Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo)
T072 BL 2 (058) Giới Uống Nước Có Trùng-92 Pháp Đơn Đề-Giới Pháp Của Tỳ Kheo
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

50-GIÔÙI UOÁNG NÖÔÙC COÙ SINH TRUØNG Khi Phaät ôû taïi thaønh Tyø-xaù-ly, noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, Toân giaû Öu-ñaø-di ñi ñöôøng, thaáy khaùt nöôùc ñeán cöïc ñoä, lieàn vaøo trong thoân, tôùi moät coâ gaùi, hoûi: “Naøy chò, chò cho toâi ít nöôùc”. Coâ gaùi aáy beøn laáy nöôùc ñöa cho, nhöng trong nöôùc coù truøng, Öu-ñaø-di thaáy vaäy, lieàn suy nghó: “Ta chæ uoáng choã khoâng coù truøng naøy thoâi”. Nhöng khi uoáng truøng theo nöôùc vaøo mieäng. Khi uoáng xong, thaày sinh nghi, beøn ñem söï kieän aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Phaät khieån traùch: “Vì sao oâng bieát nöôùc coù truøng maø uoáng? Ñoù laø vieäc phi phaùp, phi luaät, traùi lôøi Ta daïy, khoâng theå duøng vieäc ñoù ñeå nuoâi lôùn phaùp thieän ñöôïc. Töø nay veà sau, neáu bieát nöôùc coù truøng thì khoâng ñöôïc uoáng”. Laïi nöõa, khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, coù hai Tyø-kheo ôû nöôùc Ba-la-chi phöông Nam cuøng keát baïn, ñeán Xaù-veä vaán an Theá Toân. Giöõa ñöôøng bò ñoùi khaùt maø khoâng coù nöôùc uoáng neân hoï ñi ñeán moät caùi gieáng. Luùc aáy, moät Tyø-kheo muùc nöôùc leân, lieàn uoáng. Coøn Tyø-kheo kia thaáy nöôùc coù truøng neân khoâng uoáng. Tyø- kheo uoáng nöôùc coù truøng hoûi Tyø-kheo baïn: “Vì sao thaày khoâng uoáng?”. Thaày aáy ñaùp: “Ñöùc Theá Toân cheá giôùi khoâng ñöôïc uoáng nöôùc coù truøng maø nöôùc naøy coù truøng neân toâi khoâng uoáng”. Tyø-kheo uoáng nöôùc beøn khuyeân: “Tröôûng laõo, thaày haõy uoáng nöôùc chôù ñeå cheát khaùt maø khoâng thaáy Phaät”. Thaày ñaùp: “Thaø toâi maát maïng chôù khoâng huûy giôùi cuûa Phaät”. Noùi theá xong, thaày lieàn cheát vì khaùt nöôùc. Thaày Tyø-kheo uoáng nöôùc daàn daàn ñi ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu ñaûnh leã chaân Phaät roài ñöùng haàu moät beân. Phaät bieát nhöng vaãn hoûi: - Tyø-kheo, oâng töø ñaâu ñeán? - Con töø nöôùc Ba-la-chi ñeán. - Naøy Tyø-kheo, oâng coù baïn khoâng? - Chuùng con hai ngöôøi cuøng keát baïn, nhöng ñi ñöôïc nöûa ñöôøng thì bò ñoùi khaùt maø khoâng coù nöôùc, chuùng con ñeán moät caùi gieáng, nöôùc gieáng coù truøng, con lieàn laáy uoáng. Nhôø coù söùc nöôùc maø con ñöôïc haàu caän Theá Toân. Coøn thaày kia giöõ giôùi khoâng uoáng, neân ñaõ cheát vì khaùt nöôùc. - Naøy keû ngu si, oâng khoâng thaáy Ta maø töôûng raèng ñöôïc thaáy Ta. Coøn Tyø-kheo cheát kia thì ñaõ thaáy Ta tröôùc roài. Neáu Tyø-kheo phoùng tuùng bieáng nhaùc, khoâng thu giöõ caùc caên thì duø ôû vôùi Ta moät choã, nhöng Tyø- kheo aáy caùch Ta raát xa. Tuy oâng aáy thaáy Ta nhöng Ta khoâng thaáy oâng aáy. Traùi laïi, neáu Tyø-kheo soáng nôi goùc bieån chaân trôøi maø khoâng phoùng daät, sieâng naêng khoâng bieáng nhaùc, thu giöõ caùc caên, thì tuy caùch xa Ta maø Ta thöôøng thaáy ngöôøi aáy vaø ngöôøi aáy thöôøng gaàn Ta.

SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 18                                        212

Theá roài, Phaät noùi vôùi Tyø-kheo (ñang dieän kieán): “Ñoù laø vieäc aùc, phi phaùp, phi luaät, traùi lôøi ta daïy, khoâng theå duøng vieäc aáy ñeå nuoâi lôùn phaùp thieän ñöôïc. Töø nay veà sau, bieát nöôùc coù truøng thì khoâng ñöôïc uoáng”. Ñoaïn, Phaät truyeàn leänh cho caùc Tyø-kheo ñang soáng taïi thaønh Xaù-veä phaûi taäp hoïp laïi taát caû, vì möôøi lôïi ích maø cheá giôùi cho caùc Tyø- kheo, duø ai nghe roài cuõng phaûi nghe laïi: Neáu Tyø-kheo bieát nöôùc coù truøng maø uoáng thì phaïm Ba-daï ñeà.

Giaûi Thích: Tyø-kheo: Nhö treân ñaõ noùi. Bieát: Hoaëc töï bieát, hoaëc nghe ngöôøi khaùc maø bieát. Truøng: Khoâng phaûi laø caù, ruøa, thaát thaâu (?), ma la (?) maø laø caùc coân truøng nhoû beù nhö con laêng quaêng, cho ñeán nhöõng loaøi coù hình thuø cöïc nhoû maø maét thaáy ñöôïc, ñeàu goïi laø truøng. Nöôùc: Goàm coù möôøi loaïi nhö treân ñaõ noùi. Uoáng: Nöôùc vaøo ñeán buïng (thì goïi laø uoáng). Ba-daï-ñeà: Nhö treân ñaõ noùi. Tyø-kheo thoï Cuï tuùc roài caàn phaûi saém ñaõy loïc nöôùc vaø phaûi taém röûa ñuùng phaùp. Khi ñi ñaâu, Tyø-kheo phaûi ñem theo ñaõy loïc nöôùc. Neáu khoâng coù thì toái thieåu phaûi duøng moät goùc y Uaát-ña-la-taêng (ñeå loïc). Khi nhìn vaøo nöôùc, khoâng neân duøng thieân nhaõn ñeå xem, cuõng khoâng ñöôïc baûo ngöôøi maét thong manh xem, toái thieåu laø nhôø ngöôøi coù theå thaáy nhöõng ñöôøng chæ nhoû nhaát trong baøn tay ñeå xem. Khi nhìn vaøo nöôùc khoâng neân nhìn qua loa maø phaûi chuù yù xem, khoâng ñöôïc quaù mau, khoâng ñöôïc quaù chaäm maø phaûi baèng thôøi gian con voi lôùn quay mình laïi, hay chieác xe chôû tre trôû ñaàu. Nöôùc khoâng truøng thì neân duøng, neáu nöôùc coù truøng thì neân loïc maø duøng. Nöôùc coù ba lôùp: döôùi, giöõa, treân. Neáu phaàn döôùi khoâng truøng maø phaàn giöõa vaø treân coù truøng thì neân laáy phaàn nöôùc khoâng coù truøng ôû döôùi maø duøng. Neáu phaàn nöôùc ôû giöõa khoâng coù truøng, coøn phaàn treân vaø phaàn döôùi coù truøng thì neân laáy phaàn nöôùc ôû giöõa maø duøng. Neáu phaàn treân khoâng coù truøng thì neân laáy phaàn nöôùc treân maø duøng. Neáu phaàn treân coù truøng thì neân duøng tay voã nöôùc ñeå cho truøng laën xuoáng ñaùy, roài laáy nöôùc duøng. Neáu caû ba phaàn ñeàu coù truøng, thì luùc aáy neân loïc nöôùc maø duøng. Neáu trong nöôùc coù truøng quaù vi teá thì khoâng ñöôïc duøng röûa tay röûa maët vaø duøng doäi caàu khi ñaïi tieåu tieän. Neáu nhaø ñaøn vieät môøi Tyø-kheo thoï trai, thì khi aáy neân hoûi: “Ngöôi ñaõ loïc nöôùc chöa?”. Neáu ñaùp: “Chöa loïc”, thì neân xem xeùt ngöôøi ñang ñoái dieän maø tin töôûng ñöôïc, khi aáy haõy baûo hoï loïc nöôùc. Neáu xeùt ngöôøi

aáy khoâng ñaùng tín thì khoâng neân sai hoï loïc, keûo seõ saùt haïi coân truøng, Tyø-kheo neân töï loïc roài duøng. Theá roài, neân ñoå nöôùc coù truøng aáy vaøo trong toâ cuûa mình, roài hoûi xem hoï laáy nöôùc ôû ñaâu, ñeå mình ñem nöôùc coù truøng aáy ñoå laïi choã cuõ. Neáu choã ñaõ laáy nöôùc tröôùc kia ôû xa, maø gaàn ñoù thaáy coù hoà nöôùc traûi qua baûy ngaøy khoâng khoâ caïn, thì ñöôïc ñem nöôùc coù truøng kia ñoå vaøo trong hoà ñoù. Neáu khoâng coù hoà nöôùc, thì phaûi muùc nöôùc ñoå theâm ñaày toâ ñeå nuoâi chuùng. Roài ñôïi khi trôøi möa to, coù ñöôøng nöôùc chaûy maïnh, ta seõ ñem toâ nöôùc coù truøng kia ñoå vaøo trong ñoù, vaø chuù nguyeän: “Ngöôi haõy vaøo trong bieån lôùn nheù”. Neáu Tyø-kheo ñang ñi giöõa ñöôøng maø khaùt nöôùc caàn uoáng, thì khi ñeán gieáng laáy nöôùc phaûi xem kyõ, khoâng coù truøng thì ñöôïc uoáng, coù truøng thì phaûi loïc saïch roài môùi uoáng, nhö phöông phaùp ôû treân. Neáu bieát nöôùc coù truøng thì khoâng ñöôïc ñem ñoå vaøo trong thuøng. Neáu ñem nöôùc mình muùc döôùi hoà cho ai thì khi roùt ra phaûi xem kyõ roài môùi ñöa. Neáu thaáy nöôùc coù truøng thì khoâng ñöôïc la leân: “Tröôûng laõo, nöôùc naøy coù truøng, coù truøng”, khieán cho ngöôøi aáy sinh nghi, khoâng vui. Neáu ngöôøi ñoù hoûi: “Nöôùc naøy coù truøng khoâng?”, thì neân ñaùp: “Tröôûng laõo töï xem laáy”. Neáu ngöôøi ñoù laø baïn tri thöùc cuøng Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ thì neân noùi: “Nöôùc naøy coù truøng, neân loïc roài môùi duøng”. Toùm laïi, neáu nöôùc coù truøng maø töôûng laø khoâng truøng roài duøng thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu nöôùc khoâng truøng maø töôûng laø coù truøng (roài duøng) thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu nöôùc coù truøng maø töôûng laø coù truøng roài duøng, thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Neáu nöôùc khoâng coù truøng, töôûng laø khoâng coù truøng roài duøng, thì khoâng coù toäi. Theá neân noùi (nhö treân).
