Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo)
T071 BL 1 (088) Giới Làm Mai Mối-4 Pháp Ba La Di-Giới Pháp Của Tỳ Kheo-Luật Ma Ha Tăng Kỳ
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                      959







LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ
QUYEÅN 6

Phaàn 1: GIÔÙI PHAÙP CUÛA TYØ KHEO

Ñoaïn 2: NOÙI VEÀ 13 PHAÙP TAÊNG TAØN (Tieáp Theo)

5. GIÔÙI LAØM MAI MOÁI Khi Phaät an truù ôû taïi thaønh Xaù-veä, noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, coù Tröôûng laõo Tyø-kheo teân Ca-la, ñeán giôø khaát thöïc, thaày beøn khoaùc y, caàm baùt vaøo thaønh tuaàn töï khaát thöïc, ñi vaøo moät gia ñình nhaø noâng, ngöôøi meï trong gia ñình töø xa troâng thaáy Tröôûng laõo Ca-la ñeán, lieàn ñöùng daäy ra ñoùn tieáp, cung kính chaøo hoûi: - Laønh thay sö phuï môùi ñeán, ñaõ laâu ngaøy khoâng gaëp, xin ñöøng coi xa laï nhö nhöõng nhaø khaùc, maø haõy xem nhö nhaø mình, môøi thaày vaøo ngoài chôi. Ca-la lieàn vaøo ngoài, khi aáy ngöôøi meï ñaûnh leã döôùi chaân Ca-la xong, lieàn ñöùng qua moät beân. Tieáp theo toaøn gia nam nöõ cuõng ñeàu ra ñaûnh leã chaân Ca-la, roài ñöùng qua moät beân. Sau cuøng, coù moät caäu con trai luoáng tuoåi cuõng ñeán ñaûnh leã chaân Ca-la, roài ñöùng sang moät beân. Ca-la hoûi chuû nhaø: “Caäu naøy laø con ai vaäy?”. Ngöôøi meï ñaùp: “Noù laø con trai toâi”. Ca-la beøn hoûi: “Ñaõ laäp gia ñình chöa?”. Ñaùp: “Chöa laäp gia ñình”. Ca-la noùi: “Neân cöôùi vôï cho noù, khoâng neân ñeå ñi ra ngoaøi, laøm nhöõng vieäc toäi loãi, xaáu xa”. Ca-la laïi hoûi: “Ñaõ choïn ñöôïc nôi naøo thích hôïp chöa?”. Ñaùp: “Coù moät nhaø kia coù moät ngöôøi con gaùi, toâi ñaõ nhôø ngöôøi mai moái ñeán hoûi cöôùi maø khoâng ñöôïc”. Laïi hoûi: “Vì sao khoâng ñöôïc?”, Ñaùp: “Hoï noùi nhö sau: Toâi muoán khoâng coù con trai maø thaønh coù con trai, khoâng coù con gaùi maø thaønh coù con gaùi. Toâi ñöa ra moät ñieàu kieän: Ngöôøi ñoù vöøa laø reå toâi maø cuõng vöøa laø con trai toâi, thì toâi môùi gaû con gaùi”.

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                         960

Roài baø tieáp: “Toâi nay ñaâu coù theå vì con gaùi hoï maø ñeå cho con mình ñi ôû reå”. Ca-la noùi: “Nhö lôøi baø noùi thì keû ñoù laø ngöôøi ngu. Ai laïi vì con gaùi maø boû maát con mình. Nhö ngöôøi ta thöôøng noùi: “Heã laø con gaùi thì phaûi ñi ñeán nhaø ngöôøi khaùc. Duø sinh trong gia ñình hoaøng toäc, thì theo luaät hoân nhaân, cuõng phaûi ra ñi, nhö baø ngaøy tröôùc cuõng töø beân ngoaøi maø ñeán ñaây. Nhöng toâi cuõng coù ra vaøo nhaø aáy, toâi seõ vì con trai baø maø caàu xin giuùp cho”. Baø aáy lieàn ñaùp: “Laønh thay sö phuï”. Theá roài Tyø-kheo Ca-la beøn rôøi nhaø naøy, ñi ñeán nhaø kia. Baø meï cuûa gia ñình aáy troâng thaáy Ca-la ñeán, lieàn böôùc ra nghinh tieáp, cung kính chaøo hoûi: “Laønh thay sö phuï môùi ñeán, ñaõ laâu ngaøy khoâng ñöôïc thaêm hoûi. Xin thaày ñöøng coi xa laï nhö nhöõng nhaø khaùc, maø haõy xem nhaø con nhö nhaø cuûa thaày, môøi thaày vaøo ngoài chôi”. Khi ngoài xong, baø beøn ñaûnh leã döôùi chaân Ca-la, roài ñöùng qua moät beân. Sau ñoù toaøn gia nam nöõ cuõng böôùc ra ñaûnh leã döôùi chaân thaày, roài ñöùng sang moät beân, Cuoái cuøng coù moät ngöôøi con gaùi luoáng tuoåi, ñi ñeán ñaûnh leã döôùi chaân Ca-la. Ca-la hoûi baø chuû: “Ñaây laø con gaùi nhaø ai?”. Baø chuû ñaùp: “Con gaùi toâi ñaáy”. Laïi hoûi: “Ñaõ gaû choàng chöa?” Ñaùp: “Chöa gaû choàng”. Ca-la noùi: “Neân saép ñaët sôùm, ñöøng ñeå noù ñi ra beân ngoaøi maø ruûi ro xaûy ra nhöõng chuyeän khoâng hay”. Roài Ca-la laïi hoûi: “Ñaõ coù ai ñeán xin cöôùi chöa?”. Ñaùp: “Coù moät gia ñình kia ñeán xin cöôùi maø khoâng gaû”. Hoûi: “Vì sao khoâng gaû?”. Ñaùp: “Thöa thaày, toâi muoán raèng khoâng coù con trai maø thaønh coù con trai, khoâng coù con gaùi maø thaønh coù con gaùi. Toâi coù moät ñieàu kieän: Choàng noù vöøa laø chaøng reå maø cuõng vöøa laø con trai toâi, ñeán nhaø toâi ôû, thì toâi môùi chòu gaû noù. Nay toâi leõ naøo vì con trai ngöôøi ta maø ñeå cho con gaùi mình rôøi khoûi nhaø”. Ca-la noùi: “Thaät laø quaùi gôõ! Baø laø keû ngu si, Xöa nay coù nghe ai noùi gaû con trai cho con gaùi bao giôø! Nhö baø ngaøy tröôùc vì sao laïi ñeán nhaø ngöôøi khaùc? Mieäng ñôøi thöôøng noùi: “Sinh con gaùi thì phaûi gaû choàng. Duø sinh trong gia ñình hoaøng toäc, thì theo luaät hoân nhaân cuõng phaûi rôøi khoûi nhaø. Nhöng gia ñình chaøng trai kia voán laø thí chuû cuûa toâi. Baø gaû con gaùi cho hoï thì coù theå ñöôïc giaøu sang sung söôùng”. Baø meï lieàn hoûi: “YÙ thaày muoán nhö vaäy sao?”

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                           961

Ñaùp: “Muoán nhö vaäy”. Baø lieàn ñoàng yù. Theá roài, Ca-la trôû veà laïi nhaø trai, noùi vôùi baø chuû nhaø: “Nhaø gaùi ñaõ ñoàng yù roài, nhöõng gì caàn laøm haõy laøm ngay ñi”. Khi aáy, caû hai gia ñình ñeàu giaøu coù, neân hoï ñöa leã vaät qua laïi, roài cöû haønh hoân leã vaø ngöôøi con gaùi ñi veà nhaø choàng. Nhöng sau ñoù do coâng vieäc cöïc nhoïc maø haèng ngaøy coâ ta sinh ra meät moûi, naèm nguû ñeán khi maët trôøi moïc. Baø meï choàng ñeán goïi: “Vì sao khoâng daäy. Maøy khoâng bieát pheùp taéc cuûa ngöôøi vôï laø phaûi daäy sôùm queùt töôùc, laøm coâng vieäc vaø troâng nom khaùch khöùa sao?”. Baø nhaéc nhôû ñeán laàn thöù ba maø coâ vaãn khoâng nghe lôøi. Cho neân baø raát ñau khoå, chaùn naûn, than phieàn: - Vì oâng Ca-la maø ta phaûi chuoác laáy noãi khoå naøy, oâng ñaõ tìm cho ta moät vaät khoâng coù tay chaân. Baáy giôø, coâ vôï treû cuõng khoùc loùc than thôû: “Vì oâng Ca-la maø ta phaûi chòu ñöïng noãi khoå naøy, vì sao maø ñem ta vöùt vaøo trong haàm löûa”. Khi aáy, ngöôøi meï cuûa coâ gaùi nghe ñöôïc, cuõng giaän döõ noùi: “Con gaùi ta ôû nhaø dòu daøng vui veû, ít vieäc, ngaøy nay ôû nhaø choàng nhieàu vieäc lao khoå, suoát ngaøy khoùc loùc. Vì sao oâng Ca-la laïi ñem con gaùi ta neùm vaøo moät gia ñình teä aùc nhö theá?”. Keát cuoäc Tyø-kheo Ca-la laøm cho caû hai nhaø ñeàu töùc giaän. Caùc Tyø-kheo beøn ñem nhaân duyeân aáy baïch ñaày ñuû leân Theá Toân. Theá Toân lieàn baûo goïi Tyø-kheo Ca-la ñeán. Hoï lieàn goïi ñeán. Phaät beøn hoûi Ca-la: “OÂng coù laøm vieäc ñoù thaät chaêng?”. Ñaùp: “Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân”. Phaät noùi: “Ca-la, oâng khoâng töøng nghe ta duøng voâ soá phöông tieän ñeå cheâ traùch vieäc hoøa hôïp daâm duïc, vaø duøng voâ soá phöông tieän khen ngôïi söï ly duïc laø gì? Nay vì sao oâng laïi laøm moâi giôùi cho vieäc hoøa hôïp daâm duïc? Ñoù laø vieäc aùc. Nay nhaân vì oâng maø Ta phaûi cheá giôùi cho caùc Tyø-kheo”. Theá roài Phaät truyeàn leänh cho caùc Tyø-kheo soáng taïi thaønh Xaù-veä, phaûi taäp hoïp laïi taát caû, vì möôøi lôïi ích maø cheá giôùi cho caùc Tyø-kheo, duø ai nghe roài cuõng phaûi nghe laïi: - Neáu Tyø-kheo nhaän laøm moâi giôùi cho ngöôøi khaùc ñeå ñöa ñeán hoøa hôïp daâm duïc, hoaëc cöôùi hoûi, hoaëc laø tö thoâng vôùi nhau, duø trong choác laùt thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. GIAÛI THÍCH: Söù giaû: Nhaän laøm coâng vieäc söù giaû.

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                      962

Haønh: Ñi laïi. Hoøa hôïp: Hoøa hôïp nam nöõ vaäy. Vôï: Laøm vôï suoát ñôøi. Tö thoâng: Giao hoan taïm thôøi. Duø trong choác laùt: Duø cho hoï hoøa hôïp giao hoan trong khoaûnh khaéc, thì (Tyø-kheo) cuõng phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Taêng-giaø-baø-thi-sa: Nhö treân ñaõ noùi. Hoaëc ngöôøi con gaùi coâ ñoäc, khoâng cha, khoâng meï, khoâng thaân thích, hoaëc khoâng coù ai heát, hoaëc töï laäp, hoaëc nöông töïa ngöôøi khaùc, hoaëc nöông töïa thaân thích, hoaëc nöông töïa nhieàu ngöôøi... Con gaùi moà coâi meï: Ngöôøi con gaùi khoâng coù meï, nöông töïa vaøo cha maø soáng, ñoù goïi laø con gaùi moà coâi. Neáu coù ngöôøi con trai muoán xin cöôùi coâ gaùi aáy laøm vôï roài nhôø Tyø-kheo ñeán caàu hoân, maø Tyø-kheo nhaän lôøi, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu ñeán ngöôøi aáy noùi, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Hoaëc ñöôïc hoaëc khoâng ñöôïc maø trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Con gaùi moà coâi cha: Coù nhöõng ngöôøi con gaùi khoâng coù cha, nöông töïa meï maø sinh soáng. Ñoù goïi laø con gaùi moà coâi cha. Neáu coù ngöôøi con trai muoán xin cöôùi coâ gaùi aáy laøm vôï, roài nhôø Tyø-kheo thay maët ñeán xin cöôùi coâ veà laøm vôï, maø Tyø-kheo nhaän laøm söù giaû cho hoï, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu ñeán nhaø aáy noùi thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Hoaëc ñöôïc hoaëc khoâng ñöôïc, roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Ñoái vôùi ngöôøi con gaùi khoâng coù thaân thích vaø khoâng coù ai ñeå nöông töïa cuõng nhö theá. Töï laäp: Khoâng cha, khoâng meï, khoâng baø con, töï nuoâi laáy thaân. Neáu coù ngöôøi con trai muoán cöôùi coâ gaùi naøy laøm vôï, beøn caäy Tyø- kheo ñeán noùi vôùi coâ gaùi naøy, maø Tyø-kheo nhaän laøm moâi giôùi, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu ñeán noùi vôùi coâ gaùi, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Hoaëc ñöôïc hoaëc khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Soáng nöông töïa ngöôøi khaùc: Neáu coù ngöôøi con gaùi khoâng coù cha meï, soáng nöông töïa ngöôøi khaùc, roài coù ngöôøi con trai muoán cöôùi coâ ta laøm vôï, beøn caäy Tyø-kheo laøm moâi giôùi, maø Tyø-kheo nhaän lôøi, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu ñeán noùi vôùi ngöôøi aáy thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Hoaëc ñöôïc hoaëc khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Ngöôøi con gaùi soáng nöông töïa cha, meï vaø nhöõng ngöôøi khaùc cuõng nhö

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                           963

theá. Hoaëc caùc tröôøng hôïp con trai moà coâi khoâng meï, khoâng cha, khoâng baø con, hoaøn toaøn khoâng coù ai caû, soáng töï laäp, hoaëc nöông töïa vaøo keû khaùc, hoaëc nöông töïa cha meï, hoaëc nöông töïa moïi ngöôøi. Khoâng coù meï: Neáu ñöùa con trai khoâng coù meï, nöông nhôø cha maø sinh soáng, muoán xin cöôùi moät coâ gaùi laøm vôï, beøn nhôø Tyø-kheo laøm moâi giôùi, maø Tyø-kheo nhaän laøm söù giaû thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu ñeán noùi vôùi coâ gaùi aáy, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Hoaëc ñöôïc hoaëc khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Keå caû nhöõng ngöôøi khoâng coù ai ñeå nöông töïa cuõng nhö theá. Hoaëc coù caùc tröôøng hôïp: Cuøng sinh trong moät nhaø, tröôùc ñaõ giao keát, tröøng phaït, Vua thaûo khaáu, deät tô, naáu aên, laáy nöôùc, khoâng coù con, vì thöøa keá. Trong nhaø: Neáu coù ngöôøi nuoâi treû con cuûa ngöôøi khaùc, daïy doã thaønh ngöôøi, vaø trong nhaø cuõng coù moät ñöùa con gaùi ruoät ñaõ ñeán tuoåi tröôûng thaønh lieàn suy nghó: “Con gaùi ta nay ñaõ khoân lôùn, caàn phaûi cho noù laáy choàng. Ngaøy nay, ñöùa con trai naøy do ta nuoâi döôõng cuõng ñaõ tröôûng thaønh, vì sao ta khoâng ñem con gaùi mình gaû cho noù, ñeå noù trôû thaønh chaøng reå, ñoàng thôøi vöøa laø con trai ta?”. Theá nhöng ngöôøi naøy khoâng theå noùi ra ñöôïc, beøn nhôø Tyø-kheo thay theá mình noùi vôùi ñöùa con trai aáy nhö sau: “Ta ñaõ nuoâi döôõng con, cho aên hoïc thaønh töïu, nay ñaõ khoân lôùn vaø ta cuõng coù ñöùa con gaùi saép laáy choàng. Ta muoán con laøm reå ta vaø ñoàng thôøi cuõng laø con trai ta”. Neáu Tyø-kheo nhaän laøm moâi giôùi cho ngöôøi aáy, thì phaïm toäi Vieät- tyø-ni. Neáu ñeán noùi vôùi caäu aáy, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Hoaëc ñöôïc hoaëc khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoaëc giaû ñöùa con nuoâi aáy tröôùc ñoù muoán cöôùi coâ aáy, roài nhôø Tyø-kheo laøm moâi giôùi ñeán thöa vôùi cha coâ cuõng nhö theá. Cuøng sinh: Neáu coù hai anh em ruoät maø anh cheát, em muoán laáy chò daâu laøm vôï, roài nhôø Tyø-kheo laøm moâi giôùi ñeán noùi vôùi chò daâu... cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø- thi-sa. Tröôùc ñaõ giao keát: Neáu coù moät chaøng trai cuøng vôùi vôï ngöôøi thoâng giao, roài ngöôøi ñaøn baø aáy noùi vôùi chaøng trai: - Neáu choàng toâi noåi giaän trò toäi toâi khoác lieät roài ñuoåi ra khoûi nhaø, thì anh haõy laáy toâi. Ñaùp: “Coù theå ñöôïc”.

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                       964

Khi aáy, ngöôøi vôï ñoù coá tình xuùc naõo choàng mình, ñeå cho anh ta noåi giaän tröøng trò coâ roài ñuoåi ñi. Chaøng trai aáy bieát ñöôïc vieäc ñoù, nhöng khoâng theå ñích thaân ñeán noùi, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi ngöôøi ñaøn baø aáy: “Coâ ñaõ bò choàng tröøng trò khoå sôû roài ñuoåi ñi, vaäy haõy ñeán vôùi toâi”, maø Tyø- kheo nhaän laøm söù giaû, cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoaëc coù moät ngöôøi phuï nöõ thích moät ngöôøi con trai maø khoâng theå töï noùi, lieàn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi ngöôøi con trai aáy: “Toâi bò choàng tröøng phaït naëng roài ñuoåi ñi, nay muoán ñeán anh, laáy anh laøm choàng”, maø Tyø-kheo nhaän laøm söù giaû cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoaëc coù tröôøng hôïp coù ngöôøi ñaøn baø muoán taùi hôïp vôùi choàng cuõ maø khoâng theå noùi ñöôïc, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi ngöôøi choàng aáy: “Cho toâi cuøng trôû laïi ñeå cuøng soáng beân nhau, toâi höùa seõ khoâng phaïm sai laàm nöõa”, maø Tyø-kheo nhaän laøm söù giaû, cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoaëc coù tröôøng hôïp ngöôøi choàng muoán trôû laïi vôùi vôï cuõ maø khoâng theå töï noùi ñöôïc, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi baø aáy: “Nay cho pheùp coâ trôû veà, nhöng ñöøng coù phaïm toäi nöõa”, maø Tyø-kheo nhaän laøm söù giaû, cho ñeán ñöôïc hoaëc khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Tröøng phaït: Neáu Vua muoán cöôùi con gaùi ngöôøi ta, nhöng khoâng theå töï noùi ñöôïc, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi gia ñình aáy: “Toâi coù theå phaït gia ñình oâng, roài baét con gaùi oâng, nhöng toâi khoâng muoán theá. Neáu oâng cho con gaùi oâng cho toâi, thì coâ aáy seõ ñöôïc y phuïc, aåm thöïc vaø nhöõng vaät trang ñieåm töï nhieân khoâng thieáu thöù gì, laïi coøn ích lôïi cho nhaø oâng nöõa”, maø Tyø-kheo nhaän lôøi laøm söù giaû, cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Vua thaûo khaáu: Töùc chuùa traïi. Neáu chuùa traïi muoán laáy con gaùi ngöôøi ta, nhöng khoâng theå töï noùi, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán nhaø aáy noùi: “Toâi laø Vua trong röøng, coù theå gaây cho oâng nhöõng ñieàu baát lôïi, oâng phaûi ñöa con gaùi oâng ñeán cho toâi thì coâ aáy seõ ñöôïc y phuïc, aên uoáng vaø caùc vaät trang söùc thoaûi maùi vaø nhaø oâng cuõng ñöôïc baûo veä”, maø Tyø-kheo nhaän laøm söù giaû, cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Deät tô: Neáu coù ngöôøi quaû phuï laøm ngheà deät tô luïa ñeå sinh soáng, roài coù ngöôøi ñaøn oâng muoán cöôùi baø ta maø khoâng theå töï noùi ñöôïc, beøn

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                        965

nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi baø quaû phuï aáy: “Toâi muoán laáy baø laøm vôï”. Ngöôøi quaû phuï aáy noùi: “Neáu toâi veà ñoù thì khoâng theå laøm vieäc gì khaùc maø chæ bieát deät tô thoâi, neáu coù caàn thì toâi seõ ñeán”, maø Tyø- kheo nhaän laøm söù giaû, cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Naáu aên: Coù moät ngöôøi ñaøn oâng kia muoán laáy moät quaû phuï laøm vôï, nhöng khoâng theå ñeán noùi tröïc tieáp ñöôïc, beøn caäy Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi quaû phuï aáy: “Haõy ñeán chung soáng vôùi toâi”. Quaû phuï noùi: “Toâi chæ coù theå naáu aên, ngoaøi ra khoâng theå laøm gì khaùc, coù caàn thì toâi seõ ñeán”, maø Tyø-kheo nhaän lôøi... cho ñeán hoaëc ñöôïc hoaëc khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laáy nöôùc: Coù moät gaõ ñaøn oâng muoán hoûi cöôùi moät quaû phuï nhöng khoâng theå ñeán noùi tröïc tieáp ñöôïc, beøn caäy Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi quaû phuï: “Haõy ñeán soáng chung vôùi toâi”. Quaû phuï ñaùp: “Toâi chæ coù theå laáy nöôùc, ngoaøi ra khoâng theå laøm vieäc gì khaùc, coù caàn thì toâi seõ ñeán”, maø Tyø-kheo nhaän lôøi... cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Khoâng coù con: Coù moät ngöôøi ñaøn oâng khoâng coù vôï con muoán cöôùi moät quaû phuï cuõng chaúng coù choàng con gì, nhöng khoâng theå töï mình noùi ra, beøn caäy Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi quaû phuï aáy: “Hai chuùng ta ñeàu khoâng coù con caùi gì, baø haõy ñeán soáng chung cuøng toâi”, maø Tyø- kheo nhaän lôøi laøm söù giaû, cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoaëc baø quaû phuï aáy muoán laáy oâng kia nhöng khoâng theå töï mình noùi tröïc tieáp ñöôïc, beøn caäy Tyø-kheo ñeán... thì cuõng nhö vaäy. Thöøa keá gioã quaûi: Neáu coù ngöôøi ñaøn oâng ñaøn baø ñeàu khoâng coù con caùi gì, sôï sau khi cheát trôû thaønh quyû ñoùi khoâng coù ai keá thöøa, gioã quaûi, roài ngöôøi ñaøn oâng aáy muoán laáy quaû phuï ñoù nhöng khoâng theå ñeán noùi tröïc tieáp, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi baø quaû phuï: “Baø haõy ñeán soáng chung cuøng toâi. Neáu toâi cheát tröôùc hoùa thaønh quyû ñoùi thì baø cuùng quaûi toâi. Neáu baø cheát tröôùc, thì toâi seõ kî gioã baø”, maø Tyø-kheo nhaän lôøi... cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoaëc baø quaû phuï aáy muoán laáy ngöôøi ñaøn oâng ñoù cuõng nhö vaäy. Hoaëc coù caùc tröôøng hôïp: Coù ngöôøi con gaùi ñöôïc cha baûo veä, meï baûo veä, anh em baûo veä, chò em baûo veä, töï baûo veä, doøng hoï baûo veä, nhôø tieàn baïc baûo veä, hoaëc laø beù gaùi, hoaëc laø quaû phuï, hoaëc laø gaùi coù choàng...

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                        966

Meï baûo veä: Coù ngöôøi con gaùi soáng nöông töïa vaøo meï, roài coù ngöôøi muoán cöôùi coâ ta, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi meï coâ: “Toâi muoán cöôùi coâ naøy laøm vôï”, maø Tyø-kheo nhaän lôøi, cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Tröôøng hôïp ñöôïc cha baûo veä, anh em, chò em baûo veä cuõng nhö theá. Töï baûo veä: Coù ngöôøi con gaùi khoâng coù cha meï baø con, phaûi töï mình möu sinh vaø trì giôùi, giöõ mình. Roài coù ngöôøi con trai muoán cöôùi coâ aáy, lieàn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi... cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Doøng hoï baûo veä: Coù ngöôøi con gaùi khoâng coù cha meï, phaûi soáng nöông töïa nhöõng ngöôøi cuøng hoï haøng... cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Tieàn baïc baûo veä: Neáu coù ngöôøi con gaùi nôï tieàn ngöôøi ta maø chöa traû ñuû, roài coù ngöôøi con trai muoán cöôùi coâ aáy, beøn caäy Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi gia ñình coâ ta: “Cho toâi coâ gaùi naøy, toâi seõ thay theá ñeå traû moùn tieàn maéc nôï”, maø Tyø-kheo nhaän lôøi... cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Beù gaùi, quaû phuï, ñaøn baø coù choàng cuõng nhö vaäy. Hoaëc coù caùc tröôøng hôïp: Coù ngöôøi con gaùi do duøng luùa maø ñoåi ñöôïc, hoaëc duøng tieàn mua ñöôïc, hoaëc thueâ nuoâi baèng tieàn, hoaëc thueâ nuoâi nöûa thôøi gian, hoaëc thueâ nuoâi troïn thôøi gian, hoaëc ôû moät thaùng, hoaëc ôû tuøy höùng, hoaëc do cöôùp ñöôïc, hoaëc nhaän laáy voøng hoa, khoâng coù hoï, choác laùt... Duøng luùa maø ñoåi ñöôïc: Hoaëc coù ngöôøi duøng luùa ñoåi ñöôïc coâ gaùi, roài coù chaøng trai muoán laáy coâ, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi coâ ta: “Coâ haõy laøm vôï toâi”, maø Tyø-kheo nhaän lôøi... cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Duøng tieàn mua ñöôïc: Gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Thueâ baèng tieàn: Coù ngöôøi nuoâi con gaùi ngöôøi ta ñeå laáy tieàn coâng. Soá tieàn aáy tröø khoaûn cung caáp coâ ta, coøn thöøa thì laáy heát. Roài coù chaøng trai muoán laáy coâ aáy, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Nuoâi thueâ nöûa thôøi gian hoaëc toaøn thôøi gian ñeàu nhö theá caû. ÔÛ moät thaùng: Hoaëc coù chaøng trai muoán cöôùi moät quaû phuï laøm vôï, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi quaû phuï aáy, roài quaû phuï ñaùp: “Toâi khoâng theå ôû laâu daøi ñöôïc, maø chæ coù theå ôû chöøng moät thaùng, coù caàn thì toâi seõ ñeán”... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                         967

baø-thi-sa. ÔÛ tuøy höùng: Coù chaøng trai muoán xin cöôùi moät quaû phuï, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi quaû phuï aáy, roài baø ta ñaùp: “Toâi khoâng theå ôû maõi ñöôïc, yù toâi chæ muoán ôû chöøng aáy thôøi gian thoâi, coù caàn thì toâi seõ ñeán”... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Do cöôùp ñöôïc: Hoaëc coù ngöôøi phaù xoùm laøng ngöôøi ta, cöôùp ñöôïc moät coâ gaùi, roài coù chaøng trai muoán xin cöôùi coâ ta, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi- sa. Do nhaän laáy voøng hoa: Coù nhöõng nöôùc coù phong tuïc: Khi con trai muoán xin cöôùi con gaùi thì phaûi sai ngöôøi ñem voøng hoa ñeán gia ñình nhaø gaùi. Neáu hoï nhaän voøng hoa, thì bieát hoï ñaõ ñoàng yù. Neáu hoï khoâng nhaän voøng hoa, thì bieát hoï khoâng ñoàng yù. Baáy giôø, nhaø trai beøn nhôø Tyø-kheo mang voøng hoa ñeán gia ñình nhaø gaùi... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Ngöôøi khoâng coù hoï: Hoaëc coù chaøng trai khoâng cha, khoâng meï, khoâng baïn beø vaø moät coâ gaùi kia cuõng theá. Roài chaøng trai noï muoán caàu hoân coâ gaùi, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Trong choác laùt: Coù moät chaøng trai kia muoán thoâng giao vôùi moät coâ gaùi ñoan chaùnh trong choác laùt, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ngoû yù... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoaëc coù caùc tröôøng hôïp: Ñaøn baø khoâng coù con, noâ tyø gaùi, ngöôøi xuaát gia, ngöôøi bò boû (ñuoåi) daâm nöõ, ngöôøi haàu daâm nöõ, daâm nöõ ñöùng ñöôøng, ngöôøi haàu daâm nöõ ñöùng ñöôøng, coâ gaùi bò vöùt boû, coâ gaùi xin ñöôïc, coâ gaùi bò thaûi hoài, haï tieàn nöõ v.v... Ñaøn baø khoâng con: Coù nhöõng gia ñình giaøu coù, cöôùi vôï cho con luùc coøn beù. Sau ñoù, con cheát, roài naøng daâu soáng nöông töïa meï choàng cho ñeán luùc khoân lôùn. Theá roài coù chaøng trai muoán laáy coâ, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi meï choàng: “Con baø ñaõ qua ñôøi, toâi nay cuõng nhö con baø, vaäy xin baø haõy cho naøng daâu baø cho toâi. Toâi seõ cung caáp y phuïc aåm thöïc, ñeå naøng cuøng chung soáng vôùi toâi”... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì Tyø-kheo phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Ngöôøi ñaøn baø noâ tyø: Nhö nhieàu quoác gia, coù tuïc leä baùn bôùt mieäng aên (cho con gaùi ñi ôû ñôï) roài coù chaøng trai muoán chuoäc coâ ta veà laøm vôï, nhöng sôï khoaûn tieàn hôi nhieàu, beøn nhôø Tyø-kheo bí maät ñem lôøi mình ñeán noùi vôùi coâ ta: “Nay toâi chuoäc coâ veà laøm noâ tyø, nhöng kyø thöïc laø ñeå

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                         968

laøm vôï”... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì Tyø-kheo phaïm toäi Taêng-giaø-baø- thi-sa. Xuaát gia: Coù coâ gaùi ñoan chaùnh xuaát gia vôùi ngoaïi ñaïo, roài chaøng trai muoán cöôùi coâ ta veà laøm vôï, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeå ngoû yù... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì Tyø-kheo phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Ngöôøi bò boû: Bò boû coù hai tröôøng hôïp: hoaëc baùn, hoaëc ly hoân. Baùn: Theo luaät phaùp cuûa nöôùc Pha Lôïi, heã ngöôøi vôï coù tyø veát, thì lieàn bò ñem baùn. Ly hoân: Coù nhöõng quoác gia ñöôïc luaät phaùp quy ñònh, heã vôï choàng soáng khoâng haïnh phuùc, thì beøn daãn nhau ñeán toøa aùn, mua hai laù ñôn ba ñoàng röôõi ñeå nhôø quan toøa xöû cho ly hoân. Hoaëc coù ngöôøi vôï treû tö thoâng vôùi ngöôøi khaùc, roài cuøng giao keát: “Neáu toâi ñöôïc ly hoân vôùi choàng toâi, thì toâi seõ laáy anh”. Ñaùp: “Ñöôïc ñoù”. Roài coâ ta boû tieàn ra lo kieän vaø ñöôïc ly hoân. Theá roài, chaøng trai kia nghe ñöôïc, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi vôùi coâ ta: “Coâ ñaõ ly hoân, vaäy haõy ñeán laøm vôï toâi”... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì Tyø-kheo phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoaëc giaû coâ aáy nhôø Tyø-kheo ñem lôøi mình ñeán noùi vôùi anh ta: “Toâi ñaõ ly hoân, vaäy anh haõy cöôùi toâi”... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì Tyø-kheo phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Daâm nöõ: Coù chaøng trai nhôø Tyø-kheo moâi giôùi ñeå ñöôïc tö thoâng vôùi daâm nöõ... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Con haàu cuûa daâm nöõ: Töùc laø noâ tyø cuûa daâm nöõ, cuõng nhö tröôøng hôïp ñaõ noùi ôû treân. Daâm nöõ ñöùng ñöôøng: Coù nhöõng haïng daâm nöõ thöôøng ñoùn khaùch ôû doïc ñöôøng, roài moät chaøng trai nhôø Tyø-kheo laøm moâi giôùi ñeå mình ñöôïc tö thoâng vôùi coâ ta... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì Tyø-kheo phaïm toäi Taêng- giaø-baø-thi-sa. Con haàu cuûa daâm nöõ ñöùng ñöôøng: Tröôøng hôïp naøy cuõng nhö ôû treân. Con gaùi bò vöùt boû: Coù ngöôøi con gaùi bò ngöôøi ta hieáp daâm coù thai, roài sau ñoù xuaát gia trong haøng nguõ ngoaïi ñaïo, ñeán ngaøy maõn nguyeät, lieàn sinh ra beù gaùi. Ngöôøi meï aáy beøn ñem con boû ôû ngaõ tö ñöôøng, roài coù ngöôøi nhaët veà nuoâi döôõng cho ñeán khi khoân lôùn. Ñoaïn coù chaøng trai muoán cöôùi coâ aáy, beøn nhôø Tyø-kheo thay lôøi mình ñeán noùi giuùp... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Coâ gaùi do xin ñöôïc: Coù ngöôøi nhieàu con trai maø khoâng coù con gaùi, beøn xin con gaùi ngöôøi khaùc ñem veà nuoâi döôõng ñeán tuoåi tröôûng thaønh.

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                         969

Roài coù chaøng trai muoán cöôùi coâ ta laøm vôï, beøn nhôø Tyø-kheo ñeán noùi giuùp... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì Tyø-kheo phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi- sa. Con gaùi bò thaûi hoài: Coù ngöôøi con gaùi luùc chöa laáy choàng ñaõ tö thoâng vôùi ngöôøi khaùc, ñeán khi veà nhaø choàng, choàng bieát coâ ta khoâng phaûi ñoàng nöõ (khoâng coøn trinh), beøn ñuoåi coâ trôû veà nhaø cha meï, roài ñoøi laïi nhöõng leã vaät tröôùc kia. Theá roài, ngöôøi con trai töøng tö thoâng vôùi coâ ngaøy tröôùc nghe coâ bò truïc xuaát, beøn suy nghó: “Ngöôøi con gaùi naøy do ta maø bò truïc xuaát, vaäy ta neân nhaän laáy coâ”, roài nhôø Tyø-kheo ñeán noùi vôùi cha meï coâ... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Haï tieàn nöõ: Coù chaøng trai muoán cöôùi vôï maø naïp tieàn cheo chöa ñuû, roài cha meï coâ gaùi aáy nhieàu laàn ñoøi tieàn maø chaøng trai khoâng theå traû noåi neân khoâng cöôùi ñöôïc vôï, vaø coâ gaùi aáy cuõng khoâng theå laáy choàng. Theá roài coù moät chaøng trai khaùc muoán cöôùi coâ ta, beøn nhôø Tyø-kheo ñem lôøi mình ñeán noùi vôùi cha meï coâ “Gaû coâ naøy cho toâi, toâi seõ ñöa tieàn cho oâng ñeå oâng traû laïi cho ngöôøi choàng tröôùc”... cho ñeán trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoaëc coù moät chaøng trai hay tôù trai cuûa chaøng noùi vôùi Tyø-kheo maø Tyø-kheo nghe theo lôøi thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu ñeán noùi vôùi ngöôøi kia, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Neáu töï mình ñeán noùi, hoaëc sai ngöôøi ñeán noùi, roài ñöôïc hay khoâng ñöôïc maø trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoaëc coù coâ gaùi moà coâi soáng vôùi oâng baø ngoaïi, hoaëc soáng vôùi oâng baø coá ngoaïi, hoaëc soáng vôùi caäu, hoaëc soáng vôùi dì, hoaëc soáng vôùi oâng baø noäi, hoaëc soáng vôùi oâng baø coá noäi, hoaëc soáng vôùi caäu cuûa cha, hoaëc soáng vôùi dì cuûa cha, cuõng ñeàu nhö treân ñaõ noùi. Laïi coù caùc tröôøng hôïp: Noùi thaúng, noùi quanh co, ra daáu, coù theå nhaän laõnh, ra vaøo, beänh, nhaø Vua, phaùp sö, beø nhoùm, cuøng chung, phöùc taïp... Noùi thaúng: Coù moät chaøng trai muoán cöôùi con gaùi ngöôøi ta maø khoâng theå caàu hoân tröïc tieáp ñöôïc, beøn nhôø Tyø-kheo laøm mai moái, maø Tyø-kheo nhaän lôøi thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu ñeán noùi vôùi hoï, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Neáu gia ñình nhaø gaùi noùi: “Nhaø ñoù thuoäc doøng Saùt-ñeá-lôïi, coøn toâi thuoäc Baø-la-moân, nhaø ñoù thuoäc Tyø (Pheä) Xaù, coøn toâi laø Baø-la-moân; nhaø ñoù thuoäc Thuû-ñaø-la, coøn toâi laø Baø-la-moân”. Hoaëc noùi: Toâi laø Saùt-ñeá-lôïi, coøn nhaø ñoù laø Baø-la-moân. Toâi thuoäc Tyø-xaù coøn nhaø ñoù laø Baø-la-moân. Toâi laø Thuû-ñaø-la, coøn nhaø ñoù laø Baø-la-moân”.

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                            970

Hoaëc giaû noùi: “Nhaø ñoù laø Saùt-ñeá-lôïi, coøn toâi laø Tyø-xaù. Nhaø ñoù laø Saùt-ñeá-lôïi, coøn toâi Thuû-ñaø-la”. Hoaëc noùi: “Nhaø ñoù laø Baø-la-moân, toâi cuõng laø Baø-la-moân. Nhaø ñoù laø Saùt-ñeá-lôïi, toâi cuõng laø Saùt-ñeá-lôïi. Nhaø ñoù laø Tyø-xaù, toâi cuõng laø Tyø- xaù. Hoï laø Thuû-ñaø-la, toâi cuõng laø Thuû-ñaø-la…”. Neáu ñöôïc hoaëc khoâng ñöôïc, roài trôû veà baùo laïi thì phaïm toäi Taêng- giaø-baø-thi-sa. Noùi quanh co: Coù moät chaøng trai muoán cöôùi con gaùi ngöôøi ta maø khoâng theå töï mình ñeán caàu hoân, beøn nhôø Tyø-kheo giuùp, roài Tyø-kheo noùi: “Ñöùc Theá Toân cheá giôùi, Tyø-kheo khoâng ñöôïc laøm söù giaû”. Mieäng tuy khoâng höùa, nhöng trong loøng maëc nhieân ñoàng yù, thì phaïm toäi Vieät- tyø-ni. Neáu ñeán noùi vôùi hoï thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Hoaëc ñöôïc, hoaëc khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Ra daáu: Coù chaøng trai muoán cöôùi con gaùi ngöôøi ta maø khoâng theå töï ñeán caàu hoân, beøn nhôø Tyø-kheo ñi giuùp, roài Tyø-kheo noùi: “Phaät cheá giôùi: Tyø-kheo khoâng ñöôïc laøm söù giaû, nhöng toâi seõ ra daáu cho anh bieát. Neáu anh thaáy toâi maëc y phuïc baån thæu caàm baùt roång vaø vôõ ngoài treân giöôøng thaáp, noùi chuyeän vôùi nhöõng boïn noâ tyøø thì neân bieát laø khoâng ñöôïc. Traùi laïi, neáu anh thaáy toâi maëc y môùi vaø saïch, caàm baùt ñeïp, ngoài treân giöôøng lôùn, mieäng noùi nhöõng chuyeän trai gaùi vôï choàng vôùi coâ gaùi aáy thì anh neân bieát ñoù laø daáu hieäu ñaõ thaønh coâng”. Neáu Tyø-kheo ra daáu nhö theá, hoaëc ñöôïc, hoaëc khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Coù theå nhaän laõnh: Neáu chuùng Tyø-kheo ñoâng ñuùc, ñeán nhaø thí chuû thoï trai vaø sau khi aên xong, Öu-baø-di baïch vôùi caùc Tyø-kheo: “Toâi muoán cöôùi con gaùi cuûa nhaø kia veà laøm daâu, nhôø quyù thaày noùi giuùp giuøm toâi”. Roài caùc Tyø-kheo noùi: “Öu-baø-di! Ñöùc Theá Toân cheá giôùi: caùc Tyø-kheo khoâng ñöôïc laøm söù giaû”. Nhöng trong ñoù coù hai, ba Tyø-kheo laïi chaáp nhaän laøm söù giaû, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu ñeán noùi vôùi hoï, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Neáu trôû veà baùo laïi thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Ra vaøo: Khi Tyø-kheo lui tôùi nhaø ngöôøi ta nhaän söï cuùng döôøng, roài chuû nhaø noùi: “Toâi muoán cöôùi con gaùi nhaø kia cho con trai toâi, xin Toân giaû haõy ngoû lôøi giuùp”. Tyø-kheo noùi: “Baø cho toâi aên uoáng, toâi seõ noùi giuùp cho baø”. Chuû nhaân noùi: “Khi naøo con toâi ñöôïc vôï, toâi seõ môøi Toân giaû duøng côm”. Tyø-kheo noùi: “Toâi ñaõ môû mieäng, thì khoâng gì laø khoâng thaønh coâng. Nhöng phaûi môøi côm tröôùc ñaõ”. Theá roài, chuû nhaø söûa côm,

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                        971

thì Tyø-kheo phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Sau ñoù Tyø-kheo ñeán nhaø aáy noùi: “Baø coù bieát khoâng?”. Chuû nhaø hoûi: “Bieát vieäc gì?”. Tyø-kheo noùi: “Toâi coù ñieàu muoán noùi, neáu baø chòu nghe lôøi toâi, thì toâi seõ noùi”. Chuû nhaân noùi: “Nhöng haõy noùi ñi ñaõ”. Tyø- kheo noùi: “Coù ngöôøi muoán xin cöôùi con gaùi baø”. Hoûi: “Ai vaäy?”. Ñaùp: “Con trai nhaø ñoù”. Chuû nhaân noåi giaän noùi: “Thaø toâi ñem con gaùi boû vaøo trong choã nöôùc löûa toái taêm, chöù khoâng bao giôø gaû cho haïng aáy”. Neáu Tyø-kheo hoaûng sôï lieàn boû ñi, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Neáu coâ aáy vaãn chöa laáy choàng, maø Tyø-kheo vì tröôùc ñoù khoa tröông ñeå ngöôøi ta cho aên neân caûm thaáy xaáu hoå, roài trôû veà baùo laïi raèng khoâng ñöôïc, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu coâ aáy hoaëc ñaõ ñi laáy choàng, hoaëc ñaõ cheát, roài Tyø-kheo trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Beänh: Neáu Tyø-kheo thöôøng ra vaøo moät nhaø kia, roài gia chuû noùi vôùi Tyø-kheo: “Toâi muoán cöôùi con gaùi nhaø kia cho con trai toâi, nhôø thaày mai moái giuùp”. Roài Tyø-kheo nhaän lôøi thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu ñeán noùi vôùi hoï, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Neáu nhaø aáy noùi: “Con gaùi toâi ñang beänh, khoâng bieát soáng cheát luùc naøo”. Hoaëc ngöôøi con trai kia coù beänh, roài nhaø gaùi noùi: “Con trai nhaø aáy bò beänh, khoâng bieát soáng cheát luùc naøo! Neáu gaû con cho noù, maø ruûi ro noù cheát, thì con gaùi toâi seõ thaønh quaû phuï”. Tyø-kheo laïi noùi: “Heã ai maéc beänh ñeàu cheát heát caû sao?. Roài töï nhieân seõ laønh thoâi, neân gaû cho hoï ñi”. Khi noùi nhö vaäy thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Hoaëc ñöôïc hoaëc khoâng ñöôïc roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng- giaø-baø-thi-sa. Vua: Neáu Vua muoán laáy con gaùi ngöôøi ta, beøn noùi vôùi caùc Tyø- kheo: “Nay toâi muoán ñöôïc con gaùi cuûa nhaø kia, nhôø chö Taêng mai moái giuùp”, maø taát caû chö Taêng ñeàu höùa giuùp, thì taát caû ñeàu phaïm toäi Vieät- tyø-ni. Neáu taát caû Taêng chuùng ñeàu ñeán ñoù ngoû lôøi, thì taát caû chuùng Taêng ñeàu phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Hoaëc ñöôïc, hoaëc khoâng ñöôïc, roài trôû veà baùo laïi, thì taát caû Taêng chuùng ñeàu phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu chuùng Taêng sai söù giaû ñeán noùi vôùi nhaø aáy, thì taát caû chuùng Taêng phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Khi söù giaû noùi vôùi hoï, thì taát caû chuùng Taêng phaïm toäi Thaâu-lan- giaù. Hoaëc ñöôïc, hoaëc khoâng ñöôïc roài trôû veà noùi laïi, thì taát caû chuùng Taêng phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu söù giaû ñöôïc sai ñi suy nghó: “Neáu ta veà laïi trong chuùng, thì

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                        972

moïi ngöôøi seõ sai ta ñeán taâu vôùi Vua, chi baèng ta ñeán taâu thaúng vôùi Vua, Vua seõ bieát ta”. Suy nghó theá roài, vò Tyø-kheo aáy ñi laøm mai moái, vaø vieäc ñöôïc hay khoâng ñöôïc maø ñi ñeán baùo vôùi nhaø Vua, thì phaïm toäi Taêng- giaø-baø-thi-sa. Coøn taát caû chuùng Taêng vì tröôùc ñoù ñaõ coù yù giuùp neân phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Phaùp sö: Coù moät gia ñình Öu-baø-taéc muoán cöôùi con gaùi cuûa moät Öu-baø-taéc khaùc nhöng gia ñình aáy khoâng chòu gaû, beøn noùi: “Thaø toâi gaû con cho keû ngoaïi ñaïo taø kieán coøn hôn laø gaû con cho gia ñình Öu-baø-taéc aáy”. Beân nhaø trai beøn suy nghó: “Ai coù theå giuùp ta ñeå maø ñöùng ra taùc hôïp? Coù leõ chæ coù Sa-moân coù laém phöông tieän gioûi thuyeát phaùp môùi taùc hôïp giuùp ñöôïc thoâi”, beøn ñeán tinh xaù, baïch vôùi phaùp sö: “Toâi xin cöôùi con gaùi nhaø aáy, nhöng hoï khoâng chòu gaû”. Phaùp sö lieàn hoûi: “Hoï noùi theá naøo?”. Ñaùp: “Hoï noùi theá naøy: Thaø gaû cho keû ngoaïi ñaïo taø kieán, chöù khoâng gaû cho nhaø aáy”. Nhôø phaùp sö ñem nghóa vuï ñoàng ñaïo ra noùi giuùp ñeå hoï gaû con cho toâi”. Neáu Tyø-kheo höùa khaû, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu thænh chung ñoà chuùng mình ñi maø hoï ñi, thì caû chuùng phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu vaøo dòp thuyeát phaùp moàng taùm, möôøi boán vaø raèm haèng thaùng, caû hai gia ñình nhaø trai, nhaø gaùi ñeàu ñeán nghe phaùp, nhaân dòp ñoù phaùp sö thuyeát: Nhö trong Kheá kinh Phaät noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Caùc chuùng sinh tuøy theo taùnh maø khoâng coù loøng tin, khoâng coù loøng tin maø keát thaân haûo vôùi nhau, nhö theá laø phaïm giôùi; Phaïm giôùi maø keát thaân vôùi nhau thì khoâng coù oai nghi; khoâng coù oai nghi maø keát thaân vôùi nhau laø khoâng bieát xaáu hoå, khoâng bieát xaáu hoå maø keát thaân vôùi nhau thì sinh ra löôøi bieáng; Löôøi bieáng maø keát thaân vôùi nhau thì thaønh ra loaïn taâm; Loaïn taâm maø keát thaân vôùi nhau thì thaønh voâ trí. Theá roài nhöõng keû voâ trí beøn keát thaân haûo vôùi nhau tuøy theo chuûng loaïi. Quaù khöù, hieän taïi vaø vò lai, caùc chuùng sinh ñeàu nhö theá caû. Ví nhö hai vaät hoâi thoái baát tònh hoøa hôïp cuøng nhau cuõng nhö vaäy. Vaø naøy caùc Tyø-kheo! Caùc chuùng sanh tuøy theo moãi loaøi coù nieàm tin vöõng chaéc. Nhöõng keû coù nieàm tin vöõng chaéc maø keát thaân haûo vôùi nhau nhö theá laø trì giôùi; Trì giôùi maø keát thaân haûo vôùi nhau thì coù oai nghi; coù oai nghi maø keát thaân haûo vôùi nhau laø bieát hoå theïn; bieát hoå theïn maø keát thaân haûo vôùi nhau thì seõ tinh taán; Tinh taán maø keát thaân haûo vôùi nhau thì coù thieàn ñònh; Coù thieàn ñònh maø keát thaân haûo vôùi nhau thì coù trí tueä. Theá roài nhöõng keû coù trí tueä cuøng keát thaân haûo vôùi nhau. Quaù khöù hieän taïi vaø vò lai, caùc loaøi chuùng sanh ñeàu nhö theá caû. Ví nhö nhöõng vaät traéng saïch ñöôïc öôùp höông thôm, roài cho hoøa hôïp cuøng nhau”. Phaùp sö thuyeát phaùp nhö theá xong, lieàn hoûi gia ñình nhaø gaùi: “Toâi nghe noùi

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                        973

con trai nhaø kia muoán xin cöôùi con gaùi baø, baø lieàn noùi vôùi hoï: Thaø gaû con cho keû ngoaïi ñaïo taø kieán, chöù khoâng gaû cho nhaø aáy”, coù ñuùng nhö theá chaêng? Baø khoâng nghe Theá Toân noùi: “Coù keû saùt nhaân vaø luõ oan gia tay caàm kieám saéc, laêm laêm thöôøng tìm cô hoäi ñeå gieát ngöôøi hay sao? Ñöùa con oan gia cuûa baø neân cho vaøo gia ñình aáy, chöù khoâng neân cho vaøo gia ñình ngoaïi ñaïo taø kieán. Nay vì sao baø laïi muoán gaû con gaùi mình cho moät gia ñình taø kieán? Neáu gaû cho Öu-baø-taéc thì thöôøng thöôøng coù theå gaëp ñöôïc caùc Tyø-kheo trì giôùi thoï trai”. Luùc aáy, baø ta noùi: “Thöa thaày, thaày muoán nhö vaäy sao?”. Ñaùp: “Muoán nhö vaäy”. Baø aáy lieàn noùi: “Toâi seõ gaû”. Neáu luùc aáy, phaùp sö im laëng khoâng noùi gì caû thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Neáu phaùp sö khoâng nhaãn naïi ñöôïc beøn ngoài treân toøa noùi: “Nhaø kia ñaõ ñöôïc roài”, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu phaùp sö xöôùng lôùn trong ñoà chuùng: “Ñaõ ñöôïc roài”, thì cuõng phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Cuøng chung: Coù caùc tröôøng hôïp: Nhaän lôøi chung roài noùi rieâng; nhaän lôøi rieâng roài noùi chung; Nhaän lôøi chung roài noùi chung; Nhaän lôøi rieâng roài noùi rieâng. Nhaän lôøi chung roài noùi rieâng: Tyø-kheo, sau khi an cö muøa haï xong, beøn ñi ñeán caùc thoân xoùm ñeå töø bieät caùc gia chuû quen bieát, roài ñi sang caùc nöôùc khaùc. Baáy giôø, caùc Öu-baø-di nôi caùc thoân xoùm beøn nhôø caäy: “Thaày haõy hoûi giuøm vôï cho con trai toâi, haõy hoûi giuøm vôï cho anh em toâi, haõy hoûi giuøm vôï cho chuù toâi”. Nhö vaäy caùc Öu-baø-di moãi ngöôøi noùi vôùi Tyø-kheo moät laàn, roài Tyø- kheo ñaùp: “Ñöôïc thoâi” thì phaïm moät toäi Vieät-tyø-ni. Neáu Tyø-kheo ñeán nôi aáy, roài ngoû yù töøng nhaø, thì moãi choã phaïm moãi toäi Thaâu-lan-giaù. Neáu trôû veà baùo laïi töøng nhaø, thì moãi choã phaïm moãi toäi Taêng-giaø- baø-thi-sa. Nhaän lôøi rieâng roài noùi chung: Tyø-kheo sau khi an cö muøa haï xong, beøn du haønh trong nhaân gian ñeå töø bieät caùc thí chuû maø ñi ñeán nöôùc khaùc. Theá roài caùc Öu-baø-di coù ngöôøi noùi vôùi Tyø-kheo: “Nhôø thaày hoûi giuøm vôï cho con trai toâi”, coù ngöôøi noùi: “Nhôø thaày hoûi giuøm vôï cho anh em toâi, hoûi giuøm vôï cho chuù toâi”. Roài Tyø-kheo moãi moãi ñeàu höùa giuùp thì moãi moãi ñeàu phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu ñeán töøng nhaø hoûi giuøm vôï cho hoï, thì moãi choã phaïm moãi toäi Thaâu-lan-giaù. Nhöng neáu khi trôû veà chæ thoâng baùo moät lôøi cho taát caû, thì phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa.

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                      974

Nhaän lôøi chung roài noùi chung: Tyø-kheo, sau khi an cö muøa haï xong, beøn du haønh trong nhaân gian ñeå töø bieät caùc thí chuû maø ñi ñeán nöôùc khaùc. Theá roài, caùc Öu-baø-di beøn noùi vôùi Tyø-kheo: “Nhôø thaày hoûi giuøm vôï cho con trai toâi, hoûi giuøm vôï cho anh em toâi, hoûi giuøm vôï cho chuù toâi”. Neáu Tyø-kheo ñaùp chung moät lôøi: “Coù theå ñöôïc”, thì phaïm moät toäi Vieät-tyø-ni. Neáu ñeán ñoù hoûi rieâng töøng nhaø, thì moãi choã phaïm moãi toäi Thaâu- lan-giaù. Neáu trôû veà ñaùp chung moät lôøi: “Ñöôïc”, thì phaïm moät toäi Taêng- giaø-baø-thi-sa. Nhaän lôøi rieâng roài noùi rieâng: Tyø-kheo sau khi an cö muøa haï xong, beøn du haønh trong nhaân gian ñeå töø bieät caùc thí chuû, roài coù Öu-baø-di noùi: “Nhôø thaày hoûi giuøm vôï cho con trai toâi, hoûi giuøm vôï cho anh em toâi, hoûi giuøm vôï cho chuù toâi”. Roài Tyø-kheo ñaùp rieâng töøng ngöôøi: “Coù theå ñöôïc”, thì moãi choã phaïm moãi toäi Vieät-tyø-ni. Neáu ñeán nôi ñoù hoûi rieâng töøng nhaø thì moãi nôi phaïm moãi toäi Thaâu-lan-giaù. Neáu khi trôû veà, baùo rieâng töøng choã thì moãi choã phaïm moãi toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Phöùc taïp: Coù moät Tyø-kheo coù nhieàu ngöôøi quen bieát, beøn daãn ñoà chuùng ñeán moät nhaø xin aên. Khi aên xong baø chuû nhaø baïch vôùi Thöôïng toïa: “Toâi muoán xin cöôùi con gaùi nhaø kia cho con trai toâi, nhôø Thöôïng toïa noùi giuùp cho”. Theá roài, Thöôïng toïa vì khoâng am töôøng giôùi luaät, beøn höùa khaû, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Khi aáy, ñoà chuùng vì ít raønh giôùi luaät, sôï maát loøng hoï neân khoâng daùm can giaùn, ñeán luùc rôøi khoûi nhaø, lieàn chaát vaán Thöôïng toïa: “Sao Thöôïng toïa laïi laøm theá?”. Hoûi: “Vieäc gì naøo?”. Ñaùp: “Haù Thöôïng toïa khoâng bieát raèng Ñöùc Theá Toân cheá giôùi Tyø-kheo khoâng ñöôïc laøm mai moái cho nam nöõ laáy nhau hay sao?”. Thöôïng toïa ñaùp: “Khoâng bieát”. Trong soá ñoù coù moät Tyø-kheo noùi: “Thöôïng toïa chôù coù ngoû lôøi, ñeå con noùi giuùp cho”, thì Tyø-kheo aáy phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Hoaëc ñöôïc, hoaëc khoâng ñöôïc, roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Coøn Thöôïng toïa thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu tröôùc ñoù Öu-baø-di noùi vôùi ñoà chuùng: “Toâi muoán cöôùi con gaùi nhaø kia cho con trai toâi, xin quyù thaày mai moái giuùp cho”. Khi aáy, ñoà chuùng khoâng raønh giôùi luaät lieàn ñaùp: “Coù theå ñöôïc”, thì phaïm toäi Vieät- tyø-ni. Theá nhöng Thöôïng toïa cuõng ít bieát giôùi luaät, sôï maát loøng hoï, neân khoâng khieån traùch, ngaên chaän kòp thôøi, ñeán khi ra khoûi nhaø lieàn noùi vôùi ñoà chuùng: “Caùc ngöôi baát thieän neân môùi laøm vieäc ñoù”. Hoûi: “Laøm vieäc

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                         975

gì?”. Thöôïng toïa noùi: “Caùc ngöôi khoâng bieát raèng Ñöùc Theá Toân cheá giôùi caùc Tyø-kheo khoâng ñöôïc laøm söù giaû sao?”. Ñaùp: “Khoâng bieát”. Thöôïng toïa laïi noùi: “Caùc ngöôi ñöøng ngoû lôøi, ñeå ta ngoû lôøi cho”. Roài Thöôïng toïa ñi laøm mai moái, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Hoaëc ñöôïc, hoaëc khoâng ñöôïc, roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Coøn ñoà chuùng cuûa thaày thì phaïm Vieät-tyø-ni. Neáu tröôùc ñoù Öu-baø-di baïch chung caû ñaïi chuùng maø ñaïi chuùng ñeàu höùa khaû, thì taát caû ñeàu phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu taát caû cuøng ñi laøm mai moái, thì taát caû ñeàu phaïm toäi Thaâu-lan- giaù. Hoaëc ñöôïc, hoaëc khoâng ñöôïc, roài trôû veà baùo laïi, thì taát caû ñeàu phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Coù moät ngöôøi ñaøn oâng coù nhieàu vôï, baø thì ñöôïc suûng aùi, baø thì bò laïnh nhaït. Khi Tyø-kheo ñeán nhaø aáy, coù moät baø ra ñaûnh leã döôùi chaân Tyø- kheo cung kính vaán an. Roài Tyø-kheo hoûi: “Con coù ñöôïc yeân oån an laïc khoâng?”. Baø lieàn ñaùp: “Ñöôïc an laïc choã naøo?”. Hoûi: “Vì sao vaäy?”. Baø beøn noùi: “Ngöôøi ñaøn oâng aáy (oâng choàng) thöôøng cuøng ngoài, cuøng naèm chung vôùi moät ngöôøi, rieâng con bò oâng aáy baïc ñaõi, ví nhö vaät duïng ñaõ luûng, trôû thaønh voâ duïng, laøm sao maø khoâng khoå ñöôïc?”. Tyø-kheo beøn an uûi: “Con chôù coù öu saàu. Ta seõ baûo choàng con ñoái xöû bình ñaúng giöõa caùc baø vôï”. Roài thaày noùi vôùi oâng choàng aáy: “Ngöôi khoâng bieát gì caû. Vì sao baét chöôùc ngöôøi ta laáy nhieàu theâ thieáp maø khoâng ñoái xöû bình ñaúng laïi thieân vò moät ngöôøi cuøng ngoài cuøng naèm?”. Ñaùp: “Vaäy phaûi laøm sao?”. Tyø-kheo noùi: “Phaûi xem nhau bình ñaúng, chia ñeàu coâng vieäc”. Ñaùp: “Toâi seõ laøm theo lôøi thaày daïy”, thì Tyø-kheo aáy phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Coù ngöôøi ñaõ coù nhieàu vôï maø coøn muoán tìm theâm gaùi trinh khaùc, nhöng khoâng theå ñeán noùi tröïc tieáp, beøn nhôø Tyø-kheo ñeán noùi giuùp... cho ñeán ñöôïc hay khoâng ñöôïc, roài trôû veà baùo laïi, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø- thi-sa. Coù hai vôï choàng kia gaây loän vôùi nhau maø Tyø-kheo khuyeân baûo hoï hoøa hôïp, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Nhöng neáu caëp vôï choàng aáy vì vieäc Phaät, vieäc Taêng maø baát hoøa, gaây goå nhau, roài vì vieäc phöôùc ñöùc maø khuyeân hoï hoøa hôïp thì khoâng coù toäi. Neáu coù moät ngöôøi ñaøn baø boàng con trôû veà nhaø cha meï, roài Tyø- kheo ñeán nhaø aáy, vaø caùc trai gaùi trong nhaø ra ñaûnh leã, Tyø-kheo thaáy hai meï con baø aáy, beøn noùi: “Ngöôi muoán ôû maõi ñaây sao? Khoâng neân ôû laâu. Choàng ngöôi xuaát tieàn ra cöôùi ngöôi laø ñeå laøm gì vaäy? Ngöôi neân trôû veà laïi nhaø aáy”. Khi noùi nhöõng lôøi aáy, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Coù ngöôøi nuoâi nhieàu ngöïa, nhöng khoâng coù ngöïa gioáng toát, beøn

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                         976

nhôø Tyø-kheo ñi tìm giuùp con ngöïa gioáng toát taïi moät nhaø kia, maø Tyø- kheo nhaän laøm, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Laïi nöõa, khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, coù hai ngöôøi Ma-ha-la, moät ngöôøi thì boû vôï vaø con trai ñi xuaát gia, coøn moät ngöôøi thì boû vôï vaø con gaùi ñi xuaát gia. Hoï ñeàu ñi du haønh trong nhaân gian, roài trôû veà thaønh Xaù-veä, cuøng ôû chung moät phoøng. Ngöôøi boû vôï vaø con gaùi beøn suy nghó: “Ta phaûi trôû veà nhaø thaêm vôï vaø con gaùi ta”. Theá roài, thaày khoaùc y trôû laïi nhaø cuõ. Ngöôøi vôï töø xa troâng thaáy Ma-ha-la tôùi, lieàn noåi giaän noùi: “OÂng laø teân Ma-ha-la baïc phöôùc, voâ tích söï, ñaõ khoâng theå nuoâi soáng vôï con maø coøn troán nghóa vuï quan dòch, boû nhaø ñi xa. Con gaùi ñaõ ñeán tuoåi khoân lôùn maø khoâng laáy choàng ñöôïc. Toâi ñònh ñeán tu vieän loâi oâng veà nhaø. Neáu oâng khoâng veà thì toâi seõ beû gaõy caëp gioø oâng, xem ai coøn thích troâng thaáy oâng nöõa”. Luùc aáy Ma-ha-la beøn trôû veà laïi truï xöù, maët maøy bí rò, saàu khoå nhö khaùch buoân bò maát cuûa. Baáy giôø, ngöôøi boû vôï vaø con trai ñi xuaát gia trôû veà thaêm nhaø cuõng gaëp tröôøng hôïp nhö theá. Nhöng thaày ít trí tueä, beøn noùi vôùi thaày kia: “Tröôûng laõo! Vì sao maø öu saàu, ñau khoå nhö theá”. Ñaùp: “Tröôûng laõo! Caàn gì phaûi hoûi ñeán vieäc aáy!”. Ngöôøi kia laïi noùi: “Toâi muoán bieát roõ nhöõng vieäc caàn bieát. Vì sao hai chuùng ta cuøng ôû chung moät phoøng maø nhöõng vieäc xaáu khoâng cho nhau bieát? Khoâng noùi vôùi toâi thì noùi vôùi ai?”. OÂng Ma-ha-la naøy beøn noùi roõ söï vieäc ôû treân. Theá roài, oâng Ma-ha-la boû con trai ñi xuaát gia noùi: “Thaày buoàn raàu laøm gì? Nhaø toâi cuõng theá thoâi. Nay thaày coù bieát töông keá töïu keá khoâng? Thaày coù theå ñem con gaùi mình gaû cho con trai toâi”. Thaày kia ñaùp: “Toát”. (Neáu söï kieän dieãn tieán nhö vaäy, thì) caû hai ñeàu phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Theá roài, caû hai Ma-ha-la saùng sôùm hoâm sau, khoaùc y trôû veà nhaø. Thaày Ma-ha-la boû con gaùi ñi tu noùi vôùi vôï: “Toâi ñaõ tìm ñöôïc chaøng reå cho baø roài”. Baø vôï lieàn hoûi: “Con trai nhaø ai vaäy?”. Ñaùp: “Con trai nhaø kia”. Thaày Ma-ha-la boû con trai ñi tu cuõng noùi vôùi vôï: “Toâi ñaõ tìm ñöôïc vôï cho con baø roài”. Baø vôï hoûi: “Con gaùi nhaø ai vaäy?”. Ñaùp: “Con gaùi nhaø ñoù”. Neáu noùi nhö vaäy thì caû hai ñeàu phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Baáy giôø, hai ñöùa con trai con gaùi aáy ñang chaïy chôi trong xoùm, roài moät Ma-ha-la chæ cho con gaùi mình noùi: “Thaèng kia laø choàng con ñoù”. Thaày Ma-ha-la thöù hai cuõng chæ cho con trai mình noùi: “Con kia laø vôï con ñoù”. Neáu caû hai cuøng noùi nhö theá, thì caû hai ñeàu phaïm toäi Taêng- giaø-baø-thi-sa. Hai Ma-ha-la sau khi laøm suoâi gia vôùi nhau, ai naáy ñeàu hoan hyû

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 6                                    977

nhö ngöôøi ngheøo ñöôïc chaâu baùu, hoï yeâu kính nhau nhö anh em ruoät. Caùc Tyø-kheo nghe söï tình nhö vaäy, beøn ñem vieäc aáy baïch ñaày ñuû leân Theá Toân, roài hoûi: “Baïch Theá Toân! Vì sao hai thaày Ma-ha-la aáy sau khi keát laøm suoâi gia, hoï raát hoan hyû vaø yeâu kính nhau ñeán nhö theá?”. Phaät lieàn noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Hai oâng Ma-ha-la naøy khoâng nhöõng ngaøy nay môùi laøm caùi vieäc nhö vaäy, maø trong thôøi quaù khöù cuõng ñaõ töøng nhö vaäy”. Roài Phaät keå laïi vôùi caùc Tyø-kheo: “Trong thôøi quaù khöù, taïi thaønh Ba-la-naïi, nöôùc Giaø-thi coù moät ngöôøi Baø-la-moân, oâng ta coù loaïi ñaäu ma sa cuõ kyõ naáu maáy cuõng khoâng chín, beøn baøy tröôùc cöûa haøng ñeå baùn cho ngöôøi ta, nhöng khoâng coù ai mua caû. Baáy giôø, coù moät ngöôøi khaùc coù con löøa ñöïc ñem ra chôï baùn cuõng raát khoù khaên. Theá roài, ngöôøi coù ñaäu ma sa cuõ kyõ lieàn suy nghó: “Ta haõy ñem loaïi ñaäu naøy ñi ñoåi laáy con löøa kia ñem veà duøng”. Beøn ñeán ngöôøi kia noùi: “OÂng coù theå ñoåi con löøa ñeå laáy thöù ñaäu naøy ñöôïc khoâng?”. Ngöôøi chuû con löøa beøn suy nghó: “Duøng löøa ñöïc naøy ñeå laøm vieäc gì? Ta haõy ñem ñoåi thöù ñaäu aáy”, lieàn ñaùp: “Coù theå ñöôïc”. OÂng ta ñöôïc löøa roài, raát hoan hyû. Baáy giôø, ngöôøi coù ñaäu beøn suy nghó: “Nay ta ñaõ ñöôïc mi”, lieàn noùi keä: “Pheùp Baø-la-moân kheùo baùn buoân Ñaäu chai ñeå daønh möôøi saùu naêm Ñoát bao nhieâu cuûi cuõng khoâng chín Lôùn beù nhaø ngöôi gaõy heát raêng”. Khi aáy, chuû con löøa cuõng ñoïc keä: “Naøy Baø-la-moân, sao vui theá? Tuy coù boán chaân loâng ñeïp tuyeät Chôû naëng ñi ñöôøng heát choã cheâ Kim chaâm löûa ñoát khoâng nao nuùng”. Theá roài, ngöôøi chuû ñaäu laïi ñoïc keä: “Con ñoäc sinh ngaøn naêm Ñaàu moïc söøng boán taác. Ñaùnh baïi con löøa ngu Lo chi chaúng haøng phuïc”. Baáy giôø, ngöôøi chuû con löøa noåi giaän lieàn ñoïc keä: “Truï vöõng hai chaân tröôùc Song phi hai moùng sau Haøm raêng oâng seõ gaõy Ñeå roài oâng seõ hay”.

Ngöôøi chuû ñaäu beøn ñoïc keä noùi vôùi con löøa: “Noïc ñoäc loaøi muoãi moøng Chæ cong ñuoâi ñeà phoøng Ñuoâi ngöôi phaûi chaët ñöùt. Ñeå ngöôi bieát khoå ñau”. Con löøa lieàn ñaùp: “Töø tieân toå ñeán nay Ngheà ñaù haäu tuyeät hay Nay toâi coá gìn giöõ Ñeán cheát khoâng ñoåi thay”. Baáy giôø, ngöôøi chuû ñaäu bieát ñoù laø gioáng suùc sinh teä aùc, nhöng khoâng theå thoát lôøi cay ñaéng, traùi laïi coøn ñoïc keä ca ngôïi: “AÂm thanh keâu tuyeät haûo Maët traéng nhö tuyeát pha. Ngöôi seõ ñöôïc cöôùi vôï Ñeå rong chôi röøng giaø”. Con löøa nghe lôøi noùi nhaõ nhaën thaân aùi lieàn ñoïc keä: “Toâi chôû ñöôïc taùm ñaáu Ngaøy ñi saùu traêm daëm Baø-la-moân bieát khoâng? Nghe ñöôïc vôï möøng laém”. Phaät beøn noùi vôùi caùc Tyø-kheo: - Hai ngöôøi khi aáy, chính laø hai Ma-ha-la ngaøy nay. Coøn con löøa nay laø con trai cuûa Ma-ha-la. Khi aáy, hoï ñaõ ñoåi chaùc nhau baèng söï löøa gaït, roài hoan hyû, ngaøy nay cuõng theá, löøa doái laãn nhau ñeå maø hoøa hôïp, roài laïi hoan hyû. Roài Phaät keát luaän: - Neáu Tyø-kheo ñöùng ra taùc hôïp cho ngöôøi nöõ, thì phaïm toäi Taêng- giaø-baø-thi-sa. Taùc hôïp cho keû hoaøng moân, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Taùc hôïp cho ñaøn oâng vaø suùc sinh, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Taùc hôïp cho Khaån Na-la caùi vaø khæ caùi, thì phaïm toäi Thaâu- lan-giaù. (Heát giôùi Taêng taøn thöù naêm)
