Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo)
T071 BL 1 (025) Nói Về Các Pháp Thọ Giới-Bồ Tát-An Cư-Tự Tứ-Y-GiàyDépDa-ThứcUống-GiớiPháp CủaTỳKheo-Bộ Hòa Lê
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                  387

LUAÄT DI SA TAÉC BOÄ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN QUYEÅN 17

Phaàn 3: NOÙI VEÀ CAÙC PHAÙP: THOÏ GIÔÙI, BOÁ TAÙT, AN CÖ, TÖÏ TÖÙ, Y, GIAØY DEÙP DA, THÖÙC UOÁNG V.V…

Ñoaïn 1: NOÙI VEÀ PHAÙP THOÏ GIÔÙI (Tieáp Theo)

Ñöùc Phaät ôû taïi thaønh Vöông-xaù. Khi aáy, coù moät ngoaïi ñaïo loõa hình raát thoâng minh, ngöôøi trong nöôùc Ma-kieät goïi laø keû bieát nhieàu thaáy roäng, oâng ta ñeán trong Taêng phöôøng hoûi: Sa-moân Thích töû coù ai daùm cuøng ta luaän nghò? Thôøi ñieåm aáy caùc Tyø-kheo ñang an truù trong thieàn ñònh, khoâng ai chòu luaän nghò, cuõng khoâng ai chòu noùi chuyeän. Toân giaû Xaù-lôïi-phaát khôûi yù nieäm: Ngöôøi naøy noùi nhö vaäy, neáu khoâng coù vò naøo luaän nghò, chaéc seõ huûy nhuïc Phaät phaùp. Nay ta coù theå cuøng ngöôøi naøy luaän nghò. Hôn nöõa, Ni-kieàn naøy ñöôïc ngöôøi trong nöôùc Ma-kieät toân kính, neáu ta duøng moät cuù nghóa ñeå hoûi, khoâng theå thoâng suoát, chaéc maát tieáng ñoàn coù theå trôû veà vôùi ñaïi phaùp. Nay ta neân duøng thôøi gian baûy ngaøy ñeå luaän nghò. Nghó nhö vaäy roài, tuyeân boá: Toâi seõ cuøng oâng luaän nghò trong baûy ngaøy. Baáy giôø, thaønh Vöông-xaù, Tröôûng giaû, Cö só, Sa-moân, Baø-la-moân ñeàu cuøng nghó: Sa-moân Thích töû Xaù-lôïi-phaát laø ñeä nhò sö heïn cuøng Ni- kieàn ñeä nhaát sö baûy ngaøy luaän nghò, chuùng ta seõ cuøng nhau ñeán nghe. Thôøi haïn töø ngaøy thöù nhaát ñeán ngaøy thöù saùu luaän noùi bao nhieâu vieäc ñeàu khieán cho Ni-kieàn thaét löôõi laïi, ñeán ngaøy thöù baûy, Xaù-lôïi-phaát noùi: Duïc töø tö töôûng sinh. Ni-kieàn-töû noùi: Duïc töø ñoái caûnh sinh. Khi aáy, Toân giaû Xaù-lôïi-phaát noùi keä: Theá gian duïc laø goác Ñeàu töø tö töôûng sinh Truï theá gian do duïc Neân coù taâm nhieãm ñaém. Ni-kieàn lieàn duøng keä naïn vaán laïi:

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                  388

Neáu duïc do töôûng sinh Do ñoù sinh nhieãm ñaém Tyø-kheo giaùc quaùn aùc Beøn maát ngay phaïm haïnh? Xaù-lôïi-phaát laïi duøng keä traû lôøi: Neáu töôûng khoâng sinh duïc Maø töø ñoái töôïng sinh Thaày oâng thaáy caùc saéc Taïi sao khoâng thoï duïc? Ni-kieàn nghe keä naøy roài khoâng theå traû lôøi theâm ñöôïc gì beøn sinh taâm thieän, muoán xuaát gia hoïc ñaïo trong giaùo phaùp cuûa Ñöùc Phaät. Ngay luùc aáy, Baït-nan-ñaø laø ngöôøi coù töôùng maïo cao ñeïp nhaát trong chuùng, coøn Xaù-lôïi-phaát laïi hình dung thaáp nhoû, Ni-kieàn khôûi yù nghó: Tyø-kheo thaáp nhoû naøy maø taøi trí coøn nhö vaäy, huoáng chi laø ngöôøi vôùi töôùng maïo ñöôøng ñöôøng kia. Ni-kieàn lieàn ñeán choã Baït-nan-ñaø thöa: Cho con xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Baït-nan-ñaø lieàn ñoä. Xaù-lôïi-phaát luaän nghò xong, ñeán choã Ñöùc Phaät, ñaàu maët kính leã saùt chaân roài ngoài lui ra moät beân. Ñöùc Phaät hoûi: - Thaày cuøng Ni-kieàn luaän nghò baûy ngaøy nhö theá naøo? Xaù-lôïi-phaát trình baøy ñaày ñuû. Ñöùc Phaät khen: - Laønh thay! Laønh thay Xaù-lôïi-phaát! Thaày coù nhieàu söï thöông xoùt, coù nhieàu söï lôïi ích. Tyø-kheo-Ni-kieàn kia hoûi Baït-nan-ñaø veà kinh luaät, ñeàu khoâng theå traû lôøi ñöôïc, beøn khinh khi Phaät phaùp, cho laø caùc Tyø-kheo ñeàu khoâng bieát gì, trôû veà laïi ngoaïi ñaïo. Caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo hoûi, quôû traùch: Taïi sao Tyø-kheo möôøi tuoåi haï maø khoâng bieát phaùp, khoâng theå vì ñeä töû giaûi quyeát söï nghi hoaëc khieán hoï trôû veà laïi vôùi ngoaïi ñaïo? Quyù vò baïch Phaät. Ñöùc Phaät hoûi Baït-nan-ñaø: - Söï thaät thaày coù nhö vaäy khoâng? - Baïch Theá Toân! Söï thaät con coù nhö vaäy. Ñöùc Phaät quôû traùch nhö treân roài, baûo caùc Tyø-kheo: - Neáu chính mình khoâng bieát phaùp maø cho ngöôøi xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc, phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo naøo thaønh töïu möôøi phaùp ñöôïc trao giôùi cuï tuùc cho ngöôøi: Thaønh töïu giôùi, thaønh töïu oai nghi, caån thaän sôï toäi nhoû. Ña vaên, coù khaû naêng thoï trì phaùp Phaät noùi. Tuïng raønh hai boä luaät, phaân bieät nghóa lyù. Ñuû khaû naêng daïy ñeä töû taêng giôùi hoïc, taêng taâm hoïc, taêng tueä hoïc. Coù

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                      389

khaû naêng tröø nghi cho ñeä töû, cuõng khieán cho ngöôøi tröø nghi cuûa hoï. Coù khaû naêng trò beänh cho ñeä töû, cuõng coù khaû naêng khieán cho ngöôøi trò beänh cuûa hoï, ñeä töû sinh taø kieán aùc coù theå daïy cho hoï boû, cuõng coù theå khieán cho ngöôøi daïy boû. Neáu quoác ñoä naøo, ñeä töû hieåu bieát coøn sai laàm thì coù khaû naêng xoay yù höôùng cho hoï, cuõng coù khaû naêng khieán cho ngöôøi xoay chuyeån vieäc ñoù. Ñuû möôøi tuoåi hay hôn möôøi tuoåi. Laïi thaønh töïu möôøi phaùp neân trao giôùi cuï tuùc cho ngöôøi: Bieát toäi naëng, bieát toäi nheï. Bieát toäi thoâ, bieát phi toäi thoâ. Bieát toäi höõu dö, bieát toäi voâ dö. Bieát toäi coù Yeát-ma, bieát toäi khoâng Yeát-ma. Bieát nhaân duyeân cuûa toäi. Ñuû möôøi tuoåi hay hôn möôøi tuoåi. Laïi phaûi thaønh töïu naêm phaùp neân trao giôùi cuï tuùc cho ngöôøi: Coù khaû naêng daïy ñeä töû taêng giôùi hoïc, taêng taâm hoïc, taêng tueä hoïc, xeùt kyõ vieäc laøm cuûa mình, buoäc nieäm tröôùc maét. Laïi thaønh töïu naêm phaùp: (ba phaùp tröôùc nhö treân) Thoâng minh, Bieän taøi. Laïi thaønh töïu naêm phaùp: Giôùi thaønh töïu, Ñònh thaønh töïu, Tueä thaønh töïu, Giaûi thoaùt thaønh töïu, Giaûi thoaùt tri kieán thaønh töïu. Laïi thaønh töïu naêm phaùp: Chính mình truï nôi giôùi, daïy ngöôøi truï nôi giôùi. Töï mình truï nôi ñònh, daïy ngöôøi truï nôi ñònh. Töï mình truï nôi tueä, daïy ngöôøi truï nôi tueä. Töï mình truï nôi giaûi thoaùt, daïy ngöôøi truï nôi giaûi thoaùt. Töï mình truï nôi giaûi thoaùt tri kieán, daïy ngöôøi truï nôi giaûi thoaùt tri kieán. Laïi thaønh töïu naêm phaùp: Thaønh töïu giôùi chuùng voâ hoïc, ñònh chuùng voâ hoïc, tueä chuùng voâ hoïc, giaûi thoaùt chuùng voâ hoïc, giaûi thoaùt tri kieán chuùng voâ hoïc. Laïi thaønh töïu naêm phaùp: Coù khaû naêng daïy ñeä töû taêng thöôïng giôùi, taêng thöôïng phaïm haïnh. Bieát phaïm, bieát khoâng phaïm. Bieát saùm hoái, chöa saùm hoái. Ñuû möôøi tuoåi hoaëc hôn möôøi tuoåi. Neân trao giôùi cuï tuùc cho ngöôøi. Ñoä Sa-di hay vì ngöôøi laøm y chæ cuõng nhö vaäy. Coù moät ngoaïi ñaïo muoán xuaát gia, ñeán trong Taêng phöôøng thöa vôùi caùc Tyø-kheo: Baïch Ñaïi ñöùc cho toâi xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Caùc Tyø- kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Tröôùc heát neân baïch nhò Yeát-ma cho hoï bieät truù boán thaùng ñeå thöû thaùch hoï. Neáu hôïp yù vôùi caùc Tyø-kheo, vaäy sau môùi cho hoï xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Khi taùc phaùp Yeát-ma neân baûo ngoaïi ñaïo côûi boû giaøy deùp, ñeå troáng vai beân phaûi, kính leã saùt chaân taát caû Taêng, quyø goái chaáp tay, thöa: Ñaïi ñöùc Taêng xin laéng nghe! Con teân laø… tröôùc ñaây laø ngoaïi ñaïo, nay caàu xin xuaát gia trong phaùp luaät naøy, ñeán xin Taêng boán thaùng Bieät truù, xin Taêng ruû loøng thöông cho con laøm phaùp Bieät truù. Neáu hôïp yù vôùi caùc Tyø-kheo thì sau ñoù cho con xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Xin nhö vaäy Ba laàn. Taêng neân sai moät Tyø-kheo nhö phaùp baïch: Ñaïi ñöùc Taêng xin laéng nghe! Ngöôøi naøy teân laø… tröôùc ñaây laø ngoaïi

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                 390

ñaïo, nay muoán xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc trong phaùp luaät naøy, nay ñeán xin Taêng phaùp boán thaùng Bieät truù. Nay Taêng cho phaùp boán thaùng Bieät truù. Neáu sau ñoù hôïp yù vôùi Taêng seõ cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng chaáp thuaän. Ñaây laø lôøi taùc baïch. Ñaïi ñöùc Taêng xin laéng nghe! Ngöôøi naøy teân laø… tröôùc ñaây laø ngoaïi ñaïo, nay muoán xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc trong phaùp luaät naøy, ñeán Taêng xin boán thaùng Bieät truù. Nay Taêng cho boán thaùng Bieät truù. Neáu sau ñoù hôïp yù vôùi Taêng seõ cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Caùc Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän xin im laëng. Vò naøo khoâng ñoàng yù xin noùi. Taêng ñaõ cho ngoaïi ñaïo teân laø… phaùp boán thaùng Bieät truù roài. Taêng chaáp thuaän neân im laëng. Vieäc nhö vaäy, thoï trì nhö vaäy. Khoâng hôïp yù vôùi Taêng: Nghóa laø saùng sôùm vaøo xoùm laøng chieàu toái môùi veà, hoaëc thöôøng tôùi lui nhaø ñaøn baø, daâm nöõ, ñoàng nöõ lôùn tuoåi, thöôøng cuøng vôùi chuùng noùi naêng, tìm caàu saéc duïc baèng moïi phöông tieän, hoaëc nghe cheâ bai ngoaïi ñaïo tröôùc ñaây ñaõ theo thì oâm loøng giaän döõ, nghe khen ngôïi Tam baûo khoâng vui, khoâng thích, khoâng öa thích oai nghi Tyø-kheo, khoâng öa tuïng taäp kinh Phaät, khoâng öa thoï giaùo giôùi. Nhö vaäy goïi laø khoâng hôïp yù vôùi Taêng. Neáu ngöôïc laïi laø hôïp yù thì neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo ñoä ngöôøi maéc nôï cho thoï giôùi cuï tuùc. Thoï giôùi cuï tuùc roài vaøo trong thaønh khaát thöïc, chuû nôï thaáy, noùi: Ngöôøi traû nôï cho toâi, ai cho ngöôøi xuaát gia? Coù ngöôøi noùi: Neân ñoaït laáy y baùt, baét ñem ñeán cöûa quan. Coù ngöôøi noùi: Hoï ñaõ vaøo trong thaønh voâ uùy, neân thaû ñi cho roài. Taïi sao vaäy? Vua Bình-sa coù ra leänh: Trong nöôùc, neáu ai huûy nhuïc Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni seõ bò troïng toäi. Ngöôøi chuû nôï beøn cheâ traùch noùi: Caùc Sa-moân naøy, khoâng bieát ngöôøi naøo neân ñoä, ngöôøi naøo khoâng neân ñoä, taïi sao laïi ñoä keû maéc nôï, khoâng coù haïnh Sa-moân, phaù phaùp Sa- moân. Tyø-kheo Tröôûng laõo nghe beøn nghieâm khaéc quôû traùch roài baïch Phaät. Ñöùc Phaät hoûi caùc Tyø-kheo: - Thaät söï caùc thaày coù nhö vaäy khoâng? - Baïch Theá Toân! Söï thaät chuùng con coù nhö vaäy. Ñöùc Phaät baèng moïi caùch quôû traùch roài, baûo caùc Tyø-kheo: - Khoâng neân ñoä ngöôøi maéc nôï, cho thoï giôùi cuï tuùc. Khi ñoä vaø trao giôùi cuï tuùc, tröôùc heát neân hoûi: Ngöôi coù maéc nôï ai khoâng? Neáu noùi khoâng maéc nôï thì neân ñoä, neân cho thoï giôùi. Neáu noùi coù maéc nôï thì khoâng ñoä, khoâng neân cho thoï giôùi, neáu ñoä, cho thoï giôùi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu khoâng hoûi cuõng nhö theá. Ñoä ñaày tôù cuõng nhö vaäy. Khi aáy, coù moät thieáu nhi cha meï baûo ñeán thaày hoïc chöõ vaø caùc kyõ

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                   391

thuaät. OÂng thaày daïy hoïc sai laøm caùc vieäc vaø thöôøng ñaùnh ñoøn. Thieáu nhi boû thaày veà laïi nhaø. Cha meï lieàn baûo trôû laïi nhaø thaày. Thieáu nhi nghó: OÂng thaày haønh haï ta, cha meï laïi khoâng beânh ta. Nay ta neân baèng caùch naøo ñeå cho thoaùt khoûi naïn naøy? Chæ coù moät caùch xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Nghó xong, lieàn ñeán Taêng phöôøng thöa vôùi Tyø-kheo: Cho con xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Caùc Tyø-kheo beøn ñoä. OÂng thaày giaùo maát hoïc troø, ñeán hoûi cha meï noù, cha meï noù noùi: Toâi baûo noù trôû laïi nôi thaày, taïi sao khoâng coù! Theá laø cha meï noù vaø oâng thaày ñi tìm khaép nôi, ñeán Taêng phöôøng hoûi caùc Tyø-kheo… Caùc Tyø-kheo ñeàu noùi khoâng thaáy, trong ñoù chæ vò aáy ñöùng im laëng. Thaày giaùo vaø cha meï noù tìm khoâng ñöôïc neân ra veà. Sau ñaáy, thieáu nhi naøy vaøo thaønh khaát thöïc, thaày giaùo thaáy cheâ traùch noùi: Sa-moân Thích töû thöôøng noùi khoâng noùi doái, taïi sao ñoä ngöôøi cuûa toâi laïi noùi khoâng thaáy? Caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo nghe, beøn nghieâm khaéc quôû traùch, roài baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Khoâng neân ñoä ngöôøi cuûa keû khaùc, cuõng nhö treân ñaõ noùi. Töø nay neáu ñoä ngöôøi neân daãn ñeán töøng phoøng ñeå leã Taêng, töï xöng danh töï khieán cho Taêng ñeàu bieát. Luùc naøy, nôi thaønh Xaù-veä coù nhoùm ñoàng töû möôøi baûy ngöôøi, chöa ñuû hai möôi tuoåi, Taát-laêng-giaø-baø-ta cho thoï giôùi cuï tuùc, khoâng theå kham nhaãn ñöôïc söï ñoùi reùt neân keâu khoùc ñoøi aên (nhö trong giôùi kinh ñaõ noùi). Khi cho thoï giôùi cuï tuùc neân hoûi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi chöa? Baáy giôø, caùc Tyø-kheo ñoä ñaùm giaëc ôû choã A-luyeän-nhaõ cho thoï giôùi cuï tuùc, sau ñoù vaøo thaønh Vöông-xaù khaát thöïc, caùc Cö só noùi: Ngöôøi naøy tröôùc ñaây gieát toâi nhö vaäy, nhö vaäy, hoï ñaõ cöôùp laáy cuûa caûi cuûa toâi. Coù ngöôøi noùi neân baét ñem ñeán noäp cho quan… cho ñeán caâu: Phaät baûo Tyø- kheo khoâng neân ñoä (nhö treân ñaõ noùi). Laïi coù caùc ñaùm giaëc nhaøm chaùn vieäc aùc, caàu xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát neân giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Cho pheùp ñem ñeán choã khoâng ai bieát hoï, cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Khi ñoù, coù moät ngöôøi gaây tai hoïa cho thoân aáp, nhaø chöùc traùch taâu vôùi Vua: Xin Vua ra leänh cho noù ñöøng laøm aùc. Vua baûo: Caùc ngöôi daãn noù ñeán ñaây ta seõ cho ngöôøi gieát noù. Thuû phaïm nghe ñöôïc lieàn troán thoaùt. Truy tìm khoâng ra, nhaø chöùc traùch laïi taâu vôùi Vua. Vua lieàn ra leänh: Neáu baét ñöôïc cho pheùp gieát lieàn. Thuû phaïm nghe, khôûi yù nieäm: Nay ta troán choã naøo cho ñöôïc an toaøn taùnh maïng? Chæ nôi ñaïo Sa-moân Thích töû môùi cöùu ñöôïc ta. Thuû phaïm beøn ñeán trong Taêng phöôøng caàu xuaát gia. Caùc Tyø-kheo lieàn ñoä. Sau ñoù vaøo thaønh Vöông-xaù khaát thöïc, moïi ngöôøi thaáy, muoán baét gieát. Coù ngöôøi noùi: Xuaát gia roài coi nhö ñaõ cheát, khoûi phaûi gieát laøm chi. Coù ngöôøi noùi: Ngöôøi naøy ñaõ vaøo trong thaønh voâ uùy… cho ñeán

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                    392

caâu: Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: Khoâng neân ñoä (nhö tröôùc ñaõ noùi). Luùc aáy, Baït-nan-ñaø coù hai Sa-di, moät teân laø Kieån-traø, moät teân laø Ma-kieät-ñaø, haønh daâm laãn nhau. Caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo nghe, baïch Phaät. Ñöùc Phaät hoûi Baït-nan-ñaø: - Söï thaät oâng coù nuoâi hai Sa-di khoâng? - Baïch Theá Toân! Coù. Ñöùc Phaät baèng moïi caùch quôû traùch roài, baûo caùc Tyø-kheo: - Khoâng neân nuoâi hai Sa-di, neáu nuoâi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Baáy giôø, coù moät gia ñình bò phi nhaân laøm haïi chæ coøn hai cha con. OÂng cha khôûi yù: Nhaø ta bò tai öông, tang khoù chöa maõn laïi bò ñoùi khoå cuøng cöïc, neân ñeán nôi naøo ñeå traùnh khôûi hoïa naøy! OÂng ta laïi nghó: Sa- moân Thích töû ñöôïc nhieàu söï cuùng döôøng, ñau oám coù thuoác thang. Nay ta coù theå daãn haøi nhi vaøo ñoù xin xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Nghó roài lieàn ñeán Taêng phöôøng thöa caùc Tyø-kheo: Cho con xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Caùc Tyø-kheo beøn cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Khi vaøo thaønh khaát thöïc, Tyø- kheo kia, moät tay boàng con moät tay böng bình baùt, caùc baïch y thaáy cheâ bai noùi: Sa-moân Thích töû naøy khoâng tu phaïm haïnh. Hoaëc coù ngöôøi noùi, khi chöa xuaát gia, haøi nhi naøy ñaõ coù roài. Nhöng caùc Tyø-kheo sao khoâng ñôïi haøi nhi lôùn roài môùi ñoä hoï, ñeå ngöôøi naøy phaûi boàng con khaát thöïc. Ai maø khoâng laàm töôûng ngöôøi naøy phaù phaïm haïnh?! Caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo nghe, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Khoâng neân ñoä ngöôøi coù tieåu nhi. Khi ñoù, ngöôøi nöôùc Ma-kieät maéc phaûi baûy thöù troïng beänh: Caû ngöôøi moïc muït gheâ tôûm, ung nhoït, huûi traéng, nöûa ngöôøi khoâ da quaùi gôõ, loang loã töøng chaám ñoû, môõ chaûy ra. Chöõa trò caùc chöùng naøy chæ coù Kyø- vöùc, ngoaøi ra khoâng ai chöõa ñöôïc. Vua Bình-sa coù ra leänh cho Kyø-vöùc: Ngöôi neân trò beänh cho noäi cung cuûa ta vaø Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, khoâng ñöôïc trò cho ngöôøi khaùc. Do ñoù, caùc beänh nhaân ñeàu tìm caùch xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc, caùc Tyø-kheo ñeàu cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Vì phaûi tìm döôïc thaûo vaø baøo cheá thuoác neân baän roän nhieàu vieäc, neân Tyø-kheo beâ treã vieäc haønh ñaïo. Caùc baïch y thaáy cheâ traùch, noùi: Caùc Sa-moân nhö thaày thuoác, nhö ñeä töû cuûa thaày thuoác thöôøng baøo cheá thang döôïc ñoä ngöôøi troïng beänh, khoâng caân nhaéc ngöôøi ñaùng ñoä hay khoâng ñaùng ñoä, khoâng coù haïnh Sa-moân, phaù phaùp Sa-moân. Tröôøng hôïp coù moät Tröôûng giaû, boãng nhieân maéc phaûi baûy thöù troïng beänh, ñeán noùi vôùi Kyø-vöùc: Chöõa giuøm beänh cho toâi: Kyø-vöùc traû lôøi: OÂng khoâng nghe nhaø Vua ra leänh hay chaêng? OÂng Tröôûng giaû noùi: OÂng bí maät vì toâi chöõa beänh, toâi seõ taï oâng traêm ngaøn kim tieàn. Kyø-vöùc traû lôøi nhö ban ñaàu. OÂng Tröôûng giaû laïi höùa taëng theâm hai traêm, ba traêm, boán

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                     393

traêm, naêm traêm ngaøn kim tieàn, cho ñeán giao heát gia taøi söï nghieäp vaø caû vôï con ñeàu laøm noâ tyø. Kyø-vöùc vaãn traû lôøi nhö luùc ñaàu. OÂng Tröôûng giaû khôûi yù nieäm: Ñeán theá naøy vaãn khoâng keát quaû, chæ coøn coù caùch xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. OÂng beøn ñeán Taêng phöôøng baïch vôùi caùc Tyø-kheo xin xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Caùc Tyø-kheo lieàn cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Kyø-vöùc chöõa suoát baûy ngaøy laø laønh heát caùc troïng beänh neân khoâng coøn thì giôø ñeå trò beänh cho ngöôøi trong cung Vua. Beänh nhaân trong cung coù ngöôøi phaûi cheát. OÂng Tröôûng giaû kia laønh beänh roài lieàn hoaøn tuïc. Kyø- vöùc thaáy, hoûi: OÂng ñaõ xuaát gia taïi sao laïi boû ñaïo. OÂng Tröôûng giaû noùi: Söï thaät toâi khoâng coù yù xuaát gia, do oâng khoâng chòu chöõa beänh cho toâi, neân toâi quyeàn bieán xuaát gia, nay beänh laønh roài thì hoaøn tuïc. Khi aáy, Kyø- vöùc ñeán choã Ñöùc Phaät, trình baøy ñaày ñuû söï vieäc vaø thöa: Neáu nhaø Vua bieát vieäc naøy thì toäi toâi khoâng phaûi nhoû, nguyeän xin Ñöùc Phaät daïy caùc Tyø-kheo khoâng neân ñoä ngöôøi coù troïng beänh. Ñöùc Phaät vì Kyø-vöùc noùi caùc phaùp dieäu roài khieán oâng veà laïi choã ôû. Ñöùc Phaät hoûi caùc Tyø-kheo: - Thaät söï caùc thaày coù ñoä ngöôøi troïng beänh hay khoâng? - Baïch Ñöùc Theá Toân! Coù. Ñöùc Phaät baèng moïi caùch quôû traùch roài, baûo caùc Tyø-kheo: - Khoâng neân ñoä ngöôøi coù troïng beänh (nhö treân). Baáy giôø, caùc Tyø-kheo ñoä ngöôøi thuoäc veà cuûa nhaø quan. Khi vaøo thaønh Vöông-xaù khaát thöïc, caùc Cö só thaáy, bieát, cheâ traùch, noùi: Taïi sao Sa-moân Thích töû ñoä ngöôøi thuoäc cuûa nhaø quan, caùc ngöôøi naøy khoâng bieát ai laø ngöôøi neân ñoä, ai khoâng neân ñoä, khoâng coù haïnh Sa-moân, phaù phaùp Sa-moân. Hôn nöõa, Vua A-xaø-theá coù moät kieän töôùng, söùc maïnh baèng moät ngaøn ngöôøi, ngöôøi ñôøi baáy giôø goïi laø löïc só thieân nhaân. OÂng nhaøm chaùn ñôøi khoå, neân coù suy nghó: Caùc Sa-moân Thích töû ñeàu phuïng haønh chaùnh phaùp, ta neân ñeán ñoù xuaát gia ñeå döùt tröø goác khoå. OÂng ñeán trong Taêng phöôøng caàu ñoä, caùc Tyø-kheo lieàn ñoä. Sau ñoù, nhaø Vua muoán xuaát quaân, khoâng thaáy coù ngöôøi naøy, lieàn hoûi phaàn haønh thuoäc oâng ta quyeàn. Hoï taâu vôùi Vua: Khoâng bieát löïc só thieân nhaân ôû ñaâu. Nhaø Vua lieàn ra leänh: Neáu quaân ñoäi taäp hôïp quaân só naøo khoâng ñeán, seõ duøng quaân phaùp trò toäi. Ngaøy quaân ñoäi taäp hôïp, nhaø Vua laïi hoûi: Kieän töôùng ñeán chöa? Taâu chöa ñeán. Nhaø Vua noùi: Boä binh maø khoâng coù ngöôøi naøy cuõng nhu töôïng quaân khoâng coù ñeä nhaát töôïng. Khi quaân giaùp ñaõ giaûi taùn, môùi nghe Sa-moân Thích töû ñoä cho xuaát gia, nhaø Vua noåi giaän: Nhö theá naøy thì khoâng laâu laém Sa-moân Thích töû seõ ñoä heát binh chuûng cuûa ta. Nhaø Vua lieàn nghieâm caám: Neáu ñoä quan nhaân seõ cheû gaân coát vò Hoøa thöôïng, caét löôõi A-xaø-leâ, coøn caùc Taêng khaùc seõ trò thaät naëng, laáy caùt loät

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                  394

da ñaùnh taùm roi, ñuoåi ra khoûi nöôùc. Caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo nghe, beøn nghieâm khaéc quôû traùch, roài baïch Phaät. Ñöùc Phaät hoûi caùc Tyø-kheo: - Söï thaät caùc thaày coù nhö vaäy khoâng? - Baïch Ñöùc Theá Toân! Coù thaät nhö theá. Ñöùc Phaät baèng moïi caùch quôû traùch roài, baûo caùc Tyø-kheo: - Khoâng neân ñoä ngöôøi thuoäc cuûa nhaø quan (cuõng nhö tröôùc). Khi aáy, caùc Tyø-kheo ôû maõi nôi thaønh Vöông-xaù, caùc Cö só deø bæu, noùi: Ngoaïi ñaïo coøn coù bieát tuøy thôøi ñi ôû. Sa-moân Thích töû coät chaët nieàm vui moät choã, boán muøa khoâng thay ñoåi cuøng ngöôøi ñôøi ñaâu coù khaùc? Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät baûo Toân giaû A-nan: OÂng phoå bieán ñeán caùc Tyø-kheo: Nay Nhö Lai seõ du haønh veà phöông Nam, vò naøo muoán thaùp tuøng thì tuøy yù. Toân giaû A-nan vaâng lôøi Phaät ñi phoå bieán chæ thò naøy. Trong soá caùc Tyø-kheo töø moät tuoåi haï cho ñeán chín tuoåi haï, thoâng minh bieát hoå theïn, muoán hoïc giôùi, khôûi yù nieäm: Neáu Hoøa thöôïng A-xaø-leâ cuûa ta ñi thì ñi theo caùc thaày coøn khoâng ñi thì cuõng ñöôïc. Taïi sao vaäy? Neáu ôû ñaây ta thænh y chæ, ñeán ñoù laïi cuøng thænh y chæ thì laém chuyeän, laém vieäc, pheá boû vieäc haønh ñaïo. Luùc Ñöùc Phaät khôûi haønh, caùc vò tuøy tuøng raát ít. Ñöùc Phaät cuøng soá ít Tyø-kheo du haønh veà phöông Nam. Chaäm raõi thôøi gian ñi qua, Ñöùc Phaät laïi trôû veà thaønh Vöông-xaù. Nhaân vieäc naøy, Ñöùc Phaät taäp hôïp Tyø-kheo Taêng, hoûi Toân giaû A-nan: Taïi sao caùc Tyø-kheo cuøng ta du haønh veà phöông nam quaù ít? Toân giaû A-nan trình baøy ñaày ñuû vaán ñeà. Ñöùc Phaät baèng moïi caùch khen ngôïi ngöôøi thieåu duïc, tri tuùc, khen giôùi, khen ngöôøi trì giôùi roài, baûo caùc Tyø-kheo: Ngöôøi naøo thaønh töïu naêm phaùp ñöôïc lìa y chæ: Giôùi thaønh töïu, ñònh thaønh töïu, tueä thaønh töïu, giaûi thoaùt thaønh töïu, giaûi thoaùt tri kieán thaønh töïu. (ñeàu nhö trong giôùi “Ñöôïc trao giôùi cho ngöôøi” ñaõ noùi. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân ôû taïi nöôùc Thích Ca, caùc Tyø-kheo ñoä ngöôøi chöa ñöôïc cha meï hoï cho pheùp. Caùc Cö só dò nghò, noùi (nhö treân). Sau ñoù, Ñöùc Theá Toân saùng sôùm ñaép y böng baùt ñeán cung Vua Tònh Phaïn. Khi aáy, meï cuûa La-haàu-la daãn La-haàu-la leân treân laàu cao, töø xa thaáy Phaät ñi ñeán, noùi: - Con thaáy Sa-moân kia khoâng La-haàu-la thöa: - Con coù thaáy. Gia Du laïi noùi: - Ñoù laø cha cuûa con, con coù theå ñeán ñoøi cuûa caûi. Ñöùc Phaät vaøo trong cung, ngoài nôi choã ñaát troáng tröôùc saân. La-

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                   395

haàu-la chaïy xuoáng laàu tôùi choã Phaät, ñaàu maët kính leã saùt chaân roài ñöùng trong boùng cuûa Ñöùc Phaät, thöa: - Boùng maùt naøy thích quaù. Nguyeän Phaät cho cuûa caûi cuûa cha con. Ñöùc Phaät noùi: - Con nghó kyõ, coù muoán ñöôïc hay khoâng? La-haàu-la thöa: - Con muoán ñöôïc. Ñöùc Phaät beøn daãn veà choã ôû, baûo Toân giaû Xaù-lôïi-phaát: - OÂng coù theå ñoä ñöùa nhoû naøy. Toân giaû Xaù-lôïi-phaát baïch Phaät: - Tröôùc ñaây Ñöùc Theá Toân caám khoâng ñöôïc nuoâi hai Sa-di, con ñaõ coù Chaâu-na roài, khoâng theå ñoä nöõa. Ñöùc Phaät daïy: - Nay cho pheùp nhöõng ngöôøi nhö oâng, coù khaû naêng giaùo giôùi ñöôïc nuoâi hai Sa-di. Theå thöùc ñoä nhö sau: Tröôùc heát trao cho ba phaùp quy y cuûa Öu- baø-taéc, daïy hoï noùi: Con teân laø… quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Tyø-kheo Taêng. Noùi nhö vaäy Ba laàn. Laïi daïy noùi: Con teân laø… quy y Phaät roài, quy y Phaùp roài, quy y Tyø-kheo Taêng roài. Cuõng noùi ba laàn: Con laø Öu-baø-taéc cuûa Phaät Baø-giaø-baø. Laïi neân daïy noùi: Con teân laø… troïn ñôøi khoâng saùt sinh, troïn ñôøi khoâng troäm caép, troïn ñôøi khoâng taø daâm, troïn ñôøi khoâng noùi doái, troïn ñôøi khoâng uoáng röôïu. Laïi neân daïy noùi: Con teân laø… quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Tyø-kheo Taêng. Noùi nhö vaäy Ba laàn. Nay con ôû trong chaùnh phaùp cuûa Thích Ca Maâu Ni Nhö Lai ÖÙng Cuùng Ñaúng Chaùnh Giaùc, xuaát gia laøm Sa-di, Hoøa thöôïng phaùp hieäu… Keá tieáp daïy noùi: Troïn ñôøi khoâng saùt sinh laø giôùi cuûa Sa-di. Troïn ñôøi khoâng aên troäm laø giôùi cuûa Sa-di. Troïn ñôøi khoâng daâm duïc laø giôùi cuûa Sa-di. Troïn ñôøi khoâng noùi doái laø giôùi cuûa Sa-di. Troïn ñôøi khoâng uoáng röôïu laø giôùi cuûa Sa-di. Troïn ñôøi khoâng ca muùa xöôùng haùt, khoâng xem nghe laø giôùi cuûa Sa-di. Troïn ñôøi khoâng ñeo traøng hoa, thoa ñoà thôm vaøo mình laø giôùi cuûa Sa-di. Troïn ñôøi khoâng ngoài naèm treân giöôøng cao roäng laø giôùi cuûa Sa-di. Troïn ñôøi khoâng nhaän vaø chöùa caát vaøng baïc, tieàn cuûa laø giôùi cuûa Sa-di. Troïn ñôøi khoâng aên quaù giôø ngoï laø giôùi cuûa Sa-di. Ñaây laø möôøi giôùi cuûa Sa-di. Khi aáy, Vua Tònh Phaïn nghe Phaät ñaõ ñoä La-haàu-la, neân raát aùo naõo, ñeán choã Phaät baïch: Xöa kia Phaät xuaát gia coøn coù Nan-ñaø khoâng laøm cho toâi aùo naõo nhö vaäy. Nan-ñaø ñaõ laïi xuaát gia, coøn chuùt hy voïng kyù thaùc nôi ñöùa chaùu naøy, nay laïi xuaát gia! Vaán ñeà thöøa keá vieäc nöôùc, vieäc nhaø theá laø ñoaïn tuyeät! Keû chöa döùt ñöôïc voïng tình laøm sao nhaãn chòu?! Nhaø Vua

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                  396

laïi nhaân tröôøng hôïp cuûa mình, baïch Phaät: Söï luyeán aùi ñoái vôùi con chaùu coøn hôn coát tuûy, taïi sao caùc Tyø-kheo laïi leùn duï daãn con ngöôøi ta ñoä cho laøm ñaïo, cuùi xin Phaät töø nay ra leänh caùc Tyø-kheo: Cha meï khoâng cho pheùp thì khoâng ñöôïc ñoä. Ñöùc Phaät vì nhaø Vua noùi caùc phaùp maàu, chæ veõ söï lôïi ích khieán ñöôïc hoan hyû roài, nhaø Vua caùo töø trôû veà cung. Nhaân vieäc naøy, Ñöùc Phaät taäp hôïp Tyø-kheo Taêng, hoûi caùc Tyø-kheo: - Cha meï cuûa hoï khoâng cho pheùp, thaät söï caùc oâng coù ñoä hoï cho thoï giôùi cuï tuùc hay khoâng? Ñaùp: Baïch Theá Toân! Coù. Ñöùc Phaät baèng moïi caùch quôû traùch roài, baûo caùc Tyø-kheo: - Töø nay cha meï khoâng cho khoâng ñöôïc ñoä (cuõng nhö tröôùc). Luùc ñoù, taïi thaønh Vöông-xaù coù moät Tröôûng giaû ñaïi phuù tin öa Phaät phaùp, thöôøng ñaõi côm cho Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di. Sau ñoù bò phi nhaân laøm haïi, chæ coøn hai ñöùa nhoû, ngheøo khoå baàn cuøng, thöôøng löôïm thöùc aên dö ñeå soáng. Hai ñöùa nhoû tröôùc kia thöôøng thaáy caùc Tyø-kheo, cho neân töø xa thaáy caùc Tyø-kheo beøn chaïy ñeán, caàm y baùt, ngoài treân baép veá cuûa Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo sôï nhôùp y baùt neân traùnh xa noù. Caùc Cö só thaáy, cheâ traùch, noùi: Nhaø naøy, tröôùc ñaây giaøu coù, taát caû Sa- moân khoâng ngaøy naøo laø khoâng ñeán, nay thaáy keû moà coâi, baàn cuøng laïi traùnh ñi xa, khoâng bieát ôn nuoâi döôõng, chæ coù thöùc aên môùi gaàn, khoâng phaïm haïnh Sa-moân, phaù phaùp Sa-moân. Caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo nghe, beøn nghieâm khaéc quôû traùch, roài baïch Phaät. Ñöùc Phaät hoûi caùc Tyø-kheo: - Thaät söï caùc oâng coù nhö vaäy khoâng? - Baïch Ñöùc Theá Toân! Coù. Ñöùc Phaät baèng moïi caùch quôû traùch roài hoûi Toân giaû A-nan: - Hai ñöùa nhoû kia bao nhieâu tuoåi? Coù theå ñuoåi quaï nôi nhaø aên ñöôïc hay chöa? Toân giaû A-nan thöa: - Coù theå ñuoåi ñöôïc. Ñöùa lôùn taùm tuoåi, ñöùa nhoû baûy tuoåi. Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: - Nay ta cho pheùp ñoä hai ñöùa nhoû… cho ñeán caâu: Coù theå ñuoåi quaï. Caùc Tyø-kheo ñoä hai ñöùa nhoû roài, sai noù ñuoåi quaï nôi nhaø aên maø khoâng cho thöùc aên chaùnh. Caùc Cö só thaáy, noùi: Caùc Sa-moân naøy thöôøng khen ngôïi söï boá thí, aên bình ñaúng, nay ñoä hai ñöùa nhoû naøy chæ sai ñuoåi quaï maø khoâng cho thöùc aên chaùnh. Caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo nghe baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Nhö phaàn aên cuûa Thöôïng toïa nhaän ñöôïc, phaàn cuûa Sa-di cuõng nhö vaäy, ñöùa nhoû ñuoåi quaï cuõng cho bình ñaúng nhö treân. Baáy giôø, coù moät thanh nieân haïi meï, suy nghó veà toäi naëng, thöôøng

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                     397

coù söï hoái haän sôï seät, khoâng bieát laøm theá naøo ñeå tieâu dieät toäi naøy, nghó: Sa-moân Thích töû ñeàu phuïng haønh chaùnh phaùp, tònh tu phaïm haïnh, neáu ta vaøo ñoù xuaát gia toäi seõ nheï bôùt. Nghó xong, ngöôøi thanh nieân beøn ñeán Taêng phöôøng thöa caùc Tyø-kheo: Cho toâi xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Caùc Tyø-kheo hoûi thanh nieân: Ngöôi laø ngoaïi ñaïo, khoâng kính tin Phaät phaùp, taïi sao nay laïi muoán xuaát gia ôû nôi ñaây? Thanh nieân ñem söï thaät ñeå traû lôøi. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Ngöôøi haïi cha meï ñoái vôùi giaùo phaùp cuûa Ta khoâng sinh laïi, khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc, neáu ñaõ thoï giôùi Cuï tuùc thì neân dieät taãn (ñuoåi ñi). Luùc aáy, coù giaëc ôû A-luyeän-nhaõ gieát moät Tyø-kheo ôû A-luyeän-nhaõ, töø ñoù veà sau, oâng ta, taâm thöôøng bò ñoát chaùy, naõo loaïn, gioáng nhö tro noùng bò nöôùng chaùy thaân hình, ngaøy ñeâm thoáng khoå, khoâng moät chuùt bình yeân, beøn nghó: Sa-moân Thích töû ñeàu phuïng haønh chaùnh phaùp, tònh tu phaïm haïnh, neáu ta xuaát gia nôi ñoù coù theå traùnh khoûi noãi nhieät naõo naøy. Nghó roài lieàn ñeán Taêng phöôøng caàu xin xuaát gia. Caùc Tyø-kheo noùi: OÂng laø giaëc ôû A-luyeän-nhaõ thöôøng öa gieát ngöôøi cöôùp ñoaït cuûa caûi cuûa ngöôøi, khoâng coù taâm thöông xoùt, nay taïi sao laïi muoán xuaát gia trong phaùp luaät cuûa Phaät? Ñöông söï baøy toû söï thaät ñeå traû lôøi. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Tyø-kheo bò gieát kia laø vò A-la-haùn, neân keû saùt naøy ñoái vôùi giaùo phaùp cuûa Ta khoâng sinh laïi, khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc, neáu ñaõ thoï giôùi Cuï tuùc thì neân dieät taãn. Khi ñoù, Ñieàu-ñaït vôùi taâm aùc laøm thaân Phaät chaûy maùu, caùc Tyø-kheo khoâng bieát phaûi neân ñaõi ngoä theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Vôùi taâm aùc laøm thaân Phaät chaûy maùu, ñoái vôùi giaùo phaùp cuûa Ta khoâng sinh laïi, khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc, neáu ñaõ thoï giôùi Cuï tuùc thì neân dieät taãn. Ñieàu-ñaït phaù Taêng cuõng nhö vaäy, khoâng neân cho xuaát gia. Baáy giôø, Ñöùc Phaät du hoùa ôû nöôùc Caâu-taùt-la, cuøng vôùi Ñaïi Tyø- kheo Taêng moät ngaøn hai traêm naêm möôi vò ñaày ñuû, tuaàn töï du haønh ñeán beân soâng Haéc-aùm, döøng chaân döôùi röøng Ta la. Coù moät Tyø-kheo töø choã ngoài ñöùng daäy, ñeå troáng vai beân phaûi, ñaàu goái beân phaûi chaám ñaát, chaáp tay, baïch Phaät: - Baïch Ñöùc Theá Toân! Röøng Ta la naøy laø nôi phaù phaïm haïnh soá ñoâng Tyø-kheo-ni. Ñöùc Phaät hoûi: - Taïi sao ngöôi bieát? - Baïch Theá Toân! Khi aáy con ôû ñaây.

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                   398

Ñöùc Phaät laïi hoûi: - Ngöôi coù phaù phaïm haïnh cuûa Tyø-kheo-ni khoâng? Tyø-kheo aáy thöa: Coù. Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: - Ngöôøi phaïm daâm Tyø-kheo-ni ñoái vôùi giaùo phaùp cuûa Ta khoâng sinh laïi, khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc, neáu ñaõ thoï giôùi Cuï tuùc thì neân dieät taãn. Luùc naøy, coù moät A-tu-la töû nhaøm chaùn sinh laõo beänh töû, khôûi yù nieäm: Sa-moân Thích töû ñeàu phuïng haønh chaùnh phaùp, tònh tu phaïm haïnh, ta neân ñeán ñoù xuaát gia, seõ döùt heát caùc goác khoå. Nghó roài, hoùa thaønh hình ngöôøi ñeán Taêng phöôøng caàu xin xuaát gia, caùc Tyø-kheo lieàn cho thoï giôùi Cuï tuùc. Tyø-kheo môùi naøy aên phaàn aên cuûa moät ngöôøi cho ñeán baûy ngöôøi maø vaãn khoâng no, aên caû thöùc aên dö cuûa Taêng maø vaãn khoâng ñuû. Khi aáy, thaønh Vöông-xaù coù hai Cö só, cuøng moät ngaøy, moãi nôi môøi naêm traêm vò Taêng thoï trai. Caùc Tyø-kheo ñoàng ñeán moät nhaø, chæ rieâng moät Tyø-kheo hoùa thaân naøy ñeán moät nhaø, trong choác laùt aên heát naêm traêm phaàn aên, caùc Cö só cheâ traùch, noùi: Taïi sao caùc Tyø-kheo laïi ñoä phi nhaân. Tyø-kheo kia bieát ngöôøi ta bieát roõ mình roài, voäi vaõ trôû veà vò trí cuõ. Caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo nghe, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: ÔÛ trong giaùo phaùp cuûa Ta phi nhaân khoâng sinh laïi, khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc, neáu ñaõ thoï giôùi Cuï tuùc thì neân dieät taãn. Khi thoï giôùi cuï tuùc neân hoûi: Ngöôi coù phaûi laø phi nhaân khoâng? Baáy giôø, Thieän Töû taïi Long vöông nhaøm chaùn sinh, laõo, beänh, töû, khôûi yù nghó muoán xuaát gia, hoùa thaønh thanh nieân… cho ñeán caâu: Caùc Tyø- kheo ñoä cho thoï giôùi cuï tuùc, cuõng nhö treân. Theo pheùp cuûa loaøi roàng coù hai thôøi gian khoâng theå bieán hình, moät laø khi haønh duïc, hai laø khi nguû. Sau ñoù, Tyø-kheo môùi naøy nguû, thaân ñaày caû moät phoøng, hôi thôû nghe nhö tieáng saám, trôû ngaïi caùc Tyø-kheo toïa thieàn, quyù vò ñeán xem. Tyø-kheo kia nghe tieáng ngöôøi ñeán beøn thöùc daäy, trôû laïi laøm thaân hình cuûa Tyø-kheo, ngoài kieát giaø. Caùc Tyø-kheo keâu: Môû cöûa! Tyø-kheo kia môû cöûa. Caùc Tyø- kheo hoûi: Thaày laø ai? Toâi laø Sa-moân Thích töû. Caùc Tyø-kheo noùi: Thaày ñöøng noùi doái. Tyø-kheo kia beøn traû lôøi ñuùng söï thaät. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Suùc sinh ôû trong giaùo phaùp cuûa Ta khoâng sinh laïi, khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc, neáu thoï giôùi Cuï tuùc roài thì neân dieät taãn. Töø nay khi thoï giôùi khoâng bieát thì neân ñeå baûy ngaøy xem thöû. Luùc ñoù, caùc Tyø-kheo ñoä ngöôøi huyønh moân cho thoï giôùi cuï tuùc. Ngöôøi aáy keâu caùc Sa-di vaø ngöôøi giöõ vöôøn cuøng laøm haïnh baát tònh, ñi ra

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                      399

ngoaøi thaáy ngöôøi khaùc cuõng laøm nhö vaäy. Caùc baïch y thaáy cheâ bai, noùi: Sa-moân Thích töû ñoä caùc Huyønh moân, chaéc seõ cuøng laøm haïnh baát tònh, ñaùm ngöôøi naøy khoâng bieát ngöôøi naøo neân ñoä, ngöôøi naøo khoâng neân ñoä… cho ñeán caâu: Neáu ñaõ thoï giôùi Cuï tuùc thì neân dieät taãn, cuõng nhö treân. Khi thoï giôùi cuï tuùc neân hoûi tröôùc: Ngöôi coù phaûi laø tröôïng phu hay chaêng? Hai caên cuõng nhö vaäy. Khi aáy, coù moät gia ñình bò phi nhaân laøm haïi, chæ coøn soáng soùt oâng chuû nhaø, oâng ta nghó: Nay ta cuøng cöïc ñoùi khoå, neân tìm phöông caùch naøo ñeå cöùu toaøn taùnh maïng! OÂng ta nghó: Sa-moân Thích töû ñöôïc nhieàu y thöïc, ñau oám coù thuoác thang. Ta nay neân töï caïo ñaàu, maëc aùo caø sa ôû nhaø roài haèng ngaøy ñeán nôi Taêng phöôøng theo thöù töï nhaän thöùc aên. Nghó nhö vaäy roài lieàn caïo ñaàu laøm Tyø-kheo, ñeán truù xöù cuûa Tyø-kheo tìm thöùc aên. Caùc Tyø-kheo kính leã vò aáy ñeàu nhaän, vò aáy cuõng kính leã Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo hoûi: Taïi sao thaày kính leã ngöôøi khaùc, laïi nhaän ngöôøi khaùc kính leã? Thaày bao nhieâu tuoåi? Thoï giôùi khi naøo? Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ cuûa thaày laø ai? Tyø-kheo aáy ñaùp: Toâi töï caïo ñaàu maëc phaùp phuïc, khoâng coù Hoøa thöôïng, khoâng coù naêm thaùng thoï giôùi. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Neáu töï caïo ñaàu, töï xöng Tyø-kheo, ôû trong giaùo phaùp cuûa Ta khoâng sinh, khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc, neáu ñaõ thoï giôùi Cuï tuùc thì phaûi dieät taãn. Baáy giôø, ñeä töû cuûa Baït-nan-ñaø laø Tyø-kheo-Ni-kieàn, tröôùc kia boû ñaïo sau laïi ñeán xin xuaát gia. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Ngöôøi ngoaïi ñaïo ñaõ töøng boû chaùnh phaùp, ôû trong phaùp cuûa ta khoâng sinh, khoâng neân cho thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ thoï giôùi Cuï tuùc thì phaûi dieät taãn. Luùc naøy, Baït-kyø Töû Toân Ñaø La Nan-ñaø khoâng xaû giôùi, haønh daâm duïc. Veà sau vò naøy töï noùi ra choã sai phaïm aáy. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, ñem vaán ñeà baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Neáu töï noùi phaïm bieân toäi, ôû trong chaùnh phaùp Ta khoâng theå sinh tröôûng, khoâng neân cho thoï giôùi Cuï tuùc. Neáu ñaõ thoï giôùi Cuï tuùc roài thì phaûi dieät taãn. Khi thoï giôùi phaûi hoûi: OÂng tröôùc ñaây xuaát gia coù tònh tu phaïm haïnh khoâng? Khi ñoù, caùc Tyø-kheo khoâng thoï y chæ maø truï, khoâng coù ngöôøi giaùo giôùi neân ngu aùm, khoâng bieát gì, khoâng theå hoïc giôùi. Caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Phaûi thoï y chæ, neáu moät ñeâm khoâng thoï y chæ, khoâng ñöôïc pheùp ôû, keå caû uoáng nöôùc trong Taêng phöôøng, neáu uoáng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ñöùc Phaät khoâng cho pheùp khoâng thoï y chæ neân khoâng daùm ôû trong Taêng phöôøng. Khi aáy, coù moät Tyø-kheo traùnh nôi nghæ ngôi, ñeán choã Ñöùc Phaät, ñaàu maët kính leã saùt chaân roài ñöùng qua moät

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                   401

beân, Ñöùc Phaät hoûi: Thaày töø ñaâu ñeán? Tyø-kheo thöa: Con töø… ñeán. Ñöùc Phaät hoûi: Truù xöù ñoù, ñeä nhaát Thöôïng toïa, ñeä nhò, ñeä tam Thöôïng toïa laø ai? Baïch Ñöùc Theá Toân! Con khoâng bieát. Ñöùc Phaät laïi hoûi: Truù xöù gaàn ñoù, ai laø Thöôïng toïa? Laïi ñaùp: Con cuõng khoâng bieát. Ñöùc Phaät laïi hoûi: Taïi sao thaày khoâng bieát? Laïi ñaùp: Con traùnh truù xöù, khoâng vaøo trong chuùng kia, cho neân khoâng bieát. Ñöùc Phaät hoûi: Taïi sao thaày traùnh truù xöù? Ñaùp: Vì Ñöùc Phaät khoâng cho pheùp khoâng thoï y chæ, cho ñeán khoâng cho pheùp uoáng nöôùc trong Taêng phöôøng, cho neân con traùnh. Ñöùc Phaät baèng moïi caùch quôû traùch Tyø-kheo kia: Thaày laøm ñieàu phi phaùp, khoâng neân vì vaán ñeà thoï y chæ maø traùnh truù xöù. Quôû traùch roài Phaät baûo caùc Tyø-kheo: Neáu vì vaán ñeà thoï y chæ maø traùnh truù xöù, phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi coù Tyø-kheo treân ñöôøng ñi thaáy Taêng phöôøng beøn vaøo thoï y chæ, gaëp luùc caùc Tyø-kheo ngoài thieàn hoaëc luùc böïc boäi khoâng thoï y chæ ñöôïc, do ñoù khoâng ñi kòp ñoaøn, hoaëc thoï y chæ roài lieàn ñi, caùc Tyø-kheo khaùc hoûi: Taïi sao thaày thoï y chæ roài lieàn ñi. Ñaùp: Ñöùc Theá Toân khoâng cho pheùp vaán ñeà thoï y chæ maø traùnh truù xöù ñi, nay toâi thaáy choã nghæ ngôi cuûa Taêng khoâng daùm khoâng ñeán thoï y chæ, laïi caàn ñi cho kòp ñoaøn, do vaäy neân ñi lieàn. Coù vò vì ñi khoâng kòp baïn neân giöõa ñöôøng gaëp giaëc. Caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Nay cho pheùp ñöôïc moät ñeâm thoï y chæ. Tuy ñöôïc pheùp moät ñeâm song vaãn coøn gaëp naïn, quyù vò laïi baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Nay cho pheùp khoâng thoï y chæ cho ñeán ñeâm thöù 6. Laïi coù caùc Tyø-kheo qua saùu ñeâm roài maø khoâng thoï y chæ, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Khoâng cho pheùp quaù saùu ñeâm, neáu quaù, phaïm Ñoät-kieát-la. Khi aáy, caùc Tyø-kheo voäi vaõ laøm y chæ cho ngöôøi cuõng voäi vaõ y chæ vôùi ngöôøi, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Taát caû khoâng neân nhö vaäy, neân y chæ vôùi Tröôûng laõo, caùc Tyø-kheo thieän nhö phaùp, coù khaû naêng chuyeån veà giaùo giôùi. Neáu ngöôøi thoï y chæ muoán dôøi choã khaùc, tröôùc heát neân thöa Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ bieát nôi ñoù coù ngöôøi coù theå y chæ, vaäy sau môùi ñi. Coù caùc ñeä töû khi gaàn ñi môùi caùo töø Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, Ñöùc Phaät daïy: Khoâng cho pheùp khi gaàn ñi môùi caùo töø, caàn phaûi thöa tröôùc vôùi thaày hai, ba ngaøy. Vò thaày neân tìm hieåu choã ñeán coù theå coù ngöôøi y chæ môùi cho ñeä töû ñi. Khi tôùi nôi, tröôùc heát phaûi leã thaùp, keá ñeán leã Hoøa thöôïng, roài xin phoøng xaù, vaäy sau môùi caàu y chæ. Tyø-kheo cho phaùp y chæ neân hoûi: Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ cuûa thaày laø ai? Tröôùc ñaây thaày ôû ñaâu vaø tuïng kinh gì? Neáu traû lôøi nhö phaùp thì neân taùc phaùp cho y chæ. Neáu traû lôøi khoâng nhö phaùp thì neân noùi: Thaày khoâng bieát toâi, toâi khoâng bieát thaày, thaày neân ñeán vò naøo bieát thaày ñeå caàu y chæ. Neáu tröôøng hôïp nghi thì noùi: Thaày chôø

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                401

thôøi gian. Ngöôøi thoï y chæ neân chôø, cho ñeán thôøi gian saùu ñeâm ñeå xem xeùt, hôïp yù thì neân cho y chæ, neáu khoâng hôïp yù thì noùi nhö treân. Laïi coù Tyø-kheo beänh caàu y chæ, Tyø-kheo kia khôûi yù nieäm: Ñöùc Phaät daïy Tyø-kheo neân xem ñeä töû nhö vaäy, nhö vaäy, nay ngöôøi naøy beänh ta khoâng theå chaêm soùc ñöôïc, beøn khoâng cho Tyø-kheo beänh y chæ. Quyù vò khoâng bieát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Nay cho pheùp khi beänh khoâng thoï y chæ, laønh beänh roài sau ñaáy môùi thoï. Laïi coù Tyø-kheo ñang nuoâi beänh caàu y chæ, Tyø-kheo kia noùi: Ñöùc Phaät daïy Tyø-kheo neân chaêm soùc Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ nhö vaäy, nhö vaäy, nay thaày ñang nuoâi beänh khoâng theå cho thaày y chæ. Tyø-kheo nuoâi beänh khoâng ñöôïc y chæ, xaáu hoå beøn boû beänh nhaân ñi caàu y chæ, ngöôøi beänh khoâng coù ai chaêm soùc, beänh tình nguy kòch theâm, hoaëc ñöa ñeán maïng chung. Quyù vò baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Nay cho pheùp Tyø-kheo ñang nuoâi beänh khoâng thoï y chæ, ñôïi beänh nhaân laønh, sau ñaáy môùi thoï. Laïi coù Tyø-kheo ñoái vôùi choã xöùng yù, haønh ñaïo ñaéc ñaïo quaû caàu y chæ, caùc Tyø-kheo khoâng cho beøn maát ñaïo quaû, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Neáu laø choã xöùng yù haønh ñaïo ñaéc ñaïo quaû maø khoâng coù ngöôùi cho taùc y chæ thì cho pheùp ôû trong chuùng kia ñoái vôùi baäc Thöôïng toïa hay laø ngang baèng vôùi baäc Thöôïng toïa, taâm sinh y chæ, kính nhö phaùp kính thaày ñeå ôû. Khi aáy, caùc Tyø-kheo, A-xaø-leâ hoaëc qua ñôøi, hoaëc thoâi tu, hoaëc ñi xa, hoaëc laøm ngoaïi ñaïo, hoaëc ra ngoaøi giôùi, khoâng bieát maát y chæ hay khoâng, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Maát y chæ coù taùm tröôøng hôïp” Hoaëc y chæ sö ñi xa, hoaëc thoâi tu, hoaëc cheát, hoaëc laøm ngoaïi ñaïo, hoaëc gaëp laïi Hoøa thöôïng tröôùc (cuûa mình), hoaëc y chæ sö noùi: OÂng trôû laïi thaày… thoï y chæ, hoaëc y chæ sö ra ngoaøi giôùi caùch ñeâm, hoaëc ñuû naêm tuoåi, thoâng minh, bieän taøi, ñeán khi töôùng maët trôøi xuaát hieän. Ñoù laø taùm tröôøng hôïp ñeàu maát y chæ. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo phaân phaåm vaät an cö cho Sa-di baèng vôùi mình, Sa-di beøn khoâng kính Taêng, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Neân duøng phaàn cuûa moät Tyø-kheo, cho ba Sa-di, Sa-di vaãn khoâng cung kính, laïi baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Neân phaït Sa-di. Caùc Tyø-kheo khoâng hoûi thaày cuûa Sa-di maø phaït hoï, neân hoï khoâng vui, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Neân noùi vôùi thaày cuûa hoï. Thaày cuûa hoï laøm phi phaùp ñeå yeåm trôï hoï. Quyù vò baïch Phaät, Ñöùc Phaät daïy: Thaày khoâng neân laøm phi phaùp ñeå yeåm trôï troø. Laïi coù moät Sa-di, Taêng phaït ñoaïn phaàn aên. Ngöôøi thí chuû noï, sau ñoù thænh Taêng thoï trai. Caùc Tyø-kheo ñeán theo thöù töï ngoài xong, ngöôøi thí chuû khoâng doïn thöùc aên, caùc Tyø-kheo noùi: Giôø thoï trai ñaõ ñeán, sao

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                   402

khoâng doïn thöùc aên? Ngöôøi thí chuû ñaùp: Ñôïi Taêng taäp. Caùc Tyø-kheo noùi: Taêng ñaõ taäp roài. Thí chuû noùi: Vò Sa-di toâi cuùng döôøng chöa ñeán. Caùc Tyø-kheo noùi: Vò aáy khoâng ñöôïc ñeán. Thí chuû hoûi: Taïi sao? Taêng ñaùp: Bò phaït khoâng cho aên. Ngöôøi thí chuû noùi: Coù bao nhieâu caùch ñeå phaït, taïi sao nhaãn taâm ñoaïn khaåu phaàn! Quyù vò baïch Phaät. Phaät daïy: Khoâng neân ñoaïn khaåu phaàn, neân phaït baèng caùch baét queùt ñaát, doïn deïp coû raùc, söûa choã ñi kinh haønh, laøm caùc caáp nôi ñöôøng ñi. AÙp duïng nhöõng caùch nhö vaäy ñeå phaït. Luùc naøy, coù moät Tyø-kheo nam caên bieán maát, nöõ caên hieän ra. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Neân duøng vaán ñeà thoï giôùi, vaàn ñeà thænh sö, vaán ñeà tuoåi taùc cuûa ñöông söï chuyeån qua truù xöù cuûa Tyø-kheo-ni, y theo phaùp Tyø-kheo-ni maø soáng. Neáu tröôùc kia phaïm coäng giôùi cuûa Tyø-kheo-ni neân hoái quaù trong Tyø- kheo-ni. Neáu tröôùc kia phaïm giôùi baát coäng thì khoûi phaûi hoái quaù. Tyø- kheo-ni caên bieán cuõng nhö vaäy. Coù moät Thöùc-xoa-ma-na caên bieán, khoâng bieát laøm theá naøo, baïch Phaät. Phaät daïy: Neân duøng vaán ñeà xuaát gia cuûa ñöông söï, neáu tuoåi ñuû hai möôi thì trong chuùng Tyø-kheo ñuû möôøi vò cho thoï giôùi cuï tuùc, neáu tuoåi chöa ñuû hai möôi töùc laø Sa-di, Sa-di-ni cuõng nhö vaäy. Coù moät Sa-di caên bieán, khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Neân duøng vaán ñeà xuaát gia cuûa ñöông söï, neáu tuoåi ñuû thì cho hai naêm hoïc giôùi, lieàn ñoái tröôùc chuùng Tyø-kheo-ni thoï hai naêm hoïc giôùi, neáu tuoåi chöa ñuû thì khoâng cho hai naêm hoïc giôùi, chæ laøm Sa-di-ni. Khi ñoù, coù moät Tyø-kheo bò löûa duïc thieâu ñoát khoâng theå kham nhaãn töï chaët ñöùt “hình nam caên” cuûa mình. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Ñöùc Phaät quôû traùch: Ngöôi laø ngöôøi ngu si, caùi khoâng neân chaët laïi chaët, caùi neân chaët laïi khoâng chaët. Phaät baûo caùc Tyø-kheo: Neáu chaët caùi ñaàu aâm cho ñeán phaân nöûa thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu chaët heát thì phaïm Thaâu-lan- giaù. Neáu khöû ñi moät tinh hoaøn, thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu khöû caû hai tinh hoaøn thì neân dieät taãn. Neáu bò thuù döõ caén hoaëc bò oan gia laøm haïi vaø töï thoái naùt hö hoaïi, khoâng phuïc hoài khaû naêng ngöôøi nam nöõa ñeàu neân dieät taãn. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo ñoä ngöôøi tay chaân bò chaët, cho thoï giôùi cuï tuùc, caùc Cö só thaáy, cheâ traùch, noùi: Sa-moân Thích töû khoâng bieát ngöôøi naøo neân ñoä, ngöôøi naøo khoâng neân ñoä, khoâng coù haïnh Sa-moân, phaù phaùp Sa-moân. Caùc Tröôûng laõo nghe, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Khoâng ñoä nhöõng ngöôøi nhö vaäy, neáu ñoä cho hoï giôùi cuï tuùc, sö taêng phaïm Ñoät- kieát-la. Töø nay ngöôøi bò chaët tay, chaët chaân, tay chaân bò chaët, söùt tai, söùt

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                  403

muõi, tai muõi bò söùt, chaët ngoùn tay, chaët nam caên, maát ñaàu aâm, maét loä, bò trò phaït baèng roi laøm cho hö hoaïi töôùng toát, phaïm toäi nhaø quan. (Toäi bò xaâm ñoát ñeå laïi veát tích treân ngöôøi), tay chaân co quaép, khaäp kheãnh, maát aâm thanh, trong thaân, ngoaøi thaân bò böôùu, thaân beân trong cong, thaân beân ngoaøi cong, caû trong laãn ngoaøi thaân bò cong, maét leù, moät tay daøi, moät tay ngaén, tay beân taû nhaéc leân, caâm, ñieác, ñui, beänh caøn tieâu, beänh huûi, cuoàng, quaù giaø, khoâng coù oai nghi, xaáu xí, huûy nhuïc chuùng Taêng. Nhöõng haïng ngöôøi nhö vaäy ñeàu khoâng neân ñoä. Neáu ñoä cho thoï giôùi cuï tuùc… (nhö treân ñaõ ñeà caäp). Caùc Tyø-kheo ñoä ngöôøi noùi caø laêm, Ñöùc Phaät daïy: Khoâng neân ñoä ngöôøi noùi caø laêm, cho thoï giôùi cuï tuùc. Laïi coù caùc Tyø-kheo tröôùc khoâng cho thoï giôùi Sa-di laïi cho thoï giôùi cuï tuùc. Laïi coù caùc Tyø-kheo khoâng thænh Hoøa thöôïng laïi cho thoï giôùi cuï tuùc. Laïi coù caùc Tyø-kheo ñöông söï khoâng xin thoï giôùi cuï tuùc laïi cho thoï giôùi cuï tuùc. Laïi coù caùc Tyø-kheo cho ngöôøi loõa hình thoï giôùi cuï tuùc. Laïi coù caùc Tyø-kheo cho ngöôøi khoâng ñuû y, baùt thoï giôùi cuï tuùc. Quyù vò baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Khoâng neân cho thoï nhö vaäy. Baáy giôø, coù moät Tyø-kheo möôïn y baùt cuûa ngöôøi khaùc thoï giôùi Cuï tuùc, thoï giôùi Cuï tuùc roài caùc Tyø-kheo noùi: Thaày maëc y böng baùt cuøng ñi khaát thöïc. Tyø-kheo kia noùi: Toâi khoâng coù y, baùt. Caùc Tyø-kheo noùi: Ñöùc Phaät haù khoâng caám ngöôøi khoâng coù y, baùt khoâng ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc ñoù sao? Tyø-kheo kia noùi: Ñöùc Phaät coù caám, nhöng toâi möôïn y, baùt cuûa ngöôøi ñeå thoï. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Nhaân vieäc naøy, Ñöùc Phaät taäp hôïp Tyø-kheo Taêng, baûo caùc Tyø-kheo: Cho pheùp daãn ngöôøi muoán thoï giôùi, ñeán beân ngoaøi giôùi ñaøn, ñeå ñöùng ôû choã maét thaáy, tai khoâng nghe, thænh chuùng möôøi vò leân giôùi ñaøn. Hoøa thöôïng neân noùi sö Yeát-ma: Tröôûng laõo, nay laøm Yeát-ma. Laïi neân noùi vôùi sö giaùo thoï: Tröôûng laõo, nay thoï Yeát-ma. Sö Yeát-ma neân baïch Taêng nhö vaày: Ñaïi ñöùc Taêng xin laéng nghe! Ngöôøi teân laø… caàu Ñaïi ñöùc hieäu… thoï giôùi Cuï tuùc, Ñaïi ñöùc hieäu… laøm giaùo sö. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng chaáp thuaän. Ñaây laø taùc baïch. Sö giaùo thoï neân töø choã ngoài ñöùng daäy ñeán tröôùc Hoøa thöôïng thöa hoûi: Ñaïi ñöùc ñaõ ñoä ngöôøi naøy hay chöa? Neáu noùi chöa ñoä thì neân noùi phaûi ñoä hoï tröôùc. Neáu noùi ñaõ ñoä, neân hoûi: Ñaõ vì hoï laøm Hoøa thöôïng chöa? Neáu noùi chöa laøm, neân noùi phaûi vì hoï laøm Hoøa thöôïng, neân hoûi ngöôøi ñeä töû: Y baùt ñuû chöa? Neáu noùi chöa ñuû, neân noùi tröôùc heát phaûi ñuû y baùt. Neáu noùi ñaõ ñuû, neân hoûi töï mình coù hay möôïn cuûa ngöôøi? Neáu noùi möôïn cuûa ngöôøi, neân noùi, caàn khieán ngöôøi chuû xaû noù. Neáu noùi töï mình

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                     404

coù, neân ñeán an uûi, noùi vôùi ngöôøi muoán thoï giôùi: Ngöôi chôù neân sôï seät, trong giaây laùt nöõa ta seõ ñöa ngöôi ñeán choã cao caû thuø thaéng. Tröôùc heát neân tìm hieåu nhau, khoâng neân khi thoï giôùi Cuï tuùc maø môø mòt. Khi sö giaùo thoï daïy ñaép y, neân kín ñaùo tìm xem coù nhö phaùp khoâng, coù troïng beänh khoâng? Laïi neân hoûi: Ba y cuûa ngöôi, caùi naøo laø Taêng-giaø-leâ, caùi naøo laø Öu-ña-la-taêng, caùi naøo laø An-ñaø-hoäi? Neáu ñöông söï khoâng bieát, neân noùi: Caùi naøy laø Taêng-giaø-leâ, caùi naøy laø Öu-ña-la-taêng, caùi naøy laø An-ñaø-hoäi. Neân cho thoï ba y vaø baùt. Laïi neân noùi: Ngöôi teân… laéng nghe! Nay laø luùc caàn noùi söï thaät! Nay ta hoûi ngöôi, neáu thaät noùi laø thaät, khoâng thaät noùi laø khoâng thaät: Ngöôi coù caùc chöùng beänh huûi traéng, huûi ung thö, caøn tieâu, ñieân cuoàng, tró, laäu nhieät, phuø thuõng hay khoâng? Neáu noùi khoâng, laïi hoûi: Ngöôi coù maéc nôï ai khoâng? Ngöôi chaúng phaûi quan nhaân chöù? Chaúng phaûi toâi tôù chöù? Laø tröôïng phu phaûi khoâng? Laø ngöôøi phaûi khoâng? Ñuû hai möôi tuoåi khoâng? Coù ñuû y baùt khoâng? Thoï Hoøa thöôïng chöa? Teân ngöôi laø gì? Hoøa thöôïng teân gì? Ngöôi ñaõ töøng xuaát gia chöa? Neáu noùi ñaõ töøng xuaát gia, neân hoûi: Tröôùc kia ngöôi xuaát gia coù trì giôùi ñaày ñuû khoâng? Cha meï coù cho pheùp khoâng? Ngöôi muoán thoï giôùi cuï tuùc khoâng? Trong chuùng cuõng seõ hoûi ngöôi nhö vaäy, ngöôi cuõng traû lôøi ñuùng söï thaät nhö vaäy. Neáu nhöõng caâu hoûi ñeàu ñöôïc traû lôøi nhö phaùp, sö giaùo thoï trôû laïi leân giôùi ñaøn noùi vôùi vò Yeát-ma: Toâi ñaõ giaùo thoï… nhö phaùp roài. Sö Yeát- ma laïi neân baïch Taêng: Ñaïi ñöùc Taêng xin laéng nghe! Ngöôøi teân… caàu Ñaïi ñöùc hieäu… thoï giôùi cuï tuùc, Ñaïi ñöùc… nhö phaùp giaùo thoï roài, neân khieán cho hoï vaøo. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng chaáp thuaän. Ñaây laø lôøi taùc baïch. Sö giaùo thoï neân daãn hoï vaøo, theo thöù töï ñaûnh leã Taêng. Ñaûnh leã Taêng roài, ñeán tröôùc sö Yeát-ma, ñaàu goái beân phaûi chaám ñaát, chaáp tay, daïy hoï xin thoï giôùi cuï tuùc. Lôøi daïy: Con teân laø… caàu Ñaïi ñöùc… laøm Hoøa thöôïng thoï giôùi cuï tuùc, nay ñeán Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, nguyeän Taêng cöùu vôùt con, ruû loøng thöông ñoái vôùi con. Xin nhö vaäy Ba laàn. Vò sö giaùo thoï daïy roài trôû veà laïi choã ngoài cuõ. Sö Yeát-ma neân baïch Taêng: Ñaïi ñöùc Taêng xin laéng nghe! Ngöôøi naøy teân laø… caàu Ñaïi ñöùc… thoï giôùi cuï tuùc, ñeán Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc. Nay toâi seõ hoûi nan söï cuûa ñöông söï, ñeå roài caùc Yeát-ma thoï giôùi cuï tuùc. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng chaáp thuaän. Ñaây laø lôøi taùc baïch. Keá ñoù neân noùi vôùi ngöôøi thoï giôùi: Baây giôø laø luùc caàn noùi thaät. Nay toâi hoûi oâng, thaät noùi laø thaät, khoâng thaät noùi laø khoâng thaät. OÂng coù caùc

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                  405

chöùng beänh nhö huûi baïch, huûi… cho ñeán caâu: OÂng muoán thoï giôùi cuï tuùc hay khoâng? (Cuõng nhö tröôùc ñaõ noùi). Caùc caâu traû lôøi nhö phaùp roài, sö Yeát-ma noùi: Ñaïi ñöùc Taêng xin laéng nghe! Ngöôøi naøy teân… caàu Ñaïi ñöùc… thoï giôùi cuï tuùc. Ngöôøi naøy teân… töï noùi thanh tònh, khoâng coù caùc naïn söï, ba y vaø baùt ñuû, ñaõ thoï Hoøa thöôïng, cha meï ñaõ cho pheùp, nay ñeán tröôùc Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc. Nay Taêng cho teân… thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng phaùp hieäu… Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng chaáp thuaän. Ñaây laø lôøi taùc baïch. Ñaïi ñöùc Taêng xin laéng nghe! Ngöôøi naøy teân… caàu Ñaïi ñöùc… thoï giôùi cuï tuùc. Ngöôøi naøy teân… töï noùi thanh tònh, khoâng coù caùc naïn söï, ba y vaø baùt ñuû, ñaõ thoï Hoøa thöôïng, cha meï ñaõ cho pheùp, nay ñeán tröôùc Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc. Nay Taêng cho teân… thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng phaùp hieäu… caùc Tröôûng laõo naøo ñoàng yù thì im laëng, neáu khoâng ñoàng yù thì noùi. (Laàn thöù hai, laàn thöù ba cuõng noùi nhö vaäy). Taêng ñaõ cho… thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng phaùp hieäu… roài. Taêng ñoàng yù neân im laëng, vieäc nhö vaäy, thoï trì nhö vaäy. Neân noùi vôùi ngöôøi thoï giôùi: Naøy oâng… laéng nghe! Ñöùc Theá Toân ÖÙng Cuùng Ñaúng Chaùnh Giaùc noùi boán phaùp ñoïa, neáu Tyø-kheo phaïm moät phaùp naøo thì chaúng phaûi Sa-moân, chaúng phaûi Thích chuûng töû: OÂng hoaøn toaøn khoâng ñöôïc, cho ñeán duøng taâm duïc nhieãm xem ngoù nöõ nhaân. Tyø-kheo naøo haønh phaùp daâm, cho ñeán suùc sinh, thì chaúng phaûi Sa-moân, chaúng phaûi Thích chuûng töû. Troïn ñôøi oâng khoâng neân phaïm. Neáu coù theå giöõ ñöôïc thì neân noùi: Giöõ ñöôïc. OÂng hoaøn toaøn khoâng ñöôïc, cho ñeán laù caây ngoïn coû, khoâng cho maø laáy. Tyø-kheo naøo hoaëc trong xoùm laøng hoaëc nôi ñaát troáng, vaät thuoäc ngöôøi khaùc baûo veä, troäm laáy naêm tieàn, hay vaät ñaùng giaù naêm tieàn, thì chaúng phaûi Sa-moân, chaúng phaûi Thích chuûng töû. Troïn ñôøi oâng khoâng neân phaïm. Neáu coù theå giöõ ñöôïc thì neân noùi: Giöõ ñöôïc. OÂng hoaøn toaøn khoâng ñöôïc, cho ñeán gieát loaøi kieán. Tyø-kheo naøo hoaëc ngöôøi hoaëc loaøi ngöôøi, töï tay gieát hoaëc daïy ngöôøi gieát, hoaëc tìm dao ñöa cho hoï, hoaëc daïy cho hoï cheát, hoaëc khen söï cheát, noùi: Naøy tröôïng phu vôùi neáp soáng ñoù, cheát hôn laø soáng, thì chaúng phaûi Sa-moân, chaúng phaûi Thích chuûng töû. Troïn ñôøi oâng khoâng neân phaïm. Neáu coù theå giöõ ñöôïc thì neân noùi: Giöõ ñöôïc. OÂng hoaøn toaøn khoâng ñöôïc, cho ñeán noùi doái ñeå vui chôi. Tyø-kheo naøo thaät söï khoâng coù phaùp hôn ngöôøi, töï xöng laø ñöôïc phaùp hôn ngöôøi, ñaït caùc thieàn giaûi thoaùt, Tam-muoäi chaùnh thoï vaø caùc ñaïo quaû, thì chaúng

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                  406

phaûi Sa-moân, chaúng phaûi Thích chuûng töû. Troïn ñôøi oâng khoâng neân phaïm. Neáu coù theå giöõ ñöôïc thì neân noùi: Giöõ ñöôïc. Chö Phaät Theá Toân vì thò hieän söï vieäc neân kheùo noùi thí duï. Cuõng nhö ngöôøi cheát thì troïn khoâng theå duøng thaân naøy sinh trôû laïi. Nhö caây kim thieáu loã xaâu chæ thì hoaøn toaøn khoâng ñöôïc duøng laøm caây kim. Nhö caây Ña la ñaõ bò chaët töø loõi thì khoâng theå moïc trôû laïi. Nhö hoøn ñaù bò vôõ thì khoâng theå hôïp laïi ñöôïc. Neáu Tyø-kheo phaïm moät phaùp ñoïa naøo, laïi ñaït ñöôïc phaùp Tyø-kheo, laø ñieàu khoâng theå xaûy ra. Laïi noùi: Naøy… laéng nghe! Ñöùc Theá Toân ÖÙng Cuùng Ñaúng Chaùnh Giaùc noùi phaùp töù y: Ñaõ laø ngöôøi xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, Tyø-kheo suoát ñôøi phaûi nöông töïa vaøo y phaán taûo ñeå soáng. Neáu oâng coù theå giöõ ñöôïc thì neân noùi: Giöõ ñöôïc. Veà sau, neáu ñöôïc y Kíp boái, y Khaâm-baø-la, y Caâu- xaù-da, y Tha da ñeàu ñöôïc caát duøng. Ñaõ laø ngöôøi xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, Tyø-kheo troïn ñôøi nöông nôi söï khaát thöïc ñeå soáng. Neáu oâng coù theå giöõ ñöôïc thì neân noùi: Giöõ ñöôïc. Veà sau, Taêng nhaän ñöôïc böõa aên tröôùc, böõa aên sau, thöùc aên ñöôïc môøi, ñeàu ñöôïc söû duïng. Ñaõ laø ngöôøi xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, Tyø-kheo troïn ñôøi nöông nôi goác caây ñeå soáng. Neáu oâng coù theå giöõ ñöôïc thì neân noùi: Giöõ ñöôïc. Veà sau, neáu nhaän ñöôïc nhaø lôùn, nhaø nhoû, nhaø gaùc thì ñöôïc söû duïng. Ñaõ laø ngöôøi xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, Tyø-kheo troïn ñôøi nöông nôi thuoác dö boû ñeå soáng. Neáu oâng coù theå giöõ ñöôïc thì neân noùi: Giöõ ñöôïc. Veà sau, neáu nhaän ñöôïc toâ, daàu, maät, thaïch maät thì ñöôïc söû duïng. Tieáp theo laïi noùi: Naøy oâng… laéng nghe! OÂng ñaõ ñöôïc Baïch-töù-yeát- ma nhö phaùp thoï giôùi cuï tuùc roài. Ñieàu naøy ñaõ ñöôïc chö Thieân, long, quyû, thaàn töøng phaùt lôøi nguyeän: “Ñeán khi naøo ta ñöôïc thaân ngöôøi thì xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc trong chaùnh phaùp luaät”. OÂng, hieän taïi ñaõ ñaït ñöôïc lôøi nguyeän cuûa chö Thieân… nhö theá, oâng laø ngöôøi nhaän ñöôïc quaû vò cao quyù. Vöông vò naøy chính laø oâng ñaõ thoï phaùp Tyø-kheo. Ñöông nhieân phaûi cuøng nhau noùi leân lôøi cung kính, saün saøng tieáp nhaän söï giaùo giôùi veà caùc giôùi coøn laïi. Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ ñang roäng loøng vì oâng sôùm giaûng giaûi ñeå cho oâng hoïc ñaày ñuû caùc giôùi Tyø-kheo oâng ñaõ thoï. Hoïc ñeå ñöôïc giôùi, ñònh, tueä, ñeå dieät ba löûa: tham, saân, si, xa lìa ba coõi, khoâng coøn caùc ueá tröôïc, thaønh töïu quaû A-la-haùn. Baáy giôø, ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc khoâng bieát naêm thaùng, khoâng bieát thôøi gian thoï giôùi, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Neân daïy khieán cho hoï bieát, noùi nhö sau: OÂng nay thoï giôùi naêm naøo, thaùng naøo, ngaøy naøo, giôø naøo, troïn ñôøi oâng phaûi nhôù roõ vieäc aáy.

SOÁ 1421 - LUAÄT DI SA TAÉC BOÄÂ HOØA HEÂ NGUÕ PHAÀN, Quyeån 17                       407

Laïi coù caùc Tyø-kheo phaïm toäi thoâ Bieät truù, nhaøm chaùn Bieät truù, beøn xaû giôùi thoâi tu. Laïi coù vò haønh Ma-na-ñoûa, Baûn nhaät trò, vaø A-phuø- ha-na, bò Yeát-ma quôû traùch, Yeát-ma khu xuaát, Yeát-ma y chæ, Yeát-ma cöû toäi, Yeát-ma haï yù. Caùc Tyø-kheo nhö vaäy ñeàu nhaøm chaùn boû ñaïo, thôøi gian sau laïi muoán xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc trong chaùnh phaùp luaät, caùc Tyø-kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Neân hoûi hoï tröôùc: OÂng coù theå trôû laïi haønh caùc vieäc tröôùc kia, coù theå tuøy thuaän Taêng, caàu Taêng tröø dieät vieäc tröôùc kia hay khoâng? Neáu noùi khoâng theå thì khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Neáu noùi coù theå thì neân cho xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Khi ñaõ thoï giôùi roài, neáu tröôùc kia ñang bieät truù thì khieán trôû laïi bieät truù… cho ñeán tröôùc kia ñang taùc phaùp Yeát-ma haï yù thì trôû laïi trao cho taùc phaùp Yeát-ma haï yù. Laïi coù caùc Tyø-kheo, Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ thoâi tu, sau laïi ñeán ñeä töû caàu xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, caùc Tyø-kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Cho pheùp hoï xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, ñeä töû tröôùc kia neân cho y baùt, giuùp ñôõ khieán cho thaønh töïu ñöôïc vieäc xuaát gia thoï giôùi Cuï tuùc. Vò kia laïi caàu ngöôøi ñeä töû mình tröôùc kia laøm thaày, caùc Tyø-kheo khoâng bieát giaûi quyeát theá naøo, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Cho pheùp ngöôøi ñeä töû tröôùc kia ñöôïc laøm thaày. Laïi khoâng bieát ai cung kính ai, caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: Ngöôøi thoï giôùi sau, laïi neân nhö phaùp cung kính thaày. Baáy giôø, Toân giaû Öu-ba-ly baïch Phaät: Caùc Tyø-kheo tröôùc ñaõ thoï giôùi baèng moät lôøi noùi, thoï giôùi baèng hai lôøi, baèng ba lôøi noùi, cho ñeán caû thoï giôùi baèng noùi caâu “Thieän lai Tyø-kheo”, thoï giôùi khi nguû, khi say, taâm cuoàng, taâm taùn loaïn, taâm beänh hoaïi maø thoï giôùi, Hoøa thöôïng khi nguû, cho ñeán taâm beänh hoaïi, hai vò cho ñeán möôøi vò ñeàu laøm Hoøa thöôïng thoï giôùi, nhöõng tröôøng hôïp nhö vaäy ñöôïc goïi laø thoï giôùi cuï tuùc hay khoâng? Ñöùc Phaät daïy: Tröôùc khi chöa cheá giôùi thì ñöôïc goïi laø thoï giôùi cuï tuùc. Sau khi cheá giôùi roài thì nhöõng tröôøng hôïp aáy khoâng ñöôïc goïi laø thoï giôùi cuï tuùc. Luùc naøy, caùc Toân giaû Xaù-lôïi-phaát, Ma-ha Muïc-kieàn-lieân, Ñaïi Ca- dieáp, Ma-ha Caâu-ly-la, Ma-ha Ca-chieân-dieân, A-na-luaät, Phuù-laâu-nA- di-ña-la-ni-töû, La-haàu-la, A-nan, Nan-ñaø, nhöõng vò Ñaïi A-la-haùn naøy ñeán choã Ñöùc Theá Toân, ñaàu maët kính leã saùt chaân, roài ngoài lui qua moät beân, ñoàng thanh nhö Toân giaû Öu-ba-ly hoûi Phaät, Ñöùc Phaät traû lôøi cuõng nhö treân. Khi ñoù, caùc Tyø-kheo ngoài khoâng coù treân döôùi, khoâng cung kính

nhau, caùc Cö só thaáy, cheâ traùch, noùi: caùc Sa-moân naøy ngoài khoâng bieát thöôïng, trung, haï, khoâng coù lôùn nhoû, khoâng coù haïnh Sa-moân, phaù phaùp Sa-moân. Caùc Tyø-kheo Tröôûng laõo nghe, beøn nghieâm khaéc quôû traùch, roài baïch Phaät. Nhaân vieäc naøy, Ñöùc Phaät taäp hôïp Tyø-kheo Taêng, hoûi caùc Tyø-kheo: - Thaät söï caùc oâng coù nhö vaäy khoâng? - Baïch Theá Toân! Coù nhö vaäy. Ñöùc Phaät baèng moïi caùch quôû traùch roài, hoûi caùc Tyø-kheo: - Ai neân nhaän choã ngoài thöù nhaát, nhaän cuûa thí thöù nhaát vaø nhaän cung kính leã baùi thöù nhaát? Caùc Tyø-kheo, hoaëc coù ngöôøi noùi: - Saùt lôïi, Baø-la-moân, Tröôûng giaû, Cö só xuaát gia neân thoï. Hoaëc coù ngöôøi noùi: Ngöôøi tuïng Tyø-ni, Phaùp sö, A-luyeän-nhaõ, haønh möôøi hai haïnh Ñaàu-ñaø, cho ñeán ñaéc quaû A-la-haùn neân thoï. Ñöùc Phaät daïy: - Khoâng neân nhö vaäy. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät: - Neáu khoâng neân nhö vaäy thì ai laø ngöôøi neân thoï? Ñöùc Phaät daïy: - Ñôøi quaù khöù xa xöa, beân bôø bieån coù caây Ni-caâu-luaät, boùng caây che phuû caû naêm traêm coã xe. Khi aáy, coù ba con thuù ôû beân goác caây naøy, moät laø chim tró, hai laø con khæ lôùn, Ba-laø con voi, tuy laø thaân höõu maø khoâng coù söï suy kính nhau. Sau thôøi gian chuùng baøn luaän: Chuùng ta ñaõ laø thaân höõu, taïi sao khoâng suy kính nhau? Neân döïa theo naêm, ngöôøi naøo lôùn hôn laø toân, ngöôøi naøo nhoû hôn laø ty. Luaän baøn roài, hoûi voi: Baïn nhôù vieäc laâu xa nhö theá naøo? Voi noùi: Toâi nhôù caây naøy khi noù ngang buïng toâi. Laïi hoûi khæ lôùn, khæ lôùn noùi: Toâi nhôù khi toâi ñöùng thaúng caén tôùi ñoït caây naøy. Laïi hoûi chim tró, chim tró noùi: Toâi nhôù xöa kia ôû nôi choã ñoù, toâi aên haït caây naøy, ñeán ñaây nhaû ra, haït ñoù beøn moïc leân caây aáy. Theá laø suy toân con chim tró laø lôùn, con khæ lôùn baäc trung, con voi nhoû nhaát. Khi caàn ñi, khæ lôùn coõng chim tró, voi coõng khæ lôùn. Chim tró daïy hai con kia laøm möôøi nghieäp thieän, chuùng ñeàu vaâng laøm. Ngöôøi ñôøi nghe ñeàu ghi nhaän söï giaùo hoùa ñoù, beøn goïi haønh thieän laø phaïm haïnh tró. Ngöôøi phuïng haønh phaùp ñoù khi maïng chung ñöôïc sinh leân coõi trôøi. Naøy caùc Tyø-kheo! Suùc sinh coøn bieát coù toân ty huoáng chi laø trong chaùnh phaùp cuûa Ta laïi khoâng coù töông kính hay sao?! Töø nay caùc oâng, ngöôøi naøo thoï giôùi cuï tuùc tröôùc neân thoï choã ngoài thöù nhaát, vaät cuùng thöù nhaát, cung kính leã baùi thöù nhaát, neân phuïng haønh nhö vaäy.
