Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo)
T075 BL V (132) 1435 Pháp Y Thứ Bảy-Thập Tụng Luật
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27                                           1







LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 27

PHAÙP Y THÖÙ 7

Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù naêm traêm Tyø kheo ñeán hoûi Phaät neân maëc loaïi y naøo, Phaät noùi neân maëc y baøn taåu. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Phaät bò caûm laïnh caàn uoáng thuoác neân baûo A-nan: “Ta bò caûm laïnh, thaày neân töï bieát”, A-nan lieàn ñeán gaëp thaày thuoác Kyø-ba noùi: “Phaät bò caûm laïnh, oâng neân töï bieát”, Kyø-ba noùi: “Tröôûng laõo veà tröôùc, toâi seõ ñeán sau”. Luùc ñoù Kyø-ba suy nghó: “Phaät ñöùc toân troïng, ta khoâng neân duøng loaïi caây thuoác ñaéng maø neân duøng hoa sen xanh laøm thuoác trò bònh cho Phaät”, nghó roài lieàn haùi hoa sen xanh laøm thuoác ñem ñeán cho Phaät. Ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài baïch raèng: “Theá toân, con ñaõ duøng hoa sen xanh laøm thuoác ñeå trò bònh caûm laïnh cho Phaät, xin Phaät haõy thoï, thuoác naøy neân saéc laàn ñaàu coøn laïi möôøi phaân, laàn hai coøn laïi hai möôi phaân, laàn ba coøn laïi ba möôi phaân”, Phaät thoï thuoác roài im laëng, Kyø-ba tröôùc khi trôû veà daën kyõ A-nan neân saéc thuoác nhö treân. Phaät uoáng thuoác laàn nhaát vaø laàn nhì saéc ñuùng lieàu löôïng nhö treân nhöng laàn thöù Ba laøïi saéc chæ coøn coù hai möôi chín phaân, khoâng ñuùng lieàu löôïng laø ba möôi phaân. Kyø-ba bieát roõ thôøi soá neân trôû laïi thaêm bònh cho Phaät roài hoûi: “Theá toân khoâng uoáng thuoác ñuùng phaân löôïng phaûi khoâng?”, Phaät noùi: “Laàn thöù ba thuoác saéc chæ coøn coù hai möôi chín phaân”, Kyø-ba bieát bònh Phaät chöa laønh haún neân noùi: “Theá toân neân uoáng theâm moät ít nöôùc noùng, nhö theá töùc laø uoáng theâm moät phaân löôïng nöõa cho ñuû lieàu löôïng saéc coøn ba möôi phaân”. Sau ñoù Kyø-ba trôû veà nhaø öùng theo bònh cuûa Phaät maø naáu caùc loaïi thöùc aên thöùc uoáng, chaùo vaø thuoác Thöôøng-giaø-la ñem cho Phaät duøng. Khoâng bao laâu sau Phaät ñi ñöùng ñöôïc nheï nhaøng thuaän lôïi, bònh khoâng coøn taùi phaùt nöõa, saéc löïc ñöôïc trôû laïi nhö tröôùc. Luùc ñoù Kyø-ba muoán ñem chieác y Thaâm-ma-caên trò giaù traêm ngaøn daâng cuùng Phaät, lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân baïch raèng: “Theá toân,

2                                                                          BOÄ LUAÄT 5

con trò bònh cho vua quan ñaïi thaàn, taát caû ñeàu cho con moät öôùc nguyeän. Nay con trò bònh cho Phaät, xin Phaät cuõng cho con moät öôùc nguyeän”, Phaät noùi: “Phaät-Ña-ñaø-a-giaø-ñoä-A-la-ha-tam-mieäu-tam-Phaät-ñaø khoâng cho oâng nguyeän quaù”, Kyø-baø laïi baïch: “Theá toân, xin cho con ñöôïc nguyeän”, Phaät hoûi laø nguyeän gì, ñaùp: “Theá toân, ñaây laø chieác y Thaâm-ma-caên trò giaù traêm ngaøn, xin Phaät thoï ñeå maëc, xin thöông xoùt”, Phaät im laëng nhaän lôøi, bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi, Kyø-ba lieàn daâng y cuùng Phaät roài ñaûnh leã Phaät vaø ra veà. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Hoâm nay Kyø-ba daâng cuùng cho nhö lai chieác y Thaâm-ma-caên trò giaù traêm ngaøn, töø nay neáu coù ñaøn vieät cuùng y nhö vaäy thì caùc Tyø kheo ñöôïc tuøy yù thoï ñeå maëc. Töø nay cho caùc Tyø kheo ñöôïc maëc y Baøn taåu vaø ñöôïc maëc y do cö só cuùng”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù vaøo saùng sôùm vua Bình sa ngoài treân xe voi ra khoûi thaønh ñi ñeán choã Phaät vì vua raát tín kính Phaät. Cuøng luùc ñoù coù moät ngoaïi ñaïo Phaïm chí ñang ñi ngöôïc tôùi, vua töø xa nhìn thaáy töôûng laø Sa-moân neân baûo ngöôøi ñaùnh xe döøng laïi, vò ñaïi thaàn ñi theo vua lieàn hoûi vua muoán laøm gì, vua noùi laø muoán xuoáng xe leã baùi Sa-moân,Ñaïi- thaàn noùi: “Ñaïi vöông, vò ñoù khoâng phaûi laø ñeä töû Phaät maø laø ngoaïi ñaïo Phaïm chí”, vua caûm thaáy ngöôïng neân hoûi ngöôøi ñaùnh xe coøn bao laâu nöõa môùi ñeán choã Phaät, ñaùp laø saép ñeán. Khi ñeán nôi, vua xuoáng xe ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân baïch Phaät: “Theá toân, cuùi xin Phaät cho chuùng taêng maëc y khaùc vôùi ngoaïi ñaïo ñeå deã phaân bieät”, Phaät lieàn hoûi nguyeân do, vua ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät nghe xong thuyeát phaùp chæ daïy cho vua ñöôïc lôïi hæ, vua nghe phaùp xong ñaûnh leã Phaät roài ra veà. Luùc ñoù A-nan ñang ñöùng phía sau quaït cho Phaät, Phaät baûo A-nan: “Ta muoán du haønh ñeán nöôùc Nam sôn”, A-nan theo Phaät du haønh, vöøa ñeán nöôùc naøy laø ñeán giôø khaát thöïc, sau khi thoï thöïc xong, Phaät ñeán döôùi moät goác caây traûi Ni-sö-ñaøn ngoài kieát giaø. Gaàn ñoù coù moät ruoäng luùa xanh töôi, bôø ruoäng ngay ngaén; Phaät nhìn thaáy roài lieàn hoûi A-nan coù thaáy ruoäng luùa xanh töôi, bôø ruoäng ngay ngaén ñoù khoâng, ñaùp laø coù thaáy, Phaät noùi: “Thaày coù theå may chieác y Thaâm-ma-caên naøy theo nhö kieåu thöûa ruoäng aáy khoâng?”, ñaùp laø coù theå, Phaät lieàn ñöa y cho A-nan, A-nan caàm y lui ra ngoaøi roài caét roïc y ra may theo nhö kieåu thöûa ruoäng, laù y laø bôø ruoäng höôùng ra hai beân, may xong mang ñeán choã Phaät caêng y ra cho Phaät xem, Phaät lieàn khen: “Laønh thay A-nan, y caét roïc naøy may nhö theá laø ñuùng phaùp”. Sau khi trôû veà laïi thaønh Vöông xaù, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay caùc thaày neân maëc y caét roïc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27                                            3

may theo nhö kieåu thöûa ruoäng, neáu Tyø kheo naøo khoâng maëc y caét roïc thì khoâng ñöôïc vaøo tuï laïc, neáu vaøo thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Do Phaät cho caùc Tyø kheo ñöôïc maëc y cuûa cö só cuùng neân caùc cö só, Baø-la-moân tín taâm cuùng cho Taêng raát nhieàu y Khaâm-baø-la. Caâu chaáp vaø daï taïp saéc. Phaät cuõng bieát caùc Tyø kheo caát chöùa raát nhieàu y. Luùc ñoù Phaät baûo A-nan: “Ta muoán du haønh ñeán nöôùc Tyø-da-ly”, A-nan ñi theo Phaät, vöøa ñeán nöôùc naøy gaëp luùc tieát ñoâng neân ban ñeâm laïnh reùt vaø coù doâng gioù laøm ngaõ ñoå tre. Ñaàu ñeâm Phaät maëc moät y kinh haønh ôû ngoaøi ñaát troáng, ñeán nöûa ñeâm Phaät caûm thaáy laïnh neân baûo A-nan ñöa theâm chieác y thöù hai, ñeán cuoái ñeâm Phaät laïi caûm thaáy laïnh neân baûo A-nan ñöa theâm chieác y thöù ba. Luùc ñoù Phaät suy nghó: “Caùc Tyø kheo maëc chöøng aáy y laø ñuû”. Saùng hoâm sau do nhaân duyeân naøy Phaät nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc thaày ñöôïc caát chöùa ba y, khoâng ñöôïc thieáu cuõng khoâng ñöôïc nhieàu hôn, neáu thieáu thì phaïm Ñoät-kieát-la coøn nhieàu hôn thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà”. Luùc ñoù coù moät Tyø kheo maëc y phaán taûo, nghe Phaät cheá neân maëc y caét roïc, neáu khoâng maëc thì khoâng ñöôïc vaøo tuï laïc, lieàn suy nghó: “Ta coù y phaán taûo ñaõ bò raùch, ta neân vaù thieáp vaøo cho gioáng nhö y caét roïc”, nghó roài lieàn mang y vaø kim chæ ra ngoaøi cöûa Kyø hoaøn ñeå vaù thieáp vaøo. Luùc ñoù Phaät vaø A-nan ñi ñeán choã naøy thaáy Tyø kheo ñang ngoài may y, Phaät lieàn hoûi laø muoán laøm gì, Tyø kheo baïch Phaät yù nghó cuûa mình roài noùi: “Vì vaäy neân con maùy vaù thieáp vaøo cho gioáng nhö y caét roïc”, Phaät khen: “Laønh thay Tyø kheo, töø nay cho caùc Tyø kheo maëc y phaán taûo ñöôïc caát chöùa boán loaïi y phaán taûo, ñoù laø: Y trong goø maõ, y xuaát lai, y voâ chuû vaø y boû treân ñaát. Sao goïi laø y trong goø maõ?: Töùc laø y duøng ñeå boïc thaây ngöôøi cheát ñem boû trong goø maõ; sao goïi laø y xuaát lai?: Y boïc thaây ngöôøi cheát naøy neáu ngöôøi nhaø cuûa ngöôøi cheát laáy laïi ñeå ñem cuùng cho Tyø kheo thì goïi laø y xuaát lai; sao goïi laø y voâ chuû?: Y bò vöùt boû trong tuï laïc hay ôû ngoaøi ñaát troáng khoâng thuoäc cuûa ai, duø laø nam hay nöõ, huyønh moân vaø ngöôøi hai caên; sao goïi laø y boû treân ñaát?: Ñaây laø y phaán taûo vöùt boû trong ngoõ heõm hay trong goø maõ. Neáu Tyø kheo löôïm loaïi y trong goø maõ coøn môùi thì neân may y Taêng-giaø-leâ hai lôùp, Uaát-ña-la-taêng moät lôùp, An-ñaø- hoäi moät lôùp hoaëc Ni-sö-ñaøn hai lôùp. Neáu Tyø kheo löôïm loaïi y trong goø maõ ñaõ cuõ thì neân may y Taêng-giaø-leâ boán lôùp, Uaát-ña-la-taêng hai lôùp, An-ñaø-hoäi hai lôùp hoaëc Ni-sö-ñaøn boán lôùp. Löôïm ñöôïc loaïi y xuaát lai vaø voâ chuû cuõng gioáng nhö theá; neáu löôïm ñöôïc loaïi y phaán taûo boû treân ñaát thì tuøy yù may maáy lôùp cuõng ñöôïc”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-xaù-khö-loäc-töû-maãu ñeán choã Phaät

4                                                                          BOÄ LUAÄT 5

ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài im laëng. Tyø-xaù-khö chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, xin Phaät vaø Taêng ngaøy mai thoï con thænh thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi, baø bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà, veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo lieäu ñuû caùc moùn aên ngon. Ñeâm ñoù Phaät vaø A-nan kinh haønh ngoaøi ñaát troáng, Phaät ngaång nhìn caùc vì sao roài baûo A-nan: “Neáu baây giôø coù ngöôøi hoûi ngöôøi hieåu bieát veà thieân vaên laø luùc naøo seõ möa, ngöôøi ñoù aét seõ noùi laø baûy naêm nöõa seõ möa. Nhöng naøy A-Nan-ñeàán giöõa ñeâm ngoâi sao naøy dieät seõ coù ngoâi sao khaùc xuaát hieän, neáu luùc ñoù coù ngöôøi hoûi ngöôøi hieåu bieát veà thieân vaên laø luùc naøo seõ möa, ngöôøi ñoù aét seõ noùi laø baûy thaùng sau seõ möa. Nhöng naøy A-Nan- ñeàán cuoái ñeâm ngoâi sao naøy dieät seõ coù ngoâi sao khaùc xuaát hieän, neáu luùc ñoù coù ngöôøi hoûi ngöôøi hieåu bieát veà thieân vaên laø luùc naøo seõ möa, ngöôøi ñoù aét seõ noùi baûy ngaøy nöõa seõ möa. Nhöng naøy A-Nan-ñeán khi trôøi saùng ôû phöông Ñoâng coù ñaùm maây hình troøn nhö caùi baùt giaêng ñaày trong hö khoâng, ñaùm maây naøy coù theå laøm möa lôùn, nöôùc seõ traøn ñaày coáng raõnh. Naøy A-nan, haõy baûo caùc Tyø kheo ñaùm maây hình troøn nhö caùi baùt naøy seõ laøm möa coù coâng ñöùc tröø bònh taät, neáu caùc Tyø kheo muoán taém thì neân ñöùng ngoaøi ñaát troáng ñeå taém”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy ñi thoâng baùo cho caùc Tyø kheo. Saùng hoâm ñoù luùc trôøi möa caùc Tyø kheo tuøy yù ñöùng ngoaøi ñaát troáng taém, luùc ñoù Tyø-xaù-khö ñaõ chuaån bò thöùc aên xong traûi toøa ngoài roài sai Tyø-söû ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät bieát thôøi”. Tyø-söû naøy ñi ñeán trong Kyø hoaøn tìm caùc Tyø kheo khoâng thaáy, nhìn qua loã cöûa thì thaáy caùc Tyø kheo loûa hình ñöùng taém. Nhìn thaáy roài khoâng vui nghó raèng: “Trong ñaây ñeàu khoâng coù Tyø kheo, ñeàu laø ngoaïi ñaïo loûa hình khoâng coù hoå theïn”, nghó roài lieàn trôû veà baïch vôùi Tyø-xaù-khö bieát, Tyø-xaù- khö laø ngöôøi lôïi caên nghe roài lieàn bieát ngaøy nay trôøi möa lôùn neân caùc Tyø kheo loûa hình ñöùng taém ngoaøi ñaát troáng, Tyø-söû khoâng bieát neân môùi noùi lôøi naøy. Baø lieàn keâu moät Tyø-söû khaùc ñeán Kyø hoaøn ñaäp cöûa keâu lôùn raèng: “Giôø thoï thöïc ñaõ ñeán, xin töï bieát thôøi”, Tyø-söû naøy ñeán Kyø hoaøn laøm y nhö lôøi baø daïy, luùc ñoù Phaät cuøng ñaïi chuùng ñaép y mang baùt ñi ñeán nhaø Tyø-xaù-khö. Ñôïi Phaät vaø Taêng ngoài xong, Tyø-xaù-khö töï tay roùt nöôùc vaø daâng thöùc aên leân cuùng döôøng, sau khi Phaät vaø Taêng thoï thöïc xong, baø laáy chieác gheá nhoû ngoài phía tröôùc Phaät nghe thuyeát phaùp roài baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc nguyeän”, Phaät noùi: “Chö ña daø a giaø ñoä a la ha tam mieäu tam Phaät ñaø khoâng cho coâ ñöôïc quaù nguyeän”, Tyø-xaù-khö noùi: “Xin cho con ñöôïc nguyeän”, Phaät noùi: “Cho coâ ñöôïc nguyeän, coâ muoán ñöôïc nguyeän gì?”, Tyø-xaù-khö noùi: “Con muoán ñöôïc nguyeän:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27                                          5

- Moät laø cuùng cho Tyø kheo taêng aùo taém möa. - Hai laø cuùng cho Tyø kheo ni aùo taém. - Ba laø cuùng thöùc aên cho Tyø kheo môùi ñeán. - Boán laø cuùng thöùc aên cho Tyø kheo saép ñi xa. - Naêm laø cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo bònh. - Saùu laø cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùn bònh. - Baûy laø thöôøng cuùng chaùo cho Tyø kheo taêng. - Taùm laø cuùng thuoác thang vaø caùc vaät caàn duøng cho Tyø kheo coù nhieàu ngöôøi quen bieát hay ít ngöôøi quen bieát khi coù bònh duyeân. Phaät hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng aùo taém cho Tyø kheo taêng?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, con ngaøy nay chuaån bò xong thöùc aên lieàn traûi toøa ngoài vaø sai Tyø-söû ñeán Kyø hoaøn baïch Phaät ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, Tyø-söû naøy nhìn qua loå cöûa thaáy caùc Tyø kheo loûa hình ñöùng taém ôû ngoaøi ñaát troáng neân trôû veà noùi vôùi con raèng: Trong Kyø hoaøn khoâng coù Tyø kheo, chæ coù caùc ngoaïi ñaïo loûa hình khoâng coù hoå theïn. Ñaïi-ñöùc, Tyø kheo loûa hình ôû tröôùc Phaät vaø tröôùc Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ taém thì thaät laø khoâng coù hoå theïn. Vì theá con muoán cuùng aùo taém cho Tyø kheo taêng ñeå maëc taém möa ôû ngoaøi ñaát troáng”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng aùo taém cho Tyø kheo ni taêng?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, con cuøng caùc cö só nöõ ñeán taém trong soâng A kyø la, caùc Tyø kheo ni cuõng loûa hình taém trong soâng. Caùc cö só nöõ naøy nhìn thaáy roài taâm khoâng vui cheâ traùch raèng: Nhöõng ngöôøi naøy ít phöôùc ñöùc, thaân thoâ xaáu khoâng ñeïp, buïng lôùn, vuù xeä, caàn gì tu phaïm haïnh. Ñaïi-ñöùc, ngöôøi nöõ loûa hình raát xaáu xí, cho neân con muoán cuùng aùo taém cho Tyø kheo ni taêng”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùch môùi ñeán?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, khaùch Tyø kheo môùi ñeán khoâng bieát choã naøo neân ñi choã naøo khoâng neân ñi, ñi ñöôøng laïi moõi meät chöa ñöôïc nghæ ngôi, con muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùch môùi ñeán ñeå sau ñoù vò aáy tuøy bieát choã naøo neân ñi, choã naøo khoâng neân ñi”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo saép ñi xa?”, ñaùp: “Tyø kheo saép ñi xa neáu ñôïi ñeán giôø aên, giôø Baùt ñaùt na hay phaûi ñi khaát thöïc thì baïn ñoàng haønh seõ boû ñi, hoaëc giöõa ñeâm vaøo ñöôøng hieåm hoaëc ñi moät mình ôû ngoaøi ñoàng hoang. Con muoán cuùng thöùc aên uoáng ñeå vò aáy khoâng maát baïn, khoâng bò laïc trong ñöôøng hieåm”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo bònh?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, Tyø kheo bònh neáu khoâng ñöôïc thöùc aên uoáng öùng vôùi bònh thì bònh khoù laønh, con muoán cuùng thöùc aên uoáng ñeå bònh cuûa vò aáy mau laønh”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùn bònh?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc,

6                                                                         BOÄ LUAÄT 5

Tyø kheo khaùn bònh neáu ñôïi ñeán giôø aên traong taêng hoaëc phaûi ñi khaát thöïc thì vieäc chaêm soùc cho Tyø kheo bònh seõ thieáu soùt trong vieäc naáu côm, canh hay chaùo hoaëc thuoác thang hoaëc ñoå ñoà baát tònh… Con muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùn bònh ñeå vò aáy chaêm soùc ngöôøi bònh khoâng coù thieáu soùt”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán thöôøng cuùng chaùo cho Tyø kheo taêng?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, neáu Tyø kheo khoâng aên chaùo seõ ñoùi khaùt, trong buïng coàn caøo. Con muoán cuùng chaùo ñeå caùc Tyø kheo khoâng bò khoå naõo”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thuoác thang vaø caùc vaät caàn duøng cho Tyø kheo coù bònh duyeân coù nhieàu ngöôøi quen bieát hay ít ngöôøi quen bieát?”, ñaùp: “Tyø kheo khi coù bònh duyeân aét raát caàn thuoác thang vaø caùc vaät caàn duøng neân con muoán cuùng. Ñaïi-ñöùc, laïi nöõa neáu con nghe coù Tyø kheo ôû truù xöù naøo cheát maø Phaät thoï kyù cho vò ñoù laø ñaõ ñoaïn ñöôïc ba phaàn kieát söû chöùng quaû Tu- ñaø-hoaøn, khoâng coøn ñoïa trong ba aùc ñaïo, chaéc chaén ñöôïc nieát baøn, coøn baûy ñôøi nöõa qua laïi trong coõi trôøi ngöôøi seõ döùt heát khoå. Ñaïi-ñöùc, con seõ hoûi: “Tröôûng laõo naøy coù töøng ñeán nöôùc Xaù-veä khoâng”, neáu con nghe Tyø kheo naøy ñaõ töøng ñeán nöôùc Xaù-veä, con suy nghó: “Tröôûng laõo naøy coù thoï con cuùng aùo taém möa hoaëc thöùc aên uoáng maø con cuùng cho Tyø kheo khaùch, hoaëc thöùc aên uoáng maø con cuùng cho Tyø kheo saép ñi xa, hoaëc thöùc aên uoáng cho Tyø kheo bònh, hoaëc thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùn bònh, hoaëc chaùo maø con thöôøng cuùng cho Taêng, hoaëc thuoác thang vaø vaät caàn duøng maø con cuùng cho Tyø kheo coù bònh duyeân thì xin cho con vì nhaân duyeân naøy maø ñöôïc giaùc yù ñaày ñuû. Ñaïi-ñöùc, neáu con nghe coù Tyø kheo ôû truù xöù naøo cheát maø Phaät thoï kyù cho vò ñoù laø ñaõ ñoaïn heát ba haï phaàn kieát söû, laøm yeáu ba ñoäc chöùng quaû Tö-ñaø-haøm, coøn moät ñôøi nöõa trôû laïi coõi naøy seõ döùt heát khoå. Ñaïi-ñöùc, con seõ hoûi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu xin cho con vì nhaân duyeân naøy ñöôïc giaùc yù ñaày ñuû. Ñaïi-ñöùc, neáu con nghe coù Tyø kheo ôû truù xöù naøo cheát maø Phaät thoï kyù cho vò aáy laø ñaõ ñoaïn heát naêm haï phaàn kieát söû chöùng quaû A-na-haøm, ôû treân coõi trôøi baùt nieát baøn khoâng coøn trôû laïi trong nhaân gian. Ñaïi-ñöùc, con seõ hoûi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu xin cho con vì nhaân duyeân naøy ñöôïc giaùc yù ñaày ñuû. Ñaïi-ñöùc, neáu con nghe coù Tyø kheo ôû truù xöù naøo cheát maø Phaät thoï kyù cho vò aáy laø sanh ñaõ taïân, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc neân laøm ñaõ laøm xong, töï bieát taùc chöùng, ñöôïc chöùng quaû A-la-haùn. Con seõ hoûi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu xin cho con vì nhaân duyeân naøy ñöôïc giaùc yù ñaày ñuû. Ñaïi-ñöùc, nhö theá Taøi phöôùc ñöùc cuûa con ñöôïc thaønh töïu, do nhaân duyeân naøy con nhieáp ñöôïc Phaùp phöôùc ñöùc”. Phaät noùi: “Laønh thay Tyø-xaù-khö, ta cho coâ ñöôïc nhö nguyeän naøy, coâ

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27                                        7

haõy cuùng aùo taém cho Tyø kheo taêng… taùm ñieàu nguyeän treân. Tyø-xaù-khö, ñaây laø Taøi phöôùc ñöùc thaønh töïu, do nhaân duyeân naøy nhieáp ñöôïc Phaùp phöôùc ñöùc”. Phaät noùi phaùp cho Tyø-xaù-khö ñöôïc lôïi hæ roài cuøng chö taêng ra veà, veà ñeán truù xöù Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo caát chöùa aùo taém möa, tuøy yù maëc taém ôû ngoaøi ñaát troáng”. Sau khi Phaät cho caát chöùa aùo taém möa, caùc Tyø kheo lieàn may aùo roäng daøi, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi may aùo taém roäng daøi nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay caùc thaày neân may aùo taém möa ñuùng theo kích thöôùc: Chieàu daøi khoaûng saùu gang tay cuûa Phaät, chieàu roäng khoaûng hai gang röôõi. Neáu may quaù löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Phaät taïi nöôùc Duy-na-ly (Tyø-da-ly), nöôùc naøy ñaát maën vaø aåm öôùt neân caùc Tyø kheo maéc bònh gheû lôû, coù moät Tyø kheo gheû lôû chaûy maùu muû laøm dô y An-ñaø-hoäi. Phaät hoûi roõ nguyeân do roài do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caát chöùa y che phuû gheû cho ñeán möôøi ngaøy sau khi gheû laønh, neáu caát chöùa quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Sau khi Phaät cho caát chöùa y che gheû, caùc Tyø kheo lieàn may y roäng daøi, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi caát chöùa y che gheû roäng daøi nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay caùc thaày neân may y che phuû gheû ñuùng theo kích thöôùc: Chieàu daøi khoaûng boán gang tay cuûa Phaät, chieàu roäng khoaûng nöûa gang tay; neáu may quaù löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Phaät taïi nöôùc Duy-na-ly (Tyø-da-ly), luùc ñoù coù Tyø kheo xuaát tinh laøm dô ngoïa cuï, saùng sôùm giaët phôi ôû beân trong tinh xaù, khi Phaät ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc nhìn thaáy vieäc naøy neân sau khi thoï thöïc xong, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Saùng sôùm ta ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc nhìn thaáy ngoïa cuï dô giaët phôi trong tinh xaù, caùc thaày khoâng neân phôi nhö theá. Chuùng taêng duøng nhieàu ngoïa cuï khoâng bieát löôïng, caùc cö só deø xeûn ñeå cuùng döôøng caàu phöôùc, caùc thaày neân truø löôïng duøng ít thì toát. Neáu Tyø kheo loaïn nieäm,

8                                                                        BOÄ LUAÄT 5

khoâng nhaát taâm trong khi nguû thì coù naêm loãi: - Moät laø khoù nguû. - Hai laø khoù tænh thöùc. - Ba laø thaáy aùc moäng. - Boán laø khi nguû thieän thaàn khoâng hoä. - Naêm laø khi tænh thöùc taâm khoù nhaäp phaùp thieän giaùc quaùn. Ngöôïc laïi neáu Tyø kheo khoâng loaïn nieäm, nhaát taâm trong khi nguû thì coù naêm ñieàu thieän: - Moät laø khoâng khoù nguû. - Hai laø deã tænh thöùc. - Ba laø khoâng coù aùc moäng. - Boán laø khi nguû thieän thaàn hoä. - Naêm laø khi tænh thöùc taâm deã nhaäp phaùp thieän giaùc quaùn. Neáu Tyø kheo coù daâm noä si, chöa ñöôïc ly duïc, khoâng loaïn nieäm, nhaát taâm nguû nghæ coøn khoâng thaát tinh huoáng chi laø Tyø kheo lìa duïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo caát chöùa Ni-sö- ñaøn ñeå hoä ngoïa cuï cuûa Taêng, khoâng neân khoâng traûi Ni-sö-ñaøn maø ngoài treân ngoïa cuï cuûa Taêng. Sau khi Phaät cho caát chöùa Ni-sö-ñaøn, caùc Tyø kheo lieàn may roäng daøi, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi caát chöùa Ni-sö-ñaøn roäng daøi nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay caùc thaày neân may Ni-sö-ñaøn ñuùng theo kích thöôùc: Chieàu daøi khoaûng hai gang tay cuûa Phaät, chieàu roäng khoaûng nöûa gang tay; neáu may quaù löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo saùng sôùm Phaät ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong vaøo trong röøng An ñaø traûi Ni- sö-ñaøn döôùi moät goác caây ngoài. Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di cuõng vaøo trong röøng An ñaø, traûi Ni-sö-ñaøn döôùi moät goác caây ngoài caùch Phaät khoâng xa. Tröôûng laõo naøy thaân to lôùn, quyø goái hai tay caàm y nguyeän raèng: “Chöøng naøo Phaät seõ cho toâi may Ni-sö-ñaøn theâm moät gang tay cuûa Phaät nöõa thì môùi ñuû ngoài”. Ñeán xeá chieàu Phaät xuaát thieàn, do vieäc naøy neân nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Saùng nay ta ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong vaøo trong röøng A-nan-ñaø… nhö treân cho ñeán caâu môùi ñuû ngoài. Töø nay cho caùc thaày ñöôïc may theâm vieàn ngoaøi Ni-sö-ñaøn roäng khoaûng moät gang tay nöõa. Giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo muoán may Ni-sö-ñaøn thì phaûi may theo ñuùng kích thöôùc: Chieàu daøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27                                            9

hai gang tay cuûa Phaät, chieàu roäng nöûa gang tay vaø vieàn ngoaøi roäng moät gang tay. Neáu may quaù löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Phaät taïi nöôùc Ca-tyø-la-veä, Tröôûng laõo Nan-ñaø laø em cuûa Phaät do Di maãu sanh ra, thaân töông tôï nhö Phaät cuõng coù ba möôi hai töôùng toát, nhöng thaáp hôn Phaät boán ngoùn tay. Luùc ñoù Tröôûng laõo may y baèng löôïng y cuûa Phaät ñaép maëc khieán cho caùc Tyø kheo vaøo giôø thoï thöïc töø xa thaáy Nan-ñaø ñeán ñeàu töôûng laø Phaät neân ñöùng daäy nghinh ñoùn, khi Nan-ñaø ñeán gaàn môùi bieát laø khoâng phaûi Phaät neân caùc Thöôïng toøa ñeàu hoå theïn, nghó raèng: “Ñaây laø Haï toøa cuûa chuùng ta, taïi sao laïi ñöùng daäy nghinh ñoùn”, Nan-ñaø cuõng hoå theïn noùi raèng: “Ñaõ khieán cho caùc vò ñöùng daäy nghinh ñoùn toâi”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi may y baèng vôùi löôïng y cuûa Phaät, töø nay thaày neân may y giaûm bôùt thöôùc taác laïi. Y naøy neân ñem nhuoäm cho hoaïi saéc roài traûi phôi”. Quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu coù ai may y nhö theá, Taêng cuõng neân ñoàng taâm ñem nhuoäm cho hoaïi saéc roài traûi phôi. Töø nay neáu ai may y baèng löôïng y cuûa Phaät hoaëc daøi roäng hôn thì phaïm Ba-daät-ñeà. Y cuûa Nhö lai chieàu daøi laø chín gang tay, chieàu roäng laø saùu gang tay ”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø kheo ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài baïch raèng: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y Soâ-ma”, Phaät noùi: “Töø nay cho thaày ñöôïc maëc y Soâ-ma, vì sao, vì y Soâ-ma khoâng laøm trôû ngaïi söï ñaéc ñaïo, thaày neân ít muoán bieát ñuû, bieát thôøi bieát löôïng, neân sieâng hoïc thoï ít vaø duøng coù tieát ñoä, neân tu haïnh ñaàu ñaø ôû nôi yeân tónh ñeå tuøy chöùng Nieát baøn”. Laïi coù moät Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y Kieàu-thi-na”, Phaät noùi: “Töø nay cho thaày ñöôïc maëc y Kieàu-thi-na, vì sao, vì y naøy khoâng laøm trôû ngaïi söï ñaéc ñaïo, thaày neân ít muoán bieát ñuû, bieát thôøi bieát löôïng, neân sieâng hoïc thoï ít vaø duøng coù tieát ñoä, neân tu haïnh ñaàu ñaø ôû nôi yeân tónh ñeå tuøy chöùng Nieát baøn”. Laïi coù moät Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y Sa ni”, Phaät noùi: “Töø nay cho thaày ñöôïc maëc y Sa ni vì sao, vì y naøy… nhö treân cho ñeán tuøy chöùng Nieát baøn”. Laïi coù Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y Daõ-ma”, Phaät noùi: “Töø nay cho thaày ñöôïc maëc y Daõ-ma, vì sao, vì y naøy… nhö treân cho ñeán caâu tuøy chöùng Nieát baøn”. Luùc ñoù coù moät thöông buoân coù loaïi y Khaâm-baø-la, Suùy-di-laâu ñem baùn nhöng khoâng baùn ñöôïc giaù. Ngöôøi naøy nghe noùi neáu ai cuùng döôøng cho Tröôûng laõo Tu-boà-ñeàà thì ngay trong ñôøi naøy ñöôïc phöôùc baùo, lieàn

470                                                                       BOÄ LUAÄT 5

ñem chieác y naøy ñeán cuùng cho Tröôûng laõo Tu-boà-ñeàà. Tröôûng laõo khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho toâi thoï loaïi y naøy”, thöông buoân naøy saân giaän noùi: “Sa-moân Thích töû thöôøng khen ngôïi vieäc boá thí, nay coù ngöôøi thí laïi khoâng chòu thoï”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc thaày ñöôïc thoï y Khaâm-baø-la, vì sao, vì y naøy… nhö treân cho ñeán caâu tuøy chöùng Nieát baøn”. Laïi coù moät Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc thoï phaùp khoûa thaân”, Phaät noùi: “Thaày khoâng ñöôïc thoï phaùp khoûa thaân, neáu thoï thì phaïm Thaâu-lan-giaù, vì sao, vì phaùp khoûa thaân laø töôùng cuûa ngoaïi ñaïo”. Laïi coù Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y Khaâm-baø-la buùi toùc”, Phaät noùi: “Thaày khoâng ñöôïc maëc y Khaâm- baø-la buùi toùc, neáu maëc thì phaïm Thaâu-lan-giaù, vì sao, vì ñaây laø töôùng cuûa ngoaïi ñaïo”. Laïi coù Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y deät baèng loâng caùnh chim”, Phaät noùi: “Thaày khoâng ñöôïc maëc loaïi y naøy, neáu maëc thì phaïm Thaâu-lan-giaù, vì sao, vì ñaây laø töôùng cuûa ngoaïi ñaïo”. Laïi coù Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y deät baèng chæ sôïi thoâ”, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc maëc, neáu maëc thì phaïm Ñoät- kieát-la”. Laïi coù Tyø kheo ñeán xin Phaät cho maëc aùo da, Phaät noùi khoâng ñöôïc maëc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi coù Tyø kheo ñeán xin Phaät cho maëc moät y, Phaät noùi khoâng ñöôïc, neáu maëc moät y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi coù Tyø kheo ñeán xin Phaät cho maëc hai y thöôïng haï, Phaät noùi: “Tröôùc ñaây ta ñaõ cheá caùc Tyø kheo neân maëc ñuû ba y, khoâng ñöôïc thieáu cuõng khoâng ñöôïc nhieàu hôn. Neáu thieáu thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu nhieàu hôn thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu chæ maëc hai y thöôïng haï thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Laïi coù Tyø kheo ñeán xin Phaät cho maëc y keát baèng laù caây, Phaät noùi khoâng ñöôïc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi coù Tyø kheo ñeán xin Phaät cho maëc y keát baèng loaïi coû A-caâu hoaëc coû Baït-caâu, coû Caâu xa, coû Vaên nhaõ, coû Baø baø, coû rôm…, Phaät noùi taát caû ñeàu khoâng ñöôïc maëc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo deán baïch Phaät: “Theá toân, xin Phaät cho chuùng con ñöôïc caïo loâng treân thaân”, Phaät noùi khoâng ñöôïc, neáu caïo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi xin Phaät cho maëc y maøu xanh nguyeân chaát, Phaät noùi: “Caùc thaày ñeán xin ta hai ñieàu: Moät laø caïo loâng treân thaân, hai laø maëc y maøu xanh nguyeân chaát. Hai ñieàu naøy ñeàu khoâng cho, khoâng nhöõng maøu xanh maø taát caû maøu vaøng, ñoû, ñem, traéng nguyeân chaát thaûy ñeàu khoâng cho maëc; cho ñeán caùc loaïi y deät baèng loâng hay aùo da, aùo tay xeùo, aùo phuû ñaàu, aùo maëc xoû qua ñaàu, aùo coù hai tay, aùo ngaén, quaàn ngaén, khoá…

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27                                              471

thaûy ñeàu khoâng ñöôïc maëc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Laïi coù Tyø kheo ñeán xin Phaät cho maëc y deät baèng chæ sôïi thoâ Khaâm baït, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la, vì sao, vì maëc loaïi y naøy coù naêm ñieàu baát lôïi: - Moät laø trôøi laïnh maëc seõ laïnh theâm. - Hai laø trôøi noùng maëc seõ noùng theâm. - Ba laø thoâ. - Boán laø rít. - Naêm laø cöùng nhaéc khieán cho da cuûa ngöôøi bò thoâ cöùng”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Hyû ñaø caát y Taêng-giaø-leâ trong röøng An-ñaø, chæ maëc hai y thöôïng haï ñi vaøo thaønh khaát thöïc, khi trôû veà thì y bò maát, tìm khoâng thaáy lieàn ñem vieäc naøy baïch caùc Tyø kheo roài noùi: “Toâi khoâng bieát phaûi laøm sao”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Hyû ñaø: “Thaày coù thaät nhö vaäy khoâng?”, ñaùp: “Thaät nhö vaäy thöa Theá toân”, Phaät ñuû lôøi khen ngôïi haïnh xaû ly: “Neáu Tyø kheo soáng thieåu duïc thì y coát laø ñeå che thaân, thöùc aên coát laø ñeå nuoâi thaân, khoâng coù gì phaûi tham luyeán, nhöng Tyø kheo ñi ñeán ñaâu ñeàu khoâng neân rôøi y baùt, gioáng nhö chim bay trong hö khoâng thì loâng caùnh cuûa noù cuøng bay”, ñuû lôøi khen ngôïi haïnh xaû ly roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu caùc thaày khoâng thoï trì ba y thì khoâng neân vaøo nhaø theá tuïc, neáu vaøo thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trôøi möa neân Tröôûng laõo A-Nan ñem y Taêng-giaø-leâ caát trong Kyø laâm, chæ maëc hai y thöôïng haï ñi vaøo thaønh khaát thöïc. Caùc Tyø kheo thaáy roài lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi A-nan: “Thaày ñaõ thaät laøm nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm nhö theá thöa Theá toân”, laïi hoûi vì sao, ñaùp: “Vì luùc aáy trôøi möa lôùn”, Phaät ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu gaëp naêm nhaân duyeân cho caùc thaày ñöôïc ñem caát y Taêng-giaø-leâ: Moät laø coù truù xöù Tyø kheo, hai laø neáu thoï y Ca-hi-na, Ba laø neáu trôøi möa, boán laø trôøi saép möa vaø naêm laø neáu beân ngoaøi tuï laïc coù hoäi thí. Laïi coù naêm nhaân duyeân ñöôïc ñem caát y Taêng-giaø-leâ: Moät laø coù truù xöù Tyø kheo, hai laø neáu thoï y Ca-hi-na, Ba laø taïi caùc cöûa tieäm coù hoäi thí, boán laø trong phoá chôï coù hoäi thí vaø naêm laø ôû ñaàu ngaõ tö ñöôøng”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc ngoaïi ñaïo xuaát gia haï an cö xong, luùc töï töù caùc ñeä töû taïi gia cuûa hoï mang y vaät ñeán cung caáp ñaày ñuû. Caùc Öu-baø-taéc tín taâm thanh tònh ñoái vôùi Phaät phaùp lieàn suy nghó: “Caùc aùc sö taø phaùp naøy haï an cö xong, luùc töï töù coøn ñöôïc caùc ñeä töû taïi

472                                                                         BOÄ LUAÄT 5

gia cung caáp y vaät ñaày ñuû, huoáng chi caùc baäc Thaùnh taêng cuûa chuùng ta haï an cö xong, luùc töù laïi khoâng ñöôïc cuùng döôøng y vaät hay sao”, nghó roài lieàn mang y vaät ñeán trong Truùc laâm cuùng cho Taêng. Caùc Tyø kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi an cö xong, luùc töï töù ñöôïc thoï y vaät cuùng döôøng”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc thaày haï an cö xong, luùc töï töù ñöôïc tuøy yù thoï y vaät cuùng döôøng”. Luùc ñoù caùc Sa di ñeán xin chia y, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chia y an cö cho Sa di”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo neân cho, caùc Tyø kheo khoâng bieát neân cho bao nhieâu, Phaät noùi: “Caùc Sa di hoaëc ñöùng hoaëc ngoài theo thöù lôùp ñeå cho ñaøn vieät töï tay cuùng döôøng, ít hay nhieàu ñeàu thuoäc veà Sa di. Neáu ñaøn vieät khoâng phaân bieät maø chia laøm boán phaàn thì phaàn thöù tö neân chia cho Sa di”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc ngoaïi ñaïo xuaát gia haï an cö xong, luùc töï töù caùc ñeä töû taïi gia cuûa hoï mang caùc vaät caàn duøng ñeán boá thí nhö bình, chaäu, duø, quaït, giaøy deùp…. Caùc Öu-baø-taéc tín taâm thanh tònh ñoái vôùi Phaät phaùp lieàn suy nghó: “Caùc aùc sö taø phaùp naøy haï an cö xong, luùc töï töù coøn ñöôïc caùc ñeä töû taïi gia cung caáp caùc vaät caàn duøng ñaày ñuû, huoáng chi caùc baäc Thaùnh taêng cuûa chuùng ta haï an cö xong, luùc töù laïi khoâng ñöôïc cuùng döôøng hay sao”, nghó roài lieàn mang caùc vaät duøng cuûa-Tyø kheo ñeán trong Truùc laâm cuùng cho Taêng nhö baùt, Caâu-baùt-ña-la, baùn Baùt-ña-la, Kieàn tö, baùn Kieàn tö, daây löng, quaït, giaøy deùp…. Caùc Tyø kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi an cö xong, luùc töï töù ñöôïc thoï cuùng döôøng caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo ”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc thaày haï an cö xong, luùc töï töù ñöôïc tuøy yù thoï cuùng döôøng caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo”. Luùc ñoù caùc Sa di ñeán xin chia caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chia caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo cho Sa di”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi neân cho, caùc Tyø kheo khoâng bieát neân cho bao nhieâu, Phaät noùi: “Caùc Sa di hoaëc ñöùng hoaëc ngoài theo thöù lôùp ñeå cho ñaøn vieät töï tay cuùng döôøng, ít hay nhieàu ñeàu thuoäc veà Sa di. Neáu ñaøn vieät khoâng phaân bieät maø chia laøm boán phaàn thì phaàn thöù tö neân chia cho Sa di”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Baït-nan-ñaø Thích töû vì muoán ñöôïc nhieàu cuùng döôøng neân an cö caû hai choã, caùc Tyø kheo khoâng bieát choã naøo neân chia phaàn y cho Baït-nan-ñaø, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Choã an cö neân chia cho phaàn y”, caùc Tyø kheo noùi: “Baït-nan-ñaø an cö caû hai choã”, Phaät hoûi : “Baït-nan-ñaø an cö nôi naøo nhieàu ngaøy nhaát?”, ñaùp laø ngaøy an cö ôû hai nôi baèng nhau, Phaät hoûi: “Baït-nan-ñaø töï töù ôû choã naøo?”, ñaùp laø töï töù ôû caû hai nôi, Phaät noùi: “Neáu theá thì töï töù nôi naøo tröôùc, nôi ñoù neân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27                                         473

chia cho phaàn y”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo thaùng cuoái haï, Baït-nan-ñaø ñi ñeán caùc tinh xaù ñeå doø xeùt xem choã naøo ñöôïc cuùng döôøng nhieàu y vaät. Töø xa caùc Tyø kheo thaáy Baït-nan-ñaø ñi ñeán lieàn ñöùng daäy nghinh ñoùn, môøi ngoài roài thaêm hoûi coù an laïc hay khoâng. Im laëng moät laùt, Baït-nan-ñaø lieàn hoûi caùc Tyø kheo: “Truù xöù naøy an cö coù ñöôïc cuùng döôøng y vaät khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, laïi hoûi chia chöa, ñaùp laø chöa chia, lieàn baûo mang ñeán ñeå chia, caùc Tyø kheo lieàn mang ñeán cho Baït-nan-ñaø chia. Sau khi chia xong, vò Thöôïng toøa nhaän phaàn cuûa mình roài ñi, Baït-nan-ñaø baûo chôø moät chuùt, Thöôïng toøa hoûi coù vieäc gì, ñaùp laø cöù ñôïi. Do Baït-nan-ñaø coù bieän taøi thuyeát phaùp vôùi ñuû ngoân töø khieán cho vò Thöôïng toøa naøy nghe phaùp xong raát hoan hæ, vì aùi phaùp neân noùi vôùi Baït-nan-ñaø: “Phaàn y naøy cuûa toâi xin cuùng cho thaày”, cöù nhö theá caùc Tyø kheo trong truù xöù naøy ñeàu ñem phaàn y cuûa mình cuùng döôøng heát cho Baït-nan-ñaø, khoâng phaûi chæ moät truï xöù naøy maø caùc truù xöù khaùc cuõng vaäy neân Baït-nan-ñaø ñöôïc raát nhieàu y vaät gaùnh veà Kyø laâm. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñang kinh haønh ôû choã ñaát troáng beân ngoaøi cöûa Kyø hoaøn, töø xa thaáy Baït-nan-ñaø gaùnh y vaät ñi ñeán lieàn noùi vôùi nhau: “Baït-nan-ñaø naøy laø ngöôøi khoâng bieát xaáu hoå, coù laøm ñieàu xaáu thaáy nghe nghi neân môùi thoï ñöôïc nhieàu y vaät nhö theá mang veà”. Khi Baït-nan-ñaø ñeán gaàn, caùc Tyø kheo hoûi: “Y vaät naøy töø ñaâu coù ñöôïc?”, ñaùp: “Do toâi thuyeát phaùp cho caùc Tyø kheo hay neân ñöôïc”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo an cö ôû choã naøy laïi ñi ñeán caùc choã khaùc thoï phaàn y”, nhöng luùc ñoù Phaät chæ quôû traùch chöù chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Kieàu-taùt-la cuøng ñaïi chuùng an cö taïi moät truï xöù, luùc ñoù caùc cö só trong nöôùc naøy cuùng döôøng raát nhieàu y cho Taêng hoaëc cuùng ôû trong phoøng rieâng, hoaëc cuùng sau haï an cö. Naêm sau Phaät an cö trong Kyø laâm, trong truù xöù naøy coù hai Tyø kheo an cö, caùc cö só suy nghó: “Chuùng ta neân cuùng haï an cö nhö xöa, khoâng neân boû pheá, caùc Tyø kheo ñöôïc cuùng döôøng coøn chuùng ta ñöôïc phöôùc”, nghó roài lieàn mang nhieàu y vaät ñeán cuùng cho Taêng an cö. Hai Tyø kheo naøy suy nghó: “Y vaät cuùng döôøng quaù nhieàu, chuùng ta chæ coù hai, neáu ñem chia khoâng bieát seõ maéc toäi gì”, do taâm nghi neân khoâng chia y vaät. Luùc ñoù vaøo thaùng sau haï, Baït-nan-ñaø ñi ñeán caùc tinh xaù ñeå doø xeùt xem choã naøo ñöôïc cuùng döôøng nhieàu y vaät. Baït-nan-ñaø suy nghó: “Naêm tröôùc Phaät an cö nôi ñaây, nhaát

474                                                                     BOÄ LUAÄT 5

ñònh nôi ñoù ñöôïc cuùng nhieàu y vaät”, nghó roài lieàn ñi ñeán truù xöù naøy. Töø xa hai Tyø kheo thaáy Baït-nan-ñaø ñi ñeán lieàn ñöùng daäy nghinh ñoùn, môøi ngoài roài thaêm hoûi coù an laïc hay khoâng. Im laêng moät laùt, Baït-nan-ñaø lieàn hoûi hai Tyø kheo: “Truù xöù naøy an cö coù ñöôïc cuùng döôøng y vaät khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, laïi hoûi chia chöa, ñaùp laø chöa chia, laïi hoûi vì sao khoâng chia, ñaùp: “Y vaät quaù nhieâu, chuùng toâi chæ coù hai, sôï chia khoâng bieát seõ phaïm toäi gì, do taâm nghi neân khoâng chia”, Baït-nan-ñaø noùi: “Hai thaày khoâng chia laø ñuùng, neáu chia roài khoâng bieát seõ phaïm toäi gì”, hai Tyø kheo hoûi: “Thaày coù theát chia giuùp ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Taát nhieân laø ñöôïc, chæ caàn laøm yeát ma”. Hai Tyø kheo naøy lieàn mang taát caû y vaät ñeán cho Baït-nan-ñaø chia, Baït-nan-ñaø chia laøm ba phaàn, moät phaàn ñöa cho hai Tyø kheo, coøn hai phaàn cho mình vaø noùi raèng: “Hai thaày haõy laéng nghe taùc phaùp yeát ma”, lieàn noùi keä: “Hai thaày ñöôïc moät phaàn, Toång coäng laø ba phaàn. Hai phaàn naøy vôùi toâi, Toâi cuõng coù ba phaàn”. Hai Tyø kheo hoûi: “Yeát ma chia nhö vaäy coù oån khoâng?”, ñaùp laø raát oån, noùi roài lieàn gaùnh y ñi, hai Tyø kheo noùi: “Nhöng hai chuùng toâi chöa ñöôïc chia”, Baït-nan-ñaø noùi: “Neáu toâi chia cho hai thaày thì ngöôøi bieát phaùp phaûi ñöôïc moät caùi y toát”, ñaùp laø ñöôïc, Baït-nan-ñaø lieàn choïn laáy moät caùi y quyù giaù ñeå rieâng ra roài chia soá y coøn laïi laøm hai phaàn cho hai Tyø kheo, chia xong lieàn gaùnh y trôû veà Kyø hoaøn. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñang kinh haønh ôû choã ñaát troáng beân ngoaøi cöûa Kyø hoaøn, töø xa thaáy Baït- nan-ñaø gaùnh y vaät ñi ñeán lieàn noùi vôùi nhau: “Baït-nan-ñaø naøy laø ngöôøi khoâng bieát xaáu hoå, coù laøm ñieàu xaáu thaáy nghe nghi neân môùi thoï ñöôïc nhieàu y vaät nhö theá mang veà”. Khi Baït-nan-ñaø ñeán gaàn, caùc Tyø kheo hoûi: “Y vaät naøy töø ñaâu coù ñöôïc?”, Baït-nan-ñaø lieàn ñem vieäc treân keå laïi cho caùc Tyø kheo nghe. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi coá tình ñoaït laáy y vaät cuûa-Tyø kheo khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Baït-nan-ñaø naøy khoâng phaûi chæ ñôøi naøy maø trong quaù khöù cuõng ñaõ ñoaït laáy vaät thöïc cuûa hai ngöôøi naøy. Caùc thaày haõy laéng nghe: Thuôû xöa trong moät khuùc soâng coù hai con raùi caù baét ñöôïc moät con caù cheùp lôùn trong soâng, do khoâng bieát neân chia nhö theá naøo neân caû hai

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27                                          475

ñöùng ñoù ñeå giöõ con caù. Luùc ñoù coù moät con daõ can muoán ñeán bôø soâng ñeå uoáng nöôùc, thaáy vaäy lieàn hoûi nguyeân do, raùi caù noùi: “Chuùng con baét ñöôïc moät con caù cheùp lôùn trong soâng nhöng khoâng bieát neân chia nhö theá naøo, caäu coù theå chia giuùp chuùng con ñöôïc khoâng?”, daõ can noùi: “Taát nhieân laø ñöôïc, chæ caàn noùi keä”, daõ can lieàn chia con caù ra laøm ba phaàn roài hoûi raùi caù: “Ai thích soáng ôû choã caïn”, moät con ñaùp laø con, laïi hoûi: “Ai thích soáng ôû choã saâu”, con coøn laïi ñaùp laø con, daõ can noùi: “Haõy nghe ta noùi keä: Vaøo caïn ñöôïc phaàn ñuoâi, Vaøo saâu ñöôïc phaàn ñaàu, Phaàn thòt ôû giöõa thaân, Chia cho ngöôøi bieát phaùp”. Noùi roài lieàn ngaäm phaàn thòt caù ñi, moät con daõ can caùi thaáy lieàn noùi keä hoûi: “Anh töø choã naøo veà, Trong mieäng laïi ngaäm ñaày, Khoâng ñaàu ñuoâi nhö theá, Thòt caù cheùp aên ngon”, Daõ can noùi keä ñaùp: “Ngöôøi bieát caùch aên noùi, Nhöng khoâng bieát phaân chia, Ngöôøi bieát caùch phaân chia, Nhö quan ñöôïc kho baùu, Phaàn thòt caù cheùp naøy, Thuoäc veà toâi ñöôïc aên”. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Hai con raùi caù thuôû xöa chính laø hai Tyø kheo kia ngaøy nay, daõ can ngaøy xöa chính laø Baït-nan-ñaø ngaøy nay. Thuôû xöa Baït-nan-ñaø ñaõ chieám ñoaït vaät thöïc, nay laïi chieám ñoaït y”, Phaät quôû traùch Baït-nan-ñaø roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu an cö trong truù xöù naøy thì khoâng ñöôïc ñeán caùc truù xöù khaùc thoï phaàn y, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù truù xöù chæ coù moät Tyø kheo an cö, moïi ngöôøi mang nhieàu y vaät ñeán cuùng cho Taêng an cö, tuy moïi ngöôøi cuùng nhieàu y vaät cho Taêng an cö nhöng truù xöù naøy chæ coù moät Tyø kheo an cö thì Tyø kheo naøy ñöôïc thoï. Truù xöù coù hai, ba, boán Tyø kheo an cö cuõng gioáng nhö theá; coù hay khoâng coù truù xöù, nôi khoâng coù tuï laïc vaø nôi A-lan-nhaõ cuõng gioáng nhö theá. Coù truù xöù chæ coù moät Tyø kheo an cö, moïi ngöôøi vì khaùch Tyø kheo neân mang nhieàu y vaät ñeán cuùng cho Taêng an cö, tuy moïi ngöôøi vì khaùch

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28

Tyø kheo cuùng nhieàu y vaät cho Taêng an cö neân chia, nhöng vì truù xöù naøy chæ coù moät Tyø kheo an cö neân Tyø kheo naøy ñöôïc thoï. Truù xöù coù hai, ba, boán Tyø kheo cuõng gioáng nhö theá; coù truù xöù hay khoâng coù truù xöù, nôi khoâng coù tuï laïc vaø nôi A-lan-nhaõ cuõng gioáng nhö vaäy. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, luùc töï töù xong Taêng bò phaù coù ñöôïc chia phaàn y an cö khoâng?”, Phaät noùi ñöôïc chia; laïi hoûi: “Töï töù xong, Tyø kheo bò cöû coù ñöôïc chia phaàn y an cö khoâng?”, Phaät noùi khoâng ñöôïc chia, laïi hoûi: “Töï töù xong, neáu Tyø kheo ñi ñeán choã beø ñaûng khaùc coù ñöôïc chia phaàn y an cö khoâng?”, Phaät noùi: “Neáu ñeán ôû trong chuùng nhö phaùp thì ñöôïc chia”, laïi hoûi: “Töï töù xong, neáu Tyø kheo töï noùi toâi laø baïch y thì coù ñöôïc chia phaàn y an cö khoâng?”, Phaät noùi khoâng ñöôïc chia, laïi hoûi: “Töï töù xong, neáu Tyø kheo töï noùi toâi laø Sa di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø kheo ni, ngöôøi vieät teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông; taát caû caùc haïng ngöôøi naøy coù ñöôïc chia phaàn y an cö khoâng?”, Phaät noùi khoâng ñöôïc chia, laïi hoûi: “Töï töù xong, neáu Tyø kheo du haønh ñeán nöôùc khaùc thì coù ñöôïc chia phaàn y an cö khoâng?”, Phaät noùi: “Coù hai tröôøng hôïp ñöôïc chia vaø khoâng ñöôïc chia. Ñöôïc chia laø bieát roõ vò aáy seõ trôû veà; khoâng ñöôïc chia laø bieát chaéc vò aáy seõ khoâng trôû veà. Neáu khi ñi vò aáy coù nhôø ngöôøi laáy giuøm thì taát caû phaàn y vaät neân ñöôïc chia, neáu khoâng nhôø laáy giuøm thì khoâng neân chia; ngöôøi ñöôïc nhôø laáy giuøm thì taêng neân sai laøm thay phaàn coâng taùc cuûa vò aáy”.


















BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 28

PHAÙP Y THÖÙ 7 (Tieáp Theo)

Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Ñöôïc cuùng döôøng coù taùm tröôøng hôïp: - Moät laø Trong giôùi ñöôïc cuùng döôøng, - Hai laø Nöông ôû maø ñöôïc cuùng döôøng, - Ba laø Laøm cheá haïn ñöôïc cuùng döôøng, - Boán laø caáp cho maø ñöôïc cuùng döôøng, - Naêm laø Taêng ñöôïc cuùng döôøng, - Saùu laø Hieän tieàn ñöôïc cuùng döôøng, - Baûy laø Haï an cö ñöôïc cuùng döôøng, - Taùm laø Chæ ñònh maø ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø trong giôùi ñöôïc cuùng döôøng?: Nhö coù ngöôøi noùi y naøy cuùng döôøng cho Taêng ôû truù xöù naøy, ñeán thaùng sau haï Taêng thoï y Ca-hi- na thì ai thoï y naøy; Phaät noùi: “Tuy ñeán thaùng sau haï Taêng thoï y Ca-hi-na nhöng Tyø kheo phaûi vaøo trong giôùi naøy môùi ñöôïc thoï”. Ñaây goïi laø trong giôùi ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø nöông ôû maø ñöôïc cuùng döôøng? Nhö nhieàu Tyø kheo ôû trong nhieàu truù xöù ñaõ keát noäi giôùi haï an cö, töï töù xong lieàn xaû giôùi cuõ ñeå keát laïi giôùi môùi bao goàm töôøng vaùch cuûa Taêng phöôøng. Truù xöù naøy coù nhieàu ngöôøi mang y vaät ñeán cuùng cho Taêng haï an cö neân chia thì ai thoï y vaät naøy; Phaät noùi: “Tuy giôùi cuõ ñaõ xaû nhöng caùc Tyø kheo trong nhieàu truù xöù ñaõ keát noäi giôùi haï an cö thì y vaät naøy neân chia cho caùc Tyø kheo aáy”. Ñaây goïi laø nöông ôû maø ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø laøm cheá haïn maø ñöôïc cuùng döôøng?: Nhö coù truù xöù coù hai boä taêng, khi kieát haï an cö coù boä chuùng thoï phaùp, coù boä chuùng khoâng thoï phaùp. Chuùng taêng thoï phaùp an cö laøm cheá haïn nhö sau: “Doøng toäc naøy cuùng döôøng thì chuùng toâi thoï, doøng toäc khaùc cuùng döôøng thì caùc vò thoï; nhaø naøy cuùng döôøng thì chuùng toâi thoï, nhaø khaùc cuùng döôøng thì caùc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28

vò thoï; choã naøy cuùng döôøng thì chuùng toâi thoï, choã khaùc cuùng döôøng thì caùc vò thoï; tuï laïc trong choã naøy cuùng thì chuùng toâi thoï, tuï laïc trong choã khaùc cuùng thì caùc vò thoï; haønh xöù trong choã naøy cuùng thì chuùng toâi thoï, haønh xöù trong choã khaùc cuùng thì caùc vò thoï…”. Neáu nhöõng ngöôøi trong truù xöù ñoù theo vò Thöôïng toøa cuùng döôøng y vaät cho Taêng an cö neân chia thì ai ñöôïc thoï, Phaät noùi: “Theo vò Thöôïng toøa cuûa boä chuùng naøo thì y vaät thuoäc veà boä chuùng aáy”. Neáu ñaøn vieät theo hai vò Thöôïng toøa cuùng döôøng y vaät cho Taêng an cö neân chia thì ai ñöôïc thoï, Phaät noùi: “Neáu hai Thöôïng toøa ñeàu laø Thöôïng toøa cuûa moät boä chuùng thì y vaät thuoäc veà boä chuùng aáy. Neáu hai Thöôïng toøa moãi vò laø Thöôïng toøa cuûa moät boä chuùng thì y vaät thuoäc veà caû hai boä chuùng”. Neáu nhö theá thì y vaät neân chia nhö theá naøo, Phaät noùi: “Thöù lôùp neân chia ñeàu laøm boán phaàn, phaàn thöù tö neân chia cho Sa di”. Ñaây goïi laø Laøm cheá haïn ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø caáp cho maø ñöôïc cuùng döôøng? Neáu ñaøn vieät vì ngöôøi hay vì nhaân duyeân maø cuùng döôøng thì vaøo nhöõng ngaøy nhö moàng taùm, hai möôi ba, hai möôi boán, hai möôi chín, möôøi laêm, ba möôi, möôøi saùu, moàng moät hoaëc ngaøy boá taùt chæ caàn caáp moät ñoàng tieàn cho truù xöù naøo thì y vaät cuùng döôøng thuoäc veà truù xöù aáy. Ñaây goïi laø Caáp cho maø ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø Taêng ñöôïc cuùng döôøng? Nhö coù ñaøn vieät noùi y naøy cuùng döôøng cho Taêng ôû truù xöù naøy, ñeán thaùng sau haï truù xöù naøy khoâng thoï y Ca-hi-na thì y naøy ai ñöôïc thoï; Phaät noùi: “Thaùng sau haï tuy truù xöù naøy khoâng thoï y Ca-hi-na nhöng y naøy ñaõ thuoäc veà caùc Tyø kheo trong truù xöù naøy”. Ñaây goïi laø Taêng ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø Hieän tieàn taêng ñöôïc cuùng döôøng? Nhö coù ñaøn vieät noùi y naøy cuùng cho Hieän tieàn taêng ôû truù xöù naøy, ñeán thaùng sau haï truù xöù naøy thoï y Ca-hi-na thì y naøy ai ñöôïc thoï; Phaät noùi: “Tuy thaùng sau haï truù xöù naøy thoï y Ca-hi-na nhöng y naøy ñaõ thuoäc veà Hieän tieàn taêng ôû truù xöù naøy”. Ñaây goïi laø Hieän tieàn taêng ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø haï an cö ñöôïc cuùng döôøng? Nhö coù ñaøn vieät noùi y naøy cuùng cho taêng haï an cö ôû truù xöù naøy, ñeán thaùng sau haï truù xöù naøy khoâng thoï y chn thì y naøy ai ñöôïc thoï; Phaät noùi: “Tuy thaùng sau haï truù xöù naøy khoâng thoï y chn nhöng caùc Tyø kheo trong truù xöù naøy ñaõ haï an cö xong neân ñöôïc thoï y naøy”. Ñaây goïi laø Haï an cö ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø Chæ ñònh maø ñöôïc cuùng döôøng? Nhö coù ñaøn vieät noùi y naøy cuùng cho Taêng ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät hoaëc Taêng ôû trong nuùi Tyø baø la baït thuû, hoaëc Taêng ôû trong nuùi Taùt-da-baø-na-cöïu-haø… thì y naøy ai ñöôïc thoï; Phaät noùi: “Hoï chæ ñònh Taêng choã naøo thì Taêng ôû choã aáy ñöôïc

BOÄ LUAÄT 5

thoï”. Ñaây goïi laø Chæ ñònh maø ñöôïc cuùng döôøng.” Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo thaùng sau haï Tröôûng laõo YÙ sö cuøng naêm traêm Tyø kheo du haønh caùc nöôùc, nhôø coù Tröôûng laõo YÙ sö neân Taêng ñöôïc cuùng döôøng ñaày ñuû thôøi thöïc Ñaùt-baùt-la, caùc moùn chaùo vaø nhieàu y vaät. Caùc Tyø kheo bieát coù ñöôïc söï cuùng döôøng naøy laø nhôø Tröôûng laõo YÙ sö neân ñeán baïch Tröôûng laõo raèng: “Nhôø coù Tröôûng laõo neân chuùng taêng môùi ñöôïc cuùng döôøng ñaày ñuû nhö theá naøy, xin hoûi Tröôûng laõo y vaät naøy ai ñöôïc thoï?”, Tröôûng laõo YÙ sö noùi: “Nhö trong Tyø-ni Phaät ñaõ noùi: “Neáu moät truï xöù coù moät Tyø kheo haï an cö, nhieàu ngöôøi tuy vì Tyø kheo khaùch neân cuùng döôøng y vaät cho chuùng taêng, nhöng truù xöù naøy chæ coù moät Tyø kheo haï an cö thì vò naøy ñöôïc thoï. Truù xöù coù hai, ba, boán Tyø kheo cuõng gioáng nhö theá; coù truù xöù hay khoâng coù truù xöù, nôi khoâng coù tuï laïc hay nôi A-lan-nhaõ cuõng nhö theá”. Naøy caùc Tröôûng laõo, vì nhö theá neân Tyø kheo kia ñöôïc thoï y vaät”. Khoâng phaûi chæ Tröôûng laõo YÙ sö maø Tröôûng laõo Da xaù, Tröôûng laõo Da thuû ñaø cuõng noùi nhö theá. Luùc ñoù coù nhieàu Tyø kheo Thöôïng toøa, Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp laø thöôïng thuû truï trong moät vöôøn rau thuoäc thaønh Ba laø lôïi phaát. Taïi nöôùc Ma-kieät-ñaø coù moät truï xöù coù moät Tyø kheo an cö, nhieàu ngöôøi nôi ñaây mang nhieàu y vaät ñeán cuùng cho Taêng an cö, Tyø kheo naøy suy nghó: “Moïi ngöôøi mang nhieàu y vaät cuùng cho Taêng an cö, ta chæ coù moät mình khoâng phaûi taêng, ta neân ñeán hoûi Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp vaø caùc Thöôïng toøa-Tyø kheo y vaät naøy ai ñöôïc thoï”, nghó roài lieàn ñeán hoûi, caùc Tröôûng laõo naøy noùi: “Nhö trong Tyø-ni Phaät coù daïy: Coù truù xöù coù moät Tyø kheo an cö, tuy moïi ngöôøi nôi ñaây mang nhieàu y vaät cuùng cho Taêng an cö, nhöng truù xöù naøy chæ coù moät Tyø kheo thì y vaät naøy neân thuoäc veà Tyø kheo naøy. Truù xöù coù hai, ba, boán Tyø kheo cuõng gioáng nhö theá; coù truù xöù hay khoâng coù truù xöù, nôi khoâng coù tuï laïc vaø nôi A-lan-nhaõ cuõng nhö theá. Vì vaäy y vaät naøy Tyø kheo an cö ñöôïc thoï”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù con cuûa cö só Caáp-coâ-ñoäcteân laø Taêng ca- la-xoa ñeán trong Kyø hoaøn thieát thöïc cuùng döôøng chuùng taêng. Trong ñaïi hoäi coù tôùi moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø kheo, caùc cö só thaáy ñaïi chuùng taäp hoïp ñoâng ñuû neân muoán cuùng nhieàu y vaät cho Hieän tieàn taêng. Cöïu Tyø kheo lieàn noùi: “Thaùng cuoái haï coù thoï y Ca-hi-na”, ñeán luùc ñoù hoï mang nhieàu y vaät ñeán cuùng döôøng cho Taêng an cö neân chia, caùc Tyø kheo khoâng bieát y vaät naøy ai ñöôïc thoï neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Tuy thaùng cuoái haï truù xöù naøy thoï y Ca-hi-na, nhöng y vaät naøy laø y nhaân duyeân neân Hieän tieàn taêng ñöôïc chia”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo chöùng A-la-haùn baùt nieát

480                                                                    BOÄ LUAÄT 5

baøn, coù ngöôøi vì Tyø kheo naøy thieát thöïc cuùng döôøng chuùng taêng ôû trong Kyø hoaøn. Trong ñaïi hoäi coù tôùi moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø kheo, caùc cö só thaáy ñaïi chuùng taäp hoïp ñoâng ñuû neân muoán cuùng nhieàu y vaät cho Hieän tieàn taêng. Cöïu Tyø kheo lieàn noùi: “Thaùng cuoái haï coù thoï y Ca- hi-na”, ñeán luùc ñoù hoï mang nhieàu y vaät ñeán cuùng döôøng cho Taêng an cö neân chia, caùc Tyø kheo khoâng bieát y vaät naøy ai ñöôïc thoï neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Tuy thaùng cuoái haï truù xöù naøy thoï y Ca-hi-na, nhöng y vaät naøy laø y nhaân duyeân neân Hieän tieàn taêng ñöôïc chia”. Luùc ñoù caùc Sa di ñeán xin chia y, caùc Tyø kheo khoâng cho, noùi raèng: “Phaät tuy cho ñem y an cö vaø caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo chia cho Sa di, nhöng Phaät chöa cho ñem y nhaân duyeân chia cho Sa di”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi neân cho, caùc Tyø kheo khoâng bieát neân cho bao nhieâu, Phaät noùi: “Caùc Sa di hoaëc ñöùng hoaëc ngoài theo thöù lôùp ñeå cho ñaøn vieät töï tay cuùng döôøng, ít hay nhieàu ñeàu thuoäc veà Sa di. Neáu ñaøn vieät khoâng phaân bieät maø chia laøm boán phaàn thì phaàn thöù tö neân chia cho Sa di”.Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù cö só Caáp-coâ-ñoäcñaõ qua ñôøi neân tinh xaù Kyø hoaøn cuõng bò hö hoaïi theo, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu trong chuùng coù Tyø kheo naøo tu boå laïi ñöôïc thì neân nhö phaùp tu boå”. Caùc Tyø kheo tuy coá gaéng tu boå nhöng vaãn khoâng theå laøm cho heát hö hoaïi lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Cö só Caáp-coâ- ñoäccoù ngöôøi con teân laø Taêng ca-la-xoa, caùc thaày neân ñeán gaëp ngöôøi naøy noùi raèng: “Tinh xaù Kyø hoaøn laø do cha oâng kieán laäp, nay bò hö hoaïi oâng coù theå truøng tu ñöôïc khoâng”, caùc Tyø kheo vaâng lôøi Phaät daïy ñeán gaëp Taêng ca-la-xoa noùi nhö treân, Taêng-ca-la-xoa noùi: “Caùc Ñaïi-ñöùc, toâi bieát tröôùc kia cha toâi ñaõ boû ra möôøi taùm vaïn öùc tieàn vaøng mua ñaát xaây tinh xaù cuùng cho Phaät vaø Taêng, nhöng nay bò hö hoaïi thì khoâng phaûi laø vieäc cuûa toâi. Neáu Taêng giao tinh xaù cho toâi thì toâi seõ truøng tu”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn trôû veà baïch Phaät, Phaät noùi: “Taêng neân giao tinh xaù cho Taêng ca-la-xoa. Naøy caùc Tyø kheo, coù hai haïng ngöôøi thaønh töïu ñaïi phöôùc ñöùc: Moät laø ngöôøi kieán laäp vaø hai laø ngöôøi truøng tu. Caû hai haïng ngöôøi naøy ñeàu ñöôïc voâ löôïng phöôùc ñöùc. Phaùp giao tinh xaù Kyø hoaøn cho Taêng ca-la-xoa nhö sau: Taêng ca- la- xoa neân vaøo trong giôùi, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, tinh xaù Kyø hoaøn naøy nay voâ chuû, Taêng ca-la- xoa muoán truøng tu. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giao tinh xaù Kyø hoaøn voâ chuû naøy cho Taêng ca-la-xoa truøng tu. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay giao tinh xaù Kyø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28                                          481

hoaøn voâ chuû naøy cho Taêng ca-la-xoa truøng tu xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo, vaøo thaùng xuaân y Ca-hi-na ñaõ xaû, truù xöù naøy ñöôïc cuùng nhieàu y vaät, hieän tieàn taêng neân chia. Tyø kheo naøy suy nghó: “Truù xöù naøy ñöôïc cuùng nhieàu y vaät hieän tieàn taêng neân chia, ta chæ coù moät ngöôøi, khoâng phaûi taêng, ta neân ñeán hoûi Phaät y vaät naøy ai ñöôïc thoï”, nghó roài lieàn ñeán baïch Phaät, Phaät noùi: “Vaøo thaùng xuaân y Ca-hi-na ñaõ xaû roài”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo, luùc ñoù truù xöù naøy ñöôïc cuùng nhieàu y vaät, hieän tieàn taêng neân chia. Tyø kheo naøy suy nghó: “Truù xöù naøy ñöôïc cuùng nhieàu y vaät hieän tieàn taêng neân chia, ta chæ coù moät ngöôøi, khoâng phaûi taêng, ta neân ñeán hoûi Phaät y vaät naøy ai ñöôïc thoï”, nghó roài lieàn ñeán baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu truù xöù chæ coù moät Tyø kheo maø ñöôïc cuùng nhieàu y vaät hieän tieàn taêng neân chia thì Tyø kheo naøy ñöôïc thoï y vaät naøy. Khi thoï neân taâm nieäm mieäng noùi raèng: “Y vaät naøy do Taêng maø ñöôïc, y vaät neân chia naøy nay thuoäc veà toâi, toâi seõ hoä trì vaø thoï duïng”. Laøm nhö vaäy goïi laø ñöôïc yeát ma, sau ñoù neáu coù Tyø kheo khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc gaéng göôïng ñoøi. Neáu khoâng laøm yeát ma nhö theá thì Tyø kheo khoâng ñöôïc thoï y vaät naøy, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo naøy neân ñem y vaät naøy chia cho Tyø kheo khaùc; neáu khoâng laøm nhö vaäy thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø kheo khaùc ”. Neáu truù xöù coù hai Tyø kheo thì neân chia y vaät theo hai caùch: Moät laø trieån chuyeån chia vaø hai laø töï thoï chia. Sao goïi laø trieån chuyeån chia?: Moät Tyø kheo neân noùi raèng: “Y vaät naøy moïi ngöôøi cuùng cho taêng neân chia, phaàn beân naøy laø phaàn cuûa toâi, phaàn beân kia laø phaàn cuûa thaày, thaày neân hoä trì vaø thoï duïng”, Tyø kheo kia cuõng neân noùi gioáng nhö vaäy. Ñaây goïi laø trieån chuyeån chia. Sao goïi laø töï thoï chia?: Moät Tyø kheo neân noùi raèng: “Y vaät naøy moïi ngöôøi cuùng cho hieän tieàn taêng neân chia, soá y vaät naøy thuoäc veà thaày, thaày neân nhaän, neân hoä trì vaø thoï duïng”, Tyø kheo kia cuõng neân noùi gioáng nhö vaäy. Ñaây goïi laø töï thoï chia. Laøm nhö vaäy goïi laø ñöôïc yeát ma, sau ñoù neáu coù Tyø kheo khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc gaéng göôïng ñoøi. Neáu khoâng laøm yeát ma nhö theá thì Tyø kheo khoâng ñöôïc thoï y vaät naøy, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo naøy neân ñem y vaät naøy chia cho Tyø kheo khaùc; neáu khoâng laøm nhö vaäy thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø kheo khaùc. Neáu truù xöù coù ba-Tyø kheo thì neân chia y vaät theo ba caùch nhö sau: Moät laø trieån chuyeån chia, hai laø töï thoï chia vaø Ba laø ñeå theû chia. Trieån

482                                                                       BOÄ LUAÄT 5

chuyeån chia vaø töï thoï chia gioáng nhö treân ñaõ noùi. Sao goïi laø ñeå theû chia?: Y vaät naøy neân chia laøm hai phaàn noùi raèng: “Phaàn naøy thuoäc veà Thöôïng toøa, phaàn kia thuoäc veà Haï toøa hoaëc phaàn naøy thuoäc veà Haï toøa, phaàn kia thuoäc veà Thöôïng toøa”, noùi roài neân ñeå xuoáng moät theû. Laøm nhö theá thì Tyø kheo khaùc thaáy khoâng ñöôïc ñeå theû nöõa, neáu ñeå theû nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo naøy neân ñem y vaät chia cho Tyø kheo khaùc, neáu khoâng laøm nhö theá thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø kheo khaùc. Neáu truù xöù coù boán Tyø kheo thì neân chia y vaät theo boán caùch nhö sau: Moät laø trieån chuyeån chia, hai laø töï thoï chia, Ba laø ñeå theû chia vaø boán laø Taêng yeát ma chia. Ba caùch chia treân gioáng nhö caùc tröôøng hôïp tröôùc ñaõ noùi, sao goïi laø Taêng yeát ma chia?: Taêng neân yeát ma giao y vaät naøy cho moät Tyø kheo, phaùp giao nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, truù xöù naøy ñöôïc cuùng döôøng y vaät hieän tieàn taêng neân chia. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giao y vaät naøy cho Tyø kheo .......... Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ giao y vaät cho Tyø kheo .......... xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Neáu Tyø kheo naøy nhaän y vaät roài sau ñoù khoâng chòu hoaøn laïi, noùi raèng: “Ñaây laø chôn thaät thí, kheùo cho, kheùo thuû phaùp, kheùo ñoaùn söï, taát caû ñeàu töø trong Taêng, vì sao phaûi hoaøn laïi”, Phaät noùi: “Taêng neân baûo Tyø kheo naøy raèng: “Vaät thí naøy voán vì laøm tònh neân thí, khoâng phaûi laø chôn thaät thí”, neáu Tyø kheo naøy hoaøn laïi thì toát, neáu khoâng hoaøn laïi thì Taêng neân cöôõng ñoaït laïi vaø baûo Tyø kheo naøy saùm toäi Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù caùc Sa di ñeán xin chia y, caùc Tyø kheo khoâng cho, noùi raèng: “Phaät tuy cho ñem y an cö, caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo vaø y nhaân duyeân chia cho Sa di, nhöng Phaät chöa cho ñem y phi thôøi chia cho Sa di”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi neân cho, caùc Tyø kheo khoâng bieát neân cho bao nhieâu, Phaät noùi: “Caùc Sa di hoaëc ñöùng hoaëc ngoài theo thöù lôùp ñeå cho ñaøn vieät töï tay cuùng döôøng, ít hay nhieàu ñeàu thuoäc veà Sa di. Neáu ñaøn vieät khoâng phaân bieät maø chia laøm boán phaàn thì phaàn thöù tö neân chia cho Sa di”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo qua ñôøi, y baùt cuûa-Tyø kheo naøy ñeå laïi, caùc Tyø kheo khoâng bieát phaûi laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Taêng neân yeát ma giao y baùt naøy cho moät Tyø kheo”. Phaùp giao nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28                                            483

kheo trong taêng xöôùng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo .......... qua ñôøi, caùc khinh vaät cuûa-Tyø kheo naøy ñeå laïi hoaëc y hoaëc phi y, hieän tieàn taêng neân chia. Taêng nay yeát ma giao caùc khinh vaät naøy cho Tyø kheo .......... Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giao caùc khinh vaät naøy cho Tyø kheo ........... Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ giao caùc khinh vaät cuûa-Tyø kheo cheát ñeå laïi naøy cho Tyø kheo .......... xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo qua ñôøi, y baùt cuûa- Tyø kheo naøy ñeå laïi hieän tieàn taêng ñaõ chia xong, sau ñoù hoûi caùc Tyø kheo: “Ai laø ngöôøi ñaõ khaùn bònh cho Tyø kheo ñaõ cheát”, coù ngöôøi ñaùp laø toâi, Taêng noùi: “Thaày haõy mang ngöôøi cheát naøy ñi ñi”, Tyø kheo naøy ñaùp: “Toâi khoâng phaûi laø Chieân-ñaø-la, cuõng khoâng phaûi ngöôøi bònh huûi; hôn nöõa caùc khinh vaät cuûa-Tyø kheo cheát naøy Taêng ñaõ chia heát roài, vì sao toâi phaûi mang ngöôøi cheát naøy ñi chöù. Ngöôøi cheát khi coøn soáng toát vôùi toâi, toâi cuõng ñaõ baùo ñaùp xong roài, nay cheát roài ai muoán mang ñi thì mang”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Trong caùc khinh vaät ñeå laïi (khinh vaät laø nhöõng vaät caàn duøng cuûa moät Tyø kheo nhö y baùt…) neân laáy saùu vaät chia tröôùc cho Tyø kheo khaùn bònh, caùc khinh vaät coøn laïi Taêng neân chia, caùc troïng vaät (troïng vaät laø vaät thuoäc veà baát ñoäng saûn nhö phoøng xaù, ruoäng vöôøn …) thì khoâng neân chia”. Phaùp chia saùu vaät cho Tyø kheo khaùn bònh nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo .......... qua ñôøi, caùc khinh vaät cuûa- Tyø kheo cheát ñeå laïi hieän tieàn taêng neân chia. Taêng nay yeát ma ñem saùu vaät chia cho Tyø kheo khaùn bònh. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ñem saùu vaät chia cho Tyø kheo khaùn bònh. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ ñem saùu vaät cuûa- Tyø kheo cheát ñeå laïi chia cho Tyø kheo khaùn bònh xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo qua ñôøi, y vaät cuûa- Tyø kheo naøy tröôùc ñoù ñaõ gôûi ôû nhieàu nôi. Y vaät cuûa-Tyø kheo cheát naøy ñeå laïi, hieän tieàn taêng trong truù xöù naøy ñaõ chia xong, keá hoûi trong Taêng: “Ai laø ngöôøi khaùn bònh cho Tyø kheo ñaõ cheát?”, coù nhieàu ngöôøi ñaùp laø toâi, Taêng noùi: “nhöõng nôi maø Tyø kheo ñaõ cheát gôûi caùc khinh vaät, caùc thaày neân ñeán ñoù ñoøi laáy veà”, caùc Tyø kheo naøy lieàn ñeán nhöõng nôi ñoù ñoøi veà nhöng khoâng ñöôïc neân cuøng nhau tranh caûi. Caùc Tyø kheo ñem

484                                                                      BOÄ LUAÄT 5

vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Trong caùc khinh vaät ñeå laïi (khinh vaät laø nhöõng vaät caàn duøng cuûa moät Tyø kheo nhö y baùt…) neân laáy saùu vaät chia tröôùc cho Tyø kheo khaùn bònh, caùc khinh vaät coøn laïi Taêng neân chia, caùc troïng vaät (troïng vaät laø vaät thuoäc veà baát ñoäng saûn nhö phoøng xaù, ruoäng vöôøn…) thì khoâng neân chia”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo qua ñôøi, Tyø kheo naøy luùc coøn soáng caát chöùa raát nhieàu y vaät, caùc Tyø kheo khoâng bieát Tyø kheo naøy ñaõ thoï trì y Taêng-giaø-leâ naøo, y Uaát-ña-la-taêng naøo, y An-ñaø- hoäi naøo… lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân hoûi ai laø ngöôøi khaùn bònh chuû yeáu, ngöôøi khaùn bònh naøy tröôùc ñoù neân hoûi ngöôøi bònh ñaõ thoï trì y Taêng- giaø-leâ naøo, y Uaát-ña-la-taêng naøo, y An-ñaø-hoäi naøo… Hoûi xong bieát roài thì neân laáy saùu vaät maø Tyø kheo naøy khi coøn soáng ñaõ thoï duïng chia cho ngöôøi khaùn bònh, caùc khinh vaät coøn laïi hieän tieàn taêng neân chia, caùc troïng vaät thì khoâng neân chia. Neáu ngöôøi khaùn bònh tröôùc ñoù khoâng coù hoûi neân khoâng bieát thì Taêng neân choïn laáy saùu vaät khoâng toát laém, cuõng khoâng xaáu laém chia cho ngöôøi khaùn bònh, caùc khinh vaät khaùc taêng neân chia, caùc troïng vaät thì khoâng neân chia”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo qua ñôøi, Taêng lieàn ôû tröôùc ngöôøi cheát chia y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi, ngöôøi cheát lieàn cöû ñoäng vaø ngoài daäy noùi vôùi caùc Tyø kheo raèng: “Caùc thaày khoâng ñöôïc chia y vaät cuûa toâi”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay caùc thaày chôù neân ôû tröôùc ngöôøi cheát phaân chia y vaät, ñôïi sau khi ñöa ngöôøi cheát ñi hoaëc Taêng neân ôû choã khaùc phaân chia”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï moät xöù Döõ hoïc Sa di (Hoïc hoái Sa di) qua ñôøi, y vaät cuûa vò naøy ñeå laïi caùc Tyø kheo khoâng bieát phaûi laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Y vaät naøy hieän tieàn taêng neân chia”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï moät xöù Sa di qua ñôøi, y vaät cuûa Sa di naøy ñeå laïi caùc Tyø kheo khoâng bieát phaûi laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân laáy aùo trong aùo ngoaøi cuûa Sa di ñaõ maëc chia cho ngöôøi khaùn bònh, caùc khinh vaät khaùc Taêng neân chia, caùc trong vaät thì khoâng neân chia”. Phaùp chia nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Sa di .......... qua ñôøi, caùc khinh vaät cuûa Sa di naøy ñeå laïi hieän tieàn taêng neân chia, Taêng nay yeát ma laáy aùo trong aùo ngoaøi cuûa Sa di ñeå laïi chia cho ngöôøi khaùn bònh. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ñem aùo trong aùo ngoaøi cuûa Sa di ñeå laïi chia cho ngöôøi khaùn bònh. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ ñem aùo trong

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28                                         485

aùo ngoaøi cuûa Sa di ñeå laïi chia cho ngöôøi khaùn bònh xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, coù vaät neân chia, coù vaät khoâng neân chia, vaäy vaät gì neân chia, vaät gì khoâng neân chia?”, Phaät noùi: “Nhöõng vaät khoâng neân chia laø ruoäng vöôøn, ñaát ñai, phoøng xaù, giöôøng choõng, ngoïa cuï cho ñeán caùc loaïi xe lôùn nhoû… Taát caû nhöõng vaät baèng saét khoâng neân chia, tröø noài choõ ñöïng hai ñaáu trôû xuoáng cho ñeán baùt vöøa, baùt nhoû, kieàn tö vöøa vaø nhoû, oáng khoùa cöûa, dao caïo toùc, dao caét moùng tay, kim may… Taát caû nhöõng vaät baèng ñoàng khoâng neân chia, tröø noài choõ ñöïng hai ñaáu trôû xuoáng, chaäu ñöïng nöôùc, muoãng, oáng kim…Taát caû nhöõng vaät baèng ñaát ñaù khoâng neân chia, tröø noài choõ ñöïng hai ñaáu trôû xuoáng, coái xay, voøi nöôùc, boàn nöôùc… Taát caû nhöõng vaät baèng thuûy tinh khoâng neân chia, tröø cheùn baùt, ly taùch… Taát caû nhöõng vaät baèng goám söù khoâng neân chia, tröø boàn chöùa hai ñaáu trôû xuoáng, bình ñöïng nöôùc, chaäu ñöïng nöôùc, baùt vöøa vaø nhoû, kieàn tö vöøa vaø nhoû… taát caû nhöõng vaät baèng soø khoâng neân chia, tröø muoãng, moùc y, moùc aùo, moùc treo baùt… Taát caû nhöõng vaät baèng söøng khoâng neân chia, tröø boàn chöùa nöûa thaêng trôû xuoáng, moùc y, moùc treo baùt, muoãng… Taát caû nhöõng vaät baèng da khoâng neân chia, tröø tuùi ñöïng daàu, toâ, söõa nöûa thaêng trôû xuoáng, giaøy deùp… Taát caû nhöõng vaät baèng caây khoâng neân chia, tröø thuøng ñöïng hai thaêng trôû xuoáng, naép ñaäy, hoäp ñöïng thuoác, ñöïng dao…Taát caû nhöõng vaät baèng tre khoâng neân chia, tröø röông, traùp, hoäp, quaït, gheá ngoài… Nhö theá cho ñeán caùc loaïi maøu nhuoäm ñaõ naáu hay chöa naáu ñeàu khoâng neân chia”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Phaät baûo caùc Tyø kheo: Trong moät truï xöù coù moät Tyø kheo giöõ giôùi vaø moät Tyø kheo bò taãn ôû chung, neáu Tyø kheo giöõ giôùi qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo bò taãn; neáu Tyø kheo bò taãn qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo giöõ giôùi, Tyø kheo bò taãn khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc cho. Trong moät truï xöù coù moät Tyø kheo giöõ giôùi vaø hai hoaëc ba, boán Tyø kheo bò taãn ôû chung, neáu Tyø kheo giöõ giôùi qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo bò taãn; neáu Tyø kheo bò taãn qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo giöõ giôùi, Tyø kheo bò taãn khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc cho. Trong moät truï xöù coù hai Tyø kheo giöõ giôùi vaø moät hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo bò taãn ôû chung, neáu Tyø kheo giöõ giôùi qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo bò taãn; neáu Tyø kheo bò taãn qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo giöõ giôùi, Tyø kheo bò taãn khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc cho. Nhö theá cho ñeán truù xöù coù boán Tyø kheo giöõ giôùi vaø moät hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo bò taãn ôû chung cuõng gioáng nhö treân.

486                                                                         BOÄ LUAÄT 5

Trong moät truï xöù coù moät Tyø kheo bò taãn vaø moät hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo giöõ giôùi ôû chung, neáu Tyø kheo giöõ giôùi qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo bò taãn; neáu Tyø kheo bò taãn qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo giöõ giôùi, Tyø kheo bò taãn khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc cho. Trong moät truï xöù coù hai Tyø kheo bò taãn vaø moät hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo giöõ giôùi ôû chung, neáu Tyø kheo giöõ giôùi qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo bò taãn; neáu Tyø kheo bò taãn qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo giöõ giôùi, Tyø kheo bò taãn khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc cho. Nhö theá cho ñeán truù xöù coù boán Tyø kheo bò taãn vaø moät hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo giöõ giôùi ôû chung cuõng gioáng nhö treân. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la, trong moät truï xöù coù hai Tyø kheo ôû chung, moät Tyø kheo qua ñôøi, Tyø kheo kia suy nghó: “Trong Tyø-ni Phaät daïy raèng: Neáu Tyø kheo qua ñôøi, y vaät ñeå laïi hieän tieàn taêng neân chia. Ta chæ coù moät ngöôøi khoâng phaûi laø Taêng, ta neân ñeán hoûi Phaät y vaät naøy ai ñöôïc thoï”, nghó roài lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Trong moät truï xöù coù hai Tyø kheo ôû chung, moät Tyø kheo qua ñôøi thì Tyø kheo kia neân taâm nieäm mieäng noùi raèng: “Tyø kheo qua ñôøi, y vaät ñeå laïi hoaëc y hoaëc phi y hieän tieàn taêng neân chia, y vaät neân chia naøy nay thuoäc veà toâi, toâi seõ hoä trì vaø thoï duïng”. Laøm nhö vaäy goïi laø ñöôïc yeát ma, sau ñoù neáu coù Tyø kheo khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc gaéng göôïng ñoøi. Neáu khoâng laøm yeát ma nhö theá thì Tyø kheo khoâng ñöôïc thoï y vaät naøy, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo naøy neân ñem y vaät naøy chia cho Tyø kheo khaùc; neáu khoâng laøm nhö vaäy thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát- la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø kheo khaùc”. Neáu truù xöù coù ba-Tyø kheo ôû chung, moät Tyø kheo qua ñôøi, hai Tyø kheo kia neân chia y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi theo hai caùch: Moät laø trieån chuyeån chia vaø hai laø töï thoï chia. Sao goïi laø trieån chuyeån chia?: Moät Tyø kheo neân noùi raèng: “Tyø kheo .......... qua ñôøi, y vaät ñeå laïi hoaëc y hoaëc phi y naøy hieän tieàn taêng neân chia, phaàn beân naøy laø phaàn cuûa toâi, phaàn beân kia laø phaàn cuûa thaày, thaày neân hoä trì vaø thoï duïng”, Tyø kheo kia cuõng neân noùi gioáng nhö vaäy. Ñaây goïi laø trieån chuyeån chia. Sao goïi laø töï thoï chia?: Moät Tyø kheo neân noùi raèng: “Tyø kheo .......... qua ñôøi, y vaät ñaõ ñeå laïi naøy hieän tieàn taêng neân chia, soá y vaät naøy thuoäc veà thaày, thaày neân nhaän, neân hoä trì vaø thoï duïng”, Tyø kheo kia cuõng neân noùi gioáng nhö vaäy. Ñaây goïi laø töï thoï chia. Laøm nhö vaäy goïi laø ñöôïc yeát ma, sau ñoù neáu coù Tyø kheo khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc gaéng göôïng ñoøi. Neáu khoâng laøm yeát ma nhö theá thì Tyø kheo khoâng ñöôïc thoï y vaät naøy, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo naøy neân ñem y vaät naøy chia cho Tyø kheo khaùc; neáu

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28                                           487

khoâng laøm nhö vaäy thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø kheo khaùc. Neáu truù xöù coù boán Tyø kheo ôû chung, moät Tyø kheo qua ñôøi, ba-Tyø kheo kia neân chia y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi theo ba caùch nhö sau: Moät laø trieån chuyeån chia, hai laø töï thoï chia vaø Ba laø ñeå theû chia. Hai caùch chia treân gioáng nhö tröôøng hôïp tröôùc ñaõ noùi, Sao goïi laø ñeå theû chia?: Y vaät naøy neân chia laøm hai phaàn noùi raèng: “Phaàn naøy thuoäc veà Thöôïng toøa, phaàn kia thuoäc veà Haï toøa hoaëc phaàn naøy thuoäc veà Haï toøa, phaàn kia thuoäc veà Thöôïng toøa”, noùi roài neân ñeå xuoáng moät theû. Laøm nhö theá thì Tyø kheo khaùc thaáy khoâng ñöôïc ñeå theû nöõa, neáu ñeå theû nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo naøy neân ñem y vaät chia cho Tyø kheo khaùc, neáu khoâng laøm nhö theá thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø kheo khaùc. Neáu truù xöù coù naêm Tyø kheo ôû chung, moät Tyø kheo qua ñôøi thì boán Tyø kheo kia neân chia y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi theo boán caùch nhö sau: Moät laø trieån chuyeån chia, hai laø töï thoï chia, Ba laø ñeå theû chia vaø boán laø Taêng yeát ma chia. Ba caùch chia treân gioáng nhö tröôøng hôïp tröôùc ñaõ noùi, sao goïi laø Taêng yeát ma chia?: Taêng neân yeát ma giao y vaät naøy cho moät Tyø kheo, phaùp giao nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo .......... qua ñôøi, y vaät ñeå laïi goàm coù y vaø phi y hieän tieàn taêng neân chia. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giao y vaät naøy cho Tyø kheo .......... Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ giao y vaät cho Tyø kheo .......... xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Neáu Tyø kheo naøy nhaän y vaät roài sau ñoù khoâng chòu hoaøn laïi, noùi raèng: “Ñaây laø chôn thaät thí, kheùo cho, kheùo thuû phaùp, kheùo ñoaùn söï, taát caû ñeàu töø trong Taêng, vì sao phaûi hoaøn laïi”, Phaät noùi: “Taêng neân baûo Tyø kheo naøy raèng: “Vaät thí naøy voán vì laøm tònh neân thí, khoâng phaûi laø chôn thaät thí”, neáu Tyø kheo naøy hoaøn laïi thì toát, neáu khoâng hoaøn laïi thì Taêng neân cöôõng ñoaït laïi vaø baûo Tyø kheo naøy saùm toäi Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù caùc Sa di ñeán xin chia y, caùc Tyø kheo khoâng cho, noùi raèng: “Phaät tuy cho ñem y an cö, caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo, y nhaân duyeân chia vaø y phi thôøi chia cho Sa di, nhöng Phaät chöa cho ñem y cuûa- Tyø kheo ñaõ cheát ñeå laïi chia cho Sa di”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi neân cho, caùc Tyø kheo khoâng bieát neân cho bao

488                                                                      BOÄ LUAÄT 5

nhieâu, Phaät noùi: “Neân chia laøm boán phaàn, phaàn thöù tö neân chia cho Sa di” Trong moät truï xöù coù Tyø kheo thoï phaùp vaø Tyø kheo khoâng thoï phaùp ôû chung, neáu Tyø kheo thoï phaùp qua ñôøi thì Tyø kheo khoâng thoï phaùp neân sai söù ñeán choã caùc Tyø kheo thoï phaùp noùi raèng: “Trong truù xöù kia coù moät Tyø kheo thoï phaùp qua ñôøi, caùc thaày neân ñeán laáy y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi”. Neáu caùc Tyø kheo thoï phaùp ñeán laáy ñi thì toát, neáu khoâng ñeán laáy thì neân ñem y vaät ñoù duøng laøm ngoïa cuï hoaëc baùn laáy tieàn ñeå tu söûa phoøng xaù cho Töù phöông taêng. Trong moät truï xöù coù Tyø kheo khoâng thoï phaùp vaø Tyø kheo thoï phaùp ôû chung, neáu Tyø kheo khoâng thoï phaùp qua ñôøi thì Tyø kheo thoï phaùp neân sai söù ñeán choã caùc Tyø kheo khoâng thoï phaùp noùi raèng: “Trong truù xöù kia coù moät Tyø kheo khoâng thoï phaùp qua ñôøi, caùc thaày neân ñeán laáy y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi”. Neáu caùc Tyø kheo khoâng thoï phaùp ñeán laáy ñi thì toát, neáu khoâng ñeán laáy thì neân ñem y vaät ñoù duøng laøm ngoïa cuï hoaëc baùn laáy tieàn ñeå tu söûa phoøng xaù cho Töù phöông taêng. Coù caùc Tyø kheo thoï phaùp ñuoåi moät Tyø kheo, Tyø kheo naøy ñeán choã Tyø kheo khoâng thoï phaùp noùi raèng: “Caùc Ñaïi-ñöùc haõy dieät tröø toäi cho toâi ñeå toâi ñöôïc thanh tònh, toâi seõ laøm Tyø kheo khoâng thoï phaùp”. Neáu Tyø kheo naøy toäi chöa tröø maø cheát thì y vaät ñeå laïi nhieáp thuoäc veà caùc Tyø kheo thoï phaùp; neáu toäi ñaõ ñöôïc tröø thì y vaät ñeå laïi nhieáp thuoäc veà caùc Tyø kheo khoâng thoï phaùp. Coù caùc Tyø kheo khoâng thoï phaùp ñuoåi moät Tyø kheo, Tyø kheo naøy ñeán choã Tyø kheo thoï phaùp noùi raèng: “Caùc Ñaïi-ñöùc haõy dieät tröø toäi cho toâi ñeå toâi ñöôïc thanh tònh, toâi seõ laøm Tyø kheo thoï phaùp”. Neáu Tyø kheo naøy toäi chöa tröø maø cheát thì y vaät ñeå laïi nhieáp thuoäc veà caùc Tyø kheo khoâng thoï phaùp, neáu toäi ñaõ tröø thì y vaät nhieáp thuoäc veà caùc Tyø kheo thoï phaùp. Coù moät Tyø kheo coù y neân xaû (tònh thí) lieàn ñem ñöa cho Luïc quaàn Tyø kheo ñeå taùc phaùp tònh thì, Luïc quaàn Tyø kheo laáy roài töï thoï duïng khoâng chòu ñöa traû laïi, Tyø kheo naøy khoå naõo vì khoâng coù ñöôïc Tyø kheo thanh tònh ñaùng tin. Thaùng sau haï, Phaät du haønh caùc nöôùc, caùc Tyø kheo ñi theo ñeàu maëc y môùi, chæ coù Tyø kheo naøy maëc y cuõ raùch, Phaät lieàn hoûi nguyeân do, Tyø kheo naøy ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu vì tònh neân thí thì Tyø kheo neân ñöa traû laïi, neáu ñöa traû laïi ñöôïc thì toát, neáu khoâng ñöa traû laïi thì neân cöôõng ñoaït laïi vaø baûo Tyø kheo kia saùm toäi Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28                                            489

mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”, luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeán nhaø cö só, Phaät ôû laïi tinh xaù baûo A-nan laáy phaàn aên mang veà. Phaùp thöôøng cuûa Phaät, coù naêm nhaân duyeân Phaät khoâng ñi thoï thænh thöïc: Moät laø muoán nhaäp ñònh, hai laø muoán thuyeát phaùp cho chö thieân, Ba laø muoán ñi xem xeùt Taêng phoøng, boán laø muoán thaêm Tyø kheo bònh, naêm laø chöa keát giôùi nay muoán keát giôùi. Luùc ñoù Phaät caàm chìa khoùa ñi xem xeùt caùc phoøng, ñeán moät phoøng thaáy cöûa môû, moät Tyø kheo bònh khoå khoâng coù baïn chaêm soùc neân ñaïi tieåu tieän ngay treân giöôøng, Phaät hoûi Tyø kheo bònh: “Thaày bò bònh gì maø naèm moät mình khoâng coù ai chaêm soùc, phaûi ñaïi tieåu tieän ngay treân giöôøng nhö theá?” Tyø kheo naøy trung thöïc baïch Phaät raèng: “Theá toân, taùnh con löôøi bieáng, ngöôøi khaùc gaëp chuyeän con khoâng giuùp ñôõ neân nay con bònh, ngöôøi khaùc cuõng khoâng giuùp ñôõ”, Phaät suy nghó: “Ngöôøi naøy trung thöïc, ta neân ñöa tay xoa leân ngöôøi”, nghó roài lieàn ñöa tay xoa leân ngöôøi Tyø kheo bònh, bònh khoå cuûa-Tyø kheo lieàn döùt tröø. Phaät ñôõ Tyø kheo bònh ngoài daäy, maëc aùo cho Tyø kheo roài dìu ra khoûi phoøng, sau ñoù taém röûa cho Tyø kheo bònh ñöôïc saïch seõ roài maëc aùo môùi cho Tyø kheo, ñem aùo dô ñi giaët saïch roài phôi. Saùu ñoù trôû vaøo phoøng doïn deïp saïch seõ vaø ñoå boâ baát tònh, traûi neäm coû khaùc roài dìu Tyø kheo bònh trôû vaøo phoøng ngoài treân neäm coû naøy vaø noùi raèng: Thaày neáu khoâng sieâng caàu ñieàu chöa ñöôïc khieán cho ñöôïc, ñieàu chöa ñeán khieán cho ñeán, ñieàu chöa bieát khieán cho bieát thì thaày seõ tuøy thuaän ngaàn aáy thôøi gian maø chòu khoå naõo, thaäm chí coøn naëng hôn theá nöõa”. Tyø kheo bònh suy nghó: “Nhôø oai löïc cuûa Phaät neân Phaät vöøa ñöa tay xoa leân ngöôøi, bònh cuûa ta lieàn döùt tröø, thaân taâm ñöôïc an laïc”, do Tyø kheo naøy nhôù nghó ñaïi aân cuûa Phaät neân thieän taâm phaùt sanh, ñöôïc loøng tin thanh tònh lieàn laäp nguyeän, ñoái vôùi coâng ñöùc toân troïng cuûa Phaät thaønh taâm nhaát yù. Luùc ñoù Phaät tuøy thuaän thieän yù cuûa-Tyø kheo bònh naøy maø thuyeát phaùp khieán cho Tyø kheo naøy ngay treân toøa ngoài khoâng thoï taát caû phaùp, chöùng quaû A-la-haùn. Sau khi giuùp cho Tyø kheo naøy truï trong ñeä nhaát laäu taän, Phaät lieàn ra khoûi phoøng, ñoùng cöûa laïi roài trôû veà phoøng mình, traûi Ni-sö-ñaøn ngoài kieát giaø. Luùc ñoù ôû nhaø cö só, cö só thaáy chuùng taêng ngoài roài lieàn töï tay daâng cuùng caùc moùn aên ngon cho chuùng taêng ñeàu ñöôïc no ñuû roài laáy moät caùi gheá nhoû ngoài tröôùc Taêng muoán ñöôïc nghe phaùp, Thöôïng toïa thuyeát phaùp roài cuøng chö taêng ñöùng daäy ra veà. Thöôøng phaùp cuûa Phaät laø khi caùc Tyø kheo thoï thænh thöïc xong trôû veà, Phaät ñeàu hoûi thaêm aên coù no ñuû khoâng; luùc

490                                                                      BOÄ LUAÄT 5

ñoù caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø no ñuû, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Sau khi caùc thaày ñi roài, ta caàm chìa khoùa ñi kieåm tra phoøng Taêng, thaáy coù moät Tyø kheo bònh khoå khoâng coù ai chaêm soùc neân ñaïi tieåu tieän ngay treân giöôøng. Caùc thaày ñoái xöû vôùi ngöôøi bònh nhö vaäy laø khoâng ñuùng, vì sao caùc thaày laïi khoâng chaêm soùc giuùp ñôõ vaø cung caáp cho nhau. Vaøo ôû trong phaùp ta, caùc thaày khoâng coù cha meï anh em, neáu caùc thaày khoâng chaêm soùc giuùp ñôõ laãn nhau thì ai seõ chaêm soùc giuùp ñôõ caùc thaày”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neân chaêm soùc cho ngöôøi bònh”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, ai neân chaêm soùc cho ngöôøi bònh?”, Phaät noùi: “Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ vaø ñoàng Hoøa thöôïng, ñoàng A-xaø-leâ; neáu khoâng coù boán ngöôøi naøy thì Taêng neân cung caáp, neáu Taêng khoâng cung caáp thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Taêng sai laøm ngöôøi khaùn bònh maø khoâng chòu laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töø nay keát phaùp cho Tyø kheo khaùn bònh”. Phaùp cuûa-Tyø kheo khaùn bònh laø neân tuøy theo yù muoán cuûa ngöôøi bònh caàn gì, tuøy thôøi ñeán thaêm hoûi bònh tình cuûa ngöôøi bònh. Bieát ñöôïc bònh tình roài thì neân ñeán hoûi thaày thuoác hoaëc Tyø kheo bieát bònh ñeå bieát ngöôøi bònh neân uoáng thuoác gì. Neáu thaày thuoác baûo neân uoáng thuoác ñoù thì qua ngaøy mai neân ñeán trong nhaø beáp cuûa Taêng xem naáu moùn gì, neáu thaáy thöùc aên hôïp vôùi bònh thì neân laáy mang ñeán cho ngöôøi bònh aên; neáu thaáy thöùc aên khoâng hôïp vôùi bònh thì neân xin Taêng cung caáp cho ngöôøi bònh. Neáu xin khoâng ñöôïc thì neân ñeán choã Tyø kheo coù ñöùc ñeå xin; neáu xin cuõng khoâng ñöôïc thì neân ñeán choã Tyø kheo quen bieát ñeå xin; neáu xin cuõng khoâng ñöôïc thì trong soá y vaät cuûa-Tyø kheo bònh, Tyø kheo khaùn bònh neân chöøa laïi saùu vaät, laáy caùc khinh vaät khaùc baùn ñeå mua nhöõng vaät caàn duøng cung caáp cho ngöôøi bònh. Neáu cuõng khoâng ñöôïc thì neân laáy troïng vaät ñem baùn ñeå mau nhöõng vaät caàn duøng cung caáp cho ngöôøi bònh. Neáu cuõng khoâng ñöôïc thì ngöôøi khaùn bònh neân tuøy söùc cuûa mình maø cung caáp, neáu mình khoâng coù thì neân ñeán xin ngöôøi thaân quen, neáu khoâng coù ai thaân quen thì neân ñi khaát thöïc, ñöôïc thöùc aên ngon cung caáp cho ngöôøi bònh. Tyø kheo khaùn bònh neân tuøy thôøi noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe hieåu laø ñaïo hay phi ñaïo ñeå khai phaùt trí tueä cho ngöôøi bònh. Neáu ngöôøi bònh laø Tyø kheo A-lan-nhaõ thì neân hieän tieàn khen ngôïi phaùp A- lan-nhaõ; neáu ngöôøi bònh thích hoïc kinh thì neân hieän tieàn khen ngôïi vieäc hoïc kinh; neáu ngöôøi bònh thích hoïc Tyø-ni thì neân hieän tieàn khen ngôïi vieäc hoïc Tyø-ni; neáu ngöôøi bònh laø phaùp sö thì neân hieän tieàn khen ngôïi A-tyø-ñaøm; neáu ngöôøi bònh laø ngöôøi thích laøm vieäc chuùng thì neân hieän tieàn khen ngôïi haïnh naøy; neáu ngöôøi bònh laø ngöôøi coù ñöùc ñoä ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán thì neân hoûi veà töôùng cuûa caùc vò sô ñòa, nhò ñòa, tam ñòa,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28                                           491

töù ñòa hoaëc quaû Tu-ñaø-hoaøn cho ñeán quaû A-la-haùn. Neáu ngöôøi bònh qua ñôøi thì ngöôøi khaùn bònh neân tuøy theo coâng ñöùc cuûa ngöôøi bònh maø cuùng döôøng cho hoaøn maõn. Trong caùc y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi, y dô neân giaët saïch ñem phôi roài xeáp laïi, sau ñoù mang ñeán trong Taêng baïch raèng: “Tyø kheo teân .......... ñaõ qua ñôøi, ñaây laø y Taêng-giaø-leâ, y Uaát-ña-la-taêng, y An-ñaø-hoäi, baùt, ñaõy löôït nöôùc, Ni-sö-ñaøn… ñeàu laø caùc vaät duïng cuûa-Tyø kheo cheát ñeå laïi, vò aáy ñaõ ñöôïc caûnh giôùi thuø thaéng”. Phaät noùi: “Coù ba loaïi ngöôøi bònh: Moät laø loaïi ngöôøi bònh ñöôïc thöùc aên thöùc uoáng hôïp vôùi bònh hoaëc khoâng ñöôïc, ñöôïc uoáng thuoác hôïp vôùi bònh hoaëc khoâng ñöôïc, ñöôïc ngöôøi khaùn bònh tuøy yù hoaëc khoâng ñöôïc, khoâng theå laønh bònh. Hai laø loaïi ngöôøi bònh ñöôïc thöùc aên thöùc uoáng… cho ñeán ñöôïc ngöôøi khaùn bònh tuøy yù hoaëc khoâng ñöôïc, bònh ñöôïc laønh. Ba laø loaïi ngöôøi bònh neáu ñöôïc thöùc aên thöùc uoáng hôïp vôùi bònh thì laïnh, neáu khoâng ñöôïc thì cheát; ñöôïc uoáng thuoác hôùp vôùi bònh thì laønh, khoâng ñöôïc thì cheát; ñöôïc ngöôøi khaùn bònh tuøy yù thì laønh, khoâng ñöôïc thì cheát. Cho neân ngöôøi bònh neân nghe lôøi cuûa ngöôøi khaùn bònh, ngöôøi khaùn bònh neân ñoái vôùi ba loaïi ngöôøi bònh treân chaêm soùc cho toát”. - Coù naêm phaùp ngöôøi bònh khoù chaêm soùc: Moät laø khoù taùnh khoâng theå cuøng noùi chuyeän. Hai laø ngöôøi khaùn bònh noùi gì ñeàu khoâng tin khoâng nghe. Ba laø ñoái vôùi thöùc aên hôïp vôùi bònh (khoâng chòu aên)vaø thöùc aên khoâng hôïp vôùi bònh (ñoøi aên), khoâng bieát töï tieát löôïng. Boán laø khoâng chòu uoáng thuoác. Naêm laø khoâng theå töï giöõ tieát löôïng. - Coù naêm phaùp ngöôïc vôù naêm phaùp treân, ngöôøi bònh deã chaêm soùc: Moät laø khoâng khoù taùnh deã cuøng noùi chuyeän. Hai laø ngöôøi khaùn bònh noùi gì ñeàu tin nghe theo. Ba laø ñoái vôùi thöùc aên hôïp vôùi bònh (chòu aên)vaø thöùc aên khoâng hôïp vôùi bònh (khoâng aên), bieát töï tieát löôïng. Boán laø chòu uoáng thuoác. Naêm laø coù theå töï giöõ tieát löôïng. - Coù naêm phaùp ngöôøi khaùn bònh khoâng theå chaêm soùc ngöôøi bònh toát: Moät laø khoù taùnh khoâng theå cuøng noùi chuyeän. Hai laø ngöôøi bònh noùi gì ñeàu khoâng tin khoâng nghe. Ba laø khoâng bieát roõ thöùc aên naøo hôïp vôùi bònh vaø thöùc aên naøo

492                                                                     BOÄ LUAÄT 5

khoâng hôïp vôùi bònh.
Boán laø khoâng theå vì ngöôøi bònh maø caàu xin ngöôøi khaùc giuùp ñôõ hay xin thuoác.
Naêm laø khoâng bieát nhaãn naïi.
- Coù naêm phaùp ngöôùc vôùi naêm phaùp treân, ngöôøi khaùn bònh coù theå cham soùc toát cho ngöôøi bònh:
Moät laø khoâng khoù taùnh deã cuøng noùi chuyeän.
Hai laø ngöôøi bònh noùi gì ñeàu tin nghe theo.
Ba laø bieát roõ thöùc aên naøo hôïp vôùi bònh vaø thöùc aên naøo khoâng hôïp vôùi bònh.
Boán laø coù theå vì ngöôøi bònh caàu xin ngöôøi khaùc giuùp ñôõ hay xin thuoác.
Naêm laø bieát nhaãn naïi.
- Laïi coù naêm phaùp ngöôøi bònh khieán ngöôøi khaùn bònh khoù chaêm
soùc:
Moät laø khoù taùnh khoâng theå cuøng noùi chuyeän.
Hai laø khoâng nhaän bieát bònh khôûi dieät voâ thöôøng.
Ba laø khi thaân phaùt bònh ñau khoå khoâng vui, khoâng chòu ñöïng ñöôïc.
Boán laø moïi vieäc thích yû laïi ngöôøi khaùc, moät vieäc nhoû cuõng khoâng theå töï laøm.
Naêm laø khoâng quaùn chieáu söï khôûi dieät trong thoï aám: Ñaây laø saéc aám, ñaây laø söï taäp khôûi cuûa saéc aám, ñaây laø söï dieät taän cuûa saéc aám. Thoï, töôûng haønh thöùc cuõng nhö vaäy.
- Coù naêm phaùp ngöôïc vôùi naêm phaùp treân, ngöôøi bònh khieán ngöôøi khaùn bònh deã chaêm soùc:
Moät laø khoâng khoù taùnh deã cuøng noùi chuyeän.
Hai laø nhaän bieát bònh khôûi dieät voâ thöôøng.
Ba laø khi thaân phaùt bònh tuy ñau khoå khoâng vui nhöng chòu ñöïng ñöôïc.
Boán laø moïi vieäc khoâng thích yû laïi ngöôøi khaùc, vieäc gì laøm ñöôïc thì töï laøm laáy.
Naêm laø coù theå quaùn chieáu söï khôûi dieät trong thoï aám: Ñaây laø saéc aám, ñaây laø söï taäp khôûi cuûa saéc aám, ñaây laø söï dieät taän cuûa saéc aám. Thoï, töôûng haønh thöùc cuõng nhö vaäy.
- Laïi coù naêm phaùp ngöôøi khaùn bònh khoâng theå chaêm soùc ngöôøi bònh
toát:
Moät laø khoù taùnh khoâng theå cuøng noùi chuyeän.

SOÁ 14>4 - TÖÙ PHAÀN TYØ KHEO NI YEÁT MA PHAÙP

Hai laø nhôøm gôùm ngöôøi bònh khi ñaïi tieåu tieän khaïc nhoå trong boâ, khi ñem ñoå taâm khoâng vui. Ba laø vì taøi vaät, y thöïc maø chaêm soùc. Boán laø khoâng theå quaùn chieáu söï khôûi dieät trong thoï aám: Ñaây laø saéc aám… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Naêm laø khoâng theå tuøy thôøi ñeán noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe laø ñaïo hay laø phi ñaïo, khoâng theå khai phaùt trí tueä cho ngöôøi bònh. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neáu coù Tyø kheo sai Tyø kheo laøm söù giaû ñem y cuûa ngöôøi cheát cho Tyø kheo khaùc, boån chuû khi coøn soáng khoâng coù höùa cho ngöôøi ñoù maø laáy ñem cho thì ngöôøi laáy goïi laø aùc thuû (baát tònh laáy), ngöôøi thoï goïi laø aùc thoï (baát tònh thoï). Ngöôïc laïi neáu boån chuû khi coøn soáng ñaõ höùa cho ngöôøi ñoù nay laáy ñem cho thì ngöôøi laáy goïi laø haûo thuû (thanh tònh laáy), ngöôøi thoï goïi laø haûo thoï (thanh tònh thoï). Neáu coù Tyø kheo sai Tyø kheo laøm söù giaû ñem y cuûa ngöôøi cheát cho Tyø kheo khaùc, boån chuû khi coøn soáng ñaõ höùa cho ngöôøi naøy y maø laïi laáy ñem cho ngöôøi kia thì ngöôøi laáy goïi laø aùc thuû (baát tònh thoï), ngöôøi thoï goïi laø aùc thoï (baát tònh thoï). Ngöôïc laïi neáu boån chuû khi coøn soáng ñaõ höùa cho ngöôøi naøo y thì nay laáy ñem cho ngöôøi ñoù thì ngöôøi laáy goïi laø haûo thuû (thanh tònh laáy), ngöôøi thoï goïi laø haûo thoï (thanh tònh thoï).
