Tạng Luận (Linh Sơn Pháp Bảo)
T085 TKL 3 (61) Luận Đại Trí Độ-Phẩm 82-Làm Thanh Tịnh Cõi Phật tt
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 93









LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ
QUYEÅN 93

GIAÛI THÍCH PHAÅM TAÙM MÖÔI HAI (Tieáp): LAØM THANH TÒNH COÕI PHAÄT

KINH: Tu-boà-ñeà! Boà-taùt thuû töôùng saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc; töôùng maét, tai, muõi, löôõi, thaân, yù; töôùng saéc, thanh, höông, vò, xuùc, phaùp, töôùng nam, töôùng nöõ, töôùng coõi Duïc, töôùng coõi Saéc, töôùng coõi Voâ saéc, töôùng phaùp thieän, töôùng phaùp baát thieän, töôùng phaùp höõu vi, töôùng phaùp voâ vi, aáy goïi laø nghieäp thoâ cuûa Boà-taùt. Boà-taùt ñeàu xa lìa nghieäp thoâ nhö vaäy; töï mình boá thí, cuõng daïy ngöôøi boá thí; caàn aên cho aên, caàn aùo cho aùo, cho ñeán caùc vaät caàn duøng ñeå nuoâi soáng. Daïy ngöôøi moãi moãi boá thí nhö vaäy, ñem phöôùc ñöùc boá thí aáy chia seû cho chuùng sinh cuøng hoài höôùng ñeán coõi nöôùc Thanh tònh cuûa Phaät; töï mình trì giôùi, nhaãn nhuïc, tinh taán, thieàn ñònh, trí tueä cuõng nhö vaäy. Boà-taùt hoaëc ñem chaâu baùu ñaày coõi nöôùc ba ngaøn ñaïi thieân cuùng döôøng Tam baûo, phaùt nguyeän raèng: Nhôø thieän caên naøy maø khieán coõi nöôùc toâi ñeàu do baûy baùu taïo thaønh. Laïi nöõa, laáy nhaïc trôøi laøm vui nôi Phaät vaø Phaùp, phaùt nguyeän raèng: Nhôø thieän caên naøy maø khieán trong coõi nöôùc toâi thöôøng nghe nhaïc trôøi. Laïi nöõa, laáy höông trôøi ñaày coõi nöôùc ba ngaøn ñaïi thieân cuùng döôøng Phaät vaø Phaùp, phaùt nguyeän raèng: Nhôø thieän caên naøy maø khieán trong coõi nöôùc toâi thöôøng coù höông thôm coõi trôøi. Laïi nöõa, laáy thöùc aên traêm vò cuùng döôøng Phaät vaø chuùng Taêng, phaùt nguyeän raèng: Nhôø thieän caên naøy maø khieán chuùng sinh trong coõi nöôùc toâi höôûng höông thôm coõi trôøi nhoû mòn. Laïi nöõa, laáy naêm duïc theo yù muoán maø cuùng döôøng Phaät vaø Taêng, cuøng thí cho heát thaûy chuùng sinh, phaùt nguyeän raèng: Nhôø thieän caên naøy maø khieán ñeä töû vaø chuùng sinh trong coõi nöôùc toâi ñeàu ñöôïc naêm duïc theo yù muoán. Boà-taùt aáy ñem naêm duïc theo yù muoán, cuøng chia cho chuùng sinh, hoài höôùng ñeán coõi nöôùc thanh tònh cuûa Phaät, phaùt nguyeän raèng: Khi toâi

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 93                                          649

thaønh Phaät, trong coõi nöôùc toâi coù naêm duïc nhö coõi trôøi öùng theo loøng öôùc nguyeän maø ñeán. Laïi nöõa, phaùt nguyeän raèng: Toâi seõ töï mình vaøo thieàn thöù nhaát, cuõng daïy chuùng sinh vaøo thieàn thöù nhaát; vaøo thieàn thöù hai, thöù ba, thöù tö; vaøo taâm töø, bi, hyû, xaû cho ñeán ba möôi baûy phaùp trôï ñaïo cuõng nhö vaäy. Khi toâi ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, laøm cho heát thaûy chuùng sinh khoâng xa lìa boán thieàn cho ñeán khoâng xa lìa ba möôi baûy phaùp trôï ñaïo. Nhö vaäy, Boà-taùt coù theå nghieâm tònh coõi Phaät. Boà-taùt tuøy theo baáy nhieâu thôøi gian haønh ñaïo Boà-taùt, ñaày ñuû caùc öôùc nguyeän; Boà-taùt töï thaønh töïu heát thaûy thieän phaùp, cuõng thaønh töïu thieän phaùp cho chuùng sinh. Boà-taùt thoï thaân töôùng ñeïp ñeõ, chuùng sinh ñöôïc giaùo hoùa cuõng ñöôïc thaân töôùng ñeïp ñeõ. Vì sao? Vì phöôùc ñöùc saâu daøy. Naøy Tu-boà-ñeà! Neân nhö vaäy nghieâm tònh coõi Phaät. Trong coõi nöôùc aáy cho ñeán danh töø ba aùc ñaïo cuõng khoâng coù, cuõng khoâng coù danh töø ba ñoäc, taø kieán, nhò thöøa, Thanh-vaên, Bích-chi Phaät. Tai khoâng nghe coù aâm thanh veà voâ thöôøng, khoå, khoâng, cuõng khoâng coù sôû höõu, cho ñeán khoâng coù danh töø kieát söû phieàn naõo, cuõng khoâng coù danh töø phaân bieät caùc ñaïo quaû; gioù thoåi caây baûy baùu theo choã ñaùng ñoä thoaùt maø tuoân ra aâm thanh noùi veà thaät töôùng Khoâng, Voâ töôùng, Voâ taùc; coù Phaät hay khoâng coù Phaät thì heát thaûy phaùp, heát thaûy phaùp töôùng vaãn khoâng, trong khoâng, khoâng coù töôùng, khoâng coù töôùng thì khoâng coù taïo taùc. Xuaát ra phaùp aâm nhö vaäy thì hoaëc ngaøy hoaëc ñeâm, hoaëc ngoài hoaëc naèm, hoaëc ñöùng hoaëc ñi vaãn thöôøng nghe phaùp aâm aáy. Boà-taùt khi ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, chö Phaät trong möôøi phöông caùc coõi nöôùc ñeàu taùn thaùn; chuùng sinh nghe danh hieäu Phaät aáy chaéc chaén ñaït ñeán Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Boà-taùt aáy khi ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc beøn thuyeát phaùp, chuùng sinh nghe ñöôïc khoâng coù ai khoâng tin, khoâng ai sinh nghi, maø noùi raèng laø phaùp, laø phi phaùp. Vì sao? Vì trong thaät töôùng caùc phaùp ñeàu laø phaùp, khoâng coù phi phaùp. Nhöõng ngöôøi phöôùc moûng ñoái vôùi Phaät vaø caùc ñeä töû khoâng gieo troàng caên laønh, khoâng theo thieän tri thöùc, chìm trong ngaõ kieán cho ñeán chìm trong heát thaûy kieán chaáp, rôi vaøo bieân kieán, hoaëc chaáp ñoaïn chaáp thöôøng... Nhöõng ngöôøi nhö vaäy vì taø kieán neân chaúng phaûi Phaät noùi laø Phaät, Phaät noùi laø chaúng phaûi Phaät; phi Phaùp noùi laø Phaùp, Phaùp noùi laø phi Phaùp. Ngöôøi nhö vaäy vì phaù phaùp neân khi thaân hoaïi maïng chung ñoïa vaøo ñöôøng aùc ñòa nguïc; khi chö Phaät ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, thaáy chuùng sinh aáy qua laïi trong naêm ñöôøng daïy khieán xa lìa nhoùm taø ñònh, an laäp trong nhoùm chính ñònh, laïi khoâng ñoïa vaøo ñöôøng aùc. Nhö vaäy, chuùng sinh trong coõi nöôùc Phaät thanh tònh cuûa Boà-taùt khoâng

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 93                                           650

coù taâm taïp ueá: hoaëc theá gian, hoaëc xuaát theá gian, hoaëc höõu laäu, hoaëc voâ laäu, hoaëc höõu vi hoaëc voâ vi; cho ñeán chuùng sinh trong coõi nöôùc aáy ñeàu roát raùo ôû trong Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Naøy Tu-boà-ñeà! AÁy laø Boà-taùt nghieâm tònh coõi Phaät. LUAÄN: Laïi coù nghieäp thoâ laø ñoái vôùi caùc phaùp roát raùo khoâng, laïi thuû töôùng maø sinh taâm chaáp tröôùc laø thuû töôùng saéc, thuû töôùng thoï, töôûng, haønh, thöùc; thuû töôùng maét cho ñeán töôùng yù; thuû töôùng saéc cho ñeán töôùng phaùp; thuû töôùng nam nöõ, töôùng ba coõi, töôùng thieän, baát thieän, höõu vi voâ vi. Hoûi: Töôùng nam nöõ coù theå laø hö voïng khoâng thaät, coøn caùc töôùng saéc, töôùng phaùp thieän, phaùp baát thieän, hoaëc khoâng thuû töôùng thì laøm sao coù theå nhaøm chaùn saéc ñeå thaønh töïu phaùp thieän? Ñaùp: Trong Phaät phaùp coù hai thöù Khoâng: Moät laø chuùng sinh Khoâng, hai laø phaùp Khoâng. Chuùng sinh khoâng thì phaù töôùng chuùng sinh, laø töôùng nam, töôùng nöõ... Laáy phaùp Khoâng phaù töôùng hö voïng trong saéc phaùp, nhö trong phaåm “phaù heát thaûy phaùp khoâng” ñaõ noùi. Quaùn saéc, thoï... caùc thieän phaùp nhö huyeãn nhö hoùa, khoâng thuû töôùng nhaát ñònh coù thaät, thì taâm nhaøm chaùn, boû hí luaän thöôøng, voâ thöôøng; aáy khoâng goïi laø thuû töôùng. Laïi, saéc... vaø caùc phaùp thieän ñeàu hoøa hôïp tính Khoâng maø tu haønh neân khoâng sinh phieàn naõo. Hoûi: Heát thaûy phaùp höõu vi giaû danh hoøa hôïp cho neân khoâng neân thuû töôùng, coøn phaùp voâ vi laø phaùp chaân thaät, ñoù laø nhö, phaùp tính, thaät teá, côù sao khoâng thuû? Ñaùp: Vì khoâng thuû töôùng laø phaùp voâ vi voâ töôùng, goïi laø phaùp moân voâ vi; neáu thuû töôùng thì laø höõu vi. Nhö vaäy, taát caû thuû töôùng ñeàu hö voïng, khoâng thaät. Xa lìa nghieäp thoâ nôi thaân, mieäng, yù laø Boà-taùt muoán haønh ñaïo, ng- hieâm tònh coõi Phaät, xa lìa nghieäp thoâ nôi thaân, mieäng, yù nhö vaäy, töï mình haønh saùu Ba-la-maät, cuõng daïy ngöôøi khaùc haønh, do nhaân duyeân cuøng thanh tònh neân coõi nöôùc Phaät ñöôïc thanh tònh. Treân laø noùi töôùng chung, döôùi laø noùi töôùng rieâng. Boà-taùt ñem baûy baùu ñaày theá giôùi ba ngaøn ñaïi thieân cuùng Phaät vaø Taêng, phaùt nguyeän raèng: Nhôø boá thí naøy maø khieán cho coõi nöôùc toâi ñeàu do baûy baùu trang nghieâm. Hoûi: Neáu chaâu baùu ñaày theá giôùi ba ngaøn ñaïi thieân, thì töø choã naøo coù ñöôïc? Laïi, chö Phaät, Hieàn Thaùnh ñeàu ít muoán, bieát ñuû, ai laø ngöôøi thoï höôûng? Neáu ngöôøi phaøm khoâng bieát nhaøm ñuû thì laøm sao coù theå thoï höôûng vaät trong ba ngaøn theá giôùi? Ñaùp: Thaân Boà-taùt laø thaân do phaùp tính sinh, ñaày ñuû thaàn thoâng Ba-

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 93                                            651

la-maät. Vì cuùng döôøng möôøi phöông Phaät neân ñem chaâu baùu ñaày theá giôùi ba ngaøn ñaïi thieân ñeå cuùng döôøng. Laïi, baûo vaät aáy do söùc thaàn thoâng laøm ra, nhoû nheï, khoâng chöôùng ngaïi; nhö coõi trôøi Bieán tònh trong thieàn thöù ba, saùu möôi ngöôøi ngoài treân ñaàu moät caây kim maø nghe phaùp, khoâng chöôùng ngaïi nhau, huoáng gì ñaïi Boà-taùt vaøo saâu trong thaàn thoâng taïo ra vaät baùu. Hoaëc coù Boà-taùt bieán hoùa thaân nhö nuùi Tu-di, khaép tröôùc möôøi phöông Phaät ñeå laøm tim ñeøn cuùng döôøng Phaät hoaëc phaùp Phaät, phaùt nguyeän raèng: Khieán coõi nöôùc toâi thöôøng coù aùnh saùng, khoâng caàn maët trôøi, maët traêng, ñeøn ñuoác. Hoaëc coù Boà-taùt möa caùc höông hoa, phan loïng, anh laïc ñeå cuùng döôøng, phaùt nguyeän raèng: Khieán chuùng sinh trong coõi nöôùc toâi ñeïp ñeõ nhö hoa, thaân töôùng saïch seõ khoâng coù xaáu xí. Nhö vaäy laø nhaân duyeân cuûa caùc saéc töôùng ñeïp. Laïi coù Boà-taùt ñem kyõ nhaïc trôøi laøm vui nôi Phaät hoaëc phaùp Phaät. Boà-taùt aáy hoaëc coù khi duøng söùc thaàn thoâng laøm ra aâm nhaïc trôøi, hoaëc laøm ra aâm nhaïc cuûa vua trôøi, aâm nhaïc cuûa Chuyeån luaân Thaùnh vöông, hoaëc laøm ra aâm nhaïc cuûa A-tu-la, cuûa vua roàng ñeå cuùng döôøng, nguyeän raèng: Trong nöôùc toâi thöôøng nghe aâm thanh toát ñeïp. Hoûi: Chö Phaät, Hieàn Thaùnh laø ngöôøi lìa duïc, khoâng caàn aâm thanh ca muùa, côù sao ñem aâm nhaïc cuùng döôøng? Ñaùp: Chö Phaät tuy ñoái vôùi heát thaûy phaùp, taâm khoâng dính maéc, ñoái vôùi phaùp theá gian khoâng caàn duøng gì, song chö Phaät vì thöông chuùng sinh maø ra ñôøi neân tuøy theo ngöôøi cuùng döôøng, khieán cho hoï ñöôïc phöôùc theo öôùc nguyeän. Nhö laáy hoa höông cuùng döôøng, cuõng khoâng phaûi laø vaät maø Phaät caàn duøng, vì thaân Phaät thöôøng coù höông thôm vi dieäu, chö thieân khoâng theå saùnh kòp; song vì lôïi ích chuùng sinh maø Phaät thoï nhaän. Boà-taùt vì muoán nghieâm tònh coõi Phaät neân caàu aâm thanh toát, muoán khieán chuùng sinh trong coõi nöôùc mình nghe aâm thanh toát neân taâm nhu nhuyeán, taâm nhu nhuyeán neân deã coù theå chòu söï giaùo hoùa; theá neân duøng aâm thanh ñeå cuùng döôøng Phaät. Laïi coù Boà-taùt ñem höông thôm ñaày khaép theá giôùi ba ngaøn ñaïi thieân cuùng döôøng chö Phaät vaø phaùp Phaät: Hoaëc höông reã, höông caønh, höông laù, höông boät; hoaëc höông trôøi; hoaëc höông do bieán hoùa laøm ra, hoaëc höông töø quaû baùo sinh, phaùt nguyeän raèng: Khieán trong coõi nöôùc toâi thöôøng coù höông thôm maø khoâng coù ngöôøi laøm ra. Hoaëc coù Boà-taùt duøng thöùc aên traêm vò cuùng döôøng chö Phaät vaø Taêng laø coù ngöôøi noùi raèng, laáy traêm thöù canh cuùng döôøng, goïi laø traêm vò. Coù ngöôøi noùi raèng, Moät thöù baùnh maø ñeán ñuû soá traêm neân vò noù coù moät traêm, goïi laø traêm vò. Coù ngöôøi noùi raèng, traêm thöù coû thuoác, traùi thuoác laøm thaønh

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 93                                          652

hoøn hoan hyû, goïi laø traêm vò. Coù ngöôøi noùi raèng, thöùc aên, uoáng, canh, baùnh toång hôïp laøm thaønh traêm vò. Coù ngöôøi noùi raèng, thöùc uoáng aên moãi moãi ñaày ñuû neân goïi laø traêm vò. Thöùc uoáng aên cuûa ngöôøi coù traêm vò; thöùc uoáng aên cuûa trôøi thì coù traêm ngaøn vò. Thöùc uoáng aên cuûa Boà-taùt do quaû baùo phöôùc ñöùc sinh laø do söùc thaàn thoâng bieán hoùa thì coù voâ löôïng vò, coù theå chuyeån ñoåi loøng ngöôøi khieán lìa duïc ñöôïc thanh tònh. Boán thöù uoáng aên aáy Boà-taùt tuøy theo nhaân duyeân cuùng döôøng Phaät vaø Taêng neân trong coõi nöôùc töï nhieân coù thöùc uoáng aên traêm vò. Hoaëc coù Boà-taùt duøng höông xoa cuûa trôøi laø vì ôû AÁn Ñoä noùng; vaø vì thaân coù muøi hoâi neân duøng höông xoa thaân ñeå cuùng döôøng Phaät vaø Taêng. Do nhaân duyeân aáy khieán chuùng sinh trong coõi nöôùc toâi ñöôïc thöù höông trôøi nhoû mòn. Hoûi: Giôùi Sa-di cho ñeán giôùi thoï trì trong moät ngaøy ñeâm coøn khoâng cho duøng höông xoa thaân, côù sao ñem höông cuùng döôøng Phaät vaø Taêng? Ñaùp: Boà-taùt laáy vaät maø thaân caàn thieát vaø quyù giaù tuøy theo luùc caàn duøng ñeå cuùng döôøng. Hoaëc ñem pheát treân ñaát, treân vaùch vaø choã ñi, ngoài. Laïi laáy naêm duïc theo yù muoán cuùng döôøng Phaät, Taêng vaø caùc chuùng sinh. Boà-taùt duøng xe ngöïa toát, vôï con, aâm nhaïc, phan loïng, vaøng baïc, y phuïc, chaâu baùu laø nhöõng thöù ngöôøi xuaát gia khoâng thoï duïng maø caáp thí cho chuùng sinh, phaùt nguyeän raèng: Khieán chuùng sinh trong coõi nöôùc toâi thöôøng ñöôïc naêm duïc theo yù muoán. Hoûi: Naêm duïc aáy Phaät ví noù nhö löûa, nhö haàm, nhö muït nhoït, nhö nguïc, nhö oaùn, nhö giaëc, hay cöôùp caên laønh cuûa ngöôøi, côù sao Boà-taùt nguyeän cho chuùng sinh ñöôïc naêm duïc? Laïi, Phaät noùi ñeä töû Phaät neân maëc aùo vaù, xin aên, ngoài döôùi caây röøng, côù sao Boà-taùt vì chuùng sinh maø caàu ñöôïc naêm duïc? Ñaùp: Naêm duïc trong coõi trôøi, coõi ngöôøi laø quaû baùo cuûa phöôùc ñöùc. Neáu ñôøi nay hoaëc ñôøi sau ngöôøi phöôùc moûng ngheøo cuøng khoâng theå töï mình nuoâi soáng thì laøm nhöõng vieäc troäm caép; hoaëc vì bò chuû taøi saûn böùc haïi, vì cuûa caûi maø gieát keû khaùc; hoaëc bò caät vaán, noùi doái laø khoâng laøm. Nhö vaäy, laàn löôït laøm möôøi ñieàu baát thieän ñeàu do ngheøo cuøng; neáu ngöôøi coù naêm duïc ñaày ñuû thì theo yù muoán lieàn coù ñöôïc neân khoâng laøm möôøi ñieàu baát thieän. Chuùng sinh trong coõi nöôùc cuûa Boà-taùt giaøu vui thoûa thích, khoâng bò thieáu thoán thì khoâng coù caùc vieäc aùc, chæ coù caùc kieát söû aùi vaø maïn... neáu nghe Phaät thuyeát phaùp, hoaëc nghe ñeä töû Phaät thuyeát, do coù taâm nhu nhuyeán neân nghe phaùp coù theå deã ñaéc ñaïo. Tuy coù taâm chaáp

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 93                                           653

tröôùc nhieàu maø vì lôïi caên neân nghe noùi voâ thöôøng, khoå, khoâng lieàn ñöôïc ñaïo; thí nhö chieác aùo nhô baån thì duøng tro, buøn ñeå ngaâm caùch ñeâm, duøng nöôùc giaët moät luùc saïch heát. Boà-taùt khoâng muoán khieán chuùng sinh tham ñaém neân laáy naêm duïc boá thí, chæ muoán khieán trong moät luùc xaû boû neân ñem cho. Nhö oâng tröôùc noùi, Phaät daïy ñeä töû maëc aùo vaù khaát thöïc, vì toäi ñôøi tröôùc maø phaûi sinh ôû ñôøi aùc neân taâm nhieãm tröôùc nhieàu; neáu ñöôïc aùo ñeïp, thöùc aên ngon thì taâm nhieãm tröôùc caøng saâu; laïi vì caàu aùo ñeïp, thöùc aên ngon neân trôû ngaïi vieäc haønh ñaïo. Chuùng sinh trong coõi Phaät thanh tònh cuûa Boà-taùt thaønh töïu voâ löôïng phöôùc ñöùc, naêm duïc baèng nhau neân khoâng coøn tham ñaém, cuõng khoâng coøn tìm caàu neân khoâng coù gì ngaên ngaïi. Laïi, neáu haønh giaû xa lìa naêm duïc, tu khoå haïnh thì taêng tröôûng saân giaän. Laïi, neáu nhôù nghó naêm duïc thì sinh phieàn naõo, baáy giôø khoâng höôùng veà ñaâu; do vaäy maø Phaät noùi xaû khoå, xaû vui, duøng trí tueä ôû vaøo trung ñaïo. Theá neân ôû coõi Phaät nghieâm tònh maø ñem naêm duïc boá thí khoâng coù gì chöôùng ngaïi. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì trong Luaät côù gì Tyø-kheo A-leâ-tra noùi: “Theo toâi bieát nghóa Phaät daïy: Höôûng thoï naêm duïc khoâng chöôùng ñaïo”. Tyø- kheo aáy bò quôû traùch, ñeán ba laàn khoâng boû, neân bò taån xuaát? Ñaùp: Phaät phaùp coù hai laø Tieåu thöøa vaø Ñaïi thöøa. Trong Tieåu thöøa, ngöôøi phöôùc moûng ba ñoäc nhieàu; nhö trong kinh Baø-sa Phaät daïy: “Haøng ñeä töû baïch y cuûa ta chaúng phaûi moät, hai cho ñeán quaù naêm traêm ngöôøi laáy höông Chieân ñaøn ñoû vaø höông cuûa hoa thôm xoa thaân, naèm chung vôùi vôï con, sai noâ tì... maø döùt ba kieát söû, ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn, heát khoå ba ñôøi, ba ñoäc moûng, ñöôïc quaû Tö-ñaø-haøm”. Tyø-kheo A-leâ-tra aáy nghe vaäy lieàn noùi: “Maëc duø höôûng thoï naêm duïc maø khoâng chöôùng ñaïo”, chöù khoâng bieát vieäc aáy Phaät vì ai maø noùi. Phaät chæ vì haøng baïch y maø noùi, coøn Tyø- kheo naøy laïi ñoái vôùi phaùp xuaát gia maø noùi. Caùc vò Tu-ñaø-hoaøn, Tö-ñaø- haøm aáy khoâng coù phaùt nguyeän raèng: Ta suoát ñôøi khoâng phaïm daâm duïc, vì coøn coù ba ñoäc neân thöôøng hay queân ñaïo maø khôûi taâm daâm duïc; coøn ngöôøi xuaát gia ôû giöõa chuùng Taêng mieäng töï theà raèng: Ta suoát ñôøi khoâng phaïm daâm duïc. Vì theá neân Phaät daïy, neáu ngöôøi xuaát gia phaïm vaøo daâm duïc thì boû. Tyø-kheo A-leâ-tra töï theà suoát ñôøi khoâng phaïm maø phaïm, ñoù laø moät toäi; bieát Phaät cheá maø coá tình traùi phaïm, ñoù laø hai toäi. Tyø-kheo aáy vì thoï naêm duïc, thaáy keû baïch y ñaéc ñaïo maø cho mình vôùi hoï ñoàng nhau, theá neân maéc toäi. Coù hai haïng chuùng sinh trong coõi Phaät nghieâm tònh: Hoaëc xuaát gia, hoaëc taïi gia. Taïi gia tuy höôûng thoï naêm duïc maø khoâng coù toäi, cuõng khoâng chöôùng ngaïi ñaïo; nhö trôøi Ñaâu suaát, nhö ngöôøi ôû chaâu Uaát ñôn vieät, tuy

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 93                                           654

thoï naêm duïc maø khoâng gaây toäi naëng, coøn haïng chuùng sinh xuaát gia theo Phaät cho pheùp thoï naêm duïc cuõng khoâng coù toäi loãi (ñaây laø noùi ôû coõi thanh tònh, chöù khoâng phaûi ôû ñôøi aùc naêm tröôïc). Trong phaùp Tieåu thöøa, vì Tyø- kheo A-leâ-tra noùi ngöôøi phöôùc moûng toäi naëng, taâm coù nhieàu hoái haän. Nghieâm tònh coõi Phaät laø ñôøi ñôøi taäp haønh saùu Ba-la-maät, ba moân giaûi thoaùt, tuy thoï naêm duïc cuõng khoâng nhieãm tröôùc, nhö trong Kinh noùi: Boà-taùt haønh Baùt-nhaõ Ba-la-maät nghó raèng: Ta seõ töï mình vaøo thieàn thöù nhaát, cuõng daïy chuùng sinh vaøo thieàn thöù nhaát, cho ñeán vaøo thieàn thöù tö, boán taâm voâ löôïng, ba möôi baûy phaùp trôï ñaïo cuõng nhö vaäy. Boà-taùt nguyeän raèng: Khi ta laøm Phaät, do haønh ñuû boán thieàn cho ñeán ba möôi baûy phaùp trôï ñaïo; vì phöôùc ñöùc nhö vaäy neân chuùng sinh tuy thoï naêm duïc maø khoâng laøm chöôùng ngaïi. Boà-taùt phaùt ra voâ löôïng voâ soá nguyeän, theo baáy nhieâu thôøi gian haønh ñaïo maø ñaày ñuû caùc nghieäp thieän. Boà-taùt thaønh töïu heát thaûy phaùp thieän vaø thaønh töïu ñöôïc chuùng sinh. Vì thaønh töïu heát thaûy thieän phaùp neân thaân töôùng ñeïp ñeõ, moïi ngöôøi troâng thaáy khoâng nhaøm chaùn; cuõng thaønh töïu chuùng sinh, khieán ñöôïc thaân töôùng ñeïp ñeõ. Boà-taùt nghieâm tònh coõi Phaät nhö vaäy. Laïi nöõa, nghieâm tònh coõi Phaät laø cho ñeán ôû ñoù khoâng coù danh töø ba aùc, huoáng gì coù ba ñöôøng aùc. Hoûi: Chö Phaät vì loøng thöông xoùt lôùn thaáy chuùng sinh khoå naõo neân ra ñôøi, neáu khoâng coù ba ñöôøng aùc thì Phaät thöông xoùt gì? Ñaùp: Phaät ra ñôøi vì ñoä chuùng sinh, maø chuùng sinh trong ba ñöôøng aùc khoâng theå ñoä, chæ coù theå daïy khieán troàng caên laønh maø thoâi. Theá neân Phaät coù danh hieäu laø baäc thaày cuûa trôøi vaø ngöôøi. Neáu khoâng coù trôøi vaø ngöôøi, chæ coù ba ñöôøng aùc thì coù theå neân naïn, neân hoûi. Hoûi: Noùi Phaät thöông xoùt chuùng sinh, côù sao trong coõi Thanh tònh cuûa Phaät khoâng coù chuùng sinh trong ba ñöôøng aùc? Ñaùp: Phaät thöông xoùt heát thaûy chuùng sinh bình ñaúng khoâng sai khaùc. Nhöng trong ñaây noùi, vì nghieäp duyeân thanh tònh neân trong coõi nöôùc aáy khoâng coù ba ñöôøng aùc. Laïi, Phaät chaúng phaûi chæ noùi moät coõi nöôùc, maø noùi coù soá coõi nöôùc trong möôøi phöông nhieàu nhö caùt soâng Haèng. Coù coõi nöôùc thanh tònh, coù coõi nöôùc taïp ueá. ÔÛ coõi nöôùc taïp ueá thì coù ñuû naêm ñöôøng; ôû coõi nöôùc thanh tònh cuûa Phaät thì hoaëc coù ngöôøi, coù trôøi sai khaùc, hoaëc khoâng coù ngöôøi, trôøi sai khaùc. Nhö veà quaù khöù ôû coõi Phaät Thieân vöông, chæ coù ñöùc Phaät Theá Toân laø baäc Phaùp vöông, vì theá maø goïi laø Phaät Thieân vöông. Laïi coù coõi nöôùc khoâng coù ba ñoäc taø kieán. Hoûi: Chö Phaät chæ vì tröø phieàn naõo cho chuùng sinh neân ra ñôøi; taø

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 93                                          655

kieán, ba ñoäc töùc laø phieàn naõo, neáu khoâng coù phieàn naõo thì Phaät ra ñôøi laøm gì? Ñaùp: Coù ngöôøi noùi raèng, trong coõi aáy vì nhaân duyeân phöôùc ñöùc lôùn maø ba ñoäc taø kieán khoâng hieän baøy, neân noùi laø khoâng coù. Laïi coù ngöôøi noùi raèng, trong coõi aáy caùc Boà-taùt ñeàu ñöôïc Voâ sinh phaùp nhaãn, thöôøng tu caùc coâng ñöùc saùu Ba-la-maät, thöôøng daïo qua möôøi phöông ñoä thoaùt chuùng sinh, ôû choã chö Phaät tu taäp caùc tam-muoäi coøn hôn giaùo hoùa voâ soá Thanh-vaên, Bích-chi Phaät, cuõng hôn giaùo hoùa Boà-taùt baát thoaùi chuyeån, thaønh töïu chuùng sinh. Coõi Phaät thanh tònh cuûa Boà-taùt laø vì Boà-taùt gaàn Phaät ñaïo neân lôïi ích caøng lôùn, ôû coõi nöôùc aáy khoâng coù danh töø Nhò thöøa. Hoûi: Caùc ñöùc Phaät khaùc coù giaùo hoùa ba thöøa, ñaâu rieâng ôû coõi-Ta- baø? Ñaùp: Phaät xuaát hieän ôû ñôøi aùc naêm tröôïc, töø trong moät ñaïo maø chia laøm ba thöøa. Hoûi: Neáu nhö vaäy, Phaät A-di-ñaø, Phaät A-suùc khoâng sinh ôû ñôøi aùc naêm tröôïc, côù sao laïi coù ba thöøa? Ñaùp: Chö Phaät khi xöa môùi phaùt taâm, thaáy chö Phaät duøng phaùp ba thöøa ñoä chuùng sinh neân töï phaùt nguyeän raèng: Ta cuõng seõ duøng phaùp ba thöøa ñoä chuùng sinh. Khoâng coù danh töø voâ thöôøng, khoå, voâ ngaõ laø vì chuùng sinh ñaõ vaøo saâu trong ñieân ñaûo chaáp tröôùc thöôøng, laïc... neân vì hoï noùi voâ thöôøng, khoå..., ñeå giaûi cöùu, coøn trong coõi aáy khoâng coù ñieân ñaûo chaáp thöôøng, chaáp laïc neân khoâng caàn noùi voâ thöôøng, khoå... vì neáu khoâng coù beänh thì khoâng caàn thuoác. Cuõng khoâng coù ngaõ sôû höõu cho ñeán khoâng coù kieát söû cuõng nhö vaäy. Vì khoâng coù nhò thöøa neân cuõng khoâng coù caùc quaû Tu-ñaø- hoaøn..., chæ moät maët vaøo thaät töôùng caùc phaùp. Ñöôïc Voâ sinh phaùp nhaãn laø ñöôïc caùc tam-muoäi, caùc moân Ñaø-la-ni, daàn daàn taêng ích khoâng döùt caùc ñòa vò. Gioù thoåi caây baûy baùu theo choã ñaùng ñoä maø phaùt ra aâm thanh laø Boà- taùt muoán chuùng sinh deã nghe phaùp neân caây baûy baùu phaùt ra tieáng phaùp aâm, vì caây baûy baùu cuøng khaép coõi nöôùc neân chuùng sinh sinh ra ñeàu nghe phaùp, khoâng khôûi caùc taâm khaùc, chæ sinh taâm nghe phaùp. Hoûi: Phaät coù voâ löôïng baát khaû tö nghì löïc thaàn thoâng, côù gì khoâng bieán hoùa laøm voâ löôïng thaân thuyeát phaùp ñoä chuùng sinh, caàn gì ñeán aâm thanh, caây baûy baùu? Ñaùp: Chuùng sinh raát nhieàu, neáu Phaät nôi nôi ñeàu hieän thaân thì chuùng sinh khoâng tin, cho ñoù laø huyeãn hoùa, taâm khoâng kính troïng. Coù chuùng

SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 93                                          656

sinh theo ngöôøi nghe phaùp maø taâm khoâng khai ngoä, neáu theo suùc sinh nghe phaùp thì lieàn tin chòu. Nhö trong kinh Boån Sinh noùi: Boà-taùt thoï thaân suùc sinh vì ngöôøi thuyeát phaùp, ngöôøi cho laø hy höõu neân ai naáy ñeàu tin chòu. Laïi baûo taâm suùc sinh ngay thaúng, khoâng doái. Coù ngöôøi baûo suùc sinh laø loaøi höõu tình, ñeàu coù doái traù, coøn caây baûy baùu voâ taâm maø coù aâm thanh thì ñeàu tin chòu. Khoâng, Voâ töôùng, Voâ taùc duø coù Phaät hay khoâng coù Phaät, heát thaûy phaùp thöôøng khoâng, vì khoâng neân voâ töôùng, vì voâ töôùng neân voâ taùc, voâ khôûi. Caùc phaùp nhö vaäy ñeâm ngaøy thöôøng phaùt ra. ÔÛ caùc quoác ñoä khaùc thì duøng söùc thaàn thoâng, söùc mieäng moãi moãi bieán hoùa, coøn trong ñaây thöôøng phaùt ra aâm thanh töï nhieân. ÔÛ coõi Phaät nghieâm tònh, Phaät thöôøng ñöôïc chö Phaät taùn thaùn, vì taïo coâng ñöùc lôùn neân ñöôïc coõi nöôùc thanh tònh nhö vaäy; neáu nghe teân ñöùc Phaät ôû coõi nöôùc thanh tònh thì chaéc chaén ñöôïc laøm Phaät. Hoûi: Caùc ñöùc Phaät khaùc sieâng naêng, khoå nhoïc thuyeát phaùp, chuùng sinh coøn khoâng ñaéc ñaïo, coøn ñaây vì sao chæ nghe danh hieäu Phaät beøn ñaéc ñaïo? Ñaùp: Caùc nôi khaùc ñöùc Phaät thuyeát phaùp, chuùng sinh hoaëc ñöôïc caên laønh troïn khoâng thuyeát veà tính Khoâng, neáu nghe danh hieäu Phaät aáy chaéc chaén ñeán ñòa vò baát thoaùi chuyeån chöù khoâng noùi ñöôïc thaønh Phaät ngay. Hoûi: Ñoái vôùi heát thaûy ñöùc Phaät, neáu ngöôøi coù taâm toát nghe danh hieäu ñeàu seõ ñi ñeán Phaät, nhö trong kinh Phaùp Hoa noùi: Ngöôøi coù phöôùc ñöùc hoaëc lôùn hoaëc nhoû ñeàu seõ laøm Phaät, côù gì trong ñaây rieâng noùi Phaät ôû coõi nöôùc thanh tònh. Ñaùp: Ngöôøi nghe danh hieäu caùc ñöùc Phaät khaùc cho raèng Phaät thoï sinh gioáng nhö ngöôøi khoâng khaùc, chæ coù ñöôïc ñaïo Nhaát thieát trí laø khaùc; vì taâm khoâng kính troïng neân tuy gieo troàng caên laønh maø cuõng khoâng theå saâu beàn. Trong ñaây laø noùi veà thaân do phaùp tính sinh. Thaân Phaät voâ löôïng voâ bieân, aùnh saùng vaø aâm thanh thuyeát phaùp bieán khaép möôøi phöông caùc coõi nöôùc. Chuùng sinh trong coõi nöôùc aáy ñeàu laø nhöõng ngöôøi gaàn ñeán Phaät ñaïo, ñoái vôùi chuùng ôû trong voâ löôïng voâ soá do tuaàn thuyeát phaùp laø hôn. Voâ löôïng voâ soá aùnh saùng nhö maët trôøi maët traêng thöôøng töø trong thaân phaùt ra, neáu Phaät cho chuùng sinh thaáy thì ñöôïc thaáy, neáu khoâng cho thaáy thì khoâng thaáy. Beân treân thaân Phaät, moãi loã chaân loâng thöôøng phoùng ra voâ löôïng voâ bieân voâ soá Phaät, moãi moãi ñöùc Phaät khoâng khaùc nhau, nôi moãi vò hoùa Phaät aáy laïi trieån chuyeån phoùng ra, tuøy theo chuùng sinh ñaùng ñöôïc ñoä maø cho thaáy Phaät coù hôn coù keùm, coøn caên goác cuûa vò Phaät thaät thì khoâng coù phaân bieät hôn keùm. Nhö theá, hoaëc thaáy hoaëc nghe danh hieäu, hoaëc nghe coâng ñöùc nhö vaäy maø coù loøng tin vaø kính troïng saâu xa; kính troïng

neân gieo troàng caên laønh, thì laøm sao khoâng chaéc chaén ñöôïc thaønh Phaät? Laïi nöõa, khi Phaät thuyeát phaùp khoâng coù ngöôøi nghi, cho ñeán khoâng coù moät ngöôøi noùi raèng phaùp aáy chaúng phaûi mieäng Phaät noùi ra, maø ñeàu laø phaùp do Phaät noùi. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì vì sao ngöôøi theo Phaät Thích ca nghe phaùp sinh nghi nhieàu? Ñaùp: Trong kinh ñaây Phaät töï noùi nhaân duyeân: Coù ngöôøi phöôùc moûng, khoâng gieo troàng caên laønh, khoâng gaëp ñöôïc thieän tri thöùc neân sinh nghi; chaáp ñaém ngaõ kieán, bieân kieán, taø kieán, caùc phieàn naõo che laáp taâm thì chaúng phaûi Phaät noùi laø Phaät, Phaät noùi laø chaúng phaûi Phaät. Khoâng gieo troàng caên laønh saâu beàn, khoâng thuaän theo thieän höõu tri thöùc, ba ñoäc taø kieán moät laàn khôûi leân, khoâng coù choã nöông töïa, töï yù buoâng lung thì hoaëc thaáy vieäc taø kieán thuaän vôùi yù mình beøn cho ñoù laø caùi thaáy cuûa Nhaát thieát trí; chö Phaät noùi roát raùo khoâng, khoâng thuaän vôùi yù mình thì beøn cho ñoù laø chaúng phaûi Phaät; chaúng phaûi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø chaúng phaûi phaùp. Ngöôøi nhö vaäy ôû nôi choã Phaät sinh nghi nhieàu, vì sinh nghi nhieàu neân taâm hoái haän; trong coõi nöôùc thanh tònh cuûa Phaät khoâng coù haïng toäi nhaân aáy neân khoâng sinh nghi. Phaät noùi haïng ngöôøi coù toäi nhö vaäy vì phaù thaät töôùng caùc phaùp neân cheát ñoïa vaøo ñöôøng aùc ñòa nguïc. Caùc Boà-taùt ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc thaáy ngöôøi toäi qua laïi trong sinh töû thì duøng söùc thaàn thoâng cuûa Phaät maø keùo chuùng sinh ra khoûi, ñaët vaøo trong nhoùm chaùnh ñònh, khoâng coøn bò ñoïa vaøo trong ba ñöôøng aùc; aáy goïi laø nghieâm tònh coõi Phaät. Trong coõi Phaät aáy khoâng coù caùc loãi nhö vaäy, ñaày ñuû heát thaûy; ñoái vôùi theá gian, xuaát theá gian, höõu laäu, voâ laäu, höõu vi, voâ vi khoâng coù chöôùng ngaïi; ñoù laø coõi nöôùc baûy baùu. Thaân chuùng sinh ñeïp ñeõ, töôùng toát trang nghieâm, coù voâ löôïng aùnh saùng, thöôøng nghe aâm thanh giaùo phaùp, thöôøng khoâng xa lìa saùu Ba-la-maät cho ñeán möôøi taùm phaùp khoâng chung; chuùng sinh trong aáy ñeàu chaéc chaén ñaït ñeán Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Hoûi: ÔÛ treân noùi laø nghe danh hieäu Phaät chaéc chaén ñaït ñeán quaû Phaät, nôi ñaây noùi ñoái vôùi caùc phaùp khoâng coù chöôùng ngaïi thì chaéc chaén ñöôïc thaønh Phaät, coù gì sai khaùc? Ñaùp: Chuùng sinh ôû ñaây thöôøng thaáy Phaät, thöôøng nghe phaùp, gieo troàng caên laønh saâu beàn, chöùa nhoùm Phaät phaùp nhieàu neân mau ñöôïc laøm Phaät. Nghe danh hieäu laø tuy chaéc chaén maø coâng ñöùc ít khoâng baèng. Nhö vaäy goïi laø töôùng coõi nöôùc thanh tònh cuûa Phaät; nhö ôû trong möôøi ñòa noùi trang nghieâm caây Boà-ñeà.
