöôïc haønh vaø tin ñöôïc giaûi thoaùt. Kinh noùi: Tin, Kính, Haønh thì ñöôïc giaûi thoaùt. Kính coù nghóa laø töø boû caën ñuïc. Ngöôøi caën ñuïc, maéc loãi laàm cuûa giaän döõ, loãi laàm cuûa khoâng bieát xaáu hoå, nhö nöôùc tuø ñoïng cuûa boø heo, giaãm ñuïc suoái nöôùc. Ñuïc nhö vaäy, nhöng bieát tröø boû caën ñuïc nhô thì nöôùc trong laïi. YÙ xaáu loaïn ñuïc, nhöng bieát laéng tröø thì noù trong laïi. Ñoù goïi laø Tín kính. Tin hoan hyû ñöôïc haønh, öa thích giaûi thoaùt laø nhö khi thaân mang beänh, thì khoâng öa aên, duø moùn ngon, heát beänh, thì môùi muoán aên. Khi baùm theo giaän döõ, thì khoâng öa nghe phaùp, khi ñöôïc thieän tri thöùc chæ baûo, lieàn öa theo. Sau ñoù töï nghó theá naøy: Phaùp naøy raát laø hay ñeïp. Thieän tri thöùc kia laïi vì voùi cho. Ñoù goïi laø tin hoan hyû thöïc haønh, öa thích giaûi thoaùt. Tin ñöôïc giaûi thoaùt laø tin khaû naêng trì giöõ. Nhö ngöôøi bò raén caén, nhôù coâng ñöùc phaân bieät Y thuaät, lôøi chuù, yù taäp trung laéng nghe cuûa hoï, tin lôøi chuùc nhö theá coù theã trò laønh. Tin ñöôïc chöa khoûi maø tìm laáy thuoác coù lôïi toát laønh. Nhö theá, ngöôøi bò raén ñoäc tham daâm caén, vì thöông xoùt hoï, Phaät Theá Toân noùi phaùp, voâ haønh. Ngöôøi aáy tin phaùp naøy coù theû cöùu chöõa, khoâng thuoác naøo khaùc, thì taâm daâm lieàn chaám döùt. Ño goïi laø tin ñöôïc giaûi thoaùt. Hoûi: Theá naøo laø Haønh? Ñaùp: Haønh laø sieâng naêng, daáy khôûi, thöôøng nieäm. Kinh noùi sieâng naêng, daáy khôûi, thöôøng nieäm laø ba haønh. Daäy khôûi laø laøm thieän, nhö duøi caây laáy löûa, roài gom phaân boø caây khoâ maø nhoùm löûa, vaø phaûi laøm lieân tuïc khoâng nghæ. Thöôøng moät loøng suy nieäm nhö vaäy, taâm yù töông öng khoâng nghó caùi gì khaùc. Nhö löûa kia phöït chaùy nôi toùc, muõ, thì chæ coøn caùch laáy tay daäp taét môùi thoâi. Ba haïnh aáy laø Haønh. Hoûi: Baát xaû laø phaùp naøo? Ñaùp: Khoâng buoâng boû laø khoâng lìa, khoâng chaùn, khoâng chuyeån dôøi. Ba thöù naøy laø Baát xaû. Khoâng lìa laø khoâng tính keå heát, tinh taán laøm maõi. Khoâng chaùn laø haønh trì laâu daøi, trong khi thöïc haønh, khoâng coù yù mong chôø keát quaû, neân khoâng chaùn. Khoâng ñoåi dôøi laø khoâng mong quaû, duø ñöôïc hay khoâng ñöôïc quaû; neáu mong thì coù luùc seõ khoâng thích laøm, seõ laø tinh taán gaéng göôïng! Caàn phaûi buoâng boû ba traïng thaùi ñoù, caàn phaûi nhaém tôùi keát quaû theo ñuùng nhö ñaïo daïy. Hoûi: Ñaõ noùi haønh Tinh taán, coøn Nieäm laø phaùp gì? Ñaùp: Laø nhôù nghó ñeán thaân, thoáng (thoï), yù vaø phaùp ôû trong, ngoaøi

SOÁ 1505 - TÖÙ A-HAØM MOÄ SAO GIAÛI, Quyeån Thöôïng                                 3

vaø caû hai khoâng queân. Kinh noùi: Trong ngoaøi vaø caû hai trong ngoaøi. Noùi khoâng queân laø noùi YÙ nieäm traûi qua. Nghó ñeán trong laø nghó thaân mình ñaõ thoï nhaän aám-xöù-giôùi. Ngoaøi laø nhöõng thoï nhaän cuûa ngöôøi khaùc, vaø thoï, khoâng thoï caû hai. Hoaëc ba kieät ôû trong laø chính, ôû ngoaøi laø chính, vaø trong ngoaøi laø chính. Beân trong daâm laø chính, beân ngoaøi giaän laø chính. Vì giaän ngöôøi khaùc chöù khoâng töï giaän. Hoaëc coù ngöôøi cho raèng caûm giaùc daâm cuõng do ngöôøi khaùc laøm, thì ñieàu naøy khoâng ñuùng nghóa. Bôûi beân trong nhieãm môùi phaùt sinh caûm giaùc daâm vôùi ngöôøi khaùc, ñoù laø do beân trong voán ñaõ chaáp tröôùc. Nhö Ñöùc Theá Toân noùi: Thaáy ngöôøi nöõ laø do beân trong (loøng tham cuûa minh) vaø nhaõn caên. Chính laø Kinh noùi pheá boû hai thöù. Töông öng vôùi ba kieät, trôï giuùp dieät ba kieát aáy laø nieäm nghó ñeán thaân coù ba thöù (trong, ngoaøi vaø caû hai) nhö treân noùi. Nhö vaäy, noùi töông töï thoáng, yù vaø phaùp, goäp thaønh möôøi hai nieäm. Hoûi: Tam muoäi (Ñònh) laø phaùp gì? Ñaùp: Laø ñònh Khoâng, Voâ töôûng, Voâ nguyeän. Ñoù laø ba Tam muoäi. Khoâng laø sôû höõu roãng khoâng. Hoûi: Coù nhieàu loaïi khoâng nhö thaønh aáp khoâng, nhaø cöûa khoâng, ñaây noùi khoâng naøo? Ñaùp: “Khoâng” laø Ngaõ taùc, sôû höõu taùc vaø caû hai ñeàu khoâng theå thaáy. Kinh noùi: Ngaõ taïo taùc, sôû höõu taïo taùc, vaø caû hai ñeàu khoâng theå thaáy, neân goïi laø khoâng. Hoûi: Phaùp naøo laø Ngaõ taùc, sôû höõu taïo taùc maø khoâng theå thaáy? Nhö Ñöùc Theá Toân noùi: “Ta khi xöa laø Baø la moân teân Chæ-la-maït (Ngaõ taùc). Laïi naùi: “Naøy Tyø kheo! Thaáy tay Ta naém hö khoâng” (sôû höõu taùc). Ñaây phaû chaêng laø khoâng theå thaáy? Ñaùp: Ñoù khoâng phaûi Ngaõ taùc, sôû höõu taùc maø laø Theá tuïc soá. (giaû haïnh). Noùi Ngaõ aám, giaùc laø Ngaõ taùc thì ñöùc Theá Toân cuõng khoâng can döï vaøo; noùi caûnh giôùi thieän laø sôû höõu taùc thì ñöùc Theá Toân cuõng khoâng coù noùi. Maø noùi raèng Phaùp aán khoâng, laø thöông haønh quaùn theá gian naøy laø roång khoâng, laáy ñoù so saùnh vôùi caùi toâi, caùi Ngaõ sôû höõu thì bieát ñöôïc caû ha ñeàu khoâng. Cho neân noùi khoâng thaáy laø khoâng Hoûi: Voâ nguyeän laø phaùp gì? Ñaùp: Voâ nguyeän töông öng vôùi voâ taùc ôû quaù khöù, vò lai. Kinh noùi voâ nguyeän, laø nghóa khoâng laäp, laø khoâng truï yù vaøo quaù khöù, hieän taïi, vò lai, vì ñoù heát thaûy ñeàu laø phaùp höõu vi. Kinh Thuyeát XÖÙ noùi: quaù khö … Kinh laïi noùi: Voâ nguyeän laø khoâng coù giaùc, thaân minh vaø Nieát-baøn khoâng coù ba nghóa naøy. Taïi sao laø moät nghóa, nhieàu nghóa? Nieát-baøn boû thaân thì khoâng coù nhaân duyeân, giaùc töông öng thì taát caû tö duy ñaõ dieät, Nieát-

SOÁ 1505 - TÖÙ A-HAØM MOÄ SAO GIAÛI, Quyeån Thöôïng                                     4

baøn töông öng vôùi voâ taän giaùc, thì thaân mình coøn, khoâng coøn khoâng noùi. Theá neân khoâng noùi aáy laø Voâ nguyeän. Hoûi: Voâ töôûng laø phaùp gì? Ñaùp: Laø lìa taát caû haønh, taùc vaø caû hai. Lìa boû taát caû höõu vi laø lìa taát caû haønh taùc. Noùi taùc laø haønh; noùi haønh laø taùc. Nhö böôùc vaøo voâ minh thì phöôùc, voâ phöôùc, A-ni-xaø laø nhaân haønh taùc, maø coù tieán gaàn ñeán Thöùc phaùt sinh, ñoù laø haønh; coøn voâ minh vaø haønh töùc laø taùc. Boû taát caû höõu vi laø noùi Voâ töôùng. Nhö Kinh Phaùp AÁn noùi: Saéc, töôûng khoâng theå ñaït ñöôïc; aáy chính laø noùi taát caû haønh taùc vaø caû hai ñeàu boû: Neân bieát Khoâng, Voâ nguyeän, Voâ töôùng nhö vöøa noùi, aáy laø Ñònh. Hoûi: Trí laø phaùp gì? Ñaùp: Laø trí töông öng vôùi Kieán ñòa, phaân bieät ñòa (Tu ñòa) vaø Voâ hoïc ñòa. Trí laø trí giaùc, nghóa laø trí tueä giaùc ngoä ôû ba ñòa: Kieán, Tu vaø Voâ hoïc. Hieän ra töùc laø thaáy (Kieán). Hoûi: Caùi gì hieän ra? Ñaùp: Laø caùc haønh phaân bieät Thaùnh ñòa, Caên, Löïc, Giaùc baùu, tröôùc chöa töøng thaáy, nay luaän ra. Ví nhö aùo ñöôïc giaët raát saïch, maø muøi thôm cuõ cuûa aùo vaãn coøn, sau ñoù duøng höông hoa raát thôm xoâng öôùp. Nhö vaäy goïi laø Kieán ñòa. YÙ tònh, Thieàn, Voâ löôïng, ngaên döùt caûm thoï, taêng nhaân duyeân lìa boû nhö xoâng höông thôm nhaát, ñoù laø Phaân bieät ñòa. Voâ hoïc ñòa laø daâm noä si chaám döùt khoâng coøn nhaân duyeân nöõa. Hoûi: Trí cuûa kieán ñòa laø gì? Ñaùp: Laø Phaùp trí, Quaùn trí vaø Vò tri trí. Nghæa Phaùp trí, Quaùn trí gioáng nhö ngöôøi Thaày thuoác bieát muït nhoït kia non hay giaø maø duøng dao moå ra. Sau ñoù duøng ngoùn tay xoa naén huyeát maïch löu thoâng, khoâng laøm toån töông gì roài moå muït nhoït roäng ra. Ngöôøi tu haønh cuõng vaäy, beát haønh daâm laø khoå, voâ thöôøng… Haønh voâ thöôøng khi ñi vaøo Kieán ñòa thaáy khoû lieàn ñoaïn, kieát söû lieàn boû, ñeàu laø do hai trí ñoaïn sao coù theå chöa ñoaïn ñöôïc! Haønh nhö theá, phaùt khôûi tö duy (Vò tri trí), bieát coûi Saéc, Voâ saéc cuõng voâ thöôøng gioáng nhö coõi Duïc. Nhö theá laø kieán khoå. Bieát lôïi cuûa haønh daâm laø caûnh giôùi cuûa khoå, ñoù laø Phaùp trí. Nhö vaäy töông töï Quaùn trí, vò tri trí ñoái vôùi coõi Saéc, Voâ saéc. Ñoù laø ba trí cuûa kieán Taäp. Töông töï nhö vaäy, ba trí phoái vôùi Töù ñeá thaønh möôøi hai trí cuûa kieán ñòa dieãn roäng neân bieát. Hoûi: Phaân bieät ñòa (Tu ñòa) coù bao nhieâu trí? Ñaùp: Töôùng Trí bieát veà töôùng, trí bieát veà haønh vaø trí bieát veà chuûng. Kinh noùi: Töôùng trí, haøïnh trí, chuûng trí, laø ba trí cuûa Phaân bieät ñòa nhö ñaõ noùi ôû treân.

SOÁ 1505 - TÖÙ A-HAØM MOÄ SAO GIAÛI, Quyeån Thöôïng                                 5

Hoûi: Töôùng laø phaùp naøo? Ñaùp: Laø töôùng sinh-truï-hoaïi. Kinh noùi: Töôùng goïi laø sinh, truï, hoaïi. Söï sinh töông öng vôùi truï, roài laàn löôït hö hoaïi vôõ naùt. Hoûi: Seõ khoâng ích lôïi gì khi noùi chuùng sinh vaø Nieát-baøn ñeàu cho laø coù töôùng (sinh, truï, hoaïi). Bôûi noùi nhö vaäy, thì Nieát-baøn rôi vaøo Voâ thöôøng soá, laø loãi raát lôùn, neáu khoâng nhö vaäy thì Kinh noùi sai soùt leõ ra chæ neân noùi höõu vi môùi laø töôùng sinh, truï, hoaïi? Vaû laïi neáu cho raèng noùi nhö vaäy laø taêng coâng ñöùc, thì theá naøo laø töôùng coâng ñöùc? Ñaùp: Neáu noùi Nieát-baøn laø töôùng Ngaõ, thì coù khaùc Ngaõ vaø khoâng khaùc Ngaõ, thaät ra Nieát-baøn, khoâng theå noùi (baát khaû thuyeát). Bôûi neáu noùi khaùc thì Nieát-baøn laø coù thöôøng, neáu noùi khoâng khaùc thì Nieát-baøn laø voâ thöôøng, caû hai ñeàu coù loãi. Do ñoù Nieát-baøn laø voâ töôùng khoâng theå noùi. Cho neân bieát noùi nhö vaäy laø coù ích lôïi, bieát ñoù laø töôùng cuûa phaùp höõu vi. Hôn nöõa, noùi nhö vaäy thì taêng coâng ñöùc, bôûi trí bieát roõ ba töôùng nhöv aäy maø taêng coâng ñöùc tu haønh. Hoûi: Theá naøo laø haønh? Ñaùp: Laø haønh voâ thöôøng, khoå, voâ ngaõ, kieán. Kinh noùi: Haønh laø bieát khaép veà nghóa, veà töôùng laø haønh. Bieát nghóa naày laø voâ thöôøng, thì bieát AÁm voâ thöôøng, cho n6n khoå; noùi raèng khoå cho neân seõ töông öng vôùi voâ ngaõ, ñoù laø bieát veà haønh. Moïi phaùp voâ thöôøng khoâng toàn taïi laâu daøi, nhö boït nöôùc. Khoå vaây ngaët, nhö laø muõi nhoïn ñaâm vaøo thaân. Voâ ngaõ, laø do khoâng coù töï taïi, nhö möôïn thaân theå ñeå hoaït ñoäng. Ñoù laø bieát veà haønh. Hoûi: Chuûng laø gì? Ñaùp: Ñoù laø khí vò (muøi vò ngon), tai hoïa vaø ñöôïc lìa boû. Hoûi: Laø thuoäc caùi gì? Ñaùp: Laø höõu vi. Khí vi laø nhieãm tröôùc; tai hoïa laø aùc vaø ñöôïc lìa boû laø lìa boû nhieãm tröôùc vaø aùc. Duïc laïc ôû coõi Trôøi laø khí vò. Ñòa nguïc, suùc sinh, ngaï quyû ñau khoå laø tai hoïa. Lìa boû Phaät vaø aùc vöøa neâu laø ñöôïc lìa boû. Chaùnh kieán nhö vaäy veà coâng ñöùc cuûa chuùng, thì aùc kieán ñöôïc côûi boû. Ñoù goïi laø trí bieát veà chuûng cuûa Phaân bieät ñòa. Hoûi: Theá naøo laø trí cuûa Voâ hoïc ñòa? Ñaùp: Ñoù laø Tì-xaø-trí, thaàn thoâng trí vaø Bieät trí (Kinh noùi Töù bieän taøi). Töùc laø Minh ñaït trí, Thaàn thoâng trí vaø Bieän trí. Ba trí naøy cuûa Voâ hoïc ñòa. Hoûi: Minh ñaït (thaáu suoát) Phaùp gì? Ñaùp: Laø trí thaáu suoát söï vieäc ñôøi tröôùc, nôi sinh vaø laäu taän. Kinh noùi: “Tieàn theá nieäm trí, Sinh xöù trí vaø Laäu taän trí”. Vì khaû naêng thaáu suoát höõu laøm chính neân Minh ñaït coøn coù nghóa laø Tri (bieát roõ). Tieàn theá

SOÁ 1505 - TÖÙ A-HAØM MOÄ SAO GIAÛI, Quyeån Thöôïng                                   6

nieäm trí laø trí nhôù moïi sôû haønh cuûa kieáp tröôùc. Sinh xöù trí laø trí nhôù haønh quaû ñaõ ñöôïc nhaän. Laäu taän trí thì seõ noùi ôû phaàn sau. Nhö ba kieát ôû ba ñôøi quaù khöù, vò lai, hieän taïi thì quaù khöù vôùi moïi sôû taùc cuûa möôøi taùm kieán, vò lai boán möôi boán kieán, hieän taïi thaân keán, trí ñeàu bieát roõ. Cho neân, Tieàn theá nieäm trí, Sinh xöù trí thaáy roõ (giaùc) moïi haønh nôi hieän taïi, quaù khöù, vò lai. Tieàn theá nieäm trí bieát roõ ñôøi tröôùc, Sinh xöù trí bieát roõ choå sinh ñôøi tröôùc, ñôøi sau khoâng queân. Laïi noùi tieá Voâ laäu trí (Laäu taän trí) ñoù laø Taän trí, Voâ sôû sanh trí vaø Nguyeän trí. Kinh noùi: MoÏi kieát söû cuûa ta ñaõ chaám döùt heát, ñoù laø Taän trí; söï sinh cuûa ta khoâng coøn nöõa, ñoù laø Voâ sôû sanh trí (Voâ snah trí). Ví nhö Thaày thuoác trò beänh nhaân bò raén caén, ñaõ huùt heát chaát ñoäc, goïi ñoù laø Taän trí. Noïc khoâng coøn phaùt beänh laïi nöõa thì goïi laø Voâ sôû sanh trí. Coøn Nguyeä trí töùc laø Thanh vaên nhôù laïi ñôøi tröôùc cuûa mình, khoâng nghó ñeán ngöôøi kaùc. Vì theá trí tröôùc nguyeän cho ngöôøi khaùc, neân cuõng bieát ñöôïc ñôøi tröôùc cuûa ngöôøi khaùc, goïi ñoù laø nguyeän trí. Hoûi: Thaàn thoâng trí laø theá naøo? Ñaùp: Thaàn thoâng trí laø Naêng löïc bay leân. -Nghe thaáu suoát - Bieát bay xa vaø thaàn thoâng bieát taâm yù ngöôøi khaùc. Naêng löïc bay … laø nghóa töï taïi. Luïc thoâng laø ba trí noùi tröôùc coäng vôùi naêng löïc bay-nghe-bieát taâm yù ngöôøi khaùc. Naêng löïc bay… seõ noùi ôû phaàn sau. Noùi veà nghe thaáu suoát laø do tröôùc thöïc haønh ñònh, trong moät nhaân duyeân naøo ñoù roài taêng tröôûng phaàn ñaïi ñòa aáy maø ñaït ñöôïc naêng löïc nghe. Vì theá coù theå nghe tieáng Trôøi, Ngöôøi tuøy löïc. Nhö thaáy xa, thaáy gaàn, tuøy thò löïc, gioáng nhö tuøy ñònh maø ñöôïc nhö theá. Trí beát taâm yù ngöôøi khaùc laø nhö gaëp chuùng sinh nghe tieáng chuùng sinh thì bieát ñöôïc yù nghóa cuûa hoï. Noùi tieáp veà Naêng löïc bay ( Nhö yù tuùc) ñoù laø ba naêng löïc: bay leân khoâng töï taïi bieán hoùa töï taïi vaø Thaùnh töï taïi. Bay leân hö khoâng töï taïi laø coù theå vaøo trong nöôùc, trong ñaát, aån hieän, xuyeân töôøng nhaø nuùi khoâng ngaên ngaïi; tay chaïm maët trôøi maët Traêng. Bieán hoùa töï taïi laø bieán thaønh xe, ngöôøi, nuùi, caây, thaønh, vöôøn, soâng, nöôùc. Thaùnh töï taïi laø khaû naêng truï giöõ, khieán hoùa nöôùc thaønh söõa, giöõa chaân maøy phoùng aùnh saùng… nhö theá maø so saùnh nhöõng thöù khaùc … Toùm laïi ba loaïi cuûa thaàn thoâng tín coäng vôùi Theá nieäm trí, Sinh dieät trí noùi ôû treân, goïi laø Nguõ thoâng cuûa ngöôøi phaøm phu. Hoûi: Bieän trí laø theá naøo? Ñaùp: Laø phöông tieän bieát roõ (giaùc) phaùp, nghóa, öùng vaø phaân bieät. kinh. Kinh noùi: Giaùc phaùp phöông tieän, Giaùc nghóa phöông tieän, ÖÙng

SOÁ 1505 - TÖÙ A-HAØM MOÄ SAO GIAÛI, Quyeån Thöôïng                              7

phöông tieän, Phaân bieät phöông tieän goïi laø Töù bieän taøi. Trong ñaây, Giaùc phaùp laø bieát roõ veà danh cuù cuûa caùc phaùp, giaùc nghóa laø bieát roõ nghóa voán coù cuûa danh cuù aáy. Nhö bieát löûa laø danh (teân goïi), söï ñoát noùng laø nghóa cuûa danh aáy. ÖÙng vôùi danh nhö vaäy, hôïp vôùi saéc laø nghóa, cuøng bieát roõ phaân bieät, khoâng queân. Vôùi danh nhö vaäy, tuøy thích öùng nhö vaäy, baùo quaû nhö vaäy khoâng taø vaïy, ñieân ñaûo maø bieát. Caùc bieän taøi naøy laø trí cuûa Voâ hoïc ñòa. Hoûi: Tö duy veà Giôùi, Ñònh trong Hoïc, Voâ laäc, vì sao khoâng noùi thaønh ba loaïi? Ñaùp: Khoâng coù giôùi rieâng taêng ích cho Hoïc lìa boû saùt sinh, chuùng sinh hoä trì, maø A- la-haùn thì khoâng. Cho neân khoâng phieàn noùi Hoïc. Bieát yù nhö theá, khoâng caàn noùi nhieàu, töùc bieát cuõng coù ba loaïi thoâi. Nhö vaäy, trong ba phaùp cuûa Baø-toá-baït-ñaø noùi, hai giaûi thoaùt ñoä laàn löôït (Cuï vaø Phöông tieän ñaõ noùi xong).


