Tạng Luận (Linh Sơn Pháp Bảo)
T085 TKL 3 (19) Luận Đại Trí Độ-Phẩm 51-Thí Dụ
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

GIAÛI THÍCH PHAÅM NAÊM MÖÔI MOÁT: THÍ DUÏ

KINH: Phaät baûo Tu-boà-ñeà: Thí nhö trong bieån lôùn, thuyeàn bò vôõ, ngöôøi trong thuyeàn, neáu khoâng duøng ñoà vaät, khoâng duøng phao noåi, khoâng duøng thaây cheát thì, naày Tu- boà-ñeà, neân bieát ngöôøi aáy khoâng ñeán ñöôïc bôø kia, maø bò cheát chìm trong bieån. Tu-boà-ñeà! Neáu khi thuyeàn vôõ, ngöôøi trong thuyeàn duøng caây, duøng ñoà vaät, phao noåi, thaây cheát, thì neân bieát ngöôøi aáy troïn khoâng bò cheát chìm, an oån, voâ ngaïi, ñeán ñöôïc bôø kia. Tu-boà-ñeà! Thieän nam töû, thieän nöõ nhôn caàu Phaät ñaïo cuõng nhö vaäy. Neáu chæ coù taâm tin öa, maø khoâng nöông Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu, khoâng cheùp, khoâng ñoïc tuïng, khoâng nhôù nghó ñuùng, khoâng nöông Thieàn Ba-la-maät, Taán Ba-la-maät, Nhaãn Ba-la-maät, Giôùi Ba-la-maät, Thí Ba-la- maät, khoâng cheùp, khoâng ñoïc tuïng, khoâng nhôù nghó ñuùng, cho ñeán khoâng nöông trí Nhaát thieát chuûng, khoâng cheùp, khoâng ñoïc tuïng, khoâng nhôù nghó ñuùng thì neân bieát thieän nam töû aáy, giöõa ñöôøng bò suy hao, chöa ñeán ñöôïc trí Nhaát thieát chuûng, chæ thuû chöùng Thanh vaên, Bích-chi Phaät ñòa. Tu-boà-ñeà! Neáu coù thieän nam töû, thieän nöõ nhôn caàu Phaät ñaïo vì Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc neân coù tín, coù nhaãn, coù tònh taâm, coù thaâm taâm, coù ham muoán, coù hieåu bieát, coù buoâng boû, coù tinh taán, ngöôøi aáy nöông Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu, giöõ gìn, ñoïc tuïng, giaûng noùi, nhôù nghó ñuùng thì thieän nam töû, thieän nöõ nhaân aáy vì Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc neân coù tín, nhaãn, tònh taâm, thaâm taâm, ham muoán, hieåu bieát, buoâng boû, tinh taán, ñöôïc ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu thuû hoä cho ñeán ñöôïc trí Nhaát thieát chuûng thuû hoä. VÌ ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät thaâm saâu thuû hoä cho ñeán trí Nhaát thieát chuûng thuû hoä neân troïn khoâng bò suy hao giöõa ñöôøng, vöôït quaù Thanh vaên ñòa, Bích-chi Phaät ñòa, hay laøm nghieâm tònh coõi Phaät, thaønh töïu tueä giaùc cho chuùng sanh, seõ ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Tu-boà-ñeà! Thí nhö nam töû, nöõ nhôn caàm bình ñaát laáy nöôùc, neân bieát bình aáy khoâng bao laâu tan raõ. Vì sao? Vì bình aáy chöa nung chín neân trôû laïi veà vôùi ñaát. Cuõng nhö vaäy, Tu-boà-ñeà! Thieän nam töû, thieän nöõ nhôn tuy vì Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc coù tín, coù nhaãn, coù tònh taâm, coù thaâm taâm, coù an oån, coù hieåu bieát, coù buoâng boû, coù Tinh taán maø khoâng ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät phöông tieän löïc thuû hoä, khoâng ñöôïc Thieàn Ba- la- maät, Tinh taán Ba-la-maät, Nhaãn nhuïc Ba-la-maät, Giôùi Ba-la-maät, Thí Ba-la-maät thuû hoä, khoâng ñöôïc Noäi khoâng, cho ñeán Voâ phaùp höõu phaùp khoâng, Boán nieäm xöù cho ñeán Taùm thaùnh ñaïo phaàn, möôøi löïc Phaät, cho ñeán trí Nhaát thieát chuûng thuû hoä thì naày Tu-boà-ñeà! Neân bieát ngöôøi aáy bò suy hao giöõa ñöôøng, rôi vaøo Thanh vaên, Bích-chi Phaät ñòa. Tu-boà-ñeà! Thí nhö nam töû, nöõ nhôn caàm chieác bình ñaõ nung chín laáy nöôùc ôû soâng, gieáng, ao, suoái, neân bieát chieác bình aáy giöõ nöôùc raát an oån. Vì sao? Vì chieác bình aáy ñaõ nung chín. Cuõng nhö vaäy Tu-boà-ñeà! Thieän nam töû, thieän nöõ nhôn caàu Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, coù tín, nhaãn, tònh taâm, thaâm taâm, ham muoán, hieåu bieát, buoâng boû, Tinh taán, laïi ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät, phöông tieän thuû hoä, ñöôïc Thieàn ñònh, Tinh taán, nhaãn, giôùi, thí, cho ñeán trí Nhaát thieát chuûng thuû hoä thì naày Tu-boà-ñeà! Neân bieát ngöôøi aáy khoâng bò suy hao giöõa ñöôøng, vöôït quaù ñòa vò Thanh vaên, Bích-chi Phaät, coù theå laøm nghieâm tònh coõi Phaät, thaønh töïu tueä giaùc cho chuùng sanh, ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Tu-boà-ñeà! Thí nhö beân bôø bieån lôùn, thuyeàn chöa trang bò lieàn ñem ñoà vaät chaát leân treân. Neân bieát thuyeàn aáy bò vôõ chìm giöõa ñöôøng, thuyeàn cuøng ñoà vaät ôû chung moät choã, ñoù laø vì khaùch buoân khoâng coù löïc phöông tieän neân maát heát cuûa caûi. Cuõng nhö vaäy Tu-boà- ñeà! Thieän nam töû, thieän nöõ nhôn aáy caàu Phaät ñaïo tuy coù taâm vì Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, coù tín, nhaãn, tònh taâm, thaâm taâm, duïc, giaûi, xaû, Tinh taán, nhöng khoâng

ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät, phöông tieän löïc thuû hoä, cho ñeán trí Nhaát thieát chuûng thuû hoä, thì neân bieát ngöôøi aáy bò suy hao giöõa ñöôøng, maát heát traân baûo lôùn. Traân baûo lôùn laø trí Nhaát thieát chuûng; suy hao laø rôi vaøo Thanh vaên, Bích-chi Phaät ñòa. Tu-boà-ñeà! Thí nhö coù ngöôøi coù trí phöông tieän, ôû taïi bôø bieån trang bò thuyeàn lôùn, sau môùi ñaåy xuoáng nöôùc, ñem taøi vaät chaát leân maø ñi. Neân bieát thuyeàn aáy khoâng bò vôõ chìm giöõa ñöôøng, chaéc chaén ñöôïc an oån, ñi ñeán nôi choán. Cuõng nhö vaäy Tu-boà-ñeà! Thieän nam töû, thieän nöõ nhôn, vì Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, coù tín, nhaãn, tònh taâm, thaâm taâm, duïc, giaûi, xaû, Tinh taán, nhaãn nhuïc, giôùi, thí, cho ñeán trí Nhaát thieát chuûng thuû hoä thì neân bieát Boà-taùt aáy ñeán ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, khoâng bò rôi vaøo Thanh vaên, Bích-chi Phaät ñòa. Tu-boà-ñeà! Thí nhö coù ngöôøi moät traêm hai möôi tuoåi, tuoåi giaø, caùc caên suy yeáu, laïi coù caùc beänh gioù, laïnh, noùng, hoaëc taïp beänh. Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao, ngöôøi aáy coù theå töø giöõa ñöôøng ñöùng daäy chaêng? Tu-boà-ñeà thöa: Khoâng theå. Phaät daïy: Ngöôøi aáy neáu coù theå ñöùng daäy thì theá naøo? Tu-boà-ñeà thöa: Ngöôøi aáy tuy coù theå ñöùng daäy nhöng khoâng theå ñi xa, hoaëc möôøi daëm, hoaëc hai möôi daëm, vì giaø beänh. Phaät daïy: Cuõng nhö vaäy, Tu-boà-ñeà! Thieän nam töû, thieän nöõ nhôn tuy coù taâm vì Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, coù tín, nhaãn, tònh taâm, thaâm taâm, duïc, giaûi, xaû, Tinh taán, nhöng khoâng ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät thuû hoä thì neân bieát ngöôøi aáy giöõa ñöôøng rôi vaøo Thanh vaên, Bích-chi Phaät ñòa. Vì sao? Vì khoâng ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät thuû hoä. Tu-boà-ñeà! Thí nhö ngöôøi giaø moät traêm hai möôi tuoåi tröôùc kia, tuoåi giaø, caùc caên suy yeáu, laïi coù caùc beänh gioù, laïnh,noùng, hoaëc taïp beänh. Ngöôøi aáy muoán ñöùng daäy ñi, coù hai ngöôøi maïnh dìu hai naùch noùi vôùi ngöôøi giaø raèng: “Ñöøng sôï khoù, muoán ñi ñeán ñaâu hai ngöôøi chuùng toâi troïn khoâng rôøi boû”. Cuõng nhö vaäy, Tu-boà-ñeà! Neáu thieän nam töû, thieän nöõ nhôn vì Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, coù tín, nhaãn, tònh taâm, thaâm taâm, duïc, giaûi, xaû, Tinh taán, ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät phöông tieän ñöôïc thuû hoä, cho ñeán nhôø coù trí Nhaát thieát chuûng thuû hoä thì neân bieát ngöôøi aáy giöõa ñöôøng khoâng rôi vaøo Thanh vaên, Bích-chi Phaät ñòa, coù theå ñi ñeán nôi choán laø Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. LUAÄN: Boà-taùt coù hai haïng: 1. Haïng ngoä ñöôïc thaät töôùng caùc phaùp. 2. Haïng tuy chöa ngoä ñöôïc thaät töôùng nhöng ñoái vôùi trong Phaät ñaïo coù tín, coù nhaãn, coù tònh taâm, coù thaâm taâm, coù ham muoán, coù hieåu bieát, coù buoâng boû, coù Tinh taán. Tín laø tin nghieäp toäi phöôùc, quaû baùo; tin tu saùu Ba-la-maät thì ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Coù ngöôøi tuy tin Phaät ñaïo nhöng tö duy, tuø löôïng taâm khoâng theå nhaãn chòu, coøn ôû ñaây nhaãn ñöôïc neân noùi coù nhaãn. Coù ngöôøi tuy Nhaãn, nhöng vì taø kieán, nghi ngôø chöa döùt, taâm oâ tröôïc khoâng thanh tònh, coøn ôû ñaây thanh tònh neân noùi coù tònh. Coù ngöôøi tuy coù tín, nhaãn, tònh taâm, nhöng coù caïn coù saâu, coøn ôû ñaây saâu neân noùi thaâm taâm. Coù ñuû nhaân duyeân cuûa boán thöù treân neân nhaát taâm muoán ñöôïc Voâ thöôïng ñaïo, khoâng muoán vieäc gì khaùc, theá neân noùi coù duïc. Roõ raøng quyeát ñònh, bieát Voâ thöôïng ñaïo laø lôùn, caùc vieäc theá gian laø nhoû, theá neân noùi coù giaûi. Vì coù taâm duïc, giaûi quyeát ñònh, neân buoâng boû cuûa caûi vaø buoâng boû caùc aùc taâm, phieàn naõo, xan laän, saân haän v.v... theá neân noùi xaû. Vì xaû neân thöôøng hay Tinh taán. Coù caùc coâng ñöùc nhö vaäy, neáu khoâng ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la- maät, hoaëc khi thaân hoaïi maïng chung, hoaëc bò aùc tri thöùc laøm trôû ngaïi thì maát Boà-taùt ñaïo. Vì coù coâng ñöùc cuûa theá gian neân höôûng thoï quaû baùo theá gian nhöng veà sau rôi vaøo Thanh vaên, Bích-chi Phaät ñòa, khoâng theå ñaït ñeán Voâ thöôïng ñaïo. Trong ñaây Phaät töï noùi naêm ví duï: Chieác thuyeàn laø duï thaân haønh giaû; phao noåi v.v... laø duï Baùt-nhaõ phöông tieän; chieác bình laø duï Boà-taùt ñaïo. Baùt-nhaõ phöông tieän laø

löûa, vì chöa cuøng Baùt-nhaõ phöông tieän hoøa hôïp neân khoâng theå giöõ gìn nöôùc coâng ñöùc cuûa saùu Ba-la-maät ñaït ñeán Voâ thöôïng ñaïo; khoâng söûa sang chieác thuyeàn laø, Boà-taùt khoâng coù phöông tieän; vaät baùu veà caùc coâng ñöùc tín, nhaãn v.v... laø, naêm chieác thuyeàn thieän phaùp Ba-la-maät. Thuyeàn vaø baùu ôû rieâng reû laø, ví traùi vôùi boån nguyeän, hoaëc höôûng thoï caùi vui coõi trôøi, coõi ngöôøi, hoaëc rôi vaøo Nhò thöøa. Lôïi lôùn laø, chæ cho Phaùp Phaät baûo vaø Nhaát thieát trí v.v... Ngöôøi giaø beänh laø, ví Boà-taùt coù caùc coâng ñöùc tín, nhaãn v.v... nhöng khoâng döùt saùu möôi hai taø kieán, neân goïi laø giaø, khoâng döùt moät traêm leû taùm phieàn naõo neân goïi laø beänh. Töø giöôøng ñöùng daäy laø, ví töø giöôøng “tam giôùi” ñöùng daäy, ta seõ thaønh Phaät. Vì nhaân duyeân taø kieán phieàn naõo, neân khoâng theå thaønh Boà- taùt ñaïo. Hai ngöôøi maïnh laø, ví Baùt-nhaõ vaø phöông tieän. Baùt-nhaõ Ba-la- maät hay döùt caùc phieàn naõo taø kieán, lyù luaän ñöa ñeán trong roát raùo khoâng, coøn phöông tieän ñöa ra khoûi roát raùo khoâng. KINH: Baáy giôø, Phaät noùi vôùi Tu-boà-ñeà: Laønh thay! OÂng vì caùc Boà- taùt maø hoûi caùc vieäc aáy. Tu-boà-ñeà! Neáu coù thieän nam töû, thieän nöõ nhôn caàu Phaät ñaïo, töø khi môùi phaùt taâm laïi ñaây, ñem taâm chaáp ta, vaø cuûa ta, laøm vieäc Boá thí, Trì giôùi, nhaãn nhuïc, Tinh taán, Thieàn ñònh, trí tueä, thì thieän nam töû, thieän nöõ nhaân aáy, khi Boá thí nghó raèng: “Ta laø thí chuû, ta thí cho ngöôøi aáy, ta thí vaät aáy; ta tu Trì giôùi, ta tu nhaãn, ta Tinh taán, ta nhaäp ñònh, ta tu trí tueä”. Thieän nam töû, thieän nöõ nhôn aáy nghó laø thí, aáy laø ta thí, cho ñeán aáy laø trí tueä. Vì sao? Vì trong Thí Ba-la-maät, khoâng coù söï phaân bieät nhö vaäy, xa lìa bôø naøy, bôø kia, ñoù laø töôùng traïng cuûa Thí Ba- la-maät. Trong Giôùi Ba-la-maät, Nhaãn Ba-la-maät, Taán Ba-la- maät, Thieàn Ba-la-maät, Baùt-nhaõ Ba-la-maät khoâng coù söï phaân bieät nhö vaäy. Vì sao? Vì xa lìa bôø naøy, bôø kia, laø töôùng traïng cuûa Baùt-nhaõ Ba-la-maät. Ngöôøi aáy khoâng bieát bôø naøy, khoâng bieát bôø kia; vì ngöôøi aáy khoâng ñöôïc Thí Ba-la- maät cho ñeán trí Nhaát thieát chuûng thuû hoä neân rôi vaøo Thanh vaên, Bích-chi Phaät ñòa, khoâng theå ñaït ñeán Nhaát thieát trí. Naøy Tu-boà-ñeà! Ngöôøi caàu Phaät ñaïo khoâng coù phöông tieän theá naøo? Tu-boà-ñeà! Ngöôøi caàu Phaät ñaïo töø khi môùi phaùt taâm laïi ñaây, khoâng coù phöông tieän tu Boá thí, Trì giôùi, nhaãn nhuïc, Tinh taán, Thieàn ñònh, trí tueä; ngöôøi aáy nghó nhö vaày: “Ta Boá thí cho ngöôøi aáy, laáy vaät aáy laø thí; ta Trì giôùi, nhaãn nhuïc, Tinh taán, nhaäp ñònh, tu trí tueä, tu trí tueä nhö vaäy”. Ngöôøi aáy nghó ñoù laø Boá thí, ñoù laø ta Boá thí, laáy vieäc Boá thí maø töï cao, nghó ñoù laø giôùi, ñoù laø ta Trì giôùi, laáy vieäc Trì giôùi maø töï cao; nghó ñoù laø nhaãn, ñoù laø ta nhaãn, laáy vieäc nhaãn nhuïc maø töï cao; nghó ñoù laø Tinh taán, ñoù laø ta Tinh taán, laáy vieäc ta Tinh taán maø töï cao, nghó ñoù laø Thieàn ñònh, ñoù laø ta Thieàn ñònh, laáy vieäc Thieàn ñònh maø töï cao, nghó ñoù laø tueä, ñoù laø ta coù trí tueä, laáy vieäc trí tueä maø töï cao. Vì sao? Vì trong Thí Ba-la-maät khoâng coù söï phaân bieät nhö vaäy, xa lìa bôø naøy bôø kia, laø töôùng traïng cuûa Thí Ba-la-maät; xa lìa bôø naøy bôø kia laø töôùng traïng cuûa Giôùi Ba-la-maät; xa lìa bôø naøy bôø kia, laø töôùng traïng cuûa Nhaãn Ba-la-maät. Xa lìa bôø naøy bôø kia laø töôùng traïng cuûa Tinh taán Ba-la-maät. Xa lìa bôø naøy bôø kia laø töôùng traïng cuûaThieàn Ba-la-maät. Xa lìa bôø naøy bôø kia laø töôùng traïng cuûa Baùt-nhaõ Ba-la-maät. Vì sao? Vì trong Baùt-nhaõ Ba-la-maät khoâng coù söï nghó nhôù phaân bieät nhö vaäy. Thieän nam töû, thieän nöõ nhôn caàu Phaät ñaïo, khoâng bieát bôø naøy bôø kia, vì ngöôøi aáy khoâng ñöôïc Thí Ba-la-maät thuû hoä, khoâng ñöôïc Giôùi Ba-la-maät, Nhaãn Ba-la-maät, Tinh taán Ba-la-maät, Thieàn Ba-la-maät, Baùt-nhaõ Ba- la-maät thuû hoä, cho ñeán khoâng ñöôïc trí Nhaát thieát chuûng thuû hoä, neân rôi vaøo Thanh vaên, Bích-chi Phaät ñaïo, khoâng theå ñeán ñöôïc Nhaát thieát trí. Nhö vaäy, Tu-boà-ñeà! Boà-taùt vì khoâng ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät vaø söùc phöông tieän thuû hoä, neân rôi vaøo Thanh vaên vaø Bích-chi Phaät ñaïo. Naøy Tu-boà-ñeà! Theá naøo laø Boà-taùt ma-ha-taùt ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la- maät vaø söùc phöông tieän thuû hoä neân khoâng rôi vaøo Thanh vaên vaø Bích-chi Phaät ñaïo, mau ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc?

Tu-boà-ñeà! Boà-taùt töø khi môùi phaùt taâm laïi ñaây, do söùc phöông tieän, Boá thí khoâng coù taâm chaáp ta vaø cuûa ta maø Boá thí, cho ñeán khoâng coù taâm chaáp ta vaø cuûa ta maø tu trí tueä; ngöôøi aáy khoâng nghó raèng ta coù ñaây laø thí, ñaây laø ta thí, khoâng laáy vieäc Boá thí ñeå töï cao, cho ñeán Baùt-nhaõ Ba-la- maät cuõng nhö vaäy. Boà-taùt aáy khoâng nghó raèng ta thí, khoâng nghó raèng ta thí cho ngöôøi aáy, duøng vaät aáy thí, khoâng nghó raèng ta Trì giôùi, coù Trì giôùi aáy; khoâng nghó raèng ta nhaãn nhuïc, coù nhaãn nhuïc aáy; khoâng nghó raèng ta Tinh taán, coù Tinh taán aáy; khoâng nghó raèng ta Thieàn ñònh, coù Thieàn ñònh aáy; khoâng nghó raèng ta tu trí tueä, coù trí tueä aáy. Vì sao? Vì trong Thí Ba- la-maät, khoâng coù söï phaân bieät nhö vaäy. Xa lìa bôø naøy bôø kia laø töôùng traïng cuûa Thí Ba-la-maät; xa lìa bôø naøy bôø kia laø töôùng traïng cuûa Giôùi Ba-la- maät; xa lìa bôø naøy bôø kia laø töôùng traïng cuûa Nhaãn nhuïc Ba-la-maät; xa lìa bôø naøy bôø kia laø töôùng traïng cuûa Tinh taán Ba-la-maät; xa lìa bôø naøy bôø kia laø töôùng traïng cuûa Thieàn Ba-la- maät; xa lìa bôø naøy bôø kia laø töôùng traïng cuûa Baùt-nhaõ Ba-la-maät. Vì sao? Vì trong Baùt-nhaõ Ba-la-maät khoâng coù söï phaân bieät nhö vaäy. Boà-taùt aáy bieát bôø naøy, bôø kia, vì Boà-taùt aáy ñöôïc Thí Ba-la-maät thuû hoä; Giôùi Ba-la-maät, Nhaãn nhuïc Ba-la-maät, Tinh taán Ba-la-maät, Thieàn Ba-la-maät, Baùt-nhaõ Ba-la-maät thuû hoä cho ñeán ñöôïc trí Nhaát thieát chuûng thuû hoä neân khoâng rôi vaøo Thanh vaên, Bích-chi Phaät ñòa, ñeán ñöôïc Nhaát thieát trí. Nhö vaäy, Tu-boà-ñeà! Boà-taùt ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la- maät vaø löïc phöông tieän thuû hoä neân khoâng rôi vaøo Thanh vaên, Bích- chi Phaät ñòa, mau ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. LUAÄN: Baáy giôø, Phaät chaáp thuaän yù Tu-boà-ñeà, laïi noùi nhaân duyeân laøm maát keát quaû tu haønh. Boà-taùt tuy tu haønh thieän phaùp, tín, nhaãn v.v... cuõng khoâng ñöôïc Voâ thöôïng ñaïo, ñoù laø vì ñem taâm chaáp ta, vaø cuûa ta, tu saùu Ba-la-maät. Trong ñaây noùi khoâng phaân bieät bôø naøy bôø kia vì töôùng xa lìa laø töôùng cuûa Baùt-nhaõ Ba-la-maät maø laïi phaân bieät chaáp tröôùc tu haønh, theá laø maát. Treân ñaây, tuy Phaät noùi nghóa khoâng coù phöông tieän nhöng khoâng noùi caùi danh khoâng coù phöông tieän, vì muoán khieán vieäc aáy roõ raøng neân baûo Tu-boà-ñeà: Theá naøo laø coù phöông tieän, khoâng phöông tieän? Beân trong khoâng coù taâm chaáp ta vaø cuûa ta, beân ngoaøi quaùn heát thaûy phaùp khoâng, khoâng thuû töôùng, Baùt-nhaõ phöông tieän cho ñeán trí Nhaát thieát chuûng thuû hoä Boà-taùt neân goïi laø coù phöông tieän. Thuû hoä ôû phía naêm Ba-la-maät ñöôïc löïc coâng ñöùc, ôû phía Baùt-nhaõ Ba-la-maät ñöôïc löïc trí tueä, do hai nhaân duyeân aáy neân khoâng maát ñaïo.

----------------o0o----------------
