Tạng Luận (Linh Sơn Pháp Bảo)
T085 TKL 3 (12) Luận Đại Trí Độ-Phẩm 46-Việc Ma
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 68                                          143










LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ QUYEÅN 68

GIAÛI THÍCH PHAÅM BOÁN MÖÔI SAÙU: VIEÄC MA

KINH: Baáy giôø Tueä-maïng Tu-boà-ñeà baïch Phaät raèng: Baïch ñöùc Theá Toân! Thieän nam töû thieän nöõ nhaân aáy phaùt taâm Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Boà-ñeà, tu saùu Ba-la-maät, thaønh töïu tueä giaùc cho chuùng sanh, nghieâm tònh Phaät ñoä, Phaät ñaõ taùn thaùn noùi coâng ñöùc hoï roài. Baïch ñöùc Theá Toân! Côù sao thieän nam töû thieän nöõ nhaân aáy caàu Phaät ñaïo laïi gaëp caùc chöôùng naïn? Phaät baûo Tu-boà-ñeà; Bieän taøi vui noùi khoâng phaùt sanh lieàn, neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Tu-boà-ñeà thöa: Baïch ñöùc Theá Toân! Vì nhaân duyeân gì bieän taøi vui noùi khoâng phaùt sanh lieàn laø ma söï cuûa Boà-taùt? Phaät daïy: Coù Boà-taùt ma-ha-taùt khi tu Baùt-nhaõ Ba-la-maät, khoù ñaày ñuû saùu Ba-la-maät, vì nhaân duyeân aáy neân bieän taøi vui noùi khoâng phaùt sanh lieàn, ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Bieän taøi vui noùi voäi vaõ phaùt khôûi, neân bieát cuõng laø ma söï cuûa Boà-taùt. Baïch ñöùc Theá Toân! Vì nhaân duyeân gì, bieän taøi vui noùi voäi vaõ phaùt khôûi, laïi laø ma söï? Phaät daïy: Boà-taùt ma-ha-taùt tu Thí Ba-la-maät cho ñeán Baùt-nhaõ Ba- la-maät maø ñaém vaøo söï öa vui thuyeát phaùp vì nhaân duyeân aáy, neân bieát bieän taøi vui noùi voäi vaøng phaùt khôûi, laø ma söï cuûa Boà-taùt. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Khi cheùp kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät aáy, maø taâm ngaïo maïn voâ leã, neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Khi cheùp kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät maø loaïn taâm cöôøi giôõn, neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Neáu khi cheùp kinh Baùt-nhaõ maø baát kính, khinh cöôøi, neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt.

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 68                                        144

Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Neáu khi cheùp kinh Baùt-nhaõ maø loaïn taâm baát ñònh, neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Neáu cheùp kinh maø moãi ngöôøi khoâng hoøa hôïp, neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Thieän nam töû thieän nöõ nhaân nghó raèng: “Ta khoâng ñöôïc yù vò trong kinh Baùt-nhaõ”, lieàn boû ñi, neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Khi thoï trì, ñoïc tuïng, thuyeát giaûng, hoaëc nhôù nghó ñuùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät maø taâm ngaïo maïn voâ leã, neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Neáu trong khi thoï trì, thaân caän, nhôù nghó ñuùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät, maø laïi cöôøi nhau cöôøi ñuøa, neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Neáu trong khi thoï trì, ñoïc tuïng, nhôù nghó ñuùng vaø tu haønh kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät, maø khinh mieät cuøng nhau, neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Neáu khi thoï trì, ñoïc tuïng cho ñeán nhôù nghó ñuùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät, maø taâm taùn loaïn thì neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Neáu trong khi thoï trì, ñoïc tuïng cho ñeán nhôù nghó ñuùng Baùt-nhaõ Ba- la-maät, maø taâm khoâng hoøa hôïp thì neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Tu-boà-ñeà baïch Phaät raèng: Baïch ñöùc Theá Toân! Theá Toân noùi thieän nam töû thieän nöõ nhaân nghó raèng: “Ta khoâng ñöôïc yù vò trong kinh” lieàn boû ñi thì neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Baïch ñöùc Theá Toân! Vì nhaân duyeân gì Boà-taùt khoâng ñöôïc yù vò trong kinh lieàn boû ñi? Phaät daïy: Boà-taùt ma-ha-taùt aáy, ñôøi tröôùc tu haønh Baùt-nhaõ Ba-la- maät, Thieàn Ba-la-maät, Taán Ba-la-maät, Nhaãn Ba-la-maät, Giôùi Ba-la-maät, Thí Ba-la-maät khoâng ñöôïc bao laâu, neân ngöôøi aáy khi nghe noùi Baùt-nhaõ Ba-la-maät, lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, suy nghó vaø noùi raèng: Ta ñoái vôùi Baùt-nhaõ Ba-la-maät, khoâng ghi nhôù, taâm khoâng thanh tònh, beøn töø choã ngoài ñöùng daäy boû ñi, neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Tu-boà-ñeà baïch Phaät raèng: Baïch ñöùc Theá Toân! Vì nhaân duyeân gì, khoâng ñöôïc thoï kyù, khi nghe noùi Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu, beøn töø choã ngoài ñöùng daäy boû ñi? Phaät baûo Tu-boà-ñeà: Neáu Boà-taùt chöa vaøo trong phaùp vò, neân chö Phaät khoâng thoï kyù Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Boà-ñeà cho. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Khi nghe noùi Baùt-nhaõ Ba-la-maät, Boà-taùt nghó raèng: Ta khoâng coù danh töï trong ñaây, taâm khoâng thanh tònh, neân bieát ñoù

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 68                                           145

laø ma söï cuûa Boà-taùt. Phaät daïy: Boà-taùt chöa ñöôïc thoï kyù, chö Phaät khoâng noùi ñeán danh töï. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Boà-taùt ma-ha-taùt aáy nghó raèng: Trong Baùt-nhaõ Ba-la-maät, khoâng coù danh töï nôi sanh cuûa ta, hoaëc xoùm laøng, thaønh aáp neân ngöôøi aáy khoâng muoán nghe Baùt-nhaõ Ba-la-maät, beøn töø trong hoäi chuùng ñöùng daäy boû ñi. Ngöôøi aáy nhö töø khi khôûi nieäm, moãi nieäm tröø moät kieáp, môùi phaûi laïi sieâng tinh taán, caàu Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Boà-ñeà. LUAÄN: Taát caû phaùp höõu vi, ñeàu coù theâm leân. Theâm leân laø traùi ngöôïc nhau; traùi nhau töùc laø giaëc oaùn cuûa nhau. Nhö söùc nöôùc ñöôïc theâm leân thì dieät taét löûa, söùc löûa ñöôïc theâm leân thì laøm tieâu maát nöôùc; cho ñeán coû caây ñeàu coù söï haïi nhau, huoáng gì chuùng sanh. Boà-taùt ma-ha-taùt coù taâm ñaïi töø bi, tuy khoâng gaây oaùn vôùi chuùng sanh, maø chuùng sanh laïi gaây oaùn vôùi Boà-taùt, vì thaân Boà-taùt laø phaùp höõu vi, neân coù theå laøm cho chöôùng naïn. ÔÛ treân Phaät noùi coâng ñöùc Boà-taùt, ñoù laø ñöôïc chö Phaät, Boà-taùt, chö thieân hoä trì, maø chöa noùi ñeán töôùng giaëc oaùn, vì Phaät thöông xoùt, neân tröôùc tuy ñaõ löôïc noùi, maø nay Tu-boà-ñeà thænh Phaät noùi roäng vieäc chöôùng naïn. Tuy Phaät taâm bình ñaúng ñoái vôùi heát thaûy chuùng sanh, heát thaûy phaùp, song vì Boà-taùt coù theå laøm lôïi ích lôùn cho theá gian, neân Phaät noùi töôùng caùc vieäc chöôùng naïn, toát xaáu, lôïi haïi; laø ñaïo, laø chaúng phaûi ñaïo. Phaät khoâng khieán ngöôøi tu haønh huûy hoaïi ngöôøi gaây chöôùng naïn, chæ khieán giaùc tri, khoâng theo vieäc aáy. Sao goïi laø giaëc oaùn? Löôïc noùi: Hoaëc chuùng sanh, hoaëc phi chuùng sanh coù theå laøm trôû ngaïi taâm Voâ thöôïng ñaïo cuûa Boà-taùt, ñeàu goïi laø giaëc oaùn. Phi chuùng sanh laø taät beänh, ñoùi khaùt, laïnh noùng, aùp böùc truïy laïc, v.v... chuùng sanh laø ma vaø ma daân, quyû döõ, ngöôøi taø kieán nghi ngôø khoâng tin, ngöôøi döùt thieän caên, ngöôøi ñònh kieán coù sôû ñaéc, ngöôøi quyeát ñònh phaân bieät caùc phaùp, ngöôøi ñaém saâu caùi vui theá gian, giaëc oaùn, vieäc quan, sö töû, hoå lang, thuù döõ, truøng ñoäc v.v... Giaëc chuùng sanh coù hai thöù: Hoaëc trong hoaëc ngoaøi. Trong laø töø trong taâm sanh, lo saàu khoâng ñöôïc phaùp vò, sanh taø kieán, nghi ngôø, hoái tieác, khoâng tin. Ngoaøi laø nhö treân noùi. Caùc naïn söï nhö vaäy, Phaät goïi chung laø ma. Ma coù boán thöù: Ma phieàn naõo, ma nguõ aám, ma cheát, ma trôøi. Ma phieàn naõo laø moät traêm leû taùm phieàn naõo, phaân bieät roäng coù taùm möôi boán ngaøn phieàn naõo. Ma nguõ aám laø do nhaân duyeân phieàn naõo vaø nghieäp hoøa hôïp coù ñöôïc thaân naøy. Boán ñaïi vaø boán ñaïi taïo saéc (saéc, höông, vò, xuùc) vaø nhaõn caên

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 68                                           146

v.v... goïi laø saéc uaån; moät traêm leû taùm phieàn naõo caùc thoï hoøa hôïp, goïi laø thoï uaån; caùc töôûng nhoû lôùn, voâ löôïng, voâ sôû höõu, phaân bieät hoøa hôïp, goïi laø töôûng uaån. Do taâm phaân bieät toát xaáu phaùt sanh, taâm khôûi leân tham duïc, saân nhueá, phaùp töông öng, phaùp khoâng töông öng vôùi taâm, goïi laø haønh uaån; saùu caên traàn hoøa hôïp sanh saùu thöùc, saùu thöùc aáy phaân bieät hoøa hôïp thaønh voâ löôïng voâ bieân taâm, goïi laø thöùc uaån. Ma cheát laø do voâ thöôøng neân phaù söï töông tuïc cuûa maïng soáng cuûa thaân nguõ uaån, lìa heát ba phaùp laø thoï, noaõn, thöùc, neân goïi laø ma cheát. Ma trôøi laø chuû coõi Duïc, ñaém saâu caùi vui theá gian, vì coù sôû ñaéc, neân sanh taø kieán, ganh gheùt taát caû thaùnh hieàn, Nieát-baøn, ñaïo phaùp. AÁy goïi laø ma trôøi. Ma laø hay cöôùp maïng. Chæ Ma cheát môùi thaät söï cöôùp maïng, caùc ma kia cuõng laøm nhaân duyeân cöôùp thaân maïng, vaø cuõng cöôùp maïng soáng trí tueä, theá neân goïi noù laø keû gieát. Hoûi: Moät Ma naêm aám ñaõ goàm ba thöù ma, côù gì noùi rieâng ra boán? Ñaùp: Thaät laø moät ma, nhöng vì phaân bieät nghóa noù neân coù boán. Ma phieàn naõo laø do ngöôøi ta tham duïc, saân nhueá, neân cheát vaø coù theå laøm nhaân duyeân cöôùp maïng soáng. Noù laø nhaân duyeân gaàn cöôùp maïng soáng, neân noùi rieâng. Ma trôøi do nghieäp phöôùc ñöùc hoãn taïp neân ñöôïc theá löïc lôùn, do taø kieán neân coù theå cöôùp maïng soáng trí tueä, cuõng laøm nhaân duyeân cho söï cheát, theá neân noùi rieâng. Söùc cuûa voâ thöôøng cheát lôùn, khoâng moät ai traùnh khoûi, raát ñaùng sôï ñaùng chaùn, theá neân noùi rieâng ma cheát. Hoûi: Vì sao ma laøm naõo loaïn ngöôøi tu? Ñaùp: Tröôùc ñaõ noùi roäng. Trong phaåm naøy ñeàu coù noùi nghóa boán thöù ma, chæ tuøy choã maø noùi. Laïi nöõa, ba ma khoâng rôøi nhau, neâu coù naêm uaån thì coù phieàn naõo, coù phieàn naõo thì thieân ma ñöôïc choã deã ñeå phaù; naêm uaån vaø phieàn naõo hoøa hôïp neân coù thieân Ma. Theá neân Tu-boà-ñeà hoûi Phaät: Treân ñaõ taùn thaùn coâng ñöùc Boà-taùt, côù sao nay noùi Boà-taùt coù ma söï khôûi leân? Phaät ñaùp: Bieän taøi vui noùi khoâng sanh khôûi lieàn, aáy laø ma söï. Neáu Boà-taùt thöông xoùt chuùng sanh, leân toøa cao thuyeát phaùp, maø bieän taøi vui noùi khoâng sanh khôûi, thì thính giaû öu saàu noùi raèng: Chuùng ta coá ñi ñeán nghe maø phaùp sö khoâng noùi; hoaëc nghó raèng phaùp sö sôï seät cho neân khoâng theå noùi; hoaëc baûo phaùp sö khoâng bieát cho neân khoâng theå noùi; hoaëc töï nghó mình toäi loãi raát naëng neân khoâng noùi; hoaëc baûo vì khoâng ñöôïc cuùng döôøng neân khoâng chòu noùi; hoaëc baûo vì khinh heøn chuùng ta neân khoâng noùi; hoaëc vì quen öa vui neân

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 68                                         147

khoâng noùi. Do caùc nhaân duyeân nhö vaäy, laøm cho taâm thính giaû baïi hoaïi; vì khoâng vui neân goïi laø Ma söï. Laïi nöõa, Boà-taùt vì thöông xoùt chuùng sanh, ñi ñeán muoán thuyeát phaùp, thính giaû muoán nghe, taâm phaùp sö muoán noùi, maø mieäng khoâng noùi ñöôïc, thaáy roõ raøng laø Ma söï, nhö ma xaâm nhaäp taâm A-nan, Phaät hoûi ba laàn, maø ba laàn khoâng ñaùp, laâu môùi ñaùp. Trong ñaây Tu-boà-ñeà thöa Theá Toân: Vì sao bieän taøi khoâng sanh khôûi lieàn? Phaät ñaùp: Boà-taùt khi tu saùu Ba-la-maät, khoù ñaày ñuû saùu Ba-la-maät. Vì sao? Vì ngöôøi aáy do nhaân duyeân ñôøi tröôùc ñoän caên, bieáng nhaùc, ma deã daøng chi phoái; khoâng nhaát taâm tu saùu Ba-la-maät, neân bieän taøi vui noùi khoâng sanh khôûi lieàn. Hoûi: Nhö bieän taøi vui noùi khoâng sanh khôûi lieàn aáy laø Ma söï, nay bieän taøi vui noùi vuït sanh khôûi coù gì laïi laø ma söï? Ñaùp: AÁy laø vì phaùp sö aùi phaùp, ñaém phaùp, caàu thanh danh, neân töï phoùng tuùng vui noùi, khoâng coù nghóa lyù, nhö ngöïa lung khoù ngaên, laïi nhö nöôùc lôùn meânh moâng, laãn loän moïi ñoà nhô. Theá neân trong ñaây Phaät töï noùi: Boà-taùt tu saùu Ba-la-maät maø öa ñaém thuyeát phaùp, aáy laø Ma söï. Laïi nöõa, Baùt-nhaõ Ba-la-maät vì phaù taâm kieâu maïn neân xuaát hieän, maø ngöôøi cheùp kinh naøy laïi sanh taâm chaáp ngaõ, kieâu maïn, taâm kieâu maïn neân thaân cuõng töï cao, nghóa laø ngaïo maïn voâ leã, khi cheùp kinh Baùt-nhaõ Ba-la- maät duøng taâm khinh maïn, taâm saân nhueá, giôõn cöôøi baát kính. Laïi nöõa, ñoái vôùi Baùt-nhaõ Ba-la-maät neáu nhaát taâm, nhieáp taâm coøn khoù ñöôïc, huoáng gì ñem taâm taùn loaïn maø cheùp. Khi cheùp theo mieäng ngöôøi truyeàn trao, hoaëc cheùp theo kinh quyeån, neáu nhaát taâm hoøa hôïp thì ñöôïc. Neáu ngöôøi truyeàn khoâng trao cho, nhö vaäy laø khoâng hoøa hôïp. Laïi nöõa, khi xem Baùt-nhaõ Ba-la-maät, phaåm naøo cuõng noùi khoâng, khoâng coù ñieàu gì ñaùng vui, lieàn nghó raèng: “Ta ñoái vôùi kinh naøy khoâng ñöôïc yù vò”, beøn boû ñi. Baùt-nhaõ Ba-la-maät laø caên baûn cuûa taát caû ñieàu vui, ngöôøi aáy khoâng ñöôïc yù vò, aáy laø ma söï. Laïi nöõa, khi thoï trì, ñoïc tuïng, thuyeát giaûng, nhôù nghó ñuùng, maø ngaïo maïn voâ leã, hieän töôùng cöôøi côït, taâm taùn loaïn, khoâng hoøa hôïp, nhö treân noùi. Cuøng nhau khinh mieät laø, khi theo ngöôøi laõnh thoï, nhôù nghó ñuùng, môùi coù vieäc thaày troø khinh deå nhau; coøn khi cheùp kinh, chæ coù boû ñi, khoâng khinh deå nhau, theá neân khoâng coù khinh mieät. Hoûi: Ñoái vieäc treân, côù sao chæ hoûi khoâng ñöôïc yù vò trong kinh, maø khoâng hoûi vieäc khaùc?

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 68                                               148

Ñaùp: Baùt-nhaõ Ba-la-maät, ñöôïc thaùnh nhaân noùi ra, khaùc vôùi phaøm phu noùi, theá neân ngöôøi phaøm phu khoâng ñöôïc yù vò. YÙ Tu-boà-ñeà laø, Baùt- nhaõ Ba-la-maät laø tích tuï traân baûo thanh tònh, hay laøm lôïi chuùng sanh, khoâng coù toäi loãi, côù sao ngöôøi aáy khoâng ñöôïc yù vò? Phaät ñaùp: Vì ngöôøi aáy ñôøi tröôùc tu saùu Ba-la-maät khoâng laâu, vì naêm caên tín, taán v.v... moûng, neân khoâng theå tin phaùp khoâng, voâ töôùng, voâ taùc, khoâng nôi nöông töïa. Taâm taùn loaïn khôûi leân noùi raèng: Phaät laø baäc Nhaát thieát trí, côù sao khoâng thoï kyù cho ta, lieàn boû ñi. Caùc ñieàu khaùc deã hieåu, neân khoâng noùi. Tu-boà-ñeà hoûi: Neáu nhö vaäy,côù sao khoâng thoï kyù cho toâi? Phaät laø baäc ñaïi bi neân thöông xoùt, nieäm töôûng, phoøng hoä taâm kia khoûi bò ñoïa aùc. Phaät daïy: Ngöôøi chöa vaøo ngoâi phaùp, chö Phaät khoâng thoï kyù. Vì sao? Vì chö Phaät tuy bieát heát vieäc laâu xa cuûa chuùng sanh, nhöng vì haøng tieân nhaân ñuû naêm thaàn thoâng vaø chö thieân, thaáy ngöôøi chöa coù nhaân duyeân cuûa haønh nghieäp thieän ñaùng ñöôïc thoï kyù maø neáu Phaät thoï kyù, thì seõ khinh Phaät maø khoâng tin: “khoâng coù ñuû nhaân duyeân côù sao thoï kyù cho?”; theá neân ngöôøi vaøo ngoâi phaùp môùi ñöôïc thoï kyù. Danh töï vaø xoùm laøng ngöôøi aáy, cuõng nhö vaäy. Ngöôøi aáy töø toøa ñöùng daäy boû ñi, tuøy kia khôûi nieäm nhieàu ít, moãi nieäm tröø moät kieáp, khi traû heát toäi, trôû laïi laøm thaân ngöôøi môùi seõ trôû laïi tu baáy nhieâu kieáp baèng kieáp traû toäi. KINH: Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Boà-taùt hoïc caùc kinh khaùc boû Baùt-nhaõ Ba-la-maät, thì troïn khoâng theå ñaït ñöôïc trí Nhaát thieát chuûng. Thieän nam töû thieän nöõ nhaân aáy boû goác, vin laáy caønh laù, cuõng neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Tu-boà-ñeà baïch Phaät raèng: Baïch ñöùc Theá Toân! Nhöõng kinh khaùc laø nhöõng kinh gì, maø thieän nam töû thieän nöõ nhaân hoïc khoâng theå ñaït ñeán trí Nhaát thieát chuûng? Phaät daïy: AÁy laø kinh maø haøng Thanh vaên caàn hoïc; ñoù laø boán nieäm xöù, boán chaùnh caàn, boán nhö yù tuùc, naêm caên, naêm löïc, baûy giaùc phaàn, taùm Thaùnh ñaïo phaàn; ba cöûa giaûi thoaùt laø khoâng, voâ töôùng, voâ taùc. Thieän nam töû thieän nöõ nhaân ôû trong ñoù chöùng ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn, quaû Tö- ñaø-haøm, quaû A-na-haøm vaø quaû A-la-haùn. AÁy laø sôû haønh cuûa Thanh vaên, khoâng theå daït ñeán trí Nhaát thieát chuûng. Nhö vaäy laø thieän nam töû, thieän nöõ nhaân aáy boû Baùt-nhaõ Ba-la-maät maø thaân caän caùc kinh khaùc. Vì sao? Tu-boà-ñeà töø trong Baùt-nhaõ Ba-la- maät xuaát sinh caùc Boà-taùt ma-ha-taùt, thaønh töïu phaùp theá gian, xuaát theá gian. Tu-boà-ñeà, Boà-taùt ma-ha-taùt hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät, cuõng hoïc phaùp

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 68                                         149

theá gian, xuaát theá gian. Tu-boà-ñeà! Ví nhö choù khoâng theo chuû kieám aên, maø laïi theo ngöôøi laøm vieäc kieám aên. Nhö vaäy, Tu-boà-ñeà! Ñôøi vò lai coù thieän nam töû, thieän nöõ nhaân, boû goác Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu maø vin laáy caønh laù caùc kinh cuûa haøng Thanh vaên, Bích-chi Phaät haønh trì; neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Tu-boà-ñeà! Thí nhö coù ngöôøi muoán thaáy voi, thaáy roài trôû laïi ñi xem daáu chaân noù. Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Ngöôøi aáy saùng suoát chaêng? Tu-boà-ñeà thöa: Khoâng saùng suoát, baïch Theá Toân. Phaät daïy: Caùc thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu Phaät ñaïo cuõng nhö vaäy, ñaõ ñöôïc nghe Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu roài boû ñi, maø thuû laáy kinh caàn tu hoïc cuûa haøng Thanh vaên, Bích-chi Phaät. Tu-boà-ñeà! Neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Tu-boà-ñeà! Thí nhö ngöôøi muoán thaáy bieån lôùn, laïi ñi tìm nöôùc ôû daáu chaân traâu, nghó raèng: “Nöôùc bieån lôùn coù baèng nöôùc naøy chaêng?” Tu-boà- ñeà! YÙ oâng nghó sao? Ngöôøi aáy laø thoâng minh chaêng? Tu-boà-ñeà thöa: Khoâng. Phaät daïy: Ñôøi vò lai coù thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu Phaät ñaïo cuõng nhö vaäy, ñöôïc nghe Baùt-nhaõ Ba-la-maät roài boû ñi, maø thuû laáy kinh caàn tu hoïc cuûa haøng Thanh vaên, Bích-chi Phaät; neân bieát ñoù cuõng laø ma söï cuûa Boà-taùt. Tu-boà-ñeà! Thí nhö thôï kheùo hoaëc hoïc troø cuûa thôï kheùo nghó muoán laøm cung ñieän thuø thaéng cuûa trôøi Ñeá-thích, laïi ño cung ñieän maët trôøi maët traêng. Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Ngöôøi aáy laø thoâng minh chaêng? Tu-boà-ñeà thöa: Khoâng. Ñuùng vaäy, Tu-boà-ñeà! Ñôøi vò lai coù thieän nam töû, thieän nöõ nhaân phöôùc ñöùc moûng caàu Phaät ñaïo, ñaõ ñöôïc nghe Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu roài boû ñi, maø tìm trí Nhaát thieát chuûng trong kinh cuûa haøng Thanh vaên, Bích-chi Phaät tu hoïc. Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Ngöôøi aáy laø thoâng minh chaêng? Tu-boà-ñeà thöa: Khoâng. Phaät daïy: Neân bieát ñoù cuõng laø ma söï cuûa Boà-taùt. Tu-boà-ñeà! Thí nhö coù ngöôøi muoán thaáy Chuyeån luaân Thaùnh vöông, khi thaáy maø khoâng bieát, sau thaáy caùc tieåu quoác vöông, thuû laáy töôùng maïo roài noùi raèng: Chuyeån luaân Thaùnh vöông coù khaùc gì ñaâu? Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Ngöôøi aáy laø thoâng minh chaêng? Tu-boà-ñeà thöa: Khoâng. Tu-boà-ñeà! Ñôøi vò lai coù thieän nam töû, thieän nöõ nhaân phöôùc ñöùc moûng, caàu Phaät ñaïo, ñöôïc nghe Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu roài boû ñi, maø tìm

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 68                                          150

trí Nhaát thieát chuûng trong caùc kinh cuûa haøng Thanh vaên, Bích-chi Phaät caàn tu hoïc. Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Ngöôøi aáy laø thoâng minh chaêng? Tu-boà-ñeà thöa: Khoâng. Phaät daïy: Neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Tu-boà-ñeà! Thí nhö ngöôøi ñoùi ñöôïc ñoà aên traêm vò, boû ñi roài trôû laïi aên côm töø thöù luùa saùu möôi ngaøy. Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Ngöôøi aáy laø thoâng minh chaêng? Tu-boà-ñeà thöa: Khoâng. Phaät daïy: Ñôøi vò lai coù thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu Phaät ñaïo, ñöôïc nghe Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu roài boû ñi, maø tìm caàu trí Nhaát thieát chuûng trong caùc kinh cuûa haøng Thanh vaên, Bích-chi Phaät tu hoïc. Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Ngöôøi aáy laø thoâng minh chaêng? Tu-boà-ñeà thöa: Khoâng. Phaät daïy: Neân bieát ñoù laø ma söï cuûa Boà-taùt. Tu-boà-ñeà! Thí nhö ngöôøi ñöôïc ngoïc ma-ni voâ giaù, laïi ñem saùnh vôùi ngoïc thuûy tinh. Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Ngöôøi aáy laø thoâng minh chaêng? Tu-boà-ñeà thöa: Khoâng. Phaät daïy: Ñôøi vò lai coù thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu Phaät ñaïo ñaõ ñöôïc nghe Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu roài boû ñi, maø tìm caàu trí Nhaát thieát chuûng trong caùc kinh cuûa haøng Thanh vaên, Bích-chi Phaät tu hoïc. Ngöôøi aáy laø thoâng minh chaêng? Tu-boà-ñeà thöa: Khoâng! Neân bieát ñoù cuõng laø ma söï cuûa Boà-taùt. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà, thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu Phaät ñaïo, khi cheùp kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu, maø öa noùi nhöõng ñieàu khoâng nhö phaùp, thì vieäc cheùp Baùt-nhaõ Ba-la-maät khoâng thaønh töïu ñöôïc. Nghóa laø öa noùi saéc, tieáng, muøi, vò, xuùc, phaùp: Öa noùi trì giôùi, thieàn ñònh, voâ saéc ñònh; öa noùi Thí Ba-la-maät cho ñeán Baùt-nhaõ Ba-la-maät; öa noùi boán nieäm xöù cho ñeán Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Boà-ñeà. Vì côù sao? Tu-boà-ñeà! Vì trong Baùt-nhaõ Ba-la-maät khoâng coù töôùng öa noùi. Tu-boà-ñeà! Töôùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät laø khoâng theå nghó baøn, töôùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät laø khoâng sinh khoâng dieät, töôùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät laø khoâng nhô khoâng saïch, töôùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät laø khoâng loaïn khoâng taùn, töôùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät laø khoâng noùi khoâng im, töôùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät laø khoâng lôøi khoâng nghóa, töôùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät laø khoâng gì coù ñöôïc. Vì sao? Tu- boà-ñeà! Vì trong Baùt-nhaõ Ba-la-maät khoâng coù töôùng caùc phaùp. Tu-boà-ñeà! Neáu thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu ñaïo Boà-taùt, khi cheùp kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät, vì caùc phaùp aáy laøm taùn loaïn taâm, thì neân

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 68                                           151

bieát ñoù cuõng laø ma söï cuûa Boà-taùt. Tu-boà-ñeà baïch Phaät raèng: Baïch ñöùc Theá Toân! Baùt-nhaõ Ba-la-maät coù theå cheùp ö? Phaät daïy: Khoâng theå cheùp. Vì sao? Vì Baùt-nhaõ Ba-la-maät khoâng coù töï taùnh vaäy! Thieàn Ba-la-maät, Taán Ba-la-maät, Nhaãn Ba-la-maät, Giôùi Ba-la-maät, Thí Ba-la-maät, cho ñeán trí Nhaát thieát chuûng khoâng coù töï taùnh vaäy. Neáu töï taùnh khoâng coù, thì khoâng goïi laø taùnh. Phaùp khoâng coù, khoâng theå cheùp phaùp khoâng coù. Tu-boà-ñeà! Neáu thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu Boà-taùt ñaïo, maø nghó raèng: Phaùp khoâng coù laø Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu, neân bieát ñoù chính laø ma söï cuûa Boà-taùt. Baïch ñöùc Theá Toân! Thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu Boà-taùt ñaïo, duøng vaên töï cheùp Baùt-nhaõ Ba-la-maät, maø töï nghó raèng: “Ta cheùp Baùt- nhaõ Ba-la-maät” thì vì chaáp vaên töï laø Baùt-nhaõ Ba-la-maät, neân bieát aáy cuõng laø ma söï cuûa Boà-taùt. Vì sao? Baïch ñöùc Theá Toân! Vì Baùt-nhaõ Ba-la- maät khoâng coù vaên töï; Thieàn Ba-la-maät, Taán Ba-la-maät, Nhaãn Ba-la-maät, Giôùi Ba-la-maät, Thí Ba-la-maät khoâng coù vaên töï. Baïch ñöùc theáToân! Saéc khoâng coù vaên töï; thoï, töôûng, haønh, thöùc khoâng coù vaên töï; cho ñeán trí Nhaát thieát chuûng khoâng coù vaên töï. Baïch ñöùc Theá Toân! Neáu thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu Boà-taùt ñaïo, chaáp khoâng coù vaên töï laø Baùt-nhaõ Ba-la-maät, cho ñeán chaáp khoâng coù vaên töï laø trí Nhaát thieát chuûng, neân bieát aáy cuõng laø ma söï cuûa Boà-taùt. Chaáp ñoïc tuïng, thuyeát giaûng, suy nghó ñuùng, tu haønh ñuùng nhö lôøi noùi cuõng nhö vaäy. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu Phaät ñaïo maø khi cheùp kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät khôûi taâm nghó ñeán quoác ñoä, nghó ñeán xoùm laøng, nghó ñeán thaønh aáp, nghó ñeán phöông höôùng, hoaëc nghe cheâ bai thaày mình maø khôûi nieäm, hoaëc nghó ñeán cha meï, anh em, chò em, caùc baø con khaùc, hoaëc nghó ñeán giaëc, hoaëc nghó ñeán haïng Chieân-ñaø-la, hoaëc nghó ñeán chuùng nöõ, nghó ñeán daâm nöõ, coù caùc dò nieäm nhö vaäy laøm chöôùng naïn, aùc ma laïi laøm taêng theâm nieäm aáy, phaù hoaïi vieäc cheùp kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät, phaù hoaïi vieäc ñoïc tuïng thuyeát giaûng, nhôù nghó ñuùng, tu haønh ñuùng nhö lôøi noùi thì naày Tu-boà-ñeà! Neân bieát aáy cuõng laø ma söï cuûa Boà-taùt. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu Phaät ñaïo, ñöôïc danh döï, cung kính, boá thí, cuùng döôøng y phuïc, aên uoáng, giöôøng naèm, thuoác chöõa beänh, caùc thöù ñoà vui, caùc thieän nam töû, thieän nöõ nhaân trong khi cheùp kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät hoaëc thoï trì, ñoïc tuïng, cho ñeán nhôù

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 68                                         152

nghó ñuùng maø ñaém vaøo söï thoï duïng thì söï cheùp kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät naày cho ñeán nhôù nghó ñuùng, khoâng ñöôïc thaønh töïu, neân bieát aáy cuõng laø ma söï cuûa Boà-taùt. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu Phaät ñaïo, khi cheùp kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät cho ñeán tu haønh ñuùng nhö lôøi noùi, aùc Ma kheùo leùo ñem caùc kinh thaâm dieäu khaùc traû cho Boà-taùt, neáu Boà-taùt coù trí tueä thì khoâng neân tham ñaém caùc kinh thaâm dieäu cuûa aùc Ma cho. Vì sao? Vì caùc kinh aáy khoâng theå laøm cho ngöôøi ñaït ñeán trí Nhaát thieát chuûng. Trong ñaây haøng Boà-taùt khoâng coù trí tueä, nghe caùc kinh thaâm dieäu khaùc lieàn boû kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm dieäu. Tu-boà-ñeà! ÔÛ trong kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät, Ta ñaõ noùi roäng caùc phaùp phöông tieän cuûa Boà-taùt ma-ha-taùt, caùc Boà-taùt ma-ha-taùt neân caàu tìm ôû trong ñoù. Tu-boà-ñeà! Nay thieän nam töû, thieän nöõ nhaân caàu Boà-taùt ñaïo maø boû kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm dieäu ñeå caàu caùc phöông tieän trong kinh thaâm thuoäc Thanh vaên, Duyeân giaùc do ma ñöa ñeán thì neân bieát aáy cuõng laø ma söï cuûa Boà-taùt. LUAÄN: Hoïc caùc kinh khaùc, boû kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät laø, coù ngöôøi ñoái vôùi Sö taêng Thanh vaên thoï giôùi hoïc phaùp, luùc ñaàu khoâng nghe Baùt- nhaõ Ba-la-maät, hoaëc coù khi nghe ôû nôi khaùc, song vì ñaém phaùp ñaõ hoïc tröôùc, neân boû Baùt-nhaõ Ba-la-maät, cöù ôû trong phaùp ñaõ hoïc tröôùc maø caàu trí Nhaát thieát chuûng. Hoaëc coù ñeä töû Thanh vaên, tröôùc nghe Baùt-nhaõ Ba- la-maät khoâng bieát nghóa thuù, khoâng ñöôïc yù vò, neân haønh ñaïo Boà-taùt theo kinh Thanh vaên; hoaëc coù ngöôøi laø ñeä töû Thanh vaên, ñöôïc nghe kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät, muoán tín thoï, gaëp caùc ngöôøi Thanh vaên khaùc laøm trôû ngaïi, hoaïi dieät taâm kia, noùi raèng: “Kinh aáy tröôùc sau maâu thuaãn nhau, khoâng coù töôùng nhaát ñònh, oâng neân boû ñi, trong phaùp Thanh vaên ñaâu phaûi khoâng coù. Luaän Luïc Tuùc A-tyø-ñaøm vaø caùc luaän nghò, phaân bieät caùc phaùp töôùng, töùc laø Baùt-nhaõ Ba-la-maät; luaät Baùt thaäp boä töùc laø Giôùi Ba-la-maät; trong A-tyø-ñaøm phaân bieät caùc thieàn, giaûi thoaùt, caùc Tam-muoäi v.v... töùc laø Thieàn Ba-la-maät. Trong kinh Boån Sinh ôû tam taïng taùn thaùn Giaûi thoaùt, Boá thí, Nhaãn nhuïc, Tinh taán töùc laø Boá thí, Nhaãn, Tinh taán Ba-la-maät. Do caùc nhaân duyeân nhö vaäy, neân boû Baùt-nhaõ Ba-la-maät maø ôû trong phaùp Thanh vaên caàu trí Nhaát thieát chuûng. Gioáng nhö ngöôøi muoán ñöôïc goã cöùng toát, laïi boû goác caønh maø löôïm laáy nhaùnh laù. Tuy goïi laø goã maø khoâng duøng ñöôïc. Laïi nöõa, Baùt-nhaõ Ba-la-maät laø Tam taïng coäi goác, coù ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät roài laïi vì ñoä chuùng sanh neân noùi theâm caùc vieäc khaùc, vì vaäy

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 68                                           153

neân goïi laø nhaùnh laù. Laïi nöõa, trong kinh Thanh vaên tuy noùi thaät töôùng caùc phaùp, maø khoâng roõ raøng, coøn trong kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät hieån hieän phaân minh, deã thaáy, deã ñöôïc, nhö ngöôøi vin nhaùnh laù thì sa rôùt, neáu naém caønh goác thì kieân coá. Neáu chaáp kinh Thanh vaên thì rôi vaøo Tieåu thöøa, neáu trì kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät thì deã ñöôïc Voâ thöôïng ñaïo. Vì theá, neân noùi boû goác caønh maø laáy nhaùnh laù. Hoûi: Ba möôi baûy ñaïo phaåm, ba moân giaûi thoaùt, trong kinh Baùt-nhaõ cuõng coù, nay côù sao chæ noùi ôû trong kinh Thanh vaên, Bích-chi Phaät coù? Ñaùp: Trong Ñaïi thöøa tuy coù noùi phaùp aáy maø hôïp vôùi roát raùo khoâng, taâm khoâng chaáp tröôùc, vì khoâng boû trí Nhaát thieát chuûng, taâm ñaïi bi, vì heát thaûy chuùng sinh maø noùi ra, coøn trong kinh Thanh vaên thì khoâng nhö vaäy vì chöùng ñaéc quaû Tieåu thöøa. Laïi nöõa, vì Boà-taùt tu haønh Baùt-nhaõ Ba-la-maät neân coù theå laøm thaønh töïu phaùp theá gian, xuaát theá gian. Theá neân Boà-taùt neáu caàu Phaät ñaïo, haõy neân hoïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät, ví nhö choù vì chuû giöõ nhaø, ñaùng neân theo chuû ñoøi aên, laïi ñi theo ngöôøi ôû, ñoøi aên. Boà-taùt cuõng nhö vaäy. Choù ví ngöôøi tu, Baùt-nhaõ Ba-la-maät ví ngöôøi chuû. Trong Baùt-nhaõ coù ñuû thöù lôïi ích, laïi boû ñi tìm trong caùc kinh khaùc. Phaät muoán laøm cho roõ raøng deã thaáy, neân noùi thí duï: Voi, bieån lôùn, cung ñieän trôøi Ñeá-thích, Chuyeån luaân Thaùnh vöông, ngoïc voâ giaù, cuõng nhö vaäy. Hoûi: Naêm duïc sinh ra naêm trieàn caùi, vì naêm trieàn caùi che laáp trí tueä, neân khoâng neân vui noùi. Côù sao vui noùi saùu Ba-la-maät khaùc cho ñeán Voâ thöôïng ñaïo maø cho raèng khoâng nhö phaùp? Ñaùp: Khoâng nhö phaùp laø khoâng nhö thaät töôùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät. Trong thaät töôùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät phaùp khoâng coù ñònh töôùng, laøm sao vui noùi? Neáu coù ñònh töôùng thì taâm nhieãm tröôùc vui noùi? Chö Phaät, Boà- taùt vì taâm ñaïi bi vì chuùng sanh maø thuyeát phaùp, khoâng ñaém tröôùc ngoân ngöõ, duøng phaùp khoâng theå coù ñöôïc, chæ thò cho chuùng sinh töôùng roát raùo khoâng cuûa Baùt-nhaõ Ba-la-maät. Ngöôøi aáy cheùp, ñoïc tuïng ... Vì taâm nhieãm tröôùc thuû laáy töôùng saùu traàn cho ñeán töôùng Voâ thöôïng ñaïo, neân goïi laø khoâng nhö phaùp. Hoûi: Neáu Baùt-nhaõ Ba-la-maät roát raùo khoâng, khoâng coù gì khoâng theå cheùp, ñoïc tuïng, nhö vaäy, thì khoâng neân coù ma söï? Ñaùp: Roát raùo khoâng, khoâng coù gì cuõng chaúng phaûi töôùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät. Vì sao? Vì ñoù laø ma? Trong ñaây noùi, neáu ngöôøi aáy bieát töôùng khoâng coù gì laø töôùng Baùt-nhaõ Ba-la-maät thì ñoù töùc laø ma söï. Neáu duøng vaên töï cheùp Baùt-nhaõ Ba-la-maät, töï bieát raèng ta cheùp Baùt-nhaõ Ba-la-maät;

coù taâm nhieãm tröôùc aáy töùc laø ma söï. Neáu ngöôøi bieát töôùng Baùt-nhaõ Ba- la-maät khoâng ñem taâm chaáp tröôùc cheùp, ñoïc, tuïng thì neáu coù keû ñeán phaù; aáy laø phaù Baùt-nhaõ Ba-la-maät. Laïi nöõa, beân trong coù ma phieàn naõo, beân ngoaøi coù ma trôøi, vì nhaân duyeân cuûa hai vieäc aáy neân khi cheùp Baùt-nhaõ Ba-la-maät, cho ñeán tu haønh ñeàu laøm hoaïi Baùt-nhaõ Ba-la- maät. Nieäm khôûi laø, nghó quoác ñoä naøy khoâng an oån, quoác ñoä kia giaøu vui. Nghó ñeán xoùm laøng, thaønh aáp, phöông höôùng cuõng nhö vaäy; hoaëc nghe cheâ bai thaày mình maø boû Baùt- nhaõ Ba-la-maät ñeå giuùp thaày tröø dieät töôùng xaáu; hoaëc nghe cha meï bò taät beänh, baän vieäc quan; hoaëc nghó ñeán giaëc khuûng boá, khôûi taâm muoán ñi ñeán choã khaùc; nghó ñeán haïng Chieân-ñaø-la cuõng nhö vaäy. ÔÛ chung vôùi giaëc, Chieân-ñaø-la, thì noåi saân haän; ôû chung vôùi chuùng nöõ daâm nöõ thì duïc taâm khôûi leân. Coù caùc nhaân duyeân nhö vaäy phaù hoaïi Baùt-nhaõ Ba-la-maät. Boà-taùt giaùc tri, haõy chôù nghó, chôù noùi. Hoaëc khi cheùp kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät, ngöôøi ñoän caên ñöôïc söï cung kính, cuùng döôøng nhieàu hay sinh taâm aùi tröôùc, nghó raèng: Ta cheùp ñöôïc, haønh theo ñöôïc kinh. Coù söï aùi tröôùc lôïi döôõng aáy töùc laø ma söï. Coøn ngöôøi lôïi caên thì ma suy nghó Boà-taùt lôïi caên aáy khoâng aùi tröôùc caùi vui theá gian, nhaát taâm thoï trì Baùt-nhaõ Ba-la-maät, ngöôøi aáy ta khoâng theå phaù hoaïi. Ta nay neân ñem kinh thaâm dieäu cuûa Thanh vaên laøm chuyeån ñoåi taâm kia, khieán thaønh A-la-haùn. Phaät daïy: Kinh Thanh vaên tuy saâu xa, khoâng neân tham ñaém, thí nhö cuïc vaøng ñoát chaùy, saéc tuy ñeïp maø khoâng theå caàm. Neáu Boà-taùt khoâng coù phöông tieän (trí tueä) khoâng coù lôïi caên lôùn, gaëp ñöôïc kinh naøy hoan hyû cho laø khoâng, voâ töôùng, voâ taùc, laøm döùt heát goác khoå, khoâng coøn chi hôn, lieàn boû kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät, aáy cuõng laø ma söï. Vì sao? Vì trong ñaây Phaät noùi nhaân duyeân raèng: ÔÛ trong Baùt-nhaõ Ba-la-maät noùi roäng phaùp phöông tieän cuûa Boà-taùt, laø quaùn Thanh vaên, Bích-chi Phaät ñaïo maø khoâng thuû chöùng, vì taâm ñaïi bi neân thaät haønh ba moân giaûi thoaùt, thí nhö laáy vaùn söõa hoøa vôùi chaát ñoäc, theá löïc chaát ñoäc tieâu tan, khoâng theå haïi ngöôøi. Baùt-nhaõ cuõng nhö vaäy, Boà-taùt ôû trong Baùt- nhaõ caàu ñaïo Voâ thöôïng deã ñöôïc, ôû trong caùc kinh khaùc caàu khoù ñöôïc, nhö chæ uoáng chaát ñoäc. Theá neân, khoâng neân tìm ñaïo Boà-taùt trong kinh Thanh vaên.

---------------o0o--------------
