Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo)
T076 Bộ Luật 6 - Luật Thập Tụng - số 1435tt (quyển 41-61)
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

LINH SÔN PHAÙP BAÛO ÑAÏI TAÏNG KINH TAÄP 76

LUAÄT THAÄP TUÏNG SOÁ 1435 ( QUYEÅN 41      61 )

HOÄI VAÊN HOÙA GIAÙO DUÏC LINH SÔN ÑAØI BAÉC XUAÁT BAÛN

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

SOÁ 1435

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 41

TAÏP TUÏNG (Tieáp Theo)

4. Phaùp Taïp Lieân Quan Tôùi Tyø Kheo Ni (Tieáp Theo): b. Hai Möôi Phaùp Taïp Keá: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø-kheo khoâng maát nam can laïi hieän theâm nöõ caên, caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo neân dieät taãn. Laïi coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni khoâng maát nöõ caên laïi hieän theâm nam caên, Phaät baûo cuõng neân dieät taãn. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ôû nöôùc Ca thi coù moät ngöôøi con gaùi cuûa moät Baø-la-moân, nhan saéc tuyeät traàn, ñöôïc meänh danh laø Baùn-ca-thi (ñaùng giaù nöõa nöôùc Ca thi). Coâ ñöôïc gaû cho moät Baø-la-moân, khoâng bao laâu sau ngöôøi choàng qua ñôøi, luùc ñoù coù nhieàu ngöôøi bao goàm ñaïi thaàn, quan vieân, cö só, thöông chuû ñeán caàu hoân nhöng coâ laïi muoán xuaát gia laøm Tyø-kheo-ni, khoâng thích ñôøi soáng theá tuïc. Khi coâ ñeán trong Vöông vieân caàu xuaát gia, nhöõng ngöôøi xaáu nghe tin naøy lieàn noùi vôùi nhau: “Chuùng ta seõ ñoùn ñöôøng baét coùc coâ gaùi naøy, nhöng caùc Tyø-kheo-ni ñöôïc vua baûo hoä, neáu ai cöôõng ñoaït seõ phaïm toäi naëng, chi baèng ñôïi luùc coâ aáy ñi thoï giôùi chuùng ta ñoùn ñöôøng baét coùc”, caùc Tyø-kheo-ni nghe ñöôïc tin naøy, khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho Baùn- ca-thi ñöôïc sai söù ñeán thoï giôùi cuï tuùc, neáu coù ngöôøi naøo ñoan chaùnh nhö theá cuõng cho sai söù ñeán thoï giôùi cuï tuùc”. Phaùp söù giaû thoï giôùi nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, söù giaû töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu

4                                                                         BOÄ LUAÄT 6

chaép tay baïch Taêng: Ñaïi ñöùc taêng nhôù nghó, ni Baùn-ca-thi teân               , Hoøa thöôïng ni , ni Baùn-ca-thi nhôø con ñeán trong Taêng caàu thoï giôùi cuï tuùc, xin Taêng thöông xoùt teá ñoä cho ni Baùn-ca-thi ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng ni           (3 laàn). moät Tyø-kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, ni Baùn-ca-thi teân               , Hoøa thöôïng ni , ni Baùn-ca-thi nay nhôø söù giaû ñeán trong Taêng caàu thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng ni . Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, toâi nay ôû trong Taêng hoûi söù giaû cuûa ni Baùn-ca-thi veà saùu phaùp. Baïch nhö vaäy. Naøy söù giaû cuûa ni Baùn-ca-thi laéng nghe, nay chính laø luùc noùi thaät, toâi ôû trong Taêng hoûi coâ veà saùu phaùp, neáu thaät thì coâ noùi thaät, neáu khoâng thaät thì noùi khoâng thaät. Naøy söù giaû, töø tröôùc ñeán nay ni Baùn- ca-thi coù thanh tònh khoâng, ñaõ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp chöa, Tyø-kheo- ni taêng ñaõ taùc yeát ma boån phaùp chöa, Tyø-kheo-ni Taêng nhaát taâm hoøa hôïp taùc phaùp cho yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni chöa, ni Baùn-ca-thi coù ñuû naêm y vaø baùt chöa, ni Baùn-ca-thi teân gì, Hoøa thöôïng ni hieäu laø gì? Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, ni Baùn-ca-thi teân               , Hoøa thöôïng ni , ni Baùn-ca-thi naøy nhôø söù giaû ñeán trong Taêng caàu thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng ni          . Söù giaû ñaõ noùi raèng ni Baùn-ca-thi naøy töø tröôùc ñeán nay thanh tònh, ñaõ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp, Tyø-kheo-ni taêng ñaõ taùc boån phaùp yeát ma xong roài, Tyø-kheo-ni Taêng nhaát taâm hoøa hôïp taùc phaùp cho yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni, ni Baùn-ca-thi ñaõ ñuû naêm y vaø baùt, ni Baùn-ca-thi teân laø            , Hoøa thöôïng ni hieäu laø                . Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho ni Baùn-ca-thi ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng ni hieäu            . Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, ni Baùn-ca-thi teân               , Hoøa thöôïng ni , ni Baùn-ca-thi nhôø söù giaû ñeán trong Taêng caàu thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng ni . Söù giaû ñaõ noùi raèng ni Baùn-ca-thi naøy töø tröôùc ñeán nay thanh tònh, ñaõ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp, Tyø-kheo-ni taêng ñaõ taùc boån phaùp yeát ma roài, Tyø-kheo-ni Taêng nhaát taâm hoøa hôïp taùc phaùp cho yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni, ni Baùn-ca-thi ñaõ ñuû naêm y vaø baùt, ni Baùn-ca- thi teân laø        , Hoøa thöôïng ni hieäu laø         . Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho ni Baùn-ca-thi ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cho ni Baùn-ca-thi ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng ni             xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 41                                              5

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo-ni laøm vieäc coù loãi vôùi tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di, Ca-löu-ñaø-di ngaên khoâng cho ni naøy vaøo chuøa, caùc Tyø-kheo-ni noùi vôùi ni naøy: “Sao coâ khoâng ñeán saùm hoái tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di?”, ñaùp: “Thaày aáy ngaên khoâng cho toâi vaøo chuøa thì laøm sao saùm hoái ñöôïc”. Caùc Tyø-kheo-ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Tyø-kheo khoâng neân ngaên Tyø-kheo-ni vaøo chuøa, chæ ngaên khoâng cho vaøo phoøng cuûa mình maø thoâi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni phaïm loãi vôùi Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo khoâng vui ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu Tyø- kheo-ni phaïm loãi vôùi Tyø-kheo thì Tyø-kheo neân ngaên Tyø-kheo-ni thuyeát giôùi, töï töù vaø thoï phaùp giaùo giôùi”. Luùc ñoù Tyø-kheo naøy ngaên Tyø-kheo- ni thuyeát giôùi…, coøn caùc Tyø-kheo khaùc laïi cho thuyeát giôùi… neân xaûy ra tranh caûi, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Tyø-kheo naøo ngaên thì Tyø-kheo ñoù cho pheùp laïi, caùc Tyø-kheo khaùc khoâng ñöôïc cho pheùp”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø-kheo phaïm loãi vôùi Tyø-kheo-ni, caùc Tyø-kheo-ni khoâng vui nghó raèng: “Tyø-kheo-ni phaïm loãi thì Tyø-kheo ngaên khoâng cho thuyeát giôùi…; coøn Tyø-kheo phaïm loãi vôùi Tyø-kheo-ni thì nhö theá naøo ñaây”, nghó roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Tyø-kheo neân ñeán choã Tyø-kheo-ni saùm hoái”. Khi Tyø-kheo ñeán choã Tyø-kheo-ni saùm hoái thì Tyø-kheo-ni khoâng thoï, Phaät baûo: “Tyø-kheo ñeán saùm hoái thì Tyø-kheo-ni neân thoï”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo-ni phaïm loãi vôùi tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di, Ca-löu-ñaø-di ngaên khoâng cho thoï phaùp giaùo giôùi roài xuaát giôùi ñi. Caùc Tyø-kheo-ni baûo ni naøy ñeán saùm hoái, ni naøy ñaùp: “Thaày aáy ngaên khoâng cho toâi thoï phaùp giaùo giôùi roâi xuaát giôùi ñi, laøm sao toâi ñeán saùm hoái ñöôïc”, caùc Tyø-kheo-ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø-kheo naøo ngaên Tyø-kheo-ni thì khoâng ñöôïc xuaát giôùi ñi, neáu xuaát giôùi ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trong Vöông vieân coù thôï caïo toùc ñeán caïo toùc lieàn duï gaït moät Thöùc-xoa-ma-na khieán cho thoái taâm xuaát gia, nhö theá ñeán hai, ba ngöôøi khieán cho soá ni giaûm bôùt. Caùc Tyø- kheo-ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Khi thôï ñang caïo toùc cho ni, ni taêng neân cöû moät thieän Tyø-kheo-ni ñöùng moät beân xem xeùt”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù moät Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñeà-baø- ñaït-ña thueâ phoøng ôû, sau vì traû tieàn thueâ phoøng neân khoå naõo, caùc cö só traùch: “Coâ laø ngöôøi xuaát gia sao laïi thueâ phoøng ôû”, caùc Tyø-kheo-ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc thueâ

6                                                                         BOÄ LUAÄT 6

phoøng ôû, neáu thueâ phoøng thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñeà-baø-ñaït-ña duøng caùc vaät duïng kyø coï thaân ñeå kyø coï, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi duøng caùc vaät duøng kyø coï thaân ñeå kyø coï, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc duøng vaät duïng kyø coï thaân ñeå töï kyø coï, neáu duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Sau ñoù Tyø-kheo-ni laïi duøng ngoùi ñaù, naém tay ñeå töï kyø coï thaân, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc duøng ngoùi ñaù, naém tay ñeå töï kyø coï thaân, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la. Noùi toùm laïi, Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc taát caû vaät duïng kyø coï thaân ñeå kyø coï, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù hai boä Taêng taäp hoïp taùc phaùp Töï töù neân ñuoåi Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni ra ngoaøi. Caùc vò naøy bò ñuoåi ra noùi vôùi nhau raèng: “Coù bieát taïi sao chuùng ta bò ñuoåi ra ngoaøi khoâng, ñoù laø vì toái nay hoï taäp trung moät choã, moãi ngöôøi tuøy theo sôû thích cuøng hoøa hôïp”, caùc Tyø-kheo nghe bieát lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc ban ñeâm ñeán caàu töï töù, Tyø-kheo- ni neân saùng sôùm ñeán trong Tyø-kheo taêng taùc phaùp töï töù”. Luùc ñoù do ni taêng quaù ñoâng, töøng ngöôøi töï töù neân keùo daøi qua giôø ngoï, Phaät baûo: “Töø nay Tyø-kheo-ni khoâng neân töøng ngöôøi töï töù, Tyø-kheo-ni neân cöû moät ngöôøi ñaïi dieän cho ni taêng ñeán trong Taêng töï töù”. Phaùp ñaïi dieän cho ni taêng ñeán trong Taêng töï töù nhö sau: Ni ñaïi dieän töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: “Tyø- kheo-ni taêng hoøa hôïp ñaûnh leã Ñaïi ñöùc taêng, thaêm hoûi caùc vò coù ñöôïc ít bònh, ít naõo, sôû haønh coù khinh an khoâng?”, thaêm hoûi roài baïch Taêng: Ñaïi ñöùc taêng nhôù nghó, Ni taêng ñaõ an cö ba thaùng xong, nay ñeán trong Taêng ba vieäc töï töù thaáy nghe nghi, xin Ñaïi ñöùc taêng noùi ba vieäc thaáy nghe nghi ñeå chuùng con ñöôïc taêng tröôûng thieän phaùp (3 laàn). Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø hai boä Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät vaø hai boä Taêng ñi ñeán nhaø cö só theo thöù lôùp ngoài xong, cö só töï tay roùt nöôùc roài daâng thöùc aên leân cuùng döôøng, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo-ni noùi vôùi cö só: “Tyø- kheo-ni naøy laø ñeä nhaát Thöôïng toøa, vò naøy laø ñeä nhò Thöôïng toøa, vò kia laø ngöôøi trì luaät, vò kia laø ngöôøi trì luaän…”, cö só noùi: “Chuùng toâi khoâng bieát ai laø ñeä nhaát Thöôïng toøa, ai laø ñeä nhò Thöôïng toøa…. Hoâm nay coù raát

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 41                                               7

nhieàu thöùc aên, bình ñaúng daâng cuùng cho taát caû ñeàu ñöôïc no ñuû, coâ ñöøng noùi gì caû, neáu coâ noùi nöõa thì toâi ñeå cho coâ doïn ñöa thöùc aên, coøn toâi ngoài khoâng”. Phaät nghe thaáy vieäc naøy roài neân sau khi thoï thöïc xong trôû veà,vì vieäc naøy nhoùm hoïp Tyø-kheo taêng roài baûo caùc Tyø-kheo ni: “Töø nay cho caùc Tyø-kheo-ni ngoài theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø hai boä Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät vaø hai boä Taêng ñi ñeán nhaø cö só, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo-ni hoûi moät ni khaùc ñöôïc maáy tuoåi haï, ni naøy ñaùp: “Haõy ñôïi moät chuùt ñeå toâi hoûi Hoøa thöôïng ni, A-xaø-leâ ni vaø caùc ni soáng chung”, noùi roài lieàn ñeán hoûi, Hoøa thöôïng ni noùi laø nghi queân khoâng nhôù roõ, caùc Tyø-kheo-ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Baäc Thöôïng toøa neân hoûi ñeå ngoài theo thöù lôùp, coøn caùc ni khaùc khoâng nhôù thì cöù nhöôøng nhau ngoài laø ñöôïc”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo-ni leân nuùi ñeán choã A-lan-nhaõ ñeå thoï giaùo giôùi, giöõa ñöôøng gaëp giaëc cöôùp loät heát quaàn aùo, caùc Tyø-kheo-ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Caùc Tyø-kheo neân ôû trong tuï laïc ñôïi Tyø-kheo”. Khi caùc Tyø-kheo-ni ñöùng ôû tuï laïc ñôïi thì Tyø-kheo sau khi vaøo tuï laïc khaát thöïc roài laïi ñi theo ñöôøng khaùc trôû veà A-lan-nhaõ ôû treân nuùi, khieán cho caùc Tyø-kheo-ni hoâm ñoù suyùt bò ñoaïn thöïc vì chôø ñeán saép qua ngoï. Phaät baûo: “Muoán leân nuùi ñeán choã A-lan- nhaõ thì neân hai ngöôøi cuøng ñi”, hai ngöôøi ñi caàu thoï giaùo giôùi laïi khoâng bieát phaùp, Phaät baûo neân sai hai ngöôøi bieát phaùp ñi, khi sai hai ngöôøi bieát phaùp, hai ni naøy laïi muoán taát caû taêng hoøa hôïp môùi caàu giaùo giôùi, Phaät baûo: “Khoâng caàn taát caû taêng hoøa hôïp, tuøy gaëp Tyø-kheo naøo thì caàu giaùo giôùi nôi vò aáy”. Vaøo moät thôøi khaùc khi caùc Tyø-kheo-ni ñeán choã Tyø-kheo caàu giaùo giôùi, coù vò muoán giaùo giôùi, coù vò khoâng muoán giaùo giôùi; vò khoâng muoán giaùo giôùi lieàn ñöùng daäy boû ñi, caùc cö só trong Taêng phöôøng thaáy lieàn noùi: “Caùc Tyø-kheo-ni muoán cuøng haønh daâm, Tyø-kheo khoâng muoán neân ñöùng daäy boû ñi”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Tyø-kheo khoâng neân ñöùng daäy boû ñi, neáu khoâng muoán giaùo giôùi thì noùi laø toâi khoâng theå giaùo giôùi cho Tyø-kheo-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni thoï giaùo giôùi xong trôû veà thuyeát giôùi, saùng hoâm sau ñeán trong Taêng phöôøng khoâng bieát neân baùo vôùi ai, Phaät baûo: “Töø Tyø-kheo naøo caàu thoï giaùo giôùi thì neân trôû laïi baùo cho ngöôøi aáy”. Khi Tyø-kheo-ni ñeán trong Taêng phöôøng hoûi veà Tyø-

8                                                                        BOÄ LUAÄT 6

kheo giaùo giôùi nhöng khoâng bieát teân neân vieäc khoâng thaønh, Phaät baûo: “Neân hoûi Tyø-kheo giaùo giôùi teân gì, laø Hoøa thöôïng hay Thöôïng toøa…” Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo-ni khaát thöïc xong, treân tay caàm baùt thöùc aên khi ñi ngaøng nhaø ngöôøi, treân noùc nhaø coù con raén ñoäc, phaân ñoäc cuûa noù rôùt xuoáng rôi vaøo trong baùt thöùc aên, Tyø-kheo- ni sau khi thoï thöïc xong truùng ñoäc suyùt cheát, caùc Tyø-kheo-ni baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân laøm naép ñaäy ñaäy treân baùt thöùc aên”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù moät Tyø-kheo trôï giuùp Ñeà-baø-ñaït- ña mang vaùc naëng treân löng bò cheâ traùch, Phaät baûo: “Töø nay Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc mang vaùc naëng treân löng, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát- la”. Laïi coù Tyø-kheo-ni thueâ ngöôøi laøm traøng hoa, khi traû tieàn khoå naõo, caùc cö só traùch: “Coâ laø ngöôøi xuaát gia sao laïi thueâ ngöôøi laøm traøng hoa”, Phaät baûo: “Töø nay Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc thueâ ngöôøi laøm traøng hoa, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñeà-baø-ñaït-ña laïi chöùa boâ ñaïi tieän baèng ñoàng, maâm ñoàng, chaäu taém doàng, thìa ñoàng…, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi chöùa boâ ñaïi tieän baèng ñoàng… gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø-kheo-ni chöùa nhöõng vaät duïng baèng ñoàng nhö boâ ñaïi tieän, chaäu taém…, neáu chöùa thì phaïm Ñoät-kieát-la; khoâng phaïm laø chöùa bình ñöïng nöôùc, gaøu taém, naép baèng ñoàng”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo-ni laøm röôïu, caùc cö só traùch: “Coâ laø ngöôøi xuaát gia sao laïi laøm röôïu”, coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc nghe bieát lieàn baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoøm Tyø-kheo taêng roài baûo: “Töø nay Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc laøm röôïu, neáu laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät phuï nöõ laáy choàng chöa bao laâu thì choàng cheát, ngöôøi vôï boû nhaø cöûa xuaát gia laøm Tyø-kheo-ni, laøm Tyø- kheo-ni roài laïi ñem nhaø ôû tröôùc kia cho ngöôøi thueâ möôùn, khi ñoøi tieàn thueâ chòu khoå naõo, caùc cö só traùch: “Coâ laø ngöôøi xuaát gia sao laïi cho thueâ nhaø”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø-kheo-ni cho ngöôøi khaùc thueâ nhaø, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø maëc y môùi thöa moûng khieán trong thaân loä ra roài ñi vaøo trong chôï, nôi choã ñoâng ngöôøi. Caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi maëc y thöa moûng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø-kheo-ni maëc y thöa moûng, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 41                                           9

Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñeà-baø-ñaït- ña taém nôi caùc ngöôøi nöõ taém (choã taém coâng coäng), caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi taém nôi caùc ngöôøi nöõ taém nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø-kheo-ni taém nôi caùc ngöôøi nöõ taém, neáu taém thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø duøng thaùo ñaäu (xaø boâng) taém, nöôùc thaùo ñaäu chaûy vaøo nöõ caên, caùc Tyø-kheo-ni baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø-kheo-ni duøng thaùo ñaäu taém, neáu duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la “. Luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø laïi loäi ngöôïc doøng nöôùc taém, caùc Tyø-kheo-ni hoûi nguyeân do, ñaùp laø vì muoán thoï xuùc laïc, caùc Tyø-kheo-ni baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø-kheo-ni loäi ngöôïc doøng nöôùc taém, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát- la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñeà-baø-ñaït-ña chöùa Baùt chi taïp saéc trang nghieâm, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi chöùa Baùt chi taïp saéc gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø-kheo-ni chöùa Baùt chi taïp saéc, neáu chöùa thì phaïm Ñoät-kieát-la “. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Ni taêng ñöôïc ngöôøi boá thí ñoà duøng baèng thuûy tinh, khoâng chòu nhaän vì khoâng bieát duøng ñeå laøm gì, Phaät baûo neân thoï ñeå laøm bình ñöïng nöôùc cho Taêng.

c. Hai Möôi Phaùp Taïp Sau: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø-kheo tröôùc ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, ñeán tröôùc moät nhaø vaøo cöûa ngoaøi, cöûa trong khi trôû ra laïi ñi vaøo moät cöûa phoøng khaùc maø cho laø cöûa ra. Khi vöøa böôùc vaøo lieàn thaáy moät ngöôøi nöõ ñang naèm nguû, do naèm moäng neân chaát baát tònh chaûy ra; Tyø-kheo thaáy roài hoå theïn voäi trôû ra, lieàn gaëp ngöôøi choàng vöøa trôû veà nhaø; ngöôøi choàng thaáy vôï naèm ngöõa loä thaân vaø chaûy ra chaát baát tònh lieàn cho laø Tyø-kheo ñaõ cuøng vôï mình laøm vieäc phi phaïm haïnh, beøn naém coå Tyø-kheo noùi: “Vì sao thaày laïi cuøng vôï toâi laøm haïnh baát tònh?”, Tyø-kheo noùi laø khoâng coù laøm, ngöôøi choàng laïi hoûi vì sao laïi vaøo trong phoøng, Tyø-kheo giaûi thích: “Toâi cho cöûa phoøng naøy laø cöûa ra neân…”, ngöôøi choàng maéng: “Taïi sao vaøo cöûa phoøng toâi laïi noùi cho cöûa phoøng naøy laø cöûa ra neân…”, noùi roài lieàn duøng tay chaân ñaùnh ñaù Tyø-kheo, nghe tieáng ñaùnh ñaù naøy ngöôøi vôï lieàn thöùc giaác, thaáy ngöôøi choàng ñang ñaùnh Tyø-kheo lieàn hoûi vì sao ñaùnh, ngöôøi choàng noùi: “Vì coâ neân toâi môùi ñaùnh”, ngöôøi vôï noùi: “Tyø-kheo naøy khoâng coù laøm gì caû”, ngöôøi choàng

10                                                                        BOÄ LUAÄT 6

maéng: “Coâ ñaõ cuøng noù laøm vieäc baát tònh taïi sao khoâng chòu nhaän”, vöøa ñaùnh vöøa maéng ñeán khi meät laõ môùi boû ñi, Tyø-kheo leâ thaân trôû veà tinh xaù, ñem vieäc treân keå laïi cho caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Khaát thöïc coù hai: Moät laø thoï thænh, hai laø khoâng thoï thænh. Neáu thoï thænh roài maø muoán thoï phaàn Taêng vaät thì neân xaû phaùp khaát thöïc môùi ñöôïc thoï phaàn Taêng vaät; neáu khoâng xaû phaùp khaát thöïc maø thoï phaàn Taêng vaät thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu thoï phaàn Taêng vaät roài môùi noùi laø khaát thöïc thì phaïm toäi voïng ngöõ Ba-daät-ñeà. Neáu khoâng thoï thænh hoaëc muoán thoï thænh hoaëc muoán thoï phaàn Taêng vaät thì neân xaû phaùp khaát thöïc ñaõ thoï thænh môùi ñöôïc thoï phaàn Taêng vaät; neáu khoâng xaû phaùp khaát thöïc maø thoï thænh hay thoï phaàn Taêng vaät thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu thoï thænh vaø thoï phaàn Taêng vaät roài môùi noùi laø khaát thöïc thì phaïm toäi voïng ngöõ Ba-daät-ñeà. Töø nay caùc thaày neân thoï haønh phaùp khaát thöïc nhö sau: Khi saép böôùc xuoáng giöôøng neân töø töø boû moät chaân xuoáng tröôùc, keá boû chaân thöù hai roài môùi ñöùng daäy; töø töø ñeán choã giaù y laáy y An-ñaø-hoäi roài maëc töø töø, maëc xong nhìn ngoù tröôùc sau xem coù ngay ngaén chöa, neáu chöa ngay ngaén thì neân maëc laïi, neáu ngay ngaén roài thì thoâi. Keá laáy Neâ-hoaøn-taêng maëc töø töø, maëc xong nhìn ngoù hai beân xem coù ngay ngaén chöa, neáu chöa thì neân maëc laïi, neáu ngay ngaén roài thì thoâi. Keá laáy y Uaát-ña-la-taêng maëc töø töø, maëc xong nhìn ngoù hai beân xem coù ngay ngaén chöa, neáu chöa thì neân maëc laïi, neáu ngay ngaén roài thì thoâi. Keá laáy y Taêng-giaø-leâ ñaët leân vai traùi, nheï nhaøng caàm laáy baùt vaø tích tröôïng, khoâng ñöôïc keùo leâ treân ñaát. Ra ñeán cöûa, keùo then môû ra khoan thai böôùc ra, chôù ñeå cheùo y vöôùng vaøo hai beân, Neáu caùnh cöûa ôû beân tay traùi thì tay traùi keùo caùnh cöûa, tay phaûi caøi then laïi; neáu caùnh cöûa ôû beân tay phaûi thì tay phaûi keùo caùnh cöûa, tay traùi caøi then laïi. Caøi xong neân xem laïi ñaõ caøi kyõ chöa, neáu chöa thì neân caøi kyõ laïi, neáu ñaõ caøi kyõ roài thì thoâi. Neáu ñi cuøng Phaät thì neân ñi sau, neân baïch Hoøa thöôïng, höõu nhieãu thaùp Phaät, thaùp Thanh vaên roài roùt nöôùc traùng baùt, chôù ñeå bình vaø baùt chaïm vaøo nhau ra tieáng. Ra ñeán cöûa coång cuûa Taêng phöôøng, neáu cöûa ñoùng thì töø töø môû cöûa ñi ra, chôù ñeå cheùo y vöôùng vaøo hai beân. Keá ñeå baùt vaø tích tröôïng xuoáng ñeå mang giaøy da moät lôùp roài caàm baùt vaø tích tröôïng leân töø töø ñi khaát thöïc, khi ñi khoâng ñöôïc keùo leâ giaøy. Khi ñeán gaàn tuï laïc neân ñeå baùt vaø tích tröôïng xuoáng, laáy y Taêng-giaø-leâ ra maëc, maëc xong nhìn ngoù hai beân xem coù ngay ngaén chöa, neáu chöa thì neân maëc laïi, neáu ngay ngaén roài thì thoâi. Keá caàm baùt vaø tröôïng leân ñeå vaøo trong tuï laïc, khi vaøo khoâng ñöôïc nhìn ngoù hai beân, neân nhìn thaúng phía tröôùc. Neáu töø xa thaáy coù voi ñieân, choù ñieân, ngöôøi loûa hình… thì neân traùnh qua

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 41                                                11

moät beân. Khi ñeán tröôùc nhaø ngöôøi neân bieát roõ cöûa ngoaøi, cöûa giöõa, cöûa trong; khi vaøo trong saân neân khaûy moùng tay, neáu thaáy khoâng coù ai thì neân khaûy laïi laàn thöù hai, laàn thöù ba, neáu coù ai böôùc ra thì hai tay caàm baùt khom ngöôøi xuoáng ñeå thoï thöùc aên cuùng. Khi ñi ñeán nhaø khaùc khaát thöïc neân ngoù xem giôø, neáu saép qua ngoï thì neân döøng laïi; neáu coøn sôùm thì neân tieáp tuïc khaát thöïc. Khaát thöïc xong ra khoûi tuï laïc neân boû baùt vaø tröôïng xuoáng, côûi y Taêng-giaø-leâ xuoáng ñaäp giuõ roài xeáp laïi, ñaët leân vai traùi, caàm baùt vaø tröôïng leân trôû veà truù xöù thoï thöïc. Ñeán nôi neân traûi giöôøng toøa, laáy baøn chaûi chaø chaân vaø khaên lau chaân, keá laáy nöôùc töôùi röôùi queùt doïn choã thoï thöïc cho saïch seõ. Neáu nôi ñaây coù Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ thì neân laáy thöùc aên ngon daâng cho Hoøa thöôïng tröôùc, khi daâng nöôùc khoâng ñöôïc ñeå ngoùn tay chaïm vaøo trong nöôùc. Neáu ñi sau neân thaâu caát giöôøng toøa, caát baøn chaûi chaø chaân, khaên lau chaân roài môùi vaøo phoøng, vaøo roài töø töø caøi then ñoùng cöûa laïi, ngoài leân giöôøng xeáp moät chaân leân tröôùc roài môùi xeáp chaân thöù hai ñeå ngoài kieát giaø tö duy haønh phaùp”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät tröôûng giaû coù nhieàu cuû Lö-baëc neân ñeán thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi. Tröôûng giaû bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà, veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät vaø Taêng ñi ñeán nhaø tröôûng giaû theo thöù lôùp ngoài xong, tröôûng giaû lieàn roùt nöôùc vaø daâng cuû Lö-baëc ñeå duøng tröôùc. Caùc Tyø-kheo nhai ra tieáng, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo tröôùc kia laø keùp haùt, nghe tieáng nhai naøy lieàn ñöùng daäy muùa khieán caùc Tyø-kheo baät cöôøi ra tieáng, thöùc aên trong mieäng lieàn vaêng ra ngoaøi, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi choïc cho ngöôøi khaùc cöôøi gioáng nhö keùp heà”. Phaät nghe thaáy vieäc naøy roài neân sau khi thoï thöïc xong trôû veà, lieàn do vieäc naøy nhoùm Tyø-kheo taêng roài hoûi Tyø-kheo muùa hoài naõy raèng: “Thaày duøng taâm gì ñöùng daäy muùa?”, ñaùp: “Theá toân, con vì nhìn thaáy ngöôøi khaùc vaø muoán choïc cho hoï cöôøi”, Phaät noùi: “Neáu vì nhìn thaáy ngöôøi khaùc thì khoâng coù toäi, coøn muoán choïc cho ngöôøi khaùc cöôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töø nay tröôùc khi chöa aên moùn aên chaùnh thì khoâng ñöôïc aên rau traùi tröôùc, neáu aên tröôùc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Kyø-hoaøn vöøa môùi xaây xong, caùc cö só saém söûa raát nhieàu ñoà cuùng döôøng vì coù ñeán moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø-kheo tuï hoäi. Caùc Tyø-kheo naøy khi vaøo, ngoài, aên, ñöùng, ñi khoâng theo thöù lôùp neân bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân, Baø-la-moân khaùc coøn bieát

12                                                                        BOÄ LUAÄT 6

vaøo, ngoài, aên, ñöùng, ñi theo thöù lôùp; Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi vaøo, ngoài, aên, ñöùng, ñi khoâng theo thöù lôùp gì caû. Chuùng ta khoâng bieát ai ñaõ ñöôïc, ai chöa ñöôïc”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay neân theo thöù lôùp ñi vaøo, ngoài, aên, ñöùng, ñi…”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo im laëng theo thöù lôùp ñi vaøo, ngoài, aên, ñöùng daäy ra veà; caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân, Baø-la-moân khaùc aên xong coøn bieát chuù nguyeän taùn thaùn; Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi theo thöù lôùp im laëng ñi vaøo, ngoài, aên, ñöùng daäy ra veà. Chuùng ta khoâng bieát caùc vò aên coù ngon hay khoâng”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khi aên xong neân chuù nguyeän taùn thaùn”, caùc Tyø-kheo khoâng bieát cöû ai laøm, Phaät baûo neân cöû Thöôïng toøa laøm. Luùc ñoù phíA-tyø-kheo-ni, ni Thaâu-la-nan-ñaø laø baäc Thöôïng toøa laïi ít hoïc ít nghe neân khoâng bieát chuù nguyeän, Phaät baûo: “Neáu Thöôïng toøa thöù nhaát khoâng laøm ñöôïc thì Thöôïng toøa thöù hai neân laøm, theo thöù lôùp nhö theá neáu ai laøm ñöôïc thì neân laøm”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù nhieàu ngöôøi nöõ thænh Phaät vaø Taêng cuùng döôøng thöùc aên thöùc uoáng, caùc Tyø-kheo aên xong khoâng chuù nguyeän taùn tuïng lieàn boû ñi. Caùc ngöôøi nöõ noùi: “Chuùng ta baïc phöôùc, cuùng döôøng maø khoâng ñöôïc chuù nguyeän”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cuõng neân chuù nguyeän taùn tuïng cho ngöôøi nöõ; neáu ngöôøi khoâng thanh tònh thì neân cöû boán Thöôïng toøa ôû laïi”, luùc ñoù caùc Thöôïng toøa ôû laïi trong loøng buoàn böïc, Phaät baûo neân noùi caùo töø roài ñi. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo thuoäc doøng Baø-la- moân xuaát gia laøm Tyø-kheo teân laø Maïn-nhan-la, maéc bònh tieâu chaûy nghó raèng: “Taïi sao phaûi thöôøng duøng nöôùc röûa”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân duøng vaät lau chuøi nhö laù caây, neáu moät chieác laù chuøi khoâng saïch thì neân duøng hai lôùp laù, neáu laù raùch laøm cho ñöôøng ñaïi tieän bò thöông thì neân duøng laù saïch nguyeân”, luùc ñoù lau chuøi xong boû ñaày laù trong nhaø xí, Phaät baûo neân boû moät choã; luùc ñoù laù saïch vaø laù dô ñeå cuøng moät choã khi laáy bò dô tay, Phaät baûo neân ñeå laù saïch beân phaûi, boû laù dô beân traùi; luùc ñoù boû laù dô thaønh ñoáng lôùn, Phaät baûo neân ñem ñoå boû, khi ñem ñoå boû oùi möõa, Phaät baûo neân boû laù dô trong thuøng raùc, khi thuøng raùc ñaày môùi mang ñi ñoå boû choã khaùc. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo ñöùng xæa raêng (nhaên nhaønh döông) ôû choã röûa chaân, Tyø-kheo khaùc ñeán röûa chaân thaáy baát tònh neân oùi möûa, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø-kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø-kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 41                                         13

traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo laïi ñöøng xæa raêng nôi choã röûa chaân cuûa Taêng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc xæa raêng ôû tröôùc Phaät; tröôùc Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, caùc Thöôïng toøa; khoâng ñöôïc xæa raêng tröôùc thaùp Phaät, thaùp Thanh vaên, nôi giaûng ñöôøng… cuûa Taêng vaø ôû tröôùc ñoâng ngöôøi; neáu xæa nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la, khoâng phaïm laø ôû tröôùc Tyø-kheo ñoàng tuoåi haï”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, coù ngoaïi ñaïo loûa hình maéc bònh gheû lôû ñeán xin thaày thuoác Kyø-baø chöõa bònh, Kyø-baø noùi: “Chæ caàn vaøo nhaø taém taém röûa thì seõ laønh bònh”, ngoaïi ñaïo noùi: “Toâi laø ngoaïi ñaïo loûa hình, laøm sao coù nhaø taém ñeå taém”, Kyø-baø noùi: “Thaày coù quen bieát vôùi Tyø- kheo naøo khoâng?”, ñaùp laø khoâng, Kyø-baø noùi: “Bònh cuûa thaày chæ coù theå vaøo nhaø taém taém röûa môùi heát”. Ngoaïi ñaïo naøy ñeán hoûi caùc taân Tyø-kheo vaø Sa-di: “Khi naøo caùc vò vaøo nhaø taém ñeå taém?”, ñaùp laø vaøo ngaøy , ngoaïi ñaïo lieàn co tay ñeám ngaøy, ñeán ngaøy ñoù ñi vaøo trong Truùc vieân ñöùng moät choã nhìn xem caùc Tyø-kheo vaøo nhaø taém taém röûa nhö theá naøo. Coù Tyø-kheo maëc y ñi vaøo, coù ngöôøi laáy buøn boâi leân mình roài vaøo, ngoaïi ñaïo thaáy roài lieàn laáy buøn boâi treân ngöôøi roài vaøo. Caùc Tyø-kheo cho laø Thöôïng toøa neân ñöa cho giöôøng ngoài vaø böng nöôùc noùng ñeán cho taém, khi ra moà hoâi, caùc Tyø-kheo chaø giuùp chaân tay khaép thaân, khi thaân saïch thì gheû lôû cuõng heát. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo goïi ngöôøi mang y ñeán, ngoaïi ñaïo khoâng chòu maëc, caùc Tyø-kheo môùi bieát laø ngoaïi ñaïo loûa hình, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay ngöôøi loä thaân khoâng ñöôïc chaø, ngöôøi khaùc khoâng ñöôïc chaø giuùp, hai thaân loä khoâng ñöôïc chaø cho nhau. Tyø-kheo trong toái khoâng ñöôïc laøm leã, cuõng khoâng ñöôïc laøm leã ngöôøi che maët; khoâng ñöôïc laøm leã ngöôøi ñang nguû, ngöôøi ñang nhaäp ñònh, ngöôøi ñang xæa raêng; mình ñang xæa raêng, ñang röûa maët cuõng khoâng ñöôïc laøm leã, cuõng khoâng ñöôïc laøm leã ngöôøi ñang röûa maët; mình ñang aên khoâng ñöôïc laøm leã, cuõng khoâng ñöôïc laøm leã ngöôøi ñang aên; mình ñang caïo toùc khoâng ñöôïc laøm leã, cuõng khoâng ñöôïc laøm leã ngöôøi ñang caïo toùc. ÔÛ tröôùc Phaät, tröôùc thaùp Phaät, thaùp Thanh vaên khoâng ñöôïc laøm leã ngöôøi khaùc. ÔÛ choã ñaïi tieåu tieän, choã laáy nöôùc, nhaø taém cho ñeán choã khoâng an oån ñeàu khoâng ñöôïc laøm leã ngöôøi khaùc. Ñang ñi treân ñöôøng cuõng khoâng ñöôïc laøm leã, neáu gaëp Thöôïng toøa treân ñöôøng muoán laøm leã neân noùi vôùi Thöôïng toøa: “Xin haõy döøng böôùc, con muoán laøm leã”, neáu Thöôïng toøa döøng laïi thì neân laøm leã, neáu khoâng döøng laïi thì khoâng neân laøm leã”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù moät Tyø-kheo khaùch chieàu toái ñeán trong Taêng phöôøng ñöôïc chia cho moät phoøng troáng, trong phoøng coù moät con raén ñoäc naèm khoanh troøn treân giöôøng, Tyø-kheo khoâng nhìn kyõ lieàn ngoài

14                                                                        BOÄ LUAÄT 6

leân mình noù, bò noù caén vaø caû hai cuøng cheát. Traûi qua naêm, saùu ngaøy sau, caùc Tyø-kheo thaáy ruoài xanh töø trong phoøng bay ra neân vaøo phoøng xem thöû, môùi phaùt hieän Tyø-kheo vaø con raén cuøng cheát treân giöôøng, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø-kheo taêng roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay Tyø-kheo khaùch neân hoïc nghi phaùp nhö sau: Neáu Tyø-kheo khaùch ñeán trong Taêng phöôøng neân ñaép y tròch baøy vai höõu, maëc Neâ-hoaøn-taêng treân döôùi töông xöùng nhau, tuùi ñöïng y beân vai phaûi neân chuyeån qua beân vai traùi; tích tröôïng, tuùi daàu, tuùi giaøy da, oáng kim ôû trong tay phaûi neân chuyeån qua trong tay traùi. Neáu muoán ñaïi tieåu tieän thì neân ñi ôû ngoaøi tröôùc roài môùi vaøo trong Taêng phöôøng, neáu khoâng coù nöôùc röûa chaân thì duøng coû laù lau chaân, neáu cöûa ñoùng thì keâu goïi, neáu cöûa môû thì cöù vaøo. Neáu thaáy cöïu Tyø-kheo thì neân hoûi: “Trong Taêng phöôøng coù phoøng daønh cho khaùch Tyø-kheo                tuoåi haï hay khoâng?”, neáu noùi coù thì neân xin pheùp cho vaøo; Laïi hoûi trong Taêng phöôøng coù ngöôøi khoâng, neáu noùi khoâng thì neân hoûi duøng nöôùc gì, neáu noùi laø nöôùc gieáng thì neân xin daây gaøu ñeå muùc laáy nöôùc; khi môû cöûa phoøng neân khaûy moùng tay, neáu coù raén rít neân gaây ra tieáng ñeå noù boø ñi choã khaùc, sau ñoù ñaäp giuõ meàn chieáu, queùt doïn saïch seõ trong phoøng. Chaäu nöôùc röûa chaân vaø bình nöôùc duøng ñeå saün, neáu chaäu nöôùc beân tay traùi thì tay traùi muùc nöôùc, tay phaûi röûa chaân; neáu chaäu nöôùc beân tay phaûi thì tay phaûi muùc nöôùc, tay traùi röûa chaân. Röûa chaân xong mang giaøy da vaøo phoøng, ñoùng cöûa roài leân giöôøng ngoài kieát giaø tö duy quaùn chieáu caùc phaùp. Saùng hoâm sau hoûi cöïu Tyø- kheo: “Trong Taêng coù aên saùng, aên tröa hay khoâng, trong thoân choã naøo coù choù döõ, nhaø naøo coù ñoàng nöõ, quaû phuï, nhaø naøo Taêng ñaõ yeát ma Hoïc gia, nhaø naøo Taêng ñaõ yeát ma phuù baùt, choã naøo neân ñi, choã naøo khoâng neân ñi”, hoûi xong roài môùi ñi khaát thöïc. Khi ñi Tyø-kheo khaùch neân ñöa traû laïi daây gaøu, choåi, thu xeáp caát ngoïa cuï, ñoùng cöûa phoøng roài môùi ñi”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù ñang xaây caát Taêng-giaø-lam neân coù Tyø-kheo khi khieâng ñaù, coû, buøn, duøng tay laáy buøn treùt toâ vaùch… ñeàu maëc y Taêng-giaø-leâ neân laøm dô y; ñeán giôø vaøo thoân khaát thöïc vaãn maëc y dô naøy neân bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân, Baø-la-moân khaùc khi vaøo thoân khaát thöïc coøn maëc y saïch, Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi maëc y dô nhö theá gioáng nhö keû eùp daàu”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø-kheo taêng roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc maëc y Taêng-giaø-leâ khieâng ñaù coû buøn, duøng tay laáy buøn toâ treùt vaùch…; khoâng ñöôïc giaãm chaân treân Taêng-giaø-leâ, khoâng ñöôïc traûi Taêng-giaø-leâ ngoài, naèm; khoâng ñöôïc laáy Taêng-giaø-leâ maëc laøm aùo trong. Tyø-kheo neân maëc y Taêng-giaø-leâ nhö

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 41                                                 15

phaùp, maëc y Uaát-ña-la-taêng nhö phaùp, maëc y An-ñaø-hoäi nhö phaùp; neân duøng ba maøu laøm cho hoaïi saéc ñeå taùc tònh, khoâng ñöôïc maëc y coù naêm maøu thuaàn saéc, tröø naïp y. Neáu Tyø-kheo ngheøo thieáu vaûi may y thì treân y neân ñieäp ñieàu laù hoaëc naêm ñieàu, baûy ñieàu, chín ñieàu…; neáu ñuû vaûi thì neân caét roïc may thaønh y Taêng-giaø-leâ, Uaát-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi goïi laø y nhö phaùp”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, coù Taêng phöôøng roäng lôùn vaøo ñaàu ñeâm, giöõa ñeâm vaø cuoái ñeâm ñeàu coù khaùch Tyø-kheo ñeán xin nguû ñeâm, saùng ra lieàn boû ñi. Luùc ñoù Thöôïng toøa hoûi Haï toøa laø coù khaùch Tyø-kheo ñeán khoâng, ñaùp laø coù, lieàn noùi: “Vì sao khoâng ñeán chaøo hoûi Thöôïng toøa, chuùng toâi khoâng bieát hoï ñeán luùc noø vaø ñi luùc naøo”, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu khaùch Tyø-kheo ñeán neân chaøo hoûi Thöôïng toøa tröôùc”. Luùc ñoù trong Taêng phöôøng coù ñeán moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø-kheo Thöôïng toøa, khaùch Tyø-kheo phaûi ñi chaøo hoûi töøng ngöôøi, do ñi ñöôøng xa moõi meát, khoâng theå ñi chaøo hoûi heát neân ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Chæ neân chaøo hoûi boán Thöôïng toøa thoâi”. Luùc ñoù khaùch Tyø-kheo hoûi ñeä nhaát Thöôïng toøa ôû ñaâu, ñaùp laø ôû trong taêng phöôøng treân nuùi Kyø-xaø-quaät; laïi hoûi ñeä nhò Thöôïng toøa ôû ñaâu, ñaùp laø ôû trong Taêng phöôøng taïi Tyø giaø la; laïi hoûi ñeä tam Thöôïng toøa ôû ñaâu, ñaùp laø ôû trong Taêng phöôøng taïi Quyù thuû-ñaø-la; laïi hoûi ñeä töù Thöôïng toøa ôû ñaâu, ñaùp laø ôû trong Taêng phöôøng taïi Taùt-ña-ha-caàu. Treân ñöôøng ñi ñeán chaøo hoûi gaëp phaûi Sö töû, coïp, soùi khuûng boá neân baïch Phaät, Phaät baûo: “Vaøo trong Taêng phöôøng naøo thì chaøo hoûi boán Thöôïng toøa ôû trong Taêng phöôøng ñoù”. Luùc ñoù khaùch Tyø-kheo ñöùng ngoaøi cöûa chôø ñôïi laâu neân ngaát xæu, Phaät baûo: “Neáu ñuùng thôøi gaëp thì neân chaøo hoûi, neáu phi thôøi khoâng gaëp ñöôïc thì thoâi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, ôû nöôùc Kieàu-taùt-la nôi A-lan-nhaõ coù moät Tyø-kheo ôû, luùc ñoù coù ñaùm giaëc cöôùp ñeán choã A-lan-nhaõ hoûi Tyø-kheo coù löûa, coù ñoà duøi löûa, coù thöùc aên, coù ñoà naáu thöùc aên, coù nöôùc, coù ñoà laáy nöôùc, ñoà ñöïng nöôùc… Tyø-kheo ñeàu ñaùp laø khoâng coù. Laïi hoûi: “Chuùng toâi muoán ñeán trong tuï laïc kia, thaày coù theå chæ ñöôøng giuøm khoâng”, ñaùp laø khoâng bieát ñöôøng; laïi hoûi baây giôø laø giôø naøo, cuõng ñaùp laø khoâng bieát; laïi hoûi laø ngaøy gì, cuõng ñaùp laø khoâng bieát; laïi hoûi: “Thaày coù theå taùn tuïng chuù nguyeän khoâng?”, ñaùp laø khoâng theå. Boïn giaëc cöôùp noùi vôùi nhau: “Tyø-kheo naøy khoâng coù ñöôïc moät phaùp naøo naøo caû, chaéc laø ôû ñôøi vì khoâng theå töï nuoâi soáng neân môùi xuaát gia”, noùi roài lieàn duøng tay chaân ñaùnh ñaù Tyø-kheo moät traän roài boû ñi, Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø-kheo A-lan-nhaõ neân hoïc nghi phaùp nhö sau: Khi

16                                                                        BOÄ LUAÄT 6

thaáy coù ngöôøi ñeán choã A-lan-nhaõ, Tyø-kheo ôû ñoù neân cuøng thaêm hoûi, nhôù nghó chôn chaùnh, saéc maët vui veû, khoâng ñöôïc cuùi ñaàu, neân chaøo hoûi thieän lai. Nôi A-lan-nhaõ neân chöùa cuûi löûa, ñoà duøi löûa, thöùc aên, ñoà ñöïng thöùc aên, nöôùc, ñoà laáy nöôùc, ñoà ñöïng nöôùc; chaäu nöôùc röûa chaân vaø bình nöôùc thöôøng duøng neân thöôøng ñaày nöôùc. Tyø-kheo neân bieát roõ ngaøy giôø, thôøi tieát, xem sao; neân bieát tuïng Tu-ña-la, Tyø-ni, A-tyø-ñaøm; neân bieát Sô thieàn… Töù thieàn; Sô quaû cho ñeán Töù quaû, neáu chöa bieát thì neân hoïc cho bieát. Khoâng ñöôïc chöùa nhaät chaâu, nguyeät chaâu, ñöôïc chöùa thieàn tröôïng… nhö trong Tu-ña-la Cuø-sa-ni coù noùi roõ”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Baø-la-moân A-kyø-Ñaït-mang baùnh Thích caâu leâ ñeán daâng cuùng Phaät, Phaät baûo neân chia cho Taêng. A-kyø- ñaït chia baùnh cho Taêng xong ôû tröôùc Phaät nghe thuyeát phaùp, luùc ñoù caùc Tyø-kheo aên baùnh caén nhai ra tieáng, A-kyø-ñaït baïch Phaät: “ Sa-moân Cuø- ñaøm giaùo hoùa, taát caû ñeä töû ñeàu laõnh thoï heát hay khoâng?”, Phaät noùi: “Coù ngöôøi thoï, coù ngöôøi khoâng thoï”, A-kyø-ñaït noùi: “Thöa Cuø-ñaøm, quaû thaät nhö vaäy, coù ngöôøi vì phaùp, coù ngöôøi vì aên uoáng”. Phaät thuyeát phaùp cho A-kyø-ñaït ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, A-kyø-ñaït ñaûnh leã höõu nhieãu Phaät roài ra veà. Khoâng bao laâu sau, Phaät vì vieäc naøy nhoùm Tyø-kheo taêng roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay khi thuyeát phaùp, khi chuù nguyeän, taùn phaùp khoâng ñöôïc aên, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Ba-la-naïi, luùc ñoù tröôùc ngoï Phaät ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc gaëp moät Tyø-kheo cuõng ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, töø xa Phaät thaáy Tyø-kheo naøy ñöùng tröôùc cöûa nhaø ngöôøi, Tyø-kheo naøy cuõng troâng thaáy Phaät, hoå theïn cuùi ñaàu. Khaát thöïc xong trôû veà, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø-kheo taêng roài baûo caùc Tyø-kheo: “Saùng nay ta ñaép y vaøo thaønh khaát thöïc… Tyø-kheo naøy cuõng troâng thaáy ta, hoå theïn cuùi ñaàu. Vaäy saùng nay ai ñaõ ñaép y vaøo thaønh khaát thöïc thaáy ta?”, Tyø-kheo naøy böôùc ra quyø goái chaép tay baïch Phaät: “Ngöôøi hoài saùng gaëp Phaät chính laø con”, Phaät noùi: “Laønh thay, thaáy ta neân sanh taâm hoå theïn. Neáu thaáy Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di, caùc ngoaïi ñaïo, Baø-la- moân cuõng neân nhieáp yù cuùi ñaàu thì ñöôïc an laïc laâu daøi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù tröôûng laõo Uaát-ñeà coù ñeä töû coïng haønh (xuaát gia ôû chung) khoâng coù taâm cung kính, vaøo trong Taêng phöôøng cuõng khoâng coù taâm cung kính. Tröôûng laõo ñeán ñaûnh leã Phaät roài ñöùng moät beân baïch Phaät: “Theá toân, con coù ñeä töû coïng haønh (xuaát gia ôû chung) khoâng coù taâm cung kính, vaøo trong Taêng phöôøng cuõng khoâng coù taâm cung kính. Ñeä töû ñoái vôùi Hoøa thöôïng neân coù taâm cung kính nhö theá naøo?”, Phaät baûo: “Haõy ñôïi moät laùt seõ hoûi vieäc naøy”. Phaät do vieäc naøy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 41                                           17

nhoùm Tyø-kheo taêng roài hoûi tröôûng laõo Uaát-ñeà: “Thaày muoán hoûi vieäc gì?”, Uaát-ñeà baïch Phaät: “Theá toân, con coù ñeä töû coïng haønh (xuaát gia ôû chung) khoâng coù taâm cung kính, vaøo trong Taêng phöôøng cuõng khoâng coù taâm cung kính. Ñeä töû ñoái vôùi Hoøa thöôïng neân coù taâm cung kính nhö theá naøo?”, Phaät baûo: “Naøy Uaát-ñeà, ñeä töû ñoái vôùi Hoøa thöôïng neân sanh taâm cung kính, vaøo trong Taêng phöôøng cuõng neân sanh taâm cung kính nhö sau: Neân cung caáp cho Hoøa thöôïng y baùt, boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc. Khi Hoøa thöôïng laøm y, giaët y, nhuoäm y, caét may y, caêng y ñeä töû ñeàu neân laøm thay; neáu töï khoâng laøm ñöôïc thì neân nhôø ngöôøi khaùc laøm giuùp, neáu cuõng khoâng laøm heát ñöôïc thì neân thueâ ngöôøi laøm; neáu töï laøm ñöôïc thì neân laøm thay, khoâng ñöôïc nhaøn roãi ôû khoâng. Naøy Uaát-ñeà, khi Hoøa thöôïng muoán vaøo nhaø taém taém, ñeä töû neân lo lieäu ñaày ñuû caùc vaät duïng ñeå taém, neân boû cuûi vaøo beáp loø; khi Hoøa thöôïng vaøo nhaø taém, ñeä töû neân ñöa y taém cho Hoøa thöôïng, laáy y ñaõ maëc xeáp ñeå treân giöôøng; neáu Hoøa thöôïng söùc yeáu neân dìu ñôõ, neáu quaù yeáu thì neân coõng vaøo nhaø taém ñaët ngoài treân giöôøng, ñeå y moät beân, ñeå chaäu nöôùc phía tröôùc maët. Neáu ñeä töû muoán taém thì baïch Hoøa thöôïng roài xoay vaøo vaùch taém, khôûi töôûng nhö bònh, nhö uoáng thuoác. Khi Hoøa thöôïng ra moà hoâi, ñeä töû neân lau chaân, baép chaân…, taém xong neân ñöa y; neáu Hoøa thöôïng söùc yeáu neân dìu ñôõ, neáu quaù yeáu thì coõng trôû veà phoøng, laáy y taém caát, ñöa y nguû, keá ñeå boâ ñaïi tieåu tieän vaø oáng nhoå beân giöôøng cho Hoøa thöôïng. Neáu ñeä töû muoán taém neân baïch Hoøa thöôïng roài ñi taém, ngöôøi taém sau neân doïn caát caùc vaät duïng taém, laáy tro laáp löûa trong beáp loø, ñoùng cöûa caøi then nhaø taém roài môùi ñi. Neáu muoán ñoïc tuïng kinh neân tuøy söùc mình theo Hoøa thöôïng thoï trì, thoï roài neân ôû moät choã tö duy, neáu ñoïc tuïng ñöôïc thì ñoïc tuïng, neáu khoâng ñöôïc thì neân hoûi laïi. Saùng hoâm sau ñeán phoøng Hoøa thöôïng ñem boâ ñaïi tieåu tieän vaø oáng nhoå ñi ñoå, keá hoûi Hoøa thöôïng muoán aên gì, neáu muoán aên chaùo thì naáu chaùo, neáu muoán aên côm thì naáu côm. Khi Hoøa thöôïng bònh neân thöôøng thaêm nom xem Hoøa thöôïng soáng hay cheát, neân tìm thöùc aên vaø thuoác öùng theo bònh; neân laáy vaät cuûa Hoøa thöôïng ñi cuùng döôøng, neáu Hoøa thöôïng khoâng coù thì laáy cuûa mình, neáu töï mình khoâng coù thì neân ñi xin ngöôøi khaùc, neáu khoâng coù ai quen bieát khoâng theå xin ñöôïc thì khi khaát thöïc ñöôïc thöùc aên ngon neân daâng cho Hoøa thöôïng. Neáu Taêng taùc phaùp yeát ma ÖÙc nieäm, yeát ma Baát si cho Hoøa thöôïng thì ñeä töû neân ñi thay, baïch raèng: “Taêng cho Hoøa thöôïng cuûa con yeát ma ÖÙc nieäm, yeát ma Baát si”. Khi Taêng taùc phaùp yeát ma Khoå thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Khu xuaát, yeát ma Haï yù cho Hoøa

18                                                                         BOÄ LUAÄT 6

thöôïng thì ñeä töû neân duøng phaùp trôï giuùp Hoøa thöôïng, baïch Taêng raèng: “Xin Taêng chôù cho Hoøa thöôïng cuûa con yeát ma Khoå thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Khu xuaát, yeát ma Haï yù”. Neáu Taêng ñaõ cho Hoøa thöôïng yeát ma Khoå thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Khu xuaát, yeát ma Haï yù xong roài; ñeä töû neân baïch Taêng raèng: “Xin Taêng cho Hoøa thöôïng cuûa con yeát ma trò phaït nheï ñöøng naëng quaù”. Naøy Uaát-ñeà, neáu Taêng cho Hoøa thöôïng yeát ma Mích toäi töôùng, ñeä töû neân ñeán trong Taêng baïch: “Xin Taêng nhö phaùp chôù cho Hoøa thöôïng cuûa con yeát ma Mích toäi töôùng”. Neáu Taêng ñaõ cho Hoøa thöôïng yeát ma Mích toäi töôùng xong roài, ñeä töû neân baïch Taêng: “Xin Taêng trò phaït nheï chôù naëng quaù”. Neáu Taêng cho Hoøa thöôïng yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn; ñeä töû neân baïch Taêng: “Khoâng thaáy toäi neân daïy cho thaáy toäi, khoâng saùm toäi neân daïy saùm toäi, khoâng xaû aùc taø kieán neân daïy xaû aùc taø kieán”. Naøy Uaát-ñeà, neáu Hoøa thöôïng phaïm toäi Taêng taøn ñaùng cho yeát ma Bieät truï, Ma-na-ñoûa, yeát ma Boån nhaät trò, yeát ma Xuaát toäi; ñeä töû neân baïch Taêng: “Xin taêng nhö phaùp cho Hoøa thöôïng cuûa con yeát ma Bieät truï, Ma-na-ñoûa, yeát ma Boån nhaät trò, yeát ma Xuaát toäi”. Naøy Uaát-ñeà, ñeä töû khoâng baïch Hoøa thöôïng thì khoâng ñöôïc daïy ngöôøi khaùc ñoïc tuïng kinh, khoâng ñöôïc taùn tuïng kinh, khoâng ñöôïc khieán ngöôøi khaùc nhôù nghó, khoâng ñöôïc cuøng tuïng. Khoâng baïch Hoøa thöôïng thì khoâng ñöôïc theo ngöôøi khaùc thoï hoïc phaùp, khoâng ñöôïc daïy phaùp cho ngöôøi khaùc, khoâng ñöôïc ñeán ngöôøi khaùc thoï nhôù nghó, khoâng ñöôïc cuøng tuïng. Khoâng ñöôïc cho ngöôøi khaùc y baùt, boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc. Khoâng ñöôïc cuøng ngöôøi khaùc laøm y, khoâng ñöôïc sai ngöôøi khaùc laøm y; khoâng ñöôïc caïo toùc cho ngöôøi khaùc, khoâng ñöôïc sai ngöôøi khaùc caïo toùc. Khoâng baïch Hoøa thöôïng thì khoâng ñöôïc laøm nhöõng vieäc treân, tröø ñaïi tieåu tieän, xæa raêng vaø leã Phaät. Naøy Uaát-ñeà, neáu Hoøa thöôïng muoán vaøo tuï laïc, ñeä töû neân ñi theo caàm y baùt vaø tröôïng cho Hoøa thöôïng, khoâng ñöôïc ñi tröôùc, hoaëc ñi gaàn quaù, khoâng ñöôïc ñi ngang haøng. Neáu Hoøa thöôïng noùi phi phaùp thì neân can ngaên, neáu thuyeát phaùp thì neân tuøy hyû. Khi Hoøa thöôïng thuyeát phaùp ñöôïc boá thì thì neân laáy caát; khi vaøo tuï laïc, ñeä töû neân trao y baùt vaø tröôïng cho Hoøa thöôïng. Khi ra khoûi tuï laïc thì ñeä töû ñi tröôùc, khoâng ñöôïc ñi quaù xa vaø neân caàm y baùt vaø tröôïng cho Hoøa thöôïng. Ñeä töû neân moãi ngaøy ba thôøi ñeán beân Hoøa thöôïng: Saùng sôùm, sau giôø thoï thöïc vaø luùc maët trôøi laën. Saùng sôùm ñeán neân ñem boâ ñaïi tieåu tieän vaø oáng nhoå ñi ñoå, sau giôø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 41                                             19

thoï thöïc neân ñeán queùt doïn, maët trôøi laën neân ñeán ñeå boâ ñaïi tieåu tieän vaø oáng nhoå beân giöôøng cho Hoøa thöôïng”. Tröôûng laõo Uaát deà baïch Phaät: “Theá toân, ñeä töû ñoái vôùi Hoøa thöôïng phaûi haønh nhöõng phaùp nhö theá, coøn Hoøa thöôïng ñoái vôùi ñeä töû phaûi nhö theá naøo?”, Phaät noùi: “Naøy Uaát-ñeà, Hoøa thöôïng neân daïy cho ñeä töû ñoïc tuïng Tu-ña-la, Tyø-ni vaø A-tyø-ñaøm; neân cung caáp cho ñeä töû y baùt, boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc. Neáu ñeä töû laøm y, giaët y, nhuoäm y, caét may y, caêng y thì Hoøa thöôïng ñeàu neân trôï giuùp; neáu töï khoâng laøm ñöôïc thì neân nhôø ngöôøi khaùc laøm giuùp, tuøy söùc mình giuùp ñôõ cho ñeä töû khoâng ñöôïc nhaøn roãi ôû khoâng. Khi ñeä töû bònh, Hoøa thöôïng neân thöôøng thaêm nom xem ñeä töû soáng hay cheát, neân tìm thöùc aên vaø thuoác öùng theo bònh; neân laáy vaät cuûa ñeä töû ñi cuùng döôøng, neáu ñeä töû khoâng coù thì laáy cuûa mình, neáu töï mình khoâng coù thì neân ñi xin ngöôøi khaùc, neáu khoâng coù ai quen bieát khoâng theå xin ñöôïc thì khi khaát thöïc ñöôïc thöùc aên ngon neân cho ñeä töû. Neáu Taêng taùc phaùp yeát ma ÖÙc nieäm, yeát ma Baát si cho ñeä töû, Hoøa thöôïng neân baïch Taêng raèng: “Xin Taêng nhö phaùp cho ñeä töû cuûa toâi yeát ma ÖÙc nieäm, yeát ma Baát si”. Khi Taêng taùc phaùp yeát ma Khoå thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Khu xuaát, yeát ma Haï yù cho ñeä töû, Hoøa thöôïng neân duøng phaùp trôï giuùp, baïch Taêng raèng: “Xin Taêng chôù cho ñeä töû cuûa toâi yeát ma Khoå thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Khu xuaát, yeát ma Haï yù”. Neáu Taêng ñaõ cho Hoøa thöôïng yeát ma Khoå thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Khu xuaát, yeát ma Haï yù xong roài; Hoøa thöôïng neân baïch Taêng raèng: “Xin Taêng cho ñeä töû cuûa toâi yeát ma trò phaït nheï ñöøng naëng quaù”. Naøy Uaát-ñeà, neáu Taêng cho ñeä töû yeát ma Mích toäi töôùng, Hoøa thöôïng neân ñeán trong Taêng baïch: “Xin Taêng nhö phaùp chôù cho ñeä töû cuûa toâi yeát ma Mích toäi töôùng”. Neáu Taêng ñaõ cho ñeä töû yeát ma Mích toäi töôùng xong roài, Hoøa thöôïng neân baïch Taêng: “Xin Taêng trò phaït nheï chôù naëng quaù”. Neáu Taêng cho ñeä töû yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn; Hoøa thöôïng neân baïch Taêng: “Khoâng thaáy toäi neân daïy cho thaáy toäi, khoâng saùm toäi neân daïy saùm toäi, khoâng xaû aùc taø kieán neân daïy xaû aùc taø kieán”. Naøy Uaát-ñeà, neáu ñeä töû phaïm toäi Taêng taøn ñaùng cho yeát ma Bieät truï, Ma-na-ñoûa, yeát ma Boån nhaät trò, yeát ma Xuaát toäi; Hoøa thöôïng neân baïch Taêng: “Xin taêng nhö phaùp cho ñeä töû cuûa toâi yeát ma Bieät truï, Ma- na-ñoûa, yeát ma Boån nhaät trò, yeát ma Xuaát toäi”. Hoøa thöôïng neân moãi ngaøy ba thôøi: Saùng sôùm, sau giôø thoï thöïc vaø luùc maët trôøi laën daïy baûo ñeä töû raèng: “Khoâng ñöôïc gaàn guûi tri thöùc aùc, baïn aùc vaø ngöôøi aùc. Neáu ñeä töû

20                                                                    BOÄ LUAÄT 6

noùi lôøi phi phaùp neân quôû traùch can ngaên ba caùch nhö sau: Moät laø khoâng baûo laøm vieäc, hai laø khoâng cuøng noùi chuyeän, ba laø ñeä töû muoán laøm vieäc gì cuõng khoâng cho laøm”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 42                                          21

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 42

TUÏNG THÖÙ 7

LUAÄT NI

I. TAÙM PHAÙP BA LA DI: (BOÁN PHAÙP BAÁT COÏNG) 1. Phaùp Thöù Naêm: Xuùc chaïm Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong tinh xaù Tyø-kheo-ni Vöông vieân coù moät Tyø-kheo-ni teân laø Chaâu-na-nan-ñaøø treû tuoåi ñoan chaùnh, laïi coù con trai cuûa cö só teân Loäc töû cuõng treû tuoåi ñoan chaùnh, caû hai ngöôøi treû tuoåi naøy sanh taâm aùi tröôùc nhau. Loäc töû suy nghó: “Neáu ta noùi vôùi Tyø-kheo-ni naøy laø muoán laøm vieäc ñoù thì baûn thaân ta phaïm toäi, vua seõ tröøng trò ta vaø tieáng xaáu lan truyeàn khaép nôi, sau khi cheát seõ ñoïa vaøo ñòa nguïc”; Chaâu-na-nan-ñaø cuõng suy nghó: “Neáu ta noùi vôùi ngöôøi nam naøy laø muoán laøm vieäc ñoù thì baûn thaân ta phaïm toäi, cuõng laøm cho ngöôøi kia phaïm toäi, tieáng xaáu seõ lan truyeàn khaép nôi. Caùc Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni seõ duøng phaùp trò ta; caùc thieän thaàn cuõng seõ khoâng thuû hoä ta nöõa, sau khi cheát seõ ñoïa vaøo ñòa nguïc”. Do Chaâu-na-nan-ñaø thöôøng nhôù thöông Loäc töû, khoâng ñöôïc toaïi yù neân sanh bònh, oám gaày naèm treân giöôøng khoâng theå ñi laïi ñöôïc. Loäc töû hay tin naøy roài lieàn suy nghó: “Tyø-kheo-ni voán khoâng coù bònh, vì nhôù thöông ta neân sanh bònh, khoå naõo naèm treân giöôøng khoâng theå ñi laïi ñöôïc. Sao ta khoâng ñeán thaêm, khoâng chöøng noùi roõ vieäc naøy coù theå tröø ñöôïc bònh cho coâ aáy”, nghó roài lieàn ñeán trong Vöông vieân hoûi thaêm caùc Tyø-kheo-ni: “Tyø-kheo-ni Chaâu-na-nan-ñaø hieän ñang ôû ñaâu?”, ñaùp laø ñang naèm trong phoøng. Loäc töû vaøo phoøng ñeán beân giöôøng Chaâu-na-nan-ñaø vuoát ve thaêm hoûi: “Bònh cuûa coâ coù ñôõ ñöôïc chuùt naøo khoâng, coù nhaãn chòu ñöôïc khoâng, khoå naõo coù giaûm bôùt khoâng?”, ñaùp: “Bònh khoâng laønh, khoâng theå nhaãn chòu ñöôïc, khoå naõo ngaøy caøng taêng”, keá buoâng lôøi traùch moùc Loäc töû raèng: “Ñaây laø phaàn soá cuûa toâi, ngöôøi ta khoâng nhôù thöông toäi, chæ coù toâi thöông nhôù ngöôøi ta”. Coù Tyø-kheo-ni

22                                                                     BOÄ LUAÄT 6

thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Chaâu-na-nan-ñaø: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi coù laäu taâm (taâm duïc) thuaän cho ngöôøi nam cuõng coù laäu taâm xuùc chaïm vuoát ve”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni: - Moät laø, vì nhieáp Taêng, - Hai laø, vì nhieáp thuû thaät toát, - Ba laø, vì Taêng ñöôïc an laïc truï, - Boán laø, vì nhieáp phuïc ngöôøi coù taâm cao ngaïo, - Naêm laø, khieán cho ngöôøi coù loøng hoå theïn ñöôïc an laïc, - Saùu laø, khieán cho ngöôøi chöa tin ñöôïc tònh tín, - Baûy laø, khieán cho ngöôøi ñaõ tin ñöôïc taêng tröôûng loøng tin, - Taùm laø, ngaên ñöôïc phieàn naõo laäu hoaëc trong ñôøi naøy, - Chín laø döùt haún aùc ñaïo ôû ñôøi sau, - Möôøi laø, khieán cho phaïm haïnh ñöôïc truï laâu. Töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm xuùc chaïm vuoát ve thuaän hay nghòch töø ñaàu toùc trôû xuoáng, töø ñaàu goái trôû leân, töø coå tay trôû ra, boû y, hoaëc keùo hoaëc ñaåy hoaëc ñeø hoaëc boùp, hoaëc naâng leân hoaëc ñeå xuoáng, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. Laäu taâm laø ñoái vôùi ngöôøi naøy sanh aùi keát saâu naëng, ngöôøi nam coù laäu taâm cuõng nhö vaäy. Ngöôøi nam laø ngöôøi coù theå laøm vieäc daâm. Ba- la-di laø toäi xaáu xa cöïc troïng, thoái ñoïa khoâng nhö yù. Tyø-kheo-ni phaïm toäi naøy khoâng coøn goïi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích chuûng nöõ, maát phaùp Tyø-kheo-ni. Khoâng cuøng ôû chung laø caùc Tyø-kheo-ni khoâng cuøng Tyø-kheo-ni chung laøm phaùp söï nhö Ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi ba haïng ngöôøi… Töôùng phaïm trong giôùi naøy: Coù taùm tröôøng hôïp Moät laø neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm, boû y, thuaän xuùc chaïm vuoát ve töø treân maët, coå, ngöïc… xuoáng cho ñeán ñaàu goái; hoaëc theo chieàu ngöôïc laïi, hoaëc keùo loâi, ñeø boùp ñeàu phaïm Ba-la-di. Neáu vuoát ve töø ñaàu toùc trôû leân hoaëc töø ñaàu goái trôû xuoáng, boû y, thì phaïm Thaâu-lan-giaù . Hai laø Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm, boû y, oâm naâng töø döôùi ñaát ñaët leân gheá, hoaëc töø gheá ñaët xuoáng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 42                                              23

giöôøng ñoäc toïa, hoaëc töø giöôøng ñoäc toïa ñaët leân giöôøng lôùn, hoaëc töø giöôøng lôùn ñaët leân kieäu, hoaëc töø kieäu leân xe, hoaëc töø xe ñaët leân mình ngöïa… ñeàu phaïm Ba-la-di . Ba laø Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm, boû y, oâm naâng töø löng voi ñaët leân mình ngöïa, hoaëc töø mình ngöïa ñaët leân xe, hoaëc töø treân xe ñaët leân kieäu, hoaëc töø treân kieäu ñaët treân giöôøng lôùn, hoaëc töï giöôøng lôùn ñaët treân giöôøng ñoäc toïa, hoaëc töø giöôøng ñoäc toïa ñaët treân gheá, hoaëc töø treân gheá oâm ñeå xuoáng ñaát ñeàu phaïm Ba-la-di. Neáu xuùc chaïm vuoát ve töø ñaàu toùc trôû leân, töø ñaàu goái trôû xuoáng, töø coå tay trôû ra, boû y thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Boán laø neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm, vôùi y, thuaän xuùc chaïm vuoát ve töø treân maët, coå, ngöïc… xuoáng cho ñeán ñaàu goái; hoaëc theo chieàu ngöôïc laïi, hoaëc keùo loâi, ñeø boùp ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu vuoát ve töø ñaàu toùc trôû leân hoaëc töø ñaàu goái trôû xuoáng, vôùi y, thì phaïm Ñoät-kieát-la . Naêm laø Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm, vôùi y, oâm naâng töø döôùi ñaát ñaët leân gheá, hoaëc töø gheá ñaët xuoáng giöôøng ñoäc toïa, hoaëc töø giöôøng ñoäc toïa ñaët leân giöôøng lôùn, hoaëc töø giöôøng lôùn ñaët leân kieäu, hoaëc töø kieäu leân xe, hoaëc töø xe ñaët leân mình ngöïa… ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù . Saùu laø Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm, vôùi y, oâm naâng töø löng voi ñaët leân mình ngöïa, hoaëc töø mình ngöïa ñaët leân xe, hoaëc töø treân xe ñaët leân kieäu, hoaëc töø treân kieäu ñaët treân giöôøng lôùn, hoaëc töï giöôøng lôùn ñaët treân giöôøng ñoäc toïa, hoaëc töø giöôøng ñoäc toïa ñaët treân gheá, hoaëc töø treân gheá oâm ñeå xuoáng ñaát ñeàu phaïm Thaâu- lan-giaù. Neáu xuùc chaïm vuoát ve töø ñaàu toùc trôû leân, töø ñaàu goái trôû xuoáng, töø coå tay trôû ra, vôùi y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø töôûng cha, töôûng anh em, töôûng treû con, hoaëc bò nöôùc cuoán troâi, löûa chaùy, naïn dao kieám giaùo cung, hoaëc saép rôi xuoáng haàm hoá, hoaëc naïn thuù döõ, quyû döõ. Taát caû khoâng coù taâm tham nhieãm thì khoâng phaïm.

2. Phaùp Thöù Saùu: Phaïm Taùm Vieäc Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït thuaän cho Luïc quaàn Tyø-kheo naém tay, naém y, cuøng ñöùng, cuøng noùi chuyeän, cuøng heïn hoø, vaøo choã khuaát, ñôïi ngöôøi nam ñeán, taát caû gioáng nhö ngöôøi nöõ baïch y. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät

24                                                                        BOÄ LUAÄT 6

do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm naém tay, naém y, cuøng ñöùng, cuøng noùi chuyeän, cuøng heïn hoø, vaøo choã khuaát, ñôïi ngöôøi nam ñeán, taát caû gioáng nhö ngöôøi nöõ baïch y”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm naém tay, naém y, cuøng ñöùng, cuøng noùi chuyeän, cuøng heïn hoø, vaøo choã khuaát, ñôïi ngöôøi nam ñeán, taát caû gioáng nhö ngöôøi nöõ baïch y. Do ñuû taùm vieäc naøy hieån loä töôùng tham nhieãm neân Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. Laäu taâm laø ñoái vôùi ngöôøi naøy sanh aùi keát saâu naëng, ngöôøi nam coù laäu taâm cuõng nhö vaäy. Ngöôøi nAm-laø ngöôøi coù theå laøm vieäc daâm. Naém tay laø naém töø coå tay trôû ra. Naém y laø naém y ñang maëc treân ngöôøi. Cuøng ñöùng laø ñöùng ôû choã coù theå noùi lôøi baát tònh. Cuøng noùi chuyeän laø noùi nhöõng lôøi baát tònh. Cuøng heïn hoø laø heïn ôû choã coù theå laøm vieäc xaáu. Vaøo choã khuaát laø choã coù che ngaên nhö vaûi maøn ngaên. Ñôïi ngöôøi nam ñeán laø ñeán choã coù theå cuøng laøm vieäc xaáu. Taát caû gioáng nhö ngöôøi nöõ baïch y laø nhöõng vieäc nhö naém tay… ñeàu thuaän theo yù cuûa ngöôøi nam. Ba-la-di laø toäi xaáu xa cöïc troïng, thoái ñoïa khoâng nhö yù. Tyø-kheo-ni phaïm toäi naøy khoâng coøn goïi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích chuûng nöõ, maát phaùp Tyø-kheo-ni. Khoâng cuøng ôû chung laø caùc Tyø-kheo-ni khoâng cuøng Tyø- kheo-ni chung laøm phaùp söï nhö Ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi ba haïng ngöôøi… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm naém tay thì phaïm Thaâu-lan-giaù, naém y cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, cuøng ñöùng cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, cuøng noùi chuyeän cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, cuøng heïn hoø cuõng phaïm Thaâu-lan- giaù, vaøo choã khuaát cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, ñôïi ngöôøi nam ñeán cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, ñuû taùm vieäc treân thì phaïm Ba-la-di.

3. Phaùp Thöù Baûy: Che Giaáu Toäi Thoâ Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù hai Tyø-kheo-ni voán laø chò em, ngöôøi chò teân laø Di-ña-la, ngöôøi em teân laø Di-ñeá-leä. Di-ña-la laøm haïnh baát tònh phaïm daâm duïc, coøn Di-ñeá-leä thì trong saïch khoâng phaïm. Thôøi gian sau Di-ña-la phaûn giôùi hoaøn tuïc laøm baïch y, caùc Tyø-kheo-ni ñeán noùi vôùi Di-ñeá-leä: “Chò coâ phaûn giôùi hoaøn tuïc laøm baïch y, ñieàu naøy coù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 42                                            25

toát khoâng?”, ñaùp: “Tröôùc ñaây toâi cuõng bieát Tyø-kheo-ni naøy phaïm haïnh baát tònh nhö theá nhö theá, nhöng toâi khoâng muoán neâu ra, cuõng khoâng muoán baïch cho Taêng bieát. Vì sôï coù ngöôøi noùi raèng em beâu xaáu chò”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Di-ñeá-leä: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo-ni khaùc phaïm toäi Thoâ laïi che giaáu”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo khaùc phaïm toäi Thoâ maø che giaáu cho ñeán moät ñeâm. Tyø-kheo-ni naøy bieát Tyø-kheo-ni kia hoaëc ñaõ thoái thaát, hoaëc ñang truï, hoaëc bò taãn, hoaëc boû ñi; sau ñoù môùi noùi raèng: “Tröôùc ñaây toâi cuõng bieát Tyø-kheo-ni naøy phaïm haïnh baát tònh nhö theá nhö theá, nhöng toâi khoâng muoán neâu ra, cuõng khoâng muoán baïch cho Taêng bieát. Vì sôï coù ngöôøi noùi raèng em beâu xaáu chò”, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. Bieát laø töï bieát hay nghe töø ngöôøi khaùc, hoaëc Tyø-kheo-ni phaïm toäi töï noùi. Toäi Thoâ laø toâi Ba-la-di hoaëc Taêng-giaø-baø-thi-sa. Taát caû toäi goïi chung laø toäi Thoâ nhöngchæ coù hai loaïi toäi treân môùi goïi laø toäi Thoâ.Moät ñeâm laø töø luùc maët trôøi laën cho ñeán saùng hoâm sau. Thoái thaát laø thoái thaát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñang truï laø ñang truï trong phaùp baïch y. Bò taãn laø Taêng nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy cho yeát ma Khu xuaát. Boû ñi laø ñi vaøo ngoaïi ñaïo. Sau ñoù noùi raèng: “Tröôùc ñaây toâi cuõng bieát Tyø-kheo-ni naøy phaïm haïnh baát tònh nhö theá nhö theá, nhöng toâi khoâng muoán neâu ra, cuõng khoâng muoán baïch cho Taêng bieát. Vì sôï coù ngöôøi noùi raèng em beâu xaáu chò”, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. Ba- la-di laø toäi xaáu xa cöïc troïng, thoái ñoïa khoâng nhö yù. Tyø-kheo-ni phaïm toäi naøy khoâng coøn goïi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích chuûng nöõ, maát phaùp Tyø-kheo-ni. Khoâng cuøng ôû chung laø caùc Tyø-kheo-ni khoâng cuøng Tyø-kheo-ni chung laøm phaùp söï nhö Ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi ba haïng ngöôøi… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc vaøo saùng sôùm phaïm Ba-la- di, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ba-la-di, che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni naøy Taêng ñaõ cho yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, luùc ñoù che giaáu thì khoâng phaïm.

26                                                                        BOÄ LUAÄT 6

Nhöng khi Taêng ñaõ giaûi caùc yeát ma treân, bònh thoáng khoå ñaõ döùt, trôû laïi ñöôïc boån taâm maø che giaáu toäi cho Tyø-kheo-ni kia ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc vaøo saùng sôùm, maët trôøi ñaõ moïc, trong buoåi saùng, vaøo giôø ngoï, xeá tröa, trong buoåi chieàu, maët trôøi laën, phaàn ñaàu cuûa ñaàu ñeâm, phaàn giöõa cuûa ñaàu ñeâm, phaàn sau cuûa ñaàu ñeâm, phaàn ñaàu cuûa giöõa ñeâm, phaàn giöõa cuûa giöõa ñeâm, phaàn sau cuûa giöõa ñeâm, phaàn ñaàu cuûa cuoái ñeâm, phaàn giöõa cuûa cuoái ñeâm, phaàn sau cuûa cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc phaïm Ba-la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ba-la-di, che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni naøy Taêng ñaõ cho yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, luùc ñoù che giaáu thì khoâng phaïm. Nhöng khi Taêng ñaõ giaûi caùc yeát ma treân, bònh thoáng khoå ñaõ döùt, trôû laïi ñöôïc boån taâm maø che giaáu toäi cho Tyø-kheo-ni kia ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc vaøo saùng sôùm phaïm Ba-la- di, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ba-la-di, hoaëc töôûng laø Taêng-giaø-baø- thi-sa, hoaëc töôûng laø Ba-daät-ñeà, hoaëc töôûng laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, hoaëc töôûng laø Ñoät-kieát-la. Trong toäi Ba-la-di naøy töôûng laø toäi Taêng-giaø-baø- thi-sa che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc vaøo saùng sôùm, maët trôøi ñaõ moïc, trong buoåi saùng, vaøo giôø ngoï, xeá tröa, trong buoåi chieàu, maët trôøi laën, phaàn ñaàu cuûa ñaàu ñeâm, phaàn giöõa cuûa ñaàu ñeâm, phaàn sau cuûa ñaàu ñeâm, phaàn ñaàu cuûa giöõa ñeâm, phaàn giöõa cuûa giöõa ñeâm, phaàn sau cuûa giöõa ñeâm, phaàn ñaàu cuûa cuoái ñeâm, phaàn giöõa cuûa cuoái ñeâm, phaàn sau cuûa cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc phaïm Ba-la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ba-la-di, hoaëc töôûng laø Taêng-giaø-baø-thi-sa, hoaëc töôûng laø Ba-daät-ñeà, hoaëc töôûng laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, hoaëc töôûng laø Ñoät-kieát-la. Trong toäi Ba-la-di töôûng laø toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa maø che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Töôûng laø toäi Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà- ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la cuõng nhö vaäy. Neáu Tyø-kheo-ni naøy Taêng ñaõ cho yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, luùc ñoù che giaáu thì khoâng phaïm. Nhöng khi Taêng ñaõ giaûi caùc yeát ma treân, bònh thoáng khoå ñaõ döùt, trôû laïi ñöôïc boån taâm maø che giaáu toäi cho Tyø-kheo-ni kia ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc vaøo saùng sôùm phaïm Ba- la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay khoâng phaûi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 42                                             27

Ba-la-di, sau ñoù döùt nghi, ôû trong phaùp Ba-la-di khôûi töôûng laø Ba-la-di, che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni vaøo saùng sôùm, maët trôøi ñaõ moïc, trong buoåi saùng, vaøo giôø ngoï, xeá tröa, trong buoåi chieàu, maët trôøi laën, phaàn ñaàu cuûa ñaàu ñeâm, phaàn giöõa cuûa ñaàu ñeâm, phaàn sau cuûa ñaàu ñeâm, phaàn ñaàu cuûa giöõa ñeâm, phaàn giöõa cuûa giöõa ñeâm, phaàn sau cuûa giöõa ñeâm, phaàn ñaàu cuûa cuoái ñeâm, phaàn giöõa cuûa cuoái ñeâm, phaàn sau cuûa cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc phaïm Ba-la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay khoâng phaûi Ba-la-di, sau ñoù döùt nghi, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ba-la-di, che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni naøy Taêng ñaõ cho yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, luùc ñoù che giaáu thì khoâng phaïm. Nhöng khi Taêng ñaõ giaûi caùc yeát ma treân, bònh thoáng khoå ñaõ döùt, trôû laïi ñöôïc boån taâm maø che giaáu toäi cho Tyø-kheo-ni kia ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc vaøo saùng sôùm phaïm Ba- la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng- giaø-baø-thi-sa, laø Ba-la-di hay laø Ba-daät-ñeà, laø Ba-la-di hay laø Ba-la-ñeà- ñeà-xaù-ni, laø Ba-la-di hay laø Ñoät-kieát-la, sau ñoù döùt nghi, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ba-la-di, che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni vaøo saùng sôùm, maët trôøi ñaõ moïc, trong buoåi saùng, vaøo giôø ngoï, xeá tröa, trong buoåi chieàu, maët trôøi laën, phaàn ñaàu cuûa ñaàu ñeâm, phaàn giöõa cuûa ñaàu ñeâm, phaàn sau cuûa ñaàu ñeâm, phaàn ñaàu cuûa giöõa ñeâm, phaàn giöõa cuûa giöõa ñeâm, phaàn sau cuûa giöõa ñeâm, phaàn ñaàu cuûa cuoái ñeâm, phaàn giöõa cuûa cuoái ñeâm, phaàn sau cuûa cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc phaïm Ba-la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng-giaø-baø-thi-sa, laø Ba- la-di hay laø Ba-daät-ñeà, laø Ba-la-di hay laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, laø Ba-la-di hay laø Ñoät-kieát-la, sau ñoù döùt nghi, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ba- la-di, che giaáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo- ni naøy Taêng ñaõ cho yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, luùc ñoù che giaáu thì khoâng phaïm. Nhöng khi Taêng ñaõ giaûi caùc yeát ma treân, bònh thoáng khoå ñaõ döùt, trôû laïi ñöôïc boån taâm maø che giaáu toäi cho Tyø-kheo-ni kia ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc vaøo saùng sôùm phaïm Ba-la- di, ôû trong phaùp Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng-giaø- baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la, sau ñoù döùt nghi, ôû

28                                                                      BOÄ LUAÄT 6

trong Ba-la-di khôûi töôûng laø Taêng-giaø-baø-thi-sa, che giaáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni vaøo saùng sôùm, maët trôøi ñaõ moïc, trong buoåi saùng, vaøo giôø ngoï, xeá tröa, trong buoåi chieàu, maët trôøi laën, phaàn ñaàu cuûa ñaàu ñeâm, phaàn giöõa cuûa ñaàu ñeâm, phaàn sau cuûa ñaàu ñeâm, phaàn ñaàu cuûa giöõa ñeâm, phaàn giöõa cuûa giöõa ñeâm, phaàn sau cuûa giöõa ñeâm, phaàn ñaàu cuûa cuoái ñeâm, phaàn giöõa cuûa cuoái ñeâm, phaàn sau cuûa cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc phaïm Ba-la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng-giaø-baø-thi- sa, laø Ba-la-di hay laø Ba-daät-ñeà, laø Ba-la-di hay laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, laø Ba-la-di hay laø Ñoät-kieát-la, sau ñoù döùt nghi, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Taêng-giaø-baø-thi-sa, che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba- la-di. Neáu Tyø-kheo-ni naøy Taêng ñaõ cho yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, luùc ñoù che giaáu thì khoâng phaïm. Nhöng khi Taêng ñaõ giaûi caùc yeát ma treân, bònh thoáng khoå ñaõ döùt, trôû laïi ñöôïc boån taâm maø che giaáu toäi cho Tyø-kheo-ni kia ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di . Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc vaøo saùng sôùm phaïm Ba- la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng- giaø-baø-thi-sa, laø Ba-la-di hay laø Ba-daät-ñeà, laø Ba-la-di hay laø Ba-la-ñeà- ñeà-xaù-ni, laø Ba-la-di hay laø Ñoät-kieát-la, sau ñoù döùt nghi, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ba-daät-ñeà, che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni vaøo saùng sôùm, maët trôøi ñaõ moïc, trong buoåi saùng, vaøo giôø ngoï, xeá tröa, trong buoåi chieàu, maët trôøi laën, phaàn ñaàu cuûa ñaàu ñeâm, phaàn giöõa cuûa ñaàu ñeâm, phaàn sau cuûa ñaàu ñeâm, phaàn ñaàu cuûa giöõa ñeâm, phaàn giöõa cuûa giöõa ñeâm, phaàn sau cuûa giöõa ñeâm, phaàn ñaàu cuûa cuoái ñeâm, phaàn giöõa cuûa cuoái ñeâm, phaàn sau cuûa cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc phaïm Ba-la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng-giaø-baø-thi-sa, laø Ba- la-di hay laø Ba-daät-ñeà, laø Ba-la-di hay laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, laø Ba-la-di hay laø Ñoät-kieát-la, sau ñoù döùt nghi, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ba- daät-ñeà, che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni naøy Taêng ñaõ cho yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, luùc ñoù che giaáu thì khoâng phaïm. Nhöng khi Taêng ñaõ giaûi caùc yeát ma treân, bònh thoáng khoå ñaõ döùt, trôû laïi ñöôïc boån taâm maø che giaáu toäi cho Tyø-kheo-ni kia ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc vaøo saùng sôùm phaïm Ba- la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 42                                           29

giaø-baø-thi-sa, laø Ba-la-di hay laø Ba-daät-ñeà, laø Ba-la-di hay laø Ba-la-ñeà- ñeà-xaù-ni, laø Ba-la-di hay laø Ñoät-kieát-la, sau ñoù döùt nghi, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni vaøo saùng sôùm, maët trôøi ñaõ moïc, trong buoåi saùng, vaøo giôø ngoï, xeá tröa, trong buoåi chieàu, maët trôøi laën, phaàn ñaàu cuûa ñaàu ñeâm, phaàn giöõa cuûa ñaàu ñeâm, phaàn sau cuûa ñaàu ñeâm, phaàn ñaàu cuûa giöõa ñeâm, phaàn giöõa cuûa giöõa ñeâm, phaàn sau cuûa giöõa ñeâm, phaàn ñaàu cuûa cuoái ñeâm, phaàn giöõa cuûa cuoái ñeâm, phaàn sau cuûa cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc phaïm Ba-la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng-giaø-baø- thi-sa, laø Ba-la-di hay laø Ba-daät-ñeà, laø Ba-la-di hay laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù- ni, laø Ba-la-di hay laø Ñoät-kieát-la, sau ñoù döùt nghi, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-la- di. Neáu Tyø-kheo-ni naøy Taêng ñaõ cho yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, luùc ñoù che giaáu thì khoâng phaïm. Nhöng khi Taêng ñaõ giaûi caùc yeát ma treân, bònh thoáng khoå ñaõ döùt, trôû laïi ñöôïc boån taâm maø che giaáu toäi cho Tyø-kheo-ni kia ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc vaøo saùng sôùm phaïm Ba- la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng- giaø-baø-thi-sa, laø Ba-la-di hay laø Ba-daät-ñeà, laø Ba-la-di hay laø Ba-la-ñeà- ñeà-xaù-ni, laø Ba-la-di hay laø Ñoät-kieát-la, sau ñoù döùt nghi, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ñoät-kieát-la, che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni vaøo saùng sôùm, maët trôøi ñaõ moïc, trong buoåi saùng, vaøo giôø ngoï, xeá tröa, trong buoåi chieàu, maët trôøi laën, phaàn ñaàu cuûa ñaàu ñeâm, phaàn giöõa cuûa ñaàu ñeâm, phaàn sau cuûa ñaàu ñeâm, phaàn ñaàu cuûa giöõa ñeâm, phaàn giöõa cuûa giöõa ñeâm, phaàn sau cuûa giöõa ñeâm, phaàn ñaàu cuûa cuoái ñeâm, phaàn giöõa cuûa cuoái ñeâm, phaàn sau cuûa cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc phaïm Ba-la-di, ôû trong phaùp Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng-giaø-baø-thi-sa, laø Ba- la-di hay laø Ba-daät-ñeà, laø Ba-la-di hay laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, laø Ba-la-di hay laø Ñoät-kieát-la, sau ñoù döùt nghi, ôû trong phaùp Ba-la-di töôûng laø Ñoät- kieát-la, che giaáu ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni naøy Taêng ñaõ cho yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, luùc ñoù che giaáu thì khoâng phaïm. Nhöng khi Taêng ñaõ giaûi caùc yeát ma treân, bònh thoáng khoå ñaõ döùt, trôû laïi ñöôïc boån taâm maø che giaáu toäi cho Tyø-kheo-ni kia ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di .

30                                                                      BOÄ LUAÄT 6

4. Phaùp Thöù Taùm: Tuøy Cöû Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù Taêng nhaát taâm hoøa hôïp nhö phaùp cho Tyø-kheo Ca-löu-la-ñeà-xaùù yeát ma Baát kieán taãn, Tyø-kheo naøy coù baûy chò em laø Tyø-kheo-ni laø Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø, Chaâu-na-nan-ñaø, Ñeà xaù, Öu-ba-ñeà-xaùù, Thaønh-ña-ñeà-xaùù. Ba-la-na-ñeà-xaù vaø Laëc-xoa-ña ñeà-xaù. Caùc Tyø-kheo-ni naøy nghe tin lieàn ñeán choã Ca-löu-la-ñeà-xaùù hoûi raèng: “Taêng thaät ñaõ cho thaày yeát ma Baát kieán taãn phaûi khoâng?”, ñaùp laø ñaõ cho, caùc Tyø-kheo-ni naøy noùi: “Thaày chôù haï yù nhuùn nhöôøng chieát phuïc, chuùng toâi seõ cuùng döôøng cho thaày taøi vaät, y baùt, boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc. Neáu muoán ñoïc tuïng kinh hay hoûi nghi, chuùng toâi seõ chæ daïy cho thaày, thaày caàn gì phaûi chieát phuïc”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo naøy, Taêng nhaát taâm hoøa hôïp ñaõ nhö phaùp taùc yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt maø coøn laøm haïnh tuøy thuaän”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo naøy, Taêng nhaát taâm hoøa hôïp ñaõ nhö phaùp taùc yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt maø coøn laøm haïnh tuøy thuaän. Caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên Tyø-kheo-ni naøy raèng: “Tyø-kheo naøy, Taêng nhaát taâm hoøa hôïp ñaõ nhö phaùp taùc yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt. Coâ khoâng ñöôïc laøm haïnh tuøy thuaän”. Khi caùc Tyø- kheo-ni can ngaên nhö vaäy maø Tyø-kheo-ni naøy vaãn chaáp chaët khoâng chòu boû vieäc laøm naøy thì caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên ñeán laàn thöù ba, neáu chòu boû thì toát; neáu khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. Bieát laø töï bieát hay nghe töø ngöôøi khaùc, hoaëc Tyø-kheo-ni phaïm toäi töï noùi. Nhö phaùp laø nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy taãn xuaát. moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn laø bò taãn, taát caû chuùng taêng ñeàu ñuoåi. Khoâng thoâi döùt laø khoâng haï yù chieát phuïc, khoâng boû aùc taø kieán. Tuøy thuaän coù hai laø cho taøi vaø cho phaùp. Caùc Tyø-kheo-ni kia neân noùi vôùi Tyø-kheo naøy raèng: “Thaày neân ñeán trong Taêng haï yù chieát phuïc, neáu thaày khoâng haï yù chieát phuïc thì Ni taêng seõ taùc phaùp yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng cuùng döôøng”. Neáu Tyø-kheo naøy nghe roài

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 42                                            31

chòu haï yù chieát phuïc thì toát, neáu khoâng chòu thì Ni taêng neân nhaát taâm hoøa hôïp taùc phaùp yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng cuùng döôøng cho Tyø-kheo naøy. Taùc phaùp yeát ma nhö sau: Ni taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø- kheo-ni trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo teân                , Taêng nhaát taâm hoøa hôïp ñaõ taùc yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Ni taêng nay taùc phaùp yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng cuùng döôøng cho Tyø-kheo teân              . Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Ni taêng ñaõ taùc phaùp yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng cuùng döôøng cho Tyø-kheo teân        xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Tyø-kheo-ni taêng cuõng neân noùi vôùi caùc Tyø-kheo-ni tuøy thuaän trôï giuùp naøy raèng: “Caùc coâ neân bieát Tyø-kheo naøy, Taêng nhaát taâm hoøa hôïp ñaõ taùc yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt. Caùc coâ khoâng ñöôïc laøm haïnh tuøy thuaän”. Khi caùc Tyø- kheo-ni can ngaên nhö vaäy maø Tyø-kheo-ni naøy vaãn chaáp chaët khoâng chòu boû vieäc laøm naøy thì caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên ñeán laàn thöù ba, neáu chòu boû thì toát; neáu khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la- di, khoâng ñöôïc ôû chung. Ba-la-di laø toäi xaáu xa cöïc troïng, thoái ñoïa khoâng nhö yù. Tyø-kheo-ni phaïm toäi naøy khoâng coøn goïi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích chuûng nöõ, maát phaùp Tyø-kheo-ni. Khoâng cuøng ôû chung laø caùc Tyø-kheo-ni khoâng cuøng Tyø-kheo-ni chung laøm phaùp söï nhö Ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi ba haïng ngöôøi… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Ni taêng chöa taùc phaùp yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng cuùng döôøng; caùc Tyø-kheo- ni tuøy thuaän daïy kinh cho Tyø-kheo bò taãn naøy thì khi noùi moãi caâu keä ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, khi noùi moãi chöông cuù ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo bò taãn daïy cho caùc Tyø-kheo-ni tuøy thuaän ñoïc tuïng kinh, neáu Tyø-kheo-ni laõnh thoï thì moãi caâu keä ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, moãi chöông cuù ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo-ni cuùng döôøng taøi vaät nhö y baùt, boán loaïi döôïc thì moãi moãi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø-kheo bò taãn cung caáp taøi vaät cho caùc Tyø-kheo-ni tuøy thuaän maø thoï nhaän thì moãi moãi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Ni taêng ñaõ taùc phaùp yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi

32                                                                      BOÄ LUAÄT 6

chuyeän, khoâng cuùng döôøng; caùc Tyø-kheo-ni tuøy thuaän daïy kinh cho Tyø- kheo bò taãn naøy thì khi noùi moãi caâu keä ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù, khi noùi moãi chöông cuù ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo bò taãn daïy cho caùc Tyø-kheo-ni tuøy thuaän ñoïc tuïng kinh, neáu Tyø-kheo-ni laõnh thoï thì moãi caâu keä ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù, moãi chöông cuù ñeàu phaïm Thaâu- lan-giaù. Neáu Tyø-kheo-ni cuùng döôøng taøi vaät nhö y baùt, boán loaïi döôïc thì moãi moãi ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu Tyø-kheo bò taãn cung caáp taøi vaät cho caùc Tyø-kheo-ni tuøy thuaän maø thoï nhaän thì moãi moãi ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Caùc Tyø-kheo-ni tröôùc neân duøng lôøi dòu daøng can ngaên caùc ni tuøy thuaän trôï giuùp naøy raèng: “Caùc coâ chôù tuøy thuaän trôï giuùp Tyø-kheo bò taãn naøy, chôù laøm haïnh tuøy thuaän”, neáu luùc naøy chòu boû thì Ni taêng neân baûo saùm hoái caùc toäi Ñoät-kieát-la vaø caùc toäi Thaâu-lan-giaù. Neáu dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû, Ni taêng neân baïch töù yeát ma can ngaên nhö sau: Ni taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø-kheo-ni trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân            , Taêng nhaát taâm hoøa hôïp ñaõ taùc yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt. Caùc Tyø-kheo-ni teân             laøm haïnh tuøy thuaän trôï giuùp Tyø-kheo bò taãn naøy. Ni taêng ñaõ duøng lôøi dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay yeát ma can ngaên caùc Tyø-kheo-ni teân                raèng: “Tyø-kheo teân , Taêng nhaát taâm hoøa hôïp ñaõ taùc yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt. Caùc coâ khoâng ñöôïc laøm haïnh tuøy thuaän”. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ yeát ma can ngaên caùc Tyø-kheo-ni laøm haïnh tuøy thuaän naøy roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Nhö tröôùc Phaät ñaõ daïy caùc Tyø-kheo-ni neân dòu daøng can ngaên cho ñeán ba laàn, ñaây goïi laø öôùc saéc, cuõng goïi laø giaùo, cuõng goïi laø öôùc saéc giaùo. Khi dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû cuõng chöa phaïm, yeát ma can laàn thöù nhaát chöa xong hoaëc xong, can laàn thöù hai chöa xong hoaëc xong, can laàn thöù ba chöa xong maø phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, khaùc phaùp khaùc luaät, khaùc lôøi Phaät daïy thì vaãn chöa phaïm. Neáu nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy taùc yeát ma can ngaên ba laàn roài maø khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy môùi phaïm Ba-la-di .

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 42                                              33

II. MÖÔØI BAÛY PHAÙP TAÊNG TAØN (Möôøi Phaùp Baát Coïng) 1. Phaùp Thöù Tö: Töï Tay Thoï Thöùc AÊn. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo-ni teân laø Thi-vieät treû tuoåi ñoan chaùnh, moät thöông nhaân vöøa nhìn thaáy lieàn sanh laäu taâm (taâm aùi nhieãm) neân suy nghó: “Tyø-kheo-ni ñöôïc vua baûo hoä, khoâng theå cöôõng böùc laøm vieäc baát tònh, ta neân thænh cuùng döôøng nhöõng vaät coâ aáy caàn duøng”, nghó roài lieàn ñeán noùi vôùi ni Thi-vieät: “Neáu coâ coù caàn gì nhöõng thöù caàn duøng nhö y thöïc, thuoác thang, ngoïa cuï… toâi ñeàu seõ cung caáp cho coâ”, Thi-vieät noùi: “Toâi seõ thoï oâng thænh”. Sau ñoù ni Thi-vieät theo lôøi thænh ñeán laáy duøng nhöõng vaät caàn duøng keå treân, khi thöông nhaân bieát ni naøy taâm chuyeån (xieâu loøng) lieàn noùi vôùi ni: “Haõy ñeán laøm vieäc daâm duïc”, ni noùi: “Chôù noùi lôøi naøy vì toâi laø ngöôøi trì giôùi ñoaïn duïc”, thöông nhaân töùc giaän noùi: “Naøy coâ, neáu coâ laø ngöôøi trì giôùi ñoaïn duïc, taïi sao laïi thoï y thöïc cuûa toâi cuùng döôøng”, noùi roài lieàn muoán cöôõng böùc Thi- vieät, Thi-vieät lôùn tieáng keâu la. Luùc ñoù nhieàu ngöôøi tuï ñeán hoûi nguyeân do, thöông nhaân noùi: “Coâ aáy thoï y thöïc cuûa toâi laïi khoâng chìu theo yù toâi”, caùc cö só hoûi ni: “Coâ ñaõ thoï y thöïc cuûa ngöôøi, vì sao laïi khoâng chìu theo yù ngöôøi”, Thi-vieät noùi: “Toâi khoâng vì vieäc daâm maø thoï y thöïc cuûa ngöôøi aáy, oâng ñeán noùi vôùi toâi: “Neáu coâ coù caàn gì nhöõng vaät caàn duøng nhö y thöïc, thuoác thang, ngoïa cuï, toâi ñeàu seõ cung caáp cho coâ”. Vì theá toâi thoï maø khoâng bieát oâng aáy cho vôùi duïng yù naøy”, caùc cö só hoûi: “Thöông nhaân naøy coù phaûi laø baø con beân cha hay beân meï cuûa coâ khoâng?”, ñaùp laø khoâng phaûi, caùc cö só noùi: “Neáu khoâng phaûi laø baø con beân cha beân meï cuûa coâ, laïi khoâng phaûi laø baäc hieàn thieän caàu phöôùc ñöùc thì taïi sao coâ noùi laø khoâng bieát oâng cho y thöïc laø vôùi duïng yù naøy. Cho coâ nhö theá töùc laø muoán laøm vieäc daâm roài”, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi thoï taøi vaät cuûa ngöôøi khaùc nhö phaùp cuûa daâm nöõ”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Thi-vieät: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi coù laäu taâm ñeán thoï y thöïc cuûa ngöôøi coù laäu taâm”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm ñeán nöôøi nam coù laäu taâm töï tay thoï thöùc aên thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Laäu taâm laø ñoái vôùi ngöôøi naøy sanh aùi keát saâu naëng, ngöôøi nam coù

34                                                                        BOÄ LUAÄT 6

laäu taâm cuõng nhö vaäy. Ngöôøi nAm-laø ngöôøi coù theå laøm vieäc daâm. Thöùc aên bao goàm naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni (cuû, thaân, hoa, laù, quaû), naêm loaïi thöùc aên Boà-xaø-ni (côm, buùn, mieán, caù vaø thòt) vaø naêm loaïi thöùc aên töông tôï (luùa teû, luùa neáp, luùa maïch, bo bo vaø thöùc aên Ca sö). Taêng-giaø- baø-thi-Sa-laø toäi naøy thuoäc Taêng, ôû trong Taêng coù dö taøn neân phaûi saùm hoái tröôùc Taêng thì toäi môùi döùt tröø. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm ñeán ngöôøi nam coù laäu taâm töï tay thoï caùc loaïi thöùc aên keå treân thì ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu coù cö só vì Tyø-kheo-ni neân cuùng döôøng thöùc aên cho caùc Tyø-kheo-ni, nhöng rieâng tö cuùng nhieàu cho coâ ni maø mình yeâu meán, neáu coâ ni naøy thoï thì phaïm Thaâu-lan-giaù. 2. Phaùp Thöù Naêm: Khuyeân Ñeán Thoï Thöùc AÊn Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù moät ni ñeán noùi vôùi ni Thi-vieät: “Neáu coâ khoâng coù laäu taâm, chæ rieâng ngöôøi nam coù laäu taâm thì ñeán töï tay thoï thöùc aên hoaëc tuøy yù laáy duøng thì ñaâu coù vieäc gì”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni kia: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñeán khuyeân ni khaùc raèng: “Neáu coâ khoâng coù laäu taâm, chæ rieâng ngöôøi nam coù laäu taâm thì ñeán töï tay thoï thöùc aên hoaëc tuøy yù laáy duøng thì ñaâu coù vieäc gì”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi Tyø-kheo-ni khaùc raèng: “Neáu coâ khoâng coù laäu taâm, chæ rieâng ngöôøi nam coù laäu taâm thì ñeán töï tay thoï thöùc aên hoaëc tuøy yù laáy duøng thì ñaâu coù vieäc gì”, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa. Phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Taêng-giaø-baø-thi-Sa-laø toäi naøy thuoäc Taêng, ôû trong Taêng coù dö taøn neân phaûi saùm hoái tröôùc Taêng thì toäi môùi döùt tröø. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi ni khaùc raèng: “Neáu coâ khoâng coù laäu taâm, chæ rieâng ngöôøi nam coù laäu taâm thì ñeán töï tay thoï thöùc aên hoaëc tuøy yù laáy duøng thì ñaâu coù vieäc gì” thì Tyø-kheo- ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi ni khaùc raèng: “Neáu coâ khoâng coù laäu taâm, chæ rieâng ngöôøi nam coù laäu taâm cho coâ thöùc aên, coâ chæ laáy aên vaø tuøy yù thoï duïng thì ñaâu coù vieäc gì”, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi ni khaùc raèng: “Coâ khoâng coù laäu taâm, duø ngöôøi nam coù laäu taâm cuõng ñaâu coù vieäc gì, coâ chôù ñeán töï tay thoï thöùc aên vaø chôù tuøy yù thoï duïng”, thì Tyø-kheo-ni naøy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 42                                             35

phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi ni khaùc raèng: “Coâ khoâng coù laäu taâm, duø ngöôøi nam coù laäu taâm cuõng ñaâu coù vieäc gì, chæ caàn coâ khoâng töï tay thoï thöùc aên vaø khoâng tuøy yù thoï duïng”, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Thaâu-lan-giaù. 3. Phaùp Thöù Saùu: Moät Mình Nguû Laïi Ñeâm Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø-kheo-ni teân laø Baït-ñaø laø con gaùi cuûa Baø-la-moân Ca-tyø-la, chò cuûa coâ cheát neân coâ ñeán nhaø chò, nhaân ñoù thuyeát phaùp cho ngöôøi choàng cuûa chò nghe ñeán luùc maët trôøi laën. Luùc ñoù coâ nghó: “Neáu giôø naøy trôû veà tinh xaù thì sôï treân ñöôøng ñi gaëp giaëc cöôùp”, nghó roài beøn ôû laïi nhaø, ngöôøi anh reã naøy suy nghó: “Tyø-kheo-ni naøy khoâng trôû veà tinh xaù chaéc laø muoán phaûn giôùi hoaøn tuïc. Ta neân caàu hoân ñeå coâ aáy thay vaøo choã chò”, nghó roài lieàn noùi vôùi ni raèng: “Toâi coù raát nhieàu taøi baûo, nhöõng ñoà nöõ trang maø chò coâ ñaõ trang söùc ñeàu vaãn coøn ñaây. Neáu toâi laáy ngöôøi khaùc laøm vôï thì sôï ngöôøi ñoù seõ khoâng chaêm soùc con toâi toát, con cuûa toâi cuõng khoâng thích ngöôøi laï. Neáu coâ muoán phaûn giôùi hoaøn tuïc thì haõy laøm meï cuûa con toâi, coâ xem noù nhö con ruoät, noù cuõng xem coâ nhö meï ruoät”, ni Baït-ñaø lieàn suy nghó: “Neáu ta traùi lôøi thì sôï ngöôøi naøy cöôõng böùc, ta neân im laëng cho yeân”, nghó roài lieàn im laëng. Ngöôøi anh reã naøy cho laø coâ ñoàng yù nhöng vì ngöôøi chò vöøa môùi cheát neân im laëng, vì theá ñeán nöõa ñeâm noùi lôøi caàu hoân laïi laàn thöù hai, cuoái ñeâm noùi laïi laàn thöù ba. Ñeán trôøi saùng Baït-ñaø voäi thoaùt khoûi choã xuùc naõo naøy trôû veà tinh xaù vaø keå laïi cho caùc Tyø-kheo-ni nghe. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni Baït-ñaø: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi moät mình nguû qua ñeâm ôû choã khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni moät mình nguû laïi ñeâm ôû choã khaùc, cho ñeán moät ñeâm thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Ñeâm laø töø khi maët trôøi laën cho ñeán hoâm sau luùc trôøi chöa saùng, trong khoaûng giöõa naøy goïi laø ñeâm. Taêng-giaø-baø-thi-Sa-laø toäi naøy thuoäc Taêng, ôû trong Taêng coù dö taøn neân phaûi saùm hoái tröôùc Taêng thì toäi môùi döùt tröø. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni töø luùc maët trôøi laën moät mình nguû laïi ñeâm ôû choã khaùc thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Maët trôøi

36                                                                     BOÄ LUAÄT 6

ñaõ laën, phaàn ñaàu cuûa ñaàu ñeâm, phaàn giöõa cuûa ñaàu ñeâm, phaàn sau cuûa ñaàu ñeâm, phaàn ñaàu cuûa giöõa ñeâm, phaàn giöõa cuûa giöõa ñeâm, phaàn sau cuûa giöõa ñeâm, phaàn ñaàu cuûa cuoái ñeâm, phaàn giöõa cuûa cuoái ñeâm, phaàn sau cuûa cuoái ñeâm cuõng nhö vaäy. Laïi nöõA-tyø-kheo-ni töø luùc maët trôøi vöøa moïc moät mình ôû laïi choã khaùc nguû qua ñeâm cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu coù Tyø-kheo-ni ñi cuøng hoaëc phaûn giôùi hoaøn tuïc, hoaëc cheát hoaëc vaøo ngoaïi ñaïo hoaëc coù moät trong taùm naïn xaûy ra thì khoâng phaïm. 4. Phaùp Thöù Baûy: Ñi Moät Mình Ñeán Nhaø Cö Só Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø quen bieát nhieàu neân thöôøng ra vaøo caùc nhaø aáy. Saùng hoâm ñoù, coâ ñaép y mang baùt ñi ñeán moät nhaø, ra khoûi nhaø naøy laïi ñi ñeán nhaø khaùc… cöù nhö vaäy cho ñeán xeá tröa môùi trôû veà, bô phôø meät moõi naèm trong phoøng töï noùi: “Baøn chaân, goùt chaân, ñaàu goái, löng ñeàu ñau nhöùc”, noùi roài baûo caùc ni: “Caùc coâ haõy ñaám boùp cho toâi”, caùc ni hoûi: “Coâ ñi ñaâu giôø naøy môùi trôû veà?”, ñaùp: “Toâi ñeán moät nhaø, sau ñoù laïi ñeán nhaø khaùc… cöù nhö vaäy ñeán giôø naøy môùi trôû veà”, laïi hoûi: “Coâ ñi nhö vaäy laø vì Phaät söï hay Taêng söï?”, ñaùp laø khoâng vì vieäc gì caû, caùc ni noùi: “Neáu coâ khoâng vì Phaät söï cuõng khoâng vì Taêng söï thì ñi nhö vaäy laøm chi, ñeán noãi bô phôø meät moõi”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi vaøo ban ngaøy moät mình ñi ñeán caùc nhaø baïch y”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni vaøo ban ñeâm hay ban ngaøy moät mình ñi ñeán caùc nhaø baïch ythì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Ban ngaøy laø töø trôøi saùng cho ñeán luùa maët trôøi chöa laën, trong khoaûng thôøi gian naøy goïi laø ban ngaøy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni moät mình ñi ñeán nhaø baïch y töø luùc trôøi vöøa saùng cho ñeán khi maët trôøi vöøa laën môùi trôû veà thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Vaøo saùng sôùm, maët trôøi ñaõ moïc, trong buoåi saùng, vaøo giôø ngoï, xeá tröa, trong buoåi chieàu, maët trôøi laën môùi trôû veà ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu coù Tyø-kheo-ni ñi cuøng hoaëc phaûn giôùi hoaøn tuïc, hoaëc cheát hoaëc vaøo ngoaïi ñaïo hoaëc coù moät trong taùm naïn xaûy ra thì khoâng phaïm.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 42                                            37

5. Phaùp Thöù Taùm: Moät Mình Ñeán Caùc Tuï Laïc Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø thích nhìn ngöôøi nam neân môùi saùng sôùm ra ñöùng ôû cöûa thaønh nhìn ngaém nam töû ra vaøo ai ñeïp ai xaáu, boãng thaáy coù moät ngöôøi nam töø trong thaønh ñi ra dung maïo ñoan chaùnh lieàn sanh taâm aùi nhieãm, ñeán hoûi ngöôøi nAm-laø muoán ñi ñaâu, ñaùp laø muoán ñeán tuï laïc        , lieàn noùi: “OÂng cho toâi ñi cuøng”, ñaùp laø tuøy yù. Treân ñöôøng ñi, Thaâu-la-nan-ñaø noùi cöôøi vôùi ngöôøi nam raát vui veû, ngöôøi naøy coù vieäc neân ñi vaøo trong tuï laïc         , Thaâu-la-nan- ñaø khoâng coù vieäc neân ñöùng beân ngoaøi chôø, ngöôøi nAm-laïi ñi vaøo tuï laïc khaùc, Thaâu-la-nan-ñaø laïi ñöùng beân ngoaøi chôø… cöù nhö theá cho ñeán xeá tröa môùi trôû veà, bô phôø meät moõi naèm trong phoøng töï noùi: “Baøn chaân, goùt chaân, ñaàu goái, löng ñeàu ñau nhöùc”, noùi roài baûo caùc ni: “Caùc coâ haõy ñaám boùp cho toâi”, caùc ni hoûi: “Coâ ñi ñaâu giôø naøy môùi trôû veà?”, ñaùp: “Toâi ñeán moät tuï laïc, sau ñoù laïi ñeán moät tuï laïc khaùc… cöù nhö vaäy ñeán giôø naøy môùi trôû veà”, laïi hoûi: “Coâ ñi nhö vaäy laø vì Phaät söï hay Taêng söï?”, ñaùp laø khoâng vì vieäc gì caû, caùc ni noùi: “Neáu coâ khoâng vì Phaät söï cuõng khoâng vì Taêng söï thì ñi nhö vaäy laøm chi, ñeán noãi bô phôø meät moõi”. Coù Tyø-kheo- ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi moät mình ñi ñeán caùc tuï laïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni vaøo ban ngaøy hay ban ñeâm moät mình ñi ñeán caùc tuï laïc thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Ñi coù hai: Ñi ñöôøng boä vaø ñi ñöôøng thuûy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni moät mình ñi ñöôøng boä ñeán caùc tuï laïc thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, giöõa ñöôøng trôû veà thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu khoâng coù tuï laïc, ñi ñeán choã ñoàng troáng cho ñeán moät Caâu-loâ-xaù thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, giöõa ñöôøng trôû veà thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Ñi ñöôøng thuûy cuõng nhö vaäy. Neáu coù Tyø-kheo-ni ñi cuøng hoaëc phaûn giôùi hoaøn tuïc, hoaëc cheát hoaëc vaøo ngoaïi ñaïo hoaëc coù moät trong taùm naïn xaûy ra thì khoâng phaïm. 6. Phaùp Thöù Chín: Moät Mình Loäi Qua Bôø Kia Nguû Ñeâm Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Tyø-kheo-ni töø nöôùc Kieàu-taùt- la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, khi ñi ñeán beân bôø soâng ñöùng noùi vôùi nhau:

38                                                                      BOÄ LUAÄT 6

“Ai coù theå loäi vaøo nöôùc tröôùc, xem thöû saâu caïn theá naøo”. Trong soá ni coù ni teân Tu-muïc-khö, ngöôøi khoûe maïnh thuoäc doøng Baø-la-moân noùi: “Ñeå toâi loäi vaøo nöôùc tröôùc”, noùi roài xuoáng nöôùc, loäi qua bôø kia nhöng luùc ñoù nöôùc thuûy trieàu daâng cao neân khoâng theå loäi trôû qua ñöôïc, phaûi moät mình ôû beân bôø kia nguû laïi ñeâm, ban ñeâm gaëp giaëc cöôùp loät heát y phuïc. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Tu-muïc-khö: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi moät mình nguû ñeâm beân bôø kia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø- kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni vaøo ban ñeâm hay ban ngaøy ôû tuï laïc khaùc, giôùi khaùc maø loäi qua bôø kia, moät mình nguû laïi ñeâm thì phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa. Phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Soâng coù hai: Moät laø côûi y loäi qua ñöôïc, hai laø khoâng côûi y loäi qua ñöôïc. Coù hai beân bôø, ôû giöõa hai beân bôø coù nöôùc chaûy tôùi lui theo doøng, goïi laø soâng. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni moät mình côûi y loäi qua soâng thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, giöõa ñöôøng trôû laïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu hai Tyø-kheo-ni cuøng loäi qua soâng, moät ngöôøi loäi qua bôø kia, moät ngöôøi quay trôû laïi bôø naøy thì ngöôøi loäi qua phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa, ngöôøi quay laïi phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo-ni moät mình côûi y loäi qua ao nöôùc thì phaïm Thaâu-lan-giaù, giöõa ñöôøng quay trôû laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu hai Tyø-kheo-ni cuøng loäi qua ao nöôùc, ngöôøi loäi qua bôø ao kia thì phaïm Thaâu-lan-giaù, ngöôøi quay trôû laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo-ni moät mình veùn y loäi qua soâng thì phaïm Thaâu-lan-giaù, giöõa ñöôøng trôû laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu hai Tyø-kheo-ni cuøng loäi qua soâng, moät ngöôøi loäi qua bôø kia, moät ngöôøi quay trôû laïi bôø naøy thì ngöôøi loäi qua phaïm Thaâu-lan-giaù, ngöôøi quay laïi phaïm Ñoät-kieát-la . Neáu Tyø-kheo-ni moät mình veùn y loäi qua ao nöôùc thì phaïm Ñoät-kieát-la, giöõa ñöôøng quay trôû laïi thì cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu hai Tyø-kheo-ni cuøng loäi qua ao nöôùc, ngöôøi loäi qua bôø ao kia thì phaïm Ñoät-kieát-la, ngöôøi quay trôû laïi thì cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñi qua caàu hoaëc ñi thuyeàn qua thì khoâng phaïm. Neáu coù Tyø-kheo-ni cuøng loäi qua hoaëc phaûn giôùi hoaøn tuïc, hoaëc cheát hoaëc vaøo ngoaïi ñaïo hoaëc coù moät trong taùm naïn xaûy ra thì khoâng phaïm. 7. Phaùp Thöù Möôøi: Thöa Kieän Cö Só

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 42                                         39

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø-kheo caát Taêng phöôøng ôû gaàn thaønh Baø Kyø-ñaø, thaønh daàn daàn ñoâng ñuùc vôùi nhieàu nhaø cö só xung quanh, caùc Tyø-kheo bò tieáng voi ngöïa, tieáng noùi cöôøi cuûa nam nöõ laøm trôû ngaïi vieäc tuïng kinh ngoài thieàn. Trong thaønh coù moät cö só teân laø An-xaø-na coù oai ñöùc, nhieàu cuûa baùu, ñaày ñuû töôùng giaøu sang thaønh töïu neân caùc Tyø-kheo baûo oâng xaây caát Taêng phöôøng ôû choã khaùc. Cö só naøy beøn caát Taêng phöôøng khaùc ôû trong röøng An-xaø-na cho caùc Tyø-kheo rôøi boû Taêng phöôøng gaàn thaønh ñeán ôû. Luùc ñoù coù caùc Tyø-kheo-ni töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, khi ñeán thaønh Baø Kyø-ñaø gheù laïi Taêng phöôøng gaàn thaønh nguû qua ñeâm, thaáy trong Taêng phöôøng naøy coù ñaày ñuû vaät duïng caàn duøng nhö giöôøng choõng, ngoïa cuï… neân muoán döøng laïi ñaây ôû, lieàn ñeán noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Caùc ñaïi ñöùc boû Taêng phöôøng ñoù, chuùng toâi muoán döøng laïi ôû trong ñoù, coù ñöôïc khoâng?”, ñaùp tuøy yù. Thôøi gian sau ngöôøi chuû cuûa Taêng phöôøng naøy qua ñôøi, caùc con cuûa oâng phaân chia taøi saûn, trong ñoù coù Taêng phöôøng. Ngöôøi con ñöôïc chia phaàn Taêng phöôøng lieàn ñeán baûo caùc Tyø-kheo-ni ra ñi, caùc ni hoûi vì sao, ñaùp: “Taêng phöôøng naøy laø phaàn taøi saûn ñöôïc chia cuûa toâi”, caùc ni noùi: “Taêng phöôøng naøy chuùng toâi khoâng phaûi nhaän ñöôïc töø oâng maø laø nhaän ñöôïc töø caùc Tyø-kheo, neáu caùc Tyø-kheo baûo chuùng toâi ñi thì chuùng toâi seõ ñi, oâng baûo thì chuùng toâi khoâng ñi ñaâu”. Trong soá ni coù ni Tu muïc khö thuoäc doøng Baø-la-moân laø ngöôøi khoûe maïnh lieàn cuøng ngöôøi con cuûa cö só naøy tranh caûi, ngöôøi naøy töùc giaän ñaùnh ni, ni naøy lieàn ñeán quan xöû ñoaùn kieän ngöôøi con cuûa cö só ñaõ ñaùnh mình, quan xöû ñoaùn hoûi nguyeân do, Tu muïc khö keå laïi söï vieäc treân, quan xöû ñoaùn noùi: “Sa-moân Thích nöõ khoâng neân ñeå maát Taêng phöôøng naøy, vì sao, vì cha cho maø con ñoaït, con cho maø cha ñoaït thì khoâng theå ñöôïc”. Noùi roài lieàn cho goïi ngöôøi con ñoù ñeán hoûi laø coù ñaùnh Tyø-kheo khoâng, ñaùp laø coù ñaùnh, quan xöû ñoaùn lieàn hoûi quan phaùp cheá: “Ngöôøi ñaùnh Tyø-kheo-ni phaïm toäi gì?”, ñaùp: “Phaùp quy ñònh neáu duøng chi phaàn naøo ñaùnh thì chaët boû chi phaàn ñoù”, quan xöû ñoaùn hoûi ngöôøi con ñoù ñaõ duøng chi phaàn naøo ñaùnh, ñaùp laø duøng tay phaûi, quan xöû ñoaùn lieàn chaët boû tay phaûi cuûa ngöôøi con cö só. Luùc ñoù daân chuùng trong thaønh ñeàu nghe bieát vieäc Sa-moân Thích nöõ thöa kieän khieán ngöôøi con cuûa cö só bò chaët tay, tieáng xaáu lan ra khaép thaønh Xaù- veä. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Tu-muïc-khö: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñi kieän thöa khieán ngöôøi khaùc

40                                                                      BOÄ LUAÄT 6

bò chaët tay”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñeán choã vua, quan, Baø-la-moân vaø cö só, döïa vaøo theá löïc ñeå thöa kieän ngöôøi khaùc thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Vua doøng Saùt-ñeá-lî thoï vöông vò laøm phaùp quaùn ñaûnh röôùi nöôùc treân ñaûnh ñaàu ñöôïc goïi laø vua; Baø-la-moân, cö só hay ngöôøi nöõ neáu thoï vöông vò ñöôïc laøm leã quaùn ñaûnh cuõng ñöôïc goïi laø vua. Quan laø ngöôøi höôûng loäc quan. Baø-la-moân laø ngöôøi thuoäc doøng Baø-la-moân. Cö só laø tröø vua, Baø-la-moân vaø nhöõng ngöôøi xuaát gia khaùc. Döïa vaøo theá löïc laø döïa vaøo theá löïc ngöôøi khaùc thích ñaáu tranh ñeå thöa kieän. Taêng-giaø-baø-thi- Sa-laø toäi naøy thuoäc Taêng, ôû trong Taêng coù dö taøn neân phaûi saùm hoái tröôùc Taêng thì toäi môùi döùt tröø. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni ñeán choã vua quan, Baø-la-moân, cö só, döïa vaøo theá löïc cuûa ngöôøi xöûa ñoaøn ñeå thöa kieän thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu söï vieäc ñaõ ñöôïc xöû ñoaùn xong, ôû tröôùc ngöôøi xöû ñoaùn töùc giaän chöûi maéng ngöôøi ñaõ ñaùnh mình thì phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa. Neáu ñeán ngöôøi khaùc töùc giaän chöûi maéng ngöôøi ñaõ ñaùnh mình thì phaïm Thaâu-lan-giaù; ôû choã khuaát chöûi maéng hoaëc khoâng thöa kieän thì khoâng phaïm.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 43                                          41

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 43

LUAÄT NI (Tieáp Theo)

II - MÖÔØI BAÛY PHAÙP TAÊNG TAØN (Tieáp Theo) 8. Phaùp Möôøi Moät: Ñoä Taëc Nöõ Xuaát Gia Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vua Ba-tö-naëc coù ngaøn töôùng quaân chieán ñaáu, moät nöõa laø doøng Saùt-ñeá-lî, moät nöõa laø doøng Baø-la-moân; moät boä teân laø Y-xaù-la, moät boä teân laø Ñaït-ña-ma-na. Do ôû bieân cöông coù moät nöôùc nhoû phaûn loaïn neân vua sai ngaøn töôùng quaân naøy ñem binh ñi ñaùnh deïp, deïp loaïn xong trôû veà baïch vua: “Chuùng thaàn ñaõ thaéng lôïi, nguyeän cho vua thöôøng thaéng lôïi”, vua vui möøng noùi: “Caùc töôùng quaân coù nguyeän gì, ta seõ cho ñöôïc nhö nguyeän”, moät töôùng quaân noùi: “Ñaïi vöông, vôï thaàn coù toäi tö thoâng, khoâng theo yù thaàn, xin cho thaàn trò toäi coâ ta saùu ngaøy töû aåm, ñeán ngaøy thöù baûy duøng dao löôõi boø xeû thaân”, vua noùi: “Cho khanh ñöôïc nhö nguyeän”. Luùc ñoù ngöôøi vôï cuûa vò töôùng quaân naøy tuy coù nhieàu ngöôøi thaân coù theá löïc ñeán ngaên caûn phaùp trò saùu ngaøy töû aåm, nhöng phaùp cuûa caùc töôùng quaân laø moät ngöôøi gaëp vieäc thì taát caû ñeàu uûng hoä trôï giuùp neân ngöôøi vôï phaïm toäi tö thoâng naøy phaûi chòu trò phaït ñuû saùu ngaøy töû aåm, ngaøy mai laø ngaøy thöù baûy seõ bò xeû thaân baèng dao löôõi boø. Saùng sôùm hoâm ñoù Tyø-kheo-ni teân laø Tö-na laø con gaùi cuûa cö só Ma-na thöôøng ra vaøo nhaø töôùng quaân naøy, khi vaøo nhaø thaáy nhöõng ngöôøi vôï khaùc ñeàu maëc y phuïc ñeïp, treân thaân trang söùc chuoãi anh laïc trang nghieâm; coøn ngöôøi vôï naøy thì ngoài raàu ró lieàn ñeán hoûi nguyeân do, ngöôøi vôï naøy keå roõ nguyeân do roài noùi: “Ngaøy mai laø ngaøy thöù baûy toâi seõ bò xeû thaân baèng dao löôõi boø, coâ coù theå daãn toâi ñi ñöôïc khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, lieàn laáy ca sa khoaùt leân ngöôøi cuûa ngöôøi vôï naøy roài ñöa ñeán trong Taêng phöôøng cho xuaát gia. Saùng hoâm sau caùc töôùng quaân doøng Saùt-ñeá-lî ñeán ñònh duøng dao löôõi boø xeû thaân ngöôøi vôï tö thoâng naøy thì tìm khoâng thaáy ñaâu, lieàn hoûi gia nhaân: “Ai ñaõ ra vaøo nhaø naøy”, ñaùp laø Tyø-kheo-ni Tö-na, caùc töôùng doøng Saùt-ñeá-lî ñeán bao vaây Taêng phöôøng

42                                                                          BOÄ LUAÄT 6

cuûa tyø-kheo-ni, coù moät vò töôùng tuoåi treû khoâng bieát toäi phöôùc lieàn noùi: “Taát caû Tyø-kheo-ni naøy ñeàu neân duøng dao löôõi boø xeû thaân ra laøm hai”, vò tröôûng laõo doøng Saùt-ñeá-lî noùi: “Tyø-kheo-ni ñöôïc vua thuû hoä, khoâng neân töï tieän laøm nghieäp aùc. Haõy ñôïi moät laùt, ta vaøo taâu vua, vua baûo theá naøo chuùng ta seõ haønh theo nhö theá aáy”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni ñeán choã phu nhaân Maït-lôïi keå roõ söï vieäc, phu nhaân taâu laïi nhaø vua, khi caùc töôùng doøng Saùt-ñeá-lî ñeán tröôùc vua taâu roõ söï vieäc, vua lieàn noùi: “Tröôùc ñaây ta ñaõ cho caùc töôùng ñöôïc nguyeän, nay caùc töôùng haõy cho ta ñöôïc nguyeän”, caùc töôùng taâu: “Chuùng thaàn seõ laøm theo nguyeän cuûa vua”, vua noùi: “Ngöôøi vôï tö thoâng kia nay ñaõ xuaát gia gioáng nhö ñöôïc soáng laïi, khoâng coøn laø vôï cuûa töôùng quaân doøng Saùt-ñeá-lî nöõa”, caùc töôùng noùi: “Chuùng thaàn seõ thaû cho coâ aáy ñi”. Sau ñoù vua sai söù giaû ñeán noùi vôùi caùc Tyø-kheo-ni raèng: “Vieäc caùc coâ laøm laø khoâng ñuùng, toäi taëc nöõ naøy ñaùng cheát, caùc coâ bieát vua khoâng cho, caùc töôùng doøng Saùt-ñeá-lî khoâng cho thì khoâng neân cho xuaát gia, neáu caùc töôùng doøng Saùt-ñeá-lî duøng dao löôõi boø xeû thaân caùc coâ ra laøm hai thì laøm sao. Phaät nghe bieát vieäc naøy seõ keát giôùi, neáu Tyø-kheo-ni bieát toäi cuûa taëc nöõ ñaùng phaûi cheát, moïi ngöôøi ñeàu bieát, vua vaø caùc töôùng doøng Saùt-ñeá-lî khoâng cho thì khoâng neân cho xuaát gia”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Tö-na: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni bieát taëc nöõ toäi ñaùng cheát maø laïi ñoä cho xuaát gia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni bieát taëc nöõ toäi ñaùng cheát, moïi ngöôøi ñeàu bieát, vua vaø caùc töôùng doøng Saùt-ñeá-lî khoâng cho maø ñoä cho xuaát gia thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Bieát laø töï bieát hay nghe töø ngöôøi khaùc, hoaëc Taëc nöõ coù toäi töï noùi. Taëc coù hai loaïi: Moät laø troäm cöôùp taøi vaät, hai laø troäm thaân töùc laø tö thoâng vuïng troäm. Ñoïa töû laø phaïm toäi ñaùng xöû cheùm. Moïi ngöôøi ñeàu bieát laø nhieàu ngöôøi thaáy, bieát, nghe. Khoâng cho laø khoâng tha cho ñöôïc soáng. Taêng-giaø-baø-thi-Sa-laø toäi naøy thuoäc Taêng, ôû trong Taêng coù dö taøn neân phaûi saùm hoái tröôùc Taêng thì toäi môùi döùt tröø. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Hoøa thöôïng ni bieát, A-xaø-leâ ni bieát, Tyø-kheo-ni taêng bieát thì Hoøa thöôïng ni phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa, A-xaø-leâ ni phaïm Thaâu-lan-giaù, Ni taêng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Hoøa thöôïng ni bieát, A-xaø-leâ ni bieát, Ni taêng khoâng bieát thì Hoøa thöôïng ni

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 43                                           43

phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, A-xaø-leâ ni phaïm Thaâu-lan-giaù, Ni taêng khoâng phaïm. Neáu Hoøa thöôïng ni bieát, A-xaø-leâ ni khoâng bieát, Ni taêng khoâng bieát thì Hoøa thöôïng ni phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, A-xaø-leâ ni vaø Ni taêng khoâng phaïm. Neáu taát caû ñeàu khoâng bieát thì ñeàu khoâng phaïm.

9. Phaùp Möôøi Hai: Xuaát Giôùi Giaûi Yeát Ma Taãn Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù meï cuûa tröôûng laõo Xa-naëc teân Öu- baø-hoøa coù ngöôøi em teân Xieån-ñeà ñeàu xuaát gia laøm Tyø-kheo-ni. Xieån-ñeà laø ngöôøi coù taùnh xaáu thöôøng laøm haïnh baát thieän, xuùc naõo caùc Tyø-kheo- ni neân Ni taêng muoán taùc phaùp yeát ma taãn, nhöng Öu-baø-hoøa laø ngöôøi ñoaùn söï trong Taêng ñaõ ngaên khoâng cho laøm yeát ma naøy. Thôøi gian sau nhaân luùc Öu-baø-hoøa ñi ñeán nôi khaùc, caùc Tyø-kheo-ni lieàn ñaùnh kieàn chuøy taùc phaùp yeát ma taãn ni Xieån-ñeà, khi Öu-baø-hoøa trôû veà ñeán vieáng thaêm thì Xieån-ñeà noùi: “Chôù noùi chuyeän vôùi toâi”, hoûi vì sao, ñaùp laø ñaõ bò Ni taêng laøm yeát ma taãn, Öu-baø-hoøa suy nghó: “Ta laø ngöôøi ñoaùn söï trong Taêng ñi vaéng neân hoï môùi göôïng eùp laøm yeát ma taãn cho em ta. Nay ta khoâng hoûi caùc Tyø-kheo-ni, khoâng laáy duïc, xuaát giôùi laøm yeát ma giaûi taãn”, nghó roài lieàn khoâng hoûi caùc Tyø-kheo-ni, khoâng laáy duïc, xuaát giôùi laøm yeát ma giaûi taãn cho Xieån-ñeà. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo- ni Öu-baø-hoøa: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni bieát Ni taêng ñaõ nhö phaùp laøm yeát ma taãn, khoâng hoûi Ni taêng, khoâng laáy duïc, xuaát giôùi laøm yeát ma giaûi taãn cho Tyø-kheo-ni kia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni bieát Ni taêng ñaõ nhö phaùp laøm yeát ma Baát kieán taãn cho Tyø-kheo-ni kia, khoâng hoûi Ni taêng, khoâng laáy duïc maø xuaát giôùi laøm yeát ma giaûi taãn cho Tyø-kheo-ni kia, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa. Phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Bieát laø töï bieát hay nghe töø ngöôøi khaùc, hoaëc Tyø-kheo-ni phaïm toäi töï noùi. Nhö phaùp laø nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy laøm yeát ma taãn. Khoâng hoûi Ni taêng laø khoâng ñem vieäc naøy baïch vôùi Ni taêng. Khoâng laáy duïc laø cho ñeán khoâng laáy duïc cuûa boán ngöôøi. Xuaát giôùi laø ra ngoaøi haøng raøo hay töôøng vaùch ngaên cuûa Taêng phöôøng. Giaûi yeát ma taãn laø töï laøm hay baûo ngöôøi laøm. Taêng-giaø-baø-thi-Sa-laø toäi naøy thuoäc Taêng, ôû trong Taêng coù dö taøn neân phaûi saùm hoái tröôùc Taêng thì toäi môùi döùt tröø.

44                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Hoøa thöôïng ni bieát, ngöôøi taùc yeát ma bieát, Tyø-kheo-ni taêng bieát thì Hoøa thöôïng ni phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa, ngöôøi taùc yeát ma phaïm Thaâu-lan-giaù, Ni taêng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Hoøa thöôïng ni bieát, ngöôøi taùc yeát ma bieát, Ni taêng khoâng bieát thì Hoøa thöôïng ni phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, ngöôøi taùc yeát ma phaïm Thaâu- lan-giaù, Ni taêng khoâng phaïm. Neáu Hoøa thöôïng ni bieát, ngöôøi taùc yeát ma khoâng bieát, Ni taêng khoâng bieát thì Hoøa thöôïng ni phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa, ngöôøi taùc yeát ma vaø Ni taêng khoâng phaïm. Neáu taát caû ñeàu khoâng bieát thì ñeàu khoâng phaïm.

10. Phaùp Möôøi Boán: Töï Noùi Xaû Phaät Phaùp… Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo-ni teân Ca-la voán laø ngoaïi ñaïo xuaát gia, taùnh öa thích tranh caûi, khi cuøng caùc Tyø-kheo-ni khaùc tranh caûi lieàn noùi raèng: “Toâi xaû Phaät, xaû phaùp, xaû Taêng vaø xaû giôùi. Khoâng phaûi chæ coù moät mình Sa-moân Thích töû môùi tu phaïm haïnh, caùc Sa-moân, Baø-la-moân khaùc cuõng coù hoå theïn, laønh toát, öa thích trì giôùi. Toâi seõ theo hoï tu phaïm haïnh”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Ca-la: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni khi cuøng caùc Tyø-kheo-ni khaùc tranh caûi laïi noùi raèng: “Toâi xaû Phaät, xaû phaùp, xaû Taêng vaø xaû giôùi. Khoâng phaûi chæ coù moät mình Sa-moân Thích töû môùi tu phaïm haïnh, caùc Sa-moân, Baø-la-moân khaùc cuõng coù hoå theïn, laønh toát, öa thích trì giôùi. Toâi seõ theo hoï tu phaïm haïnh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khi cuøng caùc Tyø-kheo-ni khaùc tranh caûi maø noùi raèng: “Toâi xaû Phaät, xaû phaùp, xaû Taêng vaø xaû giôùi. Khoâng phaûi chæ coù moät mình Sa-moân Thích töû môùi tu phaïm haïnh, caùc Sa-moân, Baø-la-moân khaùc cuõng coù hoå theïn, laønh toát, öa thích trì giôùi. Toâi seõ theo hoï tu phaïm haïnh”. Caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên Tyø-kheo-ni naøy raèng: “Coâ khoâng ñöôïc khi cuøng vôùi caùc Tyø-kheo-ni tranh caûi laïi noùi raèng: Toâi xaû Phaät, xaû phaùp, xaû Taêng vaø xaû giôùi. Khoâng phaûi chæ coù moät mình Sa-moân Thích töû môùi tu phaïm haïnh, caùc Sa-moân, Baø-la-moân khaùc cuõng coù hoå theïn, laønh toát, öa thích trì giôùi. Toâi seõ theo hoï tu phaïm haïnh. Coâ neân ôû trong Phaät phaùp öa thích tu phaïm haïnh, haõy xaû boû taâm khoâng vui naøy ñi”. Khi caùc Tyø-kheo-ni khuyeân can nhö vaäy maø Tyø-kheo-ni naøy vaãn chaáp chaët khoâng boû thì neân khuyeân can ñeán laàn thöù ba cho boû vieäc naøy. Neáu Tyø-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 43                                           45

kheo-ni naøy chòu boû thì toát, neáu khuyeân can ñeán laàn thöù ba maø khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Phaùp naøy can ba laàn môùi phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Taêng-giaø-baø-thi-Sa-laø toäi naøy thuoäc Taêng, ôû trong Taêng coù dö taøn neân phaûi saùm hoái tröôùc Taêng thì toäi môùi döùt tröø. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni noùi toâi xaû Phaät thì phaïm Thaâu-lan-giaù, noùi toâi xaû phaùp cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, noùi toâi xaû Taêng cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, noùi toâi xaû giôùi cuõng phaïm Thaâu-lan- giaù. Neáu noùi khoâng phaûi chæ coù moät mình Sa-moân Thích töû môùi tu phaïm haïnh, caùc Sa-moân, Baø-la-moân khaùc cuõng coù hoå theïn, laønh toát, öa thích trì giôùi. Toâi seõ theo hoï tu phaïm haïnh thì phaïm Ba-daät-ñeà vì quôû traùch Taêng. Caùc Tyø-kheo-ni tröôùc neân dòu daøng khuyeân can cho boû vieäc naøy, neáu chòu boû thì neân baûo saùm hoái boán toäi Thaâu-lan-giaù vaø moät toäi Ba-daät- ñeà. Neáu dòu daøng khuyeân can maø khoâng chòu boû thì Ni taêng neân baïch töù yeát ma can ngaên nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø-kheo-ni trong Taêng neân xöôùng nhö sau: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Tyø-kheo-ni Ca-la naøy laø ngoaïi ñaïo xuaát gia, khi cuøng caùc Tyø-kheo-ni tranh caûi noùi raèng: “Toâi xaû Phaät, xaû phaùp, xaû Taêng vaø xaû giôùi. Khoâng phaûi chæ coù moät mình Sa-moân Thích töû môùi tu phaïm haïnh, caùc Sa-moân, Baø-la-moân khaùc cuõng coù hoå theïn, laønh toát, öa thích trì giôùi. Toâi seõ theo hoï tu phaïm haïnh”. Caùc Tyø-kheo-ni ñaõ dòu daøng can ngaên nhöng khoâng chòu boû aùc taø kieán. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay yeát ma can ngaên Tyø-kheo- ni Ca-la: “Khi cuøng caùc Tyø-kheo-ni tranh caûi, coâ chôù noùi raèng: Toâi xaû Phaät, xaû phaùp, xaû Taêng vaø xaû giôùi. Khoâng phaûi chæ coù moät mình Sa-moân Thích töû môùi tu phaïm haïnh, caùc Sa-moân, Baø-la-moân khaùc cuõng coù hoå theïn, laønh toát, öa thích trì giôùi. Toâi seõ theo hoï tu phaïm haïnh”. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän yeát ma can ngaên Tyø-kheo-ni Ca-la xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Nhö tröôùc Phaät ñaõ daïy caùc Tyø-kheo-ni neân dòu daøng can ngaên cho ñeán ba laàn, ñaây goïi laø öôùc saéc, cuõng goïi laø giaùo, cuõng goïi laø öôùc saéc giaùo. Khi dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû cuõng chöa phaïm, yeát ma can laàn thöù nhaát chöa xong hoaëc xong, can laàn thöù hai chöa xong hoaëc xong, can laàn thöù ba chöa xong maø phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, khaùc phaùp khaùc luaät, khaùc lôøi Phaät daïy thì vaãn chöa phaïm. Neáu

46                                                                        BOÄ LUAÄT 6

nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy taùc yeát ma can ngaên ba laàn roài maø khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy môùi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa .

11. Phaùp Möôøi Laêm: Quôû Traùch Taêng Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Ca-la öa thích tranh caûi, sau khi tranh caûi bò Ni taêng yeát ma can ngaên lieàn noùi raèng: “Ni taêng tuøy aùi haønh, tuøy saân haønh, tuøy boá haønh, tuøy si haønh”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø- kheo-ni Ca-la: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi öa thích tranh caûi, sau khi tranh caûi bò Ni taêng yeát ma can ngaên lieàn noùi raèng: “Ni taêng tuøy aùi haønh, tuøy saân haønh, tuøy boá haønh, tuøy si haønh”. quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni öa thích tranh caûi, sau khi tranh caûi bò Ni taêng yeát ma can ngaên lieàn noùi raèng: “Ni taêng tuøy aùi haønh, tuøy saân haønh, tuøy boá haønh, tuøy si haønh”. Caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên Tyø-kheo-ni naøy raèng: “Coâ chôù noùi: Ni taêng tuøy aùi haønh, tuøy saân haønh, tuøy boá haønh, tuøy si haønh. Vì sao, vì Ni taêng khoâng tuøy aùi haønh, khoâng tuøy saân haønh, khoâng tuøy boá haønh, khoâng tuøy si haønh”. Khi caùc Tyø-kheo-ni khuyeân can nhö vaäy maø Tyø-kheo-ni naøy vaãn chaáp chaët khoâng boû thì neân khuyeân can ñeán laàn thöù ba cho boû vieäc naøy. Neáu Tyø-kheo-ni naøy chòu boû thì toát, neáu khuyeân can ñeán laàn thöù ba maø khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa. Phaùp naøy can ba laàn môùi phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Taêng-giaø-baø-thi-Sa-laø toäi naøy thuoäc Taêng, ôû trong Taêng coù dö taøn neân phaûi saùm hoái tröôùc Taêng thì toäi môùi döùt tröø. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni noùi Ni taêng tuøy aùi haønh thì phaïm Thaâu-lan-giaù, noùi tuøy saân haønh thì phaïm Thaâu-lan-giaù, noùi tuøy boá haønh thì phaïm Thaâu-lan-giaù, noùi tuøy si haønh thì phaïm Thaâu- lan-giaù. Caùc Tyø-kheo-ni tröôùc neân dòu daøng khuyeân can cho boû vieäc naøy, neáu chòu boû thì neân baûo saùm hoái boán toäi Thaâu-lan-giaù. Neáu dòu daøng khuyeân can maø khoâng chòu boû thì Ni taêng neân baïch töù yeát ma can ngaên nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø-kheo-ni trong Taêng neân xöôùng nhö sau: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Tyø-kheo-ni Ca-la laø ngoaïi ñaïo xuaát gia, öa thích tranh caûi, sau khi tranh caûi bò Ni taêng yeát ma can ngaên lieàn noùi raèng: “Ni taêng tuøy aùi haønh, tuøy saân haønh, tuøy boá haønh, tuøy si haønh”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 43                                           47

Ni taêng ñaõ dòu daøng can ngaên nhöng khoâng chòu boû. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay yeát ma can ngaên Tyø-kheo-ni Ca-la raèng: “Coâ chôù öa thích tranh caûi, sau khi tranh caûi bò Ni taêng yeát ma can ngaên lieàn noùi raèng: Ni taêng tuøy aùi haønh, tuøy saân haønh, tuøy boá haønh, tuøy si haønh.”. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän yeát ma can ngaên Tyø-kheo-ni Ca-la xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Nhö tröôùc Phaät ñaõ daïy caùc Tyø-kheo-ni neân dòu daøng can ngaên cho ñeán ba laàn, ñaây goïi laø öôùc saéc, cuõng goïi laø giaùo, cuõng goïi laø öôùc saéc giaùo. Khi dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû cuõng chöa phaïm, yeát ma can laàn thöù nhaát chöa xong hoaëc xong, can laàn thöù hai chöa xong hoaëc xong, can laàn thöù ba chöa xong maø phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, khaùc phaùp khaùc luaät, khaùc lôøi Phaät daïy thì vaãn chöa phaïm. Neáu nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy taùc yeát ma can ngaên ba laàn roài maø khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy môùi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa.

12. Phaùp Möôøi Saùu: Laøm AÙc Haïnh Che Giaáu Cho Nhau Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù hai Tyø-kheo-ni teân laø Ñaït-ma vaø Ñaøm-di ñoàng taâm cuøng laøm aùc haïnh, mang tieáng xaáu, laøm xuùc naõo Ni taêng vaø che giaáu toäi cho nhau. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi hai Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñoàng taâm cuøng laøm aùc haïnh, mang tieáng xaáu, laøm xuùc naõo Ni taêng vaø che giaáu toäi cho nhau”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu coù hai Tyø-kheo- ni ñoàng taâm cuøng laøm aùc haïnh, mang tieáng xaáu, laøm xuùc naõo Ni taêng vaø che giaáu toäi cho nhau. Ni taêng neân can ngaên hai Tyø-kheo-ni naøy raèng: “Caùc coâ chôù ñoàng taâm cuøng laøm aùc haïnh, mang tieáng xaáu, laøm xuùc naõo Ni taêng vaø che giaáu toäi cho nhau. Caùc coâ haõy boû vieäc laøm naøy, neáu caùc coâ boû vieäc laøm naøy thì ôû trong Phaät phaùp ñöôïc taêng tröôûng”. Khi caùc Tyø- kheo-ni khuyeân can nhö vaäy maø Tyø-kheo-ni naøy vaãn chaáp chaët khoâng boû thì neân khuyeân can ñeán laàn thöù ba cho boû vieäc naøy. Neáu Tyø-kheo-ni naøy chòu boû thì toát, neáu khuyeân can ñeán laàn thöù ba maø khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Phaùp naøy can ba laàn môùi

48                                                                      BOÄ LUAÄT 6

phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Hai Tyø-kheo-ni cuøng laøm aùc haïnh laø thaân khaåu yù cuùng laøm aùc haïnh. Mang tieáng xaáu laø khaép nôi ñeàu bieát. Xuùc naõo Ni taêng laø cho ñeán xuùc naõo boán Tyø-kheo-ni. Che giaáu toäi cho nhau laø cuøng laøm vieäc xaáu che giaáu cho nhau, khoâng cho ngöôøi khaùc bieát. Taêng-giaø-baø-thi-Sa-laø toäi naøy thuoäc Taêng, ôû trong Taêng coù dö taøn neân phaûi saùm hoái tröôùc Taêng thì toäi môùi döùt tröø. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu hai Tyø-kheo-ni cuøng laøm nhaân duyeân baát thieän thì phaïm Thaâu-lan-giaù, mang tieáng xaáu thì phaïm Thaâu- lan-giaù, xuùc naõo Ni taêng thì phaïm Thaâu-lan-giaù, che giaáu toäi cho nhau thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Caùc Tyø-kheo-ni tröôùc neân dòu daøng khuyeân can cho boû vieäc naøy, neáu chòu boû thì neân baûo saùm hoái boán toäi Thaâu-lan-giaù. Neáu dòu daøng khuyeân can maø khoâng chòu boû thì Ni taêng neân baïch töù yeát ma can ngaên nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø-kheo-ni trong Taêng neân xöôùng nhö sau: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, hai Tyø-kheo-ni teân Ñaït-ma vaø Ñaøm-di naøy ñoàng taâm cuøng laøm aùc haïnh, mang tieáng xaáu, laøm xuùc naõo Ni taêng vaø che giaáu toäi cho nhau. Ni taêng ñaõ dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû vieäc laøm naøy. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay yeát ma can ngaên hai Tyø-kheo-ni naøy raèng: “Caùc coâ chôù ñoàng taâm cuøng laøm aùc haïnh, mang tieáng xaáu, laøm xuùc naõo Ni taêng vaø che giaáu toäi cho nhau”. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ chaáp thuaän yeát ma can ngaên hai Tyø-kheo-ni naøy xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Nhö tröôùc Phaät ñaõ daïy caùc Tyø-kheo-ni neân dòu daøng can ngaên cho ñeán ba laàn, ñaây goïi laø öôùc saéc, cuõng goïi laø giaùo, cuõng goïi laø öôùc saéc giaùo. Khi dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû cuõng chöa phaïm, yeát ma can laàn thöù nhaát chöa xong hoaëc xong, can laàn thöù hai chöa xong hoaëc xong, can laàn thöù ba chöa xong maø phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, khaùc phaùp khaùc luaät, khaùc lôøi Phaät daïy thì vaãn chöa phaïm. Neáu nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy taùc yeát ma can ngaên ba laàn roài maø khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy môùi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa.

13. Phaùp Möôøi Baûy: Khuyeân Cuøng Ñoàng Taâm Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït ñeán noùi vôùi hai Tyø-kheo-ni Ñaït-ma vaø Ñaøm-di raèng: “Caùc coâ chôù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 43                                            49

laøm haïnh bieät ly, haõy laøm haïnh ñoàng taâm. Caùc coâ boû laøm haïnh bieät ly thì khoâng ñöôïc taêng tröôûng, laøm haïnh ñoàng taâm thì ñöôïc taêng tröôûng. Trong Ni taêng cuõng coù nhöõng ngöôøi nhö caùc coâ, chæ vì Ni taêng töùc giaän neân môùi baûo caùc coâ chôù ñoàng taâm laøm aùc haïnh”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñeán noùi vôùi hai Tyø-kheo-ni Ñaït-ma vaø Ñaøm- di raèng: “Caùc coâ chôù laøm haïnh bieät ly, haõy laøm haïnh ñoàng taâm. Caùc coâ boû laøm haïnh bieät ly thì khoâng ñöôïc taêng tröôûng, laøm haïnh ñoàng taâm thì ñöôïc taêng tröôûng. Trong Ni taêng cuõng coù nhöõng ngöôøi nhö caùc coâ, chæ vì Ni taêng töùc giaän neân môùi baûo caùc coâ chôù ñoàng taâm laøm aùc haïnh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñeán khuyeân baûo hai Tyø-kheo-ni: “Caùc coâ chôù laøm haïnh bieät ly, haõy laøm haïnh ñoàng taâm. Caùc coâ boû laøm haïnh bieät ly thì khoâng ñöôïc taêng tröôûng, laøm haïnh ñoàng taâm thì ñöôïc taêng tröôûng. Trong Ni taêng cuõng coù nhöõng ngöôøi nhö caùc coâ, chæ vì Ni taêng töùc giaän neân môùi baûo caùc coâ chôù ñoàng taâm laøm aùc haïnh”. Caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên Tyø-kheo-ni naøy raèng: “Coâ khoâng ñöôïc khuyeân can hai Tyø- kheo-ni naøy raèng: Caùc coâ chôù laøm haïnh bieät ly, haõy laøm haïnh ñoàng taâm. Caùc coâ boû laøm haïnh bieät ly thì khoâng ñöôïc taêng tröôûng, laøm haïnh ñoàng taâm thì ñöôïc taêng tröôûng. Trong Ni taêng cuõng coù nhöõng ngöôøi nhö caùc coâ, chæ vì Ni taêng töùc giaän neân môùi baûo caùc coâ chôù ñoàng taâm laøm aùc haïnh. Coâ haõy boû vieäc khuyeân ngöôøi khaùc cuøng laøm aùc haïnh naøy ñi”. Khi caùc Tyø-kheo-ni khuyeân can nhö vaäy maø Tyø-kheo-ni naøy vaãn chaáp chaët khoâng boû thì neân khuyeân can ñeán laàn thöù ba cho boû vieäc naøy. Neáu Tyø-kheo-ni naøy chòu boû thì toát, neáu khuyeân can ñeán laàn thöù ba maø khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Phaùp naøy can ba laàn môùi phaïm vaø ñöôïc saùm hoái. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni khuyeân can hai Tyø- kheo-ni raèng: Caùc coâ chôù laøm haïnh bieät ly thì phaïm Thaâu-lan-giaù, haõy laøm haïnh ñoàng taâm cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Caùc coâ boû laøm haïnh bieät ly thì khoâng ñöôïc taêng tröôûng cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, laøm haïnh ñoàng taâm thì ñöôïc taêng tröôûng cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Trong Ni taêng cuõng coù nhöõng ngöôøi nhö caùc coâ, chæ vì Ni taêng töùc giaän neân môùi baûo caùc coâ chôù ñoàng taâm laøm aùc haïnh thì phaïm Ba-daät-ñeà vì quôû traùch Ni taêng. Caùc

50                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Tyø-kheo-ni tröôùc neân dòu daøng khuyeân can cho boû vieäc naøy, neáu chòu boû thì neân baûo saùm hoái boán toäi Thaâu-lan-giaù vaø moät toäi Ba-daät-ñeà. Neáu dòu daøng khuyeân can maø khoâng chòu boû thì Ni taêng neân baïch töù yeát ma can ngaên nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø-kheo-ni trong Taêng neân xöôùng nhö sau: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Tyø-kheo-ni teân            ñeán khuyeân baûo hai Tyø-kheo-ni raèng: “Caùc coâ chôù laøm haïnh bieät ly, haõy laøm haïnh ñoàng taâm. Caùc coâ boû laøm haïnh bieät ly thì khoâng ñöôïc taêng tröôûng, laøm haïnh ñoàng taâm thì ñöôïc taêng tröôûng. Trong Ni taêng cuõng coù nhöõng ngöôøi nhö caùc coâ, chæ vì Ni taêng töùc giaän neân môùi baûo caùc coâ chôù ñoàng taâm laøm aùc haïnh”. Caùc Tyø-kheo-ni ñaõ dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû vieäc laøm naøy. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay yeát ma can ngaên Tyø-kheo-ni naøy raèng: “Coâ ñöøng ñeán khuyeân can hai Tyø-kheo-ni: Caùc coâ chôù laøm haïnh bieät ly, haõy laøm haïnh ñoàng taâm. Caùc coâ boû laøm haïnh bieät ly thì khoâng ñöôïc taêng tröôûng, laøm haïnh ñoàng taâm thì ñöôïc taêng tröôûng. Trong Ni taêng cuõng coù nhöõng ngöôøi nhö caùc coâ, chæ vì Ni taêng töùc giaän neân môùi baûo caùc coâ chôù ñoàng taâm laøm aùc haïnh.”. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ chaáp thuaän yeát ma can ngaên Tyø-kheo-ni naøy xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Nhö tröôùc Phaät ñaõ daïy caùc Tyø-kheo-ni neân dòu daøng can ngaên cho ñeán ba laàn, ñaây goïi laø öôùc saéc, cuõng goïi laø giaùo, cuõng goïi laø öôùc saéc giaùo. Khi dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû cuõng chöa phaïm, yeát ma can laàn thöù nhaát chöa xong hoaëc xong, can laàn thöù hai chöa xong hoaëc xong, can laàn thöù ba chöa xong maø phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, khaùc phaùp khaùc luaät, khaùc lôøi Phaät daïy thì vaãn chöa phaïm. Neáu nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy taùc yeát ma can ngaên ba laàn roài maø khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy môùi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa .

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 43                                               51

III. BA MÖÔI PHAÙP XAÛ ÑOÏA (Nhöõng phaùp baát coïng) 1. Phaùp Möôøi Chín: Chöùa baùt dö Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït chöùa nhieàu baùt dö ñeå hö hoaïi khoâng duøng. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi chöùa nhieàu baùt dö ñeå hö hoaïi khoâng duøng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni chöùa baùt dö cho ñeán moät ñeâm, chöùa quaù thôøi haïn naøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Moät ñeâm laø töø khi maët trôøi laën cho ñeán hoâm sau khi trôøi chöa saùng, trong khoaûng thôøi gian naøy goïi laø moät ñeâm. Baùt coù ba loaïi laø thöôïng trung vaø haï. Baùt thöôïng laø baùt thoï ñöôïc ba baùt côm vaø moät baùt canh cuûa ngöôøi khaùc cuùng, ngoaøi ra coù theå thoï theâm vaät thöïc vaø nöõa baùt canh. Baùt haï laø baùt thoï ñöôïc moät baùt côm vaø moät baùt canh cuûa ngöôøi khaùc cuùng, ngoaøi ra coù theå thoï theâm vaät thöïc aø nöõa baùt canh. ÔÛ giöõa hai loaïi baùt treân goïi laø baùt trung, neáu lôùn hôn baùt thöôïng vaø nhoû hôn baùt haï thì khoâng goïi laø baùt. Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø baùt naøy neân xaû, toäi naøy neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni chöùa baùt dö quaù moät ñeâm thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 2. Phaùp Hai Möôi: Laáy Thôøi Y Laøm Phi Thôøi Y Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù cöïu Tyø-kheo-ni laø thieän, khaùch Tyø- kheo-ni thì trôï giuùp Ñieàu ñaït, khi truù xöù naøy ñöôïc y thí, Taêng an cö neân chia, cöïu Tyø-kheo-ni noùi raèng: “Vaùo thaùng cuoái haï, trong truù xöù naøy thoï y Ca-hi-na, ñaây laø thôøi y, Taêng an cö neân chia”, Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït noùi: “Caùc coâ khoâng bieát roõ, tuy laø vaøo thaùng cuoái haï, trong truù xöù naøy thoï y Ca-hi-na, nhöng ñaây laø phi thôøi y, Hieän tieàn taêng neân chia”, noùi roài lieàn laáy Thôøi y naøy laøm Phi thôøi y ñeå chia. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc khaùch Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi laáy Thôøi y laøm Phi thôøi y ñeå chia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau:

52                                                                        BOÄ LUAÄT 6

Neáu Tyø-kheo-ni laáy Thôøi y laøm Phi thôøi y ñeå chia thì phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø y naøy neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm hoái. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni laáy Thôøi y laøm Phi thôøi y ñeå chia thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tuøy khi chia ñöôïc bao nhieâu thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 3. Phaùp Hai Möôi Moát: Laáy Phi Thôøi Y Laøm Thôøi Y Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù cöïu Tyø-kheo-ni thì trôï giuùp Ñieàu ñaït coùn khaùch Tyø-kheo-ni laø thieän, truù xöù naøy ñöôïc y thí, Hieän tieàn taêng neân chia, khaùch Tyø-kheo-ni noùi: “Ñaây khoâng phaûi laø thaùng cuoái haï, trong truù xöù naøy khoâng coù thoï y Ca-hi-na, y naøy Hieän tieàn taêng neân chia”, cöïu Tyø-kheo-ni noùi: “Tuy khoâng phaûi laø thaùng cuoái haï, trong truù xöù naøy khoâng coù thoï y Ca-hi-na, nhöng ñaây laø Thôøi y, Taêng an cö neân chia”, noùi roài lieàn laáy Phi thôøi y laøm Thôøi y ñeå chia. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc cöïu Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi laáy Phi thôøi y laøm Thôøi y ñeå chia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni laáy Phi thôøi y laøm Thôøi y ñeå chia thì phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà . Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø y naøy neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm hoái. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni laáy Phi thôøi y laøm Thôøi y ñeå chia thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tuøy khi chia ñöôïc bao nhieâu thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 4. Phaùp Hai Möôi Hai: Ñoåi Y Roài Ñoøi Laïi Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø coù ñeä töû teân laø Thi- vieät sa, toát laønh coù coâng ñöùc. Thaâu-la-nan-ñaø may cho ñeä töû naøy moät y caét roïc quyù giaù, coâ naøy lieàn maëc ñi ñeán trong Kyø-hoaøn. Ni naøy vôùi Baït-nan-ñaø ñaõ quen bieát laâu, khi Baït-nan-ñaø thaáy coâ maëc chieác y naøy lieàn sanh taâm öa thích neân khi ni naøy ñeán ñaûnh leã, lieàn khen laø y raát ñeïp roài hoûi: “Coâ coù theå thí cho toâi ñöôïc khoâng?”, ñaùp laø khoâng theå ñöôïc, laïi noùi: “Toâi ñem y khaùc ñoåi cho coâ”, cuõng ñaùp laø khoâng ñöôïc. Baït-nan-ñaø laø ñaïi phaùp sö coù bieän taøi, thuyeát phaùp laïi hay neân sau khi nghe thuyeát caùc phaùp vi dieäu, ni naøy sanh taâm hoan hæ lieàn ñem y caét roïc quyù giaù naøy ñoåi cho Baït-nan-ñaø ñeå laáy y khaùc ít quyù giaù hôn roài maëc trôû veà tinh

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 43                                             53

xaù. Thaâu-la-nan-ñaø thaáy lieàn hoûi y ñaâu, ñaùp laø ñaõ ñoåi, laïi hoûi ñoåi cho ai, ñaùp laø ñoåi cho Baït-nan-ñaø, Thaâu-la-nan-ñaøø noùi: “Baït-nan-ñaø doái gaït coâ roài”, ñaùp: “Duø coù doái gaït thì cuõng ñaõ ñoåi roài”, Thaâu-la-nan-ñaøø noùi: “Y kia raát quyù giaù, coøn y naøy ít quyù giaù hôn”, ñaùp: “Duø quyù giaù hay ít quyù giaù hôn thì cuõng ñaõ ñoåi roài”, Thaâu-la-nan-ñaø noùi: “Haõy ñeán ñoøi laïi, neáu khoâng ñoøi laïi ñöôïc thì suoát ñôøi ta ñuoåi coâ ñi”. Ñeä töû naøy sôï bò ñuoåi ñi neân ñeán choã Baït-nan-ñaø ñoøi laïi y, Baït-nan-ñaø noùi: “Ta ñaõ ñoåi roài”, ni noùi: “Thaày ñaõ doái gaït toâi”, ñaùp: “Duø coù doái gaït thì cuõng ñaõ ñoåi roài, khoâng theå ñöa traû laïi”, ni noùi: “Neáu thaày khoâng ñöa traû laïi thì Hoøa thöôïng ni cuûa toâi seõ ñuoåi toâi ñi”, ñaùp: “Duø coù ñuoåi coâ hay khoâng ñuoåi thì y cuõng ñaõ ñoåi roài”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Thi vieâït sa: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni ñaõ ñoåi y cho Tyø- kheo roài, sau hoái ñeán noùi raèng: “Toâi traû laïi y cho thaày, thaày traû laïi y cho toâi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñaõ ñoåi y cho Tyø-kheo, sau ñeán noùi raèng: “Toâi traû y laïi cho thaày, thaày traû laïi y cho toâi”, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà . Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø y naøy neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm hoái. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni ñaõ ñoåi y cho Tyø-kheo, sau ñoù ñeán noùi raèng: “Toâi traû y laïi cho thaày, thaày traû y laïi cho toâi”, thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu ñeán noùi raèng: “Y cuûa thaày traû laïi cho thaày, y cuûa toâi tuy thaày chaúng chòu ñoåi, nhöng haõy cho toâi ñöôïc laáy laïi”, thì phaïm Ñoät-kieát-la. 5. Phaùp Hai Möôi Ba: Khuyeân Cö Só Huøn Mua Y Toát Cuùng Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù nhieàu cö só vaø vôï cö só vì ni Thaâu- la-nan-ñaø neân moãi ngöôøi lo lieäu giaù tieàn y vaø noùi raèng: “Chuùng toâi seõ ñem soá tieàn naøy mua y nhö theá nhö theá cuùng cho ni Thaâu-la-nan-ñaø”, ni Thaâu-la-nan-ñaø nghe tin naøy lieàn ñeán hoûi laø coù thaät nhö vaäy khoâng, ñaùp laø coù thaät nhö vaäy, ni noùi: “Tyø-kheo-ni chuùng toâi ngheøo khoå, caùc vò laïi khoâng theå coù taâm thöôøng thí, caùc vò chôù töøng ngöôøi cuùng rieâng, haõy huøn chung laïi mua y toát nhö theá nhö theá cuùng cho toâi”. Caùc cö só naøy lieàn laøm theo lôøi, khoâng ngôø soá tieàn maø hoï ñaõ lo lieäu tröôùc ñoù ñeå mua y, phaûi boû ra theâm gaáp ba laàn môùi ñuû mua y quyù giaù theo yù cuûa Thaâu-la-nan-ñaø. Sau khi mua y cuùng xong, hoï lieàn cheâ traùch: “Caùc Tyø-kheo-ni khoâng

54                                                                      BOÄ LUAÄT 6

bieát thôøi, khoâng bieát löôïng, neáu ngöôøi thí khoâng bieát löôïng thì ngöôøi thoï neân bieát löôïng. Soá tieàn maø chuùng toâi lo lieäu tröôùc ñaáy nay phaûi boû ra theâm gaáp ba laàn môùi ñuû, thaät laø maát lôïi khi cuùng cho ngöôøi khoâng bieát ñuû, khoù nuoâi naøy”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Thaâu-la- nan-ñaø: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi khuyeân soá ñoâng cö só, vôï cö só khoâng phaûi laø baø con, ñoàng taâm huøn chung mua y toát cuùng cho mình”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu vì Tyø-kheo-ni neân soá ñoâng cö só, vôï cö só khoâng phaûi laø baø con, moãi ngöôøi lo lieäu giaù tieàn y vaø noùi raèng: “Moãi ngöôøi chuùng toâi seõ ñem soá tieàn naøy mua y nhö theá nhö theá cuùng cho Tyø-kheo-ni teân ”. Tyø-kheo-ni naøy tröôùc chöa ñöôïc thænh lieàn ñeán choã hoï noùi raèng: “Caùc vò haõy ñem soá tieàn naøy huøn chung laïi mua y quyù giaù nhö theá nhö theá cuùng cho toâi”, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà . Tyø-kheo-ni laø chæ cho Thaâu-la-nan-ñaø. Khoâng phaûi baø con laø ngoaïi tröø cha meï, anh em cho ñeán nhaân duyeân trong baûy ñôøi. Cö só laø baïch y nam, vôï cö só laø baïch y nöõ. Y bao goàm caùc loaïi vaûi gai traéng, vaûi gai ñoû, Soâ-ma, Suùy-di-la, Khaâm-baø-la, Kieáp-boái, Kieàu-thi-da. Giaù tieàn y laø vaøng, baïc, tieàn… cho ñeán gaïo thoùc. Y nhö vaäy, nhö vaäy laø giaù nhö vaäy, saéc nhö vaäy, löôïng nhö vaäy. Cho Tyø-kheo-ni teân laø cho Thaâu-la- nan- ñaø. Tröôùc chöa ñöôïc thænh laø caùc cö só, vôï cö só chöa noùi vôùi ni laø coâ caàn gì thì cöù ñeán nhaø toâi laáy duøng. Ñoàng taâm laø tin caùc cö só naøy chieàu theo yeâu caàu cuûa mình maø khoâng töùc giaän. Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø y naøy neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø y coù ba loaïi: Giaù tieàn, saéc, löôïng. Giaù tieàn laø neáu Tyø-kheo-ni ñeán choã caùc cö só noùi: “Caùc vò haõy huøn chung laïi mua y giaù moät tieàn (hoaëc hai tieàn, ba tieàn cho ñeán moät traêm tieàn) cuùng cho toâi”, neáu ñöôïc y do ñuû ba ñieàu keå treân neân phaïm Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà, ba ñieàu töùc laø noùi cuùng cho toâi y giaù moät tieàn (hoaëc hai tieàn, ba tieàn cho ñeán moät traêm tieàn), haõy huøn chung laïi, huøn chung laïi mua moät y; neáu khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Saéc y laø neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi caùc cö só raèng: “Haõy cuùng y maøu xanh (hoaëc vaøng, ñoû, traéng ñen…; hoaëc laø loaïi vaûi gai traéng, vaûi gai ñoû, Soâ-ma, Suùy-di-la, Khaâm-baø-la, Kieáp-boái, Kieàu-thi-da)”, neáu ñöôïc y vaø ñuû ba ñieàu: Haõy cuùng y maøu xanh (hoaëc vaøng ñoû… nhö treân), haõy cuøng huøn chung laïi,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 43                                                    55

haõy huøn chung mua moät y nhö theá, thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Löôïng y laø neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi caùc cö só raèng: “Haõy cuùng y daøi boán khuyûu tay (hoaëc naêm, saùu cho ñeán möôøi taùm khuyûu tay)”, neáu ñöôïc y vaø ñuû ba ñieàu: Haõy cuùng y daøi boán khuyûu tay (hoaëc naêm, saùu cho ñeán möôøi taùm khuyûu tay), haõy huøn chung laïi, haõy huøn chung mua moät y nhö theá, thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo-ni xin loaïi y naøy maø ñöôïc loaïi y khaùc, xin y maøu xanh laïi ñöôïc y maøu vaøng…, xin y vaûi gai maø ñöôïc Kieáp boái… thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu xin töø ngöôøi thaân, baø con hoaëc khoâng xin maø töï cho, hoaëc ñöôïc thænh tuøy yù thì khoâng phaïm. 6. Phaùp Hai Möôi Boán: Töï Xin Vaøng Baïc Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït töï xin vaøng baïc cho mình, caùc cö só hoûi: “Coâ laø ngöôøi xuaát gia xin vaøng baïc laøm gì, phaùp Tyø-kheo-ni laø xin côm canh… “, ni noùi: “Caùc vò khoâng bieát, neáu xin côm canh… thì treân danh nghóa tuy nhieàu nhöng laïi ñöôïc lôïi ít; neáu xin vaøng baïc thì treân danh nghóa tuy ít nhöng laïi ñöôïc lôïi nhieàu”, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi töï xin vaøng baïc, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi töï xin vaøng baïc cho mình”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni töï xin vaøng baïc cho mình thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà . Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø vaøng baïc naøy neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni töï xin vaøng baïc cho mình thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tuøy xin ñöôïc bao nhieâu thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu vì laøm töôïng Phaät hay vì Taêng maø xin thì khoâng phaïm. 7. Phaùp Hai Möôi Laêm: Xin Ñöôïc Thöù Naøy Laïi Ñoøi Thöù Khaùc Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo-ni teân Thi-vieät coù quen bieát nhieàu neân ñöôïc cuùng nhieàu toâ, daàu, maät, ñöôøng pheøn. Coù moät thöông nhaân thænh ni Thi-vieät: “Neáu coâ caàn toâ, daàu, maät, ñöôøng pheøn thì cöù ñeán nhaø toâi laáy duøng”, ni lieàn thoï thænh. Sau ñoù Thi-vieät ñeán nhaø thöông nhaân noùi laø caàn toâ, cho toâ roài laïi noùi laø caàn daàu, cho daàu roài laïi noùi laø caàn

56                                                                           BOÄ LUAÄT 6

maät… khieán thöông nhaân naøy böïc mình noùi raèng: “Naøy coâ, coâ muoán tìm loãi gì ôû toâi, coâ xin thöù naøy, toâi vöøa cho thì coâ laïi ñoøi thöù khaùc. Coâ cho laø toâi chæ thí moät mình coâ hay sao, nhieàu ngöôøi ñang ñôïi toâi, vì coâ maø laøm trôû ngaïi nhöõng ngöôøi ñang ñôïi ñoù”, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø vöøa xin ñöôïc thöù naøy laïi ñoøi thöù khaùc, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Thi-vieät: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni vöøa xin ñöôïc thöù naøy laïi ñoøi thöù khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni vöøa xin ñöôïc thöù naøy laïi ñoøi thöù khaùc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà . Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø vaät naøy neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni xin toâ ñöôïc toâ, laïi noùi laø khoâng caàn toâ maø caàn daàu (hoaëc maät, ñöôøng pheøn) thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Hoaëc xin maät ñöôïc maät laïi noùi laø khoâng caàn maät maø caàn ñöôøng pheøn (hoaëc toâ, daàu) thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Duø xin roài chöa thoï laïi ñoøi thöù khaùc cuõng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà . 8. Phaùp Hai Möôi Saùu: Xin Ñeå Laøm Taêng Phöôøng Laïi Laøm Vieäc Khaùc. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Tyø-kheo-ni xin taøi vaät muoán laøm Taêng phöôøng, caùc cö só hoûi laø muoán laøm gì, ñaùp laø muoán laøm Taêng phöôøng. Caùc cö só, Baø-la-moân tín taâm cuùng raát nhieàu taøi vaät, caùc Tyø- kheo-ni naøy nhaän taøi vaät roài, do luùc ñoù thôøi theá maát muøa ñoùi keùm neân töï nghó: “Nay thôøi buoåi khoù khaên, ai cuõng lo cho maïng soáng cuûa mình, ta cuõng phaûi lo maïng soáng cuûa mình tröôùc roài sau haõy laøm Taêng phöôøng”, nghó roài lieàn aên duøng heát soá taøi vaät naøy. Thôøi gian sau ñöôïc muøa, thôøi theá thònh vöôïng, caùc Tyø-kheo-ni naøy laïi xin taøi vaät laøm Taêng phöôøng, caùc cö só hoûi; “Nhöõng taøi vaät maø chuùng toâi cuùng tröôùc ñaây ñaâu roài”, caùc Tyø-kheo-ni lieàn noùi roõ nguyeân do keå treân, caùc cö só nghe roài lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø xin ñöôïc taøi vaät ñeå laøm vieäc naøy laïi ñem duøng vaøo vieäc khaùc, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 43                                              57

kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni xin taøi vaät ñeå laøm vieäc naøy laïi duøng laøm vieäc khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni xin taøi vaät ñeå laøm vieäc Taêng laïi ñem duøng laøm vieäc khaùc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø taøi vaät naøy neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni xin taøi vaät ñeå laøm vieäc Taêng laïi duøng vaøo vieäc khaùc; tuøy xin ñöôïc bao nhieâu, tuøy duøng bao nhieâu thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 9. Phaùp Hai Möôi Baûy: Xin Ñeå Laøm Phoøng Cho Mình Laïi Duøng Laøm Vieäc Khaùc Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Tyø-kheo-ni xin taøi vaät muoán laøm phoøng cho mình, caùc cö só hoûi laø muoán laøm gì, ñaùp laø muoán laøm phoøng cho mình. Caùc cö só, Baø-la-moân tín taâm cuùng raát nhieàu taøi vaät, caùc Tyø-kheo-ni naøy nhaän taøi vaät roài, do luùc ñoù thôøi theá maát muøa ñoùi keùm neân töï nghó: “Nay thôøi buoåi khoù khaên, ai cuõng lo cho maïng soáng cuûa mình, ta cuõng phaûi lo maïng soáng cuûa mình tröôùc roài sau haõy laøm phoøng cho mình”, nghó roài lieàn aên duøng heát soá taøi vaät naøy. Thôøi gian sau ñöôïc muøa, thôøi theá thònh vöôïng, caùc Tyø-kheo-ni naøy laïi xin taøi vaät laøm phoøng cho mình, caùc cö só hoûi; “Nhöõng taøi vaät maø chuùng toâi cuùng tröôùc ñaây ñaâu roài”, caùc Tyø-kheo-ni lieàn noùi roõ nguyeân do keå treân, caùc cö só nghe roài lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø xin ñöôïc taøi vaät ñeå laøm vieäc naøy laïi ñem duøng vaøo vieäc khaùc, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni xin taøi vaät ñeå laøm phoøng cho mình laïi ñem duøng vaøo vieäc khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni xin taøi vaät ñeå laøm vieäc naøy laïi ñem duøng laøm vieäc khaùc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø taøi vaät naøy neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni xin taøi vaät ñeå laøm vieäc naøy laïi ñem duøng vaøo vieäc khaùc; tuøy xin ñöôïc bao nhieâu, tuøy duøng bao nhieâu thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà baáy nhieâu.

58                                                                         BOÄ LUAÄT 6

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 44

LUAÄT NI (Tieáp Theo)

III. BA MÖÔI PHAÙP XAÛ ÑOÏA (Tieáp Theo) 10. Phaùp Hai Möôi Taùm: Xin Laøm Phoøng Xaù Cho Nhieàu Ngöôøi Laïi Duøng Laøm Vieäc Khaùc. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Tyø-kheo-ni xin taøi vaät muoán laøm phoøng xaù cho nhieàu ngöôøi, caùc cö só hoûi laø muoán laøm gì, ñaùp laø muoán laøm phoøng xaù cho nhieàu ngöôøi. Caùc cö só, Baø-la-moân tín taâm cuùng raát nhieàu taøi vaät, caùc Tyø-kheo-ni naøy nhaän taøi vaät roài, do luùc ñoù thôøi theá maát muøa ñoùi keùm neân töï nghó: “Nay thôøi buoåi khoù khaên, ai cuõng lo cho maïng soáng cuûa mình, ta cuõng phaûi lo maïng soáng cuûa mình tröôùc roài sau haõy laøm phoøng xaù cho nhieàu ngöôøi”, nghó roài lieàn aên duøng heát soá taøi vaät naøy. Thôøi gian sau ñöôïc muøa, thôøi theá thònh vöôïng, caùc Tyø-kheo-ni naøy laïi xin taøi vaät laøm phoøng xaù cho nhieàu ngöôøi, caùc cö só hoûi; “Nhöõng taøi vaät maø chuùng toâi cuùng tröôùc ñaây ñaâu roài”, caùc Tyø-kheo-ni lieàn noùi roõ nguyeân do keå treân, caùc cö só nghe roài lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø xin ñöôïc taøi vaät ñeå laøm vieäc naøy laïi ñem duøng vaøo vieäc khaùc, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni xin taøi vaät ñeå laøm vieäc naøy laïi duøng laøm vieäc khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni xin taøi vaät ñeå laøm vieäc naøy laïi ñem duøng laøm vieäc khaùc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø taøi vaät naøy neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni xin taøi vaät ñeå laøm vieäc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 44                                               59

Taêng laïi duøng vaøo vieäc khaùc; tuøy xin ñöôïc bao nhieâu, tuøy duøng bao nhieâu thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 11. Phaùp Hai Möôi Chín: Xin Y Giaày Quyù Giaù Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø-kheo-ni teân Ñaït-ma ñeà na vaøo nhöõng ñeâm muøa ñoâng giaù laïnh chæ maëc chieác ñôn y ñeå ñi khaát thöïc. moät thöông nhaân thaáy vaäy lieàn ñeán noùi vôùi caùc töôùng quaân: “Caùc oâng giaøu coù ñöôïc aám no laø nhôø nhaân duyeân cuûa ni Ñaït-ma-ñeà-na, moãi ngöôøi caùc oâng khoâng theå mua cho coâ aáy y daày hay sao, luùc naøy laø muøa ñoâng giaù laïnh maø coâ aáy chæ maëc ñôn y ñeå ñi khaát thöïc, neáu caùc oâng khoâng theå moãi ngöôøi mua y daày cho thì neân huøn chung laïi mua”, thöông nhaân naøy vì muoán hoï khôûi taâm kieâu maïn neân noùi nhö theá. Caùc töông quaân lieàn noùi: “Chuùng toâi seõ huøn chung mua y daày cho coâ aáy”, noùi roài lieàn keâu ni tôùi noùi raèng: “Coâ caàn loaïi y gì, chuùng toâi seõ mua cuùng theo yù coâ”, ñaùp: “Toâi caàn loaïi y daày giaù naêm traêm tieàn”, caùc töôùng quaân naøy lieàn mua loaïi y daày quyù giaù naøy cuùng cho ni. Tyø-kheo-ni naøy maëc y quyù giaù naøy ñi khaát thöïc, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi maëc y daày quyù giaù ñi khaát thöïc, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi maëc y daày quyù giaù ñi khaát thöïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni muoán xin y daày quyù giaù thì ñöôïc xin y trò giaù cho ñeán boán tieàn, neáu xin quaù giaù tieàn naøy thì phaõm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà . Tieàn laø chæ cho ñaïi tieàn, moät ñaïi tieàn laø möôøi saùu tieåu tieàn. Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà laø y naøy neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni xin y daày quyù giaù quaù boán tieàn, tuøy xin ñöôïc bao nhieâu thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 12. Phaùp Ba Möôi: Xin Y Moûng Quyù Giaù Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù muøa ñoâng ñaõ qua, muøa noùng laïi ñeán, Tyø-kheo-ni Ñaït-ma-ñeà-na maëc y daày quyù giaù ñi khaát thöïc neân ñaàu maët ñeàu ra moà hoâi, maét loøa vì noùng. Moät thöông nhaân thaáy vaäy lieàn ñeán noùi vôùi caùc töôùng quaân: “Caùc oâng giaøu coù ñöôïc no aám ñeàu laø nhôø nhaân duyeân cuûa ni Ñaït-ma-ñeà-na, moãi ngöôøi caùc oâng khoâng theå mua cuùng cho coâ aáy y moûng hay sao. Nay trôøi noùng böùc maø coâ aáy maëc y daày neân

60                                                                         BOÄ LUAÄT 6

ñaàu maët ñeàu chaûy moà hoâi, maét loøa vì noùng. Neáu moãi ngöôøi caùc oâng khoâng theå mua y moûng cho thì neân huøn chung laïi mua”, thöông nhaân naøy vì muoán khieán cho caùc töôùng quaân sanh kieâu maïn neân noùi nhö theá. Caùc töôùng quaân lieàn noùi: “Chuùng toâi seõ huøn mua y moûng cho coâ aáy”, noùi roài keâu ni ñeán noùi raèng: “Coâ caàn loaïi y moûng nhö theá naøo, chuùng toâi seõ cuùng theo y coâ”, ni noùi: “Toâi caàn loaïi y moûng trò giaù hai traêm naêm möôi tieàn”, caùc töôùng quaân lieàn mua loaïi y moûng quyù giaù naøy cuùng cho ni. Tyø-kheo-ni naøy maëc y moûng quyù giaù naøy ñi khaát thöïc, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi maëc y moûng quyù gia ñi khaát thöïc, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi maëc y moûng quyù giaù ñi khaát thöïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø- kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni muoán xin y moûng quyù giaù thì ñöôïc xin y trò giaù cho ñeán hai tieàn röôõi, neáu xin quaù giaù tieàn naøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà . Tieàn laø chæ cho ñaïi tieàn, moät ñaïi tieàn laø möôøi saùu tieåu tieàn. Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà laø y naøy neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni xin y moûng quyù giaù trò giaù quaù hai tieàn röôõi thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tuøy xin ñöôïc bao nhieâu thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà baáy nhieâu.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 44                                                61

IV. MOÄT TRAÊM BAÛY MÖÔI TAÙM PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Nhöõng Phaùp Baát Coïng) 1. Phaùp Baûy Hai: AÊn Toûi Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù ngöôøi giöõ vöôøn toûi teân laø A-kyø-ñaït ña, toûi cuûa oâng troàng raát töôi ngon neân ñeán thænh caùc Tyø-kheo-ni: “Neáu caùc coâ caàn toûi thì ñeán laáy duøng”. Thöùc-xoa-ma-na vaø Sa-di-ni suoát naêm cöù ñeán nhoå toûi khieán cho vöôøn toûi chæ trong hai, ba naêm trôû neân tieâu ñieàu, chuû vöôøn toûi lieàn boû vöôøn toûi ra ñi, khoâng troàng laïi nöõa. Thôøi gian sau, coù moät cö só khaùc laïi ñeán trong vöôøn naøy troàng toûi, caùc Thöùc-xoa- ma-na vaø Sa-di-ni cho laø gioáng nhö tröôùc kia lieàn ñeán nhoå toûi, chuû vöôøn suy nghó: “Ai ñaõ aên troäm toûi, ta phaûi rình baét”, nghó roài lieàn rình xem thì thaáy caùc Thöùc-xoa-ma-na vaø Sa-di-ni ñeán nhoå toûi. OÂng böôùc ra noùi: “Khoâng ñöôïc nhoå toûi cuûa toâi”, ñaùp: “Chuû vöôøn toûi laø A-kyø-ñaït-ña ñaõ thænh chuùng toâi, can döï gì ñeán oâng”, chuû vöôøn noùi: “Chuû vöôøn toûi tröôùc kia vì nhaân duyeân caùc coâ maø phaûi boû vöôøn toûi ra ñi, nay chuû vöôøn toûi laø toâi thì caùc coâ khoâng ñöôïc laáy”, caùc ni nghe roài xaáu hoå noùi: “Chuùng toâi khoâng bieát, töø nay veà sau seõ khoâng ñeán nhoå toûi nöõa”. Caùc cö só nghe bieát vieäc naøy lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi aên toûi gioáng nhö nöõ baïch y”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc ni: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi aên toûi gioáng nhö nöõ baïch y”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni aên toûi soáng hay toûi chín ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni aên toûi soáng phaïm Ba-daät-ñeà, aên toûi chín cuõng phaïm Ba-daät-ñeà, cho ñeán aên haït toûi, coïng laù toûi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu aên voû vaø raâu toûi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu trò bònh vaø duøng boâi treân veát thöông thì khoâng phaïm. 2. Phaùp Baûy Ba: Caïo Loâng Hai Choã Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø sai ngöôøi caïo loâng nôi choã ñaïi tieåu tieän, caùc ni hoûi laø muoán laøm gì, ñaùp laø muoán cho ñeïp. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ

62                                                                        BOÄ LUAÄT 6

laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi sai ngöôøi caïo loâng nôi choã ñaïi tieåu tieän”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni caïo loâng nôi choã ñaïi tieåu tieän thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni caïo loâng nôi choã ñaïi tieåu tieän thì phaïm Ba-daät-ñeà, caïo loâng nôi choã ñaïi tieän cuõng phaïm Ba-daät-ñeà, caïo loâng nôi choã tieåu tieän cuõng phaïm Ba-daät-ñeà, caïo loâng caùc choã khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. 3. Phaùp Baûy Boán: Veä Sinh Choã Kín Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø duøng ngoùn tay ñöa vaøo trong nöõ caên, caùc ni hoûi muoán laøm gì, ñaùp laø muoán thoï laïc. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi duøng ngoùn tay ñöa vaøo trong nöõ caên ñeå thoï laïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni duøng ngoùn tay ñöa vaøo trong nöõ caên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni duøng ngoùn tay ñöa vaøo trong nöõ caên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñöa vaøo bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Sau ñoù do caùc Tyø-kheo-ni khoâng daùm veä sinh taåy röûa, ñeå laâu ngaøy neân thaân hoâi thoái, baïch Phaät, Phaät khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni duøng ngoùn tay ñöa vaøo trong nöõ caên thì phaïm Ba- daät-ñeà, tröø khi veä sinh taåy röûa. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni khoâng coù veä sinh taåy röûa maø duøng ngoùn tay ñöa vaøo trong nöõ caên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñöa vaøo bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Sau ñoù laïi coù ni khi veä sinh taåy röûa duøng ngoùn tay ñöa saâu vaøo trong nöõ caên, caùc ni baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 44                                              63

nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni duøng ngoùn tay ñöa vaøo trong nöõ caên quaù hai loùng tay thì phaïm Ba-daät-ñeà . Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni khi taåy röûa ñöa ngoùn tay vaøo trong nöõ caên quaù hai loùng tay thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñöa vaøo bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 4. Phaùp Baûy Möôi Laêm: Voã Choã Kín Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø duøng baøn tay voã vaøo nöõ caên, caùc ni hoûi muoán laøm gì, ñaùp laø muoán cho maäp ñeïp. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi duøng baøn tay voã vaøo nöõ caên muoán cho maäp ñeïp”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni duøng baøn tay voã vaøo nöõ caên thì phaïm Ba-daät- ñeà. Chöôûng laø loøng baøn tay, loøng baøn chaân. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni duøng loøng baøn tay hay duøng baøn chaânvoã vaøo nöõ caên ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà, neáu duøng vaät khaùc ñeå voã thì phaïm Ñoät-kieát-la. 5. Phaùp Baûy Möôi Saùu: Laøm Thöùc AÊn Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù hai Tyø-kheo-ni teân laø La-traù vaø Ba- la-tra voán laø con nhaø giaøu coù xuaát gia. hai ni naøy vaøo saùng sôùm ñeán caùc nhaø ñaøn vieät quen bieát thoï ñöôïc thöùc aên ngon, aên roài lieàn noùi laø khoâng ngon vaø hoûi laø ai ñaõ naáu, chuû nhaø ñaùp laø ngöôøi ñaàu beáp ñaõ naáu, lieàn noùi: “Ngöôøi aáy vì sao laïi laøm thöùc aên khoâng coù muøi vò gì caû”, chuû nhaø hoûi: “Vaäy coâ coù theå laøm thöùc aên ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Ñöôïc, neáu gaëp ngaøy toát môû tieäc, thieát hoäi thì haõy ñeán noùi cho toâi bieát”. Sau ñoù ñeán ngaøy toát môû tieäc, chuû nhaø lieàn môøi hai Tyø-kheo-ni ñeán trong vöôøn ñeå laøm thöùc aên, ngöôøi thôï naáu aên thueâ cho nhaø naøy ñöùng beân cöûa thaáy caùc moùn aên naøy lieàn hoûi laø ai ñaõ naáu, ñaùp: “Coù hai Tyø-kheo-ni teân laø La-traù vaø Ba- la-tra ñaõ naáu caùc moùn aên naøy”, ngöôøi thôï naáu aên naøy töùc giaän quôû traùch: “Hoï laøm maát phaùp Tyø-kheo-ni, thieâu ñoát phaùp Tyø-kheo-ni, ñaõ cöôùp ñoaït ngheà kieám soáng cuûa toâi”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch

64                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi hai Tyø- kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi naáu vaät soáng laøm thöùc aên”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni naáu vaät soáng laøm thöùc aên thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni naáu vaät soáng laøm thöùc aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy naáu bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu duøng hoûa tònh roài naáu thì khoâng phaïm. 6. Phaùp Baûy Möôi Baûy: Ñöùng Haàu Tyø-Kheo AÊn Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät cö só do voâ thöôøng neân bò phaù saûn, ngöôøi trong nhaø maát heát, chæ coøn laïi hai vôï choàng, lieàn suy nghó: “Trong soá nhöõng ngöôøi coù phöôùc laïc, khoâng bò suy naõo thì khoâng ai baèng Sa-moân Thích töû, taïi sao ta khoâng ñeán ñoù caàu xuaát gia”, nghó roài ngöôøi choàng ñeán trong Kyø-hoaøn caàu xuaát gia laøm Tyø-kheo, ngöôøi vôï ñeán trong Vöông vieân caàu xuaát gia laøm Tyø-kheo-ni. Tyø-kheo naøy heã khaát thöïc ñöôïc thöùc aên thì mang ñeán trong tinh xaù ñeå aên cuøng Tyø-kheo- ni naøy, Tyø-kheo-ni naøy tröôùc cuõng ñaõ chuaån bò töông vaø rau quaû ñôïi. Khi caû hai ngoài aên, Tyø-kheo-ni naøy ñöùng daäy daâng töông rau cho Tyø-kheo roài cuøng noùi chuyeän gioáng nhö luùc coøn taïi gia. Tyø-kheo töùc giaän caàm côm treân tay haát vaøo maët Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo-ni cuõng töùc giaän ñoå canh noùng leân ñaàu Tyø-kheo, caû hai cuøng laøm vieäc baát tònh ñaùng hoå theïn. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni khi Tyø-kheo ñang thoï thöïc laïi ñöùng haàu phía tröôùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khi Tyø-kheo ñang thoï thöïc maø ñöùng haàu ôû phía tröôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni khi Tyø-kheo ñang thoï thöïc laïi ñöùng haàu ôû phía tröôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñöùng haàu bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu ñöa thöùc aên roài trôû veà choã

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 44                                             65

ngoài hay ñi choã khaùc thì khoâng phaïm. 7. Phaùp Baûy Möôi Taùm: Ñoå Ñoà Ñaïi Tieåu Tieän Ra Ngoaøi Töôøng Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø ñoå ñoà ñaïi tieåu tieän ra ngoaøi töôøng, do Taêng phöôøng naøy gaàn saùt ngoõ heõm lôùn neân khi vò ñaïi thaàn cuûa vua Ba-tö-naëc teân laø ma-ni vôùi y phuïc saïch seõ vöøa ñi ngang qua ñoù lieàn bò ñoà phaån tieåu naøy rôi truùng treân ñaàu laøm dô. Moät Baø-la- moân laø thaày töôùng ñi phía sau ñaïi thaàn naøy lieàn ñoaùn raèng: “Ñaïi quan mau trôû veà taém goäi saïch seõ roài ñeán choã vua, ñaây laø ñieàm toát aét seõ ñöôïc lôïi lôùn”, do tröôùc ñoù ñaïi thaàn naøy bò vua traùch vaø truaát chöùc, nghe ñöôïc lôøi naøy lieàn taém goäi saïch seõ roài ñeán choã vua, quaû laø ñöôïc vua cho phuïc hoài laïi chöùc vò. Luùc ñoù caùc ni nghe bieát vieäc laøm cuûa ni Thaâu-la-nan-ñaø roài lieàn suy nghó: “Ñaïi thaàn ma-ni naøy taùnh voán hung aùc, khoâng coù loøng töø, khoâng bieát chöøng oâng ta seõ laøm vieäc khoå naõo gì cho chuùng ta “, nghó roài neân sôï haõi ñeàu boû ñi heát, chæ coøn laïi Tyø-kheo-ni giaø bònh. Sau ñoù ñaïi thaàn ma-ni suy nghó: “Ta sôû dó ñöôïc vua cho phuïc chöùc laø nhôø nhaân duyeân töø Taêng phöôøng Tyø-kheo-ni, ta neân ñeán an uùy hoï”, nghó roài lieàn ñeán trong Taêng phöôøng, thaáy ít Tyø-kheo-ni lieàn hoûi Tyø-kheo-ni giaø bònh nguyeân do, lieàn keå roõ nguyeân do söï vieäc cho ñaïi thaàn nghe, ñaïi thaàn nghe roài lieàn noùi: “Ñaïi thaàn Ma-ni chính laø toâi ñaây, nhöng caùc coâ chôù sôï haõi, toâi seõ cung caáp thöùc aên vaät thöïc vaø ban cho voâ uùy thí”. Coù Tyø-kheo- ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñoå ñoà ñaïi tieåu tieän ra ngoaøi töôøng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñoå ñoà ñaïi tieåu tieän ra ngoaøi töôøng thì phaïm Ba- daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni ñoå ñoà ñaïi tieåu tieän ra ngoaøi töôøng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñoå bao nhieâu phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu hai Tyø-kheo-ni cuøng ñaïi tieåu tieän trong caùi boâ, ngöôøi naøy ñöa cho ngöôøi kia ñoå ra ngoaøi töôøng, ngöôøi ñöa thì phaïm Ñoät-kieát- la, ngöôøi ñoå ra ngoaøi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo duøng tay ñoå ra thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu duøng coû ñaát bao boïc laïi roài quaêng boû ra ngoaøi töôøng thì phaïm Ñoät-kieát-la.

66                                                                       BOÄ LUAÄT 6

8. Phaùp Baûy Möôi Chín: Ñoå Ñaïi Tieåu Tieän Treân Coû Töôi Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù tröôùc cöûa Taêng phöôøng cuûa tyø-kheo- ni coù coû xanh töôi toát neân nhieàu ngöôøi thöôøng ñeán tuï taäp ngoài treân ñoù ñeå ngaém nhìn caùc Tyø-kheo-ni ra vaøo trong tinh xaù Vöông vieân, coù ngöôøi ñuøa côït noùi raèng: “Haõy nhìn xem Tyø-kheo-ni naøy maét leù, ngöôøi naøy muõi teït, ngöôøi naøy da traéng, ngöôøi naøy ñeïp… ”. Caùc Tyø-kheo-ni nghe nhöõng lôøi pheâ bình naøy trong loøng khoâng vui lieàn suy nghó: “Hoï tuï taäp ñeán ñaây cöôøi noùi laø vì coù coû xanh töôi, neáu khoâng coù coû xanh töôi naøy thì hoï seõ khoâng ñeán nöõa”, nghó roài lieàn ñem phaân vaø nöôùc tieåu raõi leân coû khieán cho coû uùng thuùi vaø cheát khoâ. Caùc cö só traùch: “Caùc Tyø-kheo- ni naøy khoâng toát, khoâng coù nhaø xí ôû choã khuaát khaùc hay sao maø laïi ñoå ñaïi tieåu tieän treân coû xanh töôi nhö theá”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñoå phaân vaø nöôùc tieåu treân coû xanh töôi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñoå phaân vaø nöôùc tieåu treân coû xanh töôi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni ñoå phaân vaø nöôùc tieåu treân coû xanh töôi thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñoå bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 9. Phaùp Taùm Möôi: Cuøng Tyø-Kheo Ñöùng ÔÛ Choã Khuaát Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu-ñaït moät mình cuøng Luïc quaàn Tyø-kheo ñöùng ôû choã khuaát cuøng noùi chuyeän. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi moät mình cuøng Tyø-kheo ñöùng ôû choã khuaát cuøng noùi chuyeän”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni moät mình cuøng vôùi Tyø-kheo ñöùng ôû choã khuaát cuøng noùi chuyeän thì phaïm Ba-daät-ñeà.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 44                                         67

Moät mình laø moät Tyø-kheo-ni vôùi moät Tyø-kheo khoâng coù ngöôøi thöù ba. Choã khuaát laø choã coù che ngaên nhö vaùch maøn, haøng raøo. Cuøng ñöùng cuøng noùi chuyeän laø ôû choã ñaùng nghi. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni moät mình cuøng Tyø- kheo ñöùng ôû choã khuaát cuøng noùi chuyeän thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy cuøng ñöùng cuøng noùi chuyeän bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 10. Phaùp Taùm Möôi Moát: Cuøng Tyø-Kheo Ñöùng Nôi Ñoàng Troáng Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu-ñaït moät mình cuøng Luïc quaàn Tyø-kheo ñöùng nôi ñoàng troáng cuøng noùi chuyeän. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi moät mình cuøng Tyø-kheo ñöùng nôi ñoàng troáng cuøng noùi chuyeän”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni moät mình cuøng vôùi Tyø-kheo ñöùng nôi ñoàng troáng cuøng noùi chuyeän thì phaïm Ba-daät-ñeà . Moät mình laø moät Tyø-kheo-ni vôùi moät Tyø-kheo khoâng coù ngöôøi thöù ba. Ñoàng troáng vaéng veû laø choã khoâng coù che ngaên nhö vaùch maøn, haøng raøo. Cuøng ñöùng cuøng noùi chuyeän laø ôû choã ñaùng nghi. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni moät mình cuøng Tyø-kheo ñöùng nôi ñoàng troáng vaéng veû, cuøng noùi chuyeän thì phaïm Ba- daät-ñeà; tuøy cuøng ñöùng cuøng noùi chuyeän bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 11. Phaùp Taùm Möôi Hai: Cuøng Baïch Y Ñöùng ÔÛ Choã Khuaát Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu-ñaït moät mình cuøng nam baïch y ñöùng ôû choã khuaát cuøng noùi chuyeän. Coù Tyø-kheo- ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi moät mình cuøng nam baïch y ñöùng ôû choã khuaát cuøng noùi chuyeän”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni moät mình cuøng vôùi nam baïch y ñöùng ôû choã khuaát

68                                                                    BOÄ LUAÄT 6

cuøng noùi chuyeän thì phaïm Ba-daät-ñeà . Moät mình laø moät Tyø-kheo-ni vôùi moät nam baïch y khoâng coù ngöôøi thöù ba. Choã khuaát laø choã coù che ngaên nhö vaùch maøn, haøng raøo. Cuøng ñöùng cuøng noùi chuyeän laø ôû choã ñaùng nghi. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni moät mình cuøng nam baïch y ñöùng ôû choã khuaát cuøng noùi chuyeän thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy cuøng ñöùng cuøng noùi chuyeän bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 12. Phaùp Taùm Möôi Ba: Cuøng Nam Baïch Y Ñöùng Nôi Ñoàng Troáng Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït moät mình cuøng nam baïch y ñöùng nôi ñoàng troáng vaèng veû cuøng noùi chuyeän, caùc cö só cheâ traùch: “Haõy nhìn xem, Tyø-kheo-ni kia laø vôï hay laø ngöôøi cuøng tö thoâng”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi moät mình cuøng nam baïch y ñöùng nôi ñoàng troáng cuøng noùi chuyeän”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni moät mình cuøng vôùi nam baïch y ñöùng nôi ñoàng troáng, cuøng noùi chuyeän thì phaïm Ba-daät-ñeà. Moät mình laø moät Tyø-kheo-ni vôùi moät nam baïch y khoâng coù ngöôøi thöù ba. Ñoàng troáng vaéng veû laø choã khoâng coù che ngaên nhö vaùch maøn, haøng raøo. Cuøng ñöùng cuøng noùi chuyeän laø ôû choã ñaùng nghi. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni moät mình cuøng nam baïch y ñöùng nôi ñoàng troáng vaéng veû, cuøng noùi chuyeän thì phaïm Ba-daät- ñeà; tuøy cuøng ñöùng cuøng noùi chuyeän bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 13. Phaùp Taùm Möôi Boán: Cuøng Ngöôøi Nam Ngoài Trong Choã Toái Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong tinh xaù Vöông vieân cuûa tyø-kheo- ni coù moät ngöôøi laøm thueâ, vì trôøi toái coù möa neân oâng vaøo trong phoøng cuûa tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu-ñaït. Trong phoøng coù moät Thöùc-xoa-ma-na, ngöôøi laøm thueâ naøy trong toái chaïm phaûi Thöùc-xoa-ma-na naøy neân Thöùc- xoa-ma-na naøy la lôùn leân, caùc Tyø-kheo-ni nghe tieáng la neân cuøng tuï taäp

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 44                                            69

ñeán hoûi coù vieäc gì, Thöùc-xoa-ma-na baûo ñoát ñeøn leân, caùc Tyø-kheo-ni ñoát ñeøn leân lieàn thaáy Thaâu-la-nan-ñaø cuøng ngöôøi nam ngoài trong choã toái. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi moät mình cuøng ngöôøi nam ngoài trong choã toái khoâng coù ñeøn”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni moät mình cuøng ngöôøi nam ñöùng hay ngoài trong choã toái, khoâng coù ñeøn thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni moät mình cuøng ngöôøi nam ñöùng hay ngoài trong choã toái, khoâng coù ñeøn thì phaïm Ba-daät- ñeà; tuøy cuøng ñöùng cuøng ngoài bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 14. Phaùp Taùm Möôi Laêm: Laáy Nhöïa Caây Laøm Nam Caên Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø laáy nhöïa caây laøm nam caên buoäc nôi goùt chaân roài ñöa vaøo trong nöõ caên, phoøng boãâng nhieân phaùt hoûa, Thaâu-la-nan-ñaø queân côûi boû vaät naøy maø voäi chaïy ra ngoaøi keâu cöùu löûa. Coù cö só thaáy boä daïng cuûa Thaâu-la-nan-ñaø lieàn noùi raèng: “Haõy nhìn xem Tyø-kheo-ni naøy coù vaät trang nghieâm nhö theá”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi laøm nam caên ñöa vaøo trong nöõ caên”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni laøm nam caên ñöa vaøo trong nöõ caên thì phaïm Ba- daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni duøng nhöïa caây laøm nam caên ñöa vaøo trong nöõ caên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu duøng tuùi da hoaëc ngoùn chaân, ngoù sen, cuû La baëc, cuû Vu thanh, hoaëc döa, baàu leâ ñöa vaøo trong nöõ caên ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; khi laøm nam caên thì phaïm Ñoät-kieát- la; ñöa vaøo nöõ caên cuûa tyø-kheo-ni khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la.

70                                                                          BOÄ LUAÄT 6

15. Phaùp Taùm Möôi Saùu: Giaän Keùo Ni Khaùc Ra Khoûi Phoøng Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø do coù taùnh xaáu hay giaän neân caùc thieän Tyø-kheo-ni khaùc khoâng thích cuøng ôû chung. Thaâu-la- nan-ñaø noùi gaït moät Tyø-kheo-ni voâ trí: “Coâ haõy ñeán ôû chung vôùi toâi, toâi seõ cung caáp cho coâ nhöõng vaät caàn duøng”, ni naøy nghe roài lieàn ñeán cuøng ôû chung. Thaâu-la-nan-ñaø öa thích ra vaøo nhaø ngöôøi, laïi quen bieát nhieàu neân saùng hoâm ñoù trôøi möa, coâ ñi ñeán nhaø ngöôøi naøy laïi ñeán nhaø ngöôøi kia, cöù nhö theá ñeán maët trôøi laën môùi trôû veà vôùi y phuïc öôùt treân ngöôøi, gioáng nhö chim A-la. Vaøo trong phoøng than thôû laø chaân caúng löng ñeàu ñau nhöùc, Tyø-kheo-ni voâ trí lieàn hoûi laø ñi ñaâu, ñaùp laø ñi ñeán nhaø ngöôøi naøy laïi ñeán nhaø ngöôøi khaùc…, laïi hoûi: “Coâ ñi nhö vaäy laø vì Phaät söï, Phaùp söï hay Taêng söï?”, ñaùp laø khoâng phaûi vì vieäc gì heát, Tyø-kheo-ni voâ trí noùi: “Neáu coâ khoâng phaûi vì vieäc gì heát thì taïi sao laïi daàm möa ñi nhö theá. Baïch y nhieàu vieäc coøn khoâng daàm möa ñi, coâ taïi sao laïi daàm möa ñi”, Thaâu-la-nan-ñaøø noåi giaän noùi: “Coâ laø Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ cuûa toâi haû, sao coâ laïi daïy baûo toâi, tröôùc ñaây toâi keâu coâ ñeán ôû chung laø ñeå coâ daïy baûo toâi sao, coâ haõy ñi cho mau”, noùi roài lieàn cöôõng böùc keùo ra ngoaøi, Tyø-kheo-ni naøy giaø bònh khoâng coù söùc bò keùo nhö vaäy neân suyùt cheát. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaøø : “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni töï goïi Tyø-kheo-ni khaùc ñeán cuøng ôû chung, sau ñoù vì töùc giaän laïi loâi keùo ñuoåi ra ngoaøi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi Tyø-kheo-ni khaùc raèng: “Coâ haõy ñeán ñaây cuøng ôû chung trong phoøng toâi”, sau ñoù vì töùc giaän khoâng vui laïi töï loâi keùo ra hoaëc baûo ngöôøi khaùc loâi keùo ra, noùi raèng: “Haõy cuùt ñi, khoâng ñöôïc ôû trong ñaây nöõa”. Chæ vì nhaân duyeân naøy, khoâng vì nhaân duyeân naøo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni töùc giaän khoâng vui, töï tay loâi keùo ra hay baûo ngöôøi khaùc loâi keùo ra ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; keùo ra khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; tuøy loâi keùo ra bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 16. Phaùp Taùm Möôi Baûy: Cuøng Naèm Chung Giöôøng Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù hai Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 44                                             71

cuøng naèm chung moät giöôøng vaø laøm vieäc baát tònh. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi hai Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi hai ngöôøi cuøng naèm chung moät giöôøng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni hai ngöôøi naèm chung moät giöôøng thì phaïm Ba- daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu hai Tyø-kheo-ni cuøng naèm chung moät giöôøng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy naèm chung bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu moät ngöôøi naèm, moät ngöôøi ngoài thì khoâng phaïm. 17. Phaùp Taùm Möôi Taùm: Cuøng Naèm Chung Moät Phu Cuï Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù hai Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït cuøng naèm chung moät phu cuï vaø laøm vieäc baát tònh. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi hai Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi hai ngöôøi cuøng naèm chung moät phu cuï”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni hai ngöôøi naèm chung moät phu cuï thì phaïm Ba- daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu hai Tyø-kheo-ni cuøng naèm chung moät phu cuï thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy naèm chung bao nhieâu thì phaïm Ba- daät-ñeà baáy nhieâu; neáu moãi ngöôøi naèm rieâng phu cuï thì khoâng phaïm. 18. Phaùp Taùm Möôi Chín: Cuøng Ñaép Chung Moät Y Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù hai Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït cuøng ñaép chung moät y vaø laøm vieäc baát tònh. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài

72                                                                       BOÄ LUAÄT 6

hoûi hai Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi hai ngöôøi cuøng ñaép chung moät y”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni hai ngöôøi ñaép chung moät y thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu hai Tyø-kheo-ni cuøng ñaép chung moät y thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy cuøng naèm cuøng ñaép chung bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu moãi ngöôùi coù maëc aùo trong thì khoâng phaïm. 19. Phaùp Chín Möôi: Cuøng Tyø-Kheo Ñöùng Noùi Chuyeän Rieâng Trong Nhaø Baïch Y Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït vaøo nhaø ñaøn vieät cuøng Luïc quaàn Tyø-kheo ñöùng noùi chuyeän rieâng, baûo Tyø- kheo-ni cuøng ñi ñi choã khaùc ñeå ñöôïc thuaän tieän. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni vaøo nhaø baïch y laïi moät mình cuøng Tyø-kheo ñöùng noùi chuyeän rieâng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø- kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni vaøo nhaø baïch y moät mình cuøng Tyø-kheo ñöùng noùi chuyeän rieâng, baûo Tyø-kheo-ni cuøng ñi ñi choã khaùc ñeå ñöôïc thuaän tieän thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni vaøo nhaø baïch y moät mình cuøng Tyø-kheo ñöùng thì phaïm Ñoät-kieát-la, cuøng noùi chuyeän rieâng cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, vì muoán ñöôïc thuaän tieän neân baûo Tyø-kheo-ni cuøng ñi ñi choã khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, ñi ñeán choã khoâng lìa nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la. 20. Phaùp Chín Möôi Moát: Cuøng Nam Baïch Y Noùi Chuyeän Rieâng Trong Nhaø Baïch Y Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït vaøo nhaø baïch y cuøng nam baïch y ñöùng noùi chuyeän rieâng, baûo Tyø-kheo-ni

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 44                                             73

cuøng ñi ñi choã khaùc ñeå ñöôïc thuaän tieän. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni vaøo nhaø baïch y laïi moät mình cuøng nam baïch y ñöùng noùi chuyeän rieâng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni vaøo nhaø baïch y moät mình cuøng nam baïch y ñöùng noùi chuyeän rieâng, baûo Tyø-kheo-ni cuøng ñi ñi choã khaùc ñeå ñöôïc thuaän tieän thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni vaøo nhaø baïch y moät mình cuøng nam baïch y ñöùng thì phaïm Ñoät-kieát-la, cuøng noùi chuyeän rieâng cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, vì muoán ñöôïc thuaän tieän neân baûo Tyø- kheo-ni cuøng ñi ñi choã khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, ñi ñeán choã khoâng lìa nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la. 21. Phaùp Chín Möôi Hai: Giaän Töï Ñaám Keâu Khoùc Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo-ni Ca-la voán laø ngoaïi ñaïo xuaát gia, khi cuøng caùc Tyø-kheo-ni tranh caûi lieàn noåi giaän töï ñaám vaøo thaân roài keâu khoùc. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni khi cuøng Tyø-kheo-ni tranh caûi laïi noåi giaän töï ñaám vaøo thaân roài keâu khoùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khi cuøng caùc Tyø-kheo-ni tranh caûi lieàn noåi giaän töï ñaám vaøo thaân roài keâu khoùc thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni cuøng caùc Tyø-kheo- ni tranh caûi, noåi giaän töï ñaám vaøo thaân thì phaïm Ñoät-kieát-la; keâu khoùc thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy keâu khoùc bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 22. Phaùp Chín Möôi Ba: Truø Ruûa

74                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo-ni Ca-la voán laø ngoaïi ñaïo xuaát gia, khi cuøng caùc Tyø-kheo-ni tranh caûi töï truø ruûa vaø truø ruûa ñoïa ñòa nguïc, noùi raèng: “Neáu coâ vu baùng toâi laøm vieäc ñoù thì khieán cho coâ khoâng ñöôïc Töù nieäm xöù, Töù chaùnh caàn, Töù nhö yù tuùc, Nguõ caên, Nguõ löïc, Thaát boà ñeà phaàn, Baùt chaùnh ñaïo; khieán cho coâ ñôøi ñôøi ñoïa trong ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sanh. Neáu toâi coù laøm vieäc naøy thì cuõng khieán cho toâi khoâng ñöôïc Töù nieäm xöù, Töù chaùnh caàn, Töù nhö yù tuùc, Nguõ caên, Nguõ löïc, Thaát boà ñeà phaàn, Baùt chaùnh ñaïo; khieán cho toâi cuõng ñôøi ñôøi ñoïa trong ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sanh”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni khi cuøng caùc Tyø- kheo-ni tranh caûi laïi truø ruûa”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khi cuøng Tyø-kheo-ni tranh caûi lieàn truø ruûa thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni cuøng Tyø-kheo-ni tranh caûi truø ruûa raèng: Neáu coâ vu baùng toâi laøm vieäc ñoù thì khieán cho coâ khoâng ñöôïc Töù nieäm xöù thì phaïm Ba-daät-ñeà, cho ñeán noùi khoâng ñöôïc Töù chaùnh caàn, Töù nhö yù tuùc, Nguõ caên, Nguõ löïc, Thaát boà ñeà phaàn, Baùt chaùnh ñaïo; khieán cho coâ ñôøi ñôøi ñoïa trong ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sanh ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu noùi: Neáu toâi coù laøm vieäc naøy thì cuõng khieán cho toâi khoâng ñöôïc Töù nieäm xöù, Töù chaùnh caàn, Töù nhö yù tuùc, Nguõ caên, Nguõ löïc, Thaát boà ñeà phaàn, Baùt chaùnh ñaïo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu noùi: Khieán cho toâi ñôøi ñôøi cuïng ñoïa trong ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sanh cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy truø ruûa bao nhieâu phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 23. Phaùp Chín Möôi Tö: Hay Queân Maø Coøn Giaän Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaøø coù ñeä töû coïng haønh teân laø Thi-vieät sa tuy laønh toát, öa thích trì giôùi nhöng hay queân lôøi thaày daïy, khi thaày sai caát ñoà vaät, ñem caát choã naøy laïi queân, tìm ôû choã khaùc, khi thaày caàn laáy thì tìm khoâng ra. Moät hoâm Thaâu-la-nan-ñaø töø tuï laïc trôû veà, Thi-vieät sa ra ñoùn muoán caàm y baùt giuùp thì thaày khoâng cho caàm, Thi-vieät sa töùc giaän noùi vôùi caùc ni: “Toâi ñaâu phaûi keû troäm cöôùp, sao ht khoâng tin toâi”, caùc ni hoûi roõ nguyeân nhaân roài ñeán noùi vôùi Thaâu-la-nan- ñaø: “Ñeä töû cuûa coâ laønh toát, öa thích trì giôùi vì sao coâ laïi khoâng tin”,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 44                                              75

Thaâu-la-nan-ñaø hoûi: “Vì sao noùi laø toâi khoâng tin?”, ñaùp: “Coâ aáy muoán caàm giuùp y baùt sao coâ khoâng cho caàm?”, Thaâu-la-nan-ñaø noùi: “Khoâng phaûi laø toâi khoâng tin, chæ laø coâ aáy hay queân, caát ñoà vaät ôû choã naøy laïi ñi tìm ôû choã khaùc, luùc toâi caàn laáy thì laïi tìm khoâng ra, cho neân toâi khoâng cho caàm giuùp”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi khoâng xem xeùt nhôù kyõ maø coøn töùc giaän”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khoâng xem xeùt nhôù kyõ maø coøn töùc giaän thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni khoâng xem xeùt nhôù kyõ maø coøn töùc giaän thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy töùc giaän bao nhieâu phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 24. Phaùp Chín Möôi Laêm: Trong Haï Du Haønh Phaät taïi thaønh Vöông xaù an cö cuøng caùc Tyø-kheo, caùc ñaïi ñeä töû nhö tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, A-na-luaät… ñeàu cuøng an cö vôùi Phaät. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni laïi ôû trong haï du haønh caùc nöôùc, daãm ñaïp coân truøng vaø coû xanh töôi neân bò caùc cö só quôû traùch: “Phaät vaø caùc ñaïi ñeä töû nhö tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân … coøn an cö; Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi trong haï du haønh caùc nöôùc daãm ñaïp coân truøng vaø coû xanh töôi”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi trong haï du haønh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø- kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni trong haï an cö, khoâng coù nhaân duyeân maø du haønh caùc nöôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni trong haï khoâng coù

76                                                                       BOÄ LUAÄT 6

nhaân duyeân maø du haønh caùc nöôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy du haønh bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 25. Phaùp Chín Möôi Saùu: Töï Töù Xong Khoâng Du Haønh Phaät taïi thaønh Vöông xaù, töï töù xong Phaät cuøng caùc ñeä töû du haønh caùc nöôùc trong hai thaùng, caùc ñaïi ñeä töû nhö tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, A-na-luaät… ñeàu ñi theo, nhöng caùc Tyø-kheo-ni laïi khoâng ñi neân bò caùc cö só quôû traùch: “Töï töù xong, Phaät cuøng caùc ñeä töû ñeàu du haønh, Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi khoâng chòu du haønh”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni sau khi töï töù xong laïi khoâng du haønh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni sau khi töï töù xong laïi khoâng du haønh ñeán choã khaùc moät ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni töï töù xong khoâng du haønh ñeán choã khaùc moät ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy khoâng ñi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 45                                           77

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 45

LUAÄT NI (Tieáp Theo)

IV. MOÄT TRAÊM BAÛY MÖÔI TAÙM PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo) 26. Phaùp Chín Möôi Baûy: Trong Nöôùc Du Haønh Ñeán Choã Coù Nghi Sôï Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù taïi nöôùc Kieàu-taùt-la vua Ba-tö-naëc coù nöôùc nhoû phaûn loaïn neân vua ra lònh taäp hoïp boán binh laø töôïng binh, maõ binh, xa binh vaø boä binh roài thaân chinh ñi ñaùnh deïp. Luùc ñoù caùc Tyø- kheo-ni ñang du haønh töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä, giöõa ñöôøng gaëp ñoaøn quaân, tröôûng laõo Tyø-kheo-ni noùi: “Chuùng ta haõy traùnh vaø ñi theo ñöôøng nhoû”, caùc ni treû tuoåi lieàn noùi: “Taïi sao phaûi traùnh, vua Ba- tö-naëc tín kính Phaät phaùp, vöông töû Kyø-ñaø, cö só Caáp-coâ-ñoäc… ñeàu tin Phaät. Ai ngaên ñöôïc chuùng ta, cöù ñi thaúng”, noùi roài lieàn ñi thaúng vaø bò ñoaøn quaân ñi tröôùc loät heát y phuïc. Caùc ni lieàn taâu vua, vua noùi: “Quaân binh naøy ta ñaõ phaûi cung caáp tuï laïc, vaøng baïc, kho laãm, löông boång, hoï môùi ñi chieán ñaáu; neáu hoï ñoaït heát y phuïc cuûa caùc vò thì ta khoâng theå traû laïi ñöôïc. Hoâm nay trong nöôùc ñoäng binh taïi sao caùc coâ laïi du haønh ñeán choã coù nghi sôï. Neáu Phaät nghe bieát vieäc naøy seõ keát giôùi khoâng cho caùc coâ du haønh ñeán choã coù nghi sôï trong nöôùc”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø- kheo-ni, ôû trong nöôùc ôû choã coù nghi sôï laïi du haønh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni, ôû trong nöôùc nôi choã coù nghi sôï maø du haønh thì phaïm Ba-daät-ñeà .

78                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni ôû trong nöôùc, nôi choã coù nghi sôï maø du haønh thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy du haønh bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 27. Phaùp Chín Möôi Taùm: Ngoaøi Nöôùc Du Haønh Ñeán Choã Coù Nghi Sôï Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù moät nöôùc nhoû ôû ngoaøi bieân cöông nöôùc Ma-kieät-ñaø cuûa vua A-xaø-theá laøm phaûn, vua lieàn ra lònh taäp hoïp boán bònh laø töôïng binh, maõ binh, xa binh vaø boä binh roài thaân chinh ñi ñaùnh deïp. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni ñang du haønh töø nöôùc Baït-kyø ñeán thaønh Vöông xaù, giöõa ñöôøng gaëp ñoaøn quaân, tröôûng laõo Tyø-kheo-ni noùi: “Chuùng ta neân traùnh ñi ñöôøng khaùc”, caùc ni treû tuoåi lieàn noùi: “Taïi sao phaûi traùnh, vua A-xaø-theá tín kính Phaät phaùp, ñoàng töû Kyø-baø… cuõng ñeàu tin Phaät, cöù ñi thaúng”, noùi roài lieàn ñi thaúng vaø bò ñoaøn quaân ñi tröôùc loät heát y phuïc. Caùc ni lieàn taâu vua, vua noùi: “Quaân binh naøy ta ñaõ phaûi cung caáp tuï laïc, vaøng baïc, kho laãm, löông boång, hoï môùi ñi chieán ñaáu; neáu hoï ñoaït heát y phuïc cuûa caùc vò thì ta khoâng theå traû laïi ñöôïc. Hoâm nay ngoaøi bieân nöôùc ñoäng binh, taïi sao caùc coâ laïi du haønh ñeán choã coù nghi sôï. Neáu Phaät nghe bieát vieäc naøy seõ keát giôùi khoâng cho caùc coâ du haønh ñeán choã coù nghi sôï ôû ngoaøi bieân nöôùc”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø- kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ôû ngoaøi bieân nöôùc nôi choã coù nghi sôï laïi du haønh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni, ôû ngoaøi bieân cöông nöôùc nôi choã coù nghi sôï maø du haønh thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni ôû ngoaøi bieân cöông nöôùc, nôi choã coù nghi sôï maø du haønh thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy du haønh bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 28. Phaùp Chín Möôi Chín: Tham Quan Nhaø Veõ Tranh Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tyø-kheo-ni Ca-la voán laø ngoaïi ñaïo xuaát gia thích ñi tham quan, saùng soám coâ ñi ñeán caùc mieáu thôø trôøi, nhaø ca nhaïc,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 45                                             79

nhaø luaän phaùp, nhaø xuaát gia vaø nhaø veõ tranh neân bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñeán tham quan nhaø veõ tranh, gioáng nhö nöõ ngoaïi ñaïo”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñeán tham quan nhaø veõ tranh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni coá yù ñeán tham quan nhaø veõ tranh thì phaïm Ba- daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni coá yù ñeán tham quan nhaø veõ tranh, nhìn thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà; khoâng nhìn thaáy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töø döôùi thaáp nhìn leân cao thaáy ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng thaáy ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; töø treân cao nhìn xuoáng döôùi neáu thaáy ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng thaáy ñuôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng coá yù ñeán hoaëc treân ñöôøng ñi ngang qua thì khoâng phaïm. 29. Phaùp Moät Traêm: Xuùc Naõo Khaùch Tyø-Kheo-Ni Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït laø cöïu truï, coøn caùc thieän Tyø-kheo-ni laø khaùch. Khi khaùch Tyø-kheo-ni ñeán cöïu Tyø-kheo-ni ra ñoùn tieáp, caàm giuùp y baùt, thaêm hoûi roài ñöa nöôùc röûa chaân, daàu boâi chaân, giöôøng toát cho khaùch Tyø-kheo-ni. Luùc ñoù khaùch ni yeâu caàu ñoát ñeøn, cöïu ni hoûi ñoát ñeå laøm gì, ñaùp laø ñeå ñaàu ñeâm tuïng kinh, ngoài thieàn vaø chuù nguyeän, cöïu ni noùi: “Caùc coâ ñi ñöôøng meät moõi neân naèm nguû”, noùi roài lieàn ñi nguû. Khaùch ni nghó: “Taïi sao ñaàu ñeâm khoâng tuïng kinh, ngoài thieàn maø laïi ñi nguû”, nghó roài lieàn ñoát ñeøn ñeå tuïng kinh… roài môùi ñi nguû, cöïu ni nghe tieáng lieàn thöùc daäy hoûi muoán laøm gì, ñaùp laø tuïng kinh chuù nguyeän xong muoán nguû, cöïu ni noùi: “Nguû khoâng coù quaû baùo, Phaät khen ngôïi khoâng nguû, cheâ traùch nguû nghæ. Chuùng toâi thöùc khoâng naèm nguû”, noùi roài lieàn treùo chaân ngoài, khaùch ni nghó: “Laøm sao chuùng ta nguû ñöôïc trong choã coù ñeøn saùng”. Nhö vaäy khaùch ni vaøo ñaàu ñeâm tuïng kinh ñeán nöõa ñeâm muoán nguû laïi khoâng nguû ñöôïc, ñeán cuoái ñeâm laïi khoâng theå nguû, suoát ñeâm khoâng nguû vaø meät moõi vì ñi ñöôøng neân thaân khoâng an. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân

80                                                                       BOÄ LUAÄT 6

duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc cöïu Tyø-kheo-ni: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø cöïu Tyø-kheo-ni laïi xuùc naõo khaùch Tyø-kheo-ni”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni cöïu truï xuùc naõo khaùch Tyø-kheo-ni ñeán ôû thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni cöïu truï xuùc naõo khaùch Tyø-kheo-ni thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy xuùc naõo bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 30. Phaùp Moät Traêm Leû Moät: Xuùc Naõo Cöïu Tyø-Kheo-Ni Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc thieän Tyø-kheo-ni laø cöïu truï, caùc Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït laø khaùch. Khi khaùch Tyø-kheo-ni ñeán caùc cöïu ni ra ñoùn tieáp, caàm giuùp y baùt roâi ñöa nöôùc röûa chaân, daàu boâi chaân vaø giöôøng toát cho caùc khaùch ni roài noùi: “Ñoát ñeøn leân nheù”, khaùch ni noùi: “Ñöøng ñoát ñeøn, chuùng toâi ñi ñöôøng moõi meät khoâng theå tuïng kinh, ngoài thieàn chuù nguyeän, chuùng toâi muoán naèm nghæ”. Cöïu ni vaøo ñaàu ñeâm ñoát ñeøn tuïng kinh… roài ñi nguû thì khaùch ni thöùc daäy noùi raèng: “Nguû khoâng coù quaû baùo, Phaät khen ngôïi phaùp khoâng nguû, cheâ traùch nguû, nay chuùng toâi thöùc khoâng nguû”, noùi roài thöùc daäy ñoát ñeøn ngoài thieàn… khieán caùc cöïu ni khoâng nguû ñöôïc, khaùch ni toïa thieàn ñeán cuoái ñeâm laïi ñi nguû, cöïu ni vaøo cuoái ñeâm khoâng theå nguû neân suoát ñeâm khoâng nguû, thaân khoâng ñöôïc an. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc khaùch Tyø-kheo-ni: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø khaùch Tyø-kheo-ni laïi xuùc naõo cöïu truï Tyø-kheo-ni”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu khaùch Tyø-kheo-ni xuùc naõo cöïu truï Tyø-kheo-ni thì phaïm Ba- daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu khaùch ni xuùc naõo cöïu ni thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy xuùc naõo bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 31. Phaùp Moät Traêm Leû Hai: Khoâng Chaêm Soùc Ngöôøi Bònh

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 45                                            81

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø coù Tyø-kheo-ni ôû chung bò bònh, Thaâu-la-nan-ñaø lieàn boû ñi ñeán tuï laïc khaùc vì sôï phaûi cung caáp vaø chaêm soùc ngöôøi bònh. Caùc ni khaùc ñeán thaêm ngöôøi bònh lieàn hoûi: “Thaâu-la-nan-ñaø coù vieäc gì, coâ ñeàu trôï giuùp, nay coâ bò bònh sao coâ aáy khoâng chaêm soùc?”, ñaùp: “Coâ aáy coù theå chaêm soùc cho toâi sao, vì sôï phaûi chaêm soùc toâi neân coâ aáy môùi boû ñi”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Thaâu-la-nan-ñaøø : “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi khoâng chaêm soùc Tyø-kheo-ni ôû chung vôùi mình”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni coù Tyø-kheo-ni ôû chung bò bònh maø khoâng cung caáp chaêm soùc thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni coù Tyø-kheo-ni ôû chung bò bònh maø khoâng cung caáp chaêm soùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy khoâng chaêm soùc bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 32. Phaùp Moät Traêm Leû Ba: Thaáy Tröôûng Laõo Tyø-Kheo Ñeán Maø Khoâng Ñöùng Daäy Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp tröôùc ngoï ñaép y mang baùt ñeán moät nhaø cö só khaát thöïc, vôï cö só troâng thaáy tröôûng laõo lieàn ñöùng daäy böôùc ra nghinh ñoùn, ni Thaâu-la-nan-ñaø coù maët trong nhaø naøy töø tröôùc tuy thaáy tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp nhöng khoâng ñöùng daäy ra nghinh ñoùn. Vôï cö só ñaûnh leã tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp roài tieáp laáy baùt ñöïng ñaày côm vaø thöùc aên roài daâng cho tröôûng laõo, sau ñoù noùi vôùi Thaâu- la-nan-ñaø: “Coâ bieát tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp laø ñaïi ñeä töû cuûa Phaät, laø ruoäng phöôùc toát ñaùng ñöôïc trôøi ngöôøi cung kính, coâ ñöùng daäy ra nghinh ñoùn thì coù vieäc gì laø xaáu”, Thaâu-la-nan-ñaø noùi: “Ñaïi Ca-dieáp voán laø ngoaïi ñaïo xuaát gia, ñöôïc coâ cung kính chöù khoâng ñöôïc toâi cung kính”, vôï cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc tuy thaáy tröôûng laõo Tyø-kheo ñeán maø laïi khoâng ñöùng daäy ra nghinh ñoùn, gioáng nhö nöõ ngoaïi ñaïo”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Thaâu-la-nan-ñaø: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá

82                                                                       BOÄ LUAÄT 6

toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni tuy thaáy tröôûng laõo Tyø-kheo ñeán laïi khoâng ñöùng daäy ra nghinh ñoùn”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni thaáy tröôûng laõo Tyø-kheo ñeán maø khoâng ñöùng daäy thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni thaáy tröôûng laõo Tyø- kheo ñeán maø khoâng ñöùng daäy thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy khoâng ñöùng daäy bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 33. Phaùp Moät Traêm Leû Boán: Khoâng Chaøo Hoûi Tyø-Kheo Maø Lieàn Ngoài Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di thöôøng ra vaøo moät nhaø, vaøo tröôùc ngoï ñaép y mang baùt ñeán nhaø ñoù, trong nhaø ñaõ coù ni teân Saáu Cuø-Ñaøm-di ñeán tröôùc, thaáy Ca-löu-ñaø-di ñeán lieàn ñöùng daäy ra nghinh ñoùn, môøi ngoài. Ni ñöùng nghe Ca-löu-ñaø-di thuyeát phaùp quaù laâu neân ngaõ xæu xuoáng ñaát, vôï cö só röôùi nöôùc cho tænh laïi roài hoûi: “Coâ coù bònh gì, coù lo buoàn gì?”, ñaùp: “Toâi khoâng bònh, cuõng khoâng coù lo buoàn, chæ laø ñöùng quaù laâu neân ngaát xæu”. Caùc ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm hai boä Taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khoâng chaøo hoûi Tyø-kheo maø lieàn ngoài thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni khoâng chaøo hoûi Tyø- kheo maø lieàn ngoài thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy khoâng chaøo hoûi vaø ngoài bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 34. Phaùp Moät Traêm Leû Naêm: Khoâng Hoûi Chuû Nhaø Lieàn Traûi Ngoïa Cuï Naèm Ngoài Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni muoán du haønh caùc nöôùc neân taâu vua raèng: “Chuùng toâi muoán du haønh, xin vua ra lònh cho daân chuùng caùc nôi khoâng ñöôïc treân ñöôøng ñi xuùc naõo chuùng toâi”, vua lieàn ra lònh daân chuùng caùc nôi khoâng ñöôïc xuùc naõo vaø neân cung caáp nhöng vaät caàn duøng nhö thöùc aên uoáng vaø ñeøn ñuoác cho caùc ni. Caùc ni naøy du haønh ñeán moät nôi khoâng coù Taêng phöôøng, ñeán nhaø moät cö só

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 45                                             83

muoán nguû laïi ñeâm neân baûo chuû nhaø ra ngoaøi, chuû nhaø noùi: “Ñaây laø nhaø toâi, caùc coâ baûo toâi ñi ñaâu”, caùc ni noùi: “OÂng neân ra ngoaøi, oâng muoán xuùc naõo chuùng toâi hay sao. Neáu oâng khoâng ra ngoaøi, chuùng toâi coù theá löïc cuûa quan seõ khieán cho oâng phieàn naõo”, cö só suy nghó: “Caùc Tyø-kheo-ni ñöôïc vua thuû hoä, theá löïc cuûa quan seõ khieán cho ta phieàn naõo”, nghó roài neân sôï haõi boû ra ngoaøi. Cö só naøy vì giaø bònh khoâng söùc löïc neân ra ngoaøi giöõa ñeâm ñoâng giaù laïnh suyùt bò cheát, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi khoâng hoûi chuû nhaø, töï tieän traûi ngoïa cuï naèm ngoài, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi khoâng hoûi chuû nhaø maø lieàn traûi ngoïa cuï naèm ngoài”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khoâng hoûi chuû nhaø lieàn töï tieän traûi ngoïa cuï hoaëc baûo ngöôøi traûi thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni khoâng hoûi chuû nhaø laïi töï traûi ngoïa cuï thì phaïm Ba-daät-ñeà, baûo ngöôøi traûi cuõng phaïm Ba- daät-ñeà; tuøy khoâng hoûi maø töï traûi hay baûo ngöôøi traûi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 36. Phaùp Moät Traêm Leû Saùu: Khoâng Ñuû Möôøi Hai Haï Maø Nuoâi Chuùng Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni muoán baèng Tyø-kheo neân noùi: “Caùc thaày naêm tuoåi haï thì khoâng caàn y chæ, chuùng toâi cuõng vaäy; caùc thaày möôøi tuoåi haï ñöôïc nuoâi chuùng, chuùng toâi cuõng vaäy, khoâng coù khaùc bieät”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi khinh thöôøng ñaïi chuùng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay cho caùc Tyø-kheo-ni thoï ñaïi giôùi ñuû saùu tuoåi haï thì khoâng caàn y chæ, chöa ñuû saùu tuoåi haï phaûi caàu y chæ; möôøi hai tuoåi haï môùi ñöôïc nuoâi chuùng. Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau:

84                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Neáu Tyø-kheo-ni khoâng ñuû möôøi hai tuoåi haï maø nuoâi chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni khoâng ñuû möôøi hai tuoåi haï maø nuoâi chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 37. Phaùp Moät Traêm Leû Baûy: Chöa Ñöôïc Taùc Yeát Ma Nuoâi Chuùng Maø Nuoâi Chuùng Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø ñuû möôøi hai tuoåi haï muoán nuoâi chuùng neân noùi vôùi caùc ni: “Toâi thoï ñaïi giôùi ñaõ ñuû möôøi hai haï, nay muoán nuoâi chuùng phaûi laøm theá naøo?”, caùc Tyø-kheo-ni baïch Phaät, Phaät baûo: “Caùc coâ neân taùc yeát ma nuoâi chuùng cho Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø, neáu coù Tyø-kheo-ni naøo gioáng nhö theá cuõng neân taùc yeát ma cho”. Taùc phaùp yeát ma nhö sau: Ni taêng nhaát taâm hoøa hôïp, ni Thaâu- la-nan-ñaø neân töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi ñöùc Ni taêng nhôù nghó, con Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø thoï ñaïi giôùi ñaõ ñuû möôøi hai tuoåi haï, nay muoán nuoâi chuùng. Con theo Taêng xin yeát ma nuoâi chuùng, Taêng cho con Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø yeát ma nuoâi chuùng, xin thöông xoùt (3 laàn). Moät Tyø-kheo-ni trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø naøy thoï ñaïi giôùi ñaõ ñuû möôøi hai tuoåi haï nay muoán nuoâi chuùng neân theo Taêng xin yeát ma nuoâi chuùng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaøø yeát ma nuoâi chuùng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cho Tyø- kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø yeát ma nuoâi chuùng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät baûo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni tuy ñuû möôøi hai tuoåi haï nhöng chöa taùc phaùp yeát ma nuoâi chuùng cho nuoâi, maø nuoâi chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni chöa ñuû möôøi hai

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 45                                            85

haï, chöa taùc yeát ma cho nuoâi chuùng maø nuoâi thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 38. Phaùp Moät Traêm Leû Taùm: Nuoâi Ngöôøi Nöõ Ñaõ Gaû Chöa Ñuû Möôøi Hai Tuoåi Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ ñaõ gaû chöa ñuû möôøi hai tuoåi. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø- kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ ñaõ gaû chöa ñuû möôøi hai tuoåi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ ñaõ gaû chöa ñuû möôøi hai tuoåi thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ ñaõ gaû chöa ñuû möôøi hai tuoåi thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 39. Phaùp Moät Traêm Leû Chín: Tuy Ñuû Möôøi Hai Tuoåi Nhöng Chöa Laøm Yeát Ma Thuoäc Hoøa Thöôïng Ni Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ ñaõ gaû ñuû möôøi hai tuoåi nhöng chöa laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ ñaõ gaû ñuû möôøi hai tuoåi maø khoâng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ ñaõ gaû ñuû möôøi hai tuoåi nhöng chöa laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ ñaõ gaû ñuû möôøi hai tuoåi nhöng chöa xin yeát ma nuoâi chuùng laøm Hoøa

86                                                                        BOÄ LUAÄT 6

thöôïng ni thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuø nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 40. Phaùp Moät Traêm Möôøi: Nuoâi Chuùng Maø Khoâng Daïy Baûo Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng maø khoâng giaùo giôùi, khoâng thuyeát phaùp cho nghe. Ñeä töû hoûi: “Vì sao thaày khoâng giaùo giôùi, khoâng thuyeát phaùp cho con nghe”, ñaùp: “Ta khoâng giaùo giôùi, khoâng thuyeát phaùp cho nghe”, ñeä töû ñem vieäc naøy baïch caùc Tyø-kheo-ni, caùc ni baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm hai boä Taêng roài hoûi Thaâu-la-nan-ñaø: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi nuoâi chuùng maø khoâng giaùo giôùi, khoâng thuyeát phaùp cho nghe”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo-ni: “Caùc coâ neân taùc phaùp yeát ma döøng nuoâi chuùng cho Thaâu-la-nan-ñaø”. Taùc yeát ma döøng nuoâi chuùng nhö sau: Ni taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø-kheo-ni trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng maø khoâng giaùo giôùi, khoâng thuyeát phaùp cho nghe. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay taùc yeát ma döøng nuoâi chuùng cho Thaâu-la-nan-ñaøø , töø nay khoâng ñöôïc nuoâi chuùng nöõa. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch nhò yeát ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ chaáp thuaän taùc yeát ma döøng nuoâi chuùng cho Thaâu-la-nan-ñaø, töø nay khoâng ñöôïc nuoâi chuùng nöõa xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät baûo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni, Taêng ñaõ cho yeát ma döøng nuoâi chuùng maø coøn nuoâi chuùng nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni, Taêng ñaõ cho yeát ma döøng nuoâi chuùng maø coøn nuoâi chuùng nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 41. Phaùp Moät Traêm Möôøi Moät: Khoâng Cho Hai Naêm Hoïc Saùu Phaùp Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong thaønh coù vôï moät cö só teân laø Hoøa la ha, nhaø giaøu coù vôùi nhieàu taøi saûn, ruoäng vöôøn… ñaày ñuû caùc töôùng giaøu sang. Ngöôøi naøy vì voâ thöôøng neân bò phaù saûn, ngöôøi nhaø ñeàu phaân taùn,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 45                                          87

chæ coøn moät mình laïi coù thai, vì ñau buoàn tröôùc söï maát maùt naøy neân thaân oám gaày, thai nhi khoâng lôùn. Coâ suy nghó: “Nhöõng ngöôøi coù phöôùc ñöùc khoâng ai hôn Sa-moân Thích töû, ta neân ñeán caàu xuaát gia laøm Tyø-kheo- ni”, nghó roài lieàn ñeán trong tinh xaù Vöông vieân caàu xuaát gia, sau khi xuaát gia ñöôïc hoan laïc neân thaân maäp maïp, thai nhi cuõng lôùn neân buïng daàn daàn to ra. Caùc Tyø-kheo-ni ñuoåi ra khoûi Taêng phöôøng, noùi raèng: “Coâ laø ngöôøi phaïm daâm duïc, khoâng ñöôïc ôû trong ñaây”, lieàn ñaùp: “Töø khi xuaát gia ñeán nay toâi khoâng laøm vieäc daâm duïc, tröôùc khi xuaát gia toâi ñaõ mang thai”, caùc ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Caùc coâ chôù noùi coâ naøy nhö vaäy, Tyø-kheo-ni naøy khoâng phaù phaïm haïnh vì khi coøn laø baïch y ñaõ mang thai roài. Töø nay cho Sa-di-ni trong hai naêm hoïc saùu phaùp ñeå nghieäm bieát laø coù thai hay khoâng”. Vaên ñaêng ñaøn thoï saùu phaùp Sa-di-ni môùi ñeán, giôùi sö neân baûo theo thöù lôùp ñaûnh leã Ni taêng, keá daïy caàu Hoøa thöôïng ni nhö sau: Con laø Sa-di-ni teân         nay caàu ñaïi ñöùc ni laøm Hoøa thöôïng ni. Xin ñaïi ñöùc ni laøm Hoøa thöôïng ni ñeå con theo Taêng xin hai naêm hoïc giôùi (3 laàn). Moät Tyø-kheo-ni trong Taêng neân hoûi vò naøy coù theå laøm Hoøa thöôïng ni cho Sa-di-ni naøy khoâng, neáu noùi laø ñöôïc thì giôùi sö neân daãn Sa-di-ni ñeán choã maét thaáy tai khoâng nghe ôû ngoaøi giôùi traøng, roài trôû vaøo trong Taêng hoûi: “Taêng hoøa hôïp khoâng?”, ñaùp laø hoøa hôïp, lieàn baïch: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp neân laøm Taêng söï, Sa-di-ni teân , Hoøa thöôïng ni laø         , Taêng neân cho hai naêm hoïc giôùi (3 laàn). Keá goïi Sa-di-ni ñeán, giôùi sö baûo ñaûnh leã Ni taêng roài daïy theo Taêng xin hai naêm hoïc giôùi nhö sau: Con Sa-di-ni teân           , Hoøa thöôïng ni laø        , nay theo Taêng xin hai naêm hoïc giôùi. Xin Taêng cho con Sa-di-ni               , Hoøa thöôïng ni laø     ñöôïc hai naêm hoïc giôùi. Xin thöông xoùt (3 laàn). Giôùi sö ôû trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Sa-di-ni teân            , Hoøa thöôïng ni laø nay theo Taêng xin hai naêm hoïc giôùi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Sa-di-ni                    , Hoøa thöôïng ni laø ñöôïc hai naêm hoïc giôùi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Sa-di-ni teân            , Hoøa thöôïng ni laø theo Taêng xin hai naêm hoïc giôùi. Taêng nay cho Sa-di-ni , Hoøa thöôïng ni laø        ñöôïc hai naêm hoïc giôùi, tröôûng laõo ni naøo chaáp thuaän cho Sa-di-ni             , Hoøa thöôïng ni laø            ñöôïc hai naêm hoïc giôùi thì

88                                                                      BOÄ LUAÄT 6

im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cho Sa- di-ni         , Hoøa thöôïng ni laø         ñöôïc hai naêm hoïc giôùi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Keá neân noùi saùu phaùp nhö sau: Naøy Thöùc-xoa-ma-na, haõy laéng nghe, Phaät Theá toân Ña-ñaø-a-giaø- ñoää A-la-ha-tam-mieäu-tam Phaät ñaø laø baäc Tri giaû, baäc kieán giaû ñaõ noùi saùu phaùp cuûa Thöùc-xoa-ma-na, suoát ñôøi neân thoï trì. Moät laø Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch Duïc, duïc töôûng, duïc duïc, duïc giaùc, duïc nhieät; Phaät daïy neân ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng vaø dieät duïc nhieät. Neáu Thöùc-xoa-ma-na ñaõ vaøo trong phaùp Thöùc-xoa-ma-na, khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng noùi ra, maø theo taâm töôûng thoï vieäc daâm duïc cho ñeán cuøng vôùi suùc sanh thì chaúng phaûi laø Thöùc-xoa-ma-na, chaúng phaûi laø Thích nöõ, maát phaùp Thöùc-xoa-ma-na. Vieäc naøy suoát ñôøi khoâng ñöôïc laøm, neáu coâ thoï trì ñöôïc thì neân noùi laø ñöôïc. Hai laø Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch troäm caép, khen ngôïi khoâng troäm caép cho ñeán moät sôïi chæ, moät taác vaûi, moät gioït daàu, neáu khoâng cho thì khoâng ñöôïc laáy. Trong giôùi naøy Phaät cheá ít nhaát laø cho ñeán naêm tieàn hoaëc vaät trò giaù naêm tieàn, tuøy theo vaät maø Thöùc-xoa- ma-na troäm caép neáu bò vua baét hoaëc ñaùnh, hoaëc troùi hoaëc ñuoåi ñi, maéng laø keû giaëc, keû ngu si… thì chaúng phaûi laø Thöùc-xoa-ma-na, chaúng phaûi laø Thích nöõ, maát phaùp Thöùc-xoa-ma-na. Vieäc naøy suoát ñôøi khoâng ñöôïc laøm, neáu coâ thoï trì ñöôïc thì neân noùi laø ñöôïc. Ba laø Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch saùt sanh, khen ngôïi khoâng saùt sanh, khoâng giaát haïi cho ñeán moät con kieán huoáng chi laø gieát ngöôøi. Neáu Thöùc-xoa-ma-na töï tay gieát ngöôøi hoaëc caàm dao ñöa cho ngöôøi, chæ baûo cheát, khen ngôïi cheát, noùi raèng: “Soáng neáp soáng xaáu xa nhö theá laøm gì, thaø cheát coøn hôn”. Thuaän theo taâm yù ngöôøi naøy maø duøng ñuû caùch khuyeân daïy cheát, khen ngôïi cheát hoaëc laøm Öu ña, Ñaàu ña hoaëc giaêng löôùi baãy… ñeå gieát; hoaëc laøm Tyø-ñaø-la, tôï Tyø-ñaø-la, hoaëc laøm cho ñöùt hôi, hoaëc laøm cho ñoïa thai, hoaëc ñeø buïng cho cheát; hoaëc xoâ vaøo löûa, ñaåy xuoáng nöôùc, xoâ töø treân cao xuoáng, hoaëc sai ngöôøi ñoùn ñöôøng gieát cheát, hoaëc thai nhi môùi thoï hai caên laø thaân caên vaø maïng caên, trong Ca-la la laïi sanh taâm aùc phöông tieân gieát cheát… thì chaúng phaûi laø Thöùc-xoa- ma-na, chaúng phaûi laø Thích nöõ, maát phaùp Thöùc-xoa-ma-na. Vieäc naøy suoát ñôøi khoâng ñöôïc laøm, neáu coâ thoï trì ñöôïc thì neân noùi laø ñöôïc. Boán laø Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân cheâ traùch voïng ngöõ, khen ngôïi khoâng voïng ngöõ, cho ñeán ñuøa giôõn coøn khoâng noùi doái huoáng chi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 45                                               89

laø coá yù. Neáu Thöùc-xoa-ma-na khoâng bieát, khoâng thaáy phaùp hôn ngöôøi maø töï noùi: “Toâi bieát nhö vaäy, toâi thaáy nhö vaäy, toâi laø A-la-haùn, A- la-haùn höôùng; toâi laø A-na-haøm, A-na-haøm höôùng; Tö-ñaø-haøm, Tö-ñaø- haøm höôùng; Tu-ñaø-hoaøn, Tu-ñaø-hoaøn höôùng; hoaëc toâi ñöôïc sô thieàn, nhò thieàn, tam thieàn, töù thieàn; hoaëc toâi ñöôïc voâ löông taâm töø bi, hyû xaû; hoaëc toâi ñöôïc Khoâng voâ saéc xöù ñònh, thöùc xöù ñònh, Voâ sôû höõu xöù ñònh, Phi töôûng phi phi töôûng xöù ñònh; hoaëc toâi ñöôïc phaùp quaùn baát tònh, A-na- baùt-na; caùc trôøi, roàng, Daï-xoa… ñeán choã toâi, hoï hoûi, toâi traû lôøi; toâi hoûi, hoï traû lôøi… thì chaúng phaûi laø Thöùc-xoa-ma-na, chaúng phaûi laø Thích nöõ, maát phaùp Thöùc-xoa-ma-na. Vieäc naøy suoát ñôøi khoâng ñöôïc laøm, neáu coâ thoï trì ñöôïc thì neân noùi laø ñöôïc. Naêm laø Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch Duïc, duïc töôûng, duïc duïc, duïc giaùc, duïc nhieät; Phaät daïy neân ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng vaø dieät duïc nhieät. Neáu Thöùc-xoa-ma-na coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm xuùc chaïm vuoát ve thuaän hay nghòch töø ñaàu toùc trôû xuoáng, töø ñaàu goái trôû leân, töø coå tay trôû ra, boû y, hoaëc keùo hoaëc ñaåy hoaëc ñeø hoaëc boùp, hoaëc naâng leân hoaëc ñeå xuoáng… thì chaúng phaûi laø Thöùc-xoa-ma-na, chaúng phaûi laø Thích nöõ, maát phaùp Thöùc-xoa-ma-na. Vieäc naøy suoát ñôøi khoâng ñöôïc laøm, neáu coâ thoï trì ñöôïc thì neân noùi laø ñöôïc. Saùu laø Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch Duïc, duïc töôûng, duïc duïc, duïc giaùc, duïc nhieät; Phaät daïy neân ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng vaø dieät duïc nhieät. Neáu Thöùc-xoa-ma-na coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm naém tay, naém y, cuøng ñöùng, cuøng noùi chuyeän, cuøng heïn hoø, vaøo choã khuaát, ñôïi ngöôøi nam ñeán, taát caû gioáng nhö ngöôøi nöõ baïch y, töï thaân laøm taùm vieäc naøy thì chaúng phaûi laø Thöùc-xoa-ma-na, chaúng phaûi laø Thích nöõ, maát phaùp Thöùc-xoa-ma-na. Vieäc naøy suoát ñôøi khoâng ñöôïc laøm, neáu coâ thoï trì ñöôïc thì neân noùi laø ñöôïc. Naøy Thöùc-xoa-ma-na haõy laéng nghe, Taêng ñaõ trao cho coâ saùu hoïc phaùp, ngöôøi thoï trì saùu phaùp naøy môùi goïi laø Thöùc-xoa-ma-na. Coâ coù ñuû Hoøa thöôïng ni, A-xaø-leâ ni, ñaày ñuû Ni taêng, ñuû haønh xöù, quoác ñoä, ñuû nguyeän cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông…, töø nay neân cung kính Tam baûo Phaät phaùp taêng; neân cung kính Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ vaø caùc baäc thöôïng trung haï toøa. Neân sieâng hoïc ba moân hoïc laø thieän giôùi hoïc, thieän ñònh hoïc vaø thieän hueä hoïc. Neân tu ba moân giaûi thoaùt laø khoâng voâ töôùng, voâ taùc. Neân sieâng tu ba nghieäp, toïa thieàn, tuïng kinh vaø khuyeán hoùa laøm phöôùc haïnh. Ñaây laø phaùp môû cöûa Nieát baøn ñeå ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn, Tö-ñaø- haøm, A-na-haøm, A-la-haùn; gioáng nhö hoa sen trong nöôùc ngaøy caøng töôi toát ñöôïc nôû hoa, coâ cuõng seõ taêng tröôûng ñaïo phaùp gioáng nhö vaäy, sau seõ

90                                                                        BOÄ LUAÄT 6

ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc . Trong phaùp Thích sö töû, Ñaõ ñöôïc giôùi khoù ñöôïc, Thôøi khoâng khoù, khoù ñöôïc, Ñöôïc roài chôù ñeå maát. Cuùi ñaàu ñaûnh leã Taêng, Höõu nhieãu vui veû ñi. Phaät baûo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng maø khoâng cho hai naêm hoïc saùu phaùp thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng khoâng cho hai naêm hoïc saùu phaùp thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 42. Phaùp Moät Traêm Möôøi Hai: Tuy Ñuû Hai Naêm Hoïc Saùu Phaùp Nhöng Chöa Taùc Yeát Ma Thuoäc Hoøa Thöôïng Ni Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng laø ñeä töû ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp, nhöng chöa laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi nuoâi chuùng laø ñeä töû ñaõ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp maø khoâng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñeä töû ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp, nhöng chöa laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñeä töû ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp, nhöng chöa laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 43. Phaùp Moät Traêm Möôøi Ba: Khoâng Hai Naêm Theo Hoøa Thöôïng Ni Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni vì nuoâi chuùng neân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 45                                            91

chòu cöïc khoå giaët nhuoäm caét may y cho ñeä töû, khoâng ngôø ñeä töû thoï ñaïi giôùi xong lieàn boû Hoøa thöôïng ni ñi, lieàn quôû traùch raèng: “Ngöôøi nöõ xaáu xa naøy, ta chòu cöïc khoå giaët nhuoäm caét may y cho, khoâng ngôø thoï ñaïi giôùi xong laïi boû ta maø ñi”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm hai boä Taêng baûo raèng: “Töø nay cho Tyø-kheo-ni hai naêm theo Hoøa thöôïng ni. Do 1o lôïi neân keát giôùi cho Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni thoï ñaïi giôùi roài maø khoâng hai naêm theo Hoøa thöôïng ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni thoï ñaïi giôùi roài maø khoâng hai naêm theo Hoøa thöôïng ni thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy khoâng theo Hoøa thöôïng ni bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 44. Phaùp Moät Traêm Möôøi Boán: Nuoâi Chuùng Maø Khoâng Cho Taøi Phaùp Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng maø khoâng cho taøi phaùp, caùc ñeä töû hoûi: “Vì sao thaày khoâng cho taøi phaùp?”, ñaùp: “Ta khoâng muoán cho taøi phaùp”, caùc ñeä töû noùi: “Neáu thaày khoâng cho taøi phaùp thì chuùng con seõ ñi choã khaùc”, Thaâu-la-nan-ñaø noùi: “Phaät keát giôùi neáu caùc coâ khoâng theo ta hai naêm maø ñi choã khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni nuoâi ñeä töû maø khoâng cho taøi phaùp”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi ñeä töû maø khoâng cho taøi phaùp thì phaïm Ba- daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi ñeä töû maø khoâng cho taøi phaùp thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy khoâng cho bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 45. Phaùp Moät Traêm Möôøi Laêm: Nuoâi Chuùng Laø Daâm Nöõ Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng laø daâm nöõ, ni daâm nöõ naøy saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, coù cö

92                                                                       BOÄ LUAÄT 6

só gaëp noùi raèng: “Toâi ñaõ töøng cuøng Tyø-kheo-ni naøy laøm vieäc nhö vaäy nhö vaäy”, ni naøy nghe roài trong loøng khoâng vui, baïch caùc ni, caùc ni baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm hai boä Taêng roài hoûi Thaâu-la-nan-ñaø: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi nuoâi chuùng laø daâm nöõ. Töø nay khoâng cho nuoâi chuùng laø daâm nöõ, neáu coù nhaân duyeân nuoâi thì neân ñöa ñi ñeán choã caùch xa choã cuõ naêm, saùu do tuaàn”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø daâm nöõ maø khoâng daãn ñi ñeán choã caùch xa choã cuõ naêm, saùu do tuaàn thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø daâm nöõ maø khoâng daãn ñi ñeán choã caùch xa choã cuõ naêm, saùu do tuaàn thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy khoâng ñöa ñi xa bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 46. Phaùp Moät Traêm Möôøi Saùu: Nuoâi Chuùng Laø Ñoàng Nöõ Chöa Ñuû Hai Möôi Tuoåi Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ chöa ñuû hai möôi tuoåi. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ chöa ñuû hai möôi tuoåi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ chöa ñuû hai möôi tuoåi thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ chöa ñuû hai möôi tuoåi thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 47. Phaùp Moät Traêm Möôøi Baûy: Tuy Ñuû Hai Möôi Tuoåi Nhöng Chöa Laøm Yeát Ma Thuoäc Hoøa Thöôïng Ni Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng laø ñoàng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 45                                            93

nöõ ñuû hai möôi tuoåi, nhöng chöa laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ ñuû hai möôi tuoåi maø khoâng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø- kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ ñuû hai möôi tuoåi maø khoâng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ ñuû hai möôi tuoåi maø khoâng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 48. Phaùp Moät Traêm Möôøi Taùm: Nuoâi Chuùng Laø Hieáu Nöõ Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng laø hieáu nöõ; ngöôøi naøy khoâng tuïng kinh, khoâng hoûi ñaùp cuõng khoâng toïa thieàn neân caùc ni hoûi: “Vì sao coâ khoâng tuïng kinh, ngoài thieàn?”, ñaùp: “Cha meï anh em… cuûa toâi cheát, toâi ñau buoàn laøm sao coù theå ñoïc kinh, hoûi ñaùp, ngoài thieàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi nuoâi chuùng laø hieáu nöõ”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø hieáu nöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø hieáu nöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 49. Phaùp Moät Traêm Möôøi Chín: Nuoâi Chuùng Laø Ngöôøi Coù Con Caùi Töï Theo Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ coù con trai, con gaùi töï theo. Ngöôøi nöõ saùng sôùm ñaép y mang

94                                                                        BOÄ LUAÄT 6

baùt vaøo thaønh khaát thöïc thì coù con trai con gaùi tröôùc sau vaây quanh, caùc cö só noùi vôùi nhau: “Caùc vò bieát khoâng, Sa-moân Thích töû laø ngöôøi daâm duïc cuøng vôùi Tyø-kheo-ni neân ôû trong Taêng phöôøng sanh con ñeû caùi”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ coù con trai, con gaùi töï theo”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ coù con trai, con gaùi töï theo thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ coù con trai, con gaùi töï theo thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 50. Phaùp Moät Traêm Hai Möôi: Nuoâi Chuùng Laø Ngöôøi Nöõ Taùnh AÙc Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ taùnh aùc. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ taùnh aùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ taùnh aùc thì phaïm Ba-daät- ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ taùnh aùc thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 51. Phaùp Moät Traêm Hai Möôi Moát: Nuoâi Ñoàng Nöõ Hai Möôi Tuoåi Khoâng Cho Hai Naêm Hoïc Saùu Phaùp Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ hai möôi tuoåi maø khoâng cho hai naêm hoïc saùu phaùp. Coù Tyø-kheo-ni

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 45                                            95

thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ hai möôi tuoåi maø khoâng cho hai naêm hoïc saùu phaùp”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ hai möôi tuoåi maø khoâng cho hai naêm hoïc saùu phaùp thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ hai möôi tuoåi maø khoâng cho hai naêm hoïc saùu phaùp thì phaïm Ba-daät- ñeà, tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Luùc ñoù caùc Tyø- kheo-ni khoâng bieát saùu phaùp laø gì, Phaät noùi: “Ñoù laø boán phaùp Ba-la-di vaø hai phaùp baát coïng Ba-la-di laø laäu taâm xuùc chaïm vaø laäu taâm laøm ñuû taùm vieäc”. 52. Phaùp Moät Traêm Hai Möôi Hai: Tuy Cho Hai Naêm Hoïc Saùu Phaùp Nhöng Khoâng Laøm Yeát Ma Thuoäc Hoøa Thöôïng Ni Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ hai möôi tuoåi tuy cho hai naêm hoïc saùu phaùp, nhöng khoâng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ hai möôi tuoåi tuy cho hai naêm hoïc saùu phaùp, laïi khoâng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ hai möôi tuoåi tuy cho hai naêm hoïc saùu phaùp, nhöng khoâng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ñoàng nöõ hai möôi tuoåi tuy cho hai naêm hoïc saùu phaùp, nhöng khoâng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu.

96                                                                       BOÄ LUAÄT 6

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 46

LUAÄT NI (Tieáp Theo)

IV. MOÄT TRAÊM BAÛY MÖÔI TAÙM PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo) 53. Phaùp Moät Traêm Hai Möôi Ba: Traû Coâng Môùi Ñoä Cho Xuaát Gia Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït thöôøng ra vaøo nhaø ngöôøi, vôï cuûa moät cö só noùi: “Coâ haõy ñoä cho toâi xuaát gia”, ñaùp: “Neáu baø cuùng döôøng y baùt, boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc thì toâi seõ ñoä cho baø xuaát gia”, vôï cö só noùi: “Phaûi traû coâng, coâ môùi ñoä cho xuaát gia hay sao”, ñaùp laø ñuùng vaäy. Sau ñoù coù moät thieän Tyø-kheo-ni ñeán nhaø naøy, vôï cö só hoûi: “Phaûi traû coâng, caùc coâ môùi ñoä cho xuaát gia phaûi khoâng?”, lieàn hoûi laø ai noùi lôøi naøy, ñaùp: “Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït noùi vôùi toâi raèng: “Neáu baø cuùng döôøng y baùt, boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc thì toâi seõ ñoä cho baø xuaát gia”. Coù Tyø-kheo- ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi noùi vôùi vôï cö só raèng: “Baø cuùng döôøng y baùt, boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc thì toâi seõ ñoä cho baø xuaát gia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni noùi raèng: “Neáu baø cuùng döôøng y baùt, boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc thì toâi seõ ñoä cho baø xuaát gia” thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                            97

Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni noùi raèng: “Neáu baø cuùng döôøng y baùt… thì toâi seõ ñoâ baø” thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy noùi vaø ñöôïc vaät thöïc bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 54. Phaùp Moät Traêm Hai Möôi Boán: Phu Chuû Khoâng Cho Maø Ñoä Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù vôï cuûa moät cö só vì khoâng nghe lôøi choàng neân bò ñaùnh ñuoåi ra khoûi nhaø, baø lieàn ñeán choã Tyø-kheo-ni quen bieát thöôøng lui tôùi nhaø baø, ngöôøi choàng cuõng coù vieäc phaûi ñi ñeán tuï laïc khaùc, nghó laø vôï mình seõ khoâng boû ñi luoân, khoâng ngôø veà nhaø tìm khoâng thaáy. Ngöôøi bieát vôï mình seõ tìm ñeán choã Tyø-kheo-ni quen bieát, nghó laø chæ ôû ñoù moät thôøi gian roài seõ trôû veà nhaø, neân khoâng tìm kieám nöõa. Ngöôøi vôï ôû ñöôïc naêm, saùu ngaøy lieàn noùi vôùi Tyø-kheo-ni: “Coâ haõy ñoä cho toâi xuaát gia”, ni ñaùp: “Choàng baø coøn ñoù, laøm sao ñoä ñöôïc”, ngöôøi vôï noùi: “Choàng toâi khoâng caàn toâi nöõa, neáu caàn toâi, oâng ñaõ ñeán ñaây tìm hoaëc sai ngöôøi ñeán tìm”, Tyø-kheo-ni nghe roài lieàn ñoä cho xuaát gia. Ngöôøi choàng nghe tin vôï mình ñaõ xuaát gia lieàn noåi giaän ñeán noùi vôùi Tyø-kheo-ni: “Coâ laø ngöôøi xaáu, ñaõ phaù gia ñình toâi”, ni hoûi: “Vì sao oâng noùi toâi ñaõ phaù gia ñình oâng”, ñaùp: “Vì coâ ñaõ ñoä vôï toâi laøm Tyø-kheo-ni”, ni noùi: “Neáu ñaây laø vôï oâng thì oâng haõy daãn veà ñi”, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñoä vôï ngöôøi, khi ngöôøi choàng chöa cho, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo- ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñoä vôï ngöôøi, khi ngöôøi choàng chöa thuaän cho”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ maø chuû khoâng thuaän cho, thì phaïm Ba-daät-ñeà . Chuû khoâng thuaän cho coù ba: Moät laø neáu ngöôøi nöõ chöa gaû thì chuû laø cha meï khoâng cho; hai laø ngöôøi nöõ tuy ñöôïc gaû nhöng chöa veà nhaø choàng, thì chuû laø hai beân khoâng cho; ba laø ngöôøi nöõ ñaõ gaû veà nhaø choàng, thì chuû laø ngöôøi choàng khoâng cho. Tröôøng hôïp naøy phu chuû khoâng cho maø ñoä cho xuaát gia thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng laø ngöôøi nöõ maø phu chuû khoâng cho thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy nuoâi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 55. Phaùp Moät Traêm Hai Möôi Laêm: Höùa Thu Nhaän Laøm Chuùng

98                                                                        BOÄ LUAÄT 6

Maø Khoâng Thu Nhaän Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït coù nuoâi moät Thöùc-xoa-ma-na ñaùng ñöôïc thoï ñaïi giôùi, ni Thi-vieät-sa gaëp Thöùc-xoa-ma-na naøy lieàn hoûi: “Vì sao coâ khoâng thoï ñaïi giôùi?”, ñaùp: “Thaày con taùnh aùc, öa thích tranh caûi, con khoâng muoán theo caàu thoï ñaïi giôùi; nhöng neáu coâ laøm Hoøa thöôïng ni thì con seõ caàu thoï ñaïi giôùi”, Thi-vieät sa noùi: “Neáu coâ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp thì toâi seõ thu nhaän laøm chuùng”, lieàn ñaùp: “Nhö lôøi coâ ñaõ noùi, nay con ñaõ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp roài, coâ neân thu nhaän con”, Thi-vieät-sa noùi: “Toâi khoâng theå thu nhaän coâ, vì sao, vì thaày coâ taùnh aùc, öa thích tranh caûi, coù theå töï laøm haïi ngöôøi khaùc hoaëc baûo ngöôøi khaùc laøm haïi”, Thöùc-xoa-ma-na noùi: “Neáu coâ khoâng theå thu nhaän con sao laïi noùi vôùi con raèng: “Neáu coâ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp thì toâi seõ thu nhaän laøm chuùng”. Neáu coâ khoâng höùa thì con ñaõ khoâng noùi laø con ñaõ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni höùa vôùi ni khaùc: “Neáu coâ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp thì toâi seõ thu nhaän laøm chuùng”, maø laïi khoâng thu nhaän”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñaõ höùa vôùi ni khaùc: “Neáu coâ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp thì toâi seõ thu nhaän laøm chuùng”, maø laïi khoâng thu nhaän thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni höùa vôùi ni khaùc: “Neáu coâ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp thì toâi seõ thu nhaän laøm chuùng”, maø laïi khoâng thu nhaän thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy höùa maø khoâng thu nhaän laøm chuùng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 56. Phaùp Moät Traêm Hai Möôi Saùu: Moãi Naêm Ñeàu Ñoä Ñeä Töû Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø moãi naêm ñeàu ñoä ñeä töû roài noùi vôùi caùc ñeä töû raèng: “Heã ta vaøo nhaø naøo thì caùc coâ ñeàu cöù theo ta maø vaøo nhaø ñoù; ta ñöôïc gì thì caùc coâ cuõng ñöôïc caùi ñoù”. Sau ñoù Thaâu-la-nan-ñaø ñaép y mang baùt vaøo moät nhaø khaát thöïc, ñöôïc ñaày baùt mang ra; caùc ñeä töû lieàn laàn löôït heát ngöôøi naøy ñeán ngöôøi khaùc mang baùt vaøo nhaø ñoù vaø ñöôïc ñaày baùt mang ra. Chuû nhaø ñoùng cöûa khoâng cho nöõa

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                             99

vaø noùi raèng: “Ai coù theå cho caùc Tyø-kheo-ni khoâng toát naøy thöùc aên nöõa chöù”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi moãi naêm ñeàu ñoä ñeä töû”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni moãi naêm ñeàu ñoä ñeä töû thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni moãi naêm ñeàu ñoä ñeä töû thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy moãi naêm ñoä bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Khoâng phaïm laø caùch naêm ñoä 1 hay hai ngöôøi . 57. Phaùp Moät Traêm Hai Möôi Baûy: Caùch Ñeâm Taùc Yeát Ma Thuoäc Hoøa Thöôïng Ni Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù nöõ Ca-tyø-la teân laø Baït-ñaø xuaát gia laøm Tyø-kheo-ni, nuoâi moät Thöùc-xoa-ma-na ñaùng ñöôïc thoï ñaïi giôùi. Tröôùc nay tröôûng laõo A-nan thöôøng giuùp caùc Tyø-kheo-ni thænh Thaäp sö truyeàn thoï ñaïi giôùi, hoâm ñoù A-nan tröôùc ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, ni Baït-ñaø vöøa nhìn thaáy lieàn ñeán tröôùc ñaûnh leã roài baïch raèng: “Tröôûng laõo A-nan, con coù nuoâi moät Thöùc-xoa-ma-na ñaùng ñöôïc thoï ñaïi giôùi, xin tröôûng laõo giuùp con thænh Thaäp sö”, A-nan hoûi: “Ni taêng ñaõ taùc yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni chöa?”, ñaùp laø ñaõ taùc yeát ma roài, lieàn hoûi laø taùc luùc naøo, ñaùp laø hoâm qua. A-nan im laëng nhaän lôøi, ni Baït-ñaø bieát A-Nan-ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã roài ñi. A-nan khaát thöïc xong trôû veà, aên xong lieàn caàm khoùa cöûa ñi ñeán caùc phoøng ñeå thænh Thaäp sö. Phaät töø xa nhìn thaáy lieàn hoûi A-nan: “Thaày caàm khoùa cöûa ñi ñeán caùc phoøng laøm gì?”, ñaùp: “Ni Baït-ñaøø coù nuoâi moät Thöùc-xoa-ma-na ñaùng ñöôïc thoï ñaïi giôùi neân ñaõ nhôø con thænh giuùp Thaäp sö, vì vaäy con môùi caàm khoùa cöûa ñi ñeán caùc phoøng”, Phaät hoûi: “Ni taêng ñaõ taùc yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni chöa?”, ñaùp laø ñaõ taùc hoâm qua, Phaät hoûi: “Ni taêng ñaõ caùch ñeâm taùc yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni hay sao?”, ñaùp laø phaûi. Phaät vì vieäc naøy nhoùm hai boä Taêng roài hoûi ni Baït-ñaø: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp; “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi caùch ñeâm taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau:

100                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Neáu Tyø-kheo-ni caùch ñeâm taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy caùch ñeâm taùc phaùp cho bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Vaên ñaêng ñaøn thoï ñaïi giôùi Luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni khoâng bieát phaùp ñang ñaøn thoï ñaïi giôùi nhö theá naøo, Phaät baûo: “Phaùp ñang ñaøn thoï ñaïi giôùi nhö sau : Tyø-kheo-ni daãn Thöùc-xoa-ma-na vaøo trong Taêng baûo theo thöù lôùp ñaûnh leã Taêng, keá daïy phaùp thoï y, neân hoûi: “Y naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân noùi: “Con haõy theo theo ta”: Con teân laø         y Taêng-giaø-leâ naøy coù chín ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì. (3 laàn) Keá hoûi: “Y naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân noùi: “con haõy noùi theo ta”: Con teân laø       y Uaát-ña-la-taêng naøy coù baûy ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì.(3 laàn) Keá hoûi gioáng nhö treân vaø baûo: “con haõy noùi theo ta”: Con teân laø          y An-ñaø-hoäi naøy coù naêm ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì. (3 laàn) Neáu laø maïn y Taêng-giaø-leâ thì neân noùi: “Maïn y Taêng-giaø-leâ naøy, con xin thoï trì”; neáu laø maïn y Uaát-ña-la-taêng thì neân noùi: “Maïn y Uaát- ña-la-taêng naøy, con xin thoï trì”; neáu laø maïn y An-ñaø-hoäi thì neân noùi: “Maïn y An-ñaø-hoäi naøy, con xin thoï trì”. Keá hoûi: “Y phuù kieân naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân baûo: “Haõy noùi theo ta”: Con teân laø        y phuù kieân naøy daøi boán khuyûu tay, roäng hai khuyûu tay röôõi, con xin thoï trì (3 laàn). Keá hoûi: “Y Quyeát tu la naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân baûo: “Haõy noùi theo ta”; Con teân laø      y Quyeát tu la naøy daøi boán khuyûu tay, roäng hai khuyûu tay röôõi, con xin thoï trì (3 laàn) Keá hoûi: “Baùt-ña-la naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân baûo: “con haõy noùi theo ta”: Con teân laø       Baùt-ña-la öùng löôïng khí naøy nay con xin thoï ñeå duøng laâu daøi. (3 laàn). Daïy thoï y baùt xong, keá daïy thænh Hoøa thöôïng ni: Con Thöùc-xoa-ma-na teân              caàu ñaïi ñöùc ni laøm Hoøa thöôïng ni, xin ñaïi ñöùc ni laøm Hoøa thöôïng ni cho con, con nöông theo Hoøa thöôïng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                          101

ni ñeå theo Taêng xin taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni. Xin thöông xoùt (3 laàn). Giôùi sö neân hoûi Hoøa thöôïng ni: “Ñaïi ñöùc ni coù theå laøm Hoøa thöôïng cho giôùi töû naøy khoâng?”, ñaùp laø coù theå, giôùi sö neân daãn ngöôøi thoï giôùi ñeán choã chæ thaáy maø khoâng nghe ôû trong giôùi traøng, roài trôû laïi trong Taêng xöôùng: “Chuùng taêng hoøa hôïp nhoùm, ai coù theå laø giaùo thoï sö cho giôùi töû naøy?”, neáu trong Taêng coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt ngöôøi naøy neáu coù ñuû naêm phaùp thì khoâng neân cöû laøm giaùo thoï sö, ñoù laø vì yeâu maø daïy, vì saân maø daïy, vì sôï maø daïy, vì si maø daïy vaø khoâng bieát daïy hay khoâng daïy. Ngöôïc laïi neáu coù naêm phaùp thaønh töïu thì neân cöû laøm giaùo thoï sö, ñoù laø khoâng vì yeâu maø daïy, khoâng vì saân maø daïy, khoâng vì sôï maø daïy, khoâng vì si maø daïy vaø bieát daïy hay khoâng daïy. Keá xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Thöùc-xoa-ma-na naøy teân                  theo Hoøa thöôïng ni               caàu thoï giôùi cuï tuùc, Tyø-kheo-ni        laøm giaùo thoï sö. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cöû Tyø-kheo-ni            laøm giaùo thoï sö ñeå daïy giôùi töû teân    . Baïch nhö theá. Nhö theá baïch nhò yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cöû Tyø- kheo-ni            laøm giaùo thoï sö ñeå daïy cho giôùi töû          xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù Giaùo thoï sö ñeán choã giôùi töû baûo quyø goái chaép tay roài noùi: “Giôùi töû teân        laéng nghe, nay laø giôø phuùt chí thaønh, laø giôø phuùt noùi thaät, laùt nöõa ôû trong Taêng cuõng seõ hoûi nhö theá, neáu thaät thì con neân noùi laø thaät, neáu khoâng thaät thì neân noùi laø khoâng thaät. Ta nay hoûi con: 1. Con coù phaûi laø ngöôøi nöõ khoâng, coù phaûi laø ngöôøi khoâng, khoâng phaûi laø phi nhaân phaûi khoâng, khoâng phaûi laø suùc sanh bieán hình phaûi khoâng? 2. Neáu laø ngöôøi nöõ thì treân nöõ caên coù loâng khoâng, coù khoâ hoaïi khoâng, khoâng coù maéc bònh laäu phaûi khoâng, khoâng coù hai ñöôøng hôïp moät phaûi khoâng, khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ khoâng theå sinh saûn ñöôïc phaûi khoâng, khoâng phaûi laø khoâng coù vuù phaûi khoâng, thuûy nguyeät coù thöôøng ra hay khoâng, khoâng phaûi laø khoâng coù nguyeät kî phaûi khoâng? 3. Con khoâng phaûi laø noâ tyø phaûi khoâng? 4. Con khoâng phaûi laø ngöôøi laøm thueâ cho ngöôøi phaûi khoâng? 5. Con khoâng phaûi do mua maø ñöôïc phaûi khoâng? 6. Con khoâng phaûi do quaân binh ñaùnh phaù maø baét ñöôïc phaûi khoâng?

102                                                                      BOÄ LUAÄT 6

7. Con khoâng phaûi laø vôï cuûa quan nhaân phaûi khoâng? 8. Con khoâng phaïm toäi quan phaûi khoâng? 9. Con khoâng coù maéc nôï ngöôøi phaûi khoâng? 10. Ngöôøi nöõ coù nhöõng bònh nhö bònh laïi, bònh laäu, ung thö, caøn tieâu, ñieân cuoàng…, gaàn ñaây con coù maéc nhöõng bònh nhö theá khoâng? 11. Cha meï, phu chuû cuûa con coøn khoâng, hoï coù cho pheùp con xuaát gia khoâng? 12. Naêm y vaø baùt coù ñuû khoâng? 13. Teân cuûa con laø gì? 14. Hoøa thöôïng ni cuûa con hieäu laø gì? Giaùo thoï sö hoûi xong neân trôû vaøo trong Taêng baïch raèng: “Thöùc- xoa-ma-na teân              . Toâi ñaõ hoûi xong caùc giaù naïn”, yeát ma sö noùi: “Neân thanh tònh thì daãn vaøo”, Giaùo thoï sö daãn vaøo roài baûo ñaûnh leã Ni taêng, keá daïy theo Taêng xin taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni nhö sau: Con Thöùc-xoa-ma-na teân               theo Hoøa thöôïng ni            muoán caàu thoï giôùi cuï tuùc, nay con theo Taêng xin taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni. Xin Taêng thöông xoùt taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni cho con, con teân           nöông Hoøa thöôïng ni            caàu thoï giôùi cuï tuùc. Xin thöông xoùt (3 laàn). Yeát ma sö ôû trong Taêng taùc baïch nhö sau: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Thöùc-xoa-ma-na teân theo Hoøa thöôïng ni          muoán caàu thoï giôùi cuï tuùc, theo Taêng xin taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Toâi nay ôû trong Taêng hoûi Thöùc-xoa-ma-na teân                caùc phaùp chöôùng ñaïo.Baïch nhö vaäy. Taùc baïch roài hoûi: “Giôùi töû teân              laéng nghe, nay laø giôø phuùt chí thaønh, laø giôø phuùt noùi thaät, nay ta ôû trong Taêng hoûi con caùc phaùp chöôùng ñaïo, neáu thaät thì con neân noùi laø thaät, neáu khoâng thaät thì neân noùi laø khoâng thaät. Ta nay hoûi con: 1. Con coù phaûi laø ngöôøi nöõ khoâng, coù phaûi laø ngöôøi khoâng, khoâng phaûi laø phi nhaân phaûi khoâng, khoâng phaûi laø suùc sanh bieán hình phaûi khoâng? 2. Neáu laø ngöôøi nöõ thì treân nöõ caên coù loâng khoâng, coù khoâ hoaïi khoâng, khoâng coù maéc bònh laäu phaûi khoâng, khoâng coù hai ñöôøng hôïp moät phaûi khoâng, khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ khoâng theå sinh saûn ñöôïc phaûi khoâng, khoâng phaûi laø khoâng coù vuù phaûi khoâng, thuûy nguyeät coù thöôøng ra hay khoâng, khoâng phaûi laø khoâng coù nguyeät kî phaûi khoâng? 3. Con khoâng phaûi laø noâ tyø phaûi khoâng? 4. Con khoâng phaûi laø ngöôøi laøm thueâ cho ngöôøi phaûi khoâng?

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                            103

5. Con khoâng phaûi do mua maø ñöôïc phaûi khoâng? 6. Con khoâng phaûi do quaân binh ñaùnh phaù maø baét ñöôïc phaûi khoâng? 7. Con khoâng phaûi laø vôï cuûa quan nhaân phaûi khoâng? 8. Con khoâng phaïm toäi quan phaûi khoâng? 9. Con khoâng coù maéc nôï ngöôøi phaûi khoâng? 10. Ngöôøi nöõ coù nhöõng bònh nhö bònh laïi, bònh laäu, ung thö, caøn tieâu, ñieân cuoàng…, gaàn ñaây con coù maéc nhöõng bònh nhö theá khoâng? 11. Cha meï, phu chuû cuûa con coøn khoâng, hoï coù cho pheùp con xuaát gia khoâng? 12. naêm y vaø baùt coù ñuû khoâng? 13. Teân cuûa con laø gì? 14. Hoøa thöôïng ni cuûa con hieäu laø gì?”, ñôïi ñaùp ñaày ñuû roài baûo giôùi töû im laëng, yeát ma sö taùc baïch yeát ma: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Thöùc-xoa-ma-na naøy teân                    theo Hoøa thöôïng ni           muoán caàu thoï giôùi cuï tuùc, ñaõ theo Taêng xin taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni, Hoøa thöôïng ni laø . Thöùc-xoa- ma- na naøy töï noùi thanh tònh, khoâng coù caùc phaùp chöôùng ñaïo, naêm y vaø baùt ñaày ñuû. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni cho Thöùc-xoa-ma-na teân , Hoøa thöôïng ni laø            . Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Thöùc-xoa-ma-na naøy teân                    theo Hoøa thöôïng ni           muoán caàu thoï giôùi cuï tuùc, ñaõ theo Taêng xin taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni, Hoøa thöôïng ni laø                  . Thöùc-xoa- ma-na naøy töï noùi thanh tònh, khoâng coù caùc phaùp chöôùng ñaïo, naêm y vaø baùt ñaày ñuû. Tröôûng laõo ni naøo chaáp thuaän taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni cho Thöùc-xoa-ma-na teân                   , Hoøa thöôïng ni laø          thì im laëng; ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeât ma laàn thöù nhaát. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni cho Thöùc-xoa-ma-na teân                  , Hoøa thöôïng ni laø        xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Yeát ma sö baûo giôùi töû: Naøy giôùi töû, neáu coù ai hoûi coâ ñöôïc maáy tuoåi haï, neân ñaùp laø chöa coù tuoåi haï; neáu hoûi thoï giôùi vaøo luùc naøo, neân ñaùp laø muøa ñoâng hoaëc muøa xuaân, muøa haï, coù nhuaàn hay khoâng nhuaàn. Ñaây laø thôøi tieát, giôùi töû neân troïn ñôøi ghi nhôù. Keá noùi veà ba phaùp y:

104                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Giôùi töû teân laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø-giaø-baø, Thích-ca-maâu-ni Ña-ñaø-a-giaø-ñoä A-la-ha-tam-mieäu-tam Phaät ñaø noùi ra ba phaùp y cho ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc. Tyø-kheo-ni nöông theo ba phaùp y naøy ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo-ni: Moät laø nöông y phaán taûo, Tyø-kheo-ni ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo-ni. Neáu thoï theâm y baèng vaûi gai traéng, hoaëc gai ñoû hoaëc y Kieàu-thi-na, Suùy-di-la, Khaâm-baït-la, Kieáp-boái… caùc loaïi y thanh tònh khaùc thì con coù theå nöông y phaán taûo thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. Hai laø nöông phaùp khaát thöïc, Tyø-kheo-ni ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo-ni. Neáu thoï theâm thöùc aên ñaõ naáu chín hoaëc thöùc aên ngon vaøo nhöõng ngaøy trai nhö moàng taùm, hai möôi ba, möôøi boán, möôøi laêm, hai möôi chín, ba möôi, moàng moät, hoaëc thöùc aên cuûa taêng, hoaëc aên trong phoøng rieâng hoaëc thoï ngöôøi thænh thöïc… nhöõng thöùc aên thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông phaùp khaát thöïc thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. Ba laø nöông loaïi döôïc cuõ boû (Traàn khí döôïc), Tyø-kheo-ni ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo-ni. Neáu thoï theâm boán loaïi döôïc haøm tieâu laø toâ, daàu, maät, thaïch maät; boán loaïi môõ tònh laø môõ gaáu, môõ löøa, môõ heo, môõ caù; naêm loaïi döôïc töø cuû nhö cuû göøng, xích phu töû, ba-ñeà, beä-sa, xöông-boà; naêm loaïi döôïc töø quaû nhö Ha-leâ-laëc, Tyø-dieâm- laëc, A-ma-laëc, hoà-tieâu, Taát-baït-la; naêm loaïi muoái laø muoái ñen, muoái traéng, muoái tía, muoái ñoû, muoái ñaát; naêm loaïi thuoác thang naáu töø cuû, coïng, laù, hoa, quaû; naêm loaïi thuoác töø nhöïa caây laø höng cöø, taùt-xaø-la-taùt- ñeá, dòch-ñeá, dòch-ñeà-ñeá, dòch-baø-na… caùc loaïi döôïc thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông loaïi döôïc cuõ boû thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. Giôùi töû teân laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø-giaø-baø, Thích-ca-maâu-ni Ña-ñaø-a-giaø-ñoä A-la-ha-tam-mieäu-tam Phaät ñaø noùi ra taùm phaùp Ñoïa cho Tyø-kheo-ni thoï giôùi cuï tuùc. Tyø-kheo-ni ñoái vôùi taùm phaùp Ñoïa naøy neáu phaïm moät phaùp naøo thì khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni, khoâng phaûi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích nöõ maát phaùp Tyø-kheo-ni. Nhö caây Ña-la bò chaët ngoïn thì khoâng theå sanh tröôûng, khoâng töôi toát, khoâng cao lôùn, khoâng roäng maùt. Tyø-kheo-ni cuõng nhö theá, ñoái vôùi taùm phaùp Ñoïa naøy neáu phaïm moät phaùp naøo thì khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni… maát phaùp Tyø-kheo-ni. taùm phaùp ñoïa laø: 1. Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch Duïc, duïc töôûng, duïc duïc, duïc giaùc, duïc nhieät; Phaät daïy neân ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng vaø dieät

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                           105

duïc nhieät. Neáu Tyø-kheo-ni ñaõ thoï giôùi phaùp roài, khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng phaùt loà maø laøm phaùp daâm duïc cho ñeán cuøng vôùi suùc sanh thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni… maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù nhaát naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 2. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch khoâng cho maø laáy, khen ngôïi khoâng troäm caép töø moät sôïi chæ, moät caây kim… cho ñeán naêm tieàn hoaëc vaät trò giaù naêm tieàn. Tyø-kheo-ni neáu khoâng cho maø laáy, vì vieäc naøy hoaëc bò baét, bò troùi hoaëc bò ñuoåi ra khoûi nöôùc vaø bò maéng laø keû giaëc thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni… maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù hai naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 3. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch ñoaïn maïng ngöôøi, khen ngôïi khoâng ñoaïn maïng cho ñeán moät con kieán cuõng khoâng coá yù ñoaïn maïng huoáng chi laø ngöôøi. Neáu Tyø-kheo-ni töï tay coá yù ñoaïn maïng ngöôøi, hoaëc sai ngöôøi caàm dao gieát, hoaëc khuyeân cheát, khen cheát noùi raèng: “chao oâi tröôïng phu, soáng toài teä nhö theá thì soáng laøm gì, thaù cheát coøn hôn”, tuøy taâm suy nghó maø duøng ñuû caùch khuyeán khích xuùi giuïc hoaëc khen ngôïi caùi cheát hoaëc ñaøo haàm, ñaët baåy… laøm cho cheát; hoaëc duøng caùch Tyø-ñaø- la, baùn Tyø-ñaø-la ñeå gieát; hoaëc laøm ñoïa thai, hoaëc ñaåy vaøo löûa, hoaëc xoâ xuoáng nöôùc hoaëc ñaåy töø treân cao xuoáng cho cheát… cho ñeán thai trong buïng meï môùi ñöôïc hai caên laø thaân caên vaø maïng caên cuõng muoán laøm cho cheát thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni… maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù ba naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 4. Phaät ñuû caùch quôû traùch voïng ngöõ, khen ngôïi khoâng voïng ngöõ, cho ñeán ñuøa giôõn cuõng khoâng ñöôïc voïng ngöõ huoáng chi laø coá yù voïng ngöõ. Neáu Tyø-kheo-ni töï bieát mình khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø töï khen mình laø ñöôïc quaû A-la-haùn, A-la-haùn höôùng… Tu-ñaø-hoaøn, Tu-ñaø-hoaøn höôùng; hoaëc töï khen mình chöùng ñöôïc Sô thieàn… töù thieàn; hoaëc töï khen mình ñaõ ñöôïc phaùp Töø bi hyû xaû, ñöôïc ñònh Khoâng voâ bieân xöù…; ñöôïc phaùp quaùn baát tònh, A-na-ban-na nieäm; chö thieân ñeán choã toâi, trôøi roàng… ñeán choã toâi, toâi noùi chuyeän vôùi hoï… nhöõng vieäc nhö theá voán khoâng coù maø coá yù voïng ngöõ thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni… maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù tö naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng? Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 5. Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch Duïc, duïc töôûng, duïc duïc, duïc giaùc, duïc nhieät; Phaät daïy neân ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng vaø dieät duïc

106                                                                      BOÄ LUAÄT 6

nhieät. Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm xuùc chaïm vuoát ve thuaän hay nghòch töø ñaàu toùc trôû xuoáng, töø ñaàu goái trôû leân, töø coå tay trôû ra, boû y, hoaëc keùo hoaëc ñaåy hoaëc ñeø hoaëc boùp, hoaëc naâng leân hoaëc ñeå xuoáng thì Tyø-kheo-ni phaïm toäi naøy khoâng coøn goïi laø Tyø- kheo-ni, chaúng phaûi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích chuûng nöõ, maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp ñoïa thöù naêm naøy reoïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 6. Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch Duïc, duïc töôûng, duïc duïc, duïc giaùc, duïc nhieät; Phaät daïy neân ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng vaø dieät duïc nhieät. Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm naém tay, naém y, cuøng ñöùng, cuøng noùi chuyeän, cuøng heïn hoø, vaøo choã khuaát, ñôøi ngöôøi nam ñeán, taát caû gioáng nhö ngöôøi nöõ baïch y, ñuû taùm vieäc naøy bieåu hieän töôùng tham aùi thì Tyø-kheo-ni phaïm toäi naøy khoâng coøn goïi laø Tyø-kheo-ni, chaúng phaûi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích chuûng nöõ, maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù saùu naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 7. Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch tri thöùc aùc, baïn ñaûng aùc; khen ngôïi thieän tri thöùc, thieän höõu. Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo khaùc phaïm toäi Thoâ maø che giaáu cho ñeán moät ñeâm. Tyø-kheo-ni naøy bieát Tyø- kheo-ni kia hoaëc ñaõ thoái thaát, hoaëc ñang truï, hoaëc bò taãn, hoaëc boû ñi; sau ñoù môùi noùi raèng: “Tröôùc ñaây toâi cuõng bieát Tyø-kheo-ni naøy phaïm haïnh baát tònh nhö theá nhö theá, nhöng toâi khoâng muoán neâu ra, cuõng khoâng muoán baïch cho Taêng bieát. Vì sôï coù ngöôøi noùi raèng em beâu xaáu chò”thì Tyø-kheo-ni phaïm toäi naøy khoâng coøn goïi laø Tyø-kheo-ni, chaúng phaûi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích chuûng nöõ, maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù baûy naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. 8. Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch aùc tri thöùc, baïn ñaûng aùc; khen ngôïi thieän höõu tri thöùc. Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo naøy, Taêng nhaát taâm hoøa hôïp ñaõ nhö phaùp taùc yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt maø coøn laøm haïnh tuøy thuaän. Caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên Tyø-kheo-ni naøy raèng: “Tyø-kheo naøy, Taêng nhaát taâm hoøa hôïp ñaõ nhö phaùp taùc yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt. Coâ khoâng ñöôïc laøm haïnh tuøy thuaän”. Khi caùc Tyø-kheo-ni can ngaên nhö vaäy maø Tyø-kheo-ni naøy vaãn chaáp chaët khoâng chòu boû vieäc laøm naøy thì caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên ñeán laàn thöù ba, neáu chòu boû thì toát; neáu khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni phaïm toäi naøy khoâng coøn goïi laø Tyø-kheo-ni, chaúng phaûi laø Sa-moân ni,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                        107

khoâng phaûi laø Thích chuûng nöõ, maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù taùm naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì noùi laø ñöôïc.
Giôùi töû laéng nghe, töø nay trôû ñi con neân duøng taâm nhu hoøa deã daïy, tuøy thuaän lôïi daïy baûo cuûa Giaùo thoï sö. Nay con ñaõ thoï giôùi xong, Con ñaõ coù ñuû Hoøa thöôïng ni, A-xaø-leâ ni, ñaày ñuû Ni taêng, ñuû haønh xöù, quoác ñoä, ñuû nguyeän cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông…, töø nay con neân cung kính
Tam baûo Phaät phaùp taêng; neân cung kính Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ vaø caùc baäc thöôïng trung haï toøa. Neân sieâng hoïc ba moân hoïc laø thieän giôùi hoïc, thieän ñònh hoïc vaø thieän hueä hoïc. Neân tu ba moân giaûi thoaùt laø khoâng voâ töôùng, voâ taùc. Neân sieâng tu ba nghieäp, toïa thieàn, tuïng kinh vaø khuyeán hoùa laøm phöôùc haïnh. Ñaây laø phaùp môû cöûa Nieát baøn ñeå ñöôïc quaû Tu-ñaøhoaøn, Tö-ñaø-haøm, A-na-haøm, A-la-haùn; gioáng nhö hoa sen trong nöôùc ngaøy caøng töôi toát ñöôïc nôû hoa, con cuõng seõ taêng tröôûng ñaïo phaùp gioáng nhö vaäy. Nhöõng giôùi phaùp coøn laïi Hoøa thöôïng ni, A-xaø-leâ ni seõ töø töø giaûng roäng cho con. Yeát ma sö noùi keä:
“Thoï daéc giôùi cuï tuùc,
Hieåu saâu phaùp Phaät daïy,
Ñoáng chaâu baùu to lôùn,
Ñeàu thieän, chaân, vi dieäu.
Nhö nguyeän cuûa Thieân vöông,
Nhö nguyeän cuûa Luaân vöông,
Nhö nguyeän cuûa Dieâm vöông,
Con nay ñeàu ñaày ñuû,
Haõy luoân luoân tinh taán,
Tu taäp caùc phaùp laønh,
Sieâng tu haønh ba nghieäp,
Seõ môû cöûa Cam loà,
ÔÛ trong taát caû phaùp,
Ñöôïc trí hueä voâ ngaïi,
Nhö sen ngaøy taêng tröôûng,
Thieän caên con cuõng vaäy.
Coøn caùc giôùi phaùp khaùc,
Phaät Theá toân ñaõ cheá,
Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ,
Seõ roâng noùi cho con.
Ñaàu maët ñaûnh leã Taêng,
Höõu nhieãu vui veû ñi”.

108                                                                      BOÄ LUAÄT 6

58. Phaùp Moät Traêm Hai Möôi Taùm: May AÙo Taém Quaù Löôïng Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vôï cuûa caùc cö só trong thaønh Xaù-veä ñeán trong soâng A-kyø-la ñeå taém, thaáy coù moät Tyø-kheo-ni loûa thaân ñaõ taém trong ñoù töø tröôùc lieàn quôû traùch: “Ngöôøi nöõ khoâng toát naøy thaân thoâ xaáu, buïng lôùn, vuù xeä, caàn gì laøm Tyø-kheo-ni, sao khoâng phaûn giôùi hoaøn tuïc ñeå laøm vôï ngöôøi”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi loûa hình taém trong soâng, choã ñoâng ngöôøi taém. Töø nay cho Tyø-kheo-ni maëc aùo taém ñeå taém trong soâng”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni lieàn may saém aùo taém roäng daøi, Phaät baûo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni muoán may aùo taém thì neân may ñuùng kích löôïng: Chieàu daøi naêm gang tay cuûa Phaät, chieàu roäng hai gang ruôõi cuûa Phaät. Neáu may quaù kích löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni may aùo taém chieàu daøi quaù kích löôïng thì phaïm Ba-daät-ñeà; chieàu roäng quaù kích löôïng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy chieàu daøi hay chieàu roäng qua kích löôïng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 59. Phaùp Moät Traêm Hai Möôi Chín: Thöôøng Trao Ñoåi Y Phuïc Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït thöôøng trao ñoåi y phuïc. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi thöôøng trao ñoåi y phuïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni thöôøng trao ñoåi y phuïc thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy trao ñoåi bao nhieâu thì phaïm Ba- daät-ñeà baáy nhieâu. 60. Phaùp Moät Traêm Ba Möôi: May Y Quaù Naêm Ñeâm Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø coù ñeä töû teân Thi-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                           109

vieät Sa-laønh toát, öa thích trì giôùi nhöng hay queân. Coâ choïn ñöôïc moät taám vaûi caét roài khoâng töï may cuõng khoâng nhôø ngöôøi may, laïi boû raûi raùc ôû choã khaùc. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni choïn ñöôïc vaûi caét roài laïi khoâng may cuõng khoâng nhôø ngöôøi may maø boû raûi raùc oû choã khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni may y laâu nhaát cho ñeán naêm ñeâm, quaù naêm ñeâm môùi may xong thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy quaù naêm ñeâm bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 61. Phaùp Moät Traêm Ba Möôi Moát: Khoâng Xem Laïi Naêm Y Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït caát chöùa nhieàu y neân khoâng phaân bieät ñöôïc y naøo laø y Taêng-giaø-leâ ñaõ thoï trì, y Uaát-ña-la-taêng naøo ñaõ thoï trì, y An-ñaø-hoäi naøo ñaõ thoï trì, y phuù kieân naøo ñaõ thoï trì, y Quyeát tu la naøo ñaõ thoï trì. Khi coù ni hoûi: “Y Taêng- giaø-leâ, Uaát-ña-la-taêng… naøo cuûa coâ ñaõ thoï trì?”, lieàn ñaùp: “Chôø moät chuùt ñeå toâi hoûi Hoøa thöôïng ni, A-xaø-leâ ni vaø caùc ni cuøng ôû chung”, noùi roài lieàn ñeán hoûi thì caùc vò aáy ñaùp: “Chuùng toâi khoâng bieát, khoâng nhôù, nghi y naøo laø cuûa coâ ñaõ thoï trì, y naøo khoâng phaûi cuûa coâ ñaõ thoï trì”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi chöùa nhieàu y, khoâng phaân bieät ñöôïc y Taêng- giaø-leâ… naøo ñaõ thoï trì”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni chöøng naêm ñeâm khoâng xem laïi naêm y thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy khoâng xem laïi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu.

110                                                                       BOÄ LUAÄT 6

62. Phaùp Moät Traêm Ba Möôi Hai: Ñem Y Cho Baïch Y Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït thöôøng lui tôùi nhaø caùc cö só, vôï cuûa hoï noùi vôùi ni raèng: “Haõy cho toâi moät ñoaïn y ñeå thuû hoä cho con toâi”, ni naøy nghe roài lieàn côûi y ñöa cho. Thôøi gian sau coù thieän Tyø-kheo-ni ñeán nhaø, hoï cuõng xin moät ñoaïn y nhö laàn tröôùc, ni naøy noùi: “Baïch y ñaùng leõ phaûi cho chuùng toâi, sao laïi baûo chuùng toâi cho. Chuùng toâi thoï y töø ngöôøi khaùc, neáu ñem cho laïi baïch y laø hoaïi söï cuùng döôøng”, vôï caùc cö só noùi: “Coâ thaät xeûn tieác, Tyø-kheo-ni tröôùc, toâi chæ xin moät ñoaïn y maø côûi y ñöa cho”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñem y cuûa mình ñöa cho baïch y”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñem y cho baïch y thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy cho bao nhieâu thì phaïm Ba-daät- ñeà baáy nhieâu. 63. Phaùp Moät Traêm Ba Möôi Ba: Nguyeät Bònh Döùt Maø Khoâng Boû Bònh Y Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Thaâu-la-nan-ñaø nguyeät bònh ñaõ döùt, giaët bònh y saïch roài laïi khoâng muoán boû cho ngöôøi khaùc. Tyø-kheo-ni khaùc coù nguyeät bònh, khoâng coù bònh y neân khoå naõo. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni nguyeät bònh ñaõ döùt, giaët bònh y saïch roài laïi khoâng muoán boû cho ngöôøi khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nguyeät bònh ñaõ döùt, giaët bònh y saïch roài laïi khoâng muoán boû cho ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy khoâng boû cho ngöôøi khaùc bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                          111

64. Phaùp Moät Traêm Ba Möôi Boán: Ngaên Cuùng Döôøng Y Cho Taêng Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät cö só muoán cuùng döôøng y cho Ni taêng, ni Thaâu-la-nan-ñaø thöôøng lui tôùi nhaø naøy nghe bieát ñöôïc, lieàn ñeán hoûi cö só: “OÂng thaät muoán cuùng döôøng y cho Ni taêng phaûi khoâng?”, ñaùp laø thaät vaäy, lieàn noùi: “Ni taêng ñaõ coù nhieàu y, caát ñeå muïc naùt maø khoâng thoï duïng”. Cö só naøy coù vieäc taïm ra ngoaøi thaønh, khi trôû veà töï nghó laïi roài khoâng cuùng döôøng y cho Ni taêng nöõa. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø- kheo-ni laïi ngaên cö só cuùng döôøng y cho Ni taêng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ngaên cö só cuùng döôøng y cho Ni taêng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy ngaên bao nhieâu thì phaïm Ba- daät-ñeà baáy nhieâu. 65. Phaùp Moät Traêm Ba Möôi Laêm: Hy Voïng Ñöôïc Y Mong Manh Maø Thoï Y Ca-Hi-Na Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø hy voïng ñöôïc y mong manh maø laïi thoï y Ca-hi-na. Thôøi gian sau, chuùng ñaùnh kieàn chuøy taäp hoïp ñeå xaû y Ca-hi-na thì Thaâu-la-nan-ñaø khoâng ñeán, Ni taêng sai ngöôøi ñeán keâu, lieàn ñaùp laø khoâng ñi, hoûi vì sao khoâng ñi, lieàn ñaùp: “Y maø toâi mong ñöôïc laïi chöa ñöôïc”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo- ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni, hy voïng ñöôïc y mong manh maø laïi thoï y Ca-hi-na”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni hy voïng ñöôïc y mong manh maø laïi thoï y Ca-hi-na thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo.

112                                                                         BOÄ LUAÄT 6

Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy hy voïng mong manh bao nhieâu maø thoï y Ca-hi-na thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 66. Phaùp Moät Traêm Ba Möôi Saùu: Taêng Xaû Y Ca-Hi-Na Maø Khoâng Tuøy Thuaän Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Ni taêng ñaùnh kieàn chuøy ñeå xaû y Ca- hi-na, ni Öu-baø-hoøa laø ngöôøi ñoaùn söï cuûa taêng laïi khoâng ñeán. Ni taêng sai ngöôøi ñeán keâu, baø noùi: “Toâi laø ngöôøi ñoaùn söï cuûa Taêng, taïi sao khoâng hoûi toâi tröôùc maø lieàn ñaùnh kieàn chuøy, vì vaäy toâi khoâng ñi”, do nhaân duyeân naøy neân vieäc xaû y khoâng thaønh. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni khi Taêng muoán xaû y Ca-hi-na laïi khoâng tuøy thuaän”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khi Taêng muoán xaû y Ca-hi-na maø khoâng tuøy thuaän thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy khoâng tuøy thuaän bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 67. Phaùp Moät Traêm Ba Möôi Baûy: Taêng Chia Y Maø Khoâng Tuøy Thuaän Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Ni taêng ñaùnh kieàn chuøy ñeå chia y, ni Öu-baø-hoøa laø ngöôøi ñoaùn söï cuûa taêng laïi khoâng ñeán, Ni taêng sai ngöôøi ñeán keâu, baø lieàn noùi: “Toâi khoâng ñeán, coâ haõy ñi mau, vieäc laøm naøy laø phi phaùp, baát chaùnh, laø laø, laø tuøy duïc, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si. Toâi laø ngöôøi ñoaùn söï cuûa Taêng, taïi sao khoâng coù toâi maø laïi chia y, vì vaäy toâi khoâng ñi”, do nhaân duyeân naøy vieäc chia y khoâng thaønh. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni khi Taêng chia y laïi khoâng tuøy thuaän”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khi Taêng chia y maø khoâng tuøy thuaän thì phaïm Ba-daät-ñeà.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                                 113

Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy khoâng tuøy thuaän bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 68. Phaùp Moät Traêm Ba Möôi Taùm: Taêng Ñoaùn Söï Maø Khoâng Tuøy Thuaän Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Ni taêng ñaùnh kieàn chuøy ñeå ñoaùn söï, ni Öu-baø-hoøa laø ngöôøi ñoaùn söï cuûa taêng laïi khoâng ñeán, Ni taêng sai nguôøi ñeán keâu, baø lieàn noùi: “Toâi khoâng ñeán, coâ haõy ñi mau, vieäc laøm naøy laø phi phaùp, baát chaùnh, laø laø, laø tuøy duïc, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si. Toâi laø ngöôøi ñoaùn söï cuûa Taêng, taïi sao khoâng coù toâi maø laïi xöû ñoaùn, vì vaäy toâi khoâng ñi”, do nhaân duyeân naøy vieäc xöû ñoaùn khoâng thaønh. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni khi Taêng ñoaùn söï laïi khoâng tuøy thuaän”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khi Taêng ñoaùn söï maø khoâng tuøy thuaän thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy khoâng tuøy thuaän bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 69. Phaùp Moät Traêm Ba Möôi Chín: Khoâng Daën Gôûi Maø Vaøo Tuï Laïc Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø khoâng daën gôøi ngöôøi ôû phoøng khaùc maø ñi vaøo tuï laïc, sau ñoù Taêng phöôøng boãng phaùt hoûa, caùc ni ai naáy ñeàu mang y baùt cuûa mình ra, coù ngöôøi noùi: “Hay mang y baùt cuûa Thaâu-la-nan-ñaø ra”, laïi coù ngöôøi noùi: “Coâ aáy taùnh xaáu, öa noåi saân, maát thì noùi laø khoâng maát, chaùy thì noùi laø khoâng chaùy”, vì vaäy khoâng ai mang ra giuùp khieán y baùt ñeàu bò chaùy heát. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni khi ñi vaøo tuï laïc laïi khoâng nhaén gôûi ngöôøi khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc

114                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khi ñi vaøo tuï laïc maø khoâng nhaén gôûi ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy khoâng nhaén gôûi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 70. Phaùp Moät Traêm Boán Möôi: Tuïng Ñoïc Chuù Thuaät Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Ca-la voán laø ngoaïi ñaïo xuaát gia neân boû vieäc ñoïc tuïng kinh, luaät, luaän maø ñoïc tuïng caùc chuù thuaät. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi boû vieäc ñoïc tuïng kinh, luaät, luaän maø ñoïc tuïng caùc chuù thuaät”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni boû vieäc ñoïc tuïng kinh, luaät, luaän maø ñoïc tuïng caùc chuù thuaät thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni ñoïc tuïng chuù thuaät cho ñeán moät caâu keä thì phaïm Ba-daät-ñeà, moät chöông cuõng phaïm Ba- daät-ñeà, moät caâu cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø ñoïc chuù ñeå chöõa raêng, chuù trò ñau buïng, chuù trò ñoäc hoaëc chuù ñeå thuû hoä cho ñöôïc an oån. 71. Phaùp Moät Traêm Boán Möôi Moát: Daïy Baïch Y Ñoïc Tuïng Chuù Thuaät Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Ca-la voán laø ngoaïi ñaïo xuaát gia boû vieäc ñoïc tuïng kinh, luaät, luaän maø daïy cho treû con baïch y ñoïc tuïng caùc chuù thuaät. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi boû vieäc ñoïc tuïng kinh, luaät, luaän maø daïy cho treû con baïch y ñoïc tuïng caùc chuù thuaät”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                           115

Neáu Tyø-kheo-ni boû vieäc ñoïc tuïng kinh, luaät, luaän maø daïy cho treû con baïch y ñoïc tuïng caùc chuù thuaät thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni ñoïc tuïng chuù thuaät cho ñeán moät caâu keä thì phaïm Ba-daät-ñeà, moät chöông cuõng phaïm Ba- daät-ñeà, moät caâu cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø ñoïc chuù ñeå chöõa raêng, chuù trò ñau buïng, chuù trò ñoäc hoaëc chuù ñeå thuû hoä cho ñöôïc an oån. 72. Phaùp Moät Traêm Boán Möôi Hai: Laøm Vieäc Nhaø Cho Baïch Y Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït thöôøng lui tôùi nhaø ngöôøi, khi ñeán, vôï cuûa cö só nhôø coâ queùt nhaø, töôùi nöôùc, traûi giöôøng toøa, naáu aên… caùc vieäc, ni naøy ñeàu laøm theo lôøi. Thôøi gian sau coù moät thieän Tyø-kheo-ni ñeán, vôï cö só cuõng nhôø laøm giuùp caùc vieäc nhö theá, ni naøy noùi: “Toâi ñaâu phaûi laø noâ tyø maø phuïc dòch cho coâ”, vôï cö só noùi: “Coâ laø ngöôøi xaáu, kieâu maïn, vò ni ñeán tröôùc ñaây ñeàu laøm giuùp cho toâi”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi laøm vieäc nhaø cho baïch y”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni laøm caùc vieäc nhaø cho baïch y thì phaïm Ba-daät- ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni queùt nhaø cho baïch y thì phaïm Ba-daät-ñeà, töôùi röôùi… naáu aên ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy laøm bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu nghe theo lôøi ñoùng cöûa thì phaïm Ñoät-kieát-la. 73. Phaùp Moät Traêm Boán Möôi Ba: Khoâng Nhaén Gôûi Chuû Nhaø Maø Boû Ñi Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong nöôùc nhaèm ngaøy leã hoäi, caùc cö só laøm ñuû caùc moùn aên ngon thöùc uoáng mang ñeán trong vöôøn ôû ngoaøi thaønh ñeå vui chôi aên uoáng, chæ coù nhöõng ngöôøi vôï môùi cuôùi ôû laïi nhaø. Nhöõng ngöôøi vôï môùi cöôùi naøy sôï choàng veà hoaëc cha meï choàng ñeán neân ôû trong ngoaøi nhaø ngoaøi cöûa ñeàu traûi giöôøng toøa ñeïp chôø ñôïi hoï. Luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø saùng sôùm ñaép y mang baùt ñeán trong nhaø naøy,

116                                                                       BOÄ LUAÄT 6

nhöõng ngöôøi vôï môùi cöôùi naøy thaáy ni ñeán lieàn ñaûnh leã môøi ngoài roài ngoài phía tröôùc nghe thuyeát phaùp, Thaâu-la-nan-ñaø noùi phaùp xong roài nhaém maét chuù nguyeän thaät laâu, nhöõng ngöôøi naøy ñeàu ñöùng daäy boû ñi, khi ni môû maét ra thì thaáy khoâng coøn ai neân hoå theïn ñöùng daäy boû ñi. Gaàn nhaø naøy coù moät ngoõ heõm, keû xaáu rình raäp thaáy cöûa môû lieàn vaøo nhaø laáy caép giöôøng toøa ñaõ traûi mang ñi neân khi nhöõng ngöôøi vôï môùi cöôùi naøy trôû ra thì khoâng thaáy giöôøng toøa, cho laø Tyø-kheo-ni ñaõ mang veà tinh xaù neân sai ngöôøi ñeán ñoøi laïi, Tyø-kheo-ni giaän döõ vaø xaáu hoå neân khoâng lui tôùi nhaø naøy nöõa. Sau ñoù cö só ñi chôï thaáy ngöôøi baùn giöôøng toøa kia lieàn ñoaït laáy laïi roài sai ngöôøi ñeán noùi vôùi Tyø-kheo-ni: “Chuùng toâi ñaõ tìm ñöôïc giöôøng toøa ñaõ maát tröôùc ñoù, mong coâ haõy lui tôùi nhaø”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni vaøo nhaø baïch y ngoài treân giöôøng, khoâng nhaén gôûi chuû nhaø maø lieàn boû ñi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni vaùo nhaø baïch y ngoài treân giöôøng, khoâng noùi chuû nhaø maø lieàn boû ñi thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy khoâng noùi chuû nhaø bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 74. Phaùp Moät Traêm Boán Möôi Boán: Khoâng Hoûi Chuû Nhaø Lieàn Ngoài Treân Giöôøng Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät ñaïi thaàn taùnh öa saïch seõ, thích chæ trích loãi cuûa ngöôøi, khi ñi oâng daën vôï: “Caùc Tyø-kheo-ni khoâng saïch, maëc y cuõ raùch neáu vaøo nhaø, chôù cho hoï ngoài treân giöôøng cuûa toâi”. Vì theá khi thaáy ni Thaâu-la-nan-ñaø ñeán, ngöôøi vôï lieàn noùi y laïi lôøi cuûa ngöôøi choàng cho Thaâu-la-nan-ñaø nghe, ni naøy nghe roài lieàn noåi giaän noùi: “Doøng hoï caùc ngöôi coù hôn ta khoâng, nhaø caùc ngöôi coù hôn ta khoâng, neáu ta khoâng laøm Tyø-kheo-ni thì caùc ngöôi seõ phaûi cung caáp haàu haï ta”, noùi roài lieàn veùn y ngoài leân giöôøng, caùc cö só quôû traùch: “Sa- moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc, khi vaøo nhaø khoâng hoûi chuû maø lieàn ngoài leân giöôøng, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                           117

naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni, khi vaøo nhaø baïch y khoâng hoûi chuû nhaø maø lieàn ngoài leân giöôøng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni, khi vaøo nhaø baïch y khoâng hoûi chuû nhaø maø lieàn ngoài leân giöôøng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy ngoài bao nhieâu thì phaïm Ba- daät-ñeà baáy nhieâu. 75. Phaùp Moät Traêm Boán Möôi Laêm: Khoâng Bònh Maø Ñi Xe Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong nöôùc nhaèm ngaøy leã hoäi, caùc cö só laøm ñuû caùc moùn aên ngon thöùc uoáng mang ñeán trong vöôøn ôû ngoaøi thaønh ñeå vui chôi aên uoáng. Vôï cuûa caùc cö só naøy taém röûa saïch seõ, höông thôm thoa thaân, trang ñieåm ñeïp ñeõ, maëc y phuïc môùi ñeïp, trong ngoaøi ñeàu trang nghieâm. Khi Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït ñeán nhaø naøy thaáy vaäy lieàn laø muoán ñi ñaâu, ñaùp: “Chuùng toâi muoán ñeán trong vöôøng thöôûng ngoaïn, coâ muoán ñi theo khoâng?”, ñaùp laø muoán ñi, laïi hoûi: “Coâ muoán ñi xe hay ñi boä ?”, ñaùp: “Toâi laø noâ tyø cuûa caùc baø hay sao maø ñi boä”, vôï cö só noùi: “Coâ coù theå ñi xe khoâng?”, ñaùp: “Caùc baø ñi ñöôïc, sao toâi laïi khoâng ñi ñöôïc”, noùi roài lieàn cuøng ñi xe. Trong soá caùc ngöôøi nöõ naøy, ngöôøi coù choàng vì sôï choàng vaø cha meï choàng neân khi leân xe ñeàu ñoùng cöûa tröôùc cöûa sau, coøn ngöôøi chöa coù choàng thì ñeå cöûa môû; Tyø-kheo-ni naøy khoâng coù sôï gì neân cuõng ñeå cöûa môû vaø noùi cöôøi lôùn tieáng. Caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñi xe, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñi xe”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khoâng bònh maø ñi xe thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy khoâng bònh maø ñi xe bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu.

118                                                                      BOÄ LUAÄT 6

76. Phaùp Moät Traêm Boán Möôi Saùu: Se Keùo Tô Sôïi Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni trong tinh xaù Vöông vieân hoaëc ôû giöõa saân, trong giaûng ñöôøng, treân goø ñaát ñeàu coù ngöôøi laøm vieäc, hoaëc se keùo tô, hoaëc thaùo tô ra ñeå cuoän laïi, hoaëc ñaäp giuõ, hoaëc ñang quaán cuoán laïi thaønh cuoän tô. Luùc ñoù nhieàu töôùng quaân ñeán trong tinh xaù Vöông vieân thaáy roài lieàn noùi: “Neáu nhaø vua nghe thaáy vieäc naøy thì nhöõng y Khaâm-baø-la baèng loâng thoâ, loâng mòn, loâng taïp saéc… cuøng moät luùc laøm ñöôïcc nhieàu”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi se keùo tô”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni se keùo tô sôïi thì phaïm Ba-daät-ñeà Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni se keùo tô hay quaán cuoän laïi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy se keùo tô bao nhieâu thì phaïm Ba-daät- ñeà baáy nhieâu; phöông tieän muoán laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la. 77. Phaùp Moät Traêm Boán Möôi Baûy: Coät Daây Thaét Löng Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø ñöôïc chaát tieàn cuûa ngöôøi khaùc, nheùt vaøo trong thaét löng roài ñi vaøo trong chôï, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi nheùt tieàn vaøo trong thaé löng, ñi vaøo trong chôï nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi coät daây thaét löng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni coät daây thaét löng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni coät daây thaét löng thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu laøm daây thaét löng thì phaïm Ñoät-kieát-la, laøm cho ngöôøi khaùc coät cuõng Ñoät-kieát-la.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                            119

78. Phaùp Moät Traêm Boán Möôi Taùm: Caàm Duø Vaøo Nhaø Baïch Y Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït caàm duø ñi vaøo nhaø ngöôøi, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi caàm duø ñi vaøo nhaø ngöôøi, nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi caàm duø vaøo nhaø baïch y”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni caàm duø vaøo nhaø baïch y thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy caàm duø vaøo nhaø aïch y bao nhieâu thi phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 79. Phaùp Moät Traêm Boán Möôi Chín: Rôøi Truù Xöù Tyø-Kheo Ñi An Cö Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Tu-xaø-ña treû tuoåi ñoan chaùnh, ai cuõng muoán nhìn, quen bieát laâu vôùi con trai cuûa moät tröôûng giaû teân laø Uaát ña la, caû hai thöôøng cuøng noùi chuyeän vaø cuøng laøm vieäc. Uaát ña la ñang ôû tuï laïc Baùt-ña-la thuoäc nöôùc Kieàu-taùt-la neân Tu-xaø-ña rôøi khoûi truù xöù coù Tyø-kheo ñeå ñeán nöôùc ñoù an cö. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo- ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi rôøi khoûi truù xöù coù Tyø-kheo maø an cö”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni rôøi khoûi truù xöù coù Tyø-kheo maø an cö thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy rôøi khoûi bao nhieâu thì phaïm Ba- daät-ñeà baáy nhieâu. 80. Phaùp Moät Traêm Naêm Möôi: Khoâng Caàu Ba Vieäc Töï Töù Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït an cö xong, khoâng ñeán trong hai boä ñaïi taêng caàu ba vieäc töï töù noùi thaáy nghe

120                                                                      BOÄ LUAÄT 6

nghi. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni an cö xong, khoâng ñeán trong hai boä ñaïi taêng caàu ba vieäc töï töù noùi thaáy nghe nghi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni an cö xong, khoâng ñeán trong hai boä ñaïi taêng caàu ba vieäc töï töù noùi thaáy nghe nghi thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy khoâng ñeán caàu töï töù bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 81. Phaùp Moät Traêm Naêm Möôi Moát: Khoâng Caàu Giaùo Giôùi Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït moãi nöõa thaùng khoâng ñeán trong Taêng caàu giaùo giôùi. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi moãi nöõa thaùng khoâng ñeán trong Taêng caàu giaùo giôùi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni moãi nöõa thaùng khoâng ñeán trong Taêng caàu giaùo giôùi thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy khoâng caàu bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 82. Phaùp Moät Traêm Naêm Möôi Hai: Khoâng Ñeán Thoï Giaùo Giôùi Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït khoâng bònh maø khoâng ñeán thoï giaùo giôùi. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø- kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni khoâng bònh maø khoâng ñeán thoï giaùo giôùi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 46                                          121

möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khoâng bònh maø khoâng ñeán thoï giaùo giôùi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy khoâng ñeán bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu bònh thì khoâng phaïm.

122                                                                     BOÄ LUAÄT 6

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 47

LUAÄT NI (Tieáp Theo)

IV. MOÄT TRAÊM BAÛY MÖÔI TAÙM PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp theo) 83. Phaùp Moät Traêm Naêm Möôi Ba: Khoâng Hoûi Maø Lieàn Vaøo Trong Truù Xöù Tyø-Kheo Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù Tyø-kheo Ca-löu-la-ñeà-xaù qua ñôøi, baûy chò em cuûa thaày ñeàu laø Tyø-kheo-ni teân Thaâu-la-nan-ñaø, Chaâu-na- nan-ñaø, Ñeà xaù, Öu-ba-ñeà-xaù, Thaønh-ña-ñeà-xaù. Hoøa-leâ-ñeà-xaù vaø Laëc- xoa-ña-ñeà-xaù cuøng nhau gom cuûi goã hoûa thieâu thaân Tyø-kheo naøy roài thu laáy xöông coát xaây thaùp thôø. Sau ñoù coù Tyø-kheo teân Ca-ñaø töø nöôùc Hoøa kyø du haønh ñeán nöôùc Duy-da-ly, giöõa ñöôøng gaëp thaùp naøy lieàn hoûi laø thaùp cuûa ai, ñaùp laø thaùp cuûa tyø-kheo Ca-löu-la-ñeà-xaùù, Tyø-kheo naøy lieàn noùi: “Keû phaøm phu naøy caàn gì xaây thaùp”, noùi roài lieàn phaù hoaïi thaùp, phaù xong traûi giöôøng daây ngoài treân ñoù. Thaâu-la-nan-ñaø nghe Tyø-kheo Ca ñaø phaù thaùp roài traûi giöôøng ngoài treân ñoù lieàn noåi giaän baûo caùc em: “Haõy mang daây saét ñeán coät Tyø-kheo dính vaøo giöôøng”. Taêng phöôøng naøy gaàn ñöôøng ñi, luùc ñoù tröôûng laõo Öu-ba-ly ñi ngang qua nghe ñöôïc lôøi naøy lieàn ñeán noùi vôùi Ca-ñaø: “Thaày ngoài ôû ñaây, caùc Tyø-kheo-ni seõ ñeán coät thaày dính vaøo giöôøng ñaáy”, ñaùp: “Neáu hoï coät toâi dính vaøo giöôøng thì töø thaân hoâi thoái naøy toâi ñöôïc giaûi thoaùt”, Öu-ba-ly noùi: “Thaày tuy ñöôïc giaûi thoaùt nhöng caùc Tyø-kheo-ni naøy seõ phaïm ñaïi toäi”, Ca-ñaø nghe roài lieàn nhaäp ñònh aån thaân ngay nôi choã ngoài, Öu-ba-ly lieàn boû ñi. Khi caùc Tyø-kheo-ni naøy vaøo ñeán thì khoâng thaáy Tyø-kheo Ca-ñaø ñaâu, sôø vaøo giöôøng thì caûm thaáy coøn hôi aám lieàn noùi vôùi nhau: “Chaéc laø thôï hôùt toùc Öu-ba-ly thoâng baùo neân thaày aáy boû ñi roài”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 47                                           123

“Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø- kheo-ni nôi truù xöù coù Tyø-kheo, ôû ngoaøi cöûa khoâng hoûi maø lieàn vaøo”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nôi truù xöù coù Tyø-kheo, ôû ngoaøi cöûa khoâng hoûi maø lieàn vaøo thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy khoâng hoûi maø lieàn vaøo bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 84. Phaùp Moät Traêm Naêm Möôi Boán: AÁm ÔÙ Traû Lôøi Tyø-Kheo Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät khoâng ôû tröôùc Tyø-kheo-ni keát ñoàng giôùi maø ôû tröôùc Tyø-kheo taêng keát ñoàng giôùi roài baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày haõy ñeán noùi laïi cho Ni taêng”, noùi roài vaøo trong thaát toïa thieàn. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi nhau: “Phaät keát ñoàng giôùi roài baûo chuùng ta ñeán noùi laïi cho Ni taêng, vaäy ai coù theå ñeán noùi laïi cho ni taêng”, laïi noùi: “Tröôûng laõo Baït-ñeàà coù phöôùc ñöùc, coù oai löïc, danh tieáng vang khaép coù theå ñeán noùi laïi cho Ni taêng”, noùi roài lieàn cuøng nhau ñeán choã tröôûng laõo Baït-ñeàà noùi raèng: “Phaät keát ñoàng giôùi roài baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày haõy ñeán noùi laïi cho Ni taêng”, noùi roài vaøo trong thaát toïa thieàn. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi nhau: “Phaät keát ñoàng giôùi roài baûo chuùng ta ñeán noùi laïi cho Ni taêng, vaäy ai coù theå ñeán noùi laïi cho ni taêng”, laïi noùi: “Tröôûng laõo Baït-ñeà coù phöôùc ñöùc, coù oai löïc, danh tieáng vang khaép coù theå ñeán noùi laïi cho Ni taêng”. Vaäy nay tröôûng laõo neân ñeán trong tinh xaù Vöông vieân noùi laïi cho caùc Tyø-kheo-ni bieát”, tröôûng laõo Baït-ñeà im laëng nhaän lôøi, caùc Tyø- kheo ñaûnh leã höõu nhieãu roài ñi. Saùng hoâm sau tröôûng laõo ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong ñeán trong tinh xaù Vöông vieân, caùc Tyø-kheo-ni thaáy tröôûng laõo töø xa lieàn ñöùng daäy nghinh ñoùn môøi ngoài. Tröôûng laõo ngoài roài baûo taäp hoïp Ni taêng ñeán noùi raèng: “Phaät keát ñoàng giôùi, nay toâi vaø caùc coâ cuøng thoï trì”, caùc tröôûng laõo Tyø-kheo-ni ñeàu tuøy thuaän thoï trì, chæ coù Thaâu-la-nan-ñaø aám ôù khoâng tuøy thuaän thoï trì. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi aám ôù traû lôøi Tyø-kheo”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni aám ôù traû lôøi Tyø-kheo thì phaïm Ba-

124                                                                         BOÄ LUAÄT 6

daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy aám ôù traû lôøi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 85. Phaùp Moät Traêm Naêm Möôi Naêm: Noùi Lôøi Thoâ Khuûng Boá Ngöôøi Khaùc Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Ca-la voán laø ngoaïi ñaïo xuaát gia hay saân, thích tranh caûi. Khi cuøng caùc Tyø-kheo-ni khaùc tranh caûi, mieäng noùi ra lôøi thoâ ñeå khuûng boá ngöôøi khaùc nhö sau: “Vua laø ngöôøi toâi quen bieát, laø ñaøn vieät cuûa toâi; ñaïi thaàn      , cö só       ñeàu laø ngöôøi toâi quen bieát, ñeàu laø ñaøn vieät cuûa toâi. Toâi ñöïa vaøo theá löïc cuûa hoï ñeå trò coâ”, caùc ni nghe roài lieàn sôï haõi. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni khi cuøng caùc Tyø-kheo- ni khaùc tranh caûi, mieäng noùi ra lôøi thoâ ñeå khuûng boá ngöôøi khaùc nhö sau: “Vua          laø ngöôøi toâi quen bieát, laø ñaøn vieät cuûa toâi; ñaïi thaàn        , cö só       ñeàu laø ngöôøi toâi quen bieát, ñeàu laø ñaøn vieät cuûa toâi. Toâi ñöïa vaøo theá löïc cuûa hoï ñeå trò coâ”, khieán caùc ni nghe roài lieàn sôï haõi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khi cuøng caùc Tyø-kheo-ni khaùc tranh caûi noùi lôøi thoâ ñeå khuûng boá ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy noùi lôøi thoâ khuûng boá ngöôøi khaùc bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 86. Phaùp Moät Traêm Naêm Möôi Saùu: Hoä Tieác Cho Nhaø Baïch Y Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Thaâu-la-nan-ñaø öa thích lui tôùi nhaø ngöôøi, saùng sôùm coâ ñaõ ñeán tröôùc nhaø hoï hoaëc ñöùng trong saân, hoaëc ñöùng nôi cöûa lôùn, neáu thaáy coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo ñeán khaát thöïc ñeàu noùi vôùi hoï raèng: “Thöùc aên chöa laøm xong” hoaëc noùi “Khoâng coù chuû ôû nhaø”, noùi nhö vaäy ñeå ngaên hoï khaát thöïc. Nhöõng ngöôøi naøy do khoâng khaát thöïc ñöôïc neân quôû traùch: “Ngöôøi nöõ xaáu xa khoâng toát naøy hoä tieác cho nhaø ngöôøi, khieán chuùng ta khoâng khaát thöïc ñöôïc”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 47                                           125

vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi hoä tieác cho nhaø baïch y”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni hoä tieác cho nhaø baïch y thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy hoä tieác cho nhaø baïch y bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 87. Phaùp Moät Traêm Naêm Möôi Baûy: Thoï Thænh Maø Khoâng AÊn Phaät taïi nöôùc Ca-tyø-la veä, luùc ñoù coù Thích Ma-ha-nam thænh Phaät vaø hai boä Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, Thích Ma-ha-nam bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät cuøng hai boä Taêng ñeán nhaø ngoài vaøo choã ngoài, Thích Ma-ha-nam töï tay daâng caùc moùn aên ngon ra cuùng döôøng khieán cho taát caû ñeàu ñöôïc no ñuû. Luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït thoï côm ñaày baùt roài chan canh leân nhöng laïi khoâng aên maø ngoài nhìn ngoù boán phía. Thích Ma-ha-nam ñi tôùi lui xem ai aên, ai khoâng aên thì thaáy Tyø-kheo-ni naøy ngoài nhìn boán phía maø khoâng aên lieàn hoûi vì sao khoâng aên, ñaùp laø ñaõ aên tröôùc roài, laïi hoûi: “Sao laïi coøn thoï thöùc aên”, lieàn noùi: “Vaäy oâng haõy mang ñi”. Thích Ma-ha-nAm-laø ngöôøi toát neân khoâng quôû traùch, nhöng caùc cö só khaùc nghe thaáy roài lieàn quôû traùch: “Thích Ma-ha-nam cuùng döôøng chuùng Taêng nhö phuïng söï Ñaïi gia, Tyø-kheo-ni sao laïi hieän tieàn huûy nhuïc”. Phaät töø xa nghe thaáy vieäc naøy roài neân sau khi thoï thöïc xong trôû veà lieàn vì vieäc naøy nhoùm hai boä Taêng quôû traùch Tyø-kheo-ni naøy: “Thích Ma-ha-nam cuùng döôøng chuùng Taêng nhö phuïng söï Ñaïi gia, Tyø- kheo-ni sao laïi hieän tieàn huûy nhuïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay cho caùc Tyø-kheo-ni ñöôïc thöôøng thöôøng aên, vì sao, vì ngöôøi nöõ thích ñöôïc aên thöôøng thöôøng. Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñaõ thoï thænh maø khoâng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy ñaõ thoï thænh maø khoâng aên bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu.

126                                                                       BOÄ LUAÄT 6

88. Phaùp Moät Traêm Naêm Möôi Taùm: Chöa Cho Hoûi Maø Hoûi Phaät taïi nöôùc Thích thò, luùc ñoù coù Tyø-kheo-ni teân Kieát phaùt laøm phaùp sö thuyeát phaùp hay, khi gaëp moät Tyø-kheo nhoû tuoåi khoâng coù trí hueä saâu, lieàn hoûi nhöõng vieäc trong taïng luaän. Tyø-kheo naøy khoâng theå tuøy thuaän hoûi ñaùp, Tyø-kheo-ni naøy boû ñi vaø töï cao noùi vôùi caùc Tyø-kheo- ni raèng: “Hoâm nay toâi ñem nhöõng vieäc trong taïng luaän ra hoûi moät Tyø- kheo khieán vò aáy khoâng ñaùp ñöôïc”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø- kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo chöa cho hoûi maø lieàn hoûi nhöõng vieäc trong kinh luaät luaän”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo chöa cho hoûi nhöõng vieäc trong Kinh luaät luaän maø lieàn hoûi thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy hoûi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät- ñeà baáy nhieâu. 89. Phaùp Moät Traêm Naêm Möôi Chín: Taém Nôi Choã Ñaát Troáng Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït loûa hình taém nôi ñaát troáng, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi loûa hình taém nôi ñaát troáng, gioáng nhö daâm nöõ”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi loûa hình taém nôi ñaát troáng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni loûa hình taém nôi ñaát troáng thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy loûa hình taém bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 90. Phaùp Moät Traêm Saùu Möôi: Ñeo Ñoà Trang Söùc Cuûa Baïch Y Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït ñeo ñoà trang söùc cuûa baïch y, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 47                                           127

laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñeo ñoà trang söùc cuûa baïch y nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo- ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñeo ñoà trang söùc cuûa baïch y”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñeo ñoà trang söùc cuûa baïch y thì phaïm Ba-daät- ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy ñeo bao nhieâu thì phaïm Ba-daät- ñeà baáy nhieâu. 91. Phaùp Moät Traêm Saùu Möôi Moát: Xem Nghe Kyõ Nhaïc Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït coá yù ñeán xem ca muùa, nghe kyõ nhaïc, xem ñaøo haùt trang ñieåm, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi coá yù ñeán xem ca muùa, nghe kyõ nhaïc, xem ñaøo haùt trang ñieåm, nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi coá yù ñeán xem ca muùa, nghe kyõ nhaïc, xem ñaøo haùt trang ñieåm”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni coá yù ñeán xem ca muùa, nghe kyõ nhaïc, xem ñaøo haùt trang ñieåm thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni coá yù ñeán xem ca muùa, nghe kyõ nhaïc, xem ñaøo haùt trang ñieåm, nhìn thaáy thì phaïm Ba- daät-ñeà; khoâng nhìn thaáy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töø döôùi thaáp nhìn leân cao thaáy ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng thaáy ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; töø treân cao nhìn xuoáng döôùi neáu thaáy ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng thaáy ñuôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng coá yù ñeán hoaëc treân ñöôøng ñi ngang qua thì khoâng phaïm.

128                                                                    BOÄ LUAÄT 6

92. Phaùp Moät Traêm Saùu Möôi Hai: Nhôø Baïch Y Moå Baêng Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø trong hai ñöôøng ñaïi tieåu tieän sanh ung nhoït, lieàn nhôø baïch y moå roài baêng... Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni coù ung nhoït nôi choã kín laïi nhôø baïch y moå roài baêng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni coù ung nhoït nôi choã kín laïi nhôø baïch y moå roài baêng thì phaïm Ba-daät-ñeà . Ung nhoït coù ba: Moät laø ung nhoït töï sanh, hai laø do vaät laøm bò thöông thaønh ung nhoït, ba laø do bò gioù thaønh ung nhoït cöùng. Laïi coù ba loaïi: ung laïnh (laønh), ung noùng (ñoäc), ung cöùng (khoái u). Neáu Tyø-kheo- ni töï baêng ñöôïc maø khoâng moå ñöôïc thì nhôø ngöôøi khaùc moå; neáu töï moå ñöôïc maø khoâng baêng laïi ñöôïc thì nhôø ngöôøi khaùc baêng. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy nhôø baïch y moå vaø baêng laïi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 93. Phaùp Moät Traêm Saùu Möôi Ba: Cuøng Ñi Cuøng Ñöùng Cuøng Noùi Chuyeän Vôùi Ngöôøi Nam Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Tu-xaø-ña treû tuoåi ñoan chaùnh, ai cuõng muoán nhìn, quen bieát laâu vôùi con trai cuûa moät tröôûng giaû teân laø Uaát ña la, caû hai thöôøng cuøng ñi, cuøng ñöùng, cuøng ngoài, cuøng noùi chuyeän theá gian. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi cuøng ñi, cuøng ñöùng, cuøng ngoài, cuøng noùi chuyeän theá gian vôùi ngöôøi nam”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni cuøng ñi, cuøng ñöùng, cuøng ngoài, cuøng noùi chuyeän theá gian vôùi ngöôøi nam thì phaïm Ba-daät-ñeà . Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy cuøng ñi, cuøng ñöùng, cuøng ngoài, cuøng noùi chuyeän theá gian vôùi ngöôøi nam bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 94. Phaùp Moät Traêm Saùu Möôi Boán: Töï Thoa Chaø Thaân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 47                                         129

Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït töï duøng höông thôm, höông boät, vuïn hoà ma, caën hoà ma ñeå thoa chaø thaân. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi töï duøng höông thôm, höông boät, vuïn hoà ma, caën hoà ma ñeå thoa chaø thaân”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni töï duøng höông thôm, höông boät, vuïn hoà ma, caën hoà ma ñeå thoa chaø thaân thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy töï duøng höông thôm, höông boät, vuïn hoà ma, caën hoà ma ñeå thoa chaø thaân bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 95. Phaùp Moät Traêm Saùu Möôi Laêm: Nhôø Ngöôøi Khaùc Thoa Chaø Thaân Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït khoâng töï duøng höông thôm, höông boät, vuïn hoà ma, caën hoà ma ñeå thoa chaø thaân; maø sai Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di-ni, nöõ baïch y thoa chaø thaân. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi sai Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di-ni, nöõ baïch y duøng höông thôm, höông boät, vuïn hoà ma, caën hoà ma ñeå thoa chaø thaân ”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni sai ngöôøi khaùc duøng höông thôm, höông boät, vuïn hoà ma, caën hoà ma ñeå thoa chaø thaân thì phaïm Ba-daät-ñeà . Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy sai ngöôøi khaùc thoa chaø cho mình bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 96. Phaùp Moät Traêm Saùu Möôi Saùu: Ñoäi Toùc Giaû Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø ñoäi toùc giaû ñöùng nôi cuûa nhaø cuûa daâm nöõ; khi thaáy caùc cö só, Baø-la-moân ñeán gaàn lieàn giaãm leân chaân hoï, noùi raèng: “OÂng muoán cuøng toâi laøm vieäc daâm duïc phaûi khoâng?”, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñöùng nôi cöûa nhaø daâm nöõ, thaáy moïi ngöôøi ñeán lieàn giaãm leân chaân hoï vaø noùi lôøi naøy”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh

130                                                                       BOÄ LUAÄT 6

haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo- ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñoäi toùc giaû ñöng nôi cöûa nhaø daâm nöõ”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñoäi toùc giaû thì phaïm Ba-daät-ñeà . Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy ñoäi toùc giaû bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Phöông tieän laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la, laøm cho nguôøi khaùc ñoäi cuõng Ñoät-kieát-la . 97. Phaùp Moät Traêm Saùu Möôi Baûy: Ñi Xa Maø Khoâng Noùi Vôùi Tyø- Kheo-Ni Khaùc Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït coù nuoâi moät Thöùc-xoa-ma-na treû tuoåi, ñoan chaùnh saép thoï ñaïi giôùi; nhöng coù ngöôøi nam xaáu xa thaáy coâ sanh taâm tham duïc, nghó raèng: “Tyø-kheo- ni ñöôïc vua thuû hoä, khoâng theå cöôõng ñoaït ñöôïc. Phaùp cuûa tyø-kheo-ni laø phaûi ñeán trong Tyø-kheo thoï ñaïi giôùi, Ta ñôïi khi naøo Thöùc-xoa-ma-na naøy ñi thoï ñaïi giôùi, ta seõ baét coùc mang ñi”. Vì theá khi Thöùc-xoa-ma- na naøy vöøa ra khoûi truù xöù ñeán trong Tyø-kheo taêng thoï ñaïi giôùi, lieàn bò ngöôøi nam xaáu xa naøy baét coùc mang ñi. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni ñi xa maø khoâng noùi vôùi Tyø-kheo-ni trong Taêng phöôøng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ra khoûi cöûa ñi xa maø khoâng noùi vôùi Tyø-kheo-ni khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà . Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy ñi xa maø khoâng noùi vôùi Tyø- kheo-ni khaùc bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 98. Phaùp Moät Traêm Saùu Möôi Taùm: Duøng Baøn Chaûi Chaûi Ñaàu Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït duøng baøn chaûi chaûi ñaàu, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi duøng baøn chaûi chaûi ñaàu, gioáng nhö nöõ baïch y”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 47                                         131

laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi duøng baøn chaûi chaûi ñaàu”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni duøng baøn chaûi chaûi ñaàu thì phaïm Ba-daät-ñeà . Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy duøng baøn chaûi chaûi ñaàu bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 99. Phaùp Moät Traêm Saùu Möôi Chín: Nhôø Ngöôøi Khaùc Chaûi Ñaàu Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït nhôø ngöôøi khaùc chaûi ñaàu, caùc cö só traùch: “Coâ laø ngöôøi xuaát gia, chaûi ñaàu laøm chi”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi nhôø ngöôøi khaùc chaûi ñaàu”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo- ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nhôø ngöôøi khaùc chaûi ñaàu thì phaïm Ba-daät-ñeà . Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy nhôø ngöôøi khaùc chaûi ñaàu bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 100. Phaùp Moät Traêm Baûy Möôi: Duøng Löôïc Chaûi Ñaàu Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït töï duøng löôïc chaûi ñaàu. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi töï duøng löôïc chaûi ñaàu”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni töï duøng löôïc chaûi ñaàu thì phaïm Ba-daät-ñeà Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy duøng löôïc chaûi ñaàu bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 101. Phaùp Moät Traêm Baûy Möôi Moát: Nhôø Ngöôøi Khaùc Chaûi Ñaàu Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït nhôø ngöôøi khaùc chaûi ñaàu. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”,

132                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi nhôø ngöôøi khaùc chaûi ñaàu”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nhôø ngöôøi khaùc chaûi ñaàu thì phaïm Ba-daät-ñeà . Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy nhôø ngöôøi khaùc chaûi ñaàu bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 102. Phaùp Moät Traêm Baûy Möôi Hai: Buùi Ñaàu Toùc Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït buùi ñaàu toùc, caùc cö só traùch: “Coâ laø ngöôøi xuaát gia sao laïi buùi ñaàu toùc”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi buùi ñaàu toùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni buùi ñaàu toùc thì phaïm Ba-daät-ñeà Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy buùi ñaàu toùc bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 103. Phaùp Moät Traêm Baûy Möôi Ba: Nhôø Ngöôøi Buùi Ñaàu Toùc Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït nhôø ngöôøi khaùc buùi ñaàu toùc. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi nhôø ngöôøi khaùc buùi ñaàu toùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nhôø ngöôøi khaùc buùi ñaàu toùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy nhôø ngöôøi khaùc buùi ñaàu toùc bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 104. Phaùp Moät Traêm Baûy Möôi Boán: Ñaïi Tieåu Tieän Treân Coû Töôi Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù tröôùc cöûa Taêng phöôøng cuûa tyø-kheo- ni coù coû xanh töôi toát neân nhieàu ngöôøi thöôøng ñeán tuï taäp ngoài treân ñoù ñeå ngaém nhìn caùc Tyø-kheo-ni ra vaøo trong tinh xaù Vöông vieân, coù ngöôøi ñuøa côït noùi raèng: “Haõy nhìn xem Tyø-kheo-ni naøy maét leù, ngöôøi naøy muõi teït, ngöôøi naøy da traéng, ngöôøi naøy ñeïp, ngöôøi naøy coù oai nghi, ngöôøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 47                                           133

naøy khoâng coù oai nghi…”. Caùc Tyø-kheo-ni nghe nhöõng lôøi pheâ bình naøy trong loøng khoâng vui lieàn suy nghó: “Hoï tuï taäp ñeán ñaây cöôøi noùi laø vì coù coû xanh töôi, neáu khoâng coù coû xanh töôi naøy thì hoï seõ khoâng ñeán nöõa”, nghó roài lieàn ñaïi tieåu tieän leân coû xanh töôi khieán cho coû uùng thuùi vaø cheát khoâ. Caùc cö só traùch: “Caùc Tyø-kheo-ni naøy khoâng toát, khoâng coù nhaø xí ôû choã khuaát khaùc hay sao maø laïi ñi ñaïi tieåu tieän treân coû xanh töôi nhö theá”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi caùc Tyø-kheo-ni: “Caùc coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñaïi tieåu tieän treân coû xanh töôi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø- kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñaïi tieåu tieän treân coû xanh töôi thì phaïm Ba-daät- ñeà. Ba-daät-ñeà laø thieâu ñoát che ngaên, neáu khoâng saùm hoái toäi naøy coù theå chöôùng ngaïi thaáy ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni ñaïi tieåu tieän treân coû xanh töôi thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñaïi tieåu tieän treân coû töôi bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 105. Phaùp Moät Traêm Baûy Möôi Laêm: Coá yù laøm xuaát tinh Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu-la-nan-ñaø coá yù laøm xuaát tinh. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi coá yù laøm xuaát tinh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni coá yù laøm xuaát tinh thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy coá yù laøm xuaát tinh bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni ôû trong moäng xuaát tinh, khi tænh daäy suy nghó: “Phaät keát giôùi khoâng ñöôïc coá yù laøm xuaát tinh, nay ôû trong moäng xuaát tinh, chuùng ta phaûi laøm sao”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm hai boä Taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau:

134                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Neáu Tyø-kheo-ni coá yù laøm xuaát tinh thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø trong moäng. 106. Phaùp Moät Traêm Baûy Möôi Saùu: Nuoát Tinh Cuûa Ngöôøi Nam Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di voán coù quen bieát vôùi Tyø-kheo-ni Quaät-ña töø tröôùc neân thöôøng qua laïi chuyeän troø. Luùc ñoù Tyø-kheo-ni Quaät-ña nghe Ca-löu-ñaø-di du haønh hai thaùng vöûa trôû veà lieàn taém röûa saïch seõ, thoa daàu thôm, maëc y moûng ñeán choã Ca-löu-ñaø-di, ñaûnh leã roài ngoài ñoái dieän. Ca-löu-ñaø-di sanh taâm ñaém tröôùc neân nhìn chaêm chaêm Quaät-ña, Quaät-ña cuõng sanh taâm daém tröôùc neân nhìn chaêm chaêm Ca-löu-ñaø-di, Quaät-ña suy nghó: “Thaày aáy nhìn ta chaêm chaêm nhö vaäy aét cuõng sanh ñaém tröôùc, sao ta khoâng ôû tröôùc maët ñöùng ñi”. Luùc ñoù Ca-löu-ñaø-di chæ maëc coù Neâ-hoaøn-taêng, cuøng ñi qua laïi neân duïc taâm phaùt ñoäng, sôï phaïm giôùi neân khoâng daùm xuùc chaïm nhau, vì cöù nhìn chaêm chaêm nhau neân chaûy ra chaát baát tònh, do chaát baát tònh chaûy ra neân löûa duïc lieàn taét, voäi trôû veà choã ngoài. Quaät-ña suy nghó: “Thaày aáy trôû veà choã ngoài aét laø ñaõ chaûy ra chaát baát tònh”, nghó roài lieàn ñeán gaàn Ca-löu- ñaø-di noùi raèng: “Haõy ñöa y naøy cho toâi ñem veà giaët”, Ca-löu-ñaø-di lieàn ñoåi maëc y khaùc roài ñöa y naøy cho Quaät-ña mang veà giaët. Tyø-kheo-ni nay mang veà môû y ra laáy chaát baát tònh dính treân y ñeå vaøo trong nöõ caên, phaàn coøn laïi ñeå vaøo trong mieäng, lieàn thoï thai coù con phöôùc ñöùc, buïng caøng ngaøy caøng lôùn. Caùc Tyø-kheo-ni ñuoåi ra khoûi chuøa vaø maéng: “Coâ laø Tyø-kheo-ni xaáu xa, vì sao xuaát gia laïi laøm vieäc daâm duïc”, Quaät-ña noùi: “Toâi khoâng coù laøm vieäc daâm”, lieàn ñem söï vieäc treân keå laïi. Caùc Tyø-kheo-ni khoâng bieát laøm sao neân ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm hai boä Taêng roài hoûi Quaät-ña: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi nuoát tinh cuûa ngöôøi nam”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo-ni: “Caùc coâ chôù neân quôû traùch Tyø-kheo-ni naøy, ñaây khoâng phaûi laø phaù phaïm haïnh vì khoâng coù phaïm daâm, do nhaân duyeân nhö theá môùi coù thai. Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni nuoát tinh cuûa ngöôøi nam thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy nuoát bao nhieâu thì phaïm Ba- daät-ñeà baáy nhieâu. Moät traêm leû baûy: Phaùp moät traêm baûy möôi baûy: Taém nôi choã ngöôøi nam taém Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït ñeán taém nôi choã ngöôøi nam taém, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 47                                        135

xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñeán taém nôi choã ngöôøi nam taém, gioáng nhö daâm nöõ”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñeán taém nôi choã ngöôøi nam taém”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñeán taém nôi choã ngöôøi nam taém thì phaïm Ba-daät-ñeà . Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy ñeán taém choã ngöôøi nam taém bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. 108. Phaùp Moät Traêm Baûy Möôi Taùm: Ñöùng Ngay Cöûa Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït öa ñöùng ngay cöûa, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñöùng ngay nôi cöûa, gioáng nhö daâm nöõ”. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñöùng ngay nôi cöûa”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø- kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo-ni, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni ñöùng ngay nôi cöûa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tuøy ñöùng ngay cöûa bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu.

V. TAÙM PHAÙP BA LA ÑEÀ ÑEÀ XAÙ NI 1. Khoâng Bònh Maø Töï Ñoøi Söõa Phaät taïi nöôùc Ca-tyø-la veä, luùc ñoù coù Thích Ma-ha-nam thænh Phaät vaø hai boä Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, Thích Ma-ha-nam bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät cuøng hai boä Taêng ñeán nhaø ngoài vaøo choã ngoài, Thích Ma-ha-nam töï tay daâng caùc moùn aên ngon vôùi nöôùc söõa döôïc thaûo ra cuùng döôøng, khieán cho taát caû ñeàu ñöôïc no ñuû. Luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït thoï côm ñaày baùt roài chan nöôùc söõa thaûo döôïc leân, nhöng laïi khoâng aên maø ngoài nhìn ngoù boán phía. Thích Ma-ha-nam ñi tôùi lui

136                                                                     BOÄ LUAÄT 6

xem ai aên, ai khoâng aên thì thaáy Tyø-kheo-ni naøy ngoài nhìn boán phía maø khoâng aên lieàn hoûi vì sao khoâng aên, ñaùp: “OÂng coù söõa chöa naáu vôùi thaûo döôïc khoâng, neáu coù toâi seõ aên”, lieàn noùi: “Nöôùc söõa thaûo döôïc naøy raát boå döôõng, coâ neân aên; neáu coù söõa chöa naáu voái thaûo döôïc toâi seõ mang ra daâng cuùng”, laïi hoûi: “Vaäy oâng coù toâ, sanh toâ, thuïc toâ, daàu, caù, thòt, nem khoâng, neáu coù toâi seõ aên”, lieàn noùi: “Nöôùc söõa thaûo döôïc naøy raát boå döôõng, coâ neân aên; neáu coù toâ, sanh toâ… toâi seõ mang ra cuùng döôøng”, lieàn noùi: “OÂng neáu khoâng ñuû söùc vaø coù theå tuøy yù cuùng döôøng thì sao laïi thænh Phaät vaø Taêng. Neáu ngöôøi khaùc thænh thì hoï ñaõ tuøy yù cuùng döôøng roài, loaïi söõa chín naøy ôû ñaâu maø khoâng coù”. Thích Ma-ha-nam-laø ngöôøi toát neân khoâng quôû traùch, nhöng caùc tuøy tuøng cuûa Thích Ma-ha-nam nghe thaáy roài lieàn quôû traùch: “Thích Ma-ha-nam cuùng döôøng chuùng Taêng nhö phuïng söï Ñaïi gia, Tyø-kheo-ni sao laïi hieän tieàn huûy nhuïc”. Phaät töø xa nghe thaáy vieäc naøy roài neân sau khi thoï thöïc xong trôû veà lieàn vì vieäc naøy nhoùm hai boä Taêng quôû traùch Tyø-kheo-ni naøy: “Thích Ma-ha-nam cuùng döôøng chuùng Taêng nhö phuïng söï Ñaïi gia, Tyø-kheo-ni sao laïi hieän tieàn huûy nhuïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø-kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo-ni khoâng bònh maø töï ñoøi söõa cho mình, Tyø-kheo-ni naøy neân ñoái tröôùc caùc Tyø-kheo-ni noùi vieäc naøy, noùi raèng: “Toâi ñaõ phaïm phaùp ñaùng quôû traùch, khoâng phaûi ñaïo tuøy thuaän, ñaùng hoái loãi, toâi nay xin hoái loãi”. Ñaây laø phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni thöù nhaát. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu khoâng bònh maø ñoøi xin söõa, ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu xin cho ngöôøi bònh thì khoâng phaïm, hoaëc beân baø con ñoøi xin, hoaëc tröôùc ñaõ ñöôïc thænh hoaëc khoâng ñoøi hoûi maø töï ñöôïc thì khoâng phaïm. - Baûy phaùp sau laø ñoøi laïc, sanh toâ, thuïc toâ, daàu, caù, thòt vaø nem cuõng gioáng nhö phaùp thöù nhaát.

VI. BAÙT KÆNH PHAÙP Vaøo ngaøy boá taùt, Tyø-kheo-ni neân ñeán trong Taêng tuøy yù thænh moät Tyø-kheo ñeå thoï phaùp giaùo giôùi, Tyø-kheo-ni taêng phaûi hoøa hôïp, Ni taêng sai moät Tyø-kheo-ni cuøng moät baïn ni ñeán choã Tyø-kheo giaùo giôùi, ñaûnh leã roài baïch: “Tyø-kheo-ni taêng hoøa hôïp xin ñaûnh leã Tyø-kheo taêng hoøa hôïp caàu giaùo giôùi moãi nöõa thaùng, neáu coù giaùo giôùi gì, chuùng con seõ thoï trì”, Tyø-kheo noùi: “Phaät Baø-giaø-baø, Thích-ca-maâu-ni Ña-ñaø-a-giaø-ñoä A-la- ha-tam-mieäu-tam Phaät ñaø laø baäc tri giaû, kieán giaû ñaõ noùi baùt kænh phaùp cho Tyø-kheo-ni. taùm phaùp naøy laø:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 47                                          137

1. Tyø-kheo-ni duø moät traêm tuoåi haï, gaëp Tyø-kheo môùi thoï giôùi cuï tuùc phaûi kính nhöôøng ñaûnh leã. 2. Tyø-kheo-ni neân ñeán Tyø-kheo taêng caàu thoï giôùi cuï tuùc . 3. Neáu Tyø-kheo-ni phaïm Taêng taøn phaûi ôû trong hai boä Taêng xin phaùp nöõa thaùng Ma-na-ñoûa. 4. nôi truù xöù khoâng coù Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc an cö. 5. Tyø-kheo-ni an cö xong neân ñeán trong Tyø-kheo taêng caàu ba vieäc töï töù noùi toäi thaáy nghe nghi. 6. Tyø-kheo-ni moãi nöõa thaùng neân ñeán Tyø-kheo taêng thoï baùt kænh phaùp. 7. Neáu Tyø-kheo-ni muoán hoûi Tyø-kheo neân hoûi tröôùc: Xin pheùp ñöôïc hoûi veà Tu-ña-la, Tyø-ni, A-tyø-ñaøm”, neáu Tyø-kheo cho hoûi môùi ñöôïc hoûi, neáu khoâng cho thì khoâng ñöôïc hoûi. 8. Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc noùi toäi thaáy nghe nghi cuûa tyø-kheo. Tyø-kheo-ni sau khi thoï taùm phaùp naøy, vaøo luùc boá taùt neân ôû trong Ni taêng noùi laïi taùm phaùp naøy. Boá taùt xong, hoâm sau Tyø-kheo-ni thoï taùm phaùp naøy hoâm tröôùc neân trôû laïi choã Tyø-kheo giaùo giôùi, ñaûnh leã roài baïch raèng: “Tyø-kheo-ni taêng hoøa hôïp ñaûnh leã Tyø-kheo taêng hoøa hôïp, Tyø- kheo-ni taêng ñaõ boá taùt xong”. Tyø-kheo giaùo giôùi naøy vaøo luùc Taêng hoøa hôïp thuyeát giôùi khi nghe Tyø-kheo thuyeát giôùi hoûi: “Taêng nay hoøa hôïp ñeå laøm gì?”, neân ôû trong Taêng baïch: “Tyø-kheo-ni taêng hoøa hôïp ñaûnh leã Tyø-kheo taêng hoøa hôïp caàu giaùo giôùi moãi nöõa thaùng, neáu coù giaùo giôùi gì ñeàu seõ thoï trì”, Thöôïng toøa neân noùi: “Neáu Tyø-kheo-ni taêng ñaõ hoøa hôïp thì khoâng caàn taùc phaùp yeát ma giaùo giôùi”, Tyø-kheo naøy neân trôû ra noùi vôùi Tyø-kheo-ni: “Taêng baûo Tyø-kheo-ni taêng ñaõ hoøa hôïp thì khoâng caàn taùc phaùp yeát ma giaùo giôùi”. Tyø-kheo giaùo giôùi Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc xuaát giôùi, neáu xuaát giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la.

138                                                                      BOÄ LUAÄT 6

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 48

TUÏNG THÖÙ 8 PHAÙP

TAÊNG NHAÁT

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Neáu coù ngöôøi nam giaû hình daïng ngöôøi nöõ nhö töôùng ngöôøi nöõ, maëc y phuïc ngöôøi nöõ laïi theo phaùp nam töû caàu thoï giôùi thì coù ñaéc giôùi khoâng?”, Phaät noùi: “Ñaéc giôùi nhöng chuùng taêng maéc toäi”, laïi hoûi: “Neáu coù ngöôøi nöõ giaû hình daïng ngöôøi nam nhö töôùng ngöôøi nam, maëc y phuïc ngöôøi nAm- laïi theo phaùp ngöôøi nöõ caàu thoï giôùi thì coù ñaéc giôùi khoâng?”, Phaät noùi: “Ñaéc giôùi nhöng chuùng taêng maéc toäi”, laïi hoûi: “Neáu chöa cho xuaát gia maø lieàn cho thoï giôùi cuï tuùc thì coù ñaéc giôùi khoâng?”, Phaät noùi: “Ñaéc giôùi nhöng chuùng taêng maéc toäi”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo duï ñeä töû cuûa ngöôøi khaùc roài cho phaùp vaø y thöïc, caùc Thöôïng toøa quôû traùch: “Laøm sao giaùo hoùa ñöôïc ñeä töû nhö phaùp khi maø Luïc quaàn Tyø-kheo duï daãn ñi roài cho phaùp vaø y thöïc”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc duï ñeä töû cuûa ngöôøi khaùc roài cho phaùp vaø y thöïc, neáu duï thì phaïm Ñoät-kieát-la ” Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Neáu Tyø-kheo khoâng muoán phaûn giôùi hoaøn tuïc lieàn noùi vôùi ngöôøi: “Thaày haõy vì toâi laøm Hoøa thöôïng”, neáu kia vì laøm Hoøa thöôïng thì coù phaûn giôùi khoâng?”, Phaät noùi: “Khoâng phaûn giôùi vì laø lôøi noùi ñuøa”. Luùc ñoù Phaät hoûi A-nan: “Nhöõng ñöùa treû naøy treân böõa aên coù theå ñuoåi ñöôïc chim quaï hay khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, Phaät noùi: “Töø nay cho nhöõng ñöùa treû cho ñeán baûy tuoåi ñuoåi ñöôïc chim qua, ï ñöôïc laøm Sa-di goïi laø Khu oâ Sa-di”. Luùc ñoù vua Bình sa duøng phaùp saùu naêm nhuaàn moät laàn, caùc Tyø- kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Neân theo phaùp

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 48                                          139

cuûa vua”. Vua Bình-Sa-laïi duøng phaùp moät naêm coù saùu thaùng thieáu, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân theo phaùp cuûa vua, thaùng ñaàu cuûa muøa Xuaân ñuû thì thaùng thöù hai thieáu, thaùng thöù ba ñuû thì thaùng thöù boán thieáu; thaùng ñaàu cuûa muøa Haï ñuû thì thaùng thöù hai thieáu, thaùng thöù ba ñuû thì thaùng thöù boán thieáu; thaùng ñaàu cuûa muøa Ñoâng ñuû thì thaùng thöù hai thieáu, thaùng thöù ba ñuû thì thaùng thöù boán thieáu”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly laïi hoûi: “Nôi khoâng phaûi laø truù xöù cuûa tyø- kheo maø thuyeát giôùi thì coù goïi laø thuyeát giôùi khoâng?”, Phaät noùi: “Neáu Tyø-kheo-ni thuyeát giôùi thì goïi laø thuyeát giôùi”, laïi hoûi: “Sa-di thuyeát giôùi coù goïi laø thuyeát giôùi khoâng?”, Phaät noùi: “Khoâng goïi laø thuyeát giôùi, chæ ñöôïc nghe thuyeát giôùi vaø thoï tueá (töï töù), khoâng ñöôïc xeáp vaøo tuùc soá ñeå thuyeát giôùi, thoï tueá vaø laøm caùc yeát ma khaùc”. Laïi hoûi: “Tyø-kheo treân maët ñaát coù ñöôïc gôûi thanh tònh cho Tyø-kheo ôû treân khoâng trung khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Tyø-kheo ôû treân khoâng trung coù ñöôïc gôûi thanh tònh cho Tyø-kheo ôû treân maët ñaát khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Caû hai ñeàu ôû treân khoâng trung coù ñöôïc gôûi thanh tònh khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Tyø-kheo ôû trong giôùi coù ñöôïc gôûi thanh tònh cho Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi khoâng?”, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc, neáu hieäp giôùi hay cuøng trong giôùi thì ñöôïc”. Laïi hoûi: “Tyø-kheo treân maët ñaát coù ñöôïc gôûi duïc thanh tònh cho Tyø-kheo ôû treân khoâng trung khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Tyø-kheo ôû treân khoâng trung coù ñöôïc gôûi duïc thanh tònh cho Tyø-kheo ôû treân maët ñaát khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Caû hai ñeàu ôû treân khoâng trung coù ñöôïc gôûi duïc thanh tònh khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Tyø-kheo ôû trong giôùi coù ñöôïc gôûi duïc thanh tònh cho Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi khoâng?”, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc, neáu hieäp giôùi hay cuøng trong giôùi thì ñöôïc”. Laïi hoûi: “Tyø-kheo treân maët ñaát coù ñöôïc gôûi duïc cho Tyø-kheo ôû treân khoâng trung khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Tyø-kheo ôû treân khoâng trung coù ñöôïc gôûi duïc cho Tyø-kheo ôû treân maët ñaát khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Caû hai ñeàu ôû treân khoâng trung coù ñöôïc gôûi duïc khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Tyø-kheo ôû trong giôùi coù ñöôïc gôûi duïc cho Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi khoâng?”, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc, neáu hieäp giôùi hay cuøng trong giôùi thì ñöôïc”. Laïi hoûi: “Tyø-kheo treân maët ñaát coù ñöôïc gôûi duïc yeát ma cho Tyø-kheo ôû treân khoâng trung khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Tyø-kheo ôû treân khoâng trung coù ñöôïc gôûi duïc yeát ma cho Tyø-kheo ôû treân maët ñaát khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Caû hai ñeàu ôû treân khoâng trung coù ñöôïc gôûi duïc yeát ma khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Tyø-kheo ôû trong giôùi coù ñöôïc gôûi duïc yeát ma cho Tyø-kheo ôû ngoaøi

140                                                                            BOÄ LUAÄT 6

giôùi khoâng?”, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc, neáu hieäp giôùi hay cuøng trong giôùi thì ñöôïc”. Laïi hoûi: “Tyø-kheo treân maët ñaát coù ñöôïc gôûi duïc kieát giôùi cho Tyø-kheo ôû treân khoâng trung khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Tyø-kheo ôû treân khoâng trung coù ñöôïc gôûi duïc kieát giôùi cho Tyø-kheo ôû treân maët ñaát khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Caû hai ñeàu ôû treân khoâng trung coù ñöôïc gôûi duïc kieát giôùi khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Tyø-kheo ôû trong giôùi coù ñöôïc gôûi duïc kieát giôùi cho Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi khoâng?”, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc, neáu hieäp giôùi hay cuøng trong giôùi thì ñöôïc”. Laïi hoûi: “Neáu khoâng xaû giôùi tröôùc thì coù ñöôïc keát giôùi môùi roäng hay heïp hôn hay khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Coù ñöôïc ñeàu cuøng keát giôùi hay khoâng?”, Phaät baûo: “Neáu noùi chu vi töôùng ngoaøi vaø töôùng trong thì ñöôïc”, laïi hoûi: “Coù khi naøo kieát giôùi roài khoâng theo yeát ma maø xaû hay khoâng?”, Phaät baûo: “Coù, neáu ôû beân trong töôøng, haøo”. Laïi hoûi: “Tyø-kheo ôû treân caây coù ñöôïc keát giôùi khoâng?”, Phaät baûo: “Neáu khi yeát ma, soá chuùng ñuû thì ñöôïc”, laïi hoûi: “Neáu Taêng bò phaù coù ñöôïc keát giôùi khoâng?”, Phaät baûo: “Neáu nhö phaùp keát giôùi thì ñöôïc”. Laïi hoûi: “Phaät phaùp thôøi quaù khöù truï ôû ñôøi bao laâu?”, Phaät baûo: “Tuøy thuoäc Tyø-kheo thanh tònh, khoâng hoaïi phaùp thuyeát giôùi thì goïi laø chaùnh phaùp truï ôû ñôøi”, laïi hoûi: “Phaät phaùp ñôøi vò laïi truï ôû ñôøi bao laâu”, Phaät baûo: “Tuøy thuoäc Tyø-kheo thanh tònh, khoâng hoaïi phaùp thuyeát giôùi thì goïi laø chaùnh phaùp truï ôû ñôøi”, laïi hoûi: “Chaùnh phaùp hieän taïi cuûa Theá toân truï ôû ñôøi bao laâu?”, Phaät baûo: “Cuõng tuøy thuoäc Tyø-kheo thanh tònh, khoâng hoaïi phaùp thuyeát giôùi thì goïi laø chaùnh phaùp truï ôû ñôøi”. Laïi hoûi: “Tyø-kheo ôû trong tuï laïc ban ñaàu xaây caát Taêng phöôøng ñöôïc kieát giôùi phaïm vi laø bao nhieâu?”, Phaät baûo: “Tuøy thuoäc vaøo tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, phaïm vi bao nhieâu laø choã quay laïi cuûa hoï”, laïi hoûi: “Tyø- kheo ôû A-lan-nhaõ ban ñaàu xaây caát Taêng phöôøng ñöôïc keát giôùi phaïm vi laø bao nhieâu?”, Phaät baûo: “Phaïm vi caùc phía laø moät Caâu-loâ-xaù, caùc Tyø- kheo chæ ñöôïc trong phaïm vi moät Caâu-loâ-xaù naøy cuøncg ôû moät choã laøm yeát ma boá taùt, khoâng ñöôïc bieät chuùng laøm yeát ma thuyeát giôùi, neáu bieät chuùng laøm thì maéc toäi”. Laïi hoûi: “Khi phaùp dieät thì keát giôùi coù goïi laø keát giôùi khoâng?”, Phaät baûo: “Khoâng goïi laø keát giôùi, vì khi phaùp dieät thì taát caû keát giôùi, taát caû thoï giôùi, taát caû giôùi phaùp, taát caû yeát ma ñeàu dieät”. Laïi hoûi: “Neáu Tyø-kheo laøm yeát ma maïng chung, caùc Tyø-kheo khaùc khoâng bieát giôùi töôùng thì coù ñöôïc xaû giôùi khoâng?”, Phaät baûo: “Ñöôïc xaû”, laïi hoûi: “Tyø-kheo caát Taêng phöôøng treân nuùi, coù ñöôïc an cö döôùi nuùi caùch khoaûng möôøi Caâu-loâ-xaù hay khoâng?”, Phaät baûo ñöôïc, laïi hoûi: “ÔÛ nôi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 48                                            141

naøo cho vaät an cö?”, Phaät baûo: “Neân cho ôû choã an cö”; laïi hoûi: “Tyø- kheo caát Taêng phöôøng döôùi nuùi, coù ñöôïc an cö treân nuùi caùch khoaûng möôøi Caâu-loâ-xaù hay khoâng?”, Phaät baûo ñöôïc, laïi hoûi: “ÔÛ nôi naøo cho vaät an cö?”, Phaät baûo: “Neân cho ôû choã an cö”. Laïi hoûi: “Neáu Taêng bò phaù laøm hai boä, trong moät boä coù Tyø-kheo xuaát giôùi cho ñeán trôøi saùng thì coù goïi laø phaù an cö khoâng, coù maât y vaø coù maéc toäi traùi lôøi khoâng?”, Phaät baûo: “Khoâng phaù an cö, khoâng maát y, chæ maéc toäi traùi lôøi”. Laïi hoûi: “Neân ôû ñaâu thoï phaùp xuaát giôùi baûy ngaøy?”, Phaät baûo: “Neân ôû trong giôùi thoï”, laïi hoûi: “Theo ai thoï?”, Phaät baûo: “Neân theo naêm chuùng laø Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni maø thoï”, laïi hoûi: “Coù ñöôïc taâm nieäm thoï phaùp xuaát giôùi baûy ngaøy khoâng?”, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc, tröø naêm haïng ngöôøi: Ngöôøi ôû A-lan-nhaõ, ngöôøi ôû moät mình, ngöôøi ñi xa, ngöôøi bònh laâu daøi, ngöôøi ôû beân baø con vaøo thôøi theá maát muøa ñoùi keùm”. Laïi hoûi: “Neáu Tyø-kheo coù baø con laø ngoaïi ñaïo thænh môøi ñeán döï leã teá trôøi Ma heâ thuû la, trôøi Kieàn ñaø, trôøi ma ni Baït-ñaøø; Tyø-kheo coù ñöôïc phaù an cö ñeå ñi hay khoâng?”, Phaät baûo: “Ñöôïc ñi, vì vieäc laøm kia thanh tònh”, laïi hoûi: “Neáu Tyø-kheo tuïng A-haøm khoâng thoâng lôïi muoán ñöôïc thoâng lôïi hoaëc muoán hoûi nghi neân muoán theo ngöôøi khaùc thoï hoïc thì coù ñöôïc phaù an cö ñeå ñi hay khoâng?”, Phaät baûo ñöôïc, laïi hoûi: “Neáu Tyø- kheo chöa ñöôïc muoán caàu cho ñöôïc, chöa hieåu muoán caàu cho hieåu, chöa chöùng mioán caàu cho chöùng thì coù ñöôïc phaù an cö ñeå ñi hay khoâng?”, Phaät baûo ñöôïc. Coù Tyø-kheo baïch Phaät: “Neân duøng loaïi da naøo ñeå laøm giaøy da?”, Phaät ñaùp nhö trong phaùp Taïp ñaõ noùi. Laïi hoûi: “Sao goïi laø ngoài treân da?”, Phaät baûo: “Maëc treân thaân goïi laø ngoài treân da”, laïi hoûi: “Sao goïi laø naèm treân da?”, Phaät baûo: “Hoâng chaïm dính goïi laø naèm”, laïi hoûi: “Sao goïi laø maëc?”, Phaät baûo: “Töø döôùi chaân leân ñeán roán thì goïi laø maëc”. Laïi hoûi: “Da, thòt, maùu, gaân cuûa Sö töû coù ñöôïc aên khoâng?”, Phaät baûo: “Taát caû khoâng ñöôïc aên”, laïi hoûi: “Da, thòt, maùu, gaân cuûa Nai ñen coù ñöôïc aên khoâng?”, Phaät baûo: “Tröø da, taát caû thöù khaùc ñöôïc aên”, laïi hoûi: “Tröôùc ñaây Phaät coù daïy laø khoâng ñöôïc aên thòt soáng, maùu töôi; nhöng neáu bò bònh maø khoâng coù thuoác khaùc chöõa trò thì ñöôïc duøng phaûi khoâng?”, Phaät baûo: “Neáu khoâng coù thuoác khaùc chöõa trò thì ñöôïc duøng, neáu coù thuoác khaùc thì khoâng ñöôïc duøng, neáu duøng thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù Tyø-kheo maéc bònh tró, thaày thuoác Kyø vöïc baûo neân duøng dao caét, Tyø-kheo noùi: “Phaät khoâng cho duøng dao caét”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo neân duøng moùng tay baám, baám khoâng ñöùt, Phaät baûo neân duøng tre lau caét, cuõng

142                                                                      BOÄ LUAÄT 6

khoâng ñöùt, Phaät baûo: “Neân ñeán choã khuaát duøng dao caét”. Khi vua Bình sa maïng chung, caùc Tyø-kheo noùi vôùi nhau: “Vua Bình sa maát, chuùng ta khoâng phaïm noäi tuùc phaûi khoâng?”, Phaät baûo: “Khoâng phaïm noäi tuùc vì vua A-xaø-theá ñaõ thay choã”. Coù Tyø-kheo cuøng ñi ñöôøng, gaùnh giuøm thöùc aên cho Sa-di, tònh nhôn. Ñeán giôø aên, tònh nhôn trao thöùc aên cho Tyø-kheo, Tyø-kheo khoâng thoï vì sôï phaïm taøn tuùc thöïc, Phaät baûo: “Neáu gaùnh giuøm thöùc aên cho ngöôøi khaùc thì aên khoâng phaïm”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Y khoâng caét roïc coù ñöôïc thoï trì khoâng?”, Phaät baûo ñöôïc, laïi hoûi: “Coù ñöôïc maëc vaøo tuï laïc khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Neân caét roïc nhö theá naøo?”, Phaät baûo: “Neân daøi naêm khuyûu tay, roäng ba khuyûu tay. Neáu vaûi khoâng ñuû thì ñöôïc caát chöùa ba loaïi y caét roïc laø thöôïng, trung vaø haï. Y baäc thöôïng chieàu daøi naêm khuyûu tay, chieàu roäng ba khuyûu tay; y baäc haï chieàu daøi boán khuyûu tay, chieàu roäng hai khuyûu tay röôõi; y baäc trung ôû khoaûng giöõa hai loaïi y treân”. Coù Tyø-kheo duøng daây coät Neâ-hoaøn-taêng neân bò raùch, Phaät baûo: “Neân laøm y Caâu-tu-la ñeå maëc”, laïi hoûi: “Tyø-kheo coù ñöôïc thoï y Caâu- tu-la khoâng?”, Phaät baûo: “Khoâng neân thoï, khi naøo Neâ-hoaøn-taêng bò raùch môùi ñöôïc laøm y Caâu-tu-la ñeå maëc”. Nöôùc Kieàu-taùt-la coù ngöôøi cuùng döôøng y cho Taêng, caùc Tyø-kheo khoâng bieát chia y nhö theá naøo, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân chia laøm boán phaàn, ba phaàn cho Tyø-kheo, moät phaàn cho Sa-di”. Nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät Tyø-kheo cheát, caùc Tyø-kheo khoâng bieát chia y baùt nhö theá naøo, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân chia laøm boán phaàn, ba phaàn cho Tyø-kheo, moät phaàn cho Sa-di”. Luùc ñoù tinh xaù Kyø-hoaøn môùi laøm xong, moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø-kheo ñeàu nhoùm hoïp laïi, caùc cö só thaáy ñaïi chuùng tuï hoïp neân cuùng y cho Tyø-kheo taêng, caùc Tyø-kheo khoâng thoï, noùi laø Phaät chöa cho thoï y cuùng cho Taêng, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo cho thoï. Laïi coù ngöôøi cuùng y cho Tyø-kheo-ni taêng, caùc Tyø-kheo-ni khoâng thoï, noùi laø Phaät chöa cho thoï y cuùng cho ni taêng, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo cho thoï. Laïi coù ngöôøi cuùng y cho hai boä Taêng, hai boä Taêng khoâng thoï, noùi laø Phaät chöa cho thoï y cuùng cho hai boä Taêng, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo cho thoï. Sau khi thoï y xong, hai boä Taêng khoâng bieát chia y nhö theá naøo, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân chia laøm boán phaàn, ba phaàn cho Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni, moät phaàn cho Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di vaø Sa-di-ni”. Laïi coù cö só thaáy ñaïi chuùng nhoùm hoïp neân cuùng y cho Tyø-kheo taêng, taâm mong muoán moät Tyø-kheo noùi laø toát laém, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 48                                            143

“Cho noùi toát laém, ngöôøi noùi phaûi ôû treân maët ñaát, khoâng ñöôïc ôû choã xa nghe; cho ôû treân goø ñaát nhöng cuõng khoâng ñöôïc ôû choã xa nghe”. Laïi coù cö só thaáy ñaïi chuùng nhoùm hoïp neân cuùng y cho Tyø-kheo taêng, taâm mong muoán ñeå y treân giaù y roài mang vaøo trong Taêng thì toát, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo cho. Laïi coù cö só thaáy ñaïi chuùng nhoùm hoïp neân cuùng y cho Tyø-kheo taêng, taâm mong muoán cho moät ngöôøi khen ngôïi Taêng thì toát, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho khen ngôïi, ngöôøi khen ngôïi Taêng neân noùi: “Taêng trì giôùi ñaày ñuû, nieäm ñaày ñuû, tam muoäi ñaày ñuû, trí hueä ñaày ñuû, giaûi thoaùt ñaày ñuû, ñoä tri kieán ñaày ñuû, Hoïc, Voâ hoïc, Caâu giaûi thoaùt, höôùng quaû, ñaéc quaû”. Trong Taêng coù vò chöa ñaéc ñaïo, nghi khoâng daùm thoï phaàn y, noùi raèng: “Toâi khoâng phaûi laø baäc Hoïc, Voâ hoïc, Caâu giaûi thoaùt, cuõng khoâng phaûi laø baäc höôùng quaû, ñaéc quaû neân khoâng daùm thoï phaàn”, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân thoï, neáu baûn thaân trì giôùi cuøng Taêng hoøa hôïp, caáu thoaùt ly sanh töû, höôùng ñeán Nieát-baøn, khoâng caàu thoï thaân sau, tu haønh ba nghieäp, toïa thieàn, tuïng kinh, trôï giuùp vieäc taêng. Haønh giaû nhö theá thì ñöôïc thanh tònh thoï phaàn”. Luùc ñoù Phaät cuøng naêm traêm A-la-haùn vaøo thaønh Thuû ba, ñeán nhaø tröôûng giaû Thö tyø kieàn noa thoï phaàn thöùc aên roài ñeán beân ao A-naäu-ñaït thoï thöïc. Loäc töû maãu nghe tin naøy roài sanh taâm tín kính beàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài baïch Phaät raèng: “Theá toân, con nay ñeán choã Phaät xin bieät thænh naêm traêm vò A-la-haùn ngaøy mai ñeán nhaø con thoï thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi. Loäc töû maãu bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã, höõu nhieàu roài ñi. Veà nhaø, ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn caùc moùn aên ngon, saùng hoâm sau traûi toøa roài ñeán baïch Phaät bieát thôøi, tröôûng laõo A-nan ñeán nhaän laáy phaàn thöùc aên cuûa Phaät mang veà. Luùc ñoù naêm traêm vò A-la-haùn moãi ngöôøi töï duøng thaàn tuùc ñi ñeán nhaø cuûa Loäc töû maãu, coù ngöôøi vaøo töø cöûa soå, coù ngöôøi töø treân hö khoâng hieän xuoáng, coù ngöôøi töø döôùi maët ñaát hieän leân, coù ngöôøi hieän ra ngay treân choã ngoài… Loäc töû maãu thaáy chuùng taêng ngoài xong lieàn töï tay daâng thöùc aên cuùng döôøng. Luùc ñoù A-nan mang thöùc aên veà, roùt nöôùc roài trao thöùc aên cho Phaät, Phaät thoï thöïc xong, A-nan thu baùt roài baïch Phaät: “Theá toân, hoâm nay Loäc töû maãu bieät thænh naêm traêm A-la-haùn thoï thöïc”, Phaät hoûi: “Trong Taêng coù thænh moät Tyø- kheo naøo khoâng?”, ñaùp laø khoâng coù, Phaät noùi: “Neáu Loäc töû maãu ôû trong Taêng coù thænh moät Tyø-kheo naøo thì thaân sau seõ ñöôïc ñaïi coâng ñöùc, ñaïi quaû baùo vaø ñöôïc ñaïi lôïi ích”. Luùc ñoù taát caû khaép nôi xa gaàn ñeàu nghe bieát Phaät noùi laø neáu ôû trong Taêng coù thænh moät ngöôøi naøo thì seõ ñöôïc ñaïi phöôùc ñöùc hôn laø bieät thænh naêm traêm vò A-la-haùn. Coù cö só Baø-la-moân tín taâm cuùng döôøng cho Taêng böõa tieåu thöïc,

144                                                                       BOÄ LUAÄT 6

böõa ngoï thöïc vaø thöùc aên Ñaùt-baùt-na, taâm mong muoán Phaät cho moät ngöôøi khen ngôïi Taêng thì toát, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho khen ngôïi, ngöôøi khen ngôïi Taêng neân noùi: “Taêng trì giôùi ñaày ñuû, nieäm ñaày ñuû, tam muoäi ñaày ñuû, trí hueä ñaày ñuû, giaûi thoaùt ñaày ñuû, ñoä tri kieán ñaày ñuû, Hoïc, Voâ hoïc, Caâu giaûi thoaùt, höôùng quaû, ñaéc quaû”. Trong Taêng coù vò chöa ñaéc ñaïo, nghi khoâng daùm thoï thöïc, noùi raèng: “Toâi khoâng phaûi laø baäc Hoïc, Voâ hoïc, Caâu giaûi thoaùt, cuõng khoâng phaûi laø baäc höôùng quaû, ñaéc quaû neân khoâng daùm thoï thöïc”, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân thoï, neáu baûn thaân trì giôùi cuøng Taêng hoøa hôïp, caáu thoaùt ly sanh töû, höôùng ñeán Nieát baøn, khoâng caàu thoï thaân sau, tu haønh ba nghieäp, toïa thieàn, tuïng kinh, trôï giuùp vieäc taêng. Haønh giaû nhö theá thì ñöôïc thanh tònh thoï thöïc”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Khi Taêng thoï y Ca-hi-na, coù Tyø-kheo ôû trong ñoù maø khoâng goïi laø thoï khoâng?”, laïi hoûi: “Khi Taêng thoï y Ca-hi-na, cmoät Tyø-kheo khoâng coù ôû trong ñoù maø ñöôïc goïi laø thoï khoâng?”, laïi hoûi: “Khi Taêng xaû y Ca-hi-na, coù Tyø-kheo ôû trong ñoù maø khoâng goïi laø xaû khoâng?”, laïi hoûi: “Laïi coù Tyø-kheo khoâng coù ôû trong ñoù maø ñöôïc goïi laø xaû khoâng?”, Phaät ñaùp nhö trong phaùp Taïp ñaõ noùi. Laïi hoûi: “Sa-di ñaéc giôùi coù ñöôïc ngaên ngöôøi khaùc khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Coù ñöôïc thoï lôøi ngöôøi khaùc baûo maø ngaên khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Coù ñöôïc ngaên yeát ma khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Baïch y coù ñöôïc ngaên khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Sa-di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø-kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø-kheo-ni, ngöôøi vieät teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông, nhöõng ngöôøi nhö theá coù ñöôïc ngaên khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Ngöôøi ôû treân maët ñaát coù ñuôïc ngaên ngöôøi ôû treân hö khoâng, ngöôøi ôû treân hö khoâng coù ñöôïc ngaên ngöôøi ôû treân maët ñaát, ngöôøi ôû trong giôùi coù ñöôïc ngaên ngöôøi ôû ngoaøi giôùi, ngöôøi ôû ngoaøi giôùi coù ñöôïc ngaên ngöôøi ôû trong giôùi, ngöôøi khoâng ñeán trong Taêng, ngöôøi khoâng baïch chuùng taêng, ngöôøi phaù giôùi vaø taâm nieäm muoán ngaên thì coù ñöôïc ngaên khoâng?”, Phaät baûo ñeàu khoâng ñöôïc ngaên, laïi hoûi: “Sa-di ñaéc giôùi coù ñöôïc laøm yeát ma khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Ngöôøi maø tröôùc kia ñaõ phaïm troïng toäi, giaëc giaû laøm Tyø-kheo, ngöôøi maø khi coøn baïch y ñaõ phaù giôùi; hoaëc ngöôøi tröôùc noùi laø toâi phaù giôùi, sau ñoù môùi laøm yeát ma thì coù ñöôïc goïi laø yeát ma khoâng?”, Phaät baûo ñeàu khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Neáu ngöôøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 48                                          145

laøm yeát ma tröôùc roài môùi noùi laø toâi phaù giôùi thì coù ñöôïc goïi laø yeát ma khoâng?”, Phaät baûo ñöôïc, laïi hoûi: “Neáu luùc thoï giôùi, keát giôùi ñeå laøm yeát ma thoï giôùi, laøm xong coù xaû yeát ma khoâng?”, Phaät baûo coù, laïi hoûi: “Neân xaû loaïi yeát ma naøo?”, Phaät baûo: “Neân xaû yeát ma keát giôùi”, laïi hoûi: “Neáu coù ngöôøi thoï giôùi, ngöôøi laøm yeát ma chöa thoï ñaïi giôùi thì coù xaû yeát ma khoâng?”, Phaät baûo coù, hoûi laø vì sao, Phaät baûo: “Vì ngöôøi laøm yeát ma laø baïch y thì xaû taát caû caùc yeát ma”, laïi hoûi: “Neáu coù ngöôøi bò taãn, taâm hoái, haï yù maø ôû ngoaøi giôùi laøm yeát ma xaû taãn cho thì coù goïi laø ñöôïc xaû khoâng?”, Phaät baûo: “Ñöôïc xaû nhöng caùc Tyø-kheo maéc toäi”, laïi hoûi: “Phaïm toäi gì neân cho yeát ma Khoå thieát?”, Phaät baûo laø ñaáu tranh, laïi hoûi: “Phaïm toäi gì neân cho yeát ma y chæ?”, Phaät baûo laø thöôøng thöôøng phaïm giôùi, laïi hoûi: “Phaïm toäi gì neân cho yeát ma Khu xuaát?”, Phaät baûo laø laøm nhô nhaø ngöôøi (OÂ-tha-gia), laïi hoûi: “Phaïm toäi gì neân cho yeát ma Haï yù?”, Phaät baûo laø maéng baïch y, laïi hoûi: “Neáu Tyø-kheo maéng Tyø-kheo coù neân cho yeát ma Haï yù khoâng?”, Phaät baûo neân cho, laïi hoûi: “Neáu Tyø- kheo maéng Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni coù neân cho yeát ma Haï yù khoâng?”, Phaät baûo neân cho, laïi hoûi: “Neáu Tyø-kheo-ni maéng Tyø-kheo-ni coù neân cho yeát ma Haï yù khoâng?”, Phaät baûo neân cho, laïi hoûi: “Neáu Tyø-kheo-ni maéng Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Tyø-kheo coù neân cho yeát ma Haï yù khoâng?”, Phaät baûo neân cho, laïi hoûi: “Neáu Thöùc- xoa-ma-na maéng Thöùc-xoa-ma-na coù neân cho yeát ma Haï yù khoâng?”, Phaät baûo neân cho, laïi hoûi: “Neáu Thöùc-xoa-ma-na maéng Sa-di, Sa-di-ni, Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni coù neân cho yeát ma Haï yù khoâng?”, Phaät baûo neân cho, laïi hoûi: “Neáu Sa-di maéng Sa-di cho ñeán Sa-di-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni coù neân cho yeát ma Haï yù khoâng?”, Phaät baûo neân cho, laïi hoûi: “Neáu Sa-di-ni maéng Sa-di-ni cho ñeán Tyø-kheo, Tyø-kheo- ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di coù neân cho yeát ma Haï yù khoâng?”, Phaät baûo neân cho, laïi hoûi: “Sa-di töï noùi laø ñaõ laøm vieäc daâm thì coù neân dieät taãn khoâng?”, Phaät baûo neân dieät taãn, laïi hoûi: “Tyø-kheo döôùi naêm tuoåi haï, suoát ñôøi khoâng y chæ ngöôøi khaùc thì coù maéc toäi khoâng?”, Phaät baûo: “Coù, neáu Tyø-kheo döôùi naêm tuoåi haï cheát hoaëc suoát ñôøi ôû beân Hoøa thöôïng thì khoâng toäi”, laïi hoûi: “Neáu Tyø-kheo phaïm caùc toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa, khoâng phaïm toäi töông tôï nhö toäi coá y xuaát tinh, che giaáu moät ñeâm; toäi xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ, che daáu hai ñeâm; toäi noùi lôøi thoâ tuïc vôùi ngöôøi nöõ, che giaáu ba ñeâm; toäi khen ngôïi baûn thaân ñeå ñöôïc ngöôøi nöõ cuùng döôøng, che daáu boán ñeâm; toäi mai moái, che giaáu naêm ñeâm. Ngöôøi naøy haønh bieät truù naêm ñeâm, keá haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa thì coù ñöôïc cho yeát ma Xuaát toäi khoâng?”, Phaät baûo ñöôïc, laïi hoûi: “Nhö Phaät ñaõ daïy coù

146                                                                    BOÄ LUAÄT 6

phaïm toäi töông tôï vaø toäi khoâng töông tôï. Sao goïi laø toäi töông tôï?”, Phaät baûo: “Nhö phaïm Ba-la-di thì töông tôï Ba-la-di, phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa thì töông tôï Taêng-giaø-baø-thi-sa, phaïm Ba-daät-ñeà thì töông tôï Ba-daät- ñeà, phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni thì töông tôï Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, phaïm Ñoät- kieát-la thì töông tôï Ñoät-kieát-la. Ñoù goïi laø phaïm toäi töông tôï”, laïi hoûi: “Sao goïi laø phaïm toäi khoâng töông tôï?”, Phaät baûo: “Nhö phaïm Ba-la-di thì khoâng töông tôï vôùi Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù- ni hay Ñoät-kieát-la; nhö Taêng-giaø-baø-thi-sa thì khoâng töông tôï vôùi Ba- daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la hay Ba-la-di; nhö Ba-daät-ñeà thì khoâng töông tôï vôùi Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la, Ba-la-di hay Taêng- giaø-baø-thi-sa; nhö Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni thì khoâng töông tôï vôùi Ñoät-kieát-la, Ba-la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa hay Ba-daät-ñeà; nhö Ñoät-kieát-la thì khoâng töông tôï vôùi Ba-la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà hay Ba-la-ñeà-ñeà- xaù-ni. Ñoù goïi laø phaïm toäi khoâng töông tôï”, laïi hoûi: “Nhö Phaät ñaõ daïy coù hai loaïi phaïm laø höõu löôïng vaø baát khaû löôïng. Sao goïi laø phaïm höõu löôïng?”, Phaät baûo: “Loaïi phaïm naøy noùi ñöôïc soá”, laïi hoûi: “Sao goïi laø phaïm baát khaû löôïng?”, Phaät baûo: “Loaïi phaïm naøy khoâng theå noùi ñöôïc soá”, laïi hoûi: “Nhö Phaät ñaõ daïy coù hai loaïi phaïm laø che giaáu vaø khoâng che giaáu. Sao goïi laø phaïm che giaáu?”, Phaät baûo: “Loaïi phaïm naøy laø khoâng phaùt loà duø chæ trong choác laùt”, laïi hoûi: “Sao goïi laø phaïm khoâng che giaáu?”, Phaät baûo: “Loaïi phaïm naøy laø khoâng che giaáu duø chæ trong choác laùt. Naøy Öu-ba-ly, coù moät loaïi phaïm, taùnh cuûa moãi moãi toäi khaùc nhau. Nhö taùnh Ba-la-di, moãi moãi toäi khaùc nhau; taùnh Taêng-giaø-baø-thi- sa, moãi moãi toäi khaùc nhau; taùnh Ba-daät-ñeà, moãi moãi toäi khaùc nhau; taùnh Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, moãi moãi toäi khaùc nhau; taùnh Ñoät-kieát-la, moãi moãi toäi khaùc nhau”. Caùc Tyø-kheo sau khi taùc phaùp Bieät truù cho ngöôøi phaïm roài, lieàn sai hoï queùt doïn phoøng xaù nôi khaùc, khaép nôi ra vaøo neân nhieàu ngöôøi gaëp. Phaät baûo: “Cho ngöôøi phaïm phaùp Bieät truù roài, neân sai hoï queùt doïn phoøng xaù trong truù xöù, khoâng ñöôïc sai queùt doïn phoøng xaù nôi khaùc”. Luùc ñoù ngöôøi haønh Bieät truù ôû choã khuaát neân Tyø-kheo khaùch ñeán khoâng thaáy, Phaät baûo: “Khoâng neân cho ngöôøi haønh Bieät truù ôû choã khuaát, neân cho ôû choã maø khaùch Tyø-kheo ñeán gaëp ñöôïc”. Luùc ñoù ngöôøi haønh Bieät truù töï keâu khaùch Tyø-kheo neân laøm naùo loaïn, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc keâu ngöôøi khaùc, chæ noùi cho hoï bieát laø mình ñang haønh Bieät truù”. Luùc ñoù khaùch Tyø-kheo ñi, ngöôøi haønh Bieät truù lieàn chaïy theo, Phaät baûo: “Khoâng neân chaïy theo, neân ñi nhö thöôøng”. Luùc ñoù ngöôøi haønh Bieät truù chaïy theo ra khoûi giôùi, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc ra khoûi giôùi. Töø nay haønh

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 48                                          147

phaùp cuûa ngöôøi haønh Bieät truù laø neân töôùi queùt buïi ñaát nôi thaùp Phaät, nôi boá taùt, nôi Taêng aên, neân traûi toøa ngoài theo thöù lôùp, ñoå ñaày chaäu nöôùc röûa chaân, bình nöôùc saïch, bình nöôùc thöôøng duøng; khi coù khaùc Tyø-kheo ñeán neân noùi cho hoï bieát mình laø ngöôøi haønh Bieät truù; neân lau giaøy phuù la, lau chaân… neân haønh taát caû haønh phaùp. Phaûi ôû choã khuaát, khoâng neân xuaát hieän ôõ choã ñoâng ngöôøi”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Ngöôøi haønh Bieät truù coù ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï, Ma-na-ñoûa, Boån nhaät trò vaø Xuaát toäi cho ngöôøi khaùc khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Sa-di ñaéc giôùi coù ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï, Ma-na-ñoûa, Boån nhaät trò vaø Xuaát toäi cho ngöôøi khaùc khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Coù ñöôïc ñeán beân ngöôøi haønh Bieät truù ñeå haønh Bieät truù khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Coù ñöôïc ñeán beân Sa-di ñaéc giôùi ñeå haønh Bieät truï vaø Ma- na-ñoûa khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Coù ñöôïc gôûi duïc thanh tònh, thoï tueá vaø xuaát toäi cho ngöôøi haønh Bieät truù khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Coù ñöôïc gôûi duïc thanh tònh, thoï tueá vaø xuaát toäi cho Sa-di ñaéc giôùi khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Coù ñöôïc nhaän duïc thanh tònh, thoï tueá vaø xuaát toäi cuûa ngöôøi haønh Bieät truù khoâng?”, Phaät baûo khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Coù ñöôïc nhaän duïc thanh tònh, thoï tueá vaø xuaát toäi cuûa Sa-di ñaéc giôùi khoâng?”, Phaät baûo: “Chæ ñöôïc thoï duïc cuûa vò ñaïi Tyø-kheo”. Laïi hoûi: “Duøng vaät gì ñeå laøm quai naém cuûa cöûa?”, Phaät baûo: “Neân duøng ñoàng, saéc, goã, hoaëc duøng loâng chieân, coû Soâ ma, Kieáp boái, coû Vaên xaø, coû Baø sa ñeå laøm”, laïi hoûi: “Neân duøng vaät gì laøm daây ñan?”, Phaät baûo: “Duøng loâng chieân, coû Soâ ma, Kieáp boái, coû Vaên xaø, coû Baø sa ñeå laøm”, laïi hoûi: “Neân duøng vaät gì laøm daây thieàn?”, Phaät baûo: “Duøng loâng chieân, coû Soâ ma, Kieáp boái, coû Vaên xaø, coû Baø sa ñeå laøm”. Luùc ñoù vua Bình sa thænh Phaät vaø Taêng cuùng döôøng ñeå caàu soáng laâu traêm tuoåi, nhöõng ngöôøi ñöôïc cung caáp cho Taêng ít loøng tin neân laøm thöùc aên cho Taêng khoâng nhö phaùp, laøm naõo loaïn caùc Tyø-kheo, nhieàu ngöôøi nhìn thaáy. Vua voán coù loøng tin neân hoûi caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày bò naõo loaïn phaûi khoâng?”, ñaùp laø phaûi, vua noùi: “Toâi cuõng bieát caùc thaày bò naõo loaïn, toâi seõ cung caáp ruoäng nhaø ñaày ñuû”, caùc Tyø-kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï ruoäng nhaø”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo ñöôïc thoï. Laïi coù cö só laøm phoøng xaù trong tinh xaù Kyø-hoaøn xong lieàn cuùng döôøng cho Taêng y thöïc, ngoïc cuï vaø thuoác men. Tyø-kheo chuû taêng phöôøng saùng hoâm sau ñeán nhaø cö só ñoøi hoûi nhöõng vaät caàn duøng, vôï cö só môøi ngoài roài ngoài phía tröôùc muoán nghe phaùp, Tyø-kheo naøy lieàn uyeån chuyeån noùi phaùp vi dieäu, nhôø bieän taøi thuyeát phaùp khieán cho vôï cö só ñöôïc tín taâm thanh tònh, baïch raèng: “Chuùng toâi laø vôï cö só cuøng con trai con gaùi vì ñaïi

148                                                                       BOÄ LUAÄT 6

ñöùc neân cuùng döôøng soá y naøy cho Taêng trong Taêng phöôøng”, Tyø-kheo suy nghó: “Ta chæ caàn moät y maø soá vaûi naøy laïi nhieàu”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu cö só laøm Taêng phöôøng vì moät Tyø-kheo maø cuùng döôøng cho Taêng trong Taêng phöôøng thì Taêng neân cuøng chia”. Luùc ñoù Taêng phöôøng ôû nöôùc A-la-tyø bò hö hoaïi, Phaät hoûi A-nan nguyeân do, A-nan baïch: “Do Luïc quaàn Tyø-kheo thuû hoä neân khoâng ai chòu tu söûa”, Phaät baûo: “Neáu Luïc quaàn Tyø-kheo khoâng tu söûa thì neân giao laïi cho ngöôøi khaùc tu söûa”. Khi giao cho ngöôøi khaùc tu söûa thì ngöôøi naøy chæ laøm ít vieäc nhö troän ít buøn vôùi ít coû ñeå toâ treùt moät vaøi choã treân ñaát hoaëc treân vaùch töôøng. Phaät baûo: “Khoâng neân giao cho ngöôøi laøm chuùt ít vieäc, neân giao cho ngöôøi laøm nhieàu vieäc”. Taêng laïi giao vieäc naøy laøm troïn ñôøi, Phaät baûo: “Khoâng neân giao vieäc naøy laøm troïn ñôøi, cuõng khoâng neân giao vieäc naøy laøm trong moät thôøi gian ngaén. Neáu phoøng xaù hö hoaïi thì neân giao vieäc trong voøng saùu naêm; neáu phoøng xaù coøn môùi thì neân giao vieäc trong voøng möôøi hai naêm”. Coù Tyø-kheo nöôùc A-la-tyø voán laø thôï kheùo, ngaøy naøo cuõng theo ngöôøi khaùc möôïn ñoà ngheà, caùc cö só noùi: “Vì sao thaày khoâng töï caát chöùa ñoà ngheà”, Tyø-kheo noùi: “Phaät chöa cho caát chöùa ñoà ngheà”, baïch Phaät, Phaät baûo cho caát chöùa. Luùc ñoù ôû nöôùc A-la-tyø laøm Taêng phöôøng môùi, coù thôï laøm coâng nöõa thaùng, coù thôï laøm coâng moät thaùng, coù thôï laøm coâng moät naêm. Gaëp luùc trôøi möa, hoï ñoøi thöùc aên, cuûi ñoát vaø ñeøn; Tyø-kheo khi cho taâm nghi, sôï toäi neân khoâng muoán cho, nhöng neáu khoâng cho thì hoï khoâng chòu laøm, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu bieát ñöôïc sôùm toái, keâu hoï ñeán laøm thì neân cho”. Coù Tyø-kheo maëc y môùi nhuoäm, luùc trôøi ñang möa ñöùng nôi ñaát troáng röûa chaân, y bò öôùt maát maøu, loang loã nhö bònh baïch laïi, Phaät baûo neân laøm phoøng nhaø, laøm nhaø xong chöa lôïp laïi gaëp möa lieàn bò doät, Phaät baûo neân lôïp, lôïp roài treân noùc vaãn bò doät, Phaät baûo neân lôïp daày treân noùc. Taêng phöôøng ôû thaønh Vöông xaù roäng lôùn neân thöôøng coù khaùch taêng lui tôùi hoaëc ñaàu ñeâm, hoaëc giöõa ñeâm, cuoái ñeâm. Khi ñeán caùc thöôïng toøa lieàn ñaùnh thöùc vò haï toøa ñuoåi ra khieán sanh naõo loaïn, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu khi ñaùnh kieàn chuøy baùo giôø roài, ñaõ thaép ñeøn, chia ngoïa cuï, traûi ngoïa cuï xong, sao moïc, thieàn traán ñaõ ñaët treân ñaàu. Luùc ñoù Thöôïng toøa ñeán khoâng ñöôïc ñaùnh thöùc haï toøa ñuoåi ra, neáu ñaùnh thöùc ñuoåi ra thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù Haï toøa ngoài treân choã Thöôïng toøa, Thöôïng toøa quôû traùch: “Taïi sao haï toøa laïi ngoài treân choã Thöôïng toøa”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Haï toøa

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 48                                         149

khoâng ñöôïc ngoài treân choã Thöôïng toøa, neáu ngoài thì phaïm Ñoät-kieát-la. Haï toøa neân xem choã ngoài, xeùt tuoåi haï roài ngoài vaøo choã ngoài cuûa mình”. Luùc ñoù Thöôïng toøa nöôùc A-la-tyø ñaàu ñeâm ngoài thieàn, giöõa ñeâm trôû veà phoøng, ñeä töû tieãn Thöôïng toøa ñi. Haï toøa vaø Sa-di lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy leân giöôøng naèm, khoâng ngôø Thöôïng toøa quay trôû laïi, theo thöù lôùp ñaùnh thöùc hoï ñuoåi ra, hoï khoâng chòu ñi neân sanh naùo loaïn, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu giöõa ñeâm hoï ñaõ traûi ngoïa cuï roài thì khoâng ñöôïc theo thöù lôùp ñaùnh thöùc hoï daäy ñuoåi ra, neáu ñaùnh thöùc ñuoåi ra thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù ôû nhöõng choã nhö choã ñaïi tieåu tieän, choã laáy nöôùc, choã röûa chaân… Luïc quaàn Tyø-kheo ñeàu theo thöù lôùp Thöôïng toøa maø baûo hoï ñöùng daäy ñuoåi ñi ñeå giaønh choã khieán sanh naùo loaïn, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay ôû nhöõng choã nhö choã ñaïi tieåu tieän… khoâng ñöôïc theo thöù lôùp baûo ñöùng daäy ñuoåi ñi, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Nhöõng vaät cuûa Taêng nhö gieû lau chaân, noài, muoãng, chaäu, boàn, bình cho ñeán dao caïo toùc, nhíp, dao caét moùng tay, vaûi traûi giöôøng, kim khaâu, lö höông, oáng kim… Luïc quaàn Tyø-kheo ñeàu theo thöù lôùp baäc Thöôïng toøa maø ñoaït laáy ñeå duøng tröôùc khieán sanh tranh caûi naùo loaïn, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Vaät cuûa Taêng neáu coù ngöôøi laáy duøng tröôùc roài thì ngöôøi ñeán sau phaûi ñôïi hoï duøng xong môùi ñöôïc laáy, khoâng ñöôïc ñoaït laáy töø ngöôøi khaùc, neáu ñoaït laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø-ta bònh ñau muõi, thaày thuoác baûo duøng thuoác nhoû vaøo muõi, tröôûng laõo duøng ngoùn tay hoaëc duøng coïng loâng chaám thuoác ñeå nhoû, khoâng vaøo trong ñöôïc neân bònh naëng theâm, baïch Phaät, Phaät baûo neân duøng oáng tre, oáng tre lôùn neân laøm nhoû laïi, khi nhoû thuoác ñeàu ñoå ra ngoaøi, khoâng vaøo trong muõi ñöôïc, Phaät baûo: “Khoâng neân lôùn quaù, cuõng khoâng neân nhoû quaù, neân laøm khoaûng chöøng moät ba la hoaëc nöõa Ba-la”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo vaøo nhaø taém noùi vôùi nhau: “Ngöôøi naøy lau cho ngöôøi kia…”, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Vaøo trong nhaø taém khoâng ñöôïc noùi ngöôøi naøy lau cho ngöôøi kia…, neáu noùi nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù Tyø-kheo cuøng baïch y röûa trong nhaø taém, thaáy Tyø-kheo haï toøa vaø Sa-di ñang lau cho Thöôïng toøa, baïch y lieàn noùi: “Chæ lau choã ñoù thoâi ö, neân lau theâm nhöõng choã nhö vaäy, nhö vaäy”, caùc Tyø-kheo nghe roài trong loøng khoâng vui, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc cuøng baïch y röûa trong nhaø taém, ai nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù moät Öu-baø-taéc bònh, muoán vaøo nhaø taém röûa, Phaät baûo neân baïch Tyø-kheo, ñeán baïch thì Tyø-kheo khoâng cho, Phaät

150                                                                       BOÄ LUAÄT 6

baûo: “Neáu Tyø-kheo bieát Öu-baø-taéc naøy toát, mieäng khoâng noùi loãi thì cho vaøo”. Luùc ñoù coù Tyø-kheo lau cho baïch y trong nhaø taém, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc laøm theá, neáu laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la”. ÔÛ nöôùc A-la-tyø khi chia ngoïa cuï, coù nhieàu khaùch Tyø-kheo ñeán treã, vì ngoïa cuï ít neân khoâng ñöôïc chia, Phaät baûo: “Neân theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa maø cho, ai khoâng ñöôïc thì cho laù coû ñeå töï traûi, moãi ngöôøi neân maëc aùo loùt thaân”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo duøng ñaù boït kyø coï laøm ruïng loâng, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc duøng, neáu duøng thì phaïm Ñoät-kieát- la”. Luùc ñoù ôû nöôùc Tyø-da-ly trong vöôøn caây traùi Am-la, traùi chín vaøng ruïng ñaày treân ñaát, Phaät hoûi A-nan: “Vì sao caùc Tyø-kheo khoâng aên traùi naøy”, A-nan baïch Phaät: “Tröôùc ñaây Phaät coù cheá, boán loaïi vaät Taêng cho ñeán ba, hai, moät ngöôøi ñeàu khoâng ñöôïc chia, ñoù laø ñaát cuûa Taêng, nhaø cuûa Taêng, vöôøn caây cuûa Taêng vaø ngoïa cuï cuûa Taêng”, Phaät baûo: “Nhöng traùi caây thì ñöôïc chia”. Khi chia traùi caây, coù ngöôøi laáy phaàn cuûa hai, ba ngöôøi neân coù ngöôøi ñöôïc nhieàu, coù ngöôøi khoâng ñöôïc neân sanh tranh caõi, Phaät baûo: “Töø nay traùi caây khoâng ñöôïc chia, neân baûo tònh nhôn laøm naêm loaïi tònh roài thoï laáy aên”. Coù Tyø-kheo tranh caõi vôùi moät Tyø-kheo, sau ñoù laïi tranh caõi vôùi Tyø-kheo khaùc roài naém loã tai cuûa ngöôøi naøy ñeå ñoái chöùng, ngöôøi naøy la leân, caùc Tyø-kheo ñeán hoûi nguyeân do, ñaùp laø Tyø-kheo naøy ñaùnh toâi, lieàn hoûi coù ñaùnh khoâng, ñaùp: “Toâi khoâng coù ñaùnh, chæ laø naém laáy loã tai ñeå ñoái chöùng maø thoâi, Tyø-kheo naøy muoán vu baùng neân môùi la leân nhö vaäy”, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc naém loã tai cuûa ngöôøi ñeå ñoái chöùng, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu coù vieäc gì thì neân noùi vôùi ngöôøi beân caïnh laø Tyø-kheo naøy maéng toâi, ñaùnh toâi”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo duï ñeä töû cuûa ngöôøi khaùc, caùc Thöôïng toøa quôû traùch: “Laøm sao giaùo hoùa ñöôïc ñeä töû nhö phaùp khi maø Luïc quaàn Tyø-kheo duï daãn ñi”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc duï ñeä töû cuûa ngöôøi khaùc, neáu duï thì phaïm Ñoät-kieát-la ”. Luùc ñoù coù Tyø-kheo boû Taêng phöôøng ñi vaø noùi laø khoâng trôû laïi nöõa, tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Nhö vaäy coù goïi laø xaû cöông giôùi khoâng?”, Phaät baûo coù, laïi hoûi: “Duøng vaät gì laøm duøi, dao?”, Phaät baûo duøng ñoàng saét laøm, laïi hoûi: “Duøng vaät gì laøm caùi ñaáu, caùi huõ, caùi noài?”, Phaät baûo duøng ñoàng saét buøn ñaát ñeå laøm, laïi hoûi: “Duøng vaät gì laøm thaùo ñaäu?”, Phaät ñaùp nhö trong phaùp Taïp ñaõ noùi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 48                                          151

Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù hai cha con cuøng xuaát gia, ngöôøi cha ñoøi con cho y thöïc, ngöôøi con noùi: “Ñaàu cuøng xuaát gia neân khoâng coù y thöïc ñeå cho”, Phaät baûo: “Neáu coù thì neân cho, khoâng coù thì khoâng neân cöôõng ñoøi”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo coù nuoâi moät Sa-di ôû choã kín moïc loâng, vì hôi traùi nghòch vôùi thaày neân bò loät truoàng sanh hoå theïn, caùc Tyø-kheo nghe roài trong loøng khoâng vui, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng neân vì moät vieäc nhoû maø chieát phuïc Sa-di, neáu muoán chieát phuïc neân giöõ laïi y, khoâng ñöôïc loät truoàng”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo khoâng coù vaät saøng thuoác, Phaät baûo neân laøm. Luùc ñoù cö só Caáp-coâ-ñoäc cuùng neäm cho Taêng, caùc Tyø-kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân thoï, Taêng ñöôïc thoï, moät ngöôøi cuõng ñöôïc thoï”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Tröôùc ñaây Phaät coù cheá döôùi chaân giöôøng cao taùm ngoùn tay, sao goïi laø döôùi chaân giöôøng cao taùm ngoùn tay?”, Phaät baûo: “Neáu chaân giöôøng cao chöa tôùi taùm ngoùn tay thì neân keâ buïc caây”. Luùc ñoù coù Tyø-kheo ñoøi giaù roài môùi saéc thuoác cho ngöôøi uoáng, ngöôøi naøy uoáng xong oùi möõa maø cheát, caùc Tyø-kheo noùi: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la-di, vì sao, vì thaày ñoøi giaù roài môùi saéc thuoác cho ngöôøi uoáng”, Tyø-kheo naøy sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di khoâng, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày duøng taâm gì saéc thuoác cho uoáng?”, ñaùp: “Vì thöông xoùt maø saéc thuoác cho uoáng”, Phaät baûo: “Khoâng phaïm, nhöng töø nay khoâng ñöôïc ñoøi giaù tröôùc roài môùi saéc thuoác cho ngöôøi khaùc uoáng, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Laïi coù Tyø-kheo thaùp tuøng vôùi ñoaøn thöông nhaân du haønh töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä, giöõa ñöôøng gaëp giaëc cöôùp ñaùnh cöôùp nhöng khoâng gieát ngöôøi, Tyø-kheo laáy y phuïc cuûa hoï boû laïi, sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät baûo khoâng phaïm. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù caùi goø maõ cao, beân caïnh coù mieáu thôø trôøi moãi khi cuùng teá, ngöôøi ta thöôøng duøng maùu röôùi leân goø maõ naøy. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo du haønh töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä ngang qua ñaây lieàn höõu nhieãu goø maõ vaø taû nhieãu mieáu thôø trôøi, ngöôøi chuû ñeàn thôø lieàn hoûi nguyeân do, ñaùp: “Toâi cho laø thaùp Phaät hay thaùp Thanh vaên”, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng caàn höõu nhieãu vaø taû nhieãu, chæ neân theo ñöôøng maø ñi”. Laïi coù Tyø-kheo vaøo luùc thôøi theá maát muøa ñoùi keùm ñeán nhaø baø con ôû laïi boán, naêm ngaøy roài muoán trôû veà … nhö trong phaùp Taïp ñaõ noùi. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo cho ngöôøi khoâng baùt thoï giôùi cuï tuùc, tröôùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo cuøng Thaäp thaát quaàn Tyø-kheo ñaõ tranh caûi

152                                                                      BOÄ LUAÄT 6

nhau, Luïc quaàn Tyø-kheo tôùi phieân giöõ Taêng phöôøng, coøn Thaäp thaát quaàn Tyø-kheo tôùi phieân ñöa thöùc aên tôùi neân ñeán choã hoï ñoøi laáy baùt, Tyø-kheo khoâng baùt naøy lieàn hoûi: “Laáy baùt ñeå laøm gì?”, ñaùp laø ñeå laáy thöùc aên cuûa thí chuû cuùng ñöa ñeán, Tyø-kheo naøy ñaùp laø khoâng coù baùt, lieàn hoûi: “Thaày khoâng coù baùt maø ñöôïc xuaát gia sao?”, ñaùp laø ñuùng vaäy, Thaäp thaát quaàn Tyø-kheo noùi: “Thaày quaû laø ngöôøi ñaïi trí ñöùc, khoâng coù baùt maø ñöôïc xuaát gia”, Tyø-kheo naøy nghe roài trong loøng khoâng vui, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay ngöôøi khoâng coù baùt khoâng ñöôïc cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu cho thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù hai Tyø-kheo tranh caõi nhau, ngöôøi naøy vieát teân cuûa ngöôøi kia treân baùt roài ñem ñeå tröôùc cöûa nhaø daâm nöõ, cö só ra vaøo nhaø naøy nhìn thaáy baùt naøy lieàn noùi: “Tyø-kheo cuõng ra vaøo nhaø naøy”, caùc Tyø- kheo nghe roài trong loøng khoâng vui, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc vieát teân treân baùt, neáu vieát thì phaïm Ñoät-kieát-la; taát caû caùc vaät khaùc cuõng vaäy, laøm daáu thì khoâng phaïm”. Luùc ñoù coù ngoaïi ñaïo tín taâm ñeán choã Tyø-kheo caàu xuaát gia, Tyø- kheo hoûi coù baùt khoâng, ñaùp laø khoâng coù, Tyø-kheo noùi: “Phaät khoâng cho ñoä ngöôøi khoâng coù baùt xuaát gia”, ngöôøi naøy nghe roài lieàn boû ñi, do duyeân naøy neân khoâng xuaát gia nöõa, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng neân hoûi baùt tröôùc, neân ñoä xuaát gia roài môùi hoûi baùt”. Luùc ñoù cö só Caáp-coâ-ñoäc cuùng meàn cho Taêng, caùc Tyø-kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân thoï, Taêng ñöôïc thoï, moät ngöôøi cuõng ñöôïc thoï”. Luùc ñoù coù con trai cuûa moät cö só xuaát gia, cö só naøy bònh tröôùc khi maát coù noùi vôùi baø con raèng: “Sau khi toâi maát, taøi saûn ñaõ coù seõ cho con trai toâi”. Khi ngöôøi con trai laø Tyø-kheo trôû veà thaêm nhaø, baø con tôùi noùi roõ nguyeân do, Tyø-kheo noùi: “Phaät chöa cho toâi thoï vaät boá thí cuûa ngöôøi sau khi cheát”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu vì baïch y thì ñöôïc tuøy yù thoï”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo du haønh trong voøng hai thaùng, moät Tyø-kheo quen bieát vôùi Luïc quaàn Tyø-kheo lieàn ñem y gôûi cho Luïc quaàn Tyø-kheo ñeå ñi du haønh… nhö trong phaùp Taïp ñaõ noùi. Luùc ñoù Tyø-kheo-ni trôï giuùp Ñieàu ñaït noùi vôùi baïch y: Toâi cuøng oâng taùc hôïp hoân nhaân, caùc cö só traùch: “Coâ laø ngöôøi xuaát gia sao laïi noùi cuøng toâi taùc hôïp hoân nhaân”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø-kheo-ni khoâng ñuôïc noùi vôùi baïch y laø cuøng taùc hôïp hoân nhaân, neáu noùi theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù moät Tyø-kheo tröôùc coù höùa ñöa cho cö só tieàn y, chöa kòp

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 48                                          153

ñöa thì qua ñôøi, cö só naøy ñeán ñoøi, Phaät baûo: “Neáu ñoøi thì laáy cuûa taêng ñöa cho hoï”. Laïi coù Tyø-kheo laáy vaûi cuûa ngöôøi maø chöa ñöa tieàn thì qua ñôøi, cö só naøy ñeán ñoøi, caùc Tyø-kheo noùi: “Sao luùc coøn soáng khoâng ñeán ñoøi”, Phaät baûo: “Neáu vaûi coøn thì ñöa traû vaûi laïi, neáu khoâng coøn thì baùn y baùt cuûa ngöôøi cheát maø traû laïi tieàn vaûi”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo caét toùc, laáy hoa laøm leã keát baùi vôùi ba- ïch y bò caùc cö só cheâ traùch, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc caét toùc, laáy hoa laøm leã keát baùi vôùi baïch y, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù moät Tyø-kheo quen bieát vôùi Luïc quaàn Tyø-kheo, ñem baùt cuûa moät Tyø-kheo khaùc gôûi cho Luïc quaàn Tyø-kheo, giöõa ñöôøng laøm beå baùt naøy. Tyø-kheo chuû cuûa baùt ñoù gaëp Luïc quaàn Tyø-kheo suy nghó: “Ta khoâng neân töï noùi hay laø neân ñoøi ñeàn tieàn nhieàu”, nghó roài noù raèng: “Tyø-kheo teân      ñaõ gôûi baùt cuûa toâi cho thaày, giöõa ñöôøng thaày ñaõ laøm beå baùt”, Luïc quaàn Tyø-kheo lieàn noùi: “Baùt cuûa thaày khoâng beå maø laø beå baùt cuûa toâi, giôø thaày phaûi ñeàn laïi cho toâi”, Tyø-kheo naøy khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu vì loøng toát mang giuùp, lôõ bò beå thì khoâng neân ñoøi boài thöôøng”. Luùc ñoù coù Tyø-kheo duøng baùt chöa nung thoï thöïc, khi baùt rôùt xuoáng nhô nhôùp phaùt sanh, Phaät baûo neân nung baùt. Coù Tyø-kheo ñeå baùt treân ñaát, chung quanh ñeå phaân boø ñoát ñeå nung, baùt lieàn beå, Phaät baûo neân laøm loø nung baùt, laøm loø xong, khi nung baùt lieàn beå naùt, Phaät baûo neân ñeå baùt trong tro, baùt bò phuû tro neân dô, Phaät baûo neân duøng ñaù cheâm ôû döôùi, khi cheâm ñaù khoâng che ngaên chung quanh neân gioù luoàn vaøo, treân baùt hieän nhöõng laèn nhaên, Phaät baûo neân che kín chung quanh. Luùc ñoù Caáp-coâ-ñoäc ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài baïch Phaät: “Theá toân, trong thôøi gian Phaät du haønh giaùo hoùa, con muoán thaáy Phaät hieän tieàn neân xin Phaät löu laïi ít vaät ñeå con ñöôïc cuùng döôøng”, Phaät lieàn ñöa cho ít toùc vaø moùng tay, Caáp-coâ-ñoäc laïi baïch: “Xin cho con xaây thaùp thôø toùc vaø moùng tay”, Phaät cho xaây, laïi baïch: “Xin cho con ñöôïc hoïa veõ leân thaùp”, Phaät baûo: “Tröø veõ hình töôïng nam nöõ giao hôïp, caùc hình töôïng ñeàu ñöôïc veõ”. Luùc ñoù coù ngöôøi laøm loïng cuùng döôøng thaùp nhöng khoâng coù choã ñeå, Phaät baûo neân ñoùng coïc truï. Luùc ñoù cöûa thaùp khoâng coù caùnh cöûa neân boø nai, khæ… vaøo trong thaùp, Phaät baûo neân laøm caùnh cöûa. Laïi xin Phaät cho laøm lan can tröôùc cöûa thaùp, Phaät cho laøm; laïi xin Phaät cho laøm choã ñeå hoa, Phaät cho laøm, laïi cho laøm daây treo hoa chung quanh thaùp. Laïi coù cö só xin Phaät cho laøm voøng chaâu ma ni hay traøng hoa cuùng döôøng thaùp, Phaät cho laøm; laïi xin Phaät cho laøm haàm trong thaùp, Phaät cho laøm; laïi xin Phaät cho laøm coät truï, cho ñeán duøng ñaát ñoû vôùi voâi traéng vaø hoïa veõ ñeå trang nghieâm treân coät truï, Phaät ñeàu cho laøm.

154                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Luùc ñoù Caáp-coâ-ñoäc baïch Phaät: “Theá toân, neáu hình töôïng thaân Phaät khoâng cho laøm thì xin cho con laøm hình töôïng Boà taùt”, Phaät cho laøm; laïi xin cho laøm côø phöôùn daãn ñi tröôùc, Phaät cho laøm; laïi xin Phaät cho xaây uï ñaát ñeå töôïng sö töû tröôùc thaùp vaø laøm lan can chung quanh töôïng, Phaät ñeàu cho laøm; laïi xin Phaät cho ñuùc töôïng sö töû baèng ñoàng vaø coät côø phöôùn treân töôïng, Phaät ñeàu cho laøm. Laïi xin Phaät cho duøng höông hoa kyõ nhaùc cuùng döôøng, Phaät cuõng cho laøm. Laïi xin Phaät cho duøng nöôùc thôm daàu thôm röôùi leân ñaát thaùp, Phaät cho duøng. Laïi xin Phaät cho laøm choã ñeå ñeøn, ñeå hoa… Phaät ñeàu cho laøm. Luùc ñoù baø con cuûa Caáp-coâ-ñoäc sai ngöôøi mang maâm höông hoa, anh laïc ñeán, cö só suy nghó: “Neáu Phaät cho mang höông hoa anh laïc naøy daãn ñi tröôùc thì toát”, baïch Phaät, Phaät cho, nhö theá cho ñeán xin Phaät cho böng lö höông, taáu kyõ nhaïc daãn ñi tröôùc Phaät ñeàu cho laøm. Laïi xin Phaät cho taäp hoïp ñaïi chuùng ñeå cuùng döôøng y thöïc, nhö theá cho ñeán xin Phaät cho môû hoäi Ban xaø vu saét, môû hoäi saùu naêm, môû hoäi töø ngaøy 1saùu thaùng gieâng cho ñeán ngaøy möôøi laêm thaùng hai vaø môû hoäi trong chuøa ñeå cuùng döôøng, Phaät ñeàu cho laøm. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo khoâng theo thöù lôùp vaøo, ngoài, aên, ñöùng daäy vaø ñi ra, coù vò vaøo tröôùc, coù vò ñang luùc doïn ñöa thöùc aên môùi vaøo, coù vò vaøo luùc ñang aên, laïi coù vò vaøo luùc ñaõ aên xong, Phaät baûo neân baùo giôø. Khi baùo giôø, ôû xa khoâng nghe ñöôïc, Phaät baûo neân ñaùnh kieàn chuøy; ôû xa cuõng khoâng nghe ñöôïc, Phaät baûo neân ñaùnh troáng; troáng ñeå döôùi ñaát ñaùnh, ôû xa cuõng khoâng nghe ñöôïc, Phaät baûo neân ñeå troáng treân giaù ñaùnh; vaãn khoâng nghe xa ñöôïc, Phaät baûo neân ñeã treân choã cao. Khi ñeå treân choã cao ñaùnh, khaép nôi ñeàu ñöôïc nghe neân khi ñaïi chuùng nhoùm hoïp, moïi ngöôøi ñeàu tuï ñeán cuùng döôøng raát nhieàu taøi vaät cho thaùp, cho Taêng töù phöông, vaät thöïc vaø y vaät neân chia. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo khoâng phaân bieät ñöôïc vaät naøo laø cuûa thaùp, vaät naøo laø cuûa taêng boán phöông, vaät naøo ñeå aên, vaät naøo neân chia. Phaät baûo neân sai moät Tyø-kheo ñöùng nôi ñoù xem xeùt ñeå phaân bieät ñöôïc, khoâng coù laãn loän. Luùc ñoù tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, boán loaïi vaät cuûa thaùp, vaät cuûa Taêng boán phöông, vaät ñeå aên, vaät neân chia coù ñöôïc duøng laãn loän nhau hay khoâng?”, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc, vaät cuûa thaùp khoâng ñöôïc duøng cho taêng boán phöông, duøng ñeå aên vaø chia; vaät cuûa Taêng boán phöông cuõng khoâng ñöôïc duøng ñeå aên, chia vaø duøng cho thaùp; vaät ñeå aên cuõng khoâng ñöôïc chia, duøng cho thaùp vaø cho Taêng boán phöông; vaät neân chia thì tuøy Taêng thoï duïng”. 1. Moät Phaùp: Khi noùi moät lôøi xong lieàn goïi laø xaû giôùi. Sao goïi laø noùi moät lôøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 48                                            155

xong lieàn goïi laø xaû giôùi?: Nhö noùi xaû Phaät, hoaëc noùi xaû Phaùp, xaû taêng cho ñeán noùi xaû Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, ñoàng Hoøa thöôïng, ñoàng A-xaø- leâ, xaû Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni cuõng nhö vaäy. Khi noùi toâi laø baïch y, laø Sa-di, khoâng phaûi Tyø-kheo…, khi noùi moät lôøi naøy lieàn goïi laø xaû giôùi. Neáu Tyø-kheo quen bieát nhieàu, coù theá löïc lôùn, noùi ra lôøi gì moïi ngöôøi ñeàu tín thoï, ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán, coù theå cung caáp cho Taêng. Neáu ngöôøi naøy phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi luaät noùi laø luaät, luaät noùi laø phi luaät; khoâng phaïm noùi laø phaïm, phaïm noùi laø khoâng phaïm; khinh noùi laø troïng, troïng noùi laø khinh; höõu taøn noùi laø voâ taøn, voâ taøn noùi laø höõu taøn; phaùp thöôøng laøm noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng laøm; phi thuyeát noùi laø thuyeát, thuyeát noùi laø phi thuyeát thì ngöôøi naøy maéc toäi lôùn. Neáu Tyø-kheo quen bieát nhieàu, coù theá löïc lôùn, noùi ra lôøi gì moïi ngöôøi ñeàu tín thoï, ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán, coù theå cung caáp cho Taêng. Tyø-kheo naøy phi phaùp noùi laø phi phaùp, phaùp noùi laø phaùp, phi luaät noùi laø phi luaät, luaät noùi laø luaät, phaïm noùi laø phaïm, khoâng phaïm noùi laø khoâng phaïm, toäi khinh noùi laø khinh, toäi troïng noùi laø troïng, toäi voâ taøn noùi laø voâ taøn, toäi höõu taøn noùi laø höõu taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phaùp khoâng phaûi thöôøng sôû haønh noùi khoâng phaûi laø phaùp thöôøng sôû haønh, thuyeát noùi laø thuyeát, phi thuyeát noùi laø phi thuyeát thì seõ ñöôïc coâng ñöùc lôùn. Neáu Tyø-kheo quen bieát nhieàu, coù theá löïc lôùn, noùi ra lôøi gì moïi ngöôøi ñeàu tín thoï, ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán, coù theå cung caáp cho Taêng. Neáu ngöôøi naøy phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp… cho ñeán thuyeát noùi laø phi thuyeát, thì ngöôøi naøy khoâng theå töï lôïi lôïi tha, khoâng theå laøm lôïi ích cho nhieàu ngöôøi, khoâng theå thöông xoùt chuùng sanh, khoâng theå laøm lôïi ích an laïc cho trôøi ngöôøi. Neáu Tyø-kheo quen bieát nhieàu, coù theá löïc lôùn, noùi ra lôøi gì moïi ngöôøi ñeàu tín thoï, ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán, coù theå cung caáp cho Taêng. Neáu ngöôøi naøy phi phaùp noùi laø phi phaùp, phaùp noùi laø phaùp… cho ñeán thuyeát noùi laø thuyeát, thì ngöôøi naøy coù theå töï lôïi lôïi tha, coù theå laøm lôïi ích cho nhieàu ngöôøi, coù theå thöông xoùt chuùng sanh, coù theå laøm lôïi ích an laïc cho trôøi ngöôøi. Neáu Tyø-kheo quen bieát nhieàu, coù theá löïc lôùn, noùi ra lôøi gì moïi ngöôøi ñeàu tín thoï, ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán, coù theå cung caáp cho Taêng. Neáu ngöôøi naøy phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp… cho ñeán

156                                                                      BOÄ LUAÄT 6

thuyeát noùi laø phi thuyeát, thì ngöôøi naøy coù toäi, coù phaïm, coù hoái, nhöõng vieäc ñaõ laøm do taâm phieàn naõo neân sanh taâm hoái laø khoâng thanh tònh, khoâng giaûi thoaùt, laøm toån giaûm khoâng coù taêng tröôûng, töï hoå theïn, thoái thaát, bò moïi ngöôøi khinh cheâ vì ngöôøi naøy taïo caùc toäi nghieäp. Neáu Tyø-kheo quen bieát nhieàu, coù theá löïc lôùn, noùi ra lôøi gì moïi ngöôøi ñeàu tín thoï, ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán, coù theå cung caáp cho Taêng. Neáu ngöôøi naøy phi phaùp noùi laø phi phaùp, phaùp noùi laø phaùp… cho ñeán thuyeát noùi laø thuyeát, thì ngöôøi naøy khoâng coù toäi, khoâng coù phaïm, khoâng coù hoái, nhöõng vieäc ñaõ laøm khoâng do taâm phieàn naõo neân khoâng sanh taâm hoái laø thanh tònh, giaûi thoaùt, khoâng laøm toån giaûm, ñöôïc taêng tröôûng, ñöôïc moïi ngöôøi khen ngôïi vì ngöôøi naøy taïo caùc thieän nghieäp. Nhö lai ra ñôøi, hieän phaùp Tyø-ni khoâng phaûi noùi giôùi moät laàn, maø laø noùi daàn daàn. Nhö lai ra ñôøi, hieän phaùp Tyø-ni khoâng phaûi phaù moät laàn, maø laø phaù daàn daàn. Neáu Tyø-kheo quen bieát nhieàu, coù theá löïc lôùn, noùi ra lôøi gì moïi ngöôøi ñeàu tín thoï, ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán, coù theå cung caáp cho Taêng. Neáu ôû trong hieän phaùp Tyø-ni cuûa Nhö lai, khôûi töôûng khaùc; ôû trong vaên töï laïi laøm caâu vaên töông tôï, ngaên che phaùp, khoâng tuøy thuaän phaùp, lôøi hoï noùi ra khoâng roõ raøng, thì ñaây laø haïng ngöôøi bieân ñòa thaáp heøn, khoâng coù ích cho ñôøi, khoâng coù haïnh nam töû. Neáu Tyø-kheo quen bieát nhieàu, coù theá löïc lôùn, noùi ra lôøi gì moïi ngöôøi ñeàu tín thoï, ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán, coù theå cung caáp cho Taêng. Neáu ôû trong hieän phaùp Tyø-ni cuûa Nhö lai, khoâng khôûi töôûng khaùc; ôû trong vaên töï laïi khoâng laøm caâu vaên töông tôï, khoâng ngaên che phaùp, tuøy thuaän phaùp, lôøi hoï noùi ra roõ raøng, thì ñaây khoâng phaûi laø haïng ngöôøi bieân ñòa thaáp heøn, coù ích cho ñôøi, coù haïnh nam töû. Phaät taïi nöôùc Thích-ca, Baø-ñaïi aùi ñaïo ñeán choã Phaät baïch raèng: “Theá toân, xin truï ôû ñôøi moät kieáp”, Phaät noùi: “Baø khoâng neân taùn thaùn Nhö lai nhö vaäy, lôøi taùn thaùn naøy khoâng phaûi laø lôøi toát laønh. Baø khoâng neân duøng lôøi naøy taùn thaùn Nhö lai, vì ñaây khoâng phaûi laø phaùp taùn thaùn Nhö lai”. Coù moät phaùp khieán chaùnh phaùp dieät vong, mai moät; ñoù laø phaù Taêng. Coù moät phaùp khieán chaùnh phaùp khoâng bò dieät vong, mai moät; ñoù laø hoøa hôïp Taêng. Coù moät phaùp khieán chaùnh phaùp dieät vong, mai moät; ñoù laø ñaáu tranh. Nhö theá tranh caûi, maéng chöûi nhau, noùi xaáu laãn nhau ñeàu khieán cho chaùnh phaùp dieät vong, mai moät. Coù moät phaùp khieán chaùnh phaùp khoâng bò dieät vong, mai moät; ñoù laø khoâng ñaáu tranh. Nhö theá khoâng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 48                                            157

tranh caûi, khoâng maéng chöûi nhau, khoâng noùi xaáu laãn nhau ñeàu khieán cho chaùnh phaùp khoâng bò dieät vong, mai moät. Coù moät phaùp khieán chaùnh phaùp dieät vong, mai moät; ñoù laø tham. Nhö theá ña duïc, khoâng bieát ñuû, aùc duïc, aùc kieán ñeàu khieán cho chaùnh phaùp bò dieät vong, mai moät. Coù moät phaùp khieán chaùnh phaùp khoâng bò dieät vong, mai moät; ñoù laø khoâng tham. Nhö theá thieåu duïc, tri tuùc, khoâng aùc duïc, khoâng aùc kieán ñeàu khieán cho chaùnh phaùp khoâng bò dieät vong, mai moät. Tuøy ñòa phöông naøo coù Tyø-kheo ñaáu tranh, tranh caõi, maéng chöûi nhau, noùi xaáu laãn nhau thì ñòa phöông ñoù khoâng neân nghe noùi ñeán huoáng chi laø nhôù nghó. Tuøy ñòa phöông naøo coù Tyø-kheo ñaáu tranh, tranh caõi, maéng chöûi nhau, noùi xaáu laãn nhau thì ñòa phöông ñoù khoâng neân nhôù nghó huoáng chi laø ñi ñeán. Tuøy ñòa phöông naøo coù Tyø-kheo khoâng ñaáu tranh, khoâng tranh caõi, khoâng maéng chöûi nhau, khoâng noùi xaáu laãn nhau thì ñòa phöông ñoù neân nghe noùi ñeán; khoâng nhöõng neân nghe noùi ñeán maø coøn nhôù nghó ñeán; khoâng nhöõng nhôù nghó ñeán maø coøn ñi ñeán ñoù. Tuøy ñòa phöông naøo coù Tyø-kheo ñaáu tranh, tranh caõi, maéng chöûi nhau, noùi xaáu laãn nhau thì thaät bieát ñòa phöông ñoù ñaõ xaû ba phaùp vaø thoï ba phaùp. Xaû ba phaùp laø xaû ngaên duïc giaùc, xaû ngaên saân giaùc, xaû ngaên taät ñoá giaùc. Thoï ba phaùp laø thoï duïc giaùc, thoï saân giaùc, thoï taät ñoá giaùc. Tuøy ñòa phöông naøo coù Tyø-kheo khoâng ñaáu tranh, khoâng tranh caõi, khoâng maéng chöûi nhau, khoâng noùi xaáu laãn nhau thì thaät bieát ñòa phöông ñoù ñaõ xaû ba phaùp vaø thoï ba phaùp. Xaû ba phaùp laø xaû duïc giaùc, xaû saân giaùc, xaû taät ñoá giaùc. Thoï ba phaùp laø thoï ngaên duïc giaùc, thoï ngaên saân giaùc, thoï ngaên taät ñoá giaùc. Tuøy ñòa phöông naøo coù Tyø-kheo ñaáu tranh, tranh caõi, maéng chöûi nhau, noùi xaáu laãn nhau thì thaät bieát ñòa phöông ñoù ñaõ xaû ba phaùp vaø thoï ba phaùp. Xaû ba phaùp laø xaû ngaên duïc töôûng, xaû ngaên saân töôûng, xaû ngaên taät ñoá töôûng. Thoï ba phaùp laø thoï duïc töôûng, thoï saân töôûng, thoï taät ñoá töôûng. Tuøy ñòa phöông naøo coù Tyø-kheo khoâng ñaáu tranh, khoâng tranh caõi, khoâng maéng chöûi nhau, khoâng noùi xaáu laãn nhau thì thaät bieát ñòa phöông ñoù ñaõ xaû ba phaùp vaø thoï ba phaùp. Xaû ba phaùp laø xaû duïc töôûng, xaû saân töôûng, xaû taät ñoá töôûng. Thoï ba phaùp laø thoï ngaên duïc töôûng, thoï ngaên saân töôûng, thoï ngaên taät ñoá töôûng. Tuøy ñòa phöông naøo coù Tyø-kheo ñaáu tranh, tranh caõi, maéng chöûi nhau, noùi xaáu laãn nhau thì thaät bieát ñòa phöông ñoù ñaõ xaû ba phaùp vaø thoï ba phaùp. Xaû ba phaùp laø xaû ngaên duïc giôùi (coõi), xaû ngaên saân giôùi, xaû ngaên taät ñoá giôùi. Thoï ba phaùp laø thoï duïc giôùi, thoï saân giôùi, thoï taät ñoá

158                                                                            BOÄ LUAÄT 6

giôùi. Tuøy ñòa phöông naøo coù Tyø-kheo khoâng ñaáu tranh, khoâng tranh caõi, khoâng maéng chöûi nhau, khoâng noùi xaáu laãn nhau thì thaät bieát ñòa phöông ñoù ñaõ xaû ba phaùp vaø thoï ba phaùp. Xaû ba phaùp laø xaû duïc giôùi, xaû saân giôùi, xaû taät ñoá giôùi. Thoï ba phaùp laø thoï ngaên duïc giôùi, thoï ngaên saân giôùi, thoï ngaên taät ñoá giôùi. 2. Hai Phaùp: Coù hai phaùp maø keû voâ trí phaïm toäi, ñoù laø khoâng töï thaáy loãi mình vaø khoâng saùm hoái toäi naøy. Coù hai phaùp maø ngöôøi coù trí phaïm toäi, ñoù laø töï thaáy toäi vaø coù theå nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Coù hai loaïi phaïm laø phaïm khinh vaø phaïm troïng. Coù hai loaïi phaïm laø phaïm toäi Höõu taøn vaø phaïm toäi Voâ taøn. Coù hai loaïi phaïm laø phaïm toäi coù theå ñoái tröôùc ngöôøi khaùc saùm hoái vaø phaïm toäi coù theå taâm nieäm saùm hoái. Coù hai loaïi chuùng laø chuùng nhö phaùp vaø chuùng phi phaùp. Laïi coù hai loaïi chuùng laø chuùng tröôïc (ñuïc, dô khoâng thanh tònh) vaø chuùng thanh tònh. Coù hai loaïi Taêng laø Taêng khoå truï, khoâng phaûi laïc truï, thöôøng phaïm toäi, khoâng tuøy thuaän giaùo maø tuøy thuaän aùc phaùp; vaø Taêng laïc truï, khoâng phaûi khoå truï, khoâng thöôøng phaïm toäi, tuøy thuaän giaùo, khoâng tuøy thuaän aùc phaùp. Coù hai haïng ngöôøi voâ trí laø neân hoái loãi maø khoâng hoái loãi vaø khoâng neân hoái loãi laïi hoái loãi. Coù hai haïng ngöôøi coù trí laø neân hoái loãi lieàn hoái loãi vaø khoâng neân hoái loãi thì khoâng hoái. Coù hai haïng ngöôøi voâ trí laø coù phaïm vaø coù che giaáu. Coù hai haïng ngöôøi coù trí laø khoâng phaïm vaø khoâng che giaáu. Ngöôøi voâ trí che giaáu thì coù hai quaû baùo laø ñòa nguïc vaø ngaï quyû; ngöôøi coù trí khoâng che giaáu thì coù hai quaû baùo laø coõi trôøi, ngöôøi. Phaät baûo; “Lôøi ta noùi ra vì khoâng tín thoï neân che giaáu; neáu che giaáu thì khoâng lìa sanh, giaø, bònh, cheát, öu bi khoå naõo. Ngöôïc laïi, lôøi ta noùi ra neáu tín thoï thì khoâng che giaáu; neáu khoâng che giaáu thì seõ lìa sanh, giaø, bònh, cheát, öu bi khoå naõo”. Coù hai loaïi thieän laø bieát phaïm vaø bieát saùm hoái. Coù hai loaïi thanh tònh laø giôùi thanh tònh vaø kieán thanh tònh. Coù hai loaïi thaáy phi phaùp: Phi phaùp thaáy laø phaùp vaø phaùp thaáy laø phi phaùp. Coù hai loaïi thaáy nhö phaùp: Phi phaùp thaáy laø phi phaùp vaø phaùp thaáy laø phaùp. Coù hai loaïi Tyø-ni laø Tyø-ni tham duïc vaø Tyø-ni saân nhueá; laïi coù hai loaïi Tyø-ni laø Tyø-ni Tyø-kheo vaø Tyø-ni Tyø-kheo-ni; laïi coù hai loaïi Tyø-ni laø Tyø-ni phoå bieán vaø Tyø-ni khoâng phoå bieán.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 48                                           159

Coù hai phaùp maø ngöôøi quen bieát nhieàu coù loãi, ñoù laø phi phaùp cho laø phaùp vaø phaùp cho laø phi phaùp. Coù hai phaùp maø ngöôøi quen bieát nhieàu khoâng coù loãi, ñoù laø phi phaùp cho laø phaùp vaø phaùp cho laø phaùp. Coù hai phaùp maø ngöôøi ñoaùn söï (xöû ñoaùn söï vieäc) coù loãi, ñoù laø phi phaùp xöû ñoaùn laø phaùp, phaùp xöû ñoaùn laø phi phaùp. Coù hai phaùp maø ngöôøi ñoaùn söï khoâng coù loãi, ñoù laø phi phaùp xöû ñoaùn laø phi phaùp vaø phaùp xöû ñoaùn laø phaùp. Coù hai loaïi noùi coù loãi, ñoù laø phi phaùp noùi laø phaùp vaø phaùp noùi laø phi phaùp. Coù hai loaïi noùi khoâng coù loãi, ñoù laø phi phaùp noùi laø phi phaùp vaø phaùp noùi laø phaùp. Coù hai loaïi ngöôøi giaùo hoùa coù loãi, ñoù laø phi phaùp daïy laø phaùp vaø phaùp daïy laø phi phaùp. Coù hai loaïi ngöôøi giaùo hoùa khoâng coù loãi, ñoù laø phi phaùp daïy laø phi phaùp vaø phaùp daïy laø phaùp. Coù hai phaùp khieán chaùnh phaùp dieät vong, mai moät; ñoù laø Tyø-kheo nghi phaùp vaø nghi Tyø-ni. Coù hai phaùp khieán chaùnh phaùp khoâng bò dieät vong, mai moät; ñoù laø Tyø-kheo khoâng nghi phaùp vaø khoâng nghi Tyø-ni. Laïi coù hai phaùp khieán chaùnh phaùp dieät vong, mai moät; ñoù laø Tyø-kheo daïy phi phaùp cho ngöôøi khaùc vaø daïy phi Tyø-ni cho ngöôøi khaùc. Laïi coù hai phaùp khieán chaùnh phaùp khoâng bò dieät vong, mai moät; ñoù laø Tyø-kheo daïy ngöôøi khaùc nhö phaùp vaø daïy ngöôøi khaùc nhö Tyø-ni. Coù hai vieäc maø Phaät ngaên döùt vieäc aên bieät chuùng, ñoù laø laøm lôïi ích cho ñaøn vieät, khoâng ñeå cho caùc aùc Tyø-kheo ñöôïc theá löïc vaø chuùng taêng ñöôïc thanh tònh an laïc. Coù hai vieäc maø Phaät cho laøm yeát ma Khoå thieát, ñoù laø khieán keû aùc khoâng ñöôïc theá löïc vaø ngöôøi thanh tònh ñöôïc theá löïc. Nhö theá cho laøm caùc loaïi yeát ma nhö yeát ma Y chæ, yeát ma Khu xuaát, yeát ma Haï yù, yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, yeát ma Bieät truï, Ma-na-ñoûa, Boån nhaät trò, yeát ma Xuaát toäi ñeàu laø khieán cho keû aùc khoâng ñöôïc theá löïc vaø ngöôøi thanh tònh ñöôïc theá löïc. Coù hai phaùp ñaáu tranh: Phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp. Nhö theá tranh caõi, maéng chöûi, noùi xaáu nhau; neáu khoâng duøng phaùp vaø Tyø-ni ñeå tröø dieät thì Taêng seõ bò phaù, Taêng phieàn naõo, Taêng chia reõ, Taêng khaùc bieät. Coù hai phaùp khoâng ñaáu tranh: Phi phaùp noùi laø phi phaùp, phaùp noùi laø phaùp. Nhö theá khoâng tranh caõi, khoâng maéng chöûi, khoâng noùi xaáu nhau; neáu duøng phaùp vaø Tyø-ni thì Taêng seõ khoâng bò phaù, Taêng khoâng phieàn naõo, Taêng khoâng chia reõ, Taêng khaùc bieät. Coù hai vieäc neân Phaät daïy laøm Hoøa thöôïng, ñoù laø hieän taïi ñöôïc

160                                                                       BOÄ LUAÄT 6

thanh tònh giôùi vaø vò lai ñöôïc phaïm haïnh laâu daøi. Cuõng nhö vaäy A-xaø-leâ giaùo giôùi Tyø-ni, noùi hoaëc ngaên Ba-la-ñeà-moäc-xoa, Töï töù hoaëc ngaên Töï töù, laøm chöùng toäi cuûa ngöôøi, khieán ngöôøi nhôù toäi… laøm caùc loaïi yeát ma cho ñeä töû coïng haønh, ñeä töû caän haønh vaø Sa-di, trong hieän taïi ñöôïc thanh tònh giôùi vaø vò lai ñöôïc phaïm haïnh laâu daøi. Coù hai vieäc neân Phaät noùi Hieän tieàn Tyø-ni, ñoù laø hieän taïi ñöôïc thanh tònh giôùi vaø vò lai ñöôïc phaïm haïnh laâu daøi. Cuõng nhö vaäy noùi ÖÙc nieäm Tyø-ni, Baát si Tyø-ni, Töï ngoân Tyø-ni, Thaät mích Tyø-ni, Ña mích Tyø-ni, Boá thaûo Tyø-ni, trong hieän taïi ñöôïc thanh tònh giôùi vaø vò lai ñöôïc phaïm haïnh laâu daøi. Coù hai loaïi huûy baùng Phaät, ñoù laø phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp. Coù hai loaïi khoâng huûy baùng Phaät, ñoù laø phi phaùp noùi laø phi phaùp, phaùp noùi laø phaùp. Coù hai loaïi neâu ra loãi Phaät, ñoù laø phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp. Coù hai loaïi khoâng neâu ra loãi Phaät, ñoù laø phi phaùp noùi laø phi phaùp, phaùp noùi laø phaùp. Coù hai loaïi khoâng theo lôøi Phaät daïy, ñoù laø phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp. Coù hai loaïi thuaän theo lôøi Phaät daïy, ñoù laø phi phaùp noùi laø phi phaùp, phaùp noùi laø phaùp. Coù hai loaïi khoâng theo Tyø-ni, ñoù laø phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp. Coù hai loaïi thuaän theo Tyø-ni: Phi phaùp noùi laø phi phaùp, phaùp noùi laø phaùp. Coù hai loaïi toäi: Phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp. Coù hai loaïi khoâng toäi: Phi phaùp noùi laø phi phaùp, phaùp noùi laø phaùp. Coù hai loaïi vöùt boû (khí): Töï mình boû nhöõng vaät caàn duøng vaø chuùng Taêng nhö phaùp hoøa hôïp taùc phaùp baûo vöùt boû. Coù hai loaïi khoâng vöùt boû: Töï mình khoâng vöùt boû vaø Taêng nhö phaùp hoøa hôïp taùc phaùp baûo vöùt boû maø khoâng vöùt boû. Coù hai loaïi khoâng ôû chung: Töï mình phaïm toäi Baát coïng truï vaø Taêng nhö phaùp hoøa hôïp taùc phaùp khoâng cho ôû chung. Coù hai loaïi ôû chung: Töï mình laøm haïnh ôû chung vaø Taêng nhö phaùp hoøa hôïp taùc phaùp cho ôû chung. Coù hai loaïi ôû chung coù loãi: Töï mình phaïm toäi Baát coïng truï maø ôû chung vaø Taêng nhö phaùp hoøa hôïp taùc phaùp khoâng cho ôû chung maø ôû chung. Coù hai loaïi ôû chung khoâng coù loãi: Töï mình laøm haïnh ôû chung vaø Taêng nhö phaùp hoøa hôïp taùc phaùp cho ôû chung. Coù hai loaïi toån: Töï mình laøm toån vaø Taêng nhö phaùp hoøa hôïp taùc phaùp laøm cho toån. Coù hai loaïi khoâng toån: Töï khoâng laøm toån mình vaø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 48                                       161

Taêng nhö phaùp hoøa hôïp taùc phaùp laøm cho khoâng toån . Coù hai loaïi ngöôøi cuoàng neân cho yeát ma si, ñoù laø ngöôøi coù nhôù nghó vaø ngöôøi luùc nhôù nghó, luùc khoâng nhôù nghó. Coù hai loaïi cuoàng töø caên baûn, coù hai loaïi cuoàng do chuù thuaät, coù hai loaïi cuoàng do uoáng thuoác, coù hai loaïi cuoàng do taâm, coù hai loaïi cuoàng do thoáng khoå. Coù hai loaïi baïch phaùp hoä trì theá gian laø coù hoå vaø theïn. Neáu hai baïch phaùp naøy khoâng hoä trì theá gian thì khoâng phaân bieät cha meï, anh em, chò em…, töùc laø phaù phaùp laøm ngöôøi gioáng nhö boø deâ gaø choù…. Neáu hai baïch phaùp naøy hoä trì theá gian thì phaân bieät ñöôïc cha meï, anh em, chò em…, töùc laø khoâng phaù phaùp laøm ngöôøi, khoâng phaûi laø boø deâ gaø choù…. Ngöôøi khoâng coù hoå theïn maø coù baïch phaùp nôi taâm thì khoâng coù lyù ñoù; taâm khoâng coù baïch phaùp thì chæ coù sanh töû, khoâng coù giaûi thoaùt. Ngöôøi coù hoå theïn thì coù baïch phaùp nôi taâm; taâm coù baïch phaùp thì taâm thanh tònh, khoâng coù sanh töû, ñöôïc giaûi thoaùt, khoâng thoï thaân sau (haäu höõu).

162                                                                BOÄ LUAÄT 6

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 49

TYØ NI TAÊNG NHAÁT

3. Ba Phaùp
Coù ba loaïi yeát ma nhieáp heát caùc yeát ma: Ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma.
Coù ba haïng ngöôøi nhaát ñònh ñoïa vaøo ñòa nguïc:
Moät laø ngöôøi duøng phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baøng Tyø-kheo phaïm haïnh thanh tònh .
Hai laø ngöôøi sanh aùc taø kieán noùi raèng: “ÔÛ trong caùc duïc khoâng toäi”, neân ngöôøi naøy daán saâu vaøo phoùng daät, buoâng lung theo ba duïc.
Ba laø ngöôøi xuaát gia laøm Tyø-kheo laïi phaïm giôùi phaù giôùi, beân trong thoái naùt hieån hieän ra beân ngoaøi; khoâng phaûi Sa-moân maø töï noùi laø Sa-moân, khoâng phaûi phaïm haïnh maø noùi laø phaïm haïnh. Luùc ñoù Phaät muoán laøm roõ nghóa naøy neân noùi keä:
“Noùi doái ñoïa ñòa nguïc,
Vaø phaïm toäi troïng khaùc,
Ngöôøi naøy aùc, khoâng thieän,
Ñôøi sau thoï toäi baùo.
Luaän veà ngöôøi theá gian,
Buùa sanh töø trong mieäng,
Trôû laïi töï cheùm thaân,
Ñeàu do lôøi noùi aùc.
Ñaùng cheâ laïi khen ngôïi,
Ñaùng khen ngôïi laïi cheâ,
Loãi töø mieäng neân suy,
Bò suy, khoâng thoï laïc.
Nhö bò maát taøi vaät,
Suy naøy vaãn coøn ít,
AÙc khaåu noùi ngöôøi thieän,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 49                                           163

Suy naøy laïi naëng hôn. Ñòa nguïc Ni-phuø-la, Kieáp soá coù möôøi vaïn, Ñòa nguïc A-phuø-ñaø, Ba möôi saùu vaø naêm. Taâm aùc noùi lôøi aùc, Khinh cheâ baäc Thaùnh nhaân, Maïng chung aét phaûi ñoïa, Trong ñòa nguïc nhö vaäy”. Coù ba loaïi laøm chöùng toäi, ñoù laø thaáy, nghe vaø nghi laøm chöùng toäi. Coù ba phaùp: Moät laø ca haùt trong Tyø-ni nhö phaùp khoùc, hai laø cöôøi hôû raêng trong Tyø-ni nhö phaùp cuoàng, ba laø laéc caùnh tay muùa trong Tyø-ni nhö phaùp con nít. Nhö lai coù ba loaïi khoâng caàn thuû hoä, khoâng theå bieát, khoâng theå thaáy, ñoù laø thaân haønh, khaåu haønh vaø yù haønh cuûa Nhö lai thanh tònh. Theá gian coù ba loaïi giaëc lôùn (ñaïi taëc) khoâng ai baèng ñöôïc, soáng laâu caøng taïo toäi lôùn, ngöôøi khoâng theå baét ñöôïc: - Moät laø loaïi giaëc truï nôi hoang daõ, nôi röøng caây raäm raïp. - Hai laø loaïi giaëc truï nôi hieåm trôû coù soâng nöôùc quanh co. - Ba laø loaïi giaëc döïa vaøo söùc maïnh. Tyø-kheo xaáu aùc cuõng coù ba loaïi nhö vaäy, soáng laâu tuoåi cao caøng taïo toäi lôùn maø Taêng khoâng theå dieät taãn ñöôïc: - Moät laø loaïi giaëc truï nôi hoang daõ, töùc laø ngöôøi xuaát gia laøm Tyø- kheo laïi phaùm giôùi phaù giôùi, beân trong thoái naùt hieån hieän ra beân ngoaøi; khoâng phaûi Sa-moân maø töï noùi laø Sa-moân, khoâng phaûi phaïm haïnh maø noùi laø phaïm haïnh. - Hai laø loaïi giaëc truï nôi hieåm trôû, töùc laø ngöôøi sanh taø kieán, noùi khoâng thaät, thaáy vaø noùi raèng: “Khoâng coù boá thí, khoâng tin nhaân quaû, khoâng tin thieän aùc, khoâng coù cha meï ôû theá gian, khoâng coù A-la-haùn, khoâng coù Tu-ñaø-hoaøn, khoâng coù Tö-ñaø-haøm, khoâng coù A-na-haøm, khoâng coù ñôøi naøy, khoâng coù ñôøi sau, khoâng coù phaùp chöùng ñaéc”. - Ba laø loaïi giaëc döïc vaøo söùc maïnh, töùc laø ngöôøi döïc vaøo theá löïc vaø söï hieåu bieát maø noùi. Theá gian laïi coù ba loaïi giaëc lôùn (ñaïi taëc) khoâng ai baèng ñöôïc, soáng laâu caøng taïo toäi lôùn, ngöôøi khoâng theå baét ñöôïc: hai loaïi giaëc ñaàu gioáng nhö treân, loaïi giaëc thöù ba laø loaïi giaëc döïa vaøo taøi vaät, töùc laø ngöôøi coù nhieàu taøi vaät, ruoäng vöôøn, nhaø cöûa, toâi tôù… . Ngöôøi naøy nghó raèng: “Neáu ai thuaän theo ta thì ta seõ cho taøi vaät”. Tyø-kheo xaáu aùc cuõng coù ba loaïi

164                                                                        BOÄ LUAÄT 6

nhö vaäy, soáng laâu tuoåi cao caøng taïo toäi lôùn maø Taêng khoâng theã dieät taãn ñöôïc: Hai loaïi Tyø-kheo xaáu aùc thöù nhaát vaø thöù hai gioáng nhö treân, loaïi thöù ba döïa vaøo taøi vaät, töùc laø Tyø-kheo coù ñöôïc nhieàu boá thí veà y thöïc, ngoïa cuï vaø caùc vaät caàn duøng khaùc. Ngöôøi naøy nghó raèng: “Neáu ai thuaän theo ta thì ta seõ cho taøi vaät”. Theá gian coù laïi ba loaïi giaëc lôùn (ñaïi taëc) khoâng ai baèng ñöôïc, soáng laâu caøng taïo toäi lôùn, ngöôøi khoâng theå baét ñöôïc: Hai loaïi giaëc ñaàu gioáng nhö treân, loaïi giaëc thöù ba laø loaïi giaëc döïa vaøo theá löïc, töùc laø döïc vaøo theá löïc cuûa vua quan. Ngöôøi naøy nghó raèng: “Neáu ai thuaän theo ta thì ta seõ trôï giuùp”. Tyø-kheo xaáu aùc cuõng coù ba loaïi nhö vaäy, soáng laâu tuoåi cao caøng taïo toäi lôùn maø Taêng khoâng theã dieät taãn ñöôïc: Hai loaïi Tyø-kheo xaáu aùc thöù nhaát vaø thöù hai gioáng nhö treân, loaïi thöù ba laø loaïi Tyø-kheo xaáu aùc döïa vaøo theá löïc, töùc laø Tyø-kheo soáng döïa vaøo vieäc tuïng kinh, luaät, luaän. Ngöôøi naøy nghó raèng: “Neáu ai thuaän theo ta thì ta seõ trôï giuùp”. Theá gian laïi coù ba loaïi ñaïi taëc: - Moät laø loaïi ñaïi taëc laøm chuû moät traêm ngöôøi, ôû tröôùc moät traêm ngöôøi, ñöôïc moät traêm ngöôøi cung kính vaây quanh… cho ñeán ñöôïc naêm traêm ngöôøi cung kính vaây quanh, maø coøn vaøo trong thaønh aáp tuï laïc leo töôøng khoeùt vaùch, chaën ñöôøng cöôùp cuûa gieát ngöôøi. - Hai laø loaïi ñaïi taëc trong Taêng nhö Tyø-kheo laáy thöùc aên uoáng, taøi vaät cho ñeán hoa quaû trong vöôøn röøng cuûa Töù phöông Taêng ñem baùn ñeå töï soáng hoaëc ñem cho baïch y quen bieát. - Ba laø loaïi ñaïi taëc trong Taêng nhö Tyø-kheo vì chuùt aên uoáng, lôïi döôõng cuùng döôøng, töï thaân khoâng chöùng ñöôïc Thaùnh phaùp hôn ngöôøi maø coá yù voïng ngöõ, töï noùi laø ñaõ chöùng. Trong ba loaïi ñaïi taëc naøy thì hai loaïi treân chæ goïi laø tieåu giaëc, loaïi thöù ba môùi laø ñaïi taëc nguy hieåm nhaát ñoái vôùi trôøi ngöôøi, ma Phaïm, Sa- moân, Baø-la-moân trong theá gian. Vì sao, vì chuùt aên uoáng, töï thaân khoâng coù chöùng Thaùnh phaùp hôn ngöôøi maø coá yù voïng ngöõ töï noùi laø ñaõ chöùng. Neáu ñem so vôùi hai loaïi giaëc treân thì goïi laø ñaïi giaëc nguy hieåm nhaát. Phaät lieàn noùi keä: “Tyø-kheo chöa ñaéc ñaïo, Töï noùi laø ñaéc ñaïo, Ñaïi taëc trong trôøi ngöôøi Ngöôøi phaù giôùi cöïc aùc, Ngöôøi si naøy thaân hoaïi, Seõ ñoïa vaøo ñòa nguïc”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 49                                          165

4. Boán Phaùp Coù Boán haïng Hoøa thöôïng: - Moät laø Hoøa thöôïng cho phaùp maø khoâng cho y thöïc: Ñeä töû neân ôû beân caïnh haïng Hoøa thöôïng naøy. - Hai laø Hoøa thöôïng cho y thöïc maø khoâng cho phaùp: Ñeä töû khoâng neân nöông ôû chung vôùi haïng Hoøa thöôïng naøy. - Ba laø Hoøa thöôïng vöøa cho phaùp, vöøa cho y thöïc: Ñeä töû neân suoát ñôøi nöông ôû. - Boán laø Hoøa thöôïng khoâng cho phaùp cuõng khoâng cho y thöïc: Ñeä töû khoâng neân nöông ôû, ngay trong ñeâm toái cuõng neân boû ñi. Ñoái vôùi A- xaø-leâ cuõng gioáng nhö vaäy. Coù boán haïng ngöôøi thöôøng thöôøng phaïm toäi vaø thöôøng thöôøng saùm hoái, ñoù laø ngöôøi khoâng hoå theïn, ngöôøi khinh giôùi, ngöôøi khoâng coù taâm sôï haõi vaø ngöôøi ngu si. Theá gian coù boán haïng ngöôøi thaáy phaïm toäi sanh taâm sôï haõi: - Moät laø haïng ngöôøi maëc aùo ñen chaïy voäi ñeán choã moïi ngöôøi noùi raèng: “Toâi ñaõ phaïm toäi aùc, khoâng toát, ñaùng hoå theïn, tuøy moïi ngöôøi thích gì, toâi seõ laøm theo ñieàu ñoù”, moïi ngöôøi lieàn quôû traùch ñuoåi ra, moät ngöôøi coù trí thaáy vaäy lieàn noùi raèng: “Ngöôøi naøy ñaõ phaïm toäi aùc, khoâng toát. Ta neân raên laáy mình vaø daïy baûo ngöôøi khaùc chôù laøm nghieäp aùc nhö vaäy nöõa”. Nhö theá neáu Tyø-kheo ôû trong Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni sanh loøng sôï haõi thì neân bieát raèng: “Ñieàu chöa phaïm thì khoâng neân phaïm, neáu ñaõ phaïm thì neân mau nhö phaùp saùm hoái toäi”. Ñaây laø haïng ngöôøi thöù nhaát thaáy toäi sanh sôï haõi. - Hai laø haïng ngöôøi maëc aùo ñen caàm gaäy ñeå treân vai, chaïy voäi ñeán choã moïi ngöôøi noùi raèng: “Toâi ñaõ phaïm toäi aùc, khoâng toát, ñaùng hoå theïn, tuøy moïi ngöôøi thích gì, toâi seõ laøm theo ñieàu ñoù”, moïi ngöôøi lieàn laáy caây gaäy ñoù ñaùnh ñuoåi ra, moät ngöôøi coù trí thaáy vaäy lieàn noùi raèng: “Ngöôøi naøy ñaõ phaïm toäi aùc, khoâng toát. Ta neân raên laáy mình vaø daïy baûo ngöôøi khaùc chôù laøm nghieäp aùc nhö vaäy nöõa”. Nhö theá neáu Tyø-kheo ôû trong Ba-daät-ñeà sanh loøng sôï haõi thì neân bieát raèng: “Ñieàu chöa phaïm thì khoâng neân phaïm, neáu ñaõ phaïm thì neân mau nhö phaùp saùm hoái toäi”. Ñaây laø haïng ngöôøi thöù hai thaáy toäi sanh sôï haõi . - Ba laø haïng ngöôøi maëc aùo ñen caàm caùi chaøy saét ñeå treân vai, chaïy voäi ñeán choã moïi ngöôøi noùi raèng: “Toâi ñaõ phaïm toäi aùc, khoâng toát, ñaùng hoå theïn, tuøy moïi ngöôøi thích gì, toâi seõ laøm theo ñieàu ñoù”, moïi ngöôøi lieàn caàm caùi chaøy ñoù ñaùnh vaø caàm dao ñe doïa ñuoåi ra ngoaøi cöûa thaønh phía Taây, moät ngöôøi coù trí thaáy vaäy lieàn noùi raèng: “Ngöôøi naøy ñaõ phaïm

166                                                                       BOÄ LUAÄT 6

toäi aùc, khoâng toát. Ta neân raên laáy mình vaø daïy baûo ngöôøi khaùc chôù laøm nghieäp aùc nhö vaäy nöõa”. Nhö theá neáu Tyø-kheo ôû trong Taêng-giaø-baø-thi- sa sanh loøng sôï haõi thì neân bieát raèng: “Ñieàu chöa phaïm thì khoâng neân phaïm, neáu ñaõ phaïm thì neân mau nhö phaùp saùm hoái toäi”. Ñaây laø haïng ngöôøi thöù ba thaáy toäi sanh sôï haõi . - Boán laø cuõng nhö ngöôøi chuyeân baét giaëc, baét ñöôïc teân giaëc thaät, troùi ngöôïc hai tay laïi roài ñaùnh troáng daãn ñi tuaàn haønh ra cöûa thaønh phía Nam, cho ngoài döôùi caây neâu roài chaët ñaàu ngöôøi naøy. Moät ngöôøi coù trí thaáy vaäy lieàn noùi raèng: “Ngöôøi naøy ñaõ phaïm ñaïi toäi vì laøm nghieäp aùc, khoâng toát. Ta neân raên laáy mình vaø daïy baûo ngöôøi khaùc chôù laøm nghieäp aùc nhö vaäy nöõa”. Nhö theá neáu Tyø-kheo ôû trong Ba-la-di sanh loøng sôï haõi thì neân bieát raèng: “Ñieàu chöa phaïm thì khoâng neân phaïm, neáu ñaõ phaïm thì neân mau nhö phaùp saùm hoái toäi”. Ñaây laø haïng ngöôøi thöù tö thaáy toäi sanh sôï haõi . Coù boán loaïi yeát ma: - Moät laø phi phaùp bieät chuùng yeát ma: Loaïi naøy khoâng goïi laø taùc yeát ma, chôù laøm, neáu laøm cuõng khoâng goïi laø laøm, neân ngaên, neân boû. - Hai laø phi phaùp hoøa hôïp chuùng yeát ma: Loaïi naøy cuõng khoâng goïi laø taùc yeát ma, chôù laøm, neáu laøm cuõng khoâng goïi laø laøm, neân ngaên, neân boû. - Ba laø nhö phaùp bieät chuùng yeát ma: Loaïi naøy tuy nhö phaùp nhöng bieät chuùng laøm neân cuõng khoâng goïi laø laøm, neân ngaên, neân boû. - Boán laø nhö phaùp hoøa hôïp chuùng yeát ma: Loaïi naøy môùi goïi laø taùc yeát ma, neân laøm, khoâng neân ngaên, khoâng neân boû. Coù boán haïng ngöôøi laø ngöôøi thoâ, ngöôøi dô baån (tröôïc), ngöôøi ôû giöõa (trung gian) vaø ngöôøi thöôïng thöôïng. Trong Taêng cuõng coù boán haïng ngöôøi xöû ñoaùn vieäc: - Moät laø ngöôøi xöû ñoaùn vieäc khoâng coù hoå theïn, khoâng gioûi luaän nghò, khoâng kheùo duøng caâu vaên. Ñaây laø haïng ngöôøi thoâ thöù nhaát, haïng ngöôøi naøy khoâng coù ngöôøi thaân caän, khoâng neân cuøng noùi chuyeän. Ñoái vôùi ngöôøi xöû ñoaùn vieäc nhö vaäy neân cheâ traùch, neân dieät taãn, vì ñaây laø haïng ngöôøi khoâng toát, coù theå laøm cho ngöôøi khaùc meâ loaïn öu saàu, sanh taâm hoái. Vì sao, vì ngöôøi xöû ñoaùn naøy ôû trong Taêng xöû ñoaùn vieäc thì seõ khieán cho trong Taêng chöa khôûi vieäc tranh caûi lieàn sanh khôûi; vieäc tranh caûi ñaõ khôûi seõ khoâng theå döùt dieät ñöôïc. - Hai laø ngöôøi xöû ñoaùn vieäc khoâng coù hoå theïn nhöng gioûi nghò luaän vaø kheùo duøng caâu vaên. Ñaây laø haïng ngöôøi dô baån (tröôïc) thöù hai, haïng ngöôøi naøy coù ngöôøi thaân caän, coù theå cuøng noùi chuyeän. Nhöng ñoái vôùi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 49                                           167

ngöôøi xöû ñoaùn vieäc nhö vaäy neân cheâ traùch, neân dieät taãn, vì ñaây cuõng laø haïng ngöôøi khoâng toát, coù theå laøm cho ngöôøi khaùc meâ loaïn öu saàu, sanh taâm hoái. Vì sao, vì ngöôøi xöû ñoaùn naøy ôû trong Taêng xöû ñoaùn vieäc thì seõ khieán cho trong Taêng chöa khôûi vieäc tranh caûi lieàn sanh khôûi; vieäc tranh caûi ñaõ khôûi seõ khoâng theå döùt dieät ñöôïc. - Ba laø ngöôøi xöû ñoaùn vieäc coù hoå theïn nhöng khoâng gioûi nghò luaän, khoâng kheùo duøng caâu vaên. Ñaây laø haïng ngöôøi ôû giöõa (trung gian), haïng ngöôøi naøy khoâng coù ngöôøi thaân caän, khoù theå cuøng noùi chuyeän. Ñoái vôùi ngöôøi xöû ñoaùn vieäc nhö vaäy neân daïy hoï veà nghò luaän vaø vaên chöông. - Boán laø ngöôøi xöû ñoaùn vieäc coù hoå theïn, gioûi nghò luaän vaø kheùo duøng caâu vaên. Ñaây laø haïng ngöôøi thöôïng thöôïng thöù tö, haïng ngöôøi naøy coù ngöôøi thaân caän, neân cuøng noùi chuyeän. Ñoái vôùi nöôøi xöû ñoaùn vieäc nhö vaäy neân khen ngôïi ca tuïng, vì sao, vì ngöôøi naøy ôû trong Taêng xöû ñoaùn vieäc thì seõ khieán cho trong Taêng chöa khôûi vieäc tranh caõi seõ khoâng khôûi leân, neáu ñaõ khôûi leân thì seõ ñöôïc döùt dieät. Coù boán loaïi nghóa: - Moät laø loaïi nghóa phi phaùp, phaân bieät ngöôøi khaùc, khoâng coù tra cöùu, khi tra cöùu thì khoâng thoï nhaän. Loaïi nghóa naøy coù ba loãi, trong ñaây phi phaùp laø coù loãi; phaân bieät ngöôøi khaùc laø coù loãi; khoâng coù tra cöùu, khi tra cöùu thì khoâng thoï nhaän laø coù loãi. - Hai laø loaïi nghóa phi phaùp, khoâng phaân bieät ngöôøi khaùc, coù tra cöùu, khi tra cöùu thì thoï nhaän. Loaïi nghóa naøy chæ coù moät loãi, trong ñaây phi phaùp laø coù loãi, khoâng phaân bieät… khi tra cöùu thì thoï nhaän laø khoâng loãi. - Ba laø loaïi nghóa nhö phaùp, phaân bieät ngöôøi khaùc, khoâng coù tra cöùu, khi tra cöùu khoâng thoï nhaän. Loaïi nghóa naøy coù hai loãi, trong ñaây nhö phaùp laø khoâng loãi; phaân bieät ngöôøi khaùc… khi tra cöùu khoâng thoï nhaân coù hai loãi nhö treân. - Boán laø loaïi nghóa nhö phaùp, khoâng phaân bieät ngöôøi khaùc, coù tra cöùu, khi tra cöùu thì thoï nhaän. Loaïi nghóa naøy ñeàu khoâng coù loãi, giaûi thích nhö treân. Coù boán haïnh maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø aùi, saân, sôï vaø si. Coù boán haïnh maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh, ñoù laø khoâng aùi, khoâng saân, khoâng sôï, khoâng si. Coù boán haïnh maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng kheùo quaùn nghóa, khoâng kheùo thoï laáy nghóa. Hai laø khoâng neân khen ngôïi maø laïi khen ngôïi; neân khen ngôïi maø laïi khoâng khen ngôïi.

168                                                                       BOÄ LUAÄT 6

- Ba laø khoâng neân laøm cho thanh tònh maø laïi laøm cho thanh tònh; neân laøm cho thanh tònh maø laïi khoâng laøm cho thanh tònh. - Boán laø khoâng neân cung kính maø laïi cung kính; neân cung kính maø laïi khoâng cung kính. Coù boán haïnh maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh: - Moät laø kheùo quaùn nghóa, kheùo thoï laáy nghóa. - Hai laø khoâng neân khen ngôïi thì khoâng khen ngôïi; neân khen ngôïi thì khen ngôïi. - Ba laø khoâng neân laøm cho thanh tònh thì khoâng laøm cho thanh tònh; neân laøm cho thanh tònh thì laøm cho thanh tònh. - Boán laø khoâng neân cung kính thì khoâng cung kính; neân cung kính thì cung kính. Coù boán haïnh maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng kheùo quaùn nghóa, khoâng kheùo thoï laáy nghóa. - Hai laø döïa vaøo theá löïc maø noùi. - Ba laø khoâng xin pheùp ngöôøi maø lieàn neâu ra toäi cuûa ngöôøi. - Boán laø tröôùc ñaõ coù taâm hieàm traùch, taâm hoái haän, coù thaáy hieàm traùch, coù thaáy hoái haän. Coù boán haïnh maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh: - Moät laø kheùo quaùn nghóa, kheùo thoï laáy nghóa. - Hai sai laø döïa vaøo theá löïc maø noùi. - Ba laø xin pheùp ngöôøi cho roài môùi neâu ra toäi cuûa ngöôøi. - Boán laø tröôùc khoâng coù taâm hieàm traùch, taâm hoái haän, khoâng coù thaáy hieàm traùch, khoâng coù thaáy hoái haän. Coù boán haïnh Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù toäi, ñoù laø aùi, saân, sôï vaø si. Coù boán haïnh Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng coù toäi, ñoù laø khoâng aùi, khoâng saân, khoâng sôï vaø khoâng si. Coù boán haïnh Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù toäi: - Moät laø khoâng kheùo quaùn nghóa. - Hai laø khoâng kheùo thoï laáy nghóa. - Ba laø khoâng neân khen ngôïi maø laïi khen ngôïi; neân khen ngôïi maø laïi khoâng khen ngôïi. - Boán laø khoâng neân laøm cho thanh tònh maø laïi laøm cho thanh tònh; neân laøm cho thanh tònh maø laïi khoâng laøm cho thanh tònh. Coù boán haïnh Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng coù toäi: - Moät laø kheùo quaùn nghóa. - Hai laø kheùo thoï laáy nghóa. - Ba laø khoâng neân khen ngôïi thì khoâng khen ngôïi; neân khen ngôïi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 49                                           169

thì khen ngôïi. - Boán laø khoâng neân laøm cho thanh tònh thì khoâng laøm cho thanh tònh; neân laøm cho thanh tònh thì laøm cho thanh tònh. Coù boán haïnh Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù toäi: - Moät laø khoâng kheùo quaùn nghóa, khoâng kheùo thoï laáy nghóa. - Hai laø döïa vaøo theá löïc maø noùi. - Ba laø khoâng xin pheùp ngöôøi maø lieàn neâu ra toäi cuûa ngöôøi. - Boán laø tröôùc ñaõ coù taâm hieàm traùch, taâm hoái haän, coù thaáy hieàm traùch, coù thaáy hoái haän. Coù boán haïnh Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng coù toäi: - Moät laø kheùo quaùn nghóa, kheùo thoï laáy nghóa. - Hai laø khoâng döïa vaøo theá löïc maø noùi. - Ba laø xin pheùp ngöôøi cho roài môùi neâu ra toäi cuûa ngöôøi. - Boán laø tröôùc khoâng coù taâm hieàm traùch, khoâng coù taâm hoái haän, khoâng coù thaáy hieàm traùch, khoâng coù thaáy hoái haän. 5. Naêm Phaùp Phaät Baø-giaø-baø taïi nöôùc Thích ca, Tyø-kheo-ni Ñaïi aùi ñaïo ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài baïch Phaät: “Theá toân, xin noùi sô löôïc veà phaùp, phi phaùp; Tyø-ni, phi Tyø-ni ñeå toâi bieát ñöôïc laø phaùp, laø Tyø-ni, laø Phaät phaùp”, Phaät baûo: “Cuø-Ñaøm-di, neáu bieát phaùp naøy tuøy thuaän duïc, khoâng tuøy thuaän voâ duïc; tuøy thuaän loãi, khoâng tuøy thuaän khoâng loãi; tuøy thuaän taêng tröôûng, khoâng tuøy thuaän khoâng taêng tröôûng, moät möïc khoâng chuyeån; tuøy thu- aän phieàn naõo khoâng lìa thì baø nhaát ñònh phaûi bieát ñaây laø phi phaùp, phi Tyø-ni, phi Phaät phaùp. Cuø-Ñaøm-di, neáu bieát phaùp naøy khoâng tuøy thuaän duïc maø tuøy thuaän voâ duïc; khoâng tuøy thuaän loãi maø tuøy thuaän khoâng loãi; khoâng tuøy thuaän taêng tröôûng maø tuøy thuaän khoâng taêng tröôûng; khoâng tuøy thuaän phieàn naõo thì baø nhaát ñònh phaûi bieát ñaây laø phaùp, laø Tyø-ni, laø Phaät phaùp. Laïi nöõa Cuø-Ñaøm-di, neáu bieát phaùp naøy tuøy thuaän tham, khoâng tuøy thuaän khoâng tham; tuøy thuaän khoâng nhaøm lìa, khoâng tuøy thuaän nhaøm lìa; tuøy thuaän ña duïc, khoâng tuøy thuaän thieåu duïc; tuøy thuaän khoâng bieát ñuû, khoâng tuøy thuaän bieát ñuû; tuøy thuaän khoù nuoâi döôõng, khoâng tuøy thu- aän deã nuoâi döôõng thì baø nhaát ñònh bieát ñaây laø phi phaùp, phi Tyø-ni, phi Phaät phaùp. Cuø-Ñaøm-di, neáu bieát phaùp naøy khoâng tuøy thuaän tham maø tuøy thuaän khoâng tham; khoâng tuøy thuaän khoâng nhaøm lìa maø tuøy thuaän nhaøm lìa; khoâng tuøy thuaän ña duïc maø tuøy thuaän thieåu duïc; khoâng tuøy thuaän khoâng bieát ñuû maø tuøy thuaän bieát ñuû; khoâng tuøy thuaän khoù nuoâi döôõng maø tuøy thuaän deã nuoâi döôõng thì baø nhaát ñònh bieát ñaây laø phaùp, laø Tyø-ni, laø Phaät phaùp ”.

170                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Luùc ñoù tröôûng laõo Öu-ba-ly ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài baïch Phaät: “Theá toân, coù maáy phaùp khieán chaùnh phaùp dieät vong, mai moät?”, Phaät baûo: Coù naêm phaùp khieán chaùnh phaùp dieät vong, mai moät: - Moät laø Tyø-kheo khoâng mong muoán. - Hai laø ñoän caên, duø coù ñoïc tuïng nghóa caâu cuõng khoâng theå thoï trì, cuõng khoâng theå giaûi cho nguôøi hieåu. - Ba laø khoâng theå khieán cho ngöôøi thoï hoïc coù oai nghi cung kính. - Boán laø duø coù noùi phaùp cuõng khoâng theå daïy nhö phaùp. - Naêm laø caõi coï vôùi nhau, khoâng ôû nôi A-lan-nhaõ cuõng khoâng yeâu thích nôi naøy. Naøy Öu-ba-ly, laïi coù naêm phaùp khieán chaùnh phaùp khoâng bò dieät vong, mai moät: - Moät laø Tyø-kheo coù mong muoán. - Hai laø lôïi caên, coù theå ñoïc tuïng nghóa caâu, coù theå thoï trì, coù theå giaûi cho nguôøi hieåu. - Ba laø coù theå khieán cho ngöôøi thoï hoïc coù oai nghi cung kính. - Boán laø noùi phaùp vaø coù theå daïy nhö phaùp. - Naêm laø khoâng caõi coï vôùi nhau, ôû nôi A-lan-nhaõ vaø yeâu thích nôi naøy”. Laïi coù naêm phaùp khieán chaùnh phaùp dieät vong, mai moät: - Moät laø Tyø-kheo khoâng daïy theo phaùp maø daïy theo phi phaùp. - Hai laø khoâng theo phaùp nhaãn maø theo phaùp khoâng nhaãn. - Ba laø khoâng kính Thöôïng toøa, khoâng coù oai nghi. - Boán laø Thöôïng toøa khoâng duøng phaùp ñeå daïy baûo. - Naêm laø khi Thöôïng toøa noùi phaùp laïi saàu naõo khieán cho ngöôøi hoïc sau khoâng ñöôïc thoï hoïc kinh, luaät, luaän. Sau khi Thöôïng toøa qua ñôøi, Tyø-kheo buoâng lung taäp nhieãm phi phaùp, maát phaùp laønh. Laïi coù naêm phaùp khieán chaùnh phaùp khoâng bò dieät vong, mai moät: - Moät laø Tyø-kheo daïy theo phaùp, khoâng daïy theo phi phaùp. - Hai laø theo phaùp nhaãn, khoâng theo phaùp khoâng nhaãn. - Ba laø toân kính Thöôïng toøa vaø coù oai nghi. - Boán laø Thöôïng toøa duøng phaùp ñeå daïy baûo. - Naêm laø khi Thöôïng toøa noùi phaùp khoâng coù saàu naõo khieán cho ngöôøi hoïc sau ñöôïc thoï hoïc kinh, luaät, luaän. Sau khi Thöôïng toøa qua ñôøi, Tyø-kheo khoâng buoâng lung, tu taäp phaùp laønh. Luùc ñoù tröôûng laõo Nan-ñeà ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài baïch Phaät: “Theá toân, khi chaùnh phaùp dieät vaøo thôøi Töôïng phaùp coù maáy phi phaùp hieän höõu ôû ñôøi?”, Phaät baûo: Coù naêm phi phaùp hieän höõu ôû ñôøi:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 49                                            171

- Moät laø coù Tyø-kheo ñöôïc chuùt phaùp Chæ nôi taâm lieàn cho laø ñaõ ñöôïc Thaùnh phaùp. - Hai laø coù baïch y sanh leân coõi trôøi coøn ngöôøi xuaát gia laïi ñoïa vaøo aùc ñaïo. - Ba laø coù ngöôøi boû gia nghieäp theá gian xuaát gia laïi phaù giôùi. - Boán laø coù keû phaù giôùi laïi ñöôïc nhieàu ngöôøi trôï giuùp, coøn ngöôøi trì giôùi laïi khoâng coù ngöôøi trôï giuùp. - Naêm laø chuùng xuaát gia khoâng ai laø khoâng bò maéng, cho ñeán A- la-haùn cuõng bò maéng. Ñaây laø naêm phi phaùp hieän höõu ôû ñôøi vaøo thôøi Töôïng phaùp, khi chaùnh phaùp dieät. Sau ñoù coù Tyø-kheo hoûi laïi vieäc naøy, Phaät baûo Öu-ba-ly: “Vò lai seõ coù naêm haïng ngöôøi ñaùng sôï haõi maø hieän taïi chöa coù, neân bieát roõ ñeå tìm caùch tröø dieät: - Moät laø seõ coù Tyø-kheo khoâng tu thaân, khoâng tu giôùi, khoâng tu taâm, khoâng tu trí laïi ñoä cho ngöôøi khaùc xuaát gia thoï giôùi; neân khoâng theå daïy hoï tu thaân, tu giôùi, tu taâm, tu trí. Baûn thaân chöa ñieàu phuïc laïi ñoä ngöôøi khaùc cho xuaát gia thoï giôùi, neân khoâng theå daïy cho hoï tu thaân, tu giôùi, tu taâm, tu trí. Ngöôøi naøy ôû trong Phaät phaùp coù loãi, ôû trong Tyø-ni coù loãi. - Hai vaø Ba laø seõ coù Tyø-kheo khoâng tu thaân, khoâng tu giôùi, khoâng tu taâm, khoâng tu trí laïi cho ngöôøi khaùc y chæ vaø nuoâi Sa-di; neân khoâng theå daïy hoï tu thaân, tu giôùi, tu taâm, tu trí. Baûn thaân chöa ñieàu phuïc laïi cho ngöôøi khaùc y chæ vaø nuoâi Sa-di, neân khoâng theå daïy cho hoï tu thaân, tu giôùi, tu taâm, tu trí. Ngöôøi naøy ôû trong Phaät phaùp coù loãi, ôû trong Tyø-ni coù loãi. - Boán laø seõ coù Tyø-kheo khoâng tu thaân, khoâng tu giôùi, khoâng tu taâm, khoâng tu trí laïi cho Sa-di vaø tònh nhôn ôû gaàn. Khoâng bieát ba töôùng: Ñaøo ñaát, chaët caây vaø duøng nöôùc töôùi; ngöôøi naøy ôû trong Phaät phaùp laø coù loãi, ôû trong Tyø-ni laø coù loãi. - Naêm laø seõ coù Tyø-kheo khoâng tu thaân, khoâng tu giôùi, khoâng tu taâm, khoâng tu trí laïi cuøng ñoïc tuïng kinh, luaät, luaän; ñem phaàn tröôùc, phaàn sau ñeå vaøo giöõa, ñem phaàn giöõa ñeå ôû tröôùc hoaëc ôû sau; hieän tieàn khoâng thaáy ñöôïc baïch phaùp, khoâng bieát phaïm hay khoâng phaïm. Ngöôøi naøy ôû trong Phaät phaùp coù loãi, ôû trong Tyø-ni coù loãi”. Laïi nöõa, vò lai seõ coù naêm haïng ngöôøi ñaùng sôï haõi maø hieän taïi chöa coù, neân bieát roõ ñeå tìm caùch tröø dieät: - Moät laø seõ coù Tyø-kheo khoâng tu thaân, khoâng tu giôùi, khoâng tu taâm, khoâng tu trí laïi khoâng mong muoán, ñoän caên, duø coù ñoïc tuïng nghóa

172                                                                       BOÄ LUAÄT 6

caâu cuõng khoâng theå chaùnh thoï (troï trì ñuùng). - Hai laø seõ coù Tyø-kheo khoâng tu thaân, khoâng tu giôùi, khoâng tu taâm, khoâng tu trí laïi gaàn guõi Tyø-kheo-ni, phaïm vaøo toäi troïng, xaû giôùi hoaøn tuïc. - Ba laø seõ coù Tyø-kheo khoâng tu thaân, khoâng tu giôùi, khoâng tu taâm, khoâng tu trí laïi khoâng tín thoï nhöõng lôøi Phaät daïy trong kinh nhö ba moân giaûi thoaùt laø khoâng voâ töôùng, voâ nguyeän; cho ñeán caùc phaùp thaâm yeáu nhö möôøi hai nhaân duyeân…; duø coù tín thoï cuõng khoâng thoâng suoát. Cho neân khi noùi veà Phaät phaùp thì hoï khoâng coù taâm yeâu thích, maø laïi thích phaùp theá tuïc, thích laøm vaên thô trau chuoát, tin theo ñieàu maø theá gian öa thích. Vì vaäy nhöõng lôøi Phaät daïy trong kinh nhö ba moân giaûi thoaùt laø khoâng voâ töôùng, voâ nguyeän; cho ñeán caùc phaùp thaâm yeáu nhö möôøi hai nhaân duyeân… seõ bò dieät. - Boán vaø naêm laø seõ coù Tyø-kheo khoâng tu thaân, khoâng tu giôùi, khoâng tu taâm, khoâng tu trí laïi vì y thöïc maø boû nôi A-lan-nhaõ, ñi tìm caàu khaép nôi, do tìm caàu neân bò nhieãu loaïn. Luùc ñoù Tyø-kheo Ca-la öa ñeán nhöõng nôi khoâng neân ñeán, cuøng noùi chuyeän vôùi ñoàng nöõ lôùn tuoåi, quaû phuï, ngöôøi nöõ coù choàng, daâm nöõ vaø Tyø-kheo-ni. Phaät baûo: “Tyø-kheo coù naêm choã khoâng neân ñeán, ñoù laø choã ñoàng nöõ lôùn tuoåi, choã quaû phuï, choã ngöôøi nöõ coù choàng, choã daâm nöõ vaø choã Tyø-kheo-ni. Neáu Tyø-kheo neân naêm choã naøy seõ khieán moïi ngöôøi nghi laø laøm vieäc phi phaïm haïnh. Laïi coù naêm choã khoâng neân ñeán, ñoù laø nhaø cuûa giaëc, nhaø cuûa Chieân-ñaø-la, nhaø ñoà teã, nhaø daâm nöõ vaø nhaø baùn röôïu. Neáu Tyø-kheo ñeán naêm choã naøy seõ khieán moïi ngöôøi nghi laø laøm vieäc aùc”. Tyø-kheo coù naêm phaùp neân bieát laø Tyø-kheo xaáu aùc, nhö ñöùa treû khoâng theå noùi lôøi hay, khoâng coù haïnh nam töû; ñoù laø duïc, saân, sôï, si vaø khoâng tieâu hoùa söï cuùng döôøng. Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa- di-ni xaáu aùc cuõng coù naêm phaùp nhö theá. Tyø-kheo coù naêm phaùp neân bieát laø Tyø-kheo coù toäi, coù loãi; ñoù laø duïc, saân, sôï, si vaø khoâng tieâu hoùa söï cuùng döôøng. Tyø-kheo-ni, Thöùc- xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni cuõng coù naêm phaùp nhö treân neân bieát laø coù toäi, coù loãi. Coù naêm loaïi phi Tyø-ni, ñoù laø phaïm Ba-la-di, phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa, phaïm Ba-daät-ñeà, phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôïc vôùi treân thì goïi laø naêm loaïi Tyø-ni. Coù naêm loaïi traàn khoâng thoï maø ñöôïc aên, ñoù laø thöïc traàn (thöùc aên), coác traàn (nguõ coác), thuûy traàn (nöôùc), y traàn (y phuïc) vaø nhaát thieát traàn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 49                                               173

(caùc loaïi vaät thöïc khaùc). Coù naêm caùch thoï nhaän, ñoù laø thoï nhaän töø tay ñöa trao, thoï nhaän töø treân y, thoï nhaän töø röông traùp, thoï nhaän töø vaät ñöïng, thoï nhaän töø treân ñaát. Coù naêm caùch töï ngoân (töï thuù) phi phaùp: - Moät laø, do vua khuûng boá maø töï noùi (töï thuù). - Hai laø, do giaëc khuûng boá maø töï noùi. - Ba laø, do ngöôøi xöû ñoaùn khuûng boá maø töï noùi . - Boán laø, do aùc thuù khuûng boá maø töï noùi. - Naêm laø, töï doái mình maø noùi. Coù naêm caùch thaáy loãi hoái loãi phi phaùp: - Moät laø, ñoái tröôùc ngöôøi haønh Bieät truï maø hoái loãi. - Hai laø, ñoái tröôùc ngöôøi phaïm Baát coïng truï maø hoái loãi. - Ba laø, ñoái tröôùc ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi maø hoái loãi. - Boán laø, phaïm toäi Voâ taøn maø hoái loãi. - Naêm laø, thaáy toäi Voâ taøn naøy maø hoái loãi. Ngöôïc vôùi naêm caùch treân laø naêm caùch thaáy loãi hoái loãi nhö phaùp. Coù naêm haïng A-xaø-leâ, ñoù laø A-xaø-leâ xuaát gia, A-xaø-leâ giaùo thoï, A-xaø-leâ yeát ma, A-xaø-leâ y chæ vaø A-xaø-leâ thoï phaùp. Coù naêm haïng ñeä töû, ñoù laø ñeä töû xuaát gia, ñeä töû giaùo thoï, ñeä töû yeát ma, ñeä töû y chæ, ñeä töû thoï phaùp. Naêm haïng ñeä töû naøy neân kheùo cung kính naêm haïng A-xaø-leâ treân, neáukhoâng cung kính thì phaïm loãi. Coù naêm caùch boá taùt, ñoù laø noùi Giôùi kinh boá taùt, taâm nieäm boá taùt, moät mình taïi truù xöù boá taùt, thanh tònh boá taùt vaø töï töù boá taùt. Luùc ñoù coù Tyø-kheo khoâng xin pheùp ngöôøi cho maø lieàn cöû toäi ngöôøi khieán nhôù nghó, Tyø-kheo bò cöû hieàm traùch, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng xin pheùp ngöôøi tröôùc thì khoâng ñöôïc cöû toäi ngöôøi khieán nhôù nghó. Neáu cöû toäi khieán nhôù nghó thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù ngöôøi coù toäi ôû trong Taêng khoâng coù cung kính, khoâng noùi lôøi cung kính, Phaät baûo: “Caùc Tyø-kheo neân baûo ngöôøi naøy truï trong naêm phaùp laø töø choã ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu, côûi giaøy deùp, quyø goái, chaép tay tröôùc Taêng”. Neáu ngöôøi cöû toäi khoâng cung kính cuõng neân truï trong naêm phaùp keå treân. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo khoâng bieát xin pheùp ngöôøi cho cöû toäi nhö theá naøo, baïch Phaät, Phaät baûo: “Coù naêm caùch, neân noùi vôùi ngöôøi kia raèng: Nay toâi noùi toäi cuûa thaày, hoaëc toâi chæ toäi cuûa thaày, hoaëc toâi cöû toäi thaày, hoaëc toâi khieán cho thaày nhôù nghó, xin thaày cho pheùp toâi”. Caùc Tyø-kheo

174                                                                        BOÄ LUAÄT 6

laïi khoâng bieát cho pheùp cöû toäi nhö theá naøo, Phaät baûo: “Coù naêm caùch, neân traû lôøi raèng: Thaày haõy noùi toäi toâi, hoaëc thaày haõy chæ toäi toâi, hoaëc thaày haõy cöû toäi toâi, hoaëc haõy khieán cho toâi nhôù nghó, toâi cho pheùp thaày”. Caùc Tyø-kheo laïi khoâng bieát hieän tieàn cho pheùp cöû toäi nhö theá naøo, Phaät baûo: “Coù naêm caùch, neân hoûi laïi raèng: Taïi sao thaày cöû toäi toâi, döïa treân thaáy hay nghe hay nghi, hoaëc laø thaân phaïm hay khaåu phaïm?. Laïi coù naêm caùch: Thaày cöû toäi toâi veà toäi Ba-la-di hay Taêng-giaø-baø-thi-sa hay Ba-daät- ñeà hay Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni hay Ñoät-kieát-la?. Laïi coù naêm caùch: Thaày cöû toäi toâi veà toäi aùc khaåu Ñoät-kieát-la hay Thaâu-lan-giaù Ñoät-kieát-la hay Tyø- ni Ñoät-kieát-la hay thuoäc veà Chuùng hoïc phaùp hay thuoäc veà oai nghi?. Laïi coù naêm caùch: Thaày cöû toäi toâi veà vieäc gì, thuoäc Höõu taøn hay Voâ taøn, hay Höõu taøn Voâ taøn, phaïm trong tuï laïc hay phaïm nôi A-lan-nhaõ”. Luùc ñoù ngöôøi bò cöû toäi hieän tieàn sanh sôï haõi, Taêng neân hieän tieàn an uûi coù naêm caùch: Hoaëc noùi chôù sôï, hoaëc noùi chôù kinh haõi, hoaëc noùi chôù che giaáu, hoaëc noùi chôù traùnh neù, hoaëc noùi chôù theo phe ñaûng maø khoâng phaïm noùi laø phaïm, hoaëc noùi chôù theo phe ñaûng maø phaïm noùi laø khoâng phaïm. Laïi coù naêm caùch an uûi: Hoaëc noùi toâi khoâng noùi hung döõ, hoaëc noùi neáu toâi khoâng nghe thoï vieäc khoâng ñaày ñuû thì cuõng khoâng tröïc tieáp cöû toäi, hoaëc noùi toâi khoâng nghe thoï lôøi baát ñònh, hoaëc noùi toâi seõ hoûi thaày ba laàn. Khi an uûi nhö vaäy maø ngöôøi bò cöû toäi traû lôøi khaùc thì nhö Phaät daïy neân duøng naêm caùch gaïn hoûi: - Moät laø neáu traû lôøi khaùc hay im laëng ñeàu neân ghi nhôù. - Hai laø noùi toâi coù phaïm toäi gì ñeå xuùc naõo ngöôøi khaùc - Ba laø neáu khoâng thaáy toäi thì neân cho yeát ma Baát kieán taãn. - Boán laø neáu thaáy toäi maø khoâng chòu saùm toäi thì neân cho yeát ma Baát taùc taãn . - Naêm laø neáu khoâng xaû aùc taø kieán thì neân cho yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn. Laïi coù naêm phaùp neân cöùu xeùt: - Moät laø ñaùng cho khoå thieát thì neân cho yeát ma Khoå thieát . - Hai laø ñaùng cho y chæ thì neân cho yeát ma Y chæ . - Ba laø ñaùng ñuoåi ra thì neân cho yeát ma Khu xuaát . - Boán laø ñaùng cho haï yù thì neân cho yeát ma Haï yù . - Naêm laø ñaùng cho tìm töôùng toäi thì neân cho yeát ma Mích toäi töôùng. Phaät baûo Öu-ba-ly: “Treân laø caùch xin pheùp cöû toäi vaø an uûi ngöôøi coù hoå theïn; neáu laø ngöôøi khoâng hoå theïn cuõng neân bieát caùch xin pheùp cöû toäi vaø neân bieát caùch cho pheùp ngöôøi cöû toäi mình. Laïi nöõa, khoâng neân trôï giuùp cho ngöôøi phi phaùp maø neân trôï giuùp cho ngöôøi nhö phaùp ”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 49                                              175

Tyø-kheo cöû toäi ngöôøi khaùc phi phaùp coù naêm: - Moät laø döïa vaøo vieäc khoâng thaät, khoâng döïa vaøo söï thaät. - Hai laø phi thôøi cöû toäi, khoâng phaûi ñuùng thôøi. - Ba laø duøng lôøi thoâ aùc, khoâng duøng lôøi meàm moûng. - Boán laø coù taâm saân haän, khoâng phaûi taâm töø. - Naêm laø vì khoâng lôïi ích, khoâng vì laøm lôïi ích. Neáu phi phaùp cöû toäi vôùi naêm vieäc treân thì seõ sanh taâm hoái, neân ñoaïn tröø; ngöôïc laïi neáu nhö phaùp cöû toäi thì khoâng sanh taâm hoái, cuõng coù naêm: - Moät laø döïa vaøo söï thaät, khoâng döïa vaøo vieäc khoâng thaät. - Hai laø ñuùng thôøi cöû toäi, khoâng phaûi phi thôøi. - Ba laø duøng lôøi thieän, khoâng duøng lôøi baát thieän. - Boán laø vôùi taâm töø, khoâng phaûi taâm saân haän. - Naêm laø vì laøm lôïi ích, khoâng phaûi khoâng lôïi ích. Coù naêm caùch quôû traùch, ñoù laø traùch, khoâng traùch, hoûi, raên nhaéc (öôùc saéc) vaø daïy baûo (giaùo). Traùch laø nhö noùi chôù daâm, chôù troäm, chôù saùt sanh…; khoâng traùch laø nhö noùi khoâng daâm, khoâng troäm, khoâng saùt sanh…; hoûi laø nhö hoûi coù laøm vieäc daâm khoâng, coù troäm caép khoâng…; raên nhaéc laø nhö noùi neáu daâm duïc (troäm caép, saùt sanh…) seõ bò ñoïa vaøo ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sanh; daïy baûo laø nhö noùi khoâng neân daâm duïc, khoâng neân troäm caép… Laïi coù naêm caùch quôû traùch, ñoù laø traùch, khoâng traùch, hoûi, hieån loãi cuûa ngöôøi khaùc vaø kích leä ngöôøi khaùc. Ba caùch quôû traùch ñaàu gioáng nhö treân, hieån loãi cuûa ngöôøi khaùc laø nhö ngöôøi phaïm toäi noùi toâi khoâng laøm vieäc daâm (troäm caép, saùt sanh…) maø laø ngöôøi khaùc, tuøy noùi bao nhieâu thì phaïm Ñoät-kieát-la baáy nhieâu. Khích leä ngöôøi khaùc laø nhö noùi toâi khoâng coù laøm vieäc daâm, khoâng coù troäm caép, khoâng coù saùt sanh… Coù naêm caùch ñieàu phuïc, ñoù laø cho khoå thieát, cho y chæ, cho khu xuaát, cho haï yù vaø cho baát kieán taãn. Coù naêm vieäc cöû toäi, ñoù laø kieán cöû (döïa treân thaáy), vaên cöû (döïa treân nghe), nghi cöû (döïa treân nghi), döïa treân thaân phaïm cöû, döïa treân khaåu phaïm cöû toäi. Laïi coù naêm vieäc cöû toäi: Thuoäc toäi Ba-la-di, thuoäc toäi Taêng-giaø- baø-thi-sa, thuoäc toäi Ba-daät-ñeà, thuoäc toäi Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni vaø thuoäc toäi Ñoät-kieát-la. Laïi coù naêm vieäc cöû toäi: Thuoäc toäi aùc khaåu Ñoät-kieát-la, thuoäc toäi Thaâu-lan-giaù Ñoät-kieát-la, thuoäc toäi Tyø-ni Ñoät-kieát-la, thuoäc toäi Chuùng hoïc phaùp Ñoät-kieát-la vaø thuoäc toäi oai nghi Ñoät-kieát-la.

176                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Ngöôøi trì luaät coù naêm lôïi ích: - Moät laø giôùi thaân kieân coá. - Hai laø ngöôøi khaùc khoâng theå daïy baûo mình. - Ba laø luùc noùi Giôùi kinh khoâng coù naïn sôï gì. - Boán laø coù theå tröø nghi cho ngöôøi khaùc. - Naêm laø coù theå kieán laäp chaùnh phaùp. Ngöôøi trì luaät laïi coù naêm lôïi ích, ñoù laø bieát phaïm, bieát khoâng phaïm, bieát toäi khinh, bieát toäi troïng vaø gioûi tuïng giôùi. Ngöôøi trì luaät laïi coù naêm lôïi ích, ñoù laø bieát phaùp xuaát gia, bieát yeát ma, bieát oai nghi, bieát y chæ, bieát phaùp chöôùng ñaïo vaø phaùp khoâng chöôùng ñaïo. Coù naêm vieäc maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp, phi Tyø-ni noùi laø Tyø-ni, Tyø-ni noùi laø phi Tyø-ni vaø phaïm noùi laø khoâng phaïm. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm vieäc maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø khoâng phaïm noùi laø phaïm, phaïm noùi laø khoâng phaïm, phaïm khinh noùi laø troïng, phaïm troïng noùi laø khinh vaø phaïm Höõu taøn noùi laø Voâ taøn. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm vieäc maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø phaïm Höõu taøn noùi laø Voâ taøn, phaïm Voâ taøn noùi la Höõu taøn, Thöôïng sôû haønh noùi laø khoâng phaûi Thöôøng sôû haønh, khoâng phaûi Thöôøng sôû haønh noùi laø thöôøng sôû haønh vaø naêm laø ñaáu tranh noùi xaáu laãn nhau. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm vieäc maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø khoâng thoâng suoát Tyø-ni, khoâng phaân bieät ñöôïc nghóa caâu töông tôï, khoâng kheùo noùi giôùi, khoâng theå laøm cho ngöôøi coù nghi gaàn guõi vaø naêm laø khoâng theå kieán laäp chaùnh phaùp. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm vieäc maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø phaù giôùi, phaù kieán, khoâng theå nhö phaùp caàu dieät vieäc tranh caõi, khoâng theå thoâng ñaït kinh vaø luaän töông öng, vaø naêm laø khoâng phaân bieät ñuôïc nghóa caâu töông öng. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm vieäc maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng theå hoøa hôïp chuùng. - Hai laø khoâng theå thoï laáy yù cuûa hai chuùng.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 49                                           177

- Ba laø khoâng theå ngaên döùt vieäc tranh caõi cuûa hai beân. - Boán laø khoâng theå quyeát ñoaùn toäi. - Naêm laø phaùp ñaõ thoï khoâng theå noùi theo thöù lôùp. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm vieäc maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng kheùo thoï laáy vieäc tranh caõi. - Hai laø khoâng bieát roõ ñöôïc nhaân duyeân phaùt sanh tranh caõi. - Ba laø khoâng kheùo hoøa giaûi vieäc tranh caõi. - Boán laø khoâng kheùo dieät tröø vieäc tranh caõi. - Naêm laø vieäc tranh caõi ñaõ döùt dieät laïi khoâng theå khieán chuùng khoâng phaùt khôûi trôû laïi. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm vieäc maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø aùi, saân, sôï, si vaø naêm laø khoâng kheùo dieät traùnh. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm vieäc maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng phaân bieät ñöôïc nghóa caâu töông tôï. - Hai laø khoâng neân khen ngôïi maø laïi khen ngôïi . - Ba laø neân khen ngôïi maø laïi khoâng khen ngôïi. - Boán laø khoâng neân laøm cho thanh tònh maø laïi laøm cho thanh tònh; neân laøm cho thanh tònh maø laïi khoâng laøm cho thanh tònh. - Naêm laø khoâng neân cung kính maø laïi cung kính; neân cung kính maø laïi khoâng cung kính. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm vieäc maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng kheùo phaân bieät nghóa caâu. - Hai laø ôû trong Taêng döïa vaøo theá löïc maø noùi. - Ba laø khoâng xin pheùp ngöôøi maø lieàn cöû toäi ngöôøi. - Boán laø ñoái vôùi ngöôøi khaùc coù cheâ traùch, duø saùm hoái roài vaãn cheâ traùch. - Naêm laø do coù cheâ traùch maø noùi toäi cuûa ngöôøi neân khoâng theå ngaên döùt vieäc tranh caõi.

178                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia thöùc aên (tri thöïc) coù naêm vieäc, neáu tröôùc chöa sai thì khoâng neân sai, neáu ñaõ sai roài thì neân ñeå ñoù. Naêm vieäc ñoù laø aùi, saân, sôï, si vaø khoâng bieát laø ñöôïc hay khoâng ñöôïc. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì ngöôøi Tri thöïc naøy, neáu Taêng chöa sai thì neân sai, neáu ñaõ sai roài thì khoâng neân ñeå ñoù. Ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia thöùc aên (tri thöïc) laïi coù naêm vieäc, neáu tröôùc chöa sai thì khoâng neân sai, neáu ñaõ sai roài thì khoâng neân raên nhaéc. Naêm vieäc ñoù laø aùi, saân, sôï, si vaø khoâng bieát laø ñöôïc hay khoâng ñöôïc. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì ngöôøi Tri thöïc naøy, neáu Taêng chöa sai thì neân sai, neáu ñaõ sai roài thì neân raên nhaéc. Ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia thöùc aên (tri thöïc) laïi coù naêm vieäc, neáu tröôùc chöa sai thì khoâng neân sai, neáu ñaõ sai roài thì neân boû. Naêm vieäc ñoù laø aùi, saân, sôï, si vaø khoâng bieát laø ñöôïc hay khoâng ñöôïc. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì ngöôøi Tri thöïc naøy, neáu Taêng chöa sai thì neân sai, neáu ñaõ sai roài thì khoâng neân boû. Nhö theá neân boû hay khoâng neân boû, neân quôû traùch hay khoâng neân quôû traùch, neân cöû toäi hay khoâng neân cöû toäi, neân huûy hay khoâng neân huûy, sanh nghi hoái hay khoâng sanh nghi hoái, coù phaïm hay khoâng phaïm, coù vieäc hay khoâng coù vieäc, coù phieàn naõo hay khoâng phieàn naõo, xuùc naõo ngöôøi hay khoâng xuùc naõo ngöôøi, ñoåi khaùc hay khoâng ñoåi khaùc, noùng hay khoâng noùng, aùi ngöõ hay khoâng aùi ngöõ, coù toån hay khoâng toån, theïn vôùi Hieàn thaùnh hay ñöôïc Hieàn thaùnh khen, höôùng ñeán aùc ñaïo hay khoâng höôùng ñeán aùc ñaïo, xuoáng ñòa nguïc hay leân coõi trôøi, sanh töû laâu xa hay khoâng laâu xa, truï sanh töû hay vaøo Nieát baøn ñeàu gioáng nhö Taêng sai ngöôøi tri thöïc, Taêng sai möôøi ba haïng ngöôøi cuõng nhö vaäy. Coù naêm vieäc khoù dieät traùnh: - Moät laø khoâng caàu Taêng xöû ñoaùn. - Hai laø khoâng thuaän theo lôøi Phaät daïy. - Ba laø khoâng baïch nhö phaùp . - Boán laø taâm tranh caõi cuûa hai beân khoâng döùt. - Naêm laø ñaõ phaïm laïi khoâng caàu thanh tònh. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì vieäc tranh caõi deã döùt dieät. Coù naêm vieäc khoâng neân thoï laáy vieäc tranh caõi: - Moät laø taâm tranh caõi khoâng döùt. - Hai laø döïa vaøo theá löïc cuûa quan. - Ba laø döïa vaøo theá löïc cuûa baïch y.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 49                                          179

- Boán laø khoâng nöông theo Taêng. - Naêm laø khoâng nöông theo Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra . Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì neân thoï laáy vieäc tranh caõi ñeå xöû ñoaùn. Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra thoï laáy vieäc tranh caõi ñeå xöû ñoaùn coù naêm vieäc neân töï quaùn saùt mình vaø ngöôøi roài môùi thoï laáy vieäc tranh caõi naøy ñeå xöû ñoaùn: - Moät laø giôùi thanh tònh. - Hai laø nghe nhieàu bieát roäng kinh phaùp. - Ba laø quaùn saùt trong Taêng coù nhieàu ngöôøi trì kinh, luaät, luaän; hoaëc trong Taêng coù nhieàu Thöôïng toøa, Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra, trung haï toøa, hai chuùng nhö phaùp hoøa hôïp; hoaëc trong Taêng coù nhieàu ngöôøi trì giôùi cho ñeán khoâng phaù giôùi nhoû. - Boán laø nöông vaøo kinh ñeå tìm caùch döùt tröø vieäc tranh caõi. - Naêm laø vì laøm lôïi ích cho chuùng sanh ñöôïc an laïc, thöông xoùt theá gian laøm nhaân duyeân sanh coõi trôøi ngöôøi. Coù naêm vieäc maø Tyø-kheo cuøng tranh caõi khoù döùt tranh caõi: - Moät laø döïa vaøo quan. - Hai laø döïa vaøo baïch y. - Ba laø coá yù xuùc naõo Thöôïng toøa . - Boán laø cho baïch y y thöïc chöù khoâng cho phaùp. - Naêm laø khoâng caàu nhö phaùp döùt tranh caõi. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì deã döùt tranh caõi. Laïi coù naêm phaùp khoù döùt tranh caõi: - Moät laø hai beân ñeàu duøng söùc maïnh thoï laáy vieäc tranh caõi. - Hai laø khoâng kheùo thoï laáy vieäc tranh caõi. - Ba laø khoâng kheùo thoï laáy vieäc döùt tranh caõi. - Boán laø khoâng kheùo thoï laáy nghóa cuûa vieäc tranh caõi. - Naêm laø Tyø-kheo tranh caõi khoâng kính Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra vaø Tyø-kheo thöôïng, trung haï toøa. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì deã döùt tranh caõi. Laïi coù naêm phaùp khoâng neân thoï laáy vieäc tranh caõi: - Moät laø döïa vaøo quan. - Hai laø döïa vaøo baïch y. - Ba laø coá yù xuùc naõo Thöôïng toøa . - Boán laø cho baïch y y thöïc chöù khoâng cho phaùp. - Naêm laø khoâng caàu nhö phaùp döùt tranh caõi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì neân thoï laáy vieäc tranh caõi.

180                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Laïi coù naêm phaùp khoâng neân thoï laáy vieäc tranh caõi: Moät laø hai beân ñeàu duøng söùc maïnh thoï laáy vieäc tranh caõi. Hai laø khoâng kheùo thoï laáy vieäc tranh caõi. Ba laø khoâng kheùo thoï laáy vieäc döùt tranh caõi. Boán laø khoâng kheùo thoï laáy nghóa cuûa vieäc tranh caõi. Naêm laø Tyø-kheo tranh caõi khoâng kính Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra vaø Tyø-kheo thöôïng, trung haï toøa. - Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: Moät laø khoâng gioûi tuïng luaät. Hai laø khoâng noùi ñöôïc nghóa caâu töông tôï. Ba laø Tyø-kheo tranh caõi chaáp chaët vieäc ñaõ phaïm, gioáng nhö voøng moùc xích. Boán laø chöa ñuû naêm tuoåi haï caàn y chæ ngöôøi khaùc. Naêm laø khoâng hieåu roõ möôøi tröïc. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khi thoï laáy vieäc tranh caõi ñeå xöû ñoaùn, neân quaùn naêm vieäc: Moät laø trong ñaây ai thanh tònh trì giôùi ñeán tröôùc. Hai laø ai coù trí hueä nghe nhieàu, gioûi tuïng A-haøm. Ba laø ai ñoái vôùi thaày nhö phaùp. Boán laø ai tin Phaät Phaùp Taêng. Naêm laø ai khoâng khinh giôùi Phaät ñaõ cheá. Laïi nöõa khi Tyø-kheo tranh caõi ñeán choã Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra caàu xöû ñoaùn vieäc tranh caõi, Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra neân quaùn naêm vieäc roài môùi thoï laáy vieäc tranh caõi naøy ñeå xöû ñoaùn. Naêm vieäc ñoù laø: Moät vaø hai gioáng nhö treân. Ba laø ai coù vieäc neân quôû traùch. Boán laø ngöôøi tranh caõi ñoái vôùi Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra tröôùc ñoù coù cheâ traùch gì khoâng. Naêm laø coù theå thoï laáy vieäc tranh caõi naøy roài nhö phaùp nhö Tyø-ni dieät traùnh khoâng.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 50                                            181

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 50

PHAÙP TAÊNG NHAÁT

5. Naêm Phaùp (Tieáp Theo) Coù naêm phaùp maø phe ñaûng coù theå phaùt khôûi vieäc tranh caõi trong Taêng, khi phaùt khôûi vieäc tranh caõi seõ gaây nhieàu naõo loaïn, laøm giaûm toån trôøi ngöôøi: - Moät laø Tyø-kheo tranh caõi duøng phi phaùp raên daïy. - Hai laø coù hoïc thuyeát cuûa phe ñaûng. - Ba laø khinh thöôøng Tyø-kheo ñoïc tuïng kinh. - Boán laø ngaên ngöôøi thuyeát giôùi. - Naêm laø trôï giuùp tranh caõi, noùi xaáu laãn nhau. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì phe ñaûng khoâng theå phaùt khôûi vieäc tranh caõi trong Taêng, do khoâng theå phaùt khôûi vieäc tranh caõi neân khoâng gaây naõo loaïn vaø laøm lôïi ích cho trôøi ngöôøi. Coù naêm phaùp cuûa ngöôøi cöû toäi coù hoå theïn, khoâng theå traû lôøi theo thöù lôùp: - Moät laø coù hoå theïn, khoâng theå traû lôøi theo thöù lôùp. - Hai laø khi Thöôïng toøa hoûi, khoâng theå traû lôøi theo thöù lôùp. - Ba laø khi bò hoûi sanh sôï neân nghe hoûi vieäc naøy laïi ñaùp vieäc khaùc. - Boán laø döïa vaøo phe ñaûng maø khinh thöôøng Thöôïng toøa . - Naêm laø phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp. Laïi coù naêm phaùp cuûa ngöôøi cöû toäi duø bò naïn vaán vaãn coù theå traû lôøi theo thöù lôùp: - Moät laø bò naïn vaán, coù theå traû lôøi theo thöù lôùp. - Hai laø khi Thöôïng toøa hoûi coù theå traû lôøi theo thöù lôùp. - Ba laø luùc bò hoûi khoâng sôï, hoûi vaø ñaùp khoâng khaùc nhau. - Boán laø khoâng döïa vaøo phe ñaûng maø khinh Thöôïng toøa . - Naêm laø phi phaùp noùi laø phi phaùp, phaùp noùi laø phaùp.

182                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Laïi coù naêm phaùp cuûa ngöôøi cöû toäi, khoâng theå ñaùp thöù lôùp: - Moät laø khoâng bieát roõ nghóa caâu. - Hai laø tröôùc ñaõ coù cheâ traùch ngöôøi thoï nhaän xöû ñoaùn nguoàn goác tranh caõi cuûa hai beân, hoaëc nguoàn goác tranh caõi cuûa Sa-di vaø baïch y. - Ba laø nhôø ngöôøi khaùc cöû toäi maø khoâng bieát nghóa caâu. - Boán laø noùi khoâng nhaát ñònh. - Naêm laø khoâng bieát choã truï cuûa ba vieäc thaáy nghe nghi . Ngöôïc vôùi naêm ñieàu treân thì ngöôøi cöû toäi duø bò naïn vaán, vaãn coù theå traû lôøi theo thöù lôùp. Coù naêm phaùp thaønh töïu yeát ma, ñoù laø hieän tieàn thaønh, gôûi duïc thaønh, ñoàng kieán thaønh, töø Öu-baø-taéc tín taâm nghe thaønh vaø naêm laø taùc yeát ma xong, im laëng thaønh. Coù naêm phaùp coïng yeáu: - Moät laø xin pheùp cho cöû toäi roài maø khoâng cöû. - Hai laø vieäc naøy neân töø choã naøy maø noùi coïng yeâu. - Ba laø vieäc naøy neân töø choã kia maø noùi coïng yeâu. - Boán laø vieäc naøy neân tuøy theo choã maø noùi coïng yeáu. - Naêm laø tuøy vieäc ñaõ phaïm maø vui veû chæ toäi cho ngöôøi, noùi toäi roài nhö ngöïa döõ khoù ñieàu phuïc, nhoå coïc mang theo daây cöông chaïy ñi. Coù naêm phaùp maø Tyø-kheo muoán caàu nghóa, khi nghe nghóa töø ngöôøi khaùc neân kheùo phaân bieät nghóa: - Moät laø thaät hay khoâng phaûi laø thaät. - Hai laø ñuùng thôøi hay khoâng ñuùng thôøi. - Ba laø tôï nghóa hay khoâng tôï nghóa. - Boán laø ôû trong nghóa naøy coù phaùt khôûi ñaáu tranh, noùi xaáu nhau khieán Taêng bò phaù, Taêng bò xuùc naõo, Taêng chia reõ, Taêng bieán khaùc khoâng. - Naêm laø ôû trong nghóa naøy khoâng coù phaùt khôûi ñaáu tranh, noùi xaáu nhau, Taêng khoâng bò phaù, Taêng khoâng bò xuùc naõo, Taêng khoâng chia reõ, Taêng khoâng bieán khaùc. Tyø-kheo coù naêm phaùp khieán Taêng khoâng thanh tònh, ñoù laø noùi loãi cuûa Phaät, Phaùp, Taêng vaø giôùi; naêm laø khoâng theo oai nghi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo khieán Taêng thanh tònh. Coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng noùi ñuùng nhö nguoàn goác cuûa söï vieäc. - Hai laø noùi theo höùng thuù. - Ba laø noùi theo ngöôøi khaùc. - Boán laø lôøi noùi ra khoâng töông öng nghóa caâu.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 50                                        183

- Naêm laø duøng nghóa caâu khoâng töông öng maø noùi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng caân nhaéc maø nghe thoï lôøi ngöôøi noùi. - Hai laø nghe thoï lôøi ngöôøi khaùc noùi khoâng ñaày ñuû. - Ba laø nghe thoï lôøi ngöôøi khaùc noùi theo höùng thuù. - Boán laø nghe thoï lôøi ngöôøi khaùc noùi baát ñònh. - Naêm laø khoâng hoûi laïi ba laàn. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø lôøi mình noùi maø khoâng hieåu nghóa. - Hai laø lôøi ngöôøi khaùc noùi cuõng khoâng hieåu nghóa. - Ba laø khoâng theå khieán ngöôøi khaùc hieåu ñieàu mình ñaõ noùi. - Boán laø noùi laëp laïi laøm nhieãu loaïn vaø queân maát nghóa caâu. - Naêm laø khoâng bieát nghóa caâu cuûa kinh. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng ñöôïc sai maø töï noùi. - Hai laø vieäc chöa thaønh maø noùi tröôùc. - Ba laø khoâng bieát ñöôïc ñieàu maø chuùng hoø hôïp ñaõ noùi. - Boán laø xuùc naõo ngöôøi khaùc. - Naêm laø noùi laëp laïi laøm nhieãu loaïn ngöôøi nghe. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Coù naêm phaùp thaønh töïu maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra trì luaät khoâng ñöôïc sai maø ñöôïc töï noùi: - Moät laø baäc Thöôïng toøa hay ñoàng baäc Thöôïng toøa. - Hai laø ngöôøi thuyeát giôùi hay ñoàng baäc ngöôøi thuyeát giôùi. - Ba laø quaùn thaáy phe ñaûng coù theá löïc. - Boán laø baïch Taêng. - Naêm laø muoán quôû traùch Thöôïng toøa. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra trì luaät khoâng ñöôïc

184                                                                       BOÄ LUAÄT 6

sai maø ñöôïc töï noùi: - Moät laø Tyø-kheo tranh caõi phaù giôùi, khinh giôùi. - Hai laø Tyø-kheo tranh caõi khoâng coù oai nghi nhö treø con voâ trí. - Ba laø Tyø-kheo tranh caõi khoâng bieát roäng veà luaät. - Boán laø Tyø-kheo tranh caõi thích laøm vieäc phi phaùp, khoâng coù hoå theïn. - Naêm laø Tyø-kheo tranh caõi keát phe ñaûng khoâng coù hoå theïn. Tyø-kheo Thöôïng toøa coù naêm phaùp neân quôû traùch: - Moät laø phaù giôùi, khinh giôùi. - Hai laø khoâng coù oai nghi nhö treû con voâ trí. - Ba laø khoâng bieát roäng veà luaät. - Boán laø thích laøm vieäc phi phaùp. - Naêm laø keát phe ñaûng phi phaùp. Tyø-kheo Thöôïng toøa laïi coù naêm phaùp neân quôû traùch: - Moät laø sanh aùc taø kieán. - Hai laø do sanh aùc kieán neân sanh taø kieán ñieân ñaûo. - Ba laø thích noùi phi phaùp, phi thôøi vaø khoâng thaät. - Boán laø ôû trong chaùnh phaùp tuøy höùng maø noùi. - Naêm laø khoâng coù hoå theïn, keát phe ñaûng khoâng coù hoå theïn. Tyø-kheo xöû ñoaùn vieäc trong Taêng, khi ñeán trong Taêng xöû ñoaùn, tröôùc phaûi truï naêm phaùp môùi ñeán trong Taêng: - Moät laø cung kính, côûi giaøy deùp ñi vaøo. - Hai laø tròch baøy vai höõu, khoâng che ñaàu, cung kính, côûi giaøy deùp ñi vaøo. - Ba laø tròch baøy vai höõu, khoâng hôû ngöïc, cung kính, côûi giaøy deùp ñi vaøo. - Boán laø tròch baøy vai höõu, khoâng laät ngöôïc y sang hai beân, cung kính, côûi giaøy deùp ñi vaøo. - Naêm laø tròch baøy vai höõu, khoâng ñöôïc quaán y phuû hai beân, cung kính ñi vaøo, bieát hoå theïn, khen cheâ khoâng bieán saéc, khôûi taâm töø, taâm thieän, khoâng noùi chuyeän theá gian. Khi tôùi toøa ngoài neân sanh taâm thieän, taâm cung kính. Coù naêm loaïi ñaïi taëc, ñoù laø giaëc cöôùp laáy, giaëc troäm laáy, giaëc gaït laáy, giaëc vu khoáng laáy vaø giaëc nhaän cuûa ngöôøi gôûi roài laáy luoân. Coù naêm caùch laáy vaät cuûa ngöôøi, ñoù laø cöôùp laáy, troäm laáy, gaït laáy, vu khoáng laáy, döïa vaøo phaùp maø laáy. Coù naêm haïng ngöôøi khoâng neân cho pheùp cöû toäi: - Moät laø ngöôøi khoâng bieát hoå theïn.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 50                                          185

- Hai laø ngöôøi khoâng bieát sôï. - Ba laø ngöôøi tröôùc ñaõ coù cheâ traùch. - Boán laø ngöôøi ít trí. - Naêm laø ngöôøi muoán boû phaùp Tyø-kheo . Coù naêm loaïi thí khoâng coù phöôùc, ñoù laø cho ngöôøi nöõ, cho ñoà chôi (hí cuï), cho hình töôïng nam nöõ giao hoäi vaø naêm laø cho lôøi phi phaùp. Laïi coù naêm loaïi thí khoâng coù phöôùc, ñoù laø cho binh khí, cho dao, cho thuoác ñoäc, cho boø döõ vaø naêm laø cho baèng caùch baûo ngöôøi laøm vieäc gì ñoù. Coù naêm tröôøng hôïp töï noùi laø A-la-haùn thì maéc toäi: - Moät laø taâm khoâng cuoàng maø noùi. - Hai laø taâm khoâng loaïn maø noùi. - Ba laø khoâng bò ñau ñôùn maø noùi. - Boán laø khoâng thaät chöùng maø noùi vôùi ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi. - Naêm laø khoâng phaûi laø keû Taêng thöông maïn maø noùi. Ngöôïc vôùi naêm tröôøng hôïp treân thì töï noùi laø A-la-haùn khoâng coù maéc toäi. Laïi coù naêm tröôøng hôïp töï noùi laø A-la-haùn thì maéc toäi: Boán tröôøng hôïp ñaàu gioáng nhö treân, naêm laø khoâng sôï maø noùi. Ngöôïc vôùi naêm tröôøng hôïp naøy thì töï noùi laø A-la-haùn khoâng coù maéc toäi. Laïi coù naêm tröôøng hôïp khoâng töï noùi laø A-la-haùn maø maéc toäi: moät laø laøm hình töôùng, hai laø laøm töôùng khaùc laï, ba laø oai nghi khaùc laï, boán laø tröôùc ñaõ baûo ngöôøi khaùc noùi vaø naêm laø laáy teân ngöôøi khaùc noùi. Ngöôïc vôùi naêm tröôøng hôïp naøy thì khoâng maéc toäi khoâng töï noùi laø A-la-haùn . Laïi coù naêm tröôøng hôïp khoâng töï noùi laø A-la-haùn maø maéc toäi: Boán tröôøng hôïp ñaàu gioáng nhö treân, naêm laø tröôùc ñaõ baûo ngöôøi ôû choã khuaát noùi. Ngöôïc vôùi naêm tröôøng hôïp naøy thì khoâng maéc toäi khoâng töï noùi laø A-la-haùn . Tyø-kheo Hyû voïng ñeán nhaø baïch y thöôøng thöôøng phaïm naêm vieäc: - Moät laø phaïm phi thôøi vaøo nhaø. - Hai laø phaïm moät mình cuøng ngöôøi nöõ ôû choã khuaát. - Ba laø phaïm ngoài cuøng ngöôøi nöõ nôi nhaø aên (töùc laø nhaø maø ngöôøi nöõ naøy coù choàng yeâu thöông) - Boán laø phaïm aên nhieàu laàn (thöôøng thöôøng aên) - Naêm laø phaïm noùi phaùp cho ngöôøi nöõ, khoâng coù tònh nhôn beân caïnh. Coù naêm caùch chieát phuïc, ñoù laø khoâng sai laøm, khoâng noùi chuyeän,

186                                                                       BOÄ LUAÄT 6

khoâng ngoù ngaøng ñeán, khoâng daïy baûo vaø naêm laø khoâng cho coù vieäc gì ñeå laøm. Coù naêm loaïi töông tôï, ñoù laø töông tôï Theá toân, töông tôï Phaùp, töông tôï Taêng, töông tôï Giôùi vaø naêm laø töông tôï Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra. Ngöôïc vôùi naêm loaïi treân laø naêm loaïi khoâng töông tôï. Coù naêm vieäc phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa: - Moät laø ngöôøi nöõ coù maïng caên. - Hai laø thoï laáy töôùng ngöôøi nöõ. - Ba laø sanh taâm duïc. - Boán laø muoán laøm vieäc phi phaïm haïnh. - Naêm laø xuùc chaïm choã kín. Laïi coù naêm vieäc phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa: - Moät laø ngöôøi nöõ khôûi töôûng ngöôøi nöõ. - Hai laø khôûi töôûng sanh taâm duïc. - Ba laø muoán laøm vieäc phi phaïm haïnh. - Boán laø xuùc chaïm choã kín. - Naêm laø hai thaân xuùc chaïm nhau. Coù naêm loaïi ñaïi taëc hieám coù treân theá gian: Ba loaïi ñaïi taëc ñaàu gioáng nhö trong ba phaùp ñaõ noùi. Boán laø ngöôøi xuaát gia laøm Tyø-kheo laïi phaïm giôùi phaù giôùi, beân trong thoái naùt hieån hieän ra beân ngoaøi; khoâng phaûi Sa-moân maø töï noùi laø Sa-moân, khoâng phaûi phaïm haïnh maø noùi laø phaïm haïnh. Ñaây laø loaïi ñaïi taëc thöù tö. Naêm laø haïng ngöôøi ñoái vôùi nhöõng lôøi Phaät ñaõ noùi hoaëc Thanh vaên noùi, hoaëc tieân nhôn noùi, hoaëc chö thieân noùi, hoaëc hoùa nhôn noùi, sau khi nghe ñöôïc töø ngöôøi khaùc lieàn noùi laø toâi noùi. Neáu coù ai hoûi ngöôøi trì giôùi naøy ñaéc quaû Tu-ñaø-hoaøn phaûi khoâng, thì ñaùp laø ñuùng nhö vaäy, hoaëc im laëng chaáp nhaän. Ñaây laø loaïi ñaïi taëc thöù naêm. Coù naêm loaïi do aên maø sanh toäi: Nhö aên, nuoát, ñoøi, laáy vaø mang ra khoûi giôùi. Laïi coù naêm loaïi do oai nghi maø sanh toäi: Nhö ñeán, ñi, ñöùng, ngoài, ñaïi tieåu tieän. Laïi coù naêm loaïi do ngöôøi maø sanh toäi: Nhö ngöôøi nöõ, baát naêng nam, ngöôøi coù hai caên, ngöôøi thuoäc ngoaïi ñaïo, ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi. Laïi coù naêm loaïi do ngöôøi maø sanh toäi: Nhö ngöôøi bò khoå thieát (trò phaït), ngöôøi ñang haønh y chæ, ngöôøi bò taãn, ngöôøi ñang haønh Haï yù, ngöôøi bò tóm töôùng toäi . Laïi coù naêm loaïi do ngöôøi maø sanh toäi: Nhö ngöôøi bò Baát kieán taãn,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 50                                             187

ngöôøi bò Baát taùc taãn, ngöôøi bò AÙc taø baát tröø taãn, ngöôøi bò Bieät truï vaø naêm laø ngöôøi phaïm Baát coïng truï. Laïi coù naêm loaïi do ngöôøi maø sanh toäi: Nhö ngöôøi bò Bieät truï, ngöôøi haønh Bieät truï xong, ngöôøi bò taãn, ngöôøi laø Taëc truï xen laãn trong Taêng vaø naêm laø ngöôøi laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni. Coù naêm haïng ngöôøi khoâng neân cho pheùp cöû toäi: - Moät laø ngöôøi ñang haønh Bieät truï. - Hai laø ngöôøi ñaõ haønh Bieät truï xong. - Ba laø ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa . - Boán laø ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong. - Naêm laø ngöôøi bò taãn. Laïi coù naêm haïng ngöôøi khoâng neân cho pheùp cöû toäi, ñoù laø ngöôøi bò khoå thieát (trò phaït), ngöôøi ñang haønh y chæ, ngöôøi bò taãn, ngöôøi ñang haønh Haï yù vaø naêm laø ngöôøi bò tìm töôùng toäi. Laïi coù naêm haïng ngöôøi khoâng neân cho pheùp cöû toäi, ñoù laø nhö ngöôøi bò Baát kieán taãn, ngöôøi bò Baát taùc taãn, ngöôøi bò AÙc taø baát tröø taãn, ngöôøi bò Bieät truï vaø naêm laø ngöôøi phaïm Baát coïng truï. Laïi coù naêm haïng ngöôøi khoâng neân cho pheùp cöû toäi, ñoù laø ngöôøi khoâng coù hoå theïn, ngöôøi khoâng bieát sôï, ngöôøi tröôùc ñoù coù cheâ traùch, ngöôøi ít trí, ngöôøi khuûng boá. Naêm haïng ngöôøi khoâng neân cho pheùp cöû toäi keå treân cuõng khoâng neân coïng yeáu, khoâng neân cho pheùp ngaên thuyeát giôùi, khoâng neân cho pheùp ngaên Töï töù, khoâng neân cho pheùp ngaên giaùo giôùi. Neáu cho pheùp cöû toäi, coïng yeáu, cho pheùp ngaên thuyeát giôùi, töï töù vaø giaùo giôùi thì maéc toäi. Tyø-kheo muoán cöû toäi ngöôøi khaùc phaûi töï truï trong naêm phaùp môùi ñöôïc cöû toäi ngöôøi khaùc: - Moät laø thaân thanh tònh. - Hai laø khaåu thanh tònh. - Ba laø töø tröôùc ñeán nay thanh tònh. - Boán laø nghe nhieàu bieát roäng, thoâng suoát A-haøm. - Naêm laø khoâng ñeán trong tuï laïc xaáu aùc. Phaät baûo Öu-ba-ly: “Vì sao Tyø-kheo phaûi töï truï trong naêm phaùp naøy tröôùc roài môùi cöû toäi ngöôøi khaùc, vì neáu sau naøy coù Tyø-kheo noùi raèng: “Thaân thaày khoâng thanh tònh sao laïi cöû toäi ngöôøi khaùc”, vì theá thaân phaûi thanh tònh tröôùc môùi ñöôïc cöû toäi ngöôøi khaùc. Boán phaùp sau cuõng gioáng nhö vaäy”. Tyø-kheo coù naêm phaùp khoâng neân sai giöõ vaät: Moät laø khoâng bieát choã, hai laø khoâng bieát giaù, ba laø khoâng bieát thoï nhaän, boán laø khoâng bieát

188                                                                     BOÄ LUAÄT 6

soá, naêm laø hay queân. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì neân sai giöõ vaät. Tyø-kheo coù naêm phaùp khoâng neân sai giöõ y: Moät laø khoâng bieát choã, hai laø khoâng bieát giaù, ba laø khoâng bieát thoï nhaän, boán laø khoâng bieát soá, naêm laø hay queân. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì neân sai giöõ y. Tyø-kheo coù naêm phaùp khoâng neân sai chia y: Moät laø khoâng bieát y, hai laø khoâng bieát maøu saéc y, ba laø khoâng bieát giaù y, boán laø khoâng bieát soá, naêm laø khoâng bieát laø cho hay khoâng cho. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì neân sai chia y. Laïi coù naêm phaùp khoâng neân sai chia y, ñoù laø aùi, saân, sôï, si vaø khoâng bieát ñaõ chia hay chöa chia. Ngöôïc vôùi naêm phaùp naøy thì neân sai chia y. Coù naêm naïn boá taùt, ñoù laø naïn vua, naïn giaëc, naïn ñoàng baäc vua, naïn ngöôøi, naïn thuù döõ. Coù naêm tröôøng hôïp dôøi ngaøy boá taùt: - Moät laø chuyeån dôøi töø A-lan-nhaõ ñeán Taêng phöôøng. - Hai laø chuyeån dôøi töø Taêng phöôøng ñeán A-lan-nhaõ. - Ba laø vua ra lònh. - Boán laø giaëc ra lònh. - Naêm laø Taêng bò phaù vì laøm hoøa hôïp. Tyø-kheo phaù giôùi thöôøng ñeán nhaø ngöôøi coù naêm loãi ñoù laø daïy ngöôøi khaùc phi phaùp, phi Tyø-ni, daïy ngöôøi coù oai nghi xaáu, sanh taø kieán vaø daïy ngöôøi khaùc nghe ñieàu phi phaùp. Ngöôïc laïi Tyø-kheo khoâng phaù giôùi khi ñeán nhaø ngöôøi coù naêm lôïi ích ñoù laø daïy ngöôøi khaùc nhö phaùp, nhö Tyø-ni, daïy ngöôøi coù oai nghi toát, sanh chaùnh kieán vaø daïy ngöôøi khaùc nghe chaùnh phaùp. Tyø-kheo phaù giôùi ñeán nhaø ngöôøi laïi coù naêm loãi: - Moät laø daïy ngöôøi thaân nghieäp baát thieän. - Hai laø daïy ngöôøi khaåu nghieäp baát thieän. - Ba laø daïy ngöôøi gaàn aùc tri thöùc. - Boán laø daïy ngöôøi sanh taø kieán. - Naêm laø daïy nghe ñieàu phi phaùp. Tyø-kheo khoâng phaù giôùi ñeán nhaø ngöôøi coù naêm lôïi ích ngöôïc vôùi naêm loãi keå treân. Tyø-kheo coù naêm choã khoâng neân ñi ñeán, ñoù laø choã ñoàng nöõ, choã quaû phuï, choã ngöôøi nöõ coù choàng, choã daâm nöõ vaø choã Tyø-kheo-ni. Neáu ñi ñeán naêm choã naøy thì Taêng coù theå cho yeát ma Khoå thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Khu xuaát, yeát ma Haï yù, yeát ma Mích toäi töôùng; hoaëc Taêng khoâng cho xaû yeát ma Khoå thieát… cho ñeán khoâng cho xaû yeát ma Mích toäi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 50                                             189

töôùng . Laïi coù naêm choã Tyø-kheo khoâng neân ñi ñeán, ñoù laø choã ñoàng nöõ, choã quaû phuï, choã daâm nöõ, choã ngoaïi ñaïo, choã huyønh moân. Neáu ñi ñeán naêm choã naøy Taêng coù theå cho yeát ma Khoå thieát… cho ñeán yeát ma Mích toäi töôùng; hoaëc Taêng khoâng cho xaû yeát ma Khoå thieát… cho ñeán khoâng cho xaû yeát ma Mích toäi töôùng cuõng gioáng nhö vaäy. Ñeä töû coïng haønh coù naêm phaùp, Hoøa thöôïng neân chieát phuïc, ñoù laø ñoái vôùi Hoøa thöôïng khoâng thöông, khoâng kính, khoâng bieát hoå, khoâng bieát theïn vaø thích ñeán choã khoâng neân ñeán. Neáu ñeä töû coïng haønh coù naêm phaùp ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Hoøa thöôïng khoâng neân chieát phuïc, neáu chieát phuïc thì maéc toäi. Ñeä töû coïng haønh coù naêm phaùp, Hoøa thöôïng khoâng neân thoï ñeä töû hoái loãi, ñoù laø ñoái vôùi Hoøa thöôïng khoâng thöông, khoâng kính, khoâng bieát hoå, khoâng bieát theïn vaø naêm laø khoâng cho Hoøa thöôïng phaùp vaø y thöïc. Neáu ñeä töû coïng haønh coù naêm phaùp ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Hoøa thöôïng neân thoï ñeä töû coïng haønh hoái loãi, neáu khoâng thoï thì maéc toäi. Coù naêm haïng ngöôøi khoâng neân vì noùi Tyø-ni: Moät laø hoûi ñeå thöû, hai laø khoâng nghi maø hoûi, ba laø khoâng phaûi vì hoái loãi ñaõ phaïm maø hoûi, boán laø gaïn hoûi, naêm laø khoâng laõnh thoï maø hoûi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì neân vì noùi Tyø-ni. Coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: Moät laø döïa vaøo theá löïc maø noùi, hai laø khoâng sôï khoù noùi, ba laø sôï maø noùi, boán laø kinh haõi maø noùi, naêm laø khoâng lôïi caên maø noùi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø noùi lôùn, noùi khoâng thaân thieän, noùi hay thay ñoåi, noùi khoâng töông öng vôùi phaùp. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø noùi hay queân, khoâng xeùt kyõ maø noùi, taùnh aùc maø noùi, noùi luùc saân, noùi ñeå thöû. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø noùi lôøi cheâ bai, noùi lôøi caám tieät, noùi lôøi chaâm chích, khoâng noùi ra lôøi thieän, noùi ra lôøi laàm loãi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø noùi lôøi khoâng ñaày ñuû, noùi lôøi che giaáu, noùi leùn, noùi lôøi xen

190                                                                               BOÄ LUAÄT 6

taïp, bò maéng noùi lôøi chieát phuïc. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø noùi lôøi khoâng chaân thaät, noùi lôøi hö doái, noùi lôøi hay thay ñoåi, noùi khoâng ñuùng luùc, noùi maø khoâng giöõ lôøi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø noùi lôøi muoán cöû toäi ngöôøi khaùc. - Hai laø noùi lôøi cöû toäi ngöôøi khaùc. - Ba laø noùi lôøi khinh cheâ ngöôøi khaùc. - Boán laø noùi lôøi quôû traùch. - Naêm laø noùi lôøi hieàm traùch. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: Moät laø noùi lôøi phaù chuùng, hai laø noùi lôøi muoán phaù chuùng, ba laø noùi lôøi phaù nghóa, boán laø noùi lôøi öa thích phaù, naêm laø noùi lôøi caàu danh. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø noùi lôøi aùi, noùi lôøi saân, noùi lôøi sôï, noùi lôøi si vaø naêm laø noùi lôøi maø ngöôøi nghe khoâng tín thoï. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø noùi lôøi khoâng cung kính. - Hai laø ñi vaøo khoâng cung kính maø noùi. - Ba laø mang giaøy deùp khoâng cung kính maø noùi. - Boán laø phuû vai höõu khoâng cung kính maø noùi. - Naêm laø che phuû ñaàu khoâng cung kính maø noùi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng thoâng suoát kinh maø noùi. - Hai laø khoâng thoâng suoát luaät maø noùi. - Ba laø khoâng kheùo bieát nghóa tranh caõi maø noùi. - Boán laø khoâng kheùo bieát nhaân duyeân phaùt khôûi tranh caûi maø noùi. - Naêm laø khoâng kheùo bieát nghóa cuûa dieät traùnh maø noùi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 50                                          191

Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø döïa vaøo söùc cuûa thaân maø noùi. - Hai laø döïa vaøo söùc cuûa mieäng maø noùi. - Ba laø noùi lôùi khoâng phaûi laø Kinh. - Boán laø noù lôøi phi phaùp. - Naêm laø noùi lôøi phi luaät. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng ñöôïc khuyeân maø noùi. - Hai laø khoâng ñöôïc sai maø noùi. - Ba laø khoâng baïch chuùng maø noùi. - Boán laø khoâng quaùn saùt maø noùi. - Naêm laø khoâng sôï khoù noùi maø noùi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø noùi lôøi an uûi thöông xoùt. - Hai laø thoï söï an uûi thöông xoùt maø noùi. - Ba laø coù tính toaùn maø noùi. - Boán laø vì lôïi maø noùi. - Naêm laø noùi döïa theo yù ngöôøi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø- kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø duøng nghóa baát thieän maø noùi. - Hai laø duøng caâu baát thieän maø noùi. - Ba laø neân noùi tröôùc maø laïi noùi sau. - Boán laø neân noùi sau maø laïi noùi tröôùc. - Naêm laø neân noùi lôøi naøy laïi noùi lôøi kia. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø ít trí hueä, ít tuïng A-haøm. Khoâng thoâng suoát A-haøm, khoâng thoï hoïc A-haøm vaø naêm laø khoâng bieát nghóa caâu cuûa A-haøm. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø vì tranh chaáp maø noùi, vì phaù hoaïi maø noùi, vì chaáp thuû maø

192                                                                         BOÄ LUAÄT 6

noùi, vì noùi xaáu nhau maø noùi vaø vì tranh caõi maø noùi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø noùi lôøi traùi vôùi theà nguyeàn. - Hai laø khoâng hoûi maø noùi. - Ba laø khoâng hoûi ba laàn maø noùi. - Boán laø ngöôøi khoâng bieát noùi maø noùi. - Naêm laø ngöôøi khoâng bieát tranh luaän maø noùi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø queân A-haøm maø noùi. - Hai laø noùi khoâng ñuùng caâu vaên. - Ba laø boû soùt maát A-haøm maø noùi. - Boán laø khoâng thoâng suoát A-haøm maø noùi. - Naêm laø khoâng cung kính laõnh thoï A-haøm maø noùi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø noùi laëp laïi lôøi cuûa chuùng. - Hai laø ñem lôøi cuûa chuùng ra noùi. - Ba laø noùi khaùc laï - Boán laø vì lôïi maø noùi. - Naêm laø caàu ngöôøi khaùc noùi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø- kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø chuùng noùi hoái loãi lieàn noùi toäi cuûa hoï ra. - Hai laø khieán ngöôøi khoâng saân lieàn noåi saân. - Ba laø khieán ngöôøi ñaõ saân khoâng döøng laïi saân. - Boán laø lôøi noùi ra nhö gioù thoaûng khieán ngöôøi khoâng tín thoï. - Naêm laø yù nghóa cuûa lôøi noùi ra khoâng hôïp vôùi kinh Tyø-sa-da. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Phaät baûo Öu-ba-ly: “Tyø-kheo haï toøa muoán ñeán tröôùc Thöôïng toøa hoái loãi thì neân truï trong naêm phaùp roài môùi hoái loãi, ñoù laø töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu, côûi giaøy deùp, quyø goái, chaép tay baïch Thöôïng toøa ba laàn: “Xin nhö phaùp saùm hoái”. Nhö theá gôûi duïc thanh tònh, thoï Töï töù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 50                                                193

hay xuaát toäi cuõng gioáng nhö vaäy”. Coù naêm phaùp maø ngöôøi cöû toäi khoâng ñöôïc cöû toäi ngöôøi khaùc: - Moät laø thaân khoâng thanh tònh - Hai laø khaåu khoâng thanh tònh. - Ba laø ít trí hueä. - Boán laø khoâng thoâng suoát A-haøm. - Naêm laø thích ñeán choã khoâng neân ñeán. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì ngöôøi cöû toäi ñöôïc cöû toäi ngöôøi khaùc. Coù naêm phaùp maø Tyø-kheo ñuû möôøi tuoåi haï ñöôïc nuoâi ñeä töû vaø cho thoï ñaïi giôùi: - Moät laø ñaõ thoï ñaïi giôùi ñuû möôøi haï. - Hai laø hoaëc hôn möôøi tuoåi haï. - Ba laø trì giôùi coù trí hueä. - Boán laø coù theå döùt nghi cho ñeä töû. - Naêm laø coù theå phaù aùc taø kieán cho ñeä töû. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo ñuû möôøi tuoåi haï ñöôïc nuoâi ñeä töû vaø cho thoï ñaïi giôùi: - Moät laø coù theå daïy trì giôùi. - Hai laø coù theå daïy Tyø-ni. - Ba laø coù theå daïy A-tyø-ñaøm. - Boán laø neáu ñeä töû ôû phöông khaùc khoâng thích, coù theå töï daãn veà hay nhôø ngöôøi khaùc daãn veà. - Naêm laø ñeä töû bò bònh coù theå chaêm soùc hay nhôø ngöôøi khaùc chaêm soùc. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo ñuû möôøi tuoåi haï ñöôïc nuoâi ñeä töû vaø cho thoï ñaïi giôùi laø töï mình coù ñuû tín, giôùi, thí, hueä vaø ña vaên; laïi coù theå khieán ñeä töû tuøy nhaäp truï trong tín, giôùi, thí, hueä vaø ña vaên. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo ñuû möôøi tuoåi haï ñöôïc nuoâi ñeä töû vaø cho thoï ñaïi giôùi laø töï mình coù theå truï trong giôùi voâ hoïc, ñònh voâ hoïc, hueä voâ hoïc, giaûi thoaùt vaø giaûi thoaùt tri kieán voâ hoïc; laïi coù theå khieán cho ñeä töû cuõng truï trong giôùi, ñònh, hueä, giaûi thoaùt vaø giaûi thoaùt tri kieán voâ hoïc. Neáu Tyø-kheo ñuû möôøi tuoåi haï khoâng coù ñuû naêm phaùp keå treân maø nuoâi ñeä töû vaø cho thoï ñaïi giôùi thì maéc toäi; neáu ñuû naêm phaùp keå treân cuõng ñöôïc cho ngöôøi y chæ vaø chöùa nuoâi Sa-di; neáu khoâng ñuû naêm phaùp keå treân maø cho ngöôøi y chæ vaø chöùa nuoâi Sa-di thì maéc toäi. 6. Saùu Phaùp Coù saùu nguoàn goác tranh caõi, ñoù laø saân haän khoâng noùi, taùnh aùc muoán haïi, thAm-lam ganh gheùt, dua nònh quanh co, khoâng bieát hoå theïn

194                                                                      BOÄ LUAÄT 6

vaø saùu laø aùc duïc taø kieán. Coù saùu haïng ngöôøi daïy baûo neân tuøy thuaän, khoâng neân traùi nghòch, ñoù laø Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, chuùng Taêng, vua, ñoàng baäc vua vaø saùu laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra. Coù saùu loaïi yeát ma, ñoù laø ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, Taêng yeát ma, Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra yeát ma vaø saùu laø thuyeát giôùi yeát ma. Coù saùu phaùp hoïc, ñoù laø Taêng thöôïng giôùi, taêng thöôïng yù, taêng thöôïng trí, taêng thöôïng oai nghi, taêng thöôïng Tyø-ni vaø saùu laø taêng thöôïng Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Coù saùu loaïi thænh, ñoù laø thænh Taêng, thænh chuùng nhôn, thænh ngöôøi, thænh baùt, thænh y vaø saùu laø thænh thöïc. Coù saùu phaùp khoâng ñaày ñuû, ñoù laø giôùi, kieán, maïng, oai nghi khoâng ñaày ñuû, töï mình khoâng ñaày duû vaø saùu laø ngöôøi khaùc khoâng ñaày ñuû. Ngöôïc vôùi treân thì goïi laø saùu phaùp ñaày ñuû. Luùc ñoù tröôûng laõo Öu-ba-ly ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài baïch Phaät: “Theá toân, xin noùi sô löôïc phaùp yeáu cho con bieát theá naøo laø phaùp, laø luaät laø lôøi Phaät daïy”, Phaät baûo: “Naøy Öu-ba-ly, neáu bieát phaùp naøy tuøy thu- aän duïc, khoâng tuøy thuaän voâ duïc; tuøy thuaän khoâng hoøa hôïp, khoâng tuøy thuaän hoøa hôïp, tuøy thuaän loãi, khoâng tuøy thuaän khoâng loãi; tuøy thuaän taêng tröôûng, khoâng tuøy thuaän khoâng taêng tröôûng, moät möïc khoâng chuyeån; tuøy thuaän phieàn naõo khoâng lìa thì thaày nhaát ñònh phaûi bieát ñaây laø phi phaùp, phi Tyø-ni, phi Phaät phaùp. Neáu bieát phaùp naøy khoâng tuøy thuaän duïc maø tuøy thuaän voâ duïc; tuøy thuaän hoøa hôïp, khoâng tuøy thuaän loãi maø tuøy thuaän khoâng loãi; khoâng tuøy thuaän taêng tröôûng maø tuøy thuaän khoâng taêng tröôûng; khoâng tuøy thuaän phieàn naõo thì thaày nhaát ñònh phaûi bieát ñaây laø phaùp, laø Tyø-ni, laø Phaät phaùp. Laïi nöõa, neáu bieát phaùp naøy tuøy thuaän tham, khoâng tuøy thuaän khoâng tham; tuøy thuaän khoâng nhaøm lìa, khoâng tuøy thuaän nhaøm lìa; tuøy thuaän ña duïc, khoâng tuøy thuaän thieåu duïc; tuøy thuaän khoâng bieát ñuû, khoâng tuøy thuaän bieát ñuû; tuøy thuaän aùc taø kieán, khoâng tuøy thuaän aùc taø kieán thì thaày nhaát ñònh bieát ñaây laø phi phaùp, phi Tyø-ni, phi Phaät phaùp. Neáu bieát phaùp naøy khoâng tuøy thuaän tham maø tuøy thuaän khoâng tham; khoâng tuøy thuaän khoâng nhaøm lìa maø tuøy thuaän nhaøm lìa; khoâng tuøy thuaän ña duïc maø tuøy thuaän thieåu duïc; khoâng tuøy thuaän khoâng bieát ñuû maø tuøy thuaän bieát ñuû; khoâng tuøy thuaän aùc taø kieán maø tuøy thuaän khoâng aùc taø kieán thì thaày nhaát ñònh bieát ñaây laø phaùp, laø Tyø-ni, laø Phaät phaùp ”. Gioáng nhö tröôûng laõo Öu-ba-ly, tröôûng laõo A-na-luaät, Tyø- kheo-ni Ñaïi aùi ñaïo, Keá xaù Cuø-Ñaøm-di… cuõng ñaõ hoûi Phaät nhö vaäy.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 50                                           195

Coù saùu phaùp hieän tieàn, ñoù laø Taêng, chuùng nhôn, nhôn, Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ vaø giôùi hieän tieàn. Coù saùu caùch laáy, ñoù laø cöôùp laáy, troäm laáy, gaït laáy, vu khoáng laáy, nhaän cuûa ngöôøi gôûi roài laáy luoân, nhö phaùp maø laáy. Coù saùu phaùp hoøa nhieáp: - Moät laø döïa treân tu thaân töø ñeå khuyeân caùc vò phaïm haïnh vôùi loøng toân troïng, kính yeâu, tö duy, nhieáp thuû, phaùt khôûi tinh taán vaø höôùng ñeán Nieát baøn. - Hai laø döïa treân tu khaåu töø… nhö treân. - Ba laø döïa treân tu yù töø… nhö treân. - Boán laø nhö phaùp ñöôïc boá thí y baùt vaø caùc vaät khaùc, ñem boá thí cho caùc vò phaïm haïnh vôùi loøng toân troïng, kính yeâu… nhö treân. - Naêm laø hoä giôùi khoâng cho thieáu soùt, khoâng phaïm, khoâng thoái thaát, thanh tònh ñaày ñuû ñöôïc Phaät khen ngôïi, coù theå thoï trì heát vaø khuyeân caùc vò phaïm haïnh… nhö treân. saùu laø vôùi chaùnh kieán ñaõ ñöôïc coù theå hieån baøy phaùp yeáu ñeå khuyeân caùc vò phaïm haïnh… nhö treân. 7. Baûy Phaùp Coù baûy taøi, ñoù laø tín, giôùi, vaên, thí, hueä, taøm vaø quyù. Coù baûy löïc, ñoù laø tín, tinh taán, taøm, quyù, nieäm, ñònh vaø hueä löïc. Coù baûy phaùp chæ traùnh, ñoù laø hieän tieàn, töï ngoân, öùc nieäm, baát si, mích toäi töôùng, ña mích vaø boá thaûo chæ traùnh. Coù baûy loaïi y, ñoù laø y gai, y Soâ ma, y Sa noa, y Kieàu thi da, y Suùy di la, y Khaâm baø la vaø y kieáp boái. Coù baûy noäi chuùng, ñoù laø Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di. Coù baûy phaùp khieán chaùnh phaùp dieät vong, mai moät, ñoù laø khoâng coù loøng tin, löôøi bieáng, khoâng bieát hoå, khoâng bieát theïn, hay queân, khoâng coù ñònh vaø ít trí hueä. Coù baûy phaùp khoâng phaûi laø chaùnh phaùp, ñoù laø khoâng kính phaùp, khoâng kính nghóa, khoâng kính thôøi, khoâng bieát ñuû, khoâng töï kính mình, khoâng kính chuùng, khoâng phaân bieät ngöôøi. Ngöôïc vôùi baûy phaùp naøy thì goïi laø baûy chaùnh phaùp. Trì luaät coù baûy ñöùc: - Moät laø coù theå trì noäi Taïng cuûa Phaät. - Hai laø coù theå ñoaïn tröø tranh caõi (dieät traùnh). - Ba laø do trì giôùi neân ôû vò trí treân caùc ngoaïi ñaïo. - Boán laø do trì luaät neân khoâng ai coù theå gaïn hoûi.

196                                                                       BOÄ LUAÄT 6

- Naêm laø do trì luaät neân khoâng gaïn hoûi ngöôøi khaùc. - Saùu laø ôû trong chuùng noùi giôùi khoâng coù sôï gì. - Baûy laø coù theå ñoaïn nghi khieán chaùnh phaùp truï laâu. Coù baûy Phaät ñaïi trì luaät: Moät laø Phaät Tyø-baø-thi, hai laø Phaät Thi- khí, ba laø Phaät Tuøy-dieáp, boán laø Phaät Caâu-löu-toân, naêm laø Phaät Caâu-na- haøm-Maâu-ni, saùu laø Phaät Ca-dieáp, baûy laø Phaät Thích-ca-maâu-ni . 8. Taùm Phaùp Coù taùm chuùng ñoù laø Saùt-ñeá-lî, Baø-la-moân, cö só, Sa-moân, Tyø- kheo, Tyø-kheo-ni, Öu-baø-taéc vaø chuùng Öu-baø-di. Coù taùm phaùp coù theå chöùng quaû Nieát baøn, ñoù laø chaùnh kieán, chaùnh ngöõ, chaùnh nghieäp, chaùnh maïng, chaùnh phöông tieän, chaùnh nieäm vaø chaùnh ñònh. Coù taùm phaùp ñöôïc thí, ñoù laø giôùi (coõi) ñöôïc thí, y chæ ñöôïc thí, cheá haïn ñöôïc thí, nhaân duyeân ñöôïc thí, Taêng ñöôïc thí, Hieän tieàn ñöôïc thí, an cö ñöôïc thí vaø taùm laø chæ thò (chæ ñònh) ñöôïc thí. Do taùm vieäc neân xaû y Ca-hi-na, ñoù laø khi ba y ñaõ ñuû, khi y may thaønh, khi ñi, khi nghe, khi maát y, khi khôûi taâm khoâng trôû veà, khi quaù thôøi haïn, khi cuøng Taêng xaû. Coù taùm loaïi guoác khoâng neân caát chöùa, ñoù laø guoác goã, guoác Ña-la, guoác Ba-la-xaù, guoác tre, guoác laù caây, guoác Vaên-nhaõ, guoác ba-ba, guoác Khaâm-baø-la. Coù taùm loaïi theo theá phaùp, ñoù laø lôïi, suy, huûy, döï, xöng, cô, khoå vaø laïc. Coù taùm naïn, ñoù laø naïn vua, naïn giaëc, naïn löûa, naïn nöôùc, naïn thuù döõ, naïn roàng, naïn ngöôøi, naïn phi nhôn. Coù Tyø-kheo khi ñang haønh Bieät truï thì xaû giôùi, sau ñoù xin thoï giôùi laïi, thoï giôùi roài baïch caùc Tyø-kheo: “Trong khi con ñang haønh Bieät truï, xaû giôùi roài xin thoï giôùi laïi, nay con phaûi laøm sao”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Voán ñang haønh Bieät truï thì neân cho haønh Bieät truï, khoâng neân taùc phaùp cho laïi nöõa. Gioáng nhö tröôøng hôïp xaû giôùi, caùc tröôøng hôïp khaùc nhö noùi toâi laø Sa-di … cho ñeán ngöôøi bò Baát kieán taãn, ngöôøi bò Baát taùc taãn, ngöôøi bò AÙc taø baát tröø taãn cuõng nhö vaäy”. Coù Tyø-kheo haønh Bieät truï xong lieàn xaû giôùi, sau ñoù xin thoï giôùi laïi, thoï giôùi roài baïch caùc Tyø-kheo: “Con haønh Bieät truï xong lieàn xaû giôùi, nay xin thoï giôùi laïi, con phaøi laøm theá naøo”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Neáu ñaõ haønh Bieät truï xong thì neân baûo theo taêng xin cho phaùp haønh Ma-na-ñoûa. Gioáng nhö tröôøng hôïp xaû giôùi,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 50                                           197

caùc tröôøng hôïp khaùc nhö noùi toâi laø Sa-di… cho ñeán ngöôøi bò Baát kieán taãn, ngöôøi bò Baát taùc taãn, ngöôøi bò AÙc taø baát tröø taãn cuõng nhö vaäy”. Coù Tyø-kheo ñang haønh Ma-na-ñoûa thì xaû giôùi, sau ñoù xin thoï giôùi laïi, thoï giôùi roài baùch caùc Tyø-kheo: “Trong khi con ñang haønh Ma-na- ñoûa thì xaû giôùi, nay xin thoï giôùi laïi, con phaûi laøm sao”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Voán ñang haønh Ma-na-ñoûa thì neân haønh Ma-na-ñoûa, khoâng neân taùc phaùp cho laïi nöõa. Gioáng nhö tröôøng hôïp xaû giôùi, caùc tröôøng hôïp khaùc nhö noùi toâi laø Sa-di… cho ñeán ngöôøi bò Baát kieán taãn, ngöôøi bò Baát taùc taãn, ngöôøi bò AÙc taø baát tröø taãn cuõng nhö vaäy”. Coù Tyø-kheo haønh Ma-na-ñoûa xong lieàn xaû giôùi, sau ñoù xin thoï giôùi laïi, thoï giôùi roài baïch caùc Tyø-kheo: “Con haønh Ma-na-ñoûa xong lieàn xaû giôùi, nay xin thoï giôùi laïi, con phaûi laøm theá naøo”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Neáu ñaõ haønh Ma-na-ñoûa cong thì neân baûo theo Taêng xin cho xuaát toäi. Gioáng nhö tröôøng hôïp xaû giôùi, caùc tröôøng hôïp khaùc nhö noùi toâi laø Sa-di … cho ñeán ngöôøi bò Baát kieán taãn, ngöôøi bò Baát taùc taãn, ngöôøi bò AÙc taø baát tröø taãn cuõng nhö vaäy”. 9. Chín Phaùp Coù chín loaïi naõo haïi: - Moät laø ngöôøi naøy ñaõ xaâm haïi, toån haïi toâi. - Hai laø ngöôøi naøy seõ xaâm haïi, toån haïi toâi. - Ba laø ngöôøi naøy ñang xaâm haïi, toån haïi toâi. - Boán laø ngöôøi naøy ñaõ laøm lôïi ích cho oan gia cuûa toâi. - Naêm laø ngöôøi naøy seõ laøm lôïi ích cho oan gia cuûa toâi. - Saùu laø ngöôøi naøy ñang laøm lôïi ích cho oan gia cuûa toâi. - Baûy laø ngöôøi naøy ñaõ xaâm haïi, toån haïi ñeán baø con toâi. - Taùm laø ngöôøi naøy seõ xaâm haïi, toån haïi ñeán baø con toâi. - Chín laø ngöôøi naøy ñang xaâm haïi, toån haïi ñeán baø con toâi. Chín phaùp naøy khieán hoï sanh naõo neân goïi laø cöûu naõo. Ngöôïc laïi, neáu nghó raèng: “Taïi sao khoâng khieán cho ngöôøi naøy khoâng xaâm haïi, toån haïi ñeán toâi maø laøm lôïi ích cho toâi”, nghó nhö theá thì xaû ñöôïc phieàn naõo; hoaëc nghó raèng: “Taïi sao khoâng khieán cho ngöôøi naøy laøm lôïi ích cho oan gia cuûa toâi”, nghó nhö theá thì xaû ñöôïc phieàn naõo; hoaëc nghó raèng: “Taïi sao khoâng khieán cho ngöôøi naøy khoâng xaâm haïi, toån haïi ñeán baø con toâi”, nghó nhö theá thì xaû ñöôïc phieàn naõo. Ñoù goïi laø chín phaùp xaû naõo. 10. Möôøi Phaùp Coù möôøi phaùp khieán chaùnh phaùp dieät vong mai moät, ñoù laø phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp, phi Tyø-ni noùi laø Tyø-ni, Tyø-ni noùi

198                                                                      BOÄ LUAÄT 6

laø phi Tyø-ni, khoâng phaïm noùi laø phaïm, phaïm noùi laø khoâng phaïm, khinh maø noùi laø troïng, troïng maø noùi laø khinh, Voâ taøn maø noùi laø Höõu taøn, Höõu taøn maø noùi laø Voâ taøn. Ngöôïc vôùi möôøi phaùp treân thì goïi laø möôøi phaùp khoâng khieán cho chaùnh phaùp dieät vong, mai moät. Coù möôøi phaùp goïi laø Thöôïng toøa: - Moät laø ngöôøi coù choã ôû, khoâng sôï, khoâng ai coù theå ngaên. - Hai laø ngöôøi ñaõ döùt phieàn naõo, quen bieát nhieàu, coù tieáng taêm, coù theå khieán ngöôøi khaùc sanh taâm tònh. - Ba laø ngöôøi coù bieän taøi ñaày ñuû, khoâng ai thaéng ñöôïc. - Boán laø ngöôøi coù theå noùi phaùp khoâng treä ngaïi, nghóa thuù roõ raøng khieán ngöôøi nghe tín thoï. - Naêm laø ngöôøi kheùo hay thö thaû khi ñi vaøo nhaø ngöôøi. - Saùu laø ngöôøi coù theå noùi phaùp thaâm dieäu cho baïch y. - Baûy laø ngöôøi kheùo phaân bieät caùc ñaïo. - Taùm laø ngöôøi kheùo khuyeân ngöôøi khaùc haønh boá thí, trai giôùi. - Chín laø ngöôøi coù theå khuyeân ngöôøi khaùc boû aùc theo thieän. - Möôøi laø ngöôøi töï coù ñuû boán ñeá, ñöôïc hieän phaùp an laïc, khoâng coù gì thieáu soùt. Tyø-kheo laøm OÂ-hoài-cöu-la coù möôøi phaùp naøy thì Taêng khoâng neân sai: - Moät laø khoâng bieát nguoàn goác vieäc tranh caõi vaø choã qua laïi ban ñaàu. - Hai laø khoâng bieát tranh caõi. - Ba laø khoâng kheùo phaân bieät vieäc tranh caõi. - Boán laø khoâng bieát ñöôïc nhaân duyeân phaùt sanh tranh caõi. - Naêm laø khoâng bieát nghóa cuûa vieäc tranh caõi. - Saùu laø khoâng kheùo dieät traùnh. - Baûy laø khoâng theå laøm cho vieäc tranh caõi ñaõ döùt dieät khoâng phaùt khôûi trôû laïi. - Taùm laø giôùi khoâng thanh tònh. - Chín laø khoâng coù ña vaên. - Möôøi laø ít trí hueä. Ngöôïc vôùi möôøi phaùp treân thì Taêng neân sai laøm OÂ-hoài-cöu-la. Phaät taïi nöôùc Baø-giaø, trong tuï laïc Na-leä-baøn coù moät Öu-baø-taéc vôùi taâm tin öa thanh tònh xaây caát moät phoøng xaù cuùng rieâng cho tröôûng laõo La-vaân. La-vaân thoï roài lieàn ñi du haønh hai thaùng, Öu-baø-taéc naøy thaáy vaäy lieàn ñem phoøng xaù naøy cuùng cho Taêng boán phöông. Du haønh hai

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 50                                           199

thaùng xong trôû veà, La-vaân môùi bieát Öu-baø-taéc ñaõ ñem phoøng xaù naøy cuùng cho Taêng boán phöông, lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñem vieäc treân baïch Phaät roài noùi: “Theá toân, nay con phaûi laøm sao”, Phaät baûo: “Thaày neân ñeán hoûi Öu-baø-taéc ñoù raèng: “Toâi khoâng coù ñieàu gì xuùc phaïm oâng chöù, hay laø oâng thaáy toâi laøm ñieàu khoâng phaûi haïnh Sa-moân, hay laø thaân khaåu toâi ñaõ taïo toäi loãi gì?”. La-vaân vaâng lôøi Phaät daïy ñeán hoûi Öu-baø- taéc y nhö vaäy, Öu-baø-taéc noùi: “Ñaïi ñöùc khoâng coù ñieàu gì xuùc phaïm toâi, toâi cuõng khoâng thaáy ñaïi ñöùc laøm ñieàu gì khoâng phaûi haïnh Sa-moân, thaân khaåu cuõng khoâng taïo toäi loãi gì”, luùc ñoù La-vaân noùi phaùp chæ daïy cho Öu-baø-taéc ñöôïc lôïi hæ roài ra veà, ñeán choã Phaät baïch laïi ñaày ñuû vieäc treân. Phaaät do vieäc naøy nhoùm Tyø-kheo taêng roài baûo caùc Tyø-kheo: Coù möôøi caùch thí phi phaùp, möôøi caùch thoï phi phaùp vaø möôøi caùch duøng phi phaùp, ñoù laø: - Moät laø ñaõ cuùng thí cho Taêng naøy roài laïi chuyeån qua cuùng thí cho Taêng khaùc, ñaây goïi laø cuùng thí phi phaùp, thoï phi phaùp vaø duøng phi phaùp. - Hai laø ñaõ cuùng thí cho Ni taêng naøy roài laïi chuyeån qua cuùng thí cho Ni taêng khaùc, ñaây goïi laø cuùng thí phi phaùp, thoï phi phaùp vaø duøng phi phaùp. - Ba laø ñaõ cuùng thí cho ba hoaëc hai, moät Tyø-kheo naøy laïi chuyeån qua cuùng thí cho ba hoaëc hai, moät Tyø-kheo khaùc; hoaëc chuyeån qua cuùng thí cho Taêng. Ñaây goïi laø cuùng thí phi phaùp, thoï phi phaùp vaø duøng phi phaùp. - Boán laø ñaõ cuùng thí cho ba hoaëc hai, moät Sa-di naøy laïi chuyeån qua cuùng thí cho ba hoaëc hai, moät Sa-di khaùc; hoaëc chuyeån qua cuùng thí cho Taêng. Ñaây goïi laø cuùng thí phi phaùp, thoï phi phaùp vaø duøng phi phaùp. - Naêm laø ñaõ cuùng thí cho ba hoaëc hai, moät Tyø-kheo-ni naøy laïi chuyeån qua cuùng thí cho ba hoaëc hai, moät Tyø-kheo-ni khaùc; hoaëc chuyeån qua cuùng thí cho Taêng. Ñaây goïi laø cuùng thí phi phaùp, thoï phi phaùp vaø duøng phi phaùp. - Saùu laø ñaõ cuùng thí cho ba hoaëc hai, moät Thöùc-xoa-ma-na naøy laïi chuyeån qua cuùng thí cho ba hoaëc hai, moät Thöùc-xoa-ma-na khaùc; hoaëc chuyeån qua cuùng thí cho Taêng. Ñaây goïi laø cuùng thí phi phaùp, thoï phi phaùp vaø duøng phi phaùp. - Baûy laø ñaõ cuùng thí cho ba hoaëc hai, moät Sa-di-ni naøy laïi chuyeån qua cuùng thí cho ba hoaëc hai, moät Sa-di-ni khaùc; hoaëc chuyeån qua cuùng thí cho Taêng. Ñaây goïi laø cuùng thí phi phaùp, thoï phi phaùp vaø duøng phi phaùp.

200                                                                      BOÄ LUAÄT 6

- Taùm laø ñaõ thí cho ba hoaëc hai, moät suùc sanh naøy laïi chuyeån qua thí cho ba hoaëc hai, moät suùc sanh khaùc; ñaây goïi laø thí phi phaùp, thoï phi phaùp vaø duøng phi phaùp. - Chín laø ñaõ cuùng thí cho Tyø-kheo taêng laïi chuyeån qua cuùng thí cho Tyø-kheo-ni taêng; hoaëc ñaõ cuùng thí cho Tyø-kheo-ni taêng laïi chuyeån qua cuùng thí cho Tyø-kheo taêng. Ñaây goïi laø cuùng thí phi phaùp, thoï phi phaùp vaø duøng phi phaùp. - Möôøi laø neáu Taêng bò phaù laøm hai boä, ñaõ cuùng thí cho boä taêng naøy laïi chuyeån qua cuùng thí cho boä Taêng khaùc; ñaây goïi laø cuùng thí phi phaùp, thoï phi phaùp vaø duøng phi phaùp. Cuùng thí tröôùc thì goïi laø cuùng thí nhö phaùp, cuùng thí sau laø cuùng thí phi phaùp. Nhö vua laø ñaøn vieät chuû ñaát, chuû phoøng xaù chæ ñöôïc troâng coi gìn giöõ, khoâng ñöôïc ñoaït cuûa nôi naøy ñem thí cho moät nôi khaùc”. --------------------

THEÂM MÖÔØI PHAÙP TAÊNG NHAÁT 1. Moät Phaùp: Coù moät phaùp Phaù seõ ñoïa trong aùc ñaïo, ñoù laø Phaù taêng. Coù moät phaùp Phaïm seõ ñoïa trong aùc ñaïo do thaân nghieäp laøm, ñoù laø laøm thaân Phaät bò thöông chaûy maùu. Coù moät phaùp Phaïm seõ ñoïa trong aùc ñaïo do khaåu nghieäp laøm, ñoù laø huûy baùng Phaät. Coù moät phaùp Phaïm seõ ñoïa trong aùc ñaïo, ñoù laø yù nieäm laøm bieät chuùng. Coù moät phaùp Phaïm seõ ñoïa trong aùc ñaïo, ñoù laø noùi hai löôõi xuùi giuïc ngöôøi khaùc phaù Taêng. Coù moät phaùp Phaïm seõ ñoïa trong aùc ñaïo, ñoù laø gaïn hoûi Taêng. Phi phaùp khôûi töôûng laø phi phaùp, do thaáy phi phaùp neân phaù Taêng; phi phaùp khôûi töôûng laø phaùp, do thaáy phi phaùp neân phaù Taêng; phi phaùp khôûi töôûng laø phaùp vaø nghi neân phaù Taêng. Coù moät phaùp Phaïm seõ ñoïa trong aùc ñaïo do saùt sanh khôûi, ñoù laø gieát A-la-haùn. Coù moät phaùp Phaïm seõ ñoïa trong aùc ñaïo do troäm caép khôûi, ñoù laø troäm vaät cuûa Phaät vaø Taêng. Coù moät phaùp Phaïm seõ ñoïa trong aùc ñaïo do daâm duïc khôûi, ñoù laø phaïm baát tònh ñoái vôùi Tyø-kheo-ni vaø A-la-haùn. Coù moät phaùp Phaïm seõ ñoïa trong aùc ñaïo töø voïng ngöõ khôûi, ñoù laø töï noùi mình ñöôïc phaùp hôn ngöôøi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 50                                       201

2. Hai Phaùp Coù hai loaïi phaïm laø baát thieän vaø voâ kyù. Laïi coù hai loaïi phaïm laø thaân vaø khaåu. Laïi coù hai loaïi phaïm laø phöông tieän vaø phi phöông tieän. Laïi coù hai loaïi phaïm laø ñuøa côït vaø khoâng ñuøa côït. Laïi coù hai loaïi phaïm laø ñoàng vaø khoâng ñoàng. Coù hai phaùp ñoàng phaïm laø khinh vaø troïng. Coù hai phaùp ñoàng phaïm laø Höõu taøn vaø Voâ taøn. Coù hai phaùp khoâng ñoàng phaïm laø khinh vaø troïng. Coù hai phaùp khoâng ñoàng phaïm laø Höõu taøn vaø Voâ taøn. Coù hai phaùp saùm khoâng ñoàng laø ñoái thuù saùm vaø taâm nieäm saùm. Coù hai loaïi phaïm laø höõu haïn vaø voâ haïn. Coù hai loaïi phaïm laø xöù vaø phöông höôùng. Coù hai loaïi phaïm laø coù theå ñeám soá vaø khoâng theå ñeám soá. Coù hai loaïi phaïm laø luùc ra vaø luùc saép ra. Coù hai loaïi phaïm laø luùc vaøo vaø luùc saép vaøo. Coù hai loaïi phaïm laø luùc khôûi vaø luùc saép khôûi. Coù hai loaïi phaïm laø ñuùng thôøi vaø phi thôøi. Coù hai loaïi phaïm laø ñoïa vaø khoâng ñoïa. Coù hai loaïi phaïm laø Thaâu-lan-giaù vaø töông öng vôùi baïch y. Coù hai loaïi phaïm laø troïng phaù vaø troïng khoâng phaù. Coù hai loaïi phaïm laø Höõu taøn vaø Voâ taøn. Coù hai loaïi phaïm laø khinh vaø troïng. Coù hai loaïi phaïm laø ngöôøi bò cöû toäi coù phaïm vaø ngöôøi cöû toäi coù phaïm. Coù hai loaïi phaïm laø phaïm thuoäc veà ñoái thuù saùm vaø phaïm thuoäc veà taâm nieäm saùm. Coù hai loaïi phaïm laø phaïm thuoäc veà troïng giôùi vaø phaïm khoâng thuoäc veà troïng giôùi. Coù hai loaïi phaïm laø phaïm veà baïch vaø phaïm veà khoâng baïch. Coù hai loaïi phaïm laø taïm thôøi vaø troïn ñôøi. Coù hai loaïi phaïm laø phaïm veà coù toäi vaø phaïm veà khoâng coù toäi. Tyø-kheo-ni coù hai loaïi ñoàng phaïm laø troïng vaø khinh. Laïi coù hai loaïi ñoàng phaïm laø Höõu taøn vaø Voâ taøn. Laïi coù hai loaïi khoâng ñoàng phaïm laø khinh vaø troïng. Laïi coù hai loaïi khoâng ñoàng phaïm laø Höõ taøn vaø Voâ taøn. Laïi coù hai loaïi saùm khoâng ñoàng laø ñoái thuù saùm vaø taâm nieäm saùm. Laïi coù hai loaïi phaïm laø ra khoûi giôùi vaø saép ra khoûi giôùi.

202                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Laïi coù hai loaïi phaïm laø töï khen ngôïi vaø khoâng töï khen ngôïi. Laïi coù hai loaïi phaïm laø luùc ñöùng daïây vaø luùc ngoài. Laïi coù hai loaïi phaïm laø luùc nguû vaø luùc khoâng nguû. Laïi coù hai loaïi phaïm laø phaïm veà noùi vaø phaïm veà im laëng. Laïi coù hai loaïi phaïm laø coá yù vaø khoâng coá yù. Coù hai loaïi si laø si voâ tri vaø si phoùng daät. Coù hai loaïi che giaáu laø che giaáu voâ tri vaø che giaáu phoùng daät. Coù hai haïng ngöôøi neân cho Bieät truù, coù hai haïng ngöôøi neân cho Ma-na-ñoûa, coù hai haïng ngöôøi neân cho Boån nhaät trò, coù hai haïng ngöôøi neân cho xuaát toäi. Ñoù laø Tyø-kheo vaø khoâng phaûi Tyø-kheo . Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï trong Taêng laø ñöôïc Taêng sai vaø khoâng ñöôïc Taêng sai. Coù hai loaïi ñoaùn söï laø ñöôïc yeát ma vaø khoâng ñöôïc yeát ma. Ngöôøi ñoaùn söï coù hai coâng ñöùc laø ñöôïc yù chuùng vaø coù theå khoâng sôï xöû ñoaùn vieäc. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø coù hoå theïn vaø khoâng hoå theïn. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø coù rieâng tö vaø khoâng rieâng tö, neáu xöû phi phaùp thì coù rieâng tö, neáu xöû nhö phaùp thì khoâng coù rieâng tö. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø töï tröïc tieáp nghe ñöôïc hay nghe qua töø ngöôøi khaùc. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø töï ñuoåi hay baûo ngöôøi ñuoåi. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø tranh caõi hay khoâng tranh caõi. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø thoâng suoát A-haøm hay khoâng thoâng suoát A-haøm. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø kheùo phaân bieät A-haøm hay khoâng kheùo phaân bieät A-haøm. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø noùi lôøi roõ raøng vaø noùi lôøi khoâng roõ raøng. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø kheùo noùi vaø khoâng kheùo noùi. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø gaïn hoûi vaø khoâng gaïn hoûi. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø tanh noùng voäi vaø taùnh khoâng noùng voäi. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø töï bieát vaø khoâng töï bieát. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø bieát caân nhaéc vaø khoâng bieát caân nhaéc. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø theo chuùng vaø khoâng theo chuùng. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø töï khen vaø khoâng töï khen. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø coù theå dieät traùnh vaø khoâng theå dieät

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 50                                           203

traùnh. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø ngöôøi noùi lôøi meàm moûng vaø ngöôøi noùi lôøi thoâ saün. Coù hai haïng ngöôøi ñoaùn söï laø ngöôøi trì giôùi vaø ngöôøi khoâng trì giôùi, cho ñeán neân quôû traùch vaø khoâng neân quôû traùch, neân cöû vaø khoâng neân cöû, neân cung kính vaø khoâng neân cung kính cuõng nhö vaäy. Coù hai haïng ngöôøi voâ trí laø phaù giôùi vaø phaù kieán; ngöôïc laïi thì goïi laø hai haïng ngöôøi coù trí. Coù hai loaïi phaïm laø phaïm veà giôùi vaø phaïm veà kieán. Neáu giôùi vaø kieán ñaày ñuû thì goïi laø khoâng phaïm. Coù hai loaïi Khoå thieát laø bò yeát ma phaït haønh khoå thieát hay Taêng hoøa hôïp cho yeát ma Khoå thieát. hai loaïi Y chæ, hai loaïi Khu xuaát, hai loaïi Haï yù cuõng gioáng nhö vaäy. Coù hai haïng ngöôøi thanh tònh laø coù baïch vaø khoâng baïch saùm hoái hay phaùt loà. Neáu Taêng tranh caõi thì vieäc tranh caõi neân giao laïi cho Taêng xöû ñoaùn hoaëc giao laïi cho ba, hai, moät ngöôøi xöû ñoaùn; Taêng neân nhaän ñeå xöû ñoaùn vaø dieät traùnh, cho ñeán ba, hai, moät ngöôøi cuõng neân nhaän ñeå xöû ñoaùn vaø dieät traùnh. Coù hai caùch tra xeùt phi phaùp laø phi phaùp cho laø phaùp, phaùp cho laø phi phaùp. Ngöôïc laïi thì goïi laø tra xeùt nhö phaùp. Coù hai caùch phaït laø khoâng sai laøm vaø khoâng daïy baûo. 3. Ba Phaùp Coù ba loaïi yeát ma nhieáp heát taát caû yeát ma, ñoù laø ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma. Coù ba loaïi Tyø-ni laø tham duïc, saân haän vaø ngu si. Ngöôïc laïi thì goïi laø khoâng phaûi Tyø-ni. Coù ba vieäc neân laøm ôû choã khuaát laø ñaïi, tieåu tieän vaø xæa raêng. Coù ba loaïi phaïm laø tham duïc, saân haän vaø ngu si. Coù ba haïng ngöôøi ôû rieâng laø ngöôøi phaïm, ngöôøi khoâng phaïm vaø ngöôøi töï noùi. Coù ba baäc ñöôïc theá gian cuùng döôøng vaø toân kính laø Nhö lai chí chôn ñaúng chaùnh giaùc, Laäu taän A-la-haùn vaø Chuyeån luaân thaùnh vöông. Coù ba loaïi hoa, ba loaïi höông, ba loaïi kyõ nhaïc, ba loaïi phöôùn loïng, ba loaïi luïa ñeå cuùng döôøng. Coù ba loaïi ñoàng yù cuûa baäc thöôïng, trung vaø haï: Moät laø baäc thöôïng ñoàng yù thì ñaùng ñöôïc caû ba baäc thöôïng trung haï ñoàng yù; neáu ñöôïc caû ba söï ñoàng yù naøy thì toát vaø neân laáy caû ba söï ñoàng

204                                                                       BOÄ LUAÄT 6

yù naøy. Hai laø baäc trung doàng yù thì ñaùng ñöôïc hai baäc trung haï ñoàng yù, neáu ñöôïc hai söï ñoàng yù naøy thì toát vaø neân laáy hai söï ñoàng yù naøy; khoâng neân ñoøi hoûi söï ñoàng yù cuûa baäc thöôïng, neáu ñoøi hoûi laø khoâng toát. Ba laø baäc haï ñoàng yù thì ñaùng ñöôïc söï ñoàng yù cuûa baäc haï, neáu ñöôïc söï ñoàng yù naøy thì toát vaø neân laáy söï ñoàng yù naøy; khoâng neân ñoùi hoûi söï ñoàng yù cuûa hai baäc treân, neáu ñoøi hoûi laø khoâng toát. Coù ba phaùp bieát laø bieát phaïm, bieát khoâng phaïm vaø bieát giôùi ñaõ cheá. 4. Boán Phaùp Coù boán loaïi traùnh laø ñaáu traùnh, voâ caên traùnh, phaïm traùnh vaø thöôøng sôû haønh traùnh. Coù boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc Coù boán chuùng laø Saùt-ñeá-lî, Baø-la-moân, Öu-baø-taéc vaø Öu-baø-di. Coù boán chuùng trôøi laø Töù thieân vöông, chuùng Ma, Ñao lôïi thieân vaø Phaïm thieân vöông. Coù boán loaïi chuùng laø chuùng ñöôïc daïy baûo, chuùng khoâng ñöôïc daïy baûo, chuùng oâ tröôïc vaø chuùng thanh tònh. Coù boán loaïi bi laø thöông xoùt laøm lôïi ích, khoâng naõo haïi vaø truï trong chaùnh phaùp. Coù boán phaùp neân döùt laø tham duïc, saân haän, ngu si vaø taø kieán. Coù boán vieäc neân Nhö lai thieát laäp giaùo phaùp laø vì lôïi ích, vì nôi choán, vì thôøi ñaïi vaø vì ngöôøi. Coù boán vieäc neân Nhö lai cheá giôùi laø phaïm, khoâng phaïm, troïng vaø khinh. Coù boán loaïi ñieàu phuïc laø cho khoå thieát, cho y chæ, cho khu xuaát vaø cho haï yù. Coù boán loaïi döôïc neân quan saùt laø loaïi döôïc tònh laãn vôùi loaïi döôïc baát tònh, loaïi döôïc baát tònh laãn vôùi loaïi döôïc tònh, loaïi döôïc tònh laãn vôùi loaïi döôïc tònh vaø loaïi döôïc baát tònh laãn vôùi loaïi döôïc baát tònh. Coù boán vieäc tranh caõi laø vieäc ñaáu tranh, vieäc tranh caõi do khoâng caên cöù, vieäc tranh caõi veà phaïm toäi vaø vieäc tranh caõi veà vieäc neân laøm thöôøng ngaøy. Coù boán vieäc hoaëc quôû traùch hoaëc maéng hoaëc noùi khaùc laï hoaëc im laëng. Nhö laïi döïa treân boán caûnh giôùi maø cheá giôùi, ñoù laø caûnh giôùi thaàn tuùc, caûnh giôùi trí, caûnh giôùi phaùp vaø caûnh giôùi ngöôøi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 51                                         205

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 51

THEÂM MÖÔØI PHAÙP TAÊNG NHAÁT (Tieáp Theo)

5. Naêm Phaùp Coù naêm vieäc Taêng neân cho yeát ma Haï yù, ñoù laø noùi loãi cuûa Phaät, Phaùp, Taêng, giôùi vaø laøm vieäc khoâng ñuùng oai nghi. Laïi coù naêm vieäc Taêng neân cho yeát ma Haï yù, ñoù laø maéng Tyø-kheo, noùi xaáu Tyø-kheo, neâu ra loãi cuûa tyø-kheo, khaép nôi noùi loãi cuûa tyø-kheo vaø naêm laø khieán cho Tyø-kheo khoâng ñöôïc cuùng thí vaø maát choã ôû. Laïi coù naêm vieäc Taêng neân cho yeát ma Haï yù, ñoù laø maéng baïch y, noùi xaáu baïch y, neáu ra loãi cuûa baïch y, khaép nôi noùi loãi cuûa baïch y vaø naêm laø khieán cho baïch y khoâng ñöôïc lôïi vaø maát choã ôû. Laïi coù naêm vieäc Taêng neân cho yeát ma Haï yù: Moät laø Tyø-kheo duøng lôøi noùi hai löôõi ñeå tranh caõi, ñem vieäc cuûa tyø-kheo naøy ñeán noùi vôùi Tyø-kheo khaùc. Hai laø Tyø-kheo duøng lôøi noùi hai löôõi, ñem vieäc cuûa baïch y naøy ñeán noùi vôùi baïch y khaùc. Ba laø Tyø-kheo duøng lôøi noùi hai löôõi ñem vieäc cuûa tyø-kheo ñeán noùi vôùi baïch y. Boán laø Tyø-kheo duøng lôøi noùi hai löôõi ñem vieäc cuûa baïch y ñeán noùi vôùi Tyø-kheo . Naêm laø duøng lôøi theá tuïc ñeå maéng. Coù naêm vieäc, ñoù laø hình töôùng, sanh chuûng, laøm, phaïm vaø naêm laø bònh. Laïi coù naêm vieäc, ñoù laø hình töôùng, sanh töôùng, taïo nhieàu phieàn naõo, laøm phaùp theá gian vaø naêm laø maéng. Coù naêm loaïi da khoâng neân chöùa, ñoù laø da Sö töû, da hoå, da baùo, da raùi caù vaø naêm laø da choàn. Laïi coù naêm loaïi da khoâng neân chöùa, ñoù laø da voi, da ngöïa, da choù, da daõ can vaø naêm laø da nai ñen.

206                                                                          BOÄ LUAÄT 6

Coù naêm loaïi y phaán taûo khoâng neân chöùa caát, ñoù laø y hoûa thieâu, y boø nhai, y chuoät gaëm, y cuûa ngöôøi nöõ môùi laáy choàng vaø naêm laø y cuûa saûn phuï. Coù naêm vieäc Tyø-kheo khoâng neân thoï, ñoù laø noùi lôøi voâ nghóa, noùi lôøi phi phaùp, noùi lôøi phi luaät, noùi lôøi khoâng thöông xoùt vaø naêm laø noùi lôøi khoâng phaûi raên daïy. Coù naêm loaïi xöû phaân, ñoù laø xöû phaân giôùi (coõi), xöû phaân thí, xöû phaân ñaïo kính haønh, xöû phaân giôùi (coõi), xöû phaân kieán. Coù naêm loaïi thaàn saéc khoâng ñöôïc caát chöùa, ñoù laø thuaàn ñoû, thuaàn xanh, thuaàn saéc uaát kim, thuaàn vaøng lam, thuaàn saéc Maïn ñeà tra. Coù naêm loaïi ñaïi saéc khoâng neân caát chöùa, ñoù laø saéc Khung giaø, saéc Kieàm-xaø, saéc-loâ-da-na, saéc Tha-leä-ña, saéc Ha-leâ-ñaø-la. Coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: Moät laø khoâng thaáy noùi thaáy, hai laø khoâng nghe noùi nghe, ba laø khoâng nhôù noùi nhôù, boán laø khoâng bieát noùi bieát, naêm laø phi phaùp noùi laø phaùp. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh, ñoù laø tuøy aùi, tuøy saân, tuøy si, tuøy sôï vaø phi phaùp noùi laø phaùp. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù phaïm: Moät laø khoâng thaáy noùi thaáy, hai laø khoâng nghe noùi nghe, ba laø khoâng nhôù noùi nhôù, boán laø khoâng bieát noùi bieát, naêm laø phi phaùp noùi laø phaùp. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng coù phaïm. Laïi coù naêm phaùp Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù phaïm, ñoù laø tuøy aùi, tuøy saân, tuøy si, tuøy sôï vaø phi phaùp noùi laø phaùp. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng phaïm. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng kheùo bieát tranh caõi. - Hai laø khoâng kheùo bieát truù xöù cuûa tranh caõi. - Ba laø khoâng kheùo phaân bieät vieäc tranh caõi. - Boán laø khoâng bieát nhaân duyeân ñeå dieät traùnh. - Naêm laø khoâng bieát phaùt khôûi trôû laïi sau khi dieät traùnh xong. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Laïi coù naêm phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå dieät traùnh: - Moät laø khoâng kheùo bieát kinh. - Hai laø khoâng kheùo bieát luaät.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 51                                            207

- Ba laø khoâng kheùo bieát tranh caõi. - Boán laø khoâng kheùo bieát truù xöù cuûa tranh caõi. - Naêm laø khoâng kheùo phaân bieät vieäc tranh caõi. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra coù theå dieät traùnh. Coù naêm phaùp maø Tyø-kheo ñuû naêm tuoåi haï khoâng y chæ ngöôøi khaùc, ñoù laø bieát phaïm, bieát khoâng phaïm, bieát khinh, bieát troïng vaø thoâng suoát giôùi luaät. Coù naêm phaùp cho laø ñoàng yù maø laáy: Moät laø thaân thieát, hai laø coøn soáng, ba laø hieän tieàn, boán laø laáy roài sau seõ noùi cho bieát, naêm laø laáy roài nghó hoï seõ hoan hæ. Coù naêm nhaân duyeân neân Phaät ñi xem xeùt phoøng xaù: - Moät laø vì muoán ñoaïn döùt Tyø-kheo noùi vieäc theá tuïc. - Hai laø vì muoán lieäu lyù ngoïa cuï maø khoâng coù ngöôøi lieäu lyù. - Ba laø lieäu lyù xong xuoâi thì ñöôïc an oån. - Boán laø vì thaêm bònh Tyø-kheo bònh. - Naêm laø vì muoán cheá giôùi. Coù naêm vieäc neân Nhö lai tuy bieát maø vaãn hoûi: - Moät laø vì muoán laøm duyeân khôûi. - Hai laø vì muoán cheá giôùi. - Ba laø vì phaân bieät nghóa vaø caâu. - Boán laø vì töông tôï vôùi caâu vaên trong kinh - Naêm laø vì muoán chuùng sanh ñôøi sau töï hieåu. Kinh haønh coù naêm ñieàu lôïi ích, ñoù laø maïnh khoûe, coù söùc, khoâng bònh, tieâu hoùa thöùc aên vaø yù ñöôïc kieân coá. Kinh haønh laïi coù naêm ñieàu lôïi, ñoù laø ñi ñöôïc (luyeän baép chaân), giaûi lao, tröø gioù, tröø noùng laïnh vaø yù ñöôïc kieân coá. Coù naêm vieäc phaùt loà phi phaùp: - Moät laø ñoái tröôùc ngöôøi Bieät truï. - Hai laø ñoái tröôùc ngöôøi phaïm baát coïng truï. - Ba laø ñoái tröôùc chuùng chöa thoï ñaïi giôùi. - Boán laø phaïm toäi Voâ taøn. - Naêm laø khoâng thaáy toäi naøy maø phaùt loà. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân goïi laø phaùt loà nhö phaùp. Coù naêm vieäc laøm yeát ma Khoå thieát phi phaùp: - Moät laø phi phaùp phi luaät. - Hai laø neân ngaên, neân boû ñoù. - Ba laø khoâng coù vieäc, khoâng hieän tieàn maø laøm. - Boán laø khoâng coù ngöôøi cöû toäi, khoâng khieán ngöôøi kia nhôù nghó.

208                                                                       BOÄ LUAÄT 6

- Naêm laø khoâng hoûi ba laàn maø laøm. Ngöôïc vôùi naêm vieäc treân thì goïi laø laøm yeát ma Khoå thieát nhö phaùp. Coù naêm phaùp goïi laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra toát, ñoù laø thaáy noùi thaáy, nghe noùi nghe, nhôù noùi nhôù, bieát noùi bieát vaø naêm laø phaùp noùi laø phaùp. Laïi coù naêm phaùp goïi laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra toát, ñoù laø khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy si, khoâng tuøy sôï vaø naêm laø phaùp noùi laø phaùp. Laïi coù naêm phaùp goïi laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra toát: - Moät laø kheùo phaân bieät thoï laáy söï vieäc. - Hai laø ngöôøi khoâng loãi thì khoâng noùi laø coù loãi. - Ba laø ngöôøi coù loãi thì noùi laø coù loãi. - Boán laø beân ngöôøi khoâng thanh tònh thì sanh khoâng thanh tònh, beân ngöôøi thanh tònh thì sanh thanh tònh. - Naêm laø phaùp noùi laø phaùp. Laïi coù naêm phaùp goïi laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra toát: - Moät laø kheùo phaân bieät söï vieäc, khoâng döïa vaøo theá löïc. - Hai laø khi ñoaùn söï trong Taêng, xin pheùp cho roài môùi cöû toäi ngöôøi khaùc. - Ba laø khoâng coù rieâng tö thoï söï hoái loãi. - Boán laø khoâng coù rieâng tö thaáy loãi cuûa ngöôøi, cuõng khoâng rieâng tö noùi loãi cuûa ngöôøi. - Naêm laø phaùp noùi laø phaùp. Laïi coù naêm phaùp goïi laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra toát: - Moät laø kheùo thoï laáy vieäc tranh caõi. - Hai laø kheùo bieát truù xöù cuûa tranh caõi. - Ba laø kheùo phaân bieät vieäc tranh caõi. - Boán laø kheùo bieát dieät traùnh roài seõ khoâng phaùt khôûi trôû laïi. - Naêm laø phaùp noùi laø phaùp. Laïi coù naêm phaùp goïi laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra toát: - Moät laø kheùo bieát kinh. - Hai laø kheùo bieát luaät. - Ba laø kheùo bieát tranh caõi. - Boán laø kheùo bieát truù xöù cuûa tranh caõi. - Naêm laø phaùp noùi laø phaùp. Laïi coù naêm phaùp goïi laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra toát: - Moät laø thoï ñaïi giôùi ñuû möôøi haï hay hôn möôøi haï.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 51                                            209

- Hai laø trì giôùi. - Ba laø ña vaên. - Boán laø nhö phaùp ñoaïn nghi cho chính mình vaø cho ngöôøi khaùc. - Naêm laø kheùo ñoaïn tröø taø kieán cho mình vaø cho ngöôøi khaùc. Laïi coù naêm phaùp goïi laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra toát: - Moät laø coù theå daïy trì giôùi. - Hai laø coù theå daïy Tyø-ni. - Ba laø coù theå daïy A-tyø-ñaøm. - Boán laø neáu ñeä töû ôû phöông khaùc khoâng thích, coù theå töï daãn veà hay nhôø ngöôøi khaùc daãn veà. - Naêm laø ñeä töû bò bònh coù theå chaêm soùc hay nhôø ngöôøi khaùc chaêm soùc. Laïi coù naêm phaùp goïi laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra toát, ñoù laø töï mình coù ñuû tín, giôùi, thí, hueä vaø ña vaên; laïi coù theå khieán ngöôøi khaùc tuøy nhaäp truï trong tín, giôùi, thí, hueä vaø ña vaên. Laïi coù naêm phaùp goïi laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra toát, ñoù laø töï mình coù theå truï trong giôùi voâ hoïc, ñònh voâ hoïc, hueä voâ hoïc, giaûi thoaùt vaø giaûi thoaùt tri kieán voâ hoïc; laïi coù theå khieán cho ngöôøi khaùc cuõng truï trong giôùi, ñònh, hueä, giaûi thoaùt vaø giaûi thoaùt tri kieán voâ hoïc. Laïi coù naêm phaùp goïi laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra toát, ñoù laø bieát phaïm, bieát khoâng phaïm, bieát khinh, bieát troïng vaø thoâng suoát giôùi luaät. Laïi coù naêm phaùp goïi laø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra toát, ñoù laø bieát xuaát gia, bieát yeát ma, bieát giaùo thoï, bieát y chæ vaø bieát chöôùng ñaïo hay khoâng chöôùng ñaïo. Saùu phaùp vaø baûy phaùp gioáng nhö treân ñaõ noùi. 8. Taùm Phaùp Coù taùm loaïi baùt khoâng ñöôïc caát chöùa, ñoù laø baùt vaøng, baùt baïc, baùt löu ly, baùt pha leâ, baùt ñoàng, baùt baïch laïp, baùt goã vaø baùt ñaù. 9. Chín Phaùp Phaät baûo Öu-ba-ly: “Moät Tyø-kheo khoâng theå phaù Taêng, hai, ba, boán cho ñeán chín Tyø-kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi coù theå phaù Taêng. Moät Tyø-kheo-ni, moät Thöùc-xoa-ma-na, moät Sa-di, moät Sa-di-ni, moät Xuaát gia, moät Xuaát gia ni cho ñeán chín ñeàu khoâng theå phaù Taêng. Phaûi coù chín Tyø-kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi coù theå phaù Taêng”. Coù chín loaïi phaïm, ñoù laø phaïm toäi Ba-la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la, aùc khaåu Ñoät-kieát-la, Thaâu- lan-giaù Ñoät-kieát-la, Tyø-ni Ñoät-kieát-la vaø phaïm oai nghi Ñoät-kieát-la . Coù chín phaùp thoái thaát, ñoù laø giôùi, kieán, maïng, oai nghi, töï mình,

210                                                                        BOÄ LUAÄT 6

ngöôøi khaùc, tri thöùc (baïn quen bieát), vaät tö sanh thoái thaát vaø sanh töû thoái thaát. Ngöôïc vôùi chín phaùp treân thì goïi laø chín phaùp khoâng thoái thaát. Coù chín phaùp maø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra neân quaùn saùt khi xöû ñoaùn, ñoù laø ngöôøi noùi, ngöôøi tranh caõi, oai nghi, choã qua laïi, baø con, baïn quen bieát, thaân khaåu haønh, quaùn saùt töø tröôùc ñeán nay vaø chín laø quaùn saùt noùi xaáu nhau nhö theá naøo, neân nghe hoï noùi vaø nghe töø ngöôøi khaùc noùi. Coù chín phaùp quaùn saùt lôøi cuûa ngöôøi kia noùi: - Moät laø xeùt xem coù ñaáu tranh hay khoâng ñaáu tranh. - Hai laø xeùt xem coù tranh caõi hay khoâng tranh caõi. - Ba laø xeùt xem coù giöõ cho nhau hay khoâng. - Boán laø xeùt xem coù noùi xaáu nhau hay khoâng. - Naêm laø xeùt xem coù phaïm giôùi hay khoâng. - Saùu laø xeùt xem coù phaïm kieán hay khoâng. - Baûy laø xeùt xem coù phaïm maïng hay khoâng. - Taùm laø xeùt veà lôøi noùi - Chín laø xeùt laïi nhöõng lôøi ngöôøi khaùc noùi. Luùc ñoù tröôûng laõo Öu-ba-ly, tröôûng laõo A-na-luaät ñeán hoûi Phaät veà phaùp yeáu ñeå bieát theá naøo laø Phaùp, laø luaät, laø lôøi Phaät daïy. Phaät traû lôøi nhö tröôùc ñaõ noùi. Coù chín phaùp y chæ: Neáu thieän nam töû y chæ vaøo loøng tin, boû phaùp baát thieän, choïn laáy phaùp thieän. Ñoù goïi laø boû baát thieän laáy thieän; giôùi, vaên, thí vaø trí cuõng gioáng nhö vaäy. Khi ñaõ truï trong naêm phaùp naøy thì seõ chöùng ñöôïc boán phaùp laø phaùp nhaãn, tuøy nhaãn, laïc nhaãn vaø khí xaû nhaãn. Coù ngoaïi ñaïo teân laø Baø-ha-thoï-hoøa ñeán choã Phaät thaêm hoûi roài baïch Phaät: “Sa-moân Cuø-ñaøm, tröôùc kia Ngaøi ôû döôùi goác caây Ca-hoøa-la beân soâng Ni-lieân thieàn taïi nöôùc Öu-laâu-taàn-loa, chöùng ñöôïc quaû A-naäu- ña-la-tam-mieäu-tam-boà-ñeà. Sau ñoù khoâng laâu, toâi nghe Ngaøi noùi raèng: Baäc Laäu taän A-la-haùn khoâng trôû laïi sanh töû vaø khoâng laøm naêm vieäc laø khoâng saùt sanh, khoâng troäm caép, khoâng daâm duïc, khoâng coá yù noùi doái vaø khoâng uoáng röôïu. Toâi nghe roài lieàn tín thoï”, Phaät baûo: “Tröôùc ñaây ta ñaõ noùi vaø nay cuõng noùi nhö vaäy, baäc Laäu taän A-la-haùn khoâng trôû laïi sanh töû vaø khoâng laøm chín vieäc laø khoâng saùt sanh, khoâng troäm caép, khoâng daâm duïc, khoâng coá yù noùi doái, khoâng uoáng röôïu, khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy si, vaø khoâng tuøy sôï”. Laïi coù ngoaïi ñaïo teân laø Sa-ñaø ñeán choã Phaät thaêm hoûi roài cuõng noùi gioáng nhö ngoaïi ñaïo Baø-ha-thoï-hoøa vaø Phaät cuõng ñaùp gioáng nhö treân. 10. Möôøi Phaùp Coù möôøi loaïi ngöõ, ñoù laø Kinh ngöõ, Luaät ngöõ, Luaän ngöõ, Hoøa thöôïng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 51                                          211

ngöõ, A-xaø-leâ ngöõ, Giôùi ngöõ, Y ngöõ, Baùt ngöõ, Thöïc ngöõ vaø Döôïc ngöõ. Coù möôøi nguyeän, ñoù laø Kinh nguyeän, Luaät nguyeän, Luaän nguyeän, Hoøa thöôïng nguyeän, A-xaø-leâ nguyeän, Giôùi nguyeän, Y nguyeän, Baùt nguyeän, Thöïc nguyeän vaø Döôïc nguyeän. Coù möôøi phaùp yeát ma, ñoù laø ñoù laø ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, Taêng yeát ma, Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra yeát ma, thuyeát giôùi yeát ma, yeát ma phi phaùp, yeát ma nhö phaùp, bieät chuùng yeát ma vaø möôøi laø hoøa hôïp chuùng yeát ma. Coù möôøi phaùp trò, ñoù laø cho khoå thieát, cho y chæ, cho khu xuaát vaø cho haï yù, cho Baát kieán taãn, cho Baát taùc taãn, cho AÙc taø baát tröø taãn, cho Bieät truï, cho Ma-na-ñoûa vaø möôøi laø cho Boån nhaät trò. Laïi coù möôøi phaùp quôû maéng, ñoù laø cho khoå thieát, cho y chæ, cho khu xuaát vaø cho haï yù, cho Baát kieán taãn, cho Baát taùc taãn, cho AÙc taø baát tröø taãn, cho Bieät truï, cho Ma-na-ñoûa vaø möôøi laø cho Boån nhaät trò. Coù möôøi phaùp ngaên thoï giôùi, ñoù laø phaïm bieân toäi, voán laø baïch y, baát naêng nam, oâ nhuïc Tyø-kheo-ni, ngöôøi vieät teá, taëc truï, ngöôøi gieát cha, gieát meï, gieát A-la-haùn, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông. Coù möôøi naïn, ñoù laø naïn vua, naïn giaëc, naïn löûa, naïn nöôùc, naïn thuù döõ, naïn roàng, naïn ngöôøi, naïn phi nhôn, naïn lieân quan tôùi maïng soáng vaø naïn phaïm haïnh. Coù möôøi loaïi phi Tyø-ni, ñoù laø möôøi baát thieän nghieäp. Coù möôøi loaïi Tyø-ni, ñoù laø möôøi thieän nghieäp. Laïi Coù möôøi phi Tyø-ni, ñoù laø möôøi taø. Laïi Coù möôøi Tyø-ni, ñoù laø möôøi tröïc cuûa baäc Voâ hoïc. Coù möôøi haïng ngöôøi khoâng coù chí, ñoù laø ngöôøi haønh Bieät truï, ngöôøi haønh Bieät truï xong, ngöôøi haønh Ma-na-ñoûa, ngöôøi haønh Ma-na- ñoûa xong, ngöôøi bò khoå thieát (trò phaït), ngöôøi ñang haønh y chæ, ngöôøi bò taãn xuaát, ngöôøi ñang haønh Haï yù, ngöôøi bò Baát kieán taãn, ngöôøi bò Baát taùc taãn. Coù möôøi loaïi ngaên thuyeát giôùi phi phaùp: - Moät laø khoâng phaïm Ba-la-di, khoâng neâu ra vieäc Ba-la-di . - Hai laø khoâng khinh traùch Taêng, khoâng neâu ra vieäc khinh traùch Taêng. - Ba laø khoâng xaû giôùi, khoâng neâu ra vieäc xaû giôùi. - Boán laø tuøy thuaän vieäc Taêng nhö phaùp. - Naêm laø khoâng phaù giôùi. - Saùu laø khoâng phaù kieán. - Baûy laø khoâng thaáy.

212                                                                         BOÄ LUAÄT 6

- Taùm laø khoâng nghe. - Möôøi laø khoâng nghi. Ngöôïc vôùi möôøi vieäc treân thì goïi laø ngaên thuyeát giôùi nhö phaùp. Coù möôøi lôïi neân Nhö lai keát giôùi: - Moät laø nhieáp thuû Taêng, - Hai laø kheùo nhieáp phuïc, - Ba laø khieán Taêng ñöôïc an laïc truï, - Boán laø chieát phuïc ngöôøi coù taâm coáng cao, - Naêm laø khieán ngöôøi taøm quyù ñöôïc an laïc, - Saùu laø khieán ngöôøi khoâng tin ñöôïc tònh tín, - Baûy laø khieán ngöôøi ñaõ tin ñöôïc taêng tröôûng, - Taùm laø ngaên phieàn naõo laäu hoaëc ñôøi naøy, - Chín laø ñoaïn nghieäp aùc ñôøi sau, - Möôøi laø khieán phaïm haïnh truï laâu Do möôøi lôïi naøy neân Nhö lai cheá giôùi, noùi kinh, noùi luaän; noùi tuïng kinh, luaät, luaän; noùi trì kinh, luaät, luaän; noùi nhieáp kinh, luaät, luaän; baûo Hoøa thöôïng vaø A-xaø-leâ neân daïy oai nghi cho ñeä töû coïng haønh vaø ñeä töû caän haønh; noùi Tyø-ni, noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, noùi thuyeát Ba-la-ñeà-moäc- xoa, noùi ngaên thuyeát giôùi, noùi thoï töù töù, noùi ngaên töï töù, noùi gôûi duïc, noùi thoï duïc, noùi trì duïc, noùi thuyeát duïc, noùi laáy duïc; noùi gôûi thanh tònh, noùi thoï thanh tònh, noùi trì thanh tònh, noùi thuyeát thanh tònh, noùi laáy thanh tònh; noùi gôûi duïc thanh tònh, noùi thoï duïc thanh tònh, noùi noùi trì duïc thanh tònh, noùi thuyeát duïc thanh tònh, noùi laáy duïc thanh tònh; noùi y chæ, noùi cho y chæ, noùi thoï y chæ, noùi xaû y chæ; noùi chieát phuïc, noùi khu xuaát, noùi hoái loãi, noùi thoï hoái loãi; noùi caùc phaùp yeát ma nhö ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, yeát ma Khoå thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Khu xuaát, yeát ma Haï yù, yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán, yeát ma Bieät truï, yeát ma Ma-na-ñoûa, yeát ma Boån nhaät trò, yeát ma Xuaát toäi, yeát ma Mích toäi töôùng… khieán cho ngöôøi chöa ñieàu phuïc ñöôïc ñieàu phuïc ñeàu laø vì möôøi lôïi ích keå treân. ---------------------

TÖÔÙNG TAÊNG NHAÁT
Hoûi: Vieäc ñaõ phaïm neân noùi baïch hay khoâng neân noùi baïch?
Ñaùp: Phaïm thì neân noùi baïch.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø Saéc hay laø Phi saéc?
Ñaùp: Phaïm thì neân noùi laø Saéc.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø Khaû kieán hay laø Baát khaû kieán?

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 51                                       213

Ñaùp: Phaïm thì neân noùi laø Khaû kieán.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø Caên soá hay laø Phi caên soá?
Ñaùp: Phaïm neân noùi laø Caên soá.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø Höõu laäu hay laø Voâ laäu?
Ñaùp: Phaïm neân noùi laø Höõu laäu.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø Höõu vi hay laø Voâ vi?
Ñaùp: Phaïm neân noùi laø Höõu vi.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø theá gian hay laø xuaát theá gian?
Ñaùp: Phaïm neân noùi laø theá gian.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø nhieáp thuoäc AÁm hay khoâng nhieáp thuoäc
AÁm?
Ñaùp: Phaïm neân noùi laø nhieáp thuoäc AÁm.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø nhieáp thuoäc Giôùi hay khoâng nhieáp thuoäc
Giôùi?
Ñaùp laø nhieáp thuoäc Giôùi.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø thoï hay khoâng thoï?
Ñaùp: Neân noùi laø thoï.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø boán ñaïi taïo hay khoâng phaûi boán ñaïi taïo?, ñaùp laø boán ñaïi taïo.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø Töông hay Phi töôûng?
Ñaùp: Neân noùi laø Töôûng.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø taâm loaïn hay khoâng phaûi taâm loaïn?
Ñaùp laø taâm loaïn.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø nhieãm hay khoâng nhieãm.
Ñaùp: Coù caû nhieãm vaø khoâng nhieãm. Nhieãm laø coá yù phaïm giôùi Phaät ñaõ cheá; Khoâng nhieãm laø khoâng coá yù phaïm giôùi.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø Taïp hay laø Phi taïp?
Ñaùp: Neân noùi laø Taïp.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø Höõu duïc hay laø Voâ duïc?
Ñaùp: Neân noùi laø Höõu duïc.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø coù dính maéc hay khoâng coù dính maéc?
Ñaùp laø coù dính maéc.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø Höõu ñoái hay laø Voâ ñoái?
Ñaùp: Neân noùi laø Höõu ñoái.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø Höõu taâm hay laø Voâ taâm?
Ñaùp: Neân noùi laø Höõu taâm.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø Höõu baùo hay laø Voâ baùo?
Ñaùp: Neân noù laø Höõu baùo.

214                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Phaïm neân noùi laø nghieäp hay khoâng phaûi nghieäp? Ñaùp: Neân noùi laø nghieäp. Hoûi: Phaïm neân noùi laø töø ngoaøi vaøo hay laø töø trong vaøo? Ñaùp laø töø trong vaøo. Hoûi: Phaïm neân noùi laø quaù khöù, vò lai hay hieän taïi? Ñaùp: Coù caû ba, quaù khöù laø vieäc ñaõ phaïm roài neân ñoái tröôùc ngöôøi khaùc phaùt loà saùm hoái; vò lai laø vieäc chöa phaïm, aét seõ phaïm; hieän taïi laø hieän tieàn phaïm. Hoûi: Phaïm neân noùi laø thieän, baát thieän hay voâ kyù? Ñaùp: Neân noùi laø baát thieän vaø voâ kyù, baát thieän laø coá yù phaïm giôùi Phaät ñaõ cheá; voâ kyù laø khoâng coá yù phaïm giôùi. Hoûi: Phaïm neân noùi laø Duïc giôùi, Saéc giôùi hay Voâ saéc giôùi? Ñaùp laø Duïc giôùi. Hoûi: Phaïm neân noù laø Hoïc hay laø Voâ hoïc? Ñaùp: Khoâng phaûi Hoïc, cuõng khoâng phaûi Voâ hoïc. Hoûi: Phaïm neân noùi laø Kieán ñeá ñoaïn hay laø Tö duy ñoaïn? Ñaùp laø tö duy ñoaïn. Hoûi: Coù tröôøng hôïp laøm vieäc naøy thì phaïm vaø laøm vieäc naøy maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo khoâng thoï y Ca-hi-na maø chöùa y dö, thöôøng thöôøng aên, aên bieät chuùng, khoâng baïch maø vaøo tuï laïc, khoâng maëc Taêng- giaø-leâ maø vaøo tuï laïc, thì goïi laø phaïm. Ngöôïc laïi neáu Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na thì ñöôïc chöùa y dö, thöôøng thöôøng aên, aên bieät chuùng, khoâng baïch maø vaøo tuï laïc, khoâng maëc Taêng-giaø-leâ maø vaøo tuï laïc, ñeàu khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi laøm yeát ma coù phaïm vaø coù ngöôøi laøm maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo cho moät Tyø-kheo yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn hoaëc yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn. Tyø-kheo naøy töï thaáy toäi, ñeán xin xaû yeát ma lieàn ôû ngoaøi giôùi cho xaû yeát ma; sau ñoù cuøng Tyø-kheo naøy coïng söï, cuøng ôû chung vaø giaùo thoï. Tyø-kheo khaùc thaáy noùi raèng: “Taêng ñaõ cho Tyø-kheo naøy yeát ma Baát kieán taãn…, thaày chôù neân cuøng coïng söï…”, ñaùp laø ngöôøi naøy ñaõ thaáy toäi vaø ñaõ cho xaû yeát ma, lieàn hoûi laø xaû yeát ma ôû ñaâu, ñaùp laø ôû ngoaøi giôùi. Tröôøng hôïp cho xaû yeát ma naøy laø baát thieän xaû, laø phi phaùp xaû neân ngöôøi laøm yeát ma coù phaïm. Ngöôïc laïi neáu ôû trong giôùi cho xaû yeát ma taãn thì goïi laø thieän xaû, laø nhö phaùp xaû vaø ngöôøi laøm yeát ma khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp phaïm maø bieát phaïm vaø phaïm maø khoâng bieát

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 51                                            215

phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, bieát phaïm laø bieát theå cuûa naêm loaïi phaïm; khoâng bieát phaïm laø khoâng bieát theå cuûa naêm loaïi phaïm, tuy khoâng bieát vaãn goïi laø phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töï bieát phaïm coù toäi vaø ngöôøi khaùc bieát phaïm coù toäi khoâng? Ñaùp: Coù, töï bieát phaïm coù toäi laø bieát theå cuûa naêm loaïi phaïm; ngöôøi khaùc bieát phaïm coù toäi laø Öu-baø-taéc ñaùng tin chöùng bieát . Hoûi: Coù tröôøng hôïp phaïm maø nhôù phaïm vaø phaïm maø khoâng nhôù phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, nhôù phaïm laø nhôù ñöôïc theå cuûa naêm loaïi phaïm; khoâng nhôù phaïm laø khoâng nhôù ñöôïc theå cuûa naêm loaïi phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp phaïm maø hieän tieàn phaïm vaø khoâng hieän tieàn phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, hieän tieàn phaïm laø hieän coù toäi ñaõ phaïm; khoâng hieän tieàn phaïm laø hieän chöa phaïm nhöng aét seõ phaïm. Coù loaïi phaïm Baát coïng truï, phaïm ñuû loaïi Baát coïng truï, phaïm ñuû loaïi Baát coïng truï vaø khoâng phaûi Baát coïng truï; ñoù laø tröôøng hôïp bò baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù loaïi taùc yeát ma cho khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi taùc yeát ma cho khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi taùc yeát ma cho khoâng ñöôïc ôû chung vaø khoâng phaûi khoâng ñöôïc ôû chung; ñoù laø tröôøng hôïp taùc yeát ma cho baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù loaïi bieát phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi bieát phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi bieát phaïm khoâng ñöôïc ôû chung vaø khoâng phaûi khoâng ñöôïc ôû chung; ñoù laø tröôøng hôïp bò baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù loaïi khoâng bieát phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi khoâng bieát phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi khoâng bieát phaïm khoâng ñöôïc ôû chung vaø khoâng phaûi khoâng ñöôïc ôû chung; ñoù laø tröôøng hôïp bò baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù loaïi töï noùi phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi töï noùi phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi töï noùi phaïm khoâng ñöôïc ôû chung vaø khoâng phaûi khoâng ñöôïc ôû chung; ñoù laø tröôøng hôïp bò baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù loaïi ngöôøi khaùc noùi phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi ngöôøi

216                                                                        BOÄ LUAÄT 6

khaùc noùi phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi ngöôøi khaùc noùi phaïm khoâng ñöôïc ôû chung vaø khoâng phaûi khoâng ñöôïc ôû chung; ñoù laø tröôøng hôïp bò baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù loaïi nhôù phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi nhôù phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi nhôù phaïm khoâng ñöôïc ôû chung vaø khoâng phaûi khoâng ñöôïc ôû chung; ñoù laø tröôøng hôïp bò baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù loaïi khoâng nhôù phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi khoâng nhôù phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi khoâng nhôù phaïm khoâng ñöôïc ôû chung vaø khoâng phaûi khoâng ñöôïc ôû chung; ñoù laø tröôøng hôïp bò baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù loaïi hieän tieàn phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi hieän tieàn phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi hieän tieàn phaïm khoâng ñöôïc ôû chung vaø khoâng phaûi khoâng ñöôïc ôû chung; ñoù laø tröôøng hôïp bò baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù loaïi khoâng hieän tieàn phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi khoâng hieän tieàn phaïm khoâng ñöôïc ôû chung, ñuû loaïi khoâng hieän tieàn phaïm khoâng ñöôïc ôû chung vaø khoâng phaûi khoâng ñöôïc ôû chung; ñoù laø tröôøng hôïp bò baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù loaïi phaïm thuoäc Taêng laøm yeát ma chæ coù ba, hai, moät ngöôøi; ñoù laø tröôøng hôïp Taêng laøm yeát ma cho baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù tröôøng hôïp ngöôøi bieát Taêng laøm yeát ma chæ coù ba, hai, moät ngöôøi; ñoù laø tröôøng hôïp Taêng laøm yeát ma cho baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng bieát Taêng laøm yeát ma chæ coù ba, hai, moät ngöôøi; ñoù laø tröôøng hôïp Taêng laøm yeát ma cho baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù tröôøng hôïp töï noùi Taêng laøm yeát ma chæ coù ba, hai, moät ngöôøi; ñoù laø tröôøng hôïp Taêng laøm yeát ma cho baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù tröôøng hôïp khoâng töï noùi Taêng laøm yeát ma chæ coù ba, hai, moät ngöôøi; ñoù laø tröôøng hôïp Taêng laøm yeát ma cho baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù tröôøng hôïp ngöôøi nhôù Taêng laøm yeát ma chæ coù ba, hai, moät ngöôøi; ñoù laø tröôøng hôïp Taêng laøm yeát ma cho baát kieán taãn, baát taùc taãn,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 51                                               217

aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng nhôù Taêng laøm yeát ma chæ coù ba, hai, moät ngöôøi; ñoù laø tröôøng hôïp Taêng laøm yeát ma cho baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù tröôøng hôïp hieän tieàn Taêng laøm yeát ma chæ coù ba, hai, moät ngöôøi; ñoù laø tröôøng hôïp Taêng laøm yeát ma cho baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù tröôøng hôïp khoâng hieän tieàn T8ang laøm yeát ma chæ coù ba, hai, moät ngöôøi; ñoù laø tröôøng hôïp Taêng laøm yeát ma cho baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå. Coù boán loaïi yeát ma ñieàu phuïc laø cho khoå thieát, cho y chæ, cho khu xuaát vaø cho haï yù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy töï noùi phaù Taêng thì ngöôøi chöa thoï giôùi khoâng ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài thì neân dieät taãn; vaø töï noùi phaù Taêng maø ngöôøi chöa thoï giôùi vaãn ñöôïc thoï giôùi; ngöôøi ñaõ thoï roài vaãn khoâng dieät taãn hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu phi phaùp khôûi töôûng laø phi phaùp khi taùc phaùp thaáy phaù Taêng, thì ngöôøi chöa thoï giôùi khoâng ñöôïc thoï; ngöôøi ñaõ thoï roài neân dieät taãn. Ngöôïc laïi neáu khôûi töôûng laø phaùp thì ngöôøi thoï giôùi vaãn ñöôïc thoï, ngöôøi ñaõ thoï roài vaãn khoâng dieät taãn. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy töï noùi laø Taëc truï thì ngöôøi chöa thoï giôùi khoâng ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài thì neân dieät taãn vaø töï noùi laø Taëc truï maø ngöôøi chöa thoï giôùi vaãn ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài vaãn khoâng dieät taãn hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñaõ hai, ba laàn nghe boá taùt thì ngöôøi naøy, neáu chöa thoï giôùi thì khoâng ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài thì neân dieät taãn; neáu moät laàn boá taùt coù nghe hay khoâng nghe thì ngöôøi naøy, neáu chöa thoï giôùi vaãn ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài vaãn khoâng dieät taãn. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy töï noùi laø laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni thì ngöôøi chöa thoï giôùi khoâng ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài thì neân dieät taãn vaø töï noùi laø laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni maø ngöôøi chöa thoï giôùi vaãn ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài vaãn khoâng dieät taãn hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vì daâm duïc maø laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni thì ngöôøi naøy, neáu chöa thoï giôùi khoâng ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài thì neân dieät taãn. Neáu laø duøng thaân xuùc chaïm laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni thì ngöôøi naøy, neáu chöa thoï giôùi vaãn ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài vaãn khoâng dieät taãn. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy töï noùi laø toâi gieát cha meï thì ngöôøi chöa thoï giôùi khoâng ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài thì neân dieät taãn vaø töï

218                                                                      BOÄ LUAÄT 6

noùi laø toâi gieát cha meï maø ngöôøi chöa thoï giôùi vaãn ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài vaãn khoâng dieät taãn hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu bieát ñaây laø cha meï, khoâng coù töôûng ngöôøi khaùc, khoâng phaûi ngoä saùt thì ngöôøi naøy, neáu chöa thoï giôùi thì khoâng ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài thì neân dieät taãn. Ngöôïc laïi neáu khoâng bieát, töôûng laø ngöôøi khaùc maø ngoä saùt thì ngöôøi naøy, neáu chöa thoï giôùi vaãn ñöôïc thoï giôùi, neáu ñaõ thoï roài vaãn khoâng dieät taãn. Hoûi: Coù phaûi taâm thieän, taâm baát thieän vaø taâm voâ kyù gieát cha meï ñeàu phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch hay khoâng? Ñaùp: Phaûi, neáu cha meï bò bònh chòu khoå naõo neân khôûi taâm gieát ñeå ñöôïc lìa khoå naõo, ñaây goïi laø taâm thieän gieát cha meï maø phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch. Neáu vì taøi lôïi maø khôûi taâm gieát cha meï thì ñaây laø taâm baát thieän gieát cha meï phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch. Neáu laøm phöông tieän ñeå gieát roài ñi nguû, khi nguû cha meï cheát thì ñaây laø taâm voâ kyù gieát cha meï phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch. Hoûi: Coù tröôøng hôïp duøng taâm thieän, taâm baát thieän vaø taâm voâ kyù gieát cha meï maø khoâng phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cha meï bò bònh naëng, cung döôõng côm chaùo… caùc moùn aên ngon, cha meï aên xong lieàn maïng chung. Ñaây laø taâm thieän gieát cha meï maø khoâng phaïm Ba-la-di, cuõng khoâng phaïm toäi nghòch. Tröôøng hôïp ñaët baãy ñeå gieát suùc vaät nhöng cha meï laïi sa baãy, nhaân ñaây maø cheát; ñaây laø taâm baát thieän gieát cha meï maø khoâng phaïm Ba-la-di cuõng khoâng phaïm toäi nghòch. Tröôøng hôïp baén vaøo caây, vaøo vaùch, vaøo bia maø laïi truùng nhaèm cha meï, nhaân ñaây maø cheát; ñaây laø taâm voâ kyù gieát cha meï khoâng phaïm Ba-la-di cuõng khoâng phaïm toäi nghòch. Gioáng nhö tröôøng hôïp gieát cha meï, gieát A-la-haùn cuõng nhö vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coïng söï khoâng vaøo trong Taêng cuõng khoâng gôûi duïc maø ôû trong giôùi laøm taát caû caùc yeát ma maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, Nhö lai chí chôn ñaúng chaùnh giaùc tröôùc ñaây coù noùi vôùi Muïc-lieân raèng: “Töø nay caùc thaày töï noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, ta seõ khoâng ñeán noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa nöõa”. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng nghe naêm loaïi thuyeát giôùi maø ñöôïc boá taùt hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ôû moät mình thì ñöôïc Hoûi: Nhö lôøi Phaät daïy laø ôû tröôùc ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi thì khoâng ñöôïc thuyeát giôùi, coù tröôøng hôïp ôû tröôùc ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi maø ñöôïc thuyeát giôùi hay khoâng?

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 51                                         219

Ñaùp: Coù, nhö tröôùc ñaây ta coù noùi tröø caùc quyeán thuoäc cuûa vua Ba- tö-naëc, ñöôïc ôû tröôùc vua thuyeát giôùi ñeå khieán cho taâm vua thanh tònh. Hoûi: ñoái vôùi phaøm phu, trong ba taâm laø taâm thieän phaïm hay taâm baát thieän phaïm hay taâm voâ kyù phaïm? Ñaùp: Caû ba taâm, taâm thieän phaïm laø nhö Tyø-kheo môùi thoï giôùi chöa bieát giôùi töôùng neân töï tay nhoå coû tröôùc thaùp, töï laøm saïch coû choã kinh haønh, töï haùi hoa…; taâm baát thieän phaïm laø nhö Tyø-kheo coá yù phaïm giôùi maø Phaät ñaõ keát; taâm voâ kyù phaïm laø neáu khoâng coá yù phaïm giôùi. Hoûi: Ñoái vôùi A-la-haùn, trong ba taâm laø taâm thieän phaïm, hay taâm baát thieän phaïm hay taâm voâ kyù phaïm? Ñaùp: Baäc A-la-haùn neáu coù phaïm loãi gì ñeàu laø do taâm voâ kyù. Hoûi: Vì sao? Ñaùp: Vì baäc A-la-haùn luùc khoâng nhôù coù chöùa y dö, thöôøng thöôøng aên, aên bieät chuùng, khoâng baïch maø vaøo tuï laïc, khoâng maëc Taêng-giaø-leâ maø vaøo tuï laïc; hoaëc luùc nguû bò ngöôøi khaùc khieâng ñeå treân giöôøng cao roäng lôùn, hoaëc khieâng ñeå treân giöôøng coù ngöôøi nöõ; hoaëc luùc chöa nguû thì ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi ra khoûi phoøng, nhöng khi ñang nguû thì trôû laïi vaøo trong phoøng neân khi thöùc daäy lieàn hoái loãi. Vì theá neân noùi baäc A-la-haùn phaïm loãi gì ñeàu laø do taâm voâ kyù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Taêng bò phaù vì Taêng phieàn naõo vaø Taêng phieàn naõo vì Taêng bò phaù khoâng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp, Taêng bò phaù khoâng phaûi vì Taêng phieàn naõo laø neáu Taêng bò phaù maø khoâng thuû (thoï laáy), khoâng quaùn möôøi boán vieäc phaù Taêng; Taêng phieàn naõo khoâng phaûi vì taêng bò phaù laø Taêng tuy thuû vaø quaùn möôøi boán vieäc phaù Taêng maø Taêng khoâng bò phaù; Taêng bò phaù vì Taêng phieàn naõo laø Taêng bò phaù do thuû vaø quaùn möôøi boán vieäc phaù Taêng; khoâng phaûi vì Taêng bò phaù cuõng khoâng phaûi vì Taêng phieàn naõo laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Taêng bò phaù vì Taêng tranh caõi vaø Taêng tranh caõi vì Taêng bò phaù khoâng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp, Taêng bò phaù khoâng phaûi vì Taêng tranh caõi laø neáu Taêng bò phaù maø vieäc Taêng khoâng khaùc, ñöôïc cuùng thí khoâng khaùc, giôùi khoâng khaùc; Taêng tranh caõi khoâng phaûi vì Taêng bò phaù laø tuy vieäc Taêng khaùc, ñöôïc cuùng thí khaùc, giôùi khaùc nhöng Taêng khoâng bò phaù; Taêng bò phaù vì Taêng tranh caõi laø neáu taêng bò phaù maø vieäc Taêng khaùc, ñöôïc cuùng thí khaùc vaø giôùi cuõng khaùc; khoâng phaûi vì Taêng bò phaù cuõng khoâng phaûi vì Taêng tranh caõi laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Taêng bò phaù vì Taêng chia reõ vaø Taêng chia reõ

220                                                                     BOÄ LUAÄT 6

vì Taêng bò phaù khoâng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp, Taêng bò phaù khoâng phaûi vì Taêng chia reõ laø neáu Taêng bò phaù maø vieäc Taêng khoâng khaùc, ñöôïc cuùng thí khoâng khaùc, giôùi khoâng khaùc; Taêng chia reõ khoâng phaûi vì Taêng bò phaù laø tuy vieäc Taêng khaùc, ñöôïc cuùng thí khaùc, giôùi khaùc nhöng Taêng khoâng bò phaù; Taêng bò phaù vì Taêng chia reõ laø neáu Taêng bò phaù maø vieäc Taêng khaùc, ñöôïc cuùng thí khaùc, giôùi cuõng khaùc; khoâng phaûi vì Taêng bò phaù cuõng khoâng phaûi vì Taêng chia reõ laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Phaù taêng thì thoï maïng moät kieáp vaø thoï maïng moät kieáp laø do phaù Taêng khoâng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp, khoâng phaûi Phaù taêng thì thoï maïng moät kieáp laø neáu khôûi töôûng laø phaùp maø Phaù taêng; Thoï maïng moät kieáp khoâng phaûi do Phaù taêng laø nhö caùc long vöông Y-la, Ma-na-tö, Ca-löu-giaø-la, Nan-ñaø, Baït-nan-ñaø, Ca-tyø-la, A-nhieáp-ba-la, Dieâm-la-vöông tuy thoï maïng moät kieáp nhöng khoâng phaûi do Phaù taêng; Phaù taêng thì thoï maïng moät kieáp laø nhö Ñieàu ñaït phaù Taêng; khoâng phaûi do phaù Taêng cuõng khoâng phaûi thoï maïng moät kieáp laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Phaù taêng thì thoï baùo moät kieáp vaø thoï baùo moät kieáp laø do Phaù taêng khoâng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp, khoâng phaûi Phaù taêng thì thoï baùo moät kieáp laø neáu khôûi töôûng laø phaùp maø Phaù taêng; Thoï baùo moät kieáp khoâng phaûi do Phaù taêng laø nhö caùc long vöông Y-la, Ma-na-tö, Ca-löu-giaø-la, Nan-ñaø, Baït-nan-ñaø, Ca-tyø-la, A-nhieáp-ba-la, Dieâm-la-vöông tuy thoï baùo moät kieáp nhöng khoâng phaûi do Phaù taêng; Phaù taêng thì thoï baùo moät kieáp laø nhö Ñieàu ñaït phaù Taêng; khoâng phaûi do phaù Taêng cuõng khoâng phaûi thoï baùo moät kieáp laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Phaù taêng laø vì taø kieán vaø heã taø kieán laø Phaù taêng khoâng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp, Phaù taêng khoâng phaûi vì taø kieán nhö khôûi töôûng laø phaùp maø Phaù taêng; khoâng phaûi heã taø kieán laø Phaù taêng nhö Luïc sö ngoaïi ñaïo tuy taø kieán nhöng khoâng Phaù taêng; Phaù taêng laø vì taø kieán nhö Ñieàu ñaït khôûi taø kieán maø Phaù taêng; khoâng phaûi Phaù taêng vì taø kieán cuõng khoâng phaûi heã taø kieán laø Phaù taêng laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Phaù taêng laø vì voâ minh vaø heã voâ minh laø Phaù taêng khoâng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp, Phaù taêng khoâng phaûi vì voâ minh nhö khôûi töôûng laø phaùp maø Phaù taêng; khoâng phaûi heã voâ minh laø Phaù taêng nhö ngöôøi gieát cha me, gieát A-la-haùn, laøm thaân Phaät bò thöông chaûy maùu tuy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 51                                           221

voâ minh nhöng khoâng Phaù taêng; Phaù taêng laø vì voâ minh nhö Ñieàu ñaït; khoâng phaûi Phaù taêng laø vì voâ minh cuõng khoâng phaûi heã voâ minh laø Phaù taêng laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Tyø-kheo coù theå khôûi vieäc phaù Taêng hay Tyø-kheo-ni… coù theå khôûi vieäc phaù Taêng? Ñaùp: Tyø-kheo coù theå khôûi vieäc phaù Taêng, khoâng phaûi Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na… coù theå khôûi vieäc phaù Taêng. Hoûi: Phaù taêng phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm toäi Thaâu-lan-giaù . Hoûi: Toäi Phaù taêng neân saùm nhö theá naøo? Ñaùp: Neân saùm toäi Thaâu-lan-giaù Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi thoï vieäc (nhö tri söï) laø ngöôøi phaïm Baát coïng truï vaø ngöôøi phaïm Baát coïng truï laø ngöôøi thoï vieäc khoâng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp, ngöôøi thoï vieäc khoâng phaûi laø ngöôøi phaïm Baát coïng truï laø neáu thoï vieäc vaø coù naêm phaùp thì khoâng phaïm Baát coïng truï; ngöôøi phaïm Baát coïng truï khoâng phaûi laø ngöôøi thoï vieäc laø trong boán Ba-la-di coù tuøy phaïm moät vieäc, nhöng khoâng thoï vieäc, khoâng coù naêm phaùp; ngöôøi thoï vieäc laø ngöôøi phaïm Baát coïng truï laø ngöôøi thoï vieäc vaø coù naêm phaùp maø tuøy phaïm moät vieäc trong boán Ba-la-di; khoâng phaûi ngöôøi thoï vieäc laø ngöôøi phaïm Baát coïng truï cuõng khoâng phaûi ngöôøi phaïm Baát coïng truï laø ngöôøi thoï vieäc laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Tröôøng hôïp ngöôøi bò Baát coïng truï laø ngöôøi phaïm ñuû loaïi Baát coïng truï vaø ngöôøi phaïm ñuû loaïi Baát coïng truï khoâng phaûi laø ngöôøi bò Baát coïng truï, ñoù laø tröôøng hôïp ngöôøi bò baát kieán taãn, baát taùc taãn, aùc taø baát tröø taãn, taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm thoáng khoå; hoaëc quôû traùch chính laø chieát phuïc, chieát phuïc cuõng laø quôû traùch. Hoûi: Sao goïi laø yeát ma, sao goïi laø vieäc yeát ma? Ñaùp: Phaïm laø nhaân cuûa yeát ma, choã phaùt khôûi söï vieäc cuõng laø yeát ma; hoái loãi laø vieäc yeát ma. Hoûi: Sao goïi laø y Ca-hi-na, sao goïi laø thoï y Ca-hi-na, sao goïi laø xaû y Ca-hi-na? Ñaùp: Teân goïi laø y Ca-hi-na, coù theå khôûi chín taâm goïi laø thoï y Ca- hi-na, coù taùm vieäc neân goïi laø xaû y Ca-hi-na . Hoûi: Coù tröôøng hôïp phi Tyø-kheo (Tyø-kheo-ni) phaïm maø Tyø-kheo ñöôïc thoaùt vaø Tyø-kheo phaïm maø phi Tyø-kheo ñöôïc thoaùt khoâng? Ñaùp: Tröôøng hôïp phi Tyø-kheo phaïm maø Tyø-kheo ñöôïc thoaùt laø neáu Tyø-kheo-ni phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng ñoàng (baát coïng) maø chuyeån caên laøm Tyø-kheo thì toäi naøy ñöôïc dieät. Tröôøng hôïp Tyø-kheo

222                                                                       BOÄ LUAÄT 6

phaïm maø phi Tyø-kheo ñöôïc thoaùt laø neáu Tyø-kheo phaïm toäi Taêng-giaø- baø-thi-sa khoâng ñoàng (baát coïng) maø chuyeån caên laøm Tyø-kheo-ni thì toäi naøy ñöôïc dieät. Hoûi: Coù tröôøng hôïp khoâng bieát phaïm maø hoái loãi vaø bieát phaïm maø khoâng hoái loãi khoâng? Ñaùp: Tröôøng hôïp khoâng bieát phaïm maø hoái loãi laø nhö Tyø-kheo luùc nguû bò ngöôøi khaùc khieâng ñeå treân giöôøng cao roäng lôùn, hoaëc khieâng ñeå treân giöôøng coù ngöôøi nöõ; hoaëc luùc chöa nguû thì ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi ra khoûi phoøng, nhöng khi ñang nguû thì trôû laïi vaøo trong phoøng neân khi thöùc daäy lieàn hoái loãi. Tröôøng hôïp bieát phaïm maø khoâng hoái loãi laø nhö Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, luùc ñaùng taùc phaùp yeát ma cho xuaát toäi, vöøa nghe baïch lieàn nguû cho ñeán khi yeát ma xong. Hoûi: Coù tröôøng hôïp khi nguû phaïm, khi thöùc daäy hoái vaø khi thöùc phaïm, khi nguû hoái khoâng. Ñaùp: Tröôøng hôïp khi nguû phaïm, khi thöùc daäy hoái gioáng nhö tröôøng hôïp khoâng bieát phaïm maø hoái loãi; tröôøng hôïp khi thöùc phaïm, khi nguû hoái cuõng gioáng nhö treân. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi moät phöông tieän maø phaïm ba toäi Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo coïng yeáu raèng: “Thaày thaáy toâi troäm vaät quyù troïng       , gieát ngöôøi      vaø bieát toâi ñaõ noùi ñaéc quaû A-la-haùn”, ñaây goïi laø noùi moät phöông tieän maø phaïm ba toäi Ba-la- di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni noùi moät phöông tieän maø phaïm boán toäi Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi Tyø-kheo-ni coïng yeáu raèng: “Coâ thaáy toâi troäm vaät quyù troïng        , gieát ngöôøi      , bieát toâi ñaõ noùi ñaéc quaû A-la-haùn vaø bieát toâi tuøy thuaän trôï giuùp Tyø-kheo bò taãn”, ñaây goïi laø noùi moät phöông tieän maø phaïm boán toäi Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ngoài moät choã maø phaïm naêm loaïi giôùi theå khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ñoïa vaøo vieäc aên uoáng thì phaïm Ñoät-kieát- la, trong nhaø hoïc gia töï tay thoï laáy thöùc aên thì phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, khoâng coù tònh nhôn beân caïnh maø thueát phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ba-daät-ñeà; noùi lôøi thoâ vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa, noùi ñöôïc phaùp hôn ngöôøi thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng moät phöông tieän maø phaïm traêm ngaøn toäi hoaëc hôn nöõa hay khoâng?

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 51                                          223

Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ngoài trong ñaïi chuùng, duøng moät naém ñaäu hay moät naém caùt raõi leân ñaïi chuùng, tuøy caùt naøy rôi truùng ngöôøi khaùc bao nhieâu thì theo ñoù phaïm toäi baáy nhieâu. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng taâm troäm laáy caép vaät quyù troïng cuûa ngöôøi maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu y baùt ôû treân ñaát keùo ñi chöa rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp troäm laáy ba tieàn vaøng maø phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø luùc tieàn vaøng ñaéc giaù (leân giaù cao) Hoûi: Coù tröôøng hôïp troäm laáy naêm tieàn vaøng maø khoâng phaïm Ba- la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø luùc tieàn vaøng maát giaù (haï giaù) Hoûi: Coù tröôøng hôïp laáy ít lieàn phaïm vaø laáy ít maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laáy ít loâng deâ ñen thì phaïm coøn laáy ít loâng deâ xaáu thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp laáy nhieàu lieàn phaïm vaø laáy nhieàu maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laáy nhieàu loâng deâ ñen quaù löôïng lieàn phaïm, coøn laáy nhieàu loâng deâ xaáu laïi khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp may y ñuùng löôïng laïi phaïm vaø may y ñuùng löôïng thì khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu may y theo kích löôïng cuûa Phaät thì phaïm, coøn may y theo kích löôïng cuûa mình thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp nhuoäm y thì phaïm vaø nhuoäm y khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ñöôïc vaûi môùi, khi nhuoäm khoâng duøng ba maøu laøm cho hoaïi saéc thì phaïm, neáu duøng ba maøu laøm cho hoaïi saéc thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø ngöôøi chöa nhaäp Sô thieàn (cho ñeán nhò, tam, töù thieàn) lieàn phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa vaø nhaäp Sô thieàn (cho ñeán nhò, tam, töù thieàn) laïi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo sai Tyø-kheo laøm phoøng xaù, sau ñoù nhaäp Sô thieàn (cho ñeán nhò, tam, töù thieàn), trong thôùi gian nhaäp thieàn, ngöôøi kia laøm xong phoøng xaù thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa . Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni khoâng phaïm toäi gì cho ñeán Ñoät- kieát-la maø khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni hay khoâng?

224                                                                         BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi chuyeån caên. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng phaïm toäi gì cho ñeán Ñoät-kieát- la maø khoâng phaûi laø Tyø-kheo hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi chuyeån caên Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû beân y ngay trong phoøng maø laïi phaù an cö, maát y vaø töï traùi lôøi hay khoâng? Ñaùp: Coù, nhö tröôùc ñaõ noùi. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo gieát Tyø-kheo khoâng phaûi laø cha, cuõng khoâng phaûi A-la-haùn maø laïi phaïm Ba-la-di thuoäc toäi nghòch hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi meï xuaát gia thoï giôùi chuyeån caên. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni gieát Tyø-kheo-ni khoâng phaûi laø meï, cuõng khoâng phaûi A-la-haùn maø laïi phaïm Ba-la-di thuoäc toäi nghòch hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi cha xuaát gia thoï giôùi chuyeån caên. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni do ngöôøi khaùc noùi maø phaïm Ba- la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni tuøy thuaän Tyø-kheo bò taãn, ni Taêng can ba laàn maø khoâng chòu boû. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo do ngöôøi khaùc noùi maø phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo muoán phaù Taêng, tuøy thuaän vieäc phaù Taêng, OÂ-tha-gia vaø noùi lôøi choáng traùi, Taêng can ba laàn maø khoâng chòu boû. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo do ngöôøi khaùc noùi maø phaïm Ba-daät- ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo aùc taø kieán, Taêng can ba laàn maø khoâng chòu boû. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo do ngöôøi khaùc noùi maø phaïm Ba-la- ñeà-ñeà-xaù-ni hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni ôû trong nhaø baïch y chæ veû cho Tyø-kheo ñöôïc thöùc aên, Tyø-kheo khoâng quôû maø aên. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo do ngöôøi khaùc noùi maø phaïm Ñoät- kieát-la hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo trong luùc nghe thuyeát giôùi, nghe hoûi thanh tònh ba laàn maø khoâng phaùt loà vôùi ngöôøi khaùc. Hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy laø Tyø-kheo-ni neáu xaû giôùi thì khoâng ñöôïc thoï giôùi trôû laïi, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni xaû giôùi roài cho thoï giôùi trôû laïi maø khoâng phaïm hay khoâng?

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 51                                        225

Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni xaû giôùi roài chuyeån caên laøm ngöôøi nam, cho thoï giôùi trôû laïi thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp thaân khaåu khoâng phaïm maø khoâng phaûi laø Tyø- kheo-ni hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc phaïm toäi troïng, che giaáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo phaïm boán loaïi toäi, khoâng phaùt loà saùm hoái maø laïi khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi chuyeån caên. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo gieát ngöôøi maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngoä saùt. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni khoâng haønh daâm maø laïi phaïm toäi hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc phaïm vieäc daâm, che giaáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-la-di vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni phaïm thaân xuùc chaïm nhau laø Ba-la-di, Tyø-kheo phaïm thaân xuùc chaïm nhau laïi laø Taêng-giaø-baø-thi-sa . Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-la-di vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc phaïm toäi troïng, che giaáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-la-di; Tyø-kheo che giaáu laïi phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-la-di vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Ñoät-kieát-la hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni tuøy thuaän Tyø-kheo bò taãn, ni Taêng can ba laàn maø khoâng chòu boû thì phaïm Ba-la-di; Tyø-kheo tuøy thuaän laïi phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo phaïm thaân xuùc chaïm nhau laø Taêng-giaø-baø- thi-sa; Tyø-kheo-ni thaân xuùc chaïm nhau laïi laø Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo coá yù laøm xuaát tònh thì phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa; Tyø-kheo-ni coá yù xuaát tinh laïi phaïm Ba-daät-ñeà.

226                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-daät-ñeà vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ñoøi thöùc aên ngon thì phaïm Ba-daät-ñeà; Tyø- kheo-ni ñoøi thöùc aên ngon laïi phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-daät-ñeà vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Ñoät-kieát-la hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni ñaïi tieåu tieän treân coû töôi thì phaïm Ba- daät-ñeà; Tyø-kheo laïi phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Ñoät-kieát-la hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ôû trong nhaø hoïc gia töï tay thoï laáy thöùc aên thì phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni; Tyø-kheo-ni laïi phaïm Ñoät-kieát-la . Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Voâ taøn vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Höõu taøn hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni phaïm boán Ba-la-di khoâng ñoàng (baát coïng) laø Voâ taøn, Tyø-kheo laïi laø Höõu taøn. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-la-di vaø cuõng töø vieäc naøy laïi khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni thaân xuùc chaïm nam töû thì phaïm Ba-la- di, Tyø-kheo thaân xuùc chaïm ngöôøi nöõ laïi khoâng phaïm Ba-la-di; Tyø-kheo- ni che giaáu toäi troïng cuûa tyø-kheo-ni khaùc thì phaïm Ba-la-di, Tyø-kheo che giaáu toäi troïng cuûa tyø-kheo khaùc laïi khoâng phaïm Ba-la-di; Tyø-kheo- ni tuøy thuaän Tyø-kheo bò taãn thì phaïm Ba-la-di, Tyø-kheo tuøy thuaän laïi khoâng phaïm Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa vaø cuõng töø vieäc naøy laïi khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo thaân xuùc chaïm thì phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa, Tyø-kheo-ni laïi khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; Tyø-kheo coá yù laøm xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Tyø-kheo-ni laïi khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; Tyø-kheo-ni döïa vaøo theá löïc maø noùi ngöôøi thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Tyø-kheo laïi khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-daät-ñeà vaø cuõng töø vieäc naøy laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, Tyø-kheo-ni coá yù laøm xuaát tinh thì phaïm Ba-daät-ñeà, Tyø- kheo laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà; Tyø-kheo ñoøi thöùc aên ngon thì phaïm Ba-daät-ñeà, Tyø-kheo-ni laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà; Tyø-kheo-ni ñaïi tieåu tieän treân coû töôi thì phaïm Ba-daät-ñeà, Tyø-kheo laïi khoâng phaïm Ba-daät- ñeà.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 51                                          227

Hoûi: Coù tröôøng hôïp khi ñöôïc thoaùt toäi laïi phaïm vaø khi phaïm toäi laïi ñöôïc thoaùt toäi hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, khi ñöôïc cho yeát ma Xuaát toäi laø ñöôïc thoaùt toäi laïi phaïm toäi mang giaøy da, phuû hai vai, bòt ñaàu, chaët coû caây… Neáu Tyø-kheo khi phaïm toäi OÂ-tha-gia maø chuyeån caên thì ñöôïc thoaùt toäi. Hoûi: Coù tröôøng hôïp vöøa coù xaû vöøa coù keát hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu xaû giôùi ñeå keát giôùi tuï laïc. Laïi hoûi: Neáu ñi thì ñi ñaâu?, ñaùp laø ñi trong giôùi. Hoûi: Neáu muoán luaän baøn Tyø-ni thì neân caàu töø choã naøo? Ñaùp: Neân caàu töø trong giôùi phaùp cuûa tyø-kheo, Tyø-kheo-ni; hoaëc caàu töø trong baûy phaùp, taùm phaùp taêng nhaát; hoaëc caàu töø trong ñoàng vaø khoâng ñoàng. Hoûi: Tröôøng hôïp voâ caên coù theå chuyeån, khoâng vaøo Phaät phaùp, khoâng thuû dieät, roát cuoäc khoâng thuû dieät laø ai? Ñaùp: Ñoù laø hoùa nhôn. Laïi hoûi gieát hoùa nhôn phaïm toäi gì, ñaùp laø Thaâu-lan-giaù, laïi hoûi saùm toäi gì, ñaùp laø saùm toäi Thaâu-lan-giaù.

228                                                                   BOÄ LUAÄT 6

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 52

TUÏNG THÖÙ CHÍN

ÖU BA LY VAÁN PHAÙP

1. Hoûi Vieäc Daâm Trong Boán Ba-La-Di: Phaät taïi nöôùc Tyø-da-ly, tröôûng laõo Öu-ba-ly ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài baïch Phaät: “Theá toân, neáu Tyø-kheo duøng chuù thuaät töï taïo ra hình suùc sanh ñeå haønh daâm thì coù phaïm Ba-la-di hay khoâng?”, Phaät baûo: “Neáu töï nhôù nghó mình laø Tyø-kheo thì phaïm Ba-la-di, neáu khoâng nhôù thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi hoûi: “Theá toân, neáu hai Tyø-kheo duøng chuù thuaät töï taïo ra hình suùc sanh ñeå cuøng haønh daâm thì coù phaïm Ba-la-di hay khoâng?”, Phaät baûo: “Neáu töï nhôù nghó mình laø Tyø-kheo thì phaïm Ba-la- di, neáu khoâng nhôù thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy haønh daâm vôùi nöõ phi nhôn thì phaïm Ba- la-di, sao goïi laø nöõ phi nhôn? Ñaùp: Neáu coù theå naém baét ñöôïc thì goïi laø phi nhôn. Laïi hoûi: Haønh daâm trong mieäng tôùi möùc ñoä naøo thì phaïm Ba-la- di? Ñaùp: Vaøo quaù raêng thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Neáu thaân ngöôøi nöõ bò chaët laøm hai, Tyø-kheo noái laïi roài cuøng haønh daâm thì coù phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Neáu ngöôøi nöõ bò chaët ñaàu, Tyø-kheo haønh daâm trong mieäng, coù phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: laø phaïm. Laïi hoûi: Neáu ngöôøi nöõ bò chaët ñaàu, Tyø-kheo haønh daâm ôû ñöôøng tieåu tieän, coù phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: laø phaïm. Laïi hoûi: Neáu haønh daâm ôû nôi thaân phaàn khaùc, coù phaïm Ba-la-di

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 52                                          229

khoâng? Ñaùp: Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laïi hoûi: Neáu haønh daâm ôû nôi moâi ngoaøi raêng thì phaïm toäi gì?. Ñaùp: Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ngöôøi nöõ môùi cheát thaân chöa hoaïi maø cuøng haønh daâm thì phaïm Ba-la-di, sao goïi laø thaân ñaõ bò hoaïi? Ñaùp: Neáu nöõ caên thoái röûa hoaëc khoâ hoaëc bò coân truøng ñuïc khoeùt, Tyø-kheo haønh daâm thì khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Ngöôïc vôùi treân thì goïi laø chöa hoaïi, Tyø-kheo haønh daâm thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Tyø-kheo haønh daâm trong thòt chín, coù phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo moät mình vaøo trong nhaø troáng maø phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, nhö Tyø-kheo Lam baø na vaø Tyø-kheo Nhöôïc tích. Laïi hoûi: Neáu ngöôøi nöõ thaân bò teùt nuùt, Tyø-kheo laøm cho dính laïi roài cuøng haønh daâm, coù phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa . Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, Tyø-kheo boïc nam caên roài haønh daâm vaøo trong ba ñöôøng cuõng phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp boïc nam caên khi vaøo maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu duøng vaûi daøy, da daøy, bao cao su boïc nam caên, khi vaøo khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo haønh daâm maø khoâng phaïm Ba- la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc haønh daâm maø laïi phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø Döõ hoïc Sa-di (töùc laø Sa-di hoïc hoái) 2. Hoûi Vieäc Troäm Caép Trong Boán Ba-La-Di Phaät taïi thaønh Vöông xaù, tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân,

230                                                                   BOÄ LUAÄT 6

neáu Tyø-kheo ñoái vôùi hai boä chuùng taùm möôi ngöôøi, thaân ôû trong soá chuùng noùi hay laáy theû thì phaïm toäi gì?”, Phaät baûo: “Laáy theû thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi toâi ôû trong soá chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà coá yù voïng ngöõ”. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ñoái vôùi vaät khoâng phaûi tieàn cuõng khoâng phaûi laø y vaät, duøng taâm troäm caép ñem dôøi choã khaùc, coù phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, nhö tröôøng hôïp ñaùnh xu boà chôi quay soá maø duøng taâm troäm quay chuyeån raêng. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ñeán noùi vôùi giaëc cöôùp: “Haõy ñeán laáy, toâi bieát choã caát vaät”, nhöng Tyø-kheo thaät khoâng bieát choã caát vaät thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Ba-daät-ñeà coá yù voïng ngöõ, neáu bieát giaëc khoâng theå laáy ñöôïc vaät maø noùi nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu chæ cho giaëc laáy ñöôïc naêm tieàn hay vaät trò giaù naêm tieàn vaøo tay thì phaïm Ba-la-di . Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo qua cöûa aûi coù vaät ñaùng ñoùng thueá maø khoâng ñoùng thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Ba-la-di, neáu thöông nhaân noùi vôùi Tyø-kheo: “Cho toâi gôûi vaät naøy qua”, neáu Tyø-kheo cho gôûi, qua ñöôïc cöûa aûi, vaät naøy phaûi ñoùng thueá naêm tieàn hay vaät trò giaù naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di. Neáu thöông nhaân noùi vôùi Tyø-kheo: “Cho toâi gôûi vaät naøy qua, tieàn phaûi ñoùng thueá seõ cho Tyø-kheo moät nöõa”, Tyø-kheo cho gôûi vaät qua, vaät naøy phaûi ñoùng thueá naêm tieàn hay vaät trò giaù naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di. Neáu thöông nhaân noùi vôùi Tyø-kheo: “Cho toâi gôûi vaät naøy qua, tieàn phaûi ñoùng thueá seõ cho thaày heát”, Tyø-kheo cho gôûi vaät qua, vaät naøy phaûi ñoùng thueá naêm tieàn hay vaät trò giaù naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di. Neáu thöông nhaân ñeán cöûa aûi phaûi ñoùng thueá, Tyø-kheo laïi chæ ñöôøng khaùc cho ñi qua maø khoâng phaûi ñoùng thueá, vaät naøy phaûi ñoùng thueá naêm tieàn hay vaät trò giaù naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di; neáu chöa ñeán cuûa aûi maø chæ ñöôøng khaùc cho ñi thì Tyø-kheo phaïm Thaâu-lan-giaù, vì ñaõ ñoaïn maát tieàn thu thueá cuûa quan. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo qua cöûa aûi coù vaät phaûi ñoùng thueá cho ñeán naêm tieàn maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi khaùc leùn boû vaøo trong tuùi y, Tyø-kheo khoâng bieát thì khoâng phaïm; neáu bieát maø vaãn mang qua, vaät naøy khoù ñeám ñöôïc thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu khoâng theå ñeám ñöôïc thì phaïm Ba-la-di, neáu qua choã khoâng phaûi laø choã quan thueá thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu laø choã quan thueá thì phaïm Ba-la-di.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 52                                           231

Laïi hoûi: Coù saùu caùch laáy vaät cuûa ngöôøi khaùc, ñoù laø khoå thieát laáy, khinh maïn laáy, duøng teân ngöôøi khaùc ñeå laáy, xuùc phaïm maø laáy, nhaän ngöôøi gôûi roài laáy luoân vaø laáy lôïi töùc. Trong saùu caùch laáy naøy, caùch naøo phaïm Ba-la-di? Ñaùp: Tröø lôïi töùc, naêm caùch laáy kia ñeàu phaïm Ba-la-di, neáu laáy ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Laáy troäm xaù lôïi Phaät thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu vôùi taâm cung kính nghó raèng: “Xaù lôïi Phaät cuõng laø thaày ta”, do taâm thanh tònh laáy neân khoâng phaïm. Laïi hoûi: Laáy troäm kinh thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Tuøy trò giaù bao nhieâu maø keát phaïm, neáu trò giaù chöa tôùi naêm tieàn thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu troäm laáy vaät cuùng döôøng trong chuøa, thaùp thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Neáu vaät cuùng döôøng naøy coù ngöôøi giöõ thì tuøy trò giaù bao nhieâu maø keát phaïm, neáu trò giaù chöa tôùi naêm tieàn thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo thöôøng ra vaøo nhaø ñaøn vieät, noùi vôùi vôï cö só raèng: “Choàng coâ ñaõ höùa cho toâi vaät nhö vaäy, nhö vaäy” thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Neáu doái noùi laø ngöôøi choàng noùi thì phaïm Ba-daät-ñeà coá yù voïng ngöõ, neáu ñöôïc vaät trò giaù naêm tieàn vaøo tay thì phaïm Ba-la-di; chöa tôùi naêm tieàn thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu boán Tyø-kheo duøng taâm troäm caép ñeán choã toái coù y cuøng laáy troäm, coù phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Chæ phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu cuøng chia thì tuøy trò giaù bao nhieâu maø keát phaïm, neáu trò giaù chöa tôùi naêm tieàn thì phaïm Thaâu-lan- giaù. Neáu treân caây coïc coù y vaät, duøng taâm troäm caép laáy rôøi khoûi choã ban ñaàu thì phaïm Ba-la-di, luùc ñang choïn löïa ñeå laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, choïn löïa xong laáy ñöôïc naêm tieàn hay vaät trò giaù naêm tieàn vaøo tay thì phaïm Ba-la-di. Neáu mang caû caây coïc ñi thì phaïm Thaâu-lan-giaù, khi laáy y vaät rôøi khoûi caây coïc thì phaïm Ba-la-di. Treân giaù y coù y vaät cuõng nhö vaäy. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc raèng: “Thaày coù bieát cö só coù vaät quyù troïng nhö vaäy nhö vaäy khoâng?”, ñaùp laø bieát, Tyø-kheo naøy baûo ñeán laáy troäm mang veà, Tyø-kheo kia nghe lôøi ñeán laáy troäm vaät rôøi khoûi choã ban ñaàu thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp laáy nhöõng vaät khoâng quyù troïng maø phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu nhöõng vaät khoâng quyù troïng naøy hoïp laïi trò giaù naêm

232                                                                      BOÄ LUAÄT 6

tieàn thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo vôùi taâm troäm caép mang vaät quyù troïng di chuyeån nhieàu nôi maø laïi khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo vôùi taâm troäm caép mang vaät quyù troïng cuûa Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ maø sanh taâm nghi khoâng bieát vaät naøy laø cuûa kia coù hay khoâng phaûi laø cuûa kia coù; neáu vaät naøy laø thaät cuûa kia coù thì Tyø-kheo laáy troäm phaïm Ba-la-di, neáu khoâng phaûi laø cuûa kia coù thì Tyø-kheo laáy troäm phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy duøng taâm troäm caép laáy naêm tieàn hay vaät trò giaù naêm tieàn vaøo tay thì phaïm Ba-la-di, sao goïi laø naêm tieàn?. Ñaùp: naêm tieàn töùc laø naêm ñaïi tieàn, moät ñaïi tieàn trò giaù möôøi saùu tieåu tieàn. Neáu laø ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc khôûi taâm troäm caép maø laáy naêm tieàn, laáy rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc chöa xong maø laáy rôøi khoûi choã cuõ cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc xong maø laáy rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di; neáu ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc khôûi taâm troäm caép laáy nhöng laáy rôøi khoûi choã cuõ khoâng ñuû naêm tieàn thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy coù hai truôøng hôïp troäm laáy ñaát: Moät laø noùi vôùi nhau maø laáy, hai laø neâu töôùng maø laáy. Neáu noùi vôùi nhau ñöôïc thaéng maø laáy thì coù phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc thaéng maø laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu khoâng ñöôïc thaéng maø laïi laøm töôùng ñeå ñöôïc ñaát, ñaát naøy trò giaù naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di; phoøng nhaø cuõng nhö vaäy. Neáu Tyø-kheo lay caây cho ruïng quaû, traùi caây ruïng tuøy trò giaù bao nhieâu maø keát phaïm. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo laáy vaät cuûa ngöôøi ôû coõi Caâu-da-ni chöøng bao nhieâu thì phaïm Ba-la-di? Ñaùp: Neáu vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di, ôû coõi Phaát vu ñaõi cuõng nhö vaäy. Laïi hoûi: Neáu laáy vaät ôû coõi Uaát ñôn vieät chöøng bao nhieâu thì phaïm Ba-la-di? Ñaùp: Vì ngöôøi ôû coõi kia voâ ngaõ, khoâng coù sôû thuoäc neân khoâng phaïm. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo laáy ñoà saét ñoà ñoàng tuøy tính giaù maø keát phaïm, coù tröôøng hôïp laáy troäm ba tieàn ñoàng maø phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu luùc ñoù tieàn ñoàng ñaéc giaù Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp troäm naêm tieàn ñoàng maø khoâng phaïm Ba- la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu luùc ñoù tieàn ñoàng maát giaù.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 52                                         233

Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo phaù kho thoùc ñeå laáy thoùc thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Tuøy tính theo thôøi giaù maø keát phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy nhieàu vaät maø khoâng phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laáy vaät cuûa chuùng chöa chia, neáu troäm ñoà goã thì tuøy tính giaù maø keát phaïm. Tyø-kheo troäm laáy nöôùc cuõng vaäy, neáu khôi nguoàn nöôùc ñeå laáy troäm nöôùc cuõng tính theo giaù maø keát phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo trì giôùi thanh tònh sôï toäi, khoâng cho maø laáy ngaøn tieàn maø khoâng phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo khôûi töôûng laø vaät cuûa mình, hoaëc cho laø ñoàng yù maø laáy, hoaëc laáy duøng taïm, hoaëc bieát vaät khoâng coù sôû thuoäc, hoaëc ñieân cuoàng taâm loaïn vaø maéc bònh hoang töôûng sai laàm thì khoâng phaïm. Neáu cö só ñeå ngaøn tieàn ôû moät choã, Tyø-kheo coù taâm troäm phöông tieän muoán laáy, cö só noùi: “Tieàn naøy con mang ñeán cuùng cho thaày”, Tyø- kheo nghe lôøi naøy roài nhaän laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp laáy naêm tieàn rôøi khoûi choã cuõ maø khoâng phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu moät laàn laáy moät tieàn rôøi khoûi choã cuõ, khoâng phaûi moät laàn laáy ñuû naêm tieàn thì khoâng phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Neáu soá ñoâng ngöôøi coù naêm loaïi vaät baùu hoaëc tôï vaät baùu choân giaáu trong ñaát, Tyø-kheo duøng söùc chuù thuaät hoaëc duøng coû thuoác ñeå phaù hoaïi hoaëc laøm cho bieán saéc, phaù hoaïi lôïi ích cuûa ngöôøi khaùc nhö vaäy thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù Neáu ñaøn vieät thænh Taêng thoï thöïc, Tyø-kheo theo thöù lôùp chöa tôùi mình maø noùi laø tôùi phieân toâi neân ñi, thì phaïm Ba-daät-ñeà coá yù voïng ngöõ, neáu sai söù hay ñöa tin, ñöa thö thì phaïm Ñoät-kieát-la, ñöôïc thöùc aên tuøy tính theo giaù maø keát phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo dôøi vaät quyù troïng cuûa ngöôøi khaùc rôøi khoûi choã cuõ maø khoâng phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu y vaät cuûa ngöôøi khaùc ñeå treân ñaát, keùo dôøi ñi chöa ra khoûi giôùi thì khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù. AÙo cuûa cö só ôû choã Tyø-kheo, Tyø-kheo coù taâm troäm phöông tieän laøm töôùng noùi laø y cuûa toâi thì phaïm Ba-daät-ñeà coá yù voïng ngöõ. Neáu cö só noùi: “Y naøy cuûa toâi, neáu thaày muoán thì toâi seõ cho”, Tyø-kheo nhaän laáy thì phaïm Thaâu- lan-giaù. Neáu Tyø-kheo xi ñoàng thaønh saéc vaøng ñeå qua cöûa aûi thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu quan thueá hoûi coù vaät gì khoâng, tuy coù vaät maø noùi laø

234                                                                       BOÄ LUAÄT 6

khoâng thì phaïm Ba-daät-ñeà coá yù voïng ngöõ. Neáu Tyø-kheo vay möôïn vaät cuûa ngöôøi khaùc, sau ñoù laïi noùi laø khoâng coù thì phaïm Ba-daät-ñeà coá yù voïng ngöõ. Neáu Tyø-kheo nhaän vaät cuûa ngöôøi gôûi, sau ñoù laïi noùi laø khoâng coù nhaän thì phaïm Ba-daät-ñeà coá yù voïng ngöõ, tuøy theo tieàn ñaõ laáy hay vaät ñaõ laáy ñeàu tính theo thôøi giaù maø keát phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy nhieàu vaät maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vaät tuy nhieàu nhöng trò giaù chöa tôùi naêm tieàn thì khoâng phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Neáu soá ñoâng ngöôøi nuoâi voi ngöïa traâu deâ…, nhöõng con vaät naøy ñem laïi lôïi ích cho hoï, neáu Tyø-kheo thaû cho chuùng ñi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo coù taâm troäm caép bieán hình laøm Tyø-kheo-ni laáy rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di; neáu Tyø-kheo-ni coù taâm troäm caép bieán hình laøm Tyø-kheo laáy rôøi khoûi choã cuõ cuõng phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo troäm laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi khaùc maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc troäm vaät quyù troïng cuûa ngöôøi maø laïi phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø Döõ hoïc Sa-di (töùc laø Sa-di hoïc hoái) 3. Hoûi Vieäc Gieát Haïi Trong Boán Ba-La-Di Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo duøng chuù thuaät bieán hình laøm suùc sanh ñeå gieát ngöôøi, coù phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Neáu töï nhôù nghó mình laø Tyø-kheo thì phaïm Ba-la-di, neáu khoâng nhôù nghó thì phaïm Thaâu-lan-giaù . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo gieát meï maø ñöôïc ñaïi phöôùc, khoâng phaïm toäi hay khoâng? Ñaùp: Coù, AÙi goïi laø meï, neáu Tyø-kheo gieát thì ñöôïc ñaïi phöôùc, khoâng phaïm toäi. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo gieát cha maø ñöôïc ñaïi phöôùc, khoâng phaïm toäi hay khoâng? Ñaùp: Coù, Höõu laäu goïi laø cha, neáu Tyø-kheo gieát thì ñöôïc ñaïi phöôùc, khoâng phaïm toäi Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo laøm phöông tieän ñeå gieát meï nhöng laïi gieát cheát ngöôøi khoâng phaûi laø meï, Tyø-kheo naøy coù phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch khoâng? Ñaùp: Khoâng phaïm, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 52                                           235

Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo laøm phöông tieän ñeå gieát ngöôøi nhöng laïi gieát cheát ngöôøi meï mình, Tyø-kheo naøy coù phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch khoâng? Ñaùp: Khoâng phaïm, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo laøm phöông tieän ñeå gieát ngöôøi nhöng laïi gieát cheát phi nhaân thì phaïm Thaâu- lan-giaù; neáu laøm phöông tieän gieát phi nhaân maø laïi gieát cheát ngöôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo laøm phöông tieän ñeå gieát A-la-haùn nhöng laïi gieát cheát ngöôøi khoâng phaûi laø A-la-haùn, Tyø-kheo naøy coù phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch khoâng? Ñaùp: Khoâng phaïm, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo laøm phöông tieän ñeå gieát ngöôøi thöôøng nhöng laïi gieát cheát vò A-la-haùn, Tyø-kheo naøy coù phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch khoâng? Ñaùp: Khoâng phaïm, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ñoái vôùi vò thaät laø A-la-haùn khôûi töôûng khoâng phaûi laø A-la-haùn maø sanh taâm gieát, Tyø-kheo naøy coù phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch khoâng? Ñaùp: Coù, phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ñoái vôùi vò khoâng phaûi thaät laø A-la-haùn khôûi töôûng laø A-la-haùn maø sanh taâm gieát, Tyø-kheo naøy coù phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch khoâng? Ñaùp: Chæ phaïm Ba-la-di, khoâng phaïm toäi nghòch. Laïi hoûi: Coù ngöôøi nöõ boû Gia-la laï, ngöôøi nöõ khaùc laáy laïi ñeå duøng, sau ñoù sanh con thì ngöôøi naøo laø meï? Ñaùp: Ngöôøi nöõ tröôùc laø meï. Laïi hoûi: Neáu ngöôøi con naøy sau muoán xuaát gia neân xin pheùp ngöôøi meï naøo? Ñaùp: Neân xin pheùp ngöôøi meï sau. Laïi hoûi: Neáu ngöôøi con Tyø-kheo naøy gieát meï, gieát ngöôøi meï naøo thì phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch? Ñaùp: Gieát ngöôøi meï tröôùc thì phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm cho ngöôøi saûy thai maø khoâng phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi ñoù mang thai suùc sanh. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm cho suùc sanh saûy thai maø laïi phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu suùc sanh ñoù mang thai ngöôøi.

236                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo muoán gieát cha me, laøm phöông tieän ñeå gieát roài töï gieo mình xuoáng haàm saâu, Tyø-kheo naøy coù phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch hay khoâng? Ñaùp: Neáu cha meï cheát tröôùc, Tyø-kheo cheát sau thì Tyø-kheo phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch; neáu Tyø-kheo cheát tröôùc, cha meï cheát sau thì Tyø- kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. Tröôøng hôïp laøm phöông tieän ñeå gieát roài caàm dao töï saùt cuõng nhö vaäy. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm cho cha meï cheát maø khoâng phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo bònh, cha meï ñeán thaêm, Tyø-kheo ñi kinh haønh teù ngaõ treân mình cha meï laøm cho cha meï cheát, tröôøng hôïp naøy thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo bònh, cha meï ñeán dìu ñôõ veà nhaø, Tyø-kheo ñi khaäp kheånh neân teù ngaõ treân mình cha meï laøm cho cha meï cheát, tröôøng hôïp naøy cuõng khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo muoán gieát cha meï, sanh taâm nghi khoâng bieát coù phaûi laø cha meï hay khoâng, khi taâm ñònh bieát roõ laø cha meï maø gieát thì phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch. Neáu Tyø-kheo muoán gieát ngöôøi, sanh taâm nghi khoâng bieát laø ngöôøi hay phi nhaân, khi taâm ñònh bieát roõ laø ngöôøi maø gieát thì phaïm Ba-la-di. Coù ngöôøi baét ñöôïc giaëc, daãn ñi gieát, giaëc boû chaïy. Ngöôøi naøy duøng theá löïc cuûa quan hay cuûa tuï laïc truy tìm ñuoåi baét, luùc ñoù Tyø-kheo ngöôïc ñöôøng ñi ñeán, ngöôøi ñuoåi baét hoûi Tyø-kheo coù thaáy giaëc khoâng, neáu Tyø- kheo ñoái vôùi teân giaëc naøy tröôùc ñaây coù oaùn haän maø chæ choã giaëc troán, do nguyeân nhaân naøy giaëc bò baétt vaø bò gieát cheát thì Tyø-kheo phaïm Ba- la-di. Neáu laø moät ñaùm giaëc chaïy troán, Tyø-kheo chæ choã, teân giaëc bò baét vaø bò gieát khoâng phaûi laø ngöôøi maø Tyø-kheo oaùn haän thì Tyø-kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu thaät laø meï, Tyø-kheo khôûi töôûng khoâng phaûi laø meï ñeå gieát thì coù phaïm Ba-la-di vaø toâïi nghòch khoâng? Ñaùp: Phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo gieát ngöôøi maø khoâng phaïm Ba- la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo töï saùt thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo vì ñuøa giôõn maø laøm cho ngöôøi khaùc cheát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu laø ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc khôûi phöông tieän muoán gieát ngöôøi maø gieát ngöôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc chöa xong maø gieát ngöôøi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc xong maø gieát ngöôøi thì phaïm Ba-la-di; neáu ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc khôûi taâm muoán gieát ngöôøi thì phaïm Thaâu-lan-giaù.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 52                                           237

Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo gieát ngöôøi maø khoâng phaïm Ba- la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc gieát ngöôøi maø laïi phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø Döõ hoïc Sa-di (töùc laø Sa-di hoïc hoái) 4. Hoûi Vieäc Voïng Ngöõ Trong Boán Ba-La-Di Laïi hoûi: Beân ñaïi voïng ngöõ, phaïm khinh troïng nhö theá naøo? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi thoái thaát quaû Tu-ñaø-hoaøn, Tö-ñaø-haøm, A-na- haøm, A-la-haùn”, do chöa ñöôïc maø noùi laø thoái thaát neân phaïm Thaâu-lan- giaù, neáu noùi laø toâi ñaéc quaû thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi ñaéc quaû Tu-ñaø-hoaøn cho ñeán quaû A-la-haùn”, coù ngöôøi gaïn hoûi, lieán noùi laø toâi khoâng ñaéc thì Tyø-kheo phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi laø toâi thoái thaát quaû A-la-haùn hay quaû A-na-haøm thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Neáu khoâng ñaéc quaû maø noùi thoái thaát thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi laø toâi ñaéc quaû döôùi, thoái thaát quaû treân thì phaïm Ba-la-di . Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi laø Hoïc nhaân (baäc Höõu hoïc)”, coù ngöôøi gaïn hoûi: “Hoïc nhaân nhö theá naøo?”, ñaùp raèng: “Toâi ña vaên, lôïi caên, ñoïc tuïng thoâng suoát, ngoài thieàn khoâng ai hôn. Phaùp cuûa tyø-kheo laø neân hoïc taát caû thieän phaùp neân goïi laø Hoïc nhaân”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi toâi ñaéc phaùp Voâ laâu hoïc neân goïi laø Hoïc nhaân thì phaïm Ba-la-di . Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi laø Voâ hoïc nhaân (baäc voâ hoïc)”, coù ngöôøi hoûi: “Voâ hoïc nhö theá naøo?”, ñaùp raèng: “Toâi khoâng coøn hoïc nöõa, toâi ña vaên lôïi caên, ñoïc tuïng thoâng suoát vaø ngoài thieàn neân goïi laø Voâ hoïc nhaân”, Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi toâi khoâng hoïc phaùp Voâ laäu hoïc nöõa neân goïi laø Voâ hoïc nhaân thì phaïm Ba-la-di . Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi khoâng sôû höõu”, neáu coù nguôøi hoûi: “Voâ sôû höõu nhö theá naøo?”, ñaùp: “Toâi khoâng coù y baùt, thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc… neân goïi laø voâ sôû höõu”, Tyø- kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi toâi khoâng tham duïc, saân haän vaø

238                                                                     BOÄ LUAÄT 6

ngu si neân goïi laø voâ sôû höõu thì phaïm Ba-la-di . Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Thaân cuûa toâi laø thaân sau cuøng”, coù nguôøi hoûi: “Sao goïi laø thaân sau cuøng”, ñaùp: “Thaân cuûa toâi trong quaù khöù ñaõ traûi qua voâ soá sanh töû, ñaây laø thaân sau cuøng neân noùi laø thaân sau cuøng”, Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi thaân phaàn naøy heát thì khoâng coøn thoï thaân sau nöõa neân goïi laø thaân sau cuøng thì phaïm Ba-la-di . Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày neân goïi toâi laø Tu- ñaø-hoaøn, Tö-ñaø-haøm, A-na-haøm, A-la-haùn”, bò gaïn hoûi lieàn noùi laø toâi khoâng phaûi thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù . Laïi hoûi: Neáu coù ngöôøi noùi vôùi Tyø-kheo: “Coù nöôøi noùi thaày laø Tu- ñaø-hoaøn… A-la-haùn”, ñaùp: “Ai noùi lôøi ñoù, toâi khoâng phaûi Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn trong nuùi Kyø-xaø-quaät, chöùng quaû Tö-ñaø-haøm ôû nuùi Tyø baø La-baø, chöùng quaû A- na-haøm ôû nuùi Taùt-baø-Sa-la vaø chöùng quaû A-la-haùn ôû nuùi Taùt-baùt-na- caàu-ha”, coù ngöôøi gaïn hoûi: “Vì nhaân duyeân gì thaày noùi chöùng quaû Tu- ñaø-hoaøn trong nuùi Kyø-xaø-quaät…?”, ñaùp: “Do toâi ôû trong nuùi ñoïc tuïng tö duy, tinh taán tu taäp caàu quaû Tu-ñaø-hoaøn… neân noùi nhö vaäy”, Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi toâi ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät tu taäp chöùng ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn… neân noùi nhö vaäy, thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo: “Thaày coù ñaéc quaû khoâng?”, luùc ñoù Tyø-kheo trong tay ñang caàm quaû Am-baø, Chieâm-baø, Baø-la-ñaàu… neân noùi laø toâi ñöôïc quaû, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Nhaø ñaøn vieät        thænh Tyø-kheo tuøy yù thoï thöïc phaûi laø baäc Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn”, coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo ñoù laø ai, ñaùp: “Laø toâi, nhöng toâi khoâng phaûi Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Nhaø ñaøn vieät traûi toøa ngoài trang nghieâm chæ daønh cho baäc Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn ñeán ngoài, toâi theo thöù lôùp cuõng ñaõ ngoài treân toøa aáy, nhöng toâi khoâng phaûi laø Tu-ñaø-hoaøn… A- la-haùn”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì?, ñaùp laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo: “Nhöõng vaät caàn duøng haèng ngaøy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 52                                             239

nhö y phuïc, aåm thöïc, thuoác thang, ngoïa cuï… thaày coù ñöôïc töø ñaâu?, ñaùp: “Toâi thoï töø nhaø ñaøn vieät , vì ñaøn vieät naøy noùi raèng ai ñaéc quaû Tu- ñaø- hoaøn… A-la-haùn thì ñeán thoï laáy, toâi tuy ñeán laáy nhöng toâi khoâng phaûi laø Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi khoâng sôï khoâng soáng, khoâng sôï tieáng xaáu, khoâng sôï cheát, khoâng sôï coõi aùc, khoâng sôï ñaïi chuùng naêm loaïi sôï naøy”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi toâi ñaõ ñoaïn döùt naêm loaïi sôï naøy thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi ñaõ ñoaïn heát kieát söû, duïc phöôïc vaø caùi trieàn”, coù ngöôøi hoûi: “Ñoaïn döùt nhö theá naøo?”, ñaùp: “Trong quaù khöù, toâi ñaõ laøm cho kieát söû, duïc phöôïc vaø caùi trieàn baïi hoaïi heát roài”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi toâi ñaõ ñoaïn döùt heát kieát söû, duïc phöôïc vaø caùi trieàn khoâng coøn nöõa, thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Ñieàu maø vò Thaùnh ñeä töû ñaït ñöôïc, toâi cuõng ñaït ñöôïc”, coù ngöôøi hoûi: “Thaày ñaït ñöôïc gì?”, ñaùp: “Toâi ñoïc tuïng thoâng suoát, vaán naïn, ngoài thieàn tö duy khoâng löôøi bieáng, ñaây laø ñieàu maø toâi ñaït ñöôïc”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi toâi ñaõ ñaéc phaùp maø vò Thaùnh ñeä töû ñaõ ñaéc thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi tu taäp naêm caên, naêm löïc vaø baûy giaùc yù”, coù ngöôøi hoûi tu taäp nhö theá naøo, ñaùp: “Toâi ñoïc tuïng thoâng suoát, vaán naïn, ngoài thieàn tö duy khoâng löôøi bieáng, ñaây laø ñieàu maø toâi tu taäp”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi toâi ñaõ ñöôïc naêm caên, naêm löïc vaø baûy giaùc yù thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo hö doái noùi ñaõ ñöôïc Thaùnh phaùp maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo muoán noùi quaû Tu-ñaø-hoaøn maø noùi loän quaû Tö-ñaø-haøm… muoán noùi quaû A-na-haøm maø noùi loän quaû A-la-haùn thì khoâng phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Hoâm nay toâi khoâng nhaäp ñònh theá gian”, coù ngöôøi hoûi hoâm qua thì theá naøo, ñaùp laø hoâm qua cuõng khoâng nhaäp, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi laø ñaïi sö, coù ngöôøi hoûi ñaïi sö nhö theá

240                                                                       BOÄ LUAÄT 6

naøo, ñaùp: “Toâi vì ngöôøi thuyeát phaùp giaùo hoùa, laøm vieäc cuûa baäc ñaïi sö neân goïi laø ñaïi sö”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi vì toâi noùi phaùp cuûa ñaïi sö neân goïi laø ñaïi sö thì phaïm Ba-la-di Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo noùi toâi laø Phaät, coù ngöôøi hoûi Phaät nhö theá naøo, ñaùp: “Vì toâi bieát ba baát thieän caên, möôøi baát thieän ñaïo laø khoâng neân laøm, neân goïi laø Phaät”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi laø vì bieát Phaät phaùp neân goïi laø Phaät thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi laø ñeä töû cuûa Phaät Tyø baø thi, coù ngöôøi hoûi nhö theá naøo laø ñeä töû cuûa Phaät Tyø-baø-thi, ñaùp: “Neáu ai quy y Phaät Thích-ca-maâu-ni töùc laø quy y Phaät Tyø-baø-thi, Phaät Thi khi, Phaät Tuøy dieáp, Phaät Caâu-löu-toân, Phaät Caâu-na-haøm Maâu ni, vaø Phaät Ca-dieáp”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi do coù tuùc maïng thaàn thoâng bieát ñöôïc thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo: “Thaày ñaéc ñöôïc quaû gì?”, luùc ñoù trong tay Tyø-kheo ñang caàm quaû Am-la, Ba-na-taùt, Dieâm phuø… lieàn noùi laø ñöôïc quaû, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi roõ vieäc cuûa quaû chöùng thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo vieát thö noùi toâi laø Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn roài ñeán noùi vôùi Tyø-kheo: “Tuy trong thö toâi noùi ñaõ ñaéc quaû, nhöng toâi thaät chöa chöùng quaû”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì?, ñaùp laø phaïm Thaâu- lan-giaù. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo hö doái noùi laø ñöôïc Thaùnh phaùp maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc hö doái noùi laø ñöôïc Thaùnh phaùp, laïi phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø Döõ hoïc Sa-di (töùc laø Sa-di hoïc hoái) Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo moät mình vaøo trong nhaø troáng maø phaïm boán toäi Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, nhö Tyø-kheo Lam-baø-na vaø Tyø-kheo Nhöôïc-tích laøm vieäc daâm duïc phaïm daâm, aên troäm thì tröôùc ñaõ laøm phöông tieän roài môùi vaøo nhaø laáy troäm, gieát ngöôøi thì tröôùc cuõng ñaõ laøm nhaân duyeân roâi môùi vaøo phoøng gieát vaø noùi doái thì töï noùi mình laø A-la-haùn, phaïm taát caû boán toäi ñeàu ôû trong phoøng naøy.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 52                                           241

5. Hoûi Möôøi Ba Vieäc Cuûa Taêng-Giaø-Baø-Thi-Sa Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät Hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy coá yù xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, neáu Tyø-kheo trong khi nguû, tay voïc nam caên, tænh daäy xuaát tinh thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Neáu tænh daäy khoâng ñoäng tay voïc nöõa thì khoâng phaïm, neáu coøn ñoäng tay thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu luùc thöùc ñoäng tay voïc nam caên, khi nguû môùi xuaát tinh thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo ñoäng tay naém boùp nam caên coá yù laøm xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu giöõa chöøng sanh taâm hoái ngöøng laïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu laø ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñoäng tay voïc nam caên, xuaát tinh thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc chöa xong maø xuaát tinh cuõng phaïm Ñoät- kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc xong maø xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa. Laïi hoûi: Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng nhôù ngaøy thaùng thì neân tính töø ngaøy naøo ñeå trò toäi? Ñaùp: Neân tính töø ngaøy thoï giôùi cuï tuùc ñeå trò. Hoûi: Coù tröôøng hôïp phi Tyø-kheo (Tyø-kheo-ni) phaïm maø Tyø-kheo ñöôïc thoaùt, Tyø-kheo phaïm maø phi Tyø-kheo ñöôïc thoaùt khoâng vaø ngöôøi naøo phaïm toäi thì ngöôøi ñoù ñöôïc thoaùt toäi hay khoâng? Ñaùp: Coù, tröôøng hôïp phi Tyø-kheo phaïm maø Tyø-kheo ñöôïc thoaùt laø neáu Tyø-kheo-ni phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng ñoàng (baát coïng) maø chuyeån caên laøm Tyø-kheo thì toäi naøy ñöôïc dieät. Tröôøng hôïp Tyø-kheo phaïm maø phi Tyø-kheo ñöôïc thoaùt laø neáu Tyø-kheo phaïm toäi Taêng-giaø- baø-thi-sa khoâng ñoàng (baát coïng) maø chuyeån caên laøm Tyø-kheo-ni thì toäi naøy ñöôïc dieät. Tröôøng hôïp ngöôøi naøo phaïm toäi thì ngöôøi ñoù ñöôïc thoaùt toäi laø neáu Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa maø nhö phaùp trò thì ñöôïc dieät toäi, Tyø-kheo-ni phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa maø nhö phaùp trò thì ñöôïc dieät toäi. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coá yù xuaát tinh maø khoâng phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu chöa keát giôùi maø laøm vieäc naøy. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coá yù xuaát tinh maø khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc coá yù xuaát tinh maø laïi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng?

242                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Coù, ñoù laø Döõ hoïc Sa-di (töùc laø Sa-di hoïc hoái) Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy xuùc phaïm haân nöõ thì phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xuùc chaïm thaân nöõ maø khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi nöõ ñoù thaân caên hö hoaïi, Tyø-kheo xuùc chaïm thì phaïm Thaâu-lan-giaù, hoaëc Tyø-kheo thaân caên hö hoaïi maø xuùc chaïm thaân nöõ thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Tyø-kheo heïn vôùi ngöôøi nöõ, nghi khoâng bieát coù phaûi laø ngöôøi nöõ khoâng, neáu thaät laø nöõ maø xuùc chaïm thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; hoaëc nghi khoâng bieát laø ngöôøi hay phi nhôn, neáu thaät laø ngöôøi nöõ maø xuùc chaïm thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø- kheo duøng moùng tay, raêng, loâng, choã khoâng coù thòt ñeå xuùc chaïm thaân nöõ thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo yeâu thöông ngöôøi nöõ naøy maø xuùc chaïm ngöôøi nöõ khaùc thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ coù hai caên thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu xuùc chaïm ngöôøi nöõ baát naêng cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Tyø-kheo xuùc chaïm thaân ngöôøi nam thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu Tyø-kheo vöøa xuùc chaïm ngöôøi nöõ maø ngöôøi nöõ chuyeån caên thaønh ngöôøi nam thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo vöøa xuùc chaïm ngöôøi nöõ lieàn chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo-ni xuùc chaïm thaân nöõ thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo vöøa xuùc chaïm ngöôøi nam maø ngöôøi nam chuyeån caên thaønh nöõ, Tyø-kheo xuùc chaïm thaân nöõ thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø-kheo vöøa xuùc chaïm ngöôøi nam lieàn chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo-ni xuùc chaïm thaân ngöôøi nam thì phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo-ni vöøa xuùc chaïm ngöôøi nam maø ngöôøi nam chuyeån caên thaønh ngöôøi nöõ, Tyø-kheo-ni xuùc chaïm ngöôøi nöõ thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo-ni vöøa xuùc chaïm ngöôøi nam lieàn chuyeån caên thaønh Tyø-kheo, Tyø-kheo xuùc chaïm thaân nam thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo-ni xuùc chaïm thaân nöõ maø ngöôøi nöõ laïi chuyeån caên thaønh nam, Tyø-kheo-ni xuùc chaïm thaân nam thì phaïm Ba- la-di. Neáu Tyø-kheo-ni xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ lieàn chuyeån caên thaønh Tyø-kheo, Tyø-kheo xuùc chaïm thaân nöõ thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ maø khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vì laïnh, vì noùng, vì aám, khoâng coù taâm nhieãm thì khoâng phaïm. Neáu xuùc chaïm ngöôøi nöõ baát naêng thì phaïm Thaâu-lan-giaù, xuùc chaïm ngöôøi nöõ nhaäp dieät taän ñònh thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi nöõ, neáu vì cöùu naïn nhö cöùu löûa, cöùu nöôùc, cöùu ñao binh, cöùu aùc thuù… thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi lôøi thoâ vôùi ngöôøi nöõ maø khoâng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 52                                           243

phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vì ngöôøi khaùc maø noùi lôøi thoâ, hoaëc sai ngöôøi, hoaëc baûn taùnh noùi thoâ hoaëc vieát thö hoaëc hieän töôùng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu noùi lôøi thoâ vôùi ngöôøi nöõ baát naêng, ngöôøi nöõ coù hai ñöôøng hôïp moät, ngöôøi nöõ nhaäp dieät taän ñònh thì phaïm Thaâu-lan-giaù . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñoái tröôùc ngöôøi nöõ töï khen ngôïi ñeå ñöôïc cuùng döôøng thaân maø khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vì ngöôøi khaùc maø töï khen mình, hoaëc sai ngöôøi, hoaëc vieát thö hoaëc hieän töôùng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu töï khen ngôïi mình vôùi ngöôøi nöõ baát naêng, ngöôøi nöõ coù hai ñöôøng hôïp moät, ngöôøi nöõ nhaäp dieät taän ñònh ñeå mong ñöôïc cuùng döôøng thaân thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu mai moái vieäc nam nöõ phoái hôïp roài, khi thaønh Tyø- kheo laïi ñeán trôï giuùp thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu cö só muoán heïn vôùi ngöôøi nöõ neân nhôø Tyø-kheo noùi giuùp, Tyø-kheo ñeán noùi vôùi ngöôøi nöõ, ngöôøi nöõ khoâng nhaân lôøi, Tyø-kheo trôû laïi noùi cho cö só bieát thì Tyø-kheo phaïm Thaâu-lan- giaù. Neáu Tyø-kheo nhaän lôøi cuûa ngöôøi giaøu sang ñeán noùi vôùi ngöôøi ngheøo heøn, hoaëc nhaän lôøi cuûa ngöôøi ngheøo heøn ñeán noùi vôùi ngöôøi giaøu sang thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu nhaän lôøi cuûa ngöôøi giaøu sang ñeán noùi vôùi ngöôøi giaøu sang, hoaëc nhaän lôøi cuûa ngöôøi ngheøo heøn ñeán noùi vôùi ngöôøi ngheøo heøn thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laïi hoûi: Chöøng möùc ñoä naøo thì goïi laø ngöôøi giaøu sang? Ñaùp: Cho ñeán noùi ba laàn khieán quan thoï duïng thì goïi laø giaøu sang. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc: “Thaày mua ngöôøi nöõ, hoaëc noùi haõy mua ngöôøi naøy” thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu mua roài, vieäc hôïp ngaãu thaønh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu ngöôøi nöõ naøy mang thai nam, ngöôøi nöõ kia mang thai nöõ, Tyø-kheo mai moái cho hoï ñính öôùc nhau thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo ñem lôøi cuûa chuû nhaân chuyeån noùi cho ngöôøi khaùc, cho ñeán ba ngöôøi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo töø beân söù giaû nhaän lôøi roài chuyeån noùi cho ngöôøi khaùc, sau ñoù trôû laïi noùi cho chuû nhaân bieát thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø-kheo mai moái cho ngöôøi nam baát naêng, ngöôøi nöõ baát naêng, ngöôøi nöõ coù hai ñöôøng hôïp moät vaø thaïch nöõ thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm mai moái maø khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu nöõ laø ngöôøi, nam-laø phi nhaân hoaëc nam-laø ngöôøi, nöõ laø phi nhaân, hoaëc caû hai ñeàu laø phi nhaân, Tyø-kheo laøm mai moái cho hoï thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu cö só heïn vôùi nguôøi nöõ roài hoûi Tyø-kheo laø

244                                                                   BOÄ LUAÄT 6

ngöôøi nöõ ñang ôû ñaâu, ñaùp laø ôû beân ngoaøi töôøng thì Tyø-kheo phaïm Thaâu- lan-giaù. Neáu Tyø-kheo vôùi taâm tænh taùo nhaän lôøi, khi ñeán ngöôøi kia noùi vôùi taâm cuoàng loaïn thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu taâm cuoàng loaïn nhaän lôøi, ñeán ngöôøi kia noùi vôùi taâm tænh taùo thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Coù cö só ñeán trong chuùng taêng noùi raèng: “Caùc thaày noùi vôùi cö só         ñeå hoï gaû con gaùi hoaëc chò em gaùi cho con toâi”, moät Tyø-kheo nhaän lôøi ñeán noùi vôùi cö só kia thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu chuùng taêng sai moät Tyø-kheo ñeán noùi giuùp cho cö só thì chuùng taêng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Coù hai cö só laø baïn thaâm giao, vôï cuûa hai ngöôøi ñeàu mang thai, ngöôøi naøy noùi vôùi ngöôøi kia: “Neáu vôï toâi sanh trai, vôï anh sanh gaùi thì anh gaû con gaùi cho con trai toâi; ngöôïc laïi neáu vôï toâi sanh gaùi, vôï anh sanh trai thì toâi seõ gaû con gaùi cho con trai cuûa anh”. Vôï ngöôøi naøy sanh con trai, ngöôøi con trai naøy lôùn leân cha meï ñeàu qua ñôøi, gia ñình trôû neân ngheøo khoù; vôï cuûa ngöôøi baïn sanh con gaùi, gia ñình giaøu coù thaáy vaäy lieàn boäi öôùc khoâng chòu gaû con gaùi cho. Ngöôøi con trai naøy ñeán noùi vôùi Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø raèng: “Xin thaày ñeán noùi vôùi ngöôøi con gaùi kia raèng: Khi coâ chöa sanh ra, hai beân cha meï ñaõ ñính öôùc, nay thaáy toâi gia caûnh sa suùt ngheøo khoù neân boäi öôùc khoâng chòu gaû coâ cho toâi, nhöng coâ khoâng neân nhö vaäy, coâ haõy ñeán vôùi toâi”, neáu Tyø-kheo nhaän lôøi ñeán noùi, ngöôøi nöõ naøy nghe roài lieàn ñeán hoøa hôïp vôùi ngöôøi nam naøy. Luùc ñoù Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo khoâng phaïm, chæ phaïm Thaâu-lan- giaù. Neáu Tyø-kheo nhaän lôøi ngöôøi nam deán noùi vôùi ngöôøi nöõ maø ngöôøi nAm-laïi chuyeån caên thaønh nöõ, Tyø-kheo mai moái cho hai ngöôøi nöõ thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo nhaän lôøi ngöôøi nöõ ñeán noùi vôùi ngöôøi nam maø ngöôøi nöõ laïi chuyeàn caên thaønh nam, Tyø-kheo mai moái cho hai ngöôøi nam thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo nhaän lôøi mai moái roài laïi chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø-kheo-ni nhaän lôøi ngöôøi nam deán noùi vôùi ngöôøi nöõ maø ngöôøi nAm-laïi chuyeån caên thaønh nöõ, Tyø-kheo-ni mai moái cho hai ngöôøi nöõ thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo-ni nhaän lôøi ngöôøi nöõ ñeán noùi vôùi ngöôøi nam maø ngöôøi nöõ laïi chuyeàn caên thaønh nam, Tyø-kheo-ni mai moái cho hai ngöôøi nam thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo-ni nhaän lôøi mai moái roài laïi chuyeån caên thaønh Tyø-kheo cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu laø ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nhaän lôøi mai moái, roài ñeán noùi vôùi ngöôøi kia thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc chöa xong maø ñeán noùi vôùi ngöôøi kia cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc xong maø ñeán noùi vôùi ngöôøi kia thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu Tyø-kheo laøm cho cha

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 52                                           245

meï hoøa hôïp laïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm mai moái maø khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc laøm mai moái maø laïi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø Döõ hoïc Sa-di (töùc laø Sa-di hoïc hoái) Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, neáu Tyø-kheo xin laøm phoøng xaù cho mình thì neân laøm ñuùng löôïng, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xin laøm phoøng xaù cho mình maø khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu theo chuùng taêng xin ñaát, khoâng xin laøm phoøng maø laïi laøm phoøng treân ñaát ñoù thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu xin laøm phoøng maø khoâng xin ñaát thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï xin laøm phoøng maø khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi khaùc laøm chöa xong, sau ñoù Tyø-kheo laøm tieáp cho xong thì phaïm Thaâu-lan-giaù, hoaëc Tyø-kheo laøm phoøng chöa xong maø xaû giôùi thì phaïm Thaâu-lan-giaù . Laïi hoûi: Khoaûng chöøng bao nhieâu thì goïi laø phoøng? Ñaùp: Trong phoøng chöùa ñuû boán oai nghi ñi ñöùng naèm ngoài cuûa moät ngöôøi thì goïi laø phoøng, giôùi nhaø lôùn cuõng vaäy. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, Tyø-kheo duøng phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, coù tröôøng hôïp Tyø- kheo duøng phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng maø khoâng phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vieát thö hay sai söù hay hieän töôùng, hoaëc vu baùng ngöôøi tröôùc ñaõ phaù giôùi, taëc truï, ngöôøi tröôùc nay voán laø baïch y, ngöôøi bò taãn, ngöôøi phaïm Baát coïng truï hay ñuû loaïi Baát coïng truï, ngöôøi ñieân cuoàng, taâm loaïn, ngöôøi taâm bònh hoaïi. Vì sao, vì nhöõng ngöôøi naøy taâm khoâng an oån. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo laø toâi phaïm daâm, Tyø-kheo naøy nghe roài lieàn ñem vieäc khoâng caên cöù vu baùng laø phaïm saùt, troäm caép, noùi doái thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo laø toâi phaïm troäm, Tyø-kheo naøy nghe roài lieàn ñem vieäc khoâng caên cöù vu baùng laø phaïm daâm, saùt, voïng thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø- kheo noùi vôùi Tyø-kheo laø toâi phaïm toäi gieát ngöôøi, Tyø-kheo naøy nghe roài lieàn ñem vieäc khoâng caên cöù vu baùng laø phaïm daâm, troäm, voïng thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo laø toâi phaïm ñaïi voïng

246                                                                    BOÄ LUAÄT 6

ngöõ, Tyø-kheo naøy nghe roài lieàn ñem vieäc khoâng caên cöù vu baùng laø phaïm daâm, saùt, troäm thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø-kheo ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo-ni cuõng phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø-kheo-ni maø khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, gioáng nhö tröôøng hôïp cuûa tyø-kheo ôû treân, cho ñeán caâu neáu Tyø-kheo-ni ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø-kheo cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; Tyø-kheo (Tyø-kheo-ni) ñem phaùp Ba- la-di khoâng caên cöù vu baùng cho Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; Thöùc-xoa-ma-na ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; Sa-di ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng cho Sa-di, Sa-di-ni, Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; Sa-di-ni ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng cho Sa-di-ni, Tyø- kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø-kheo nhö phaùp thì phaïm toäi; neáu vu baùng toäi gieát cha, gieát meï, gieát A-la-haùn thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu vu baùng toäi aùc taâm laøm Phaät bò thöông chaûy maùu thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo khoâng nhö phaùp thì coù phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vu baùng ngöôøi tröôùc ñaõ phaù giôùi, hoaëc taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y hoaëc vieát thö hay sai söù hay hieän töôùng, hoaëc vu baùng ngöôøi bò taãn, ngöôøi phaïm Baát coïng truï hay ñuû loaïi Baát coïng truï, ngöôøi ñieân cuoàng, taâm loaïn, ngöôøi taâm bònh hoaïi. Vì sao, vì nhöõng ngöôøi naøy taâm khoâng an oån. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo laø toâi gieát meï, Tyø- kheo naøy nghe roài lieàn ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng laø gieát cha, gieát A-la-haùn thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu vu baùng toäi aùc taâm laøm Phaät bò thöông chaûy maùu, phaù Taêng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo laø toâi gieát cha, Tyø-kheo naøy nghe roài lieàn ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng laø gieát meï, gieát A-la-haùn thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu vu baùng toäi aùc taâm laøm Phaät bò thöông chaûy maùu, phaù Taêng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø- kheo laø toâi gieát A-la-haùn, Tyø-kheo naøy nghe roài lieàn ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng laø gieát cha, gieát meï thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu vu baùng toäi aùc taâm laøm Phaät bò thöông chaûy maùu, phaù Taêng         thì

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 52                                          247

phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo laø toâi phaù Taêng, Tyø-kheo naøy nghe roài lieàn ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng laø gieát cha, gieát meï, gieát A-la-haùn thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu vu baùng toäi aùc taâm laøm Phaät bò thöông chaûy maùu thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo laø toâi vôùi aùc taâm laøm Phaät bò thöông chaûy maùu, Tyø-kheo naøy nghe roài lieàn ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng laø gieát cha, gieát meï, gieát A-la-haùn thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu vu baùng toäi phaù Taêng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo-ni ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo-ni nhö phaùp thì phaïm toäi; neáu vu baùng toäi gieát cha, gieát meï, gieát A-la-haùn thì phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa; neáu vu baùng toäi aùc taâm laøm Phaät bò thöông chaûy maùu, phaù Taêng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo-ni ñem toâi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø-kheo-ni khoâng nhö phaùp thì coù phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Coù, gioáng nhö tröôøng hôïp cuûa tyø-kheo ôû treân cho ñeán caâu neáu Tyø-kheo ñem toâi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo-ni ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng cho Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; Thöùc-xoa-ma-na ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Tyø-kheo, Tyø- kheo-ni ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; Sa-di ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng cho Sa-di, Sa-di-ni, Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; Sa-di-ni ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng cho Sa-di-ni, Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ñem vieäc khoâng caên cöù vu baùng laù phaù heát giôùi thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu vu baùng laø phaù boán giôùi troïng thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laáy chuùt toäi thuoäc trong Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng cuõng gioáng nhö vaäy. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy caùc Tyø-kheo neân dòu daøng khuyeân can tröôùc, neáu caùc Tyø-kheo khoâng dòu daøng khuyeân can tröôùc maø lieàn baïch töù yeát ma can ngaên thì coù nhö phaùp hay khoâng? Ñaùp: Neáu lieàn taùc phaùp can ngaên nhö vaäy thì ngöôøi taùc phaùp yeát ma phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Neáu chöa baïch töù yeát ma maø ñuoåi ñi ra thì coù ñöôïc goïi laø ñuoåi hay khoâng? Ñaùp: Ñöôïc goïi laø ñuoåi nhöng ngöôøi taùc phaùp yeát ma phaïm Ñoät- kieát-la . Laïi hoûi: Neáu chöa dòu daøng khuyeân can ba laàn, lieàn ôû trong giôùi

248                                                                         BOÄ LUAÄT 6

bieät thænh ngöôøi laøm yeát ma thì coù ñaéc yeát ma khoâng? Ñaùp: Ñaéc yeát ma nhöng ngöôøi taùc phaùp yeát ma phaïm Thaâu-lan- giaù vì laøm nhaân duyeân phaù Taêng; neáu chuùng taêng bieát thì chuùng taêng phaïm toäi. Neáu chöa laøm yeát ma Xuaát toäi maø Tyø-kheo phaïm toäi laïi neâu toäi cuûa caùc Tyø-kheo, noùi laø tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si thì Tyø-kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Ngöôøi naøy coù neân can ngaên khoâng? Ñaùp: Khoâng neân can. Laïi hoûi: Neáu can thì coù nhö phaùp khoâng? Ñaùp: Khoâng nhö phaùp. Neáu ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi roài, Tyø-kheo naøy neâu toäi cuûa caùc Tyø-kheo, noùi laø tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si thì Tyø-kheo naøy phaïm Thaâu-lan-giaù . Laïi hoûi: Ngöôøi naøy coù neân can ngaên khoâng? Ñaùp: neân can. Laïi hoûi: Neáu can thì coù nhö phaùp khoâng? Ñaùp: nhö phaùp. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, neáu caùc Tyø-kheo khoâng cöû toäi, khoâng khieán nhôù nghó maø Tyø-kheo phaïm toäi töï thaân laøm vieäc khoâng cuøng noùi chuyeän thì phaïm Ñoät-kieát-la, Tyø-kheo naøy coù neân khuyeân can khoâng? Ñaùp: Khoâng neân can. Laïi hoûi: Neáu can thì coù thaønh khuyeân can khoâng? Ñaùp: Khoâng thaønh. Laïi hoûi: Neáu caùc Tyø-kheo cöû toäi, khieán nhôù nghó, Tyø-kheo phaïm toäi töï thaân laøm vieäc khoâng cuøng noùi chuyeän thì phaïm Thaâu-lan-giaù, Tyø- kheo naøy coù neân khuyeân can khoâng? Ñaùp: neân can. Laïi hoûi: Neáu can thì coù thaønh khuyeân can khoâng? Ñaùp: Thaønh. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo phaïm toäi ôû döôùi ñaát, ngöôøi taùc phaùp yeát ma ôû treân cao thì coù ñöôïc yeát ma can ngaên khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc Laïi hoûi: Tyø-kheo phaïm toäi ôû treân cao, ngöôøi taùc phaùp yeát ma ôû döôùi ñaát thì coù ñöôïc yeát ma can ngaên khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc Laïi hoûi: Tyø-kheo phaïm toäi ôû trong giôùi, ngöôøi taùc phaùp yeát ma ôû ngoaøi giôùi thì coù ñöôïc yeát ma can ngaên khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 52                                          249

Laïi hoûi: Tyø-kheo phaïm toäi ôû ngoaøi giôùi, ngöôøi taùc phaùp yeát ma ôû trong giôùi thì coù ñöôïc yeát ma can ngaên khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu caû hai ñeàu ôû trong giôùi thì coù ñöôïc yeát ma can ngaên khoâng? Ñaùp: laø ñöôïc. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû trong boán truù xöù can ngaên, ñöôïc can ngaên maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu coù caây goã hay giöôøng choõng noái lieàn boán giôùi laïi, Tyø-kheo ngoài treân ñoù yeát ma can ngaên thì ñöôïc can ngaên caû boán nôi. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ôû moät nôi maø can ngaên ñuû boán nôi thì coù ñöôïc nhö phaùp khoâng? Ñaùp: Neáu coù caây goã hay giöôøng choõng noái lieàn boán giôùi laïi, Tyø- kheo ngoài treân ñoù yeát ma can ngaên ñuû boán nôi ñöôïc nhö phaùp. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp moät ngöôøi ôû moät nôi yeát ma can ngaên boán ngöôøi ôû boán nôi, moãi moãi ngöôøi ñeàu ñöôïc can ngaên maø laïi khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu coù caây goã hay giöôøng choõng noái lieàn boán giôùi laïi, Tyø- kheo ngoài treân ñoù moät luùc coù theå duøng moät yeát ma nhö phaùp can ngaên boán ngöôøi ôû boán nôi, khieán cho moãi moãi ngöôøi ñeàu ñöôïc can ngaên.

250                                                                    BOÄ LUAÄT 6

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 53

ÖU BA LY VAÁN PHAÙP (Tieáp Theo)

6. Hoûi Veà Hai Phaùp Baát Ñònh Hoûi: Neáu Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ) thaáy Tyø-kheo phaïm vieäc daâm, tuøy giôùi ñaõ phaù lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Neân cho Laïi hoûi: Neáu coù hai Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ), moät ngöôøi thaáy Tyø-kheo phaïm vieäc daâm, moät ngöôøi thaáy Tyø-kheo troäm caép, tuøy giôùi ñaõ phaù lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi hai Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Neân theo lôøi hai Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Neân cho Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ) thaáy Tyø-kheo khi ñi ñöôøng cuøng ngöôøi nöõ laøm vieäc daâm, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Khoâng neân cho, neân hoûi Öu-baø-di ñaùng tin naøy: “Luùc ñoù coøn coù Öu-baø-di ñaùng tin naøo cuøng thaáy hay khoâng?”, neáu ñaùp coù thì neân hoûi ngöôøi kia, neáu ngöôøi kia cuõng noùi gioáng nhö lôøi Öu-baø-di ñaùng tin thöù nhaát thì neân theo nhö lôøi hai Öu-baø-di naøy maø trò toäi vaø cho Tyø-kheo ñoù yeát ma Thaät toäi töôùng. Neáu ngöôøi thöù hai noùi khoâng gioáng nhö lôøi cuûa ngöôøi thöù nhaát, nhö noùi: “Toâi chæ thaáy ñöùng ngoài laøm vieäc daâm chöù khoâng thaáy ñi”, luùc ñoù caùc Tyø-kheo neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo ñoù roài nhö

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                        251

lôøi Tyø-kheo ñoù noùi maø trò toäi. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ) thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ Saùt-ñeá-lî laøm vieäc daâm, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Khoâng neân cho, neân hoûi Öu-baø-di ñaùng tin naøy: “Luùc ñoù coøn coù Öu-baø-di ñaùng tin naøo cuøng thaáy hay khoâng?”, neáu ñaùp coù thì neân hoûi ngöôøi kia, neáu ngöôøi kia cuõng noùi gioáng nhö lôøi Öu-baø-di ñaùng tin thöù nhaát thì neân theo nhö lôøi hai Öu-baø-di naøy maø trò toäi vaø cho Tyø-kheo ñoù yeát ma Thaät toäi töôùng. Neáu ngöôøi thöù hai noùi khoâng gioáng nhö lôøi cuûa ngöôøi thöù nhaát, nhö noùi: “Toâi chæ thaáy Tyø-kheo laøm vieäc daâm vôùi ngöôøi nöõ Baø-la-moân, ngöôøi nöõ Tyø xaù, Thuû-ñaø-la; chöù khoâng thaáy vôùi ngöôøi nöû Saùt-ñeá-lî”, luùc ñoù caùc Tyø-kheo neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo ñoù roài nhö lôøi Tyø-kheo ñoù noùi maø trò toäi. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ) thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ saéc da traéng laøm vieäc daâm, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Khoâng neân cho, neân hoûi Öu-baø-di ñaùng tin naøy: “Luùc ñoù coøn coù Öu-baø-di ñaùng tin naøo cuøng thaáy hay khoâng?”, neáu ñaùp coù thì neân hoûi ngöôøi kia, neáu ngöôøi kia cuõng noùi gioáng nhö lôøi Öu-baø-di ñaùng tin thöù nhaát thì neân theo nhö lôøi hai Öu-baø-di naøy maø trò toäi vaø cho Tyø-kheo ñoù yeát ma Thaät toäi töôùng. Neáu ngöôøi thöù hai noùi khoâng gioáng nhö lôøi cuûa ngöôøi thöù nhaát, nhö noùi: “Toâi chæ thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ saéc da ñen, saéc da vaøng laøm vieäc daâm, chöù khoâng thaáy cuøng ngöôøi nöõ saéc da traéng”, luùc ñoù caùc Tyø-kheo neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo ñoù roài nhö lôøi Tyø-kheo ñoù noùi maø trò toäi. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ) thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ cao lôùn laøm vieäc daâm, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Khoâng neân cho, neân hoûi Öu-baø-di ñaùng tin naøy: “Luùc ñoù coøn

252                                                                     BOÄ LUAÄT 6

coù Öu-baø-di ñaùng tin naøo cuøng thaáy hay khoâng?”, neáu ñaùp coù thì neân hoûi ngöôøi kia, neáu ngöôøi kia cuõng noùi gioáng nhö lôøi Öu-baø-di ñaùng tin thöù nhaát thì neân theo nhö lôøi hai Öu-baø-di naøy maø trò toäi vaø cho Tyø-kheo ñoù yeát ma Thaät toäi töôùng. Neáu ngöôøi thöù hai noùi khoâng gioáng nhö lôøi cuûa ngöôøi thöù nhaát, nhö noùi: “Toâi chæ thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ luøn thaáp, trung bình laøm vieäc daâm, chöù khoâng thaáy cuøng ngöôøi nöõ cao lôùn”, luùc ñoù caùc Tyø-kheo neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo ñoù roài nhö lôøi Tyø-kheo ñoù noùi maø trò toäi. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ) thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ haønh daâm nôi ñöôøng tieåu tieän, lieàn ñeán baïch caùc Tyø- kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø- kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Khoâng neân cho, neân hoûi Öu-baø-di ñaùng tin naøy: “Luùc ñoù coøn coù Öu-baø-di ñaùng tin naøo cuøng thaáy hay khoâng?”, neáu ñaùp coù thì neân hoûi ngöôøi kia, neáu ngöôøi kia cuõng noùi gioáng nhö lôøi Öu-baø-di ñaùng tin thöù nhaát thì neân theo nhö lôøi hai Öu-baø-di naøy maø trò toäi vaø cho Tyø-kheo ñoù yeát ma Thaät toäi töôùng. Neáu ngöôøi thöù hai noùi khoâng gioáng nhö lôøi cuûa ngöôøi thöù nhaát, nhö noùi: “Toâi chæ thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ haønh daâm nôi ñöôøng ñaïi tieän vaø trong mieäng, chöù khoâng thaáy cuøng haønh daâm nôi ñöôøng tieåu tieän”, luùc ñoù caùc Tyø-kheo neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo ñoù roài nhö lôøi Tyø-kheo ñoù noùi maø trò toäi. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ) thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ haønh daâm nôi mieäng, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Khoâng neân cho, neân hoûi Öu-baø-di ñaùng tin naøy: “Luùc ñoù coøn coù Öu-baø-di ñaùng tin naøo cuøng thaáy hay khoâng?”, neáu ñaùp coù thì neân hoûi ngöôøi kia, neáu ngöôøi kia cuõng noùi gioáng nhö lôøi Öu-baø-di ñaùng tin thöù nhaát thì neân theo nhö lôøi hai Öu-baø-di naøy maø trò toäi vaø cho Tyø-kheo ñoù yeát ma Thaät toäi töôùng. Neáu ngöôøi thöù hai noùi khoâng gioáng nhö lôøi cuûa ngöôøi thöù nhaát, nhö noùi: “Toâi chæ thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ haønh daâm nôi ñöôøng ñaïi tieåu tieän, chöù khoâng thaáy cuøng ngöôøi nöõ haønh daâm nôi mieäng”, luùc ñoù caùc Tyø-kheo neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo ñoù roài nhö lôøi Tyø-kheo ñoù noùi maø trò toäi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                          253

Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di ñaùng tin thaáy Tyø-kheo phi thôøi aên thaïch maät, cho laø aên thòt, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù khoâng? Ñaùp: Khoâng neân Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo naøy, neáu Tyø-kheo noùi laø toâi khoâng aên thòt, maø laø aên thaïch maät, thì neân nghe theo lôøi Tyø-kheo naøy noùi. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di ñaùng tin thaáy Tyø-kheo phi thôøi aên toâ, cho laø aên chaùo luùa maïch, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù khoâng? Ñaùp: Khoâng neân Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo naøy, neáu Tyø-kheo noùi laø toâi khoâng aên chaùo luùa maïch, maø laø aên toâ, thì neân nghe theo lôøi Tyø-kheo naøy noùi. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di ñaùng tin thaáy Tyø-kheo phi thôøi uoáng nöôùc thaïch maät, cho laø aên chaùo, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù khoâng? Ñaùp: Khoâng neân Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo naøy, neáu Tyø-kheo noùi laø toâi khoâng aên chaùo, maø laø uoáng nöôùc thaïch maät, thì neân nghe theo lôøi Tyø-kheo naøy noùi. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di ñaùng tin thaáy Tyø-kheo xuaát tinh ôû giöõa ñuøi vôùi ngöôøi nöõ, cho laø ñang haønh daâm duïc, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø- kheo ñoù khoâng? Ñaùp: Khoâng neân Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo naøy, neáu Tyø-kheo noùi laø toâi khoâng phaïm chaùnh daâm, maø laø xuaát tinh ôû giöõa ñuøi, thì neân nghe theo lôøi Tyø- kheo naøy noùi. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ ñi ñöôøng, coù hai Öu-baø-di ñaùng tin ñi phía sau, moät ngöôøi thaáy Tyø-kheo xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ, cho laø haønh daâm, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù khoâng? Ñaùp: Khoâng neân, neân hoûi laïi ngöôøi thöù hai, neáu noùi traùi ngöôïc nhau thì khoâng neân tin theo lôøi kia noùi Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng?

254                                                                  BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo naøy vaø nghe theo lôøi Tyø-kheo naøy töï thuù. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ) thaáy Tyø-kheo phaïm giôùi naøo trong boán phaåm giôùi sau, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Neân cho. Laïi hoûi: Neáu hai Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ), moät ngöôøi thaáy Tyø-kheo xuaát tinh, moät ngöôøi thaáy Tyø-kheo xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Neân cho. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ) thaáy Tyø-kheo khi ñi coá yù xuaát tinh, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Khoâng neân cho, neân hoûi Öu-baø-di ñaùng tin naøy: “Luùc ñoù coøn coù Öu-baø-di ñaùng tin naøo cuøng thaáy hay khoâng?”, neáu ñaùp coù thì neân hoûi ngöôøi kia, neáu ngöôøi kia cuõng noùi gioáng nhö lôøi Öu-baø-di ñaùng tin thöù nhaát thì neân theo nhö lôøi hai Öu-baø-di naøy maø trò toäi vaø cho Tyø-kheo ñoù yeát ma Thaät toäi töôùng. Neáu ngöôøi thöù hai noùi khoâng gioáng nhö lôøi cuûa ngöôøi thöù nhaát, nhö noùi: “Toâi chæ thaáy khi ñöùng ngoài xuaát tinh, chöù khoâng thaáy khi ñi”, luùc ñoù caùc Tyø-kheo neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo ñoù roài nhö lôøi Tyø-kheo ñoù noùi maø trò toäi. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ) thaáy Tyø-kheo xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ Saùt-ñeá-lî, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø- kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Khoâng neân cho, neân hoûi Öu-baø-di ñaùng tin naøy: “Luùc ñoù coøn coù Öu-baø-di ñaùng tin naøo cuøng thaáy hay khoâng?”, neáu ñaùp coù thì neân hoûi ngöôøi kia, neáu ngöôøi kia cuõng noùi gioáng nhö lôøi Öu-baø-di ñaùng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                         255

tin thöù nhaát thì neân theo nhö lôøi hai Öu-baø-di naøy maø trò toäi vaø cho Tyø- kheo ñoù yeát ma Thaät toäi töôùng. Neáu ngöôøi thöù hai noùi khoâng gioáng nhö lôøi cuûa ngöôøi thöù nhaát, nhö noùi: “Toâi chæ thaáy Tyø-kheo xuùc chaïm ngöôøi nöõ Baø-la-moân, Tyø xaù, Thuû-ñaø-la, chöù khoâng thaáy xuùc chaïm ngöôøi nöõ Saùt-ñeá-lî”, luùc ñoù caùc Tyø-kheo neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo ñoù roài nhö lôøi Tyø-kheo ñoù noùi maø trò toäi. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ) thaáy Tyø-kheo xuùc chaïm ngöôøi nöõ da traéng, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò. Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Khoâng neân cho, neân hoûi Öu-baø-di ñaùng tin naøy: “Luùc ñoù coøn coù Öu-baø-di ñaùng tin naøo cuøng thaáy hay khoâng?”, neáu ñaùp coù thì neân hoûi ngöôøi kia, neáu ngöôøi kia cuõng noùi gioáng nhö lôøi Öu-baø-di ñaùng tin thöù nhaát thì neân theo nhö lôøi hai Öu-baø-di naøy maø trò toäi vaø cho Tyø-kheo ñoù yeát ma Thaät toäi töôùng. Neáu ngöôøi thöù hai noùi khoâng gioáng nhö lôøi cuûa ngöôøi thöù nhaát, nhö noùi: “Toâi chæ thaáy Tyø-kheo xuùc chaïm ngöôøi nöõ da ñen, da vaøng; chöù khoâng thaáy xuùc chaïm ngöôøi nöõ da traéng”, luùc ñoù caùc Tyø-kheo neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo ñoù roài nhö lôøi Tyø-kheo ñoù noùi maø trò toäi. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di noùi lôøi ñaùng tin (tín ngöõ) thaáy Tyø-kheo xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ cao lôùn, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Khoâng neân cho, neân hoûi Öu-baø-di ñaùng tin naøy: “Luùc ñoù coøn coù Öu-baø-di ñaùng tin naøo cuøng thaáy hay khoâng?”, neáu ñaùp coù thì neân hoûi ngöôøi kia, neáu ngöôøi kia cuõng noùi gioáng nhö lôøi Öu-baø-di ñaùng tin thöù nhaát thì neân theo nhö lôøi hai Öu-baø-di naøy maø trò toäi vaø cho Tyø-kheo ñoù yeát ma Thaät toäi töôùng. Neáu ngöôøi thöù hai noùi khoâng gioáng nhö lôøi cuûa ngöôøi thöù nhaát, nhö noùi: “Toâi chæ thaáy Tyø-kheo xuùc chaïm ngöôøi nöõ luøn thaáp, trung bình; chöù khoâng thaáy xuùc chaïm ngöôøi nöõ cao lôùn”, luùc ñoù caùc Tyø-kheo neân gaïn hoûi laïi Tyø-kheo ñoù roài nhö lôøi Tyø-kheo ñoù noùi maø trò toäi. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ ñi treân ñöôøng, coù hai Öu-baø- di ñi phía sau, moät ngöôøi thaáy Tyø-kheo khi ñi xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ, lieàn ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo coù neân theo lôøi Öu-baø-di ñaùng tin naøy maø trò toäi Tyø-kheo ñoù hay khoâng?

256                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Khoâng neân tin theo lôøi ngöôøi naøy, neân hoûi laïi ngöôøi thöù hai, neáu noùi traùi ngöôïc nhau thì khoâng neân nghe theo Laïi hoûi: Coù neân cho yeát ma Thaät toäi töôùng khoâng? Ñaùp: Khoâng neân cho, neân gaïn hoûi Tyø-kheo roài theo lôøi Tyø-kheo ñoù töï noùi maø trò.

7. Hoûi Veà Ba Möôi Phaùp Xaû Ñoïa Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo coù nhieàu y phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà hoaëc bò chaùy, bò muïc naùt, hö hoaïi hoaëc bò truøng caén, thì neân xaû hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân xaû, Tyø-kheo naøy chæ neân nhö phaùp dieät toäi. Laïi hoûi: Neáu coù ñoaïn vaûi dö raùch thì neân xaû hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân xaû, chæ neân nhö phaùp dieät toäi. Laïi hoûi: Neáu y coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp; y nhö vaäy coù neân xaû hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân xaû. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ñöôïc y dö naêm ngaøy thì bò ñieân cuoàng, taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì neân tính soá möôøi ngaøy nhö theá naøo?, ñaùp laø tính töø ngaøy ñöôïc töï taâm (heát bònh) Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo chöùa y dö troïn ñôøi maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñöôïc y dö chöa ñuû möôøi ngaøy lieàn qua ñôøi. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo chöùa y dö quaù möôøi ngaøy moät ñeâm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo vaãn coøn hy voïng ñöôïc y, ngaøy thöù möôøi ñöôïc y maø khoâng ñem cho ngöôøi, khoâng taùc tònh vaø khoâng thoï trì, qua ñeán ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi saùng laø quaù möôøi ngaøy moät ñeâm. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo thoï y cuûa chuùng taêng maø lìa y nguû ñeâm thì neân xaû hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân xaû, chæ neân nhö phaùp dieät toäi. Laïi hoûi: Neáu y ôû trong giôùi, Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo naøy coù phaïm lìa y nguû ñeâm hay khoâng?, ñaùp laø phaïm lìa y nguû ñeâm. Laïi hoûi: Neáu y ôû döôùi ñaát, Tyø-kheo ôû treân cao ñeán saùng hoâm sau thì Tyø-kheo naøy coù phaïm lìa y nguû ñeâm hay khoâng? Ñaùp laø phaïm lìa y nguû ñeâm. Laïi hoûi: Neáu y ôû treân cao, Tyø-kheo ôû döôùi ñaát ñeán saùng hoâm sau

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                              257

thì Tyø-kheo naøy coù phaïm lìa y nguû ñeâm hay khoâng?, ñaùp laø phaïm lìa y nguû ñeâm. Laïi hoûi: Neáu chöa taùc phaùp yeát ma khoâng lìa y thì caùch gaàn xa khoaûng bao nhieâu thì goïi laø khoâng lìa y? Ñaùp: Töø töôøng vaùch, haøng raøo trôû laïi laø Tyø-kheo khoâng lìa ba y, döõ hoïc Sa-di (hoïc hoái Sa-di) khoâng lìa ba y; Tyø-kheo-ni khoâng lìa naêm y vaø döõ hoïc Sa-di-ni (hoïc hoái Sa-di-ni) khoâng lìa naêm y. Laïi hoûi: Ñöôïc moät thaùng ñeå caét may y, sao goïi laø ñöôïc moät thaùng ñeå caét may y cho ñeán moät thaùng ñöôïc chöùa? Ñaùp: Taùc tònh y Laïi hoûi: Löôïng y lôùn nhoû laø bao nhieâu? Ñaùp: Cho ñeán che ñöôïc ba phaàn thaân. Neáu y coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh thì goïi laø y baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp. Y nhö vaäy khoâng ñöôïc chöùa cho ñeán moät thaùng. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con giaët nhuoäm ñaäp y cuõ maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo töï coù giaët tröôùc moät ít roài nhôø giaët laïi, töï coù nhuoäm tröôùc moät ít roài nhôø nhuoäm laïi, töï coù ñaäp tröôùc moät ít roài nhôø ñaäp laïi. Neáu giaët khoâng goïi laø giaët thì baèng vôùi khoâng giaët, phaïm Ñoät-kieát- la; neáu nhuoäm khoâng goïi laø nhuoäm thì baèng vôùi khoâng nhuoäm, phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñaäp khoâng goïi laø ñaäp thì baèng vôùi khoâng ñaäp, phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu laàn löôït nhôø giaët, hoaëc sai söù, vieát thö, hieän töôùng hoaëc vì ngöôøi khaùc, hoaëc y cuûa chuùng taêng hoaëc y phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, hoaëc y taùc tònh thì ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo maëc y saïch vaøo nhaø baïch y maø laïi phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo maëc y saïch vaøo nhaø baïch y maø dính phaûi phaân boø hay buøn roài nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con giaët giuøm thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu y coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp, thì Tyø- kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con giaët y cuõ maø Tyø-kheo-ni laïi chuyeån caên thaønh Tyø-kheo thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con giaët y cuõ maø Tyø-kheo chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con

258                                                                       BOÄ LUAÄT 6

giaët nhuoäm ñaäp y cuõ maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc nhôø Tyø-kheo- ni khoâng phaûi baø con giaët nhuoäm ñaäp y cuõ maø laïi phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø Döõ hoïc Sa-di (töùc laø Sa-di hoïc hoái) Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñeán cö só, vôï cö só khoâng phaøi baø con xin y maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cö só laø baát naêng nam, vôï cö só laø baát naêng nöõ hoaëc cö só laø ngöôøi coù hai caên, vôï cö só laø ngöôøi coù hai ñöôøng hôïp moät; Tyø-kheo ñeán nhöõng ngöôøi naøy xin y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc ñeán cö só, vôï cö só khoâng phaûi baø con xin y maø laïi phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø döõ hoïc Sa-di (hoïc hoái Sa-di). Neáu y coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp; Tyø-kheo xin nhöõng y naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la, xin loâng mòn cuõng Ñoät-kieát-la, xin tô sôïi cuõng Ñoät-kieát-la. Neáu laø ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñeán cö só khoâng phaûi baø con xin, ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc chöa xong xin maø ñöôïc y cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc xong xin maø ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo ñeán cö só, vôï cö só khoâng phaûi baø con xin y maø chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo-ni ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo-ni ñeán cö só, vôï cö só khoâng phaûi baø con xin y maø chuyeån caên thaønh Tyø-kheo, Tyø-kheo ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñoái vôùi ngöôøi khoâng phaûi baø con maø khôûi töôûng laø baø con ñeå xin maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo vì lo lieäu giaù tieàn y, Tyø-kheo khôûi töôûng laø baø con ñeå xin, ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo-ni, Thöùc- xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni vì lo lieäu giaù tieàn y; Tyø-kheo khôûi töôûng laø baø con ñeå xin, ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu nhieàu cö só vì lo lieäu giaù tieàn y, Tyø-kheo khôûi töôûng laø baø con ñeå xin, ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu laø ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñeán cö só khoâng phaûi baø con ñeå xin, ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc chöa xong maø ñöôïc y cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc xong ñeán cö só

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                             259

khoâng phaûi baø con ñeå xin, ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu khôûi töôûng laø baø con ñeå xin, ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu giaù tieàn y thuoäc veà phi nhaân nhö trôøi roàng, Daï-xoa, Caøn-thaùt-baø, A-tu-la, Ca- laàu-la…; hoaëc thuoäc ngöôøi tröôùc ñaõ phaù giôùi, taëc truï, ngöôøi tröôùc nay voán laø baïch y, ngöôøi bò taãn, ngöôøi phaïm Baát coïng truï, ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi vaø caùc ngoaïi ñaïo khôûi töôûng laø baø con ñeå xin thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xin y hoaøi cho ñeán quaù saùu laàn maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu giaù tieàn y thuoäc veà ngöôøi maø gôûi ôû beân caùc phi nhaân nhö trôøi, roàng, Daï-xoa, Caøn-thaùt-baø, A-tu-la, Ca-laàu-la…, ñeán xin hoaøi cho ñeán quaù saùu laàn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu giaù tieàn y thuoäc veà phi nhaân nhö trôøi roàng, Daï-xoa… maø gôûi ôû beân ngöôøi, ñeán xin hoaøi cho ñeán quaù saùu laàn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu giaù tieàn y thuoäc ngoaïi ñaïo maø gôûi ôû beân ngöôøi, ñeán xin hoaøi quaù saùu laàn cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng Kieàu thi da laøm phu cuï môùi maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Kieàu thi da muïc hoaëc laø Kieáp boái, hoaëc laø Baùt thaïch loä moä, hoaëc laø Ñoät ñoät loä, hoaëc chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp, thì phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu phu cuï laøm giaûm bôùt kích löôïng thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laøm baèng löôïng y cuûa Phaät thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng loâng deâ thuaàn ñen laøm phu cuï môùi maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu loâng deâ muïc hoaëc chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp, thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu phu cuï laøm giaûm bôùt kích löôïng thì phaïm Ñoät- kieát-la; neáu laøm baèng löôïng y cuûa Phaät thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng hai phaàn loâng deâ thuaàn ñen, ba phaàn loâng deâ traéng vaø boán phaàn loâng deâ xaáu ñeå laøm phu cuï môùi maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp thì phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu phu cuï laøm giaûm bôùt kích löôïng thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laøm baèng löôïng y cuûa Phaät thì phaïm Ñoät-kieát-la.

260                                                                         BOÄ LUAÄT 6

Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo trong saùu naêm xaû phu cuï cuõ hoaëc khoâng xaû maø laøm phu cuï môùi, laïi khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu coù ngöôøi laøm tröôùc nhöng chöa thaønh, Tyø-kheo laøm tieáp cho thaønh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laøm chöa xong lieàn phaûn giôùi hoaøn tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo mang loâng deâ ñen ñi quaù ba do tuaàn maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu mang bay qua thì khoâng phaïm, hoaëc cho hoùa nhaân mang qua thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu Tyø-kheo bieát laø hoùa nhaân thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con giaët nhuoäm vaø ñaäp loâng deâ maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo töï coù giaët tröôùc moät ít roài nhôø giaët laïi, töï coù nhuoäm tröôùc moät ít roài nhôø nhuoäm laïi, töï coù ñaäp tröôùc moät ít roài nhôø ñaäp laïi. Neáu giaët khoâng goïi laø giaët thì baèng vôùi khoâng giaët, phaïm Ñoät-kieát- la; neáu nhuoäm khoâng goïi laø nhuoäm thì baèng vôùi khoâng nhuoäm, phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñaäp khoâng goïi laø ñaäp thì baèng vôùi khoâng ñaäp, phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu laàn löôït nhôø giaët, hoaëc sai söù, vieát thö, hieän töôùng hoaëc vì ngöôøi khaùc, hoaëc laø loâng deâ cuûa chuùng taêng hoaëc laø loâng deâ phaïm Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà, hoaëc laø loâng deâ ñaõ taùc tònh thì ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï tay laáy tieàn maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laáy tôï tieàn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï tay laáy tieàn mua baùn ñuû thöù maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laáy tôï tieàn mua baùn thì phaïm Ñoät-kieát-la; cuøng caùc phi nhaân nhö trôøi roàng, Daï-xoa… mua baùn thì phaïm Ñoät-kieát-la; cuøng ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi hoaëc baø con mua baùn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu laø ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc mua baùn vaø ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc chöa xong maø ñöôïc cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; khi thoï giôùi cuï tuùc xong maø ñöôïc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà; neáu ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc mua baùn vaø ñöôïc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, taát caû tröôøng hôïp mua baùn khaùc cuõng nhö vaäy.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                         261

Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo chöùa baùt dö troïn ñôøi maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñöôïc baùt dö chöa ñuû möôøi ngaøy lieàn qua ñôøi. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ñöôïc baùt dö naêm ngaøy thì bò ñieân cuoàng, taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì neân tính soá möôøi ngaøy nhö theá naøo? Ñaùp laø tính töø ngaøy ñöôïc töï taâm (heát bònh). Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo chöùa laâu baùt dö maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi khaùc mang baùt ñeán cho, nhöng ñaõ raát laâu môùi ñeán ñöôïc. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo chöùa baùt dö quaù moät ñeâm maø phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ngay ngaøy ñöôïc baùt dö lieàn chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni chöùa baùt dö möôøi ñeâm maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni ngay ngaøy ñöôïc baùt dö lieàn chuyeån caên thaønh Tyø-kheo. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo coù nhieàu baùt phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, taát caû baùt naøy neân ôû trong Taêng haønh baùt phaûi khoâng? Ñaùp: Khoâng neân, chæ moät baùt ôû trong Taêng haønh baùt maø thoâi, nhöõng baùt coøn laïi tuøy yù cho ngöôøi quen bieát. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coù baùt chöa tôùi naêm laèn raêng nöùt, caàu xin baùt môùi maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu xin baùt môùi laø baùt saønh, baùt saét traéng hoaëc sai söù, vieát thö, hieän töôùng, hoaëc xin baùt cho ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu theo ngoaïi ñaïo xin baùt cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu baùt chöa tôùi naêm laèn raêng nöùt maø duøng vaät cuûa mình ñeå mua ñoåi baùt khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo xin tô mòn, loâng mòn thì phaïm toäi gì?, ñaùp laø Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xin tô roài baûo thôï deät khoâng phaûi baø con deät thaønh y maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu y coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp, thì phaïm Ñoät-kieát- la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nôi ngöôøi khoâng phaûi baø con khôûi

262                                                                       BOÄ LUAÄT 6

töôûng laø ñoàng yù maø khuyeân huøn tieàn mua y, laïi khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cö só laø baát naêng nam hoaëc ngöôøi coù hai caên vaø vôï cö só laø baát naêng nöõ hoaëc laø ngöôøi coù hai ñöôøng hôïp moät, khôûi töôûng laø ñoàng yù maø khuyeân huøn tieàn mua y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cho Tyø-kheo khaùc y roài, sau vì töùc giaän ñoaït laáy laïi maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo thoï phaùp ñem y cho Tyø-kheo khoâng thoï phaùp hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp ñem y cho Tyø-kheo thoï phaùp, sau ñoù vì töùc giaän ñoaït laáy laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu y coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp, ñoaït laáy laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñem y cho ngöôøi tröôùc ñaõ phaù giôùi hoaëc taëc truï hoaëc ngöôùn tröôùc nay voán laø baïch y, sau töùc giaän ñoaït laáy laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu y naøy laøm giaûm bôùt kích löôïng, töùc giaän ñoaït laáy laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laøm baèng löôïng y cuûa Phaät, töùc giaän ñoaït laáy laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ñem y cho Tyø-kheo maø Tyø-kheo naøy chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni, ñoaït laáy y laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ñem y cho Tyø-kheo roài chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo-ni naøy ñoaït laáy y laïi töø Tyø-kheo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Thoï y Ca-hi-na xong, nhaèm vaøo thaùng thuaàn thì ngöôøi thoï y Ca-hi-na neân laøm gì? Ñaùp: Neân theo soá an cö. Laïi hoûi: Thoï y Ca-hi-na coù neân nhö boá taùt maø laøm yeát ma khoâng? Ñaùp laø neân laøm. Laïi hoûi: Thoï y Ca-hi-na xong coù neân laøm yeát ma xaû khoâng? Ñaùp laø neân laøm. Laïi hoûi: Khi naøo thoï y Ca-hi-na? Ñaùp: Vaøo cuoái thaùng cuûa thaùng cuoái haï. Laïi hoûi: Khi naøo neân xaû? Ñaùp: Töø cuoái thaùng cuûa thaùng cuoái haï cho ñeán heát boán thaùng ñoâng neân xaû. Laïi hoûi: Y caáp thí coù ñöôïc laøm thôøi y hay khoâng? Ñaùp: Ñöôïc, neáu y coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp, thì khoâng neân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                          263

ñình laïi ñeå laøm thôøi y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo trong ba y lìa moät y nguû ñeâm maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu haäu an cö chöa ñuû (ba thaùng haäu an cö) hoaëc Tyø- kheo A-lan-nhaõ, trong ba y neáu ñeå laïi moät y trong phoøng thuoäc noäi giôùi, coù chuùt nhaân duyeân ra ngoaøi giôùi noùi raèng seõ trôû veà ñaây nguû; nhöng laïi coù nhaân duyeân khaùc khoâng theå trôû veà kòp, neân nguû laïi ñeâm ôû ngoaøi giôùi cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: qua heát muøa xuaân moät thaùng, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xin aùo taém möa chöùa quaù nöõa thaùng maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu y coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp, thì phaïm Ñoät-kieát- la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xin y hoaëc vaät töø meï maø phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu meï laøm y hoaëc vaät cuùng cho chuùng Taêng, Tyø-kheo hoài chuyeån ñem veà cho mình thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu laáy vaät naøy töø ngoaøi giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu hai, ba, boán laàn laáy vôùi taâm troäm caép thì theo nhö phaùp maø keát phaïm. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo phi thôøi thoï mía, phi thôøi eùp, phi thôøi löôït, phi thôøi thoï thì phi thôøi ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo trong thôøi thoï mía, phi thôøi eùp, phi thôøi löôït, phi thôøi thoï thì phi thôøi ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo trong thôøi thoï mía, trong thôøi eùp, phi thôøi löôït, phi thôøi thoï thì phi thôøi ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo trong thôøi thoï mía, trong thôøi eùp, trong thôøi löôït, phi thôøi thoï thì phi thôøi ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo trong thôøi thoï mía, trong thôøi eùp, trong thôøi löôït, trong thôøi thoï thì phi thôøi ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Ñöôïc, neáu taát caû thôøi ñeàu tònh thì ñöôïc duøng. Laïc vaø hoà ma cuõng nhö vaäy. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo phi thôøi thoï thòt, phi thôøi naáu, phi thôøi eùp,

264                                                                      BOÄ LUAÄT 6

phi thôøi löôït, phi thôøi thoï thì phi thôøi ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu taát caû thôøi ñeàu tònh thì ñöôïc duøng. Laïi hoûi: Ngay ngaøy thoï thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc, ñeå hoøa hôïp cuøng moät choã thì coù ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Vì hieäu löïc cuûa thôøi döôïc laø chæ ñöôïc duøng trong thôøi, phi thôøi khoâng ñöôïc duøng. Laïi hoûi: Ngay ngaøy thoï thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc, ñeå hoøa hôïp cuøng moät choã thì coù ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Vì hieäu löïc cuûa thôøi phaàn döôïc laø chæ ñöôïc duøng trong thôøi phaàn, qua thôøi phaàn thì khoâng ñöôïc duøng. Laïi hoûi: Ngay ngaøy thoï thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc, ñeå hoøa hôïp cuøng moät choã thì coù ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Vì hieäu löïc cuûa thaát nhaät döôïc laø chæ ñöôïc duøng trong voøng baûy ngaøy, qua baûy ngaøy thì khoâng ñöôïc duøng. Taän hình döôïc thì troïn ñôøi ñöôïc tuøy yù duøng. Laïi hoûi: Hoâm qua thoï thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc, ñeå hoøa hôïp cuøng moät choã coù ñöôïc laáy duøng khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Hoâm qua thoï thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc, ñeå hoøa hôïp cuøng moät choã coù ñöôïc laáy duøng khoâng? Ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Hoâm qua thoï thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc, ñeå hoøa hôïp cuøng moät choã coù ñöôïc laáy duøng khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc ñeå caùch ñeâm coù ñöôïc laáy duøng khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo töï laáy tröôùc roài môùi thoï töø tònh nhaân thì coù ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Boán loaïi döôïc treân töø tay thoï, mieäng thoï, Tyø-kheo khoâng bònh coù ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu laø Tyø-kheo bònh thì ñöôïc duøng.

8. Hoûi Veà Vieäc Trong Ba-Daät-Ñeà
Hoûi: Neáu Tyø-kheo maëc hình phuïc cuûa Phaïm chí ñi treân ñöôøng thì phaïm toäi gì?
Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù.
Laïi hoûi: Neáu maëc hình phuïc cuûa ñaïi Taàn, An töùc baïc, ñaïi hình

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                          265

phuïc cuûa Khö lôïi ba la thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Ñoät-kieát-la, maëc nhöõng hình phuïc nhö theá ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo coù thaáy ngöôøi caàm duø di khoâng, Tyø-kheo ñaùp laø khoâng thaáy, vì duyeân nhìn nôi chaân neân noùi khoâng thaáy, thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Ñoät-kieát-la, cho ñeán caàm quaït, ñi giaøy da, ñeo xuyeán ngoïc, ñeo anh laïc, ñi xe, ñi kieäu… cuõng ñeàu nhö vaäy. Laïi hoûi: Coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo: “Thaày laø ai”, ñaùp laø Tyø-kheo-ni thì coù phaûn giôùi khoâng? Ñaùp; khoâng coù phaûn giôùi nhöng phaïm Ba-daät-ñeà coá yù voïng ngöõ. Neáu noùi toâi laø Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di, baïch y, ngoaïi ñaïo… cho ñeán noùi laø trôøi, roàng, Daï-xoa… cuõng khoâng phaûn giôùi, nhöng phaïm Ba-daät-ñeà . Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo duøng thieân nhaõn thaáy, duøng thieân nhó nghe bieát toäi cuûa tyø-kheo khaùc, khoâng xin pheùp cöû toäi maø lieàn noùi toäi ra thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Ñoät-kieát-la Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ôû tröôùc chuùng taêng phaù giôùi thì coù neân cöû toäi khoâng? Ñaùp: Tuøy cöû toäi ñöôïc thì cöû. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cheâ bai chæ trích Tyø-kheo khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc cheâ bai chæ trích Tyø-kheo khaùc maø laïi phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø Döõ hoïc Sa-di (töùc laø Sa-di hoïc hoái). Neáu vieát thö, sai söù hay hieän töôùng hay laàn löôït cheâ bai chæ trích thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo cheâ bai chæ trích Tyø-kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà; cheâ bai chæ trích Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo-ni cheâ bai chæ trích Tyø-kheo-ni thì phaïm Ba-daät-ñeà; cheâ bai chæ trích Tyø-kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni thì phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu Thöùc-xoa-ma-na cheâ bai chæ trích Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Sa-di cheâ bai chæ trích Sa-di, Sa-di-ni, Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Sa-di-ni cheâ bai chæ trích Sa-di-ni, Tyø-kheo, Tyø- kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la.

266                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Laïi nöõa, neáu Tyø-kheo noùi löôõi hai chieàu gieøm phA-tyø-kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà; noùi löôõi hai chieàu gieøm phA-tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa- ma-na, Sa-di, Sa-di-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo-ni noùi löôõi hai chieàu gieøm phA-tyø-kheo-ni thì phaïm Ba-daät-ñeà; noùi löôõi hai chieàu gieøm phA-tyø-kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni thì phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu Thöùc-xoa-ma-na noùi löôõi hai chieàu gieøm pha Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Sa-di noùi löôõi hai chieàu gieøm pha Sa-di, Sa-di-ni, Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc- xoa-ma-na ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Sa-di-ni noùi löôõi hai chieàu gieøm pha Sa-di-ni, Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ôû trong giôùi noùi hai löôõi gieøm phA-tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi noùi hai löôõi gieøm phA-tyø-kheo ôû trong giôùi, hoaëc ôû döôùi ñaát noùi hai löôõi gieøm phA- tyø-kheo ôû treân, hoaëc ôû treân noùi hai löôõi gieøm phA-tyø-kheo ôû döôùi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ôû trong giôùi hoaëc ñöùng, ngoài, naèm noùi hai löôõi gieøm phA-tyø-kheo ôû trong giôùi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu vieát thö, sai söù hay hieän töôùng hay laàn löôït noùi hai löôõi gieøm pha thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Neáu söï vieäc ñaõ ñöôïc nhö phaùp dieät traùnh roài, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo phaùt khôûi trôû laïi maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vieäc cuûa tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni, hoaëc vieäc cuûa tyø- kheo vaø Thöùc-xoa-ma-na, hoaëc vieäc cuûa tyø-kheo vaø Sa-di, hoaëc vieäc cuûa tyø-kheo vaø Sa-di-ni ñaõ ñöôïc nhö phaùp dieät traùnh roài, Tyø-kheo phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp vieäc ñaõ nhö phaùp dieät traùnh roài, Tyø-kheo phaùt khôûi trôû laïi maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp vieäc ñaõ nhö phaùp dieät traùnh roài, ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc phaùt khôûi trôû laïi maø phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø Döõ hoïc Sa-di (töùc laø Sa-di hoïc hoái). Neáu vieát thö, sai söù hay hieän töôùng hay laàn löôït phaùt khôûi trôû laïi söï vieäc ñaõ nhö phaùp dieät traùnh roài, thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, Tyø-kheo ôû tröôùc tònh nhaân baát naêng nam noùi phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Sao goïi laø tònh nhaân baát naêng nam? Ñaùp: Ñoù laø ngöôøi baát ñoäng, neáu ôû tröôùc tònh nhaân voâ tri hay ñang nguû, noùi phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                          267

vieát thö, sai söù hay hieän töôùng hay laàn löôït noùi phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ngöôøi nöõ tònh, ngöôøi nam baát tònh hoaëc ngöôøi nam tònh, ngöôøi nöõ baát tònh, hoaëc caû hai ñeàu baát tònh; neáu khoâng coù ngöôøi laøm tònh (tònh nhaân)maø Tyø-kheo noùi phaùp cho ngöôøi nöõ nghe quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coù baát naêng nam-laøm tònh, Tyø-kheo noùi phaùp cho ngöôøi nöõ nghe quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coù baát naêng nöõ laøm tònh, Tyø-kheo noùi phaùp cho ngöôøi nöõ nghe quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng coù ngöôøi laøm tònh (tònh nhaân)maø Tyø-kheo noùi phaùp cho ngöôøi nöõ coù hai caên, hoaëc coù hai ñöôøng hôïp moät, nghe quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ñoät- kieát-la. Tyø-kheo ôû tröôùc tònh nhaân caâm hoaëc ñieác hoaëc caâm ngoïng; hoaëc laø trôøi, roàng, Daï-xoa… noùi phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo daïy cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc taùn tuïng maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu daïy cho trôøi roàng, Daï-xoa… caùc phi nhaân taùn tuïng thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu daïy cho ngöôøi noùi caø laêm thì phaïm Ñoät-kieát-la; ôû choã moät mình tuïng thì phaïm Ñoät-kieát-la. moät mình töôûng khoâng phaûi laø moät mình, khoâng phaûi moät mình töôûng laø moät mình, hoaëc duøng ngoân ngöõ ôû trong nöôùc daïy cho ngöôøi ôû nôi bieân ñòa taùn tuïng maø ngöôøi ôû bieân ñòa khoâng hieåu ñöôïc; hoaëc duøng ngoân ngöõ cuûa ngöôøi ôû bieân ñòa daïy cho ngöôøi ôû trong nöôùc taùn tuïng maø ngöôøi ôû trong nöôùc khoâng hieåu ñöôïc; hoaëc daïy cho ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác; hoaëc vieát thö, sai söù, hieän töôùng, hoaëc daïy cho ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi taùn tuïng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc daïy cho ngöôøi chöa thoï cuï tuùc taùn tuïng maø phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø döõ hoïc Sa-di (Sa-di hoïc hoái), neáu Sa-di hoïc hoái daïy cho ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác taùn tuïng thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc daïy cho Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni taùn tuïng thì phaïm Ñoät- kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû tröôùc ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc noùi ñöôïc phaùp hôn ngöôøi, noùi laø toâi bieát nhö vaäy, thaáy nhö vaäy, maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ôû tröôùc trôøi, roàng, Daï-xoa… caùc phi nhaân noùi ñöôïc phaùp hôn ngöôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ôû choã moät mình noùi thaät ñöôïc phaùp hôn ngöôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la. moät mình töôûng khoâng phaûi laø moät mình, khoâng phaûi moät mình töôûng laø moät mình, hoaëc duøng ngoân ngöõ ôû

268                                                                       BOÄ LUAÄT 6

trong nöôùc noùi cho ngöôøi ôû nôi bieân ñòa maø ngöôøi ôû bieân ñòa khoâng hieåu ñöôïc; hoaëc duøng ngoân ngöõ cuûa ngöôøi ôû bieân ñòa noùi cho ngöôøi ôû trong nöôùc maø ngöôøi ôû trong nöôùc khoâng hieåu ñöôïc; hoaëc ôû tröôùc ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác; hoaëc vieát thö, sai söù, hieän töôùng, hoaëc ôû tröôùc ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, noùi thaät ñöôïc phaùp hôn ngöôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñem toäi thoâ cuûa tyø-kheo khaùc noùi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nghe maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ñem toäi thoâ cuûa tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma- na, Sa-di, Sa-di-ni, noùi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñem toäi thoâ cuûa tyø-kheo noùi cho caùc phi nhaân nhö trôøi, roàng, Daï-xoa… nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc ñem toäi thoâ cuûa tyø-kheo noùi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc maø phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø döõ hoïc Sa-di (Sa-di hoïc hoái). Neáu ôû trong giôùi noùi cho ngöôøi ôû ngoaøi giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc ôû ngoaøi giôùi noùi cho ngöôøi ôû trong giôùi, hoaëc ôû döôùi ñaát noùi cho ngöôøi ôû treân, hoaëc ôû treân noùi cho ngöôøi ôû döôùi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ôû trong giôùi hoaëc ñöùng, ngoài, naèm noùi cho ngöôøi ôû trong giôùi thì phaïm Ba-daät-ñeà . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo tröôùc ñaõ ñoàng taâm cho, sau laïi noùi raèng: “Caùc thaày tuøy ngöôøi quen bieát, hoài chuyeån vaät Taêng ñem cho”, maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vaät thí naøy thuoäc Tyø-kheo-ni taêng, maø noùi lôøi naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu vieát thö, sai söù hay hieän töôùng hay laàn löôït noùi lôøi naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khi nghe thuyeát giôùi noùi raèng: “Caàn gì noùi nhöõng giôùi vuïn vaët naøy, khieán cho caùc Tyø-kheo sanh taâm nghi hoái, phieàn naõo öu saàu khoâng vui roài phaûn giôùi”, noùi lôøi khinh cheâ giôùi nhö vaäy maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ôû choã moät mình khinh cheâ giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. moät mình töôûng khoâng phaûi laø moät mình, khoâng phaûi moät mình töôûng laø moät mình, hoaëc duøng ngoân ngöõ ôû trong nöôùc ôû tröôùc ngöôøi ôû nôi bieân ñòa khinh cheâ giôùi maø ngöôøi ôû bieân ñòa khoâng hieåu ñöôïc; hoaëc duøng ngoân ngöõ cuûa ngöôøi ôû bieân ñòa ôû tröôùc ngöôøi ôû trong nöôùc khinh cheâ giôùi maø ngöôøi ôû trong nöôùc khoâng hieåu ñöôïc; hoaëc ôû ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác; hoaëc vieát thö, sai söù, hieän töôùng, hoaëc ôû ngöôøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                           269

ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi khinh cheâ giôùi thì phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu vieát thö, sai söù hay hieän töôùng hay laàn löôït khinh cheâ giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo laáy ñaát phuû leân rau coû töôi laøm cho coû cheát thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Ba-daät-ñeà, neáu aên quaû nuoát hoät thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi khaùc raèng: “Haõy lay caây cho ruïng traùi xuoáng”, thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Ba-daät-ñeà Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi khaùc raèng: “Haõy lay caây cho ruïng traùi xuoáng”, maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vieát thö, sai söù hay hieän töôùng hay laàn löôït noùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu haùi naám treân ñaát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc noùi vôùi ngöôøi khaùc raèng: “Haõy lay caây cho ruïng traùi xuoáng”, maø phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø döõ hoïc Sa-di (Sa-di hoïc hoái) Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm cheát coû caây maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu hieän töôùng thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu khi bay qua laøm chuùng cheát thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Haõy chaët phaù caây naøy”, thì phaïm toäi gì?, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ñem boû haït gioáng trong nöôùc soâi hay döôùi aùnh maët trôøi hay trong löûa thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Ñoät-kieát-la Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm cheát coû caây maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc laøm cheát coû caây maø phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø döõ hoïc Sa-di (Sa-di hoïc hoái), neáu vôùt laáy beøo noåi treân maët nöôùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töùc giaän khinh traùch maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu töùc giaän khinh traùch caùc phi nhaân nhö trôøi, roàng, Daï- xoa… thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø

270                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ôû choã moät mình töùc giaän khinh traùch thì phaïm Ñoät-kieát-la. moät mình töôûng khoâng phaûi laø moät mình, khoâng phaûi moät mình töôûng laø moät mình, hoaëc duøng ngoân ngöõ ôû trong nöôùc khinh traùch ngöôøi ôû nôi bieân ñòa maø ngöôøi ôû bieân ñòa khoâng hieåu ñöôïc; hoaëc duøng ngoân ngöõ cuûa ngöôøi ôû bieân ñòa khinh traùch ngöôøi ôû trong nöôùc maø ngöôøi ôû trong nöôùc khoâng hieåu ñöôïc; hoaëc khinh traùch ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác; hoaëc vieát thö, sai söù, hieän töôùng, hoaëc khinh traùch ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc töùc giaän khinh traùch ngöôøi taùnh thieän thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng theo lôøi hoûi maø ñaùp, laøm xuùc naõo ngöôøi khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu khoâng theo lôøi hoûi maø ñaùp, laøm xuùc naõo ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tröø tröôøng hôïp trong duyeân khôûi cuûa giôùi, nhöõng tröôøng hôïp khaùc khoâng theo lôøi hoûi maø ñaùp, laøm xuùc naõo ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ôû choã moät mình, moät mình töôûng khoâng phaûi laø moät mình, khoâng phaûi moät mình töôûng laø moät mình, hoaëc duøng ngoân ngöõ ôû trong nöôùc khoâng theo lôøi hoûi maø ñaùp, laøm xuùc naõo ngöôøi ôû nôi bieân ñòa, maø ngöôøi ôû bieân ñòa khoâng hieåu ñöôïc; hoaëc duøng ngoân ngöõ cuûa ngöôøi ôû bieân ñòa khoâng theo lôøi hoûi maø ñaùp, laøm xuùc naõo ngöôøi ôû trong nöôùc, maø ngöôøi ôû trong nöôùc khoâng hieåu ñöôïc; hoaëc vieát thö, sai söù, hieän töôùng, hoaëc laøm xuùc naõo ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, hoaëc caùc phi nhaân nhö trôøi, roàng…; hoaëc laøm xuùc naõo ngöôøi maø tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy ngoïa cuï cuûa taêng hôïac giöôøng daây coù loã beä to, hoaëc loã beä nhoû hoaëc meàn neäm, ôû treân ñaát troáng töï traûi hay baûo ngöôøi traûi ñeå ngoài naèm; khi ñi khoâng töï caát, khoâng baûo ngöôøi caát maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngoïa cuï naøy coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp; hoaëc giöôøng daây naøy coù chaân giöôøng cao quaù taùm ngoùn tay cuûa Phaät, traûi ôû ñaát troáng; khi ñi khoâng töï caát, khoâng baûo ngöôøi caát thì phaïm Ñoät-kieát- la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy ngoïa cuï trong phoøng Tyø-kheo töï traûi hay baûo ngöôøi traûi ñeå ngoài naèm; khi ñi khoâng töï caát, khoâng baûo ngöôøi caát maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng?

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                           271

Ñaùp: Coù, neáu phoøng naøy cuûa caùc phi nhaân nhö trôøi, roàng…; hoaëc cuûa ngöôøi maø tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y; hoaëc cuûa tyø-kheo-ni; hoaëc cuûa ngoaïi ñaïo xuaát gia. Tyø-kheo laáy ngoïa cuï trong phoøng töï traûi hay baûo ngöôøi traûi ñeå ngoài naèm; khi ñi khoâng töï caát, khoâng baûo ngöôøi caát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo vì töùc giaän khoâng vui ôû trong phoøng Taêng, töï keùo loâi ra hay baûo ngöôøi khaùc keùo loâi ra vaø noùi: “Haõy ñi ra”, vì nhaân duyeân naøy chöù khoâng vì duyeân gì khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi bò keùo loâi ra laø caùc phi nhaân nhö trôøi, roàng…; hoaëc laø Tyø-kheo xaáu aùc; hoaëc laø ngoaïi ñaïo xuaát gia thì phaïm Ñoät-kieát- la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo bieát Tyø-kheo khaùc ñaõ traûi ngoïa cuï tröôùc ôû trong phoøng Taêng, mình ñeán sau laïi göôïng giaønh traûi, nghó raèng: “Neáu ngöôøi kia khoâng vui seõ töï boû ñi”, vì nhaân duyeân naøy chöù khoâng vì duyeân gì khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu phoøng naøy cuûa caùc phi nhaân nhö trôøi, roàng…; hoaëc cuûa ngöôøi maø tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y; hoaëc cuûa tyø-kheo-ni; hoaëc cuûa ngoaïi ñaïo xuaát gia. Tyø-kheo ôû trong ñoù göôïng giaønh traûi ngoïa cuï thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo lôïp nhaø quaù hai, ba lôùp maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu duøng vaùn lôïp, hoaëc duøng coû Öu thi la, loâng caùnh chim lôïp thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Taêng khoâng sai, Tyø-kheo lieàn ñi giaùo giôùi Tyø-kheo-ni maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y, hoaëc ngöôøi phaïm Baát coïng truï, hoaëc ngöôøi phaïm ñuû loaïi Baát coïng truï. Taêng khoâng sai, lieàn ñi giaùo giôùi Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ñöôïc Taêng sai, Tyø-kheo ñi giaùo giôùi Tyø- kheo-ni cho ñeán maët trôøi laën maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni naøy laø ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y, hoaëc ngöôøi phaïm Baát coïng truï thì chæ phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày vì nhaân duyeân cuùng döôøng taøi lôïi neân ñi giaùo giôùi Tyø-kheo-ni”, maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng?

272                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Coù, neáu laø Tyø-kheo thoï phaùp noùi vôùi Tyø-kheo khoâng thoï phaùp, hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp noùi vôùi Tyø-kheo thoï phaùp thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñi cuøng ñöôøng vôùi Tyø-kheo-ni cho ñeán moät tuï laïc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni naøy laø ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y, hoaëc laø baát naêng nöõ, hoaëc laø ngöôøi bò taãn, ngöôøi phaïm Baát coïng truï, cuøng ñi vôùi ngöôøi nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo heïn vôùi Tyø-kheo-ni ñi cuøng thuyeàn xuoâi doøng hay ngöôïc doøng maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, tröôøng hôïp gioáng nhö treân. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñem y cho Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo thoï phaùp ñem y cho Tyø-kheo-ni khoâng thoï phaùp, hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp ñem y cho Tyø-kheo-ni thoï phaùp, Hoaëc ñem y cho ngöôøi maø tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y, hoaëc ngöôøi phaïm Baát coïng truï, ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo moät mình ngoài ôû choã khuaát vôùi Tyø-kheo-ni maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y, hoaëc ngöôøi bò taãn, ngöôøi phaïm Baát coïng truï, ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi. Ngoài ôû choã khuaát vôùi ngöôøi nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo moät mình ngoài ôû choã ñaát troáng vôùi ngöôøi nöõ maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi nöõ naøy laø phi nhaân nhö trôøi, roàng…, hoaëc laø baát naêng nöõ … thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo bieát do nhaân duyeân Tyø-kheo-ni khen ngôïi maø ñöôïc thöùc aên, laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni laø ngöôøi maø tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y, hoaëc laø ngöôøi bò taãn, ngöôøi phaïm Baát coïng truï; hoaëc Neáu vieát thö, sai söù hay hieän töôùng hay laàn löôït khen ngôïi ñeå Tyø-kheo ñöôïc thöùc aên, Tyø-kheo neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo thoï phaùp bieát do nhaân duyeân Tyø-kheo-ni khoâng thoï phaùp, hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp bieát do nhaân duyeân Tyø-kheo-ni thoï phaùp khen ngôïi maø ñöôïc thöùc aên, Tyø-kheo aên thì phaïm Ñoät-kieát-la.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                          273

Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thöôøng thöôøng aên maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñaøn vieät thænh ngaøy mai thoï thöïc, khi Tyø-kheo ñeán, ñaøn vieät noùi haõy chôø moät chuùt ñôïi thöùc aên ñeán; hoaëc thöôøng ñöôïc thænh tuøy yù aên. Tröø naêm loaïi thöùc aên, thænh cho thöùc aên khaùc laø tònh hay baát tònh hay tinh baát tònh laãn loän thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng bònh ôû trong nhaø phöôùc ñöùc, aên quaù moät böõa aên maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu nhaø phöôùc ñöùc naøy thuoäc cuûa phi nhaân nhö trôøi, roàng…; hoaëc cuûa tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni; hoaëc cuûa baø con quen bieát; hoaëc Tyø-kheo töï laøm nhaø phöôùc ñöùc thì ôû trong ñoù aên quaù moät böõa aên khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñöôïc nhaø khaùc thænh tuøy yù cho thöùc aên, thoï laáy quaù hai, ba baùt maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ôû trong mieáu thôø trôøi, hoaëc laø nhaø cuûa phi nhaân nhö trôøi, roàng…; hoaëc ôû nhaø ñaøn vieät cuûa tyø-kheo thoï phaùp, Tyø-kheo khoâng thoï phaùp ñeán thoï laáy thöùc aên; hoaëc ôû nhaø ñaøn vieät cuûa tyø-kheo khoâng thoï phaùp, Tyø-kheo thoï phaùp ñeán thoï laáy thöùc aên, quaù hai, ba baùt thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu vaøo trong ngoài tuøy yù aên thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni ñeán nhaø ñaøn vieät thoï laáy thöùc aên, quaù hai, ba baùt maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, tröôøng hôïp gioáng nhö treân. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo bieát Tyø-kheo khaùc ñaõ aên xong, khoâng thoï phaùp taøn thöïc, töø choã ngoài ñöùng daäy maø noùi raèng: “Thaày tuøy yù aên”, muïc ñích khuyeân aên laø muoán laøm xuùc naõo khieán cho nghi hoái, maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, tröø naêm loaïi thöùc aên, khuyeân aên thöùc aên khaùc laø tònh hay baát tònh hay tinh baát tònh laãn loän thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo aên bieät chuùng maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu thoï taát caû thôøi thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: ÔÛ coõi Caâu-da-ni neân aên theo thôøi naøo? Ñaùp: Neáu ôû trong coõi naøy nguû ñeâm thì neân aên theo thôøi cuûa coõi naøy; neáu ôû coõi kia nguû ñeâm thì neân aên theo thôøi cuûa coõi kia; ôû caùc phöông khaùc cuõng nhö vaäy. Laïi hoûi: Thöùc aên caùch ñeâm ôû coõi Caâu-da-ni coù ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc aên, ôû coõi Phaát ñeà baø cuõng vaäy. Laïi hoûi: Thöùc aên caùch ñeâm ôû coõi Uaát ñôn vieät coù ñöôïc aên khoâng?

274                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: ÔÛ coõi ñoù khoâng coù ngaõ sôû vaø sôû thuoäc thì ñöôïc tuøy yù aên, khoâng toäi. Laïi hoûi: Tay vaø baùt röûa hai, ba laàn thaùo ñaäu (xaø boâng) maø vaãn khoâng heát muøi, thì coù goïi laø röûa hay khoâng? Ñaùp: Neáu duïng taâm röûa hai, ba laàn thì goïi laø röûa. Coù ba haïng Tyø-kheo neáu cuøng thöùc aên noäi tuùc (ôû choã nguû, beân trong coù caát chöùa thöùc aên), ñoù laø Tyø-kheo, Tyø-kheo taêng vaø döõ hoïc Sa-di (Sa-di hoïc hoái); vaø boán haïng Tyø-kheo-ni: Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo-ni taêng, döõ hoïc Sa-di-ni (Sa-di-ni hoïc hoái) vaø Thöùc-xoa-ma-na, neáu cuøng thöùc aên noäi tuùc thì khoâng neân aên, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo xin bình nöôùc laáy nhaàm bình toâ hoaëc daàu thì coù neân phaù boû hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân, coù hai loaïi xuùc thöïc, neáu aên thì khoâng toäi, ñoù laø Tyø-kheo thanh tònh trì giôùi lôû xuùc chaïm vaø Tyø-kheo phaù giôùi khoâng bieát hoå theïn ñaõ xuùc chaïm, vì hai loaïi xuùc chaïm naøy ñeàu tònh. Neáu Tyø-kheo ñi treân ñöôøng gaùnh mang giuùp thöùc aên cho Sa-di vaø baïch y roài ñöa laïi, Sa-di vaø baïch y laïi mang thöùc aên trao cho Tyø-kheo, Tyø-kheo cho laø ñaõ cuøng thöùc aên nguû ñeâm neân khoâng thoï aên. Phaät baûo: “Neáu Tyø-kheo tröôùc khoâng coù taâm vì mình thì ñöôïc aên”. Laïi hoûi: Neáu nöôùc ñuïc coù neân uoáng khoâng? Ñaùp: Neáu tröôùc coù nghi thì khoâng neân uoáng, neáu tröôùc khoâng nghi thì ñöôïc uoáng. Laïi hoûi: Tyø-kheo thoï phaùp thoï laáy thöùc aên töø Tyø-kheo khoâng thoï phaùp thì coù ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Ñöôïc aên, Tyø-kheo khoâng thoï phaùp thoï laáy thöùc aên töø Tyø- kheo thoï phaùp cuõng ñöôïc aên. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xin thöùc aên ngon maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu xin töø baø con quen bieát thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Tröø nöôùc, neáu duøng caùc loaïi nöôùc eùp khaùc coù truøng thì coù phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, tuøy truøng bò cheát bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Laïi hoûi: Tyø-kheo aên thöùc aên naøo thì phaïm vaøo ñaïi toäi? Ñaùp: Ngöôøi nöõ goïi ngöôøi nAm-laø thöùc aên, neáu Tyø-kheo aên thöùc aên naøy thì phaïm vaøo ñaïi toäi. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ngoài trong nhaø coù thöùc aên (nöõ laáy nam laøm thöùc aên), maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng?

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                          275

Ñaùp: Coù, neáu ñoàng nöõ laø chuû nhaân cuûa nhaø naøy. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo göôïng ngoài trong nhaø coù thöùc aên (nöõ laáy nam laøm thöùc aên), maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï tay ñöa thöùc aên cho Phaïm chí loûa hình maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cho thöùc aên tònh hay baát tònh hay tònh baát tònh laãn loän thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xem quaân traän xuaát haønh maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu trong quaân traän coù tuø nhaân ñaùng cheát bò gieát, vì quaùn voâ thöôøng neân ñeán xem thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo moät luùc taïo traêm ngaøn toäi hoaëc hôn nöõa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo taâm töùc giaän, tay naém caùt hay caùc loaïi ñaâu raûi leân ñaïi chuùng, tuøy caùt ñính bao nhieâu ngöôøi thì phaïm baáy nhieâu toäi Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo bieát Tyø-kheo phaïm toäi thoâ, che giaáu ñeán saùng hoâm sau maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu che giaáu toäi cuûa ngöôøi maø tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y, hoaëc ngöôøi bò taãn, ngöôøi phaïm Baát coïng truï thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc raèng: “Haõy cuøng ñi ñeán caùc nhaø, toâi seõ baûo hoï cuùng döôøng thöùc aên ngon”, nhöng khi ñeán nôi laïi noùi raèng: “Thaày haõy veà ñi, toâi cuøng thaày ngoài noùi chuyeän khoâng vui, toâi ngoài moät mình, noùi chuyeän moät mình vui hôn”. Muïc ñích ñuoåi veà laø muoán laøm cho phieàn naõo cho ñeán trong choác laùt, vì nhaân duyeân naøy khoâng vì gì khaùc, laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo bò ñuoåi veà laø phi nhaân nhö trôøi, roàng… bieán hình xuaát gia laøm Tyø-kheo, Tyø-kheo ñuoåi veà thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñuoåi ngöôøi xuaát gia phaùi khaùc cuõng phaïm Ñoät-kieát-la Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû nôi ñaát troáng ñoát vaät trong löûa maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñeå toâ, daàu, hoà ma, caùc loaïi ñaäu vaøo trong löûa thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo vieäc Taêng nhö phaùp gôûi duïc roài, sau ñoù noùi loãi maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo thoï phaùp gôûi duïc cho Tyø-kheo khoâng thoï phaùp, hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp gôûi duïc cho Tyø-kheo thoï phaùp, sau

276                                                                   BOÄ LUAÄT 6

ñoù noùi loãi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nguû hai ñeâm, ñeâm thöù ba cuøng nguû vôùi ngöôøi nöõ thì coù ñöôïc goïi laø chuyeån ñeâm hay khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, nguû beân ngöôøi nöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nguû hai ñeâm, ñeâm thöù ba cuøng nguû vôùi ngöôøi baát naêng nam thì coù ñöôïc goïi laø chuyeån ñeâm hay khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, nguû beân ngöôøi baát naêng nam thì phaïm Ñoät- kieát-la. Nhö theá nguû beân ngöôøi huyønh moân, ngöôøi coù hai caên, ngöôøi bò taãn ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nguû hai ñeâm, ñeâm thöù ba cuøng nguû vôùi Sa-di bò taãn thì coù ñöôïc goïi laø chuyeån ñeâm hay khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, nguû beân Sa-di bò taãn thì phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nguû hai ñeâm, ñeâm thöù ba cuøng nguû vôùi ngöôøi nam bieán hoùa thì coù ñöôïc goïi laø chuyeån ñeâm hay khoâng? Ñaùp: Ñöôïc, neáu khoâng bieát laø hoùa nhaân thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu bieát laø hoùa nhaân thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Tyø-kheo coù ñöôïc ngoài treân toøa ngoài baèng vaøng, baïc cuûa ngöôøi vaø thoï duïng ñoà ñöïng thöùc aên baèng vaøng, baïc, löu ly cuûa ngöôøi hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân ngoài, khoâng neân thoï duïng. Laïi hoûi: Tyø-kheo coù ñöôïc ngoài treân toøa ngoài baèng vaøng, baïc cuûa trôøi vaø thoï duïng ñoà ñöïng thöùc aên baèng vaøng, baïc, löu ly cuûa trôøi hay khoâng? Ñaùp laø ñöôïc. Laïi hoûi: Trôøi raûi vaøng, baïc, löu ly… treân ñaát, Tyø-kheo coù ñöôïc ñi treân ñoù khoâng? Ñaùp laø ñöôïc. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo caàm cuûa baùu maø laïi phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo caàm nöõ baùu thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; caàm luaân baùu, chaâu ngoïc baùu thì phaïm Ba-daät-ñeà; caàm bieán hoùa baùu thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu bieát laø bieán hoùa baùu thi khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo maëc y nhuoäm khoâng taùc tònh maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng?

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                          277

Ñaùp: Coù, neáu y naøy coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp. Tyø-kheo maëc y baát tònh naøy, nhuoäm maø khoâng taùc tònh thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thöôøng taém röûa maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu khi trôøi möa, Tyø-kheo ñöùng nôi ñaát troáng taém thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Tyø-kheo neáu gieát thuù döõ, raén ñoäc coù phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Phaïm Ba-daät-ñeà, gieát caùc loaïi thuù hieàn cuõng phaïm Ba-daät- ñeà. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coá yù laøm cho ngöôøi khaùc nghi hoái, phieàn naõo cho ñeán trong choác laùt maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Tröø vieäc khi sanh, khi thoï giôùi cuï tuùc; neáu ñem vieäc khaùc ra hoûi laøm cho ngöôøi sanh nghi hoái thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng ngoùn tay choïc leùt ngöôøi khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi bò choïc leùt ñoù laø phi nhaân nhö trôøi, roàng… thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu choïc leùt ngöôøi coù thaân caên hö hoaïi thì phaïm Ñoät- kieát-la . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cuøng nguû ñeâm vôùi ngöôøi nöõ maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cuøng ngöôøi nöõ nguû ñeâm döôùi caây hoaëc trong röùng truùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu nguû cuøng nöõ phi nhaân nhö trôøi, roàng… thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu cuøng nguû vôùi suùc sanh caùi to lôùn thì phaïm Ba- daät-ñeà; neáu nguû cuøng suùc sanh caùi nhoû thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï khuûng boá hay baûo ngöôøi khaùc khuûng boá Tyø-kheo khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi bò khuûng boá naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Tröø saùu vieäc trong duyeân khôûi cuûa giôùi, duøng vieäc khaùc ñeå khuûng boá Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo thoï phaùp khuûng boá Tyø-kheo khoâng thoï phaùp, hoaëc Tyø- kheo khoâng thoï phaùp khuûng boá Tyø-kheo thoï phaùp thì phaïm Ñoät-kieát- la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï giaáu hay baûo ngöôøi khaùc giaáu

278                                                                      BOÄ LUAÄT 6

y baùt, giaøy da, oáng kim… cuûa tyø-kheo khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu giaáu y baùt bò caám thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc giaáu y baùt cuûa ngöôøi maø tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cho Tyø-kheo khaùc y roài, sau ñoù khoâng hoûi chuû maø laáy duøng laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Tyø-kheo cho roài, sau khoâng hoûi chuû maø laáy duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Tyø-kheo neân ñöa y cho ai ñeå laøm tònh? Ñaùp: Neân ñöa cho naêm chuùng Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa- ma-na, Sa-di, Sa-di-ni. Laïi hoûi: Neân ñeán beân ai thoï y? Ñaùp: Neân ñeán beân naêm chuùng thoï y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñem toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø-kheo khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo heïn vôùi ngöôøi nöõ ñi chung ñöôøng maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu heïn ñi chung ñöôøng vôùi nöõ phi nhaân nhö trôøi, roàng…; hoaëc heïn vôùi baát naêng nöõ thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu heïn vôùi ngöôøi nöõ bieán hoùa thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu bieát laø nöõ bieán hoùa thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo heïn vôùi giaëc ñi chung ñöôøng maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu giaëc laø Tyø-kheo, Tyø-kheo heïn cuøng ñi chung ñöôøng thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu heïn vôùi phi nhaân nhö trôøi, roàng… ñi chung ñöôøng thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cho ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi thoï giôùi cuï tuùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cho Thöùc-xoa-ma-na ñaõ töøng gaû. Laïi hoûi: Sao goïi laø ñaøo ñaát? Ñaùp: Laø ñaøo ñaát soáng chöa töøng bò huûy hoaïi. Laïi nöõa, neáu boán thaùng haï ñaõ troâi qua, Tyø-kheo khoâng bònh ñeán ñaøn vieät xin toâ, ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu xin daàu, maät, ñöôøng pheøn, göøng, muoái ñen maø ñöôïc thì

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                          279

phaïm Ba-daät-ñeà; khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu xin Ha leâ laëc, A ma laëc, Tyø eâ laëc … maø ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khi nghe thuyeát giôùi noùi raèng: “Toâi chöa hoïc giôùi naøy, toâi seõ hoûi caùc Tyø-kheo trì luaät, trì luaän”, maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu daïy phaùp baát tònh, lieàn noùi: “Toâi khoâng hoïc giôùi naøy…” thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo thoï phaùp sai söù noùi vôùi Tyø-kheo khoâng thoï phaùp raèng: “Thaày haõy ñeán thoï naêm phaùp”, Tyø-kheo khoâng thoï phaùp noùi: “Toâi khoâng theå hoïc phaùp naøy”thì khoâng phaïm. Neáu Tyø- kheo khoâng thoï phaùp sai söù noùi vôùi Tyø-kheo thoï phaùp: “Thaày haõy ñeán hoïc vôùi toâi ñeå xa lìa naêm phaùp”, Tyø-kheo thoï phaùp noùi: “Toâi khoâng theå hoïc phaùp naøy” thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nghe troäm caùc Tyø-kheo ñaáu tranh traùnh tuïng, nghó raèng: “Caùc Tyø-kheo naøy noùi ñieàu gì, toâi seõ ghi nhôù”, maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vieäc naøy laø vieäc cuûa tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni, hoaëc vieäc cuûa tyø-kheo vaø Thöùc-xoa-ma-na, hoaëc vieäc cuûa tyø-kheo vaø Sa-di, hoaëc vieäc cuûa tyø-kheo vaø Sa-di-ni maø troäm nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu sai Tyø-kheo khaùc ñeán nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu sai Tyø-kheo khaùc ñeán nghe roài veà baùo laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp vieäc taêng vöøa môùi phaùt, Tyø-kheo im laëng ñöùng daäy boû ñi maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vieäc Taêng vöøa phaùt thì ñöùng daäy ñi; ngay khi phaùt lieàn quay trôû laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng kính sôï ngöôøi khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Thöôïng toøa noùi phi phaùp, phi thieän, khoâng nhö lôøi Phaät daïy; Haï toøa noùi: “Ñaây laø phi phaùp, phi thieän, khoâng nhö lôøi Phaät daïy”, thì khoâng phaïm. Neáu Haï toøa noùi laø phaùp, laø thieän, nhö lôøi Phaät daïy; Thöôïng toøa noùi: “Ñaây laø phi phaùp, phi thieän, khoâng nhö lôøi Phaät daïy”, thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Tyø-kheo quaù ngoï coù ñöôïc uoáng röôïu ñaéng khoâng? Ñaùp: Neáu röôïu khoâng coù muøi, khoâng men, thanh tònh thì ñöôïc uoáng. Laïi hoûi: Caùc loaïi nöôùc eùp töø cuû, caùnh, thaân, laù, hoa, quaû, Tyø-kheo luùc naøo ñöôïc uoáng duøng? Ñaùp: Tuøy theá löïc cuûa loaïi nöôùc eùp maø uoáng duøng. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo quaù ngoï khoâng baïch Tyø-kheo

280                                                                     BOÄ LUAÄT 6

khaùc maø vaøo tuï laïc, laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo cuøng ôû chung vôùi Tyø-kheo bò taãn, hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp ôû chung vôùi Tyø-kheo thoï phaùp, hoaëc Tyø-kheo thoï phaùp ôû chung vôùi Tyø-kheo khoâng thoï phaùp, hoaëc ôû chung vôùi ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác. Tyø-kheo ôû chung vôùi nhöõng ngöôøi nhö vaäy, khoâng baïch maø vaøo tuï laïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu bònh hoaëc bay ñi thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo ôû trong giôùi khoâng ba- ïch Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi maø vaøo tuï laïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi khoâng baïch Tyø-kheo ôû trong giôùi, hoaëc ôû döôùi ñaát khoâng baïch Tyø-kheo ôû treân, hoaëc ôû treân khoâng baïch Tyø-kheo ôû döôùi maø vaøo tuï laïc thì ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ôû trong giôùi hoaëc ñöùng, ngoài, naèm khoâng baïch Tyø-kheo ôû trong giôùi maø vaøo tuï laïc thì phaïm Ba- daät-ñeà. Laïi hoûi: Vaøo choã naøo khoâng baïch Tyø-kheo khaùc thì khoâng phaïm Ba-daät-ñeà? Ñaùp: Neáu vaøo ba choã, ñoù laø truù xöù Taêng, A-lan-nhaõ vaø Taêng phöôøng ôû gaàn tuï laïc thì khoâng caàn baïch. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï ngöôøi thænh thöïc roài, sau böõa aên tröôùc ñi ñeán nhaø khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, Tröø naêm loaïi thöùc aên, thoï thænh thöùc aên khaùc laø tònh hay baát tònh hay tinh baát tònh laãn loän thì khoâng phaïm. Hoaëc choã thænh thöïc khoâng ñuû thöùc aên, ñi ñeán nhaø khaùc thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp vua doøng Saùt-ñeá-lî quaùn ñaûnh, trôøi chöa saùng, chöa caát cuûa baøu; Tyø-kheo vaøo quaù ngaïch cöûa cung maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo vaøo quaù ngaïch cöûa cung cuûa vua phi nhaân nhö vua trôøi, vua roàng… thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khi nghe thuyeát giôùi noùi raèng: “Nay toâi môùi bieát phaùp naøy moãi nöõa thaùng töø trong Giôùi kinh ruùt ra”, maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu khi Tyø-kheo-ni taêng thuyeát giôi, Tyø-kheo noùi lôøi naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôïc laïi khi Tyø-kheo taêng thuyeát giôùi, Tyø- kheo-ni noùi lôøi naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng xöông, ngaø, söøng laøm oáng kim maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu nhôø ngöôøi laøm cho ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu nhôø laøm cho ngöôøi khaùc maø coá yù laáy töï duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo doàn Ñaâu la mieân laøm neäm, töï

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 53                                             281

chöùa hay baûo ngöôøi chöùa maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu neäm ñöôïc doàn Ñaâu la mieân naøy coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm y taém möa quaù löôïng maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu y taém möa naøy coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp maø quaù löôïng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm y che phuû gheû quaù löôïng maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu y che phuû gheû naøy coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp maø quaù löôïng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm Ni-sö-ñaøn quaù löôïng maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Neáu Ni-sö-ñaøn naøy coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp maø quaù löôïng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm y baèng löôïng y cuûa Phaät maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu y naøy coù chieàu doïc tònh, chieàu ngang baát tònh hoaëc chieàu ngang tònh, chieàu doïc baát tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc vaø deät taïp thì phaïm Ñoät- kieát-la.

9. Hoûi Veà Phaùp Dieät Traùnh Laïi hoûi: Neáu coù tranh caõi xaûy ra, Tyø-kheo khoâng tuø duøng moät trong baûy phaùp dieät traùnh ñeå dieät traùnh thì coù ñöôïc goïi laø dieät traùnh khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo muoán ñeán dieät traùnh, vieäc chöa ñöôïc quyeát ñoaùn lieàn qua ñôøi thì vieäc naøy ñöôïc goïi laø dieät. Hoaëc töï noùi: “Toâi laø Sa- di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø-kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ

282                                                                     BOÄ LUAÄT 6

nhuïc Tyø-kheo-ni, ngöôøi vieät teá (ngöôøi phaù noäi ngoaïi ñaïo), taëc truï; ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông” thì vieäc naøy ñöôïc goïi laø dieät. Hoaëc Tyø-kheo naøy sieâng ñoïc tuïng kinh, sieâng laøm vieäc phöôùc, hoaëc sieâng xöû ñoaùn vieäc khaùc, hoaëc ñi xa, hoaëc bònh trieàn mieân, hoaëc ñeán nöôùc khaùc khoâng trôû veà thì vieäc naøy ñöôïc goïi laø dieät. Hoaëc Tyø-kheo khi môùi baét ñaàu dieät traùnh lieàn qua ñôøi, hoaëc töï noùi toâi laø baïch y… cho ñeán caâu ñeán nöôùc khaùc khoâng trôû veà thì vieäc naøy ñeàu ñöôïc goïi laø dieät.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 54                                            283

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 54

ÖU BA LY VAÁN PHAÙP (Tieáp Theo)

10. Hoûi Veà Phaùp Thoï Giôùi Laïi hoûi: Khi Baïch töù yeát ma thoï giôùi, Tyø-kheo khoâng noùi teân maáy vieäc thì khoâng ñöôïc goïi laø thoï giôùi cuï tuùc? Ñaùp: Neáu khoâng noùi teân cuûa boán vieäc, ñoù laø Hoøa thöôïng, chuùng taêng, ngöôøi caàu thoï giôùi vaø yeát ma thì khoâng goïi laø thoï giôùi cuï tuùc. Laïi nöõa, neáu khoâng noùi teân cuûa ba vieäc, ñoù laø chuùng taêng, ngöôøi caàu thoï giôùi vaø yeát ma thì khoâng goïi laø thoï giôùi cuï tuùc. Laïi nöõa, neáu khoâng noùi teân cuûa hai vieäc, ñoù laø ngöôøi caàu thoï giôùi vaø yeát ma thì khoâng goïi laø thoï giôùi cuï tuùc. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cho boán ngöôøi ôû trong giôùi, cuøng moät luùc thoï giôùi cuï tuùc maø ñöôïc goïi laø thoï giôùi khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ôû boán choã laàn löôït dôûi duïc thì ñöôïc Laïi hoûi: Tyø-kheo cho ngöôøi ôû coõi Caâu-da-ni thoï giôùi, ngöôøi naøy coù ñöôïc goïi laø thoï giôùi khoâng? Ñaùp: Ñöôïc goïi laø thoï giôùi, nhöng ngöôøi cho thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm toäi; cho ngöôøi ôû coõi Phaát Baø-ñeà cuõng vaäy. Laïi hoûi: Tyø-kheo cho ngöôøi ôû coõi Uaát ñôn vieät thoï giôùi, ngöôøi naøy coù ñöôïc goïi laø thoï giôùi khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, vì ngöôøi ôû coõi ñoù khoâng coù sôû thuoäc. Laïi hoûi: Tyø-kheo cho ngöôøi tröôùc ñaõ phaù giôùi thoï giôùi thì ngöôøi naøy coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Khoâng ñaécgiôùi. Cho ngöôøi Taëc truï thoï giôùi cuõng khoâng ñaéc giôùi. Laïi hoûi: Tyø-kheo cho ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác thoï giôùi thì ngöôøi naøy coù ñöôïc goïi laø thoï giôùi khoâng? Ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu xeáp ñaët cho ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm

284                                                                       BOÄ LUAÄT 6

ñieác vaøo trong tuùc soá thoï giôùi thì coù ñöôïc goïi laø thoï giôùi khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu nuoâi treû muoán cho xuaát gia thì neân hoûi ngöôøi meï naøo? Ñaùp: Neân hoûi ngöôøi meï nuoâi döôõng. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, neáu cha meï khoâng cho pheùp thì khoâng ñöôïc ñoä cho xuaát gia thoï giôùi, coù tröôøng hôïp cha meï khoâng cho pheùp maø vaãn ñöôïc ñoä cho xuaát gia thoï giôùi hay khoâng? Ñaùp; coù, neáu cha meï laø suùc sanh. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ngöôøi gieát cha meï khoâng ñöôïc cho xuaát gia thoï giôùi, neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi thì neân dieät taãn. Neáu ngöôøi gieát cha meï, Tyø-kheo cho xuaát gia thoï giôùi, ngöôøi naøy coù ñöôïc goïi laø thoï giôùi hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cha meï laø suùc sanh. Laïi nöõa, neáu töôûng khaùc, nhaân duyeân khaùc maø gieát cha meï thì ngöôøi naøy ñöôïc goïi laø thoï giôùi, khoâng neân taãn. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, neáu cho ngöôøi xuaát gia phaûi hai laàn baïch Taêng, ñoù laø khi caïo toùc vaø khi xuaát gia. Coù tröôøng hôïp khoâng coù hai laàn baïch Taêng maø vaãn cho xuaát gia khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy coù cha meï laø suùc sanh. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ngöôøi laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni thì khoâng ñöôïc cho xuaát gia thoï giôùi, neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi thì neân dieät taãn. Neáu Tyø-kheo cho ngöôøi laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni xuaát gia thoï giôùi thì ngöôøi naøy coù ñöôïc thoï giôùi khoâng? Ñaùp: Coù, neáu taùm ngöôøi duøng taùm vieäc laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo goïi laø bò laøm oâ nhuïc, nhöng taùm ngöôøi naøy khoâng goïi laø laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni. Laïi nöõa moät ngöôøi duøng taùm vieäc laøm oâ nhuïc Tyø- kheo-ni, Tyø-kheo-ni goïi laø bò laøm oâ nhuïc, nhöng ngöôøi naøy khoâng goïi laø laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ngöôøi Taëc truï khoâng ñöôïc cho xuaát gia thoï giôùi, neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi thì neân dieät taãn. Sao goïi laø Taëc truï? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo ôû trong boán phaùp Ba-la-di tuøy phaù moät phaùp naøo, sau ñoù vaøo trong Taêng nghe Ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi boán haïng ngöôøi… thì goïi laø Taëc truï. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ngöôøi vieät teá (ngöôøi phaù noäi ngoaïi ñaïo) khoâng ñöôïc cho xuaát gia thoï giôùi, neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi thì neân dieät taãn. Sao goïi laø ngöôøi vieät teá?

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 54                                            285

Ñaùp: Neáu Tyø-kheo khoâng xaû giôùi cuûa ngoaïi ñaïo, mang hình töôùng ngoaïi ñaïo, noùi phaùp cuûa ngoaïi ñaïo vaø thoï nghieäp cuûa ngoaïi ñaïo. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ngöôøi gieát A-la-haùn khoâng ñöôïc cho xuaát gia thoï giôùi, neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi thì neân dieät taãn. Neáu Tyø- kheo cho ngöôøi gieát A-la-haùn xuaát gia thoï giôùi thì ngöôøi naøy coù ñöôïc thoï giôùi khoâng? Ñaùp: Coù neáu ngöôøi gieát A-la-haùn maø khoâng phaïm toäi nghòch. Laïi hoûi: Neáu ngöôøi caàu thoï giôùi ôû trong giôùi, ngöôøi cho thoï giôùi ôû ngoaøi giôùi; hoaëc ngöôøi caàu thoï giôùi ôû ngoaøi giôùi, ngöôøi cho thoï giôùi ôû trong giôùi, hoaëc ngöôøi caàu thoï giôùi ôû döôùi ñaát, ngöôøi cho thoï giôùi ôû treân, hoaëc ngöôøi caàu thoï giôùi ôû treân, ngöôøi cho thoï giôùi ôû döôùi thì coù ñöôïc goïi laø thoï giôùi khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu ngöôøi caàu thoï giôùi vaø ngöôøi cho thoï giôùi ñeàu ôû trong giôùi thì coù ñöôïc goïi laø thoï giôùi khoâng? Ñaùp: Caû hai ñeàu ôû trong giôùi ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc goïi laø thoï giôùi. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo ôû döôùi ñaát, moät ngöôøi trong tuùc soá ôû treân cao; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû treân cao, moät ngöôøi trong tuùc soá ôû döôùi ñaát; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû trong giôùi, moät ngöôøi trong tuùc soá ôû ngoaøi giôùi; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi, moät ngöôøi trong tuùc soá ôû trong giôùi thì coù ñöôïc goïi laø cho thoï giôùi hay khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu caùc Tyø-kheo vaø ngöôøi trong tuùc soá ñeàu ôû trong giôùi ñöùng hay ngoài cho thoï giôùi ñeàu ñöôïc goïi laø cho thoï giôùi. Laïi hoûi: Coù moät ngöôøi ôû trong boán truù xöù, caùc Tyø-kheo cho thoï giôùi coù ñöôïc goïi laø thoï giôùi khoâng? Ñaùp: Neáu ñeå giöôøng hoaëc vaùn caây noái lieàn boán giôùi laïi, caùc Tyø- kheo ôû trong ñoù cho thoï giôùi thì ñöôïc goïi laø thoï giôùi. Laïi hoûi: Coù moät ngöôøi trong tuùc soá ôû trong boán truù xöù cho thoï giôùi thì ñöôïc goïi laø cho thoï giôùi khoâng? Ñaùp: Neáu ñeå giöôøng hay vaùn caây noái lieàn boán giôùi laïi, ngöôøi trong tuùc soá ôû trong ñoù cho thoï giôùi thì ñöôïc goïi laø cho thoï giôùi.

11. Hoûi Veà Phaùp Boá Taùt
Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ôû tröôùc chuùng taêng gôûi duïc, ai neân cho noùi?
Ñaùp: Caùc Tyø-kheo tuøy yù cho noùi.
Laïi hoûi: Neáu Taêng phöôøng ôû gaàn tuï laïc thì phaïm vi bao nhieâu goïi laø khoâng maát y?

286                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Phaïm vi baèng beân ngoaøi giôùi tuï laïc. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo ôû trong tuï laïc, tröôùc khoâng coù Taêng phöôøng, caát Taêng phöôøng chöa keát giôùi thì phaïm vi bao nhieâu goïi laø giôùi? Ñaùp: Phaïm vi baèng choã thoâng haønh cuûa giôùi tuï laïc. Laïi hoûi: ÔÛ nôi A-lan-nhaõ khoâng coù tuï laïc, Tyø-kheo caát Taêng phöôøng chöa coù keát giôùi thì phaïm vi bao nhieâu goïi laø giôùi? Ñaùp: Phaïm vi chöøng moät Caâu-loâ-xaù, ôû trong phaïm vi naøy, caùc Tyø-kheo neân ôû moät choã hoøa hôïp thuyeát giôùi vaø taùc phaùp yeát ma, khoâng ñöôïc boá taùt rieâng, yeát ma rieâng; neáu boá taùt rieâng, yeát ma rieâng thì taát caû Tyø-kheo ñeàu phaïm toäi. Laïi hoûi: Ngöôøi thuyeát giôùi ôû döôùi ñaát, caùc Tyø-kheo ôû treân cao; hoaëc ngöôøi thuyeát giôùi ôû treân cao, caùc Tyø-kheo ôû döôùi ñaát; hoaëc ngöôøi thuyeát giôùi ôû trong giôùi, caùc Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi; hoaëc ngöôøi thuyeát giôùi ôû ngoaøi giôùi, caùc Tyø-kheo ôû trong giôùi thì coù ñöôïc goïi laø boá taùt khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu ngöôøi thuyeát giôùi vaø caùc Tyø-kheo ñeàu ôû trong giôùi, ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc goïi laø boá taùt. Laïi hoûi: neáu ñeâm saép qua heát, caùc Tyø-kheo môùi nhôù hoâm nay laø ngaøy boá taùt thì caùc Tyø-kheo coù neân thuyeát giôùi khoâng? Ñaùp: Khoâng neân, vì neáu coù thuyeát giôùi xong cuõng khoâng thaønh boá taùt. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo thoï thanh tònh cuûa nguôøi khaùc roài xuaát giôùi thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: ai neân giaùo thoï Tyø-kheo-ni? Ñaùp: Cöïu Tyø-kheo. Laïi hoûi: Neáu taêng bò phaù laøm hai boä, Tyø-kheo-ni neân ñeán boä naøo thænh giaùo thoï? Ñaùp: Neân theo boä naøo noùi nhö phaùp, neáu khoâng coù ngöôøi noùi nhö phaùp thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra neân ra ngoaøi giôùi giaùo thoï Tyø-kheo- ni. Laïi hoûi: Khi caùc Tyø-kheo xaû giôùi thì giôùi khoâng lìa y cuõng xaû hay khoâng? Ñaùp laø cuõng xaû. Laïi hoûi: Neáu xaû giôùi khoâng lìa y thì ñaïi giôùi cuõng xaû hay khoâng?, ñaùp laø khoâng xaû. Laïi hoûi: Neáu giôùi tröôùc khoâng xaû thì coù ñöôïc keát laïi giôùi lôùn hay nhoû khoâng?

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 54                                          287

Ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo khi boá taùt, noùi Töïa giôùi, boán phaùp Ba-la-di cho ñeán baûy phaùp dieät traùnh thì taát caû Taêng coù ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi boá taùt khoâng?, ñaùp laø ñöôïc. Laïi hoûi: Nhö Phaät daïy, coù moät truù xöù khi thuyeát giôùi boá taùt, caùc Tyø-kheo, phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, nhö phaùp hoøa hôïp chuùng. Sao goïi laø phi phaùp bieät chuùng thuyeát giôùi? Ñaùp: Caùc Tyø-kheo chia laøm hai boä, khoâng nhö phaùp thuyeát giôùi, vieäc neân noùi thì khoâng noùi, ngöôøi neân noùi laïi khoâng noùi. Ñaây goïi laø phi phaùp bieät chuùng thuyeát giôùi. Laïi hoûi: Sao goïi laø nhö phaùp bieät chuùng thuyeát giôùi? Ñaùp: Caùc Tyø-kheo chia laøm hai boä, nhö phaùp thuyeát giôùi, vieäc neân noùi thì noùi, ngöôøi neân noùi thì noùi. Ñaây goïi laø nhö phaùp bieät chuùng thuyeát giôùi. Laïi hoûi: Sao goïi laø phi phaùp hoøa hôïp chuùng thuyeát giôùi? Ñaùp: Caùc Tyø-kheo nhaát taâm hoøa hôïp nhöng khoâng nhö phaùp thuyeát giôùi, vieäc neân noùi thì khoâng noùi, ngöôøi neân noùi laïi khoâng noùi. Ñaây goïi laø phi phaùp hoøa hôïp chuùng thuyeát giôùi. Laïi hoûi: Sao goïi laø nhö phaùp hoøa hôïp chuùng thuyeát giôùi? Ñaùp: Caùc Tyø-kheo nhaát taâm hoøa hôïp ôû moät choã nhö phaùp thuyeát giôùi, vieäc neân noùi thì noùi. Ngöôøi neân noùi thì noùi. Ñaây goïi laø nhö phaùp hoøa hôïp chuùng thuyeát giôùi. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, coù moät truù xöù caùc Tyø-kheo khoâng hieåu bieát chuùt gì, gioáng nhö deâ caâm (nhu döông). Sao goïi laø khoâng hieåu bieát chuùt gì gioáng nhö deâ caâm? Ñaùp: Caùc Tyø-kheo khoâng bieát boá taùt, khoâng bieát yeát ma boá taùt, khoâng bieát thuyeát giôùi, khoâng bieát yeát ma thuyeát giôùi vaø khoâng bieát nhoùm hoïp. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Taêng söï chöa xong, Tyø-kheo ñöùng daäy boû ñi maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu boû ñi ñaïi tieåu tieän hoaëc khoâng rôøi choã nghe. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ngöôøi thoï duïc qua ñeâm khoâng neân cuøng thuyeát giôùi boá taùt, tröø taêng chöa ñöùng daäy. Sao goïi laø Taêng chöa ñöùng daäy? Ñaùp: Cho ñeán boán ngöôøi coøn ngoài, chöa ñöùng daäy; ngöôïc laïi thì goïi laø ñöùng daäy. Laïi hoûi: Ngöôøi ñieân cuoàng, taâm loaïn, taâm bònh hoaïi ôû trong tuùc soá

288                                                                      BOÄ LUAÄT 6

thuyeát giôùi coù ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu taêng chöa cho Tyø-kheo yeát ma cuoàng si thì khoâng neân lìA-tyø-kheo naøy maø thuyeát giôùi; neáu ñaõ cho yeát ma cuoàng si roài thì Tyø-kheo naøy coù maët hay khoâng coù maët, caùc Tyø-kheo ñöôïc tuøy yù thuyeát giôùi boá taùt vaø taùc phaùp yeát ma . Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo ngoài döôùi ñaát, ngöôøi ôû trong tuùc soá ngoài treân cao thuyeát giôùi; hoaëc caùc Tyø-kheo ngoài treân cao, ngöôøi trong tuùc soá thuyeát giôùi ôû döôùi ñaát; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû trong giôùi, ngöôøi trong tuùc soá thuyeát giôùi ôû ngoaøi giôùi; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi, ngöôøi trong tuùc soá thuyeát giôùi ôû trong giôùi thì coù ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi khoâng? Ñaùp: khoâng ñöôïc, neáu caùc Tyø-kheo vaø ngöôøi trong tuùc soá thuyeát giôùi ñeàu ôû trong giôùi, ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi. Laïi hoûi: Ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác ôû trong tuùc soá thuyeát giôùi coù ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Tyø-kheo thoï phaùp thuyeát giôùi cho Tyø-kheo khoâng thoï phaùp, hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp thuyeát giôùi cho Tyø-kheo thoï phaùp; hoaëc Tyø-kheo thoï phaùp laáy tuùc soá Tyø-kheo khoâng thoï phaùp ñeå thuyeát giôùi, hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp laáy tuùc soá Tyø-kheo thoï phaùp ñeå thuyeát giôùi thì coù ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp moät Tyø-kheo thuyeát giôùi cho boán choã, ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi maø khoâng phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Neáu ñeå giöôøng hoaëc vaùn caây noái lieàn boán giôùi laïi, Tyø-kheo ôû trong ñoù ñöùng hay ngoài thuyeát giôùi ñeàu ñöôïc. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo trong tuùc soá ôû boán truù xöù thuyeát giôùi, ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi maø khoâng phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Neáu ñeå giöôøng hoaëc vaùn caây noái lieàn boán giôùi laïi, Tyø-kheo trong tuùc soá ôû trong ñoù ñöùng hay ngoài thuyeát giôùi ñeàu ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi maø khoâng phaïm.

12. Hoûi Veà Phaùp Töï Töù Hoûi: Coù tröôøng hôïp coøn möôøi ngaøy nöõa môùi ñeán töï töù, Tyø-kheo töï töù ñöôïc goïi laø töï töù maø khoâng phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Coù, neáu coøn hai, ba, boán ngaøy thuùc ngaøy laøm boá taùt, Tyø-kheo xuaát giôùi ñi, trong thôøi gian ñoù töï töù thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp chöa ñeán haäu töï töù, Tyø-kheo töï töù maø khoâng phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo haäu an cö thoï phaùp baûy ngaøy xuaát giôùi,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 54                                            289

trong thôøi gian ñoù töï töù; hoaëc trong thôøi gian ñoù cöïu Tyø-kheo ít neân theo khaùch Tyø-kheo töï töù thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Ngöôøi töï töù ôû döôùi ñaát, caùc Tyø-kheo ôû treân cao; hoaëc ngöôøi töï töù ôû treân cao, caùc Tyø-kheo ôû döôùi ñaát; hoaëc ngöôøi töï töù ôû trong giôùi, caùc Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi; hoaëc ngöôøi töï töù ôû ngoaøi giôùi, caùc Tyø- kheo ôû trong giôùi thì coù ñöôïc goïi laø töï töù khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu ngöôøi töï töù vaø caùc Tyø-kheo ñeàu ôû trong giôùi, ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc goïi laø töï töù. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo ngoài döôùi ñaát, ngöôøi ôû trong tuùc soá ngoài treân cao töï töù; hoaëc caùc Tyø-kheo ngoài treân cao, ngöôøi trong tuùc soá töï töù ôû döôùi ñaát; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû trong giôùi, ngöôøi trong tuùc soá töï töù ôû ngoaøi giôùi; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi, ngöôøi trong tuùc soá töï töù ôû trong giôùi thì coù ñöôïc goïi laø töï töù khoâng? Ñaùp: khoâng ñöôïc, neáu caùc Tyø-kheo vaø ngöôøi trong tuùc soá töï töù ñeàu ôû trong giôùi, ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc goïi laø töï töù. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo ngaên Tyø-kheo caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác töï töù thì coù ñöôïc ngaên khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc ngaên. Laïi hoûi: Ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác ngaên caùc Tyø-kheo töï töù thì coù ñöôïc ngaên khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc ngaên. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, khi töï töù khoâng neân ñi, coù Tyø-kheo coù truù xöù, coù Tyø-kheo khoâng coù truù xöù, coù Tyø-kheo coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù. Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khi töï töù ñi ñeán 3 choã naøy maø khoâng phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo an cö nghe tin Tyø-kheo kia saép ñeán ñaáu tranh traùnh loaïn Tyø-kheo nôi naøy töï töù, lieàn nghó: “Ta khoâng muoán nghe bieát ñeán vieäc ñaáu tranh traùnh loaïn naøy”, nghó roài lieàn ñi ñeán choã coù Tyø- kheo coù truù xöù, coù Tyø-kheo khoâng coù truù xöù, coù Tyø-kheo coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù thì khoâng phaïm. Neáu coù Tyø-kheo bònh ngaên Tyø-kheo khoâng bònh töù töù, Taêng neân noùi vôùi Tyø-kheo bònh: “Tröôûng laõo bònh chôù ngaên Tyø-kheo khoâng bòh töï töù, vì sao, vì ngöôøi bònh ít an oån”. Neáu coù Tyø-kheo khoâng bònh ngaên Tyø-kheo bònh töï töù thì Taêng neân noùi vôùi Tyø-kheo khoâng bònh: “Tröôûng laõo chôù ngaên Tyø-kheo bònh töï töù, vì sao, vì ngöôøi bònh ít an oån”. Neáu coù Tyø-kheo bònh sai söù ngaên Tyø-kheo khoâng bònh töï töù, Taêng neân noùi vôùi söù raèng: “Tröôûng laõo chôù nghe lôøi cuûa tyø-kheo bònh ngaên Tyø-kheo khoâng bònh töï töù, vì sao, vì ngöôøi bònh ít an oån”, söù giaû naøy neân ñeán beân

290                                                                          BOÄ LUAÄT 6

ngöôøi bònh noùi: “Tröôûng laõo, Taêng daïy baûo thaày bònh chôù ngaên Tyø-kheo khoâng bònh töï töù, vì sao, vì ngöôøi bònh ít an oån”, neáu ngöôøi bònh noùi haõy ngaên giuøm thì Tyø-kheo bònh naøy phaïm Ñoät-kieát-la, neáu söù giaû nghe lôøi ngöôøi bònh ngaên Tyø-kheo khoâng bònh töï töù thì söù giaû naøy phaïm Ñoät- kieát-la. Tyø-kheo khoâng bònh sai söù ngaên Tyø-kheo bònh töï töù cuõng gioáng nhö vaäy. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, coù moät truù xöù khi töï töù bieát vieäc maø khoâng bieát ngöôøi. Sao goïi laø vieäc, sao goïi laø ngöôøi? Ñaùp: Vieäc laø chæ cho toäi, toäi nhaân nôi duyeân maø khôûi; ngöôøi laø chæ cho ngöôøi phaïm toäi. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, Tyø-kheo thanh tònh ñöôïc ôû chung vôùi Tyø-kheo ñoàng kieán. Sao goïi laø ñoàng kieán? Ñaùp: Caùc Tyø-kheo thaáy toäi Ba-la-di roài, nhö ñieàu ñaõ thaáy maø noùi; cho ñeán thaáy toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa, toäi Ba-daät-ñeà, toäi Ba-la-ñeà-ñeà-xaù- ni, toäi Ñoät-kieát-la ñeàu nhö ñieàu ñaõ thaáy maø noùi. Ñoù goïi laø ñoàng kieán. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ngaên Tyø-kheo khaùc töï töù hoaëc Tyø-kheo-ni ngaên Tyø-kheo-ni khaùc töï töù maø khoâng thaønh ngaên khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ngaên Tyø-kheo khaùc töï töù, Tyø-kheo kia chuyeån caên thì ngaên Tyø-kheo-ni töï töù khoâng thaønh ngaên; Tyø-kheo ngaên Tyø-kheo khaùc töï töù maø töï mình chuyeån caên, thì Tyø-kheo-ni ngaên Tyø- kheo töï töù khoâng thaønh ngaên. Neáu Tyø-kheo-ni ngaên Tyø-kheo-ni khaùc töï töù, Tyø-kheo-ni kia chuyeån caên thì ngaên Tyø-kheo töï töù khoâng thaønh ngaên; Tyø-kheo-ni ngaên Tyø-kheo-ni khaùc töï töù maø töï mình chuyeån caên, thì Tyø-kheo ngaên Tyø-kheo-ni töï töù khoâng thaønh ngaên. Laïi hoûi: Tyø-kheo thoï phaùp cuøng töï töù vôùi Tyø-kheo khoâng thoï phaùp, hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp cuøng töï töù vôùi Tyø-kheo thoï phaùp thì ñöôïc goïi laø töï töù khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Tyø-kheo thoï phaùp laáy tuùc soá Tyø-kheo khoâng thoï phaùp ñeå töï töù, hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp laáy tuùc soá Tyø-kheo thoï phaùp ñeå töï töù, thì coù ñöôïc töï töù khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Tyø-kheo laáy tuùc soá ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác ñeå töï töù thì coù ñöôïc töï töù khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Coù boán truù xöù ôû trong giôùi cuøng moät luùc töï töù thì ñöôïc goïi laø töï töù khoâng? Ñaùp: Neáu laàn löôït gôûi duïc thì ñöôïc.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 54                                            291

Laïi hoûi: Moät Tyø-kheo ôû boán truù xöù töï töù, ñöôïc goïi laø töï töù maø khoâng phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Neáu ñeå giöôøng hoaëc vaùn caây noái lieàn boán giôùi laïi thì ñöôïc .

13. Hoûi Veà Phaùp An Cö Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo an cö, sanh taâm nghi hoái khoâng bieát coù ñaéc an cö khoâng thì ngöôøi naøy coù ñöôïc goïi laø an cö khoâng? Ñaùp laø ñöôïc. Laïi hoûi: Ngöôøi naøy ñöôïc chia y an cö khoâng? Ñaùp: Ñöôïc chia. Laïi hoûi: Neáu Öu-baø-di muoán xuaát gia, sai söù ñeán baïch Tyø-kheo: “Ñaïi ñöùc haõy ñeán, toâi muoán xuaát gia”, Tyø-kheo naøy coù neân phaù an cö ñi ñeán khoâng?, ñaùp laø neân ñi Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo-ni trong haï an cö neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni, Baát si Tyø-ni, sai söù ñeán baïch Tyø-kheo: “Ñaïi ñöùc haõy ñeán ñeå Taêng cho con ÖÙc nieäm Tyø-ni, Baát si Tyø-ni”, Tyø-kheo naøy coù neân phaù an cö ñi ñeán khoâng? Ñaùp laø neân ñi. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ôû giöõa ñöôøng nghe tin Tyø-kheo-ni naøy qua ñôøi hoaëc phaûn giôùi hoaøn tuïc, hoaëc vaøo ngoaïi ñaïo, hoaëc moät trong taùm naïn xaûy ra thì coù neân ñi ñeán ñoù khoâng? Ñaùp: Khoâng neân ñi. Laïi hoûi: Neáu ñi ñeán ñoù thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Ñoät-kieát-la Laïi hoûi: Ba thaùng haï chöa heát, caùc Tyø-kheo taãn Tyø-kheo thì ngöôøi naøy coù neân taãn khoâng? Ñaùp laø neân taãn. Laïi hoûi: Coù neân chia cho y an cö khoâng? Ñaùp: Khoâng neân chia. Laïi nöõa, neáu Tyø-kheo coøn baûy ngaøy nöõa töï töù, thoï phaùp ñeâm xuaát giôùi ñi thì khoâng toäi; hoaëc coøn saùu, naêm, boán, ba, hai, moät ngaøy nöõa töï töù, thoï phaùp ñeâm xuaát giôùi ñi thì khoâng toäi. Laïi hoûi: Tyø-kheo an cö coù maáy töï theä? Ñaùp: Coù naêm, ñoù laø baát töï theä, y töï theä, thôøi töï theä, an cö töï theä vaø ngöõ töï theä. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû trong phoøng kia, y cuõng ôû trong phoøng kia maø goïi laø phaù an cö, cuõng goïi laø lìa y nguû ñeâm vaø cuõng goïi laø hoaïi töï theä hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo haäu an cö, moät mình vaøo phoøng ñeå ba y

292                                                                     BOÄ LUAÄT 6

treân giöôøng hoaëc treân giaù y, khoâng thoï phaùp baûy ngaøy maø bay leân ôû treân cao cho ñeán saùng. Ñoù goïi laø phaù an cö, cuõng goïi laø lìa y nguû ñeâm, cuõng goïi laø traùi töï theä, Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo cuûa nhieàu truù xöù cuøng an cö trong moät giôùi, töï töù xong lieàn xaû ñaïi giôùi naøy, moãi nôi keát laïi laáy vaùch chuøa mình laøm giôùi. Ñaøn vieät thí y vaät an cö, Hieän tieàn taêng neân chia thì y vaät thí naøy neân thuoäc veà ai? Ñaùp: Tuy xaû ñaïi giôùi nhöng y vaät vaãn thuoäc veà Taêng an cö trong ñaïi giôùi cuõ. Laïi hoûi: Neân chia nhö theá naøo? Ñaùp: Neân theo thöù lôùp chia ñeàu, phaàn thöù tö neân chia cho Sa-di . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp moät Tyø-kheo an cö trong boán truù xöù cuõng ñöôïc goïi laø an cö khoâng? Ñaùp: Neáu ñeå giöôøng hoaëc vaùn caây noái lieàn boán giôùi laïi, Tyø-kheo ôû trong ñoù an cö thì ñöôïc goïi laø an cö Laïi hoûi: Choã naøo neân cho Tyø-kheo naøy y vaät thí an cö ? Ñaùp: Caû boán choã hoïp laïi chia cho moät phaàn. Laïi hoûi: Tyø-kheo ôû giöõa hö khoâng an cö, coù ñöôïc goïi laø an cö khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, vì hö khoâng khoâng coù giôùi neân taát caû Taêng söï vaø caùc phaùp yeát ma laøm ñeàu khoâng thaønh. Laïi hoûi: Tyø-kheo an cö treân thuyeàn beø coù ñöôïc goïi laø an cö khoâng? Ñaùp: Neáu thuyeàn beø ôû treân nöôùc hay döôùi nöôùc thì khoâng ñöôïc, phaûi neo thuyeàn laïi moät choã môùi ñöôïc an cö. Laïi hoûi: Tyø-kheo naøy neân ôû choã naøo chia cho phaàn y vaät an cö? Ñaùp: Tuøy an cö ôû treân thuyeàn beø naøo thì choã ñoù neân chia y vaät an cö. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo khoâng tieàn an cö, khoâng haäu an cö thì goïi laø ngöôøi theá naøo? Ñaùp: Laø ngöôøi phaù an cö, khoâng coù sôû ñaéc gì.

14. Hoûi Veà Phaùp Döôïc Laïi hoûi: Tyø-kheo ñeå toâ, daàu trong röôïu thì coù ñöôïc uoáng duøng khoâng? Ñaùp: Neáu bònh thì ñöôïc uoáng, khoâng bònh thì khoâng ñöôïc uoáng. Laïi nöõa, ngay ngaøy nay thoï boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc hoøa hôïp laïi moät choã thì tröôùc giôø ngoï

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 54                                            293

neân duøng, vì hieäu löïc cuûa thôøi döôïc laø quaù ngoï khoâng ñöôïc duøng. Neáu ngay ngaøy nay thoï thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc hoøa hôïp laïi moät choã thì trong thôøi phaàn neân duøng, vì hieäu löïc cuûa thôøi phaàn döôïc laø quaù thôøi phaàn thì khoâng ñöôïc duøng. Neáu ngay ngaøy nay thoï thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc hoøa hôïp laïi moät choã thì trong voøng baûy ngaøy neân duøng, vì hieäu löïc cuûa thaát nhaät döôïc laø quaù baûy ngaøy thì khoâng ñöôïc duøng. Neáu laø taän hình döôïc thì troïn ñôøi ñöôïc tuøy yù laáy duøng. Laïi hoûi: Boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc ñeå caùch ñeâm coù ñöôïc thoï duøng khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Tyø-kheo neáu töï laáy tröôùc roài môùi theo tònh nhaân thoï thì coù ñöôïc duøng khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Boán loaïi döôïc naøy neáu tay thoï, mieäng thoï, Tyø-kheo khoâng bònh coù ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc duøng, neáu bònh thì ñöôïc duøng. Laïi hoûi: Neáu löûa ôû tònh ñòa, ngöôøi taùc tònh ôû baát tònh ñòa; hoaëc löûa ôû baát tònh ñòa, ngöôøi taùc tònh ôû baát tònh ñòa; hoaëc löûa ôû baát tònh ñòa, ngöôøi taùc tònh ôû tònh ñòa laáy löûa hay ngoïn löûa hay than hay tro than taùc tònh thì coù ñöôïc tònh khoâng vaø ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Ñöôïc tònh nhöng khoâng ñöôïc aên. Laïi hoûi: Neáu löûa ôû baát tònh ñòa, ngöôøi taùc tònh ôû treân cao laáy löûa hay ngoïn löûa hay tro than taùc tònh thì coù ñöôïc tònh vaø ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Ñöôïc tònh nhöng khoâng ñöôïc aên; neáu laáy tro noùng röôùi leân hoaëc laáy ngoïn löûa neùm ñeå laøm tònh thì ñöôïc tònh vaø ñöôïc aên. Laïi hoûi: Neáu löûa ôû tònh ñòa, ngöôøi taùc tònh ôû tònh ñòa laáy ngoïn löûa hay than hay tro than laøm tònh thì coù ñöôïc tònh vaø ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Ñöôïc tònh nhöng khoâng ñöôïc aên, neáu laáy taét löûa laøm tònh thì ñöôïc tònh vaø ñöôïc aên. Laïi hoûi: Neáu löûa ôû tònh ñòa, ngöôøi taùc tònh ôû treân cao laáy löûa hay tro than laøm tònh thì coù ñöôïc tònh vaø ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Ñöôïc tònh nhöng khoâng ñöôïc aên, neáu laáy ngoïn löûa neùm hay taét ngoïn löûa hay röôùi tro noùng leân ñeå laøm tònh thì ñöôïc tònh vaø ñöôïc aên. Laïi hoûi: Neáu löûa ôû tònh ñòa, ba hoøn ñaù ôû baát tònh ñòa; hoaëc moât hoøn ñaù ôû tònh ñòa, hai hoøn ñaù kia ôû baát tònh ñòa; hoaëc hai hoøn ñaù ôû tònh ñòa, moât hoøn ñaù kia ôû baát tònh ñòa thì ôû trong ñoù naáu thöùc aên, coù ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc aên, neáu löûa ôû baát tònh ñòa, ba hoøn ñaù ôû tònh ñòa, ôû trong ñoù naáu vaø laáy taét löûa laøm tònh thì ñöôïc aên.

294                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo töï laáy löûa hay dao hay moùng tay laøm tònh thì coù ñöôïc tònh vaø ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Ñöôïc tònh, tröø laáy löûa laøm tònh, caùc caùch laøm tònh khaùc ñeàu ñöôïc aên. Neáu Tyø-kheo laáy löûa laøm tònh thì ngöôøi naøy khoâng ñöôïc aên, caùc Tyø-kheo khaùc cuõng khoâng ñöôïc aên. Laïi hoûi: Traùi caây ôû baát tònh ñòa, ngöôøi taùc tònh ôû tònh ñòa; hoaëc traùi caây ôû tònh ñòa, ngöôøi taùc tònh ôû baát tònh ñòa; neáu duøng dao, löûa hay moùng tay laøm tònh thì coù ñöôïc tònh vaø ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Ñöôïc tònh nhöng khoâng ñöôïc aên . Laïi hoûi: Neáu ñeå toâ, daàu vaøo trong röôïu naáu thì coù ñöôïc thoï duøng khoâng? Ñaùp: Neáu lìa muøi röôïu thì ñöôïc thoï duøng. Laïi hoûi: Söõa voi, laïc, toâ coù ñöôïc uoáng khoâng? Ñaùp: Ñöôïc uoáng. Laïi hoûi: Taùm loaïi nöôùc uoáng phi thôøi coù ñöôïc uoáng khoâng? Ñaùp: Neáu khoâng coù muøi vò röôïu, khoâng coù thöùc aên, thanh tònh thì ñöôïc uoáng. Laïi hoûi: Thöùc aên cuûa trôøi quaù ngoï coù ñöôïc aên vaø coù ñöôïc thoï phaùp baûy ngaøy khoâng? Ñaùp: Ñöôïc aên vaø ñöôïc thoï phaùp baûy ngaøy.

15. Hoûi Veà Phaùp Y Laïi hoûi: Ngöôøi bò taãn coù ñöôïc yeát ma chia y khoâng? Ñaùp: Ngöôøi khoâng bò taãn ñöôïc chia. Laïi hoûi: Neân chia y nhö theá naøo? Ñaùp: Neân chia laøm ba, ñoù laø phaàn töï thoï, phaàn trieån chuyeån chia vaø phaàn boû theû ñeå ruùt thaêm. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñeán cö só, vôï cö só khoâng phaûi baø con xin y maø khoâng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Tröø y ôû phoøng rieâng, y thí trong nhaø baïch y vaø y an cö; neáu ñeán ngöôøi xuaát gia khoâng phaûi baø con xin y thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Ñöa y cho moät ngöôøi maø boán ngöôøi ñoàng yù laáy thì coù ñöôïc laáy khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc laáy; nhöng neáu ñöa y cho boán ngöôøi, moät ngöôøi ñoàng yù laáy thì ñöôïc laáy. Laïi hoûi: Giaù tieàn y coù ñöôïc laáy khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc laáy. Laïi hoûi: Neáu chuyeån tieàn naøy ñeå laøm y baùt vaø nhöõng tònh vaät khaùc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 54                                         295

thì coù ñöôïc thoï khoâng? Ñaùp: Ñöôïc thoï. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp y thí cho Taêng, Tyø-kheo töï laáy ñem veà cho mình laïi ñöôïc phöôùc maø khoâng toäi khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ôû moät mình moät choã, trong ñoù ñöôïc y thí Taêng, Tyø-kheo khaùc khoâng ñeán, mình töï laáy duøng thì ñöôïc phöôùc maø khoâng toäi. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc laø thí y vaät cho Taêng, noùi xong lieàn qua ñôøi thì vaät thí cho taêng naøy coù neân duøng yeát ma ñeå chia khoâng?, ñaùp laø khoâng neân. Laïi hoûi: Neân chia y nhö theá naøo? Ñaùp: Neân chia laøm ba, ñoù laø phaàn töï thoï, phaàn trieån chuyeån chia vaø phaàn boû theû ñeå ruùt thaêm, vì sao, vì y vaät thí naøy khoâng thuoäc Hieän tieàn taêng. Laïi hoûi: Tyø-kheo an cö bò taãn coù ñöôïc chia y khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Tyø-kheo bò ñieác nhö theá naøo goïi laø ñöôïc y? Ñaùp: Neáu khi thaáy cho y maø toâi cuõng ñöôïc phaàn. Laïi hoûi: Tyø-kheo muø nhö theá naøo goïi laø ñöôïc y? Ñaùp: Ñeå y vaøo tay hay ñeå treân ñaàu goái, taâm nghó laø toâi ñöôïc y. Laïi hoûi: Neân chia y cho Sa-di nhö theá naøo? Ñaùp: Cho moät phaàn trong caùc phaàn cuûa tyø-kheo .

16. Hoûi Veà Phaùp Y Ca-Hi-Na Laïi hoûi: Tyø-kheo khoâng tuoåi haï cho ñeán döõ hoïc Sa-di (Sa-di hoïc hoái), ngöôøi bò taãn, ngöôøi haønh Bieät truï laøm y thoï laøm y Ca-hi-na coù ñöôïc goïi laø thoï khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo nhö phaùp laøm y hoaëc naïp y ñuùng löôïng thì coù ñöôïc thoï laøm y Ca-hi-na khoâng? Ñaùp: Ñöôïc. Laïi hoûi: Thoï y Ca-hi-na coù maáy lôïi ích? Ñaùp: Coù chín lôïi ích, ñoù laø ñöôïc ñeán möôøi ñeâm, saùu ñeâm, moät ñeâm khoâng coù nhaân duyeân ñöôïc caát giöõ y Taêng-giaø-leâ, khoâng Coù naêm nhaân duyeân ñöôïc caát giöõ y taém möa, ñöôïc thöôøng thöôøng aên, ñöôc aên bieät chuùng vaø hai thôøi khoâng baïch ñöôïc vaøo tuï laïc. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo thuoäc nhieàu Taêng phöôøng cuøng keát chung moät giôùi ñeå an cö, thì ñeàu ñöôïc an cö khoâng?

296                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Ñöôïc an cö. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo neân ôû choã naøo? Ñaùp: Tuøy yù ôû Laïi hoûi: Neân ôû ñaâu töï töù? Ñaùp: Tuøy yù töï töù. Laïi hoûi: ÔÛ choã naøo goïi laø an cö xong? Ñaùp: Tuøy yù ôû choã naøo cho ñeán saùng. Laïi hoûi: ÔÛ choã naøo neân cho y vaät an cö? Ñaùp: Tuøy ôû choã naøo töï töù thì ôû choã ñoù cho y vaät an cö. Laïi nöõa, tuøy choã naøo an cö nhieàu ngaøy thì ôû choã ñoù neân cho. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo thuoäc nhieàu Taêng phöôøng cuøng an cö trong moät giôùi, sau khi töï töù xong lieàn thoï y Ca-hi-na, thì caùc Tyø-kheo naøy ñeàu ñöôïc thoï y Ca-hi-na khoâng? Ñaùp; ñeàu ñöôïc thoï. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo thuoäc nhieàu Taêng phöôøng cuøng an cö trong moät giôùi, sau khi töï töù xong lieàn thoï y Ca-hi-na, thoï roài lieàn xaû ñaïi giôùi naøy, thì caùc Tyø-kheo naøy ñeàu ñöôïc thoï y Ca-hi-na khoâng?, ñaùp laø ñeàu ñöôïc thoï. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo thuoäc nhieàu Taêng phöôøng cuøng an cö trong moät giôùi, sau khi töï töù xong lieàn thoï y Ca-hi-na, thoï roài lieàn xaû ñaïi giôùi, xaû ñaïi giôùi roài sau ñoù xaû y Ca-hi-na, thì caùc Tyø-kheo naøy ñeàu ñöôïc xaû y Ca-hi-na khoâng? Ñaùp: Tuøy ngöôøi naøo xaû thì xaû, ngöôøi naøo khoâng xaû thì khoâng xaû. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo an cö xong, cuøng nhieàu Taêng phöôøng keát chung moät giôùi ñeå thoï y Ca-hi-na, thì caùc Tyø-kheo naøy ñeàu ñöôïc thoï y Ca-hi-na khoâng? Ñaùp: Ñeàu ñöôïc thoï. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo an cö xong, cuøng nhieàu Taêng phöôøng keát chung moät giôùi ñeå thoï y Ca-hi-na, thoï roài sau ñoù xaû ñaïi giôùi naøy, thì caùc Tyø-kheo naøy ñeàu ñöôïc thoï y Ca-hi-na khoâng?, ñaùp laø ñeàu ñöôïc thoï. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo an cö xong, cuøng nhieàu Taêng phöôøng keát chung moät giôùi ñeå thoï y Ca-hi-na, thoï roài sau ñoù xaû ñaïi giôùi, xaû giôùi roài sau ñoù xaû y Ca-hi-na, thì caùc Tyø-kheo naøy ñeàu ñöôïc xaû y Ca-hi-na khoâng? Ñaùp: Tuøy ngöôøi naøo xaû thì xaû, ngöôøi naøo khoâng xaû thì khoâng xaû. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï ñaøn vieät thænh thöïc, sau böõa aên tröôùc ñi ñeán nhaø khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu choã thænh thöïc naøy ôû beân ngoõ heõm, chôï buùa.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 54                                           297

Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo thuoäc beán beân Taêng phöôøng, hoaëc taùm, chín, möôøi hoaëc nhieàu hôn cuøng keát chung moät giôùi ñeå an cö, thì caùc Tyø-kheo naøy ñeàu ñöôïc an cö khoâng? Ñaùp: Ñöôïc an cö. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo neân ôû choã naøo? Ñaùp: Tuøy yù ôû Laïi hoûi: Neân ôû ñaâu töï töù? Ñaùp: Tuøy yù töï töù. Laïi hoûi: ÔÛ choã naøo goïi laø an cö xong? Ñaùp: Tuøy yù ôû choã naøo cho ñeán saùng. Laïi hoûi: ÔÛ choã naøo neân cho y vaät an cö? Ñaùp: Tuøy ôû choã naøo töï töù thì ôû choã ñoù cho y vaät an cö. Laïi nöõa, tuøy choã naøo an cö nhieàu ngaøy thì ôû choã ñoù neân cho. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo thuoäc beán beân Taêng phöôøng, hoaëc taùm, chín, möôøi hoaëc nhieàu hôn, cuøng keát chung moät giôùi an cö, sau khi töï töù xong lieàn thoï y Ca-hi-na, thì caùc Tyø-kheo naøy ñeàu ñöôïc thoï y Ca-hi-na khoâng?, ñaùp laø ñöôïc thoï. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo thuoäc beán beân Taêng phöôøng, hoaëc taùm, chín, möôøi hoaëc nhieàu hôn, cuøng keát chung moät giôùi an cö, sau khi töï töù xong lieàn thoï y Ca-hi-na, thoï xong lieàn xaû ñaïi giôùi naøy, sau ñoù laïi xaû y Ca-hi-na, thì caùc Tyø-kheo naøy ñeàu ñöôïc xaû khoâng? Ñaùp: Tuøy ngöôøi naøo xaû thì xaû, ngöôøi naøo khoâng xaû thì khoâng xaû. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo an cö xong, cuøng beán beân Taêng phöôøng hoaëc taùm, chín, möôøi hoaëc nhieàu hôn, keát chung moät giôùi ñeå thoï y Ca- hi-na, thì caùc Tyø-kheo naøy ñeàu ñöôïc thoï y Ca-hi-na khoâng? Ñaùp laø ñeàu ñöôïc thoï. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo an cö xong, cuøng beán beân Taêng phöôøng hoaëc taùm, chín, möôøi hoaëc nhieàu hôn, keát chung moät giôùi ñeå thoï y Ca- hi-na, thoï roài lieàn xaû ñaïi giôùi naøy, thì caùc Tyø-kheo naøy ñeàu ñöôïc thoï y Ca-hi-na khoâng?, ñaùp laø ñeàu ñöôïc thoï. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo an cö xong, cuøng beán beân Taêng phöôøng hoaëc taùm, chín, möôøi hoaëc nhieàu hôn, keát chung moät giôùi ñeå thoï y Ca- hi-na, thoï roài lieàn xaû ñaïi giôùi naøy, sau ñoù xaû y Ca-hi-na, thì caùc Tyø-kheo naøy ñeàu ñöôïc thoï y Ca-hi-na khoâng? Ñaùp: Tuøy ngöôøi naøo xaû thì xaû, ngöôøi naøo khoâng xaû thì khoâng xaû. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na nhaèm thaùng nhuaàn, khi naøo xaû y Ca-hi-na? Ñaùp: Tính theo soá ngaøy an cö.

298                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na ñaõ laøm vaøo ngaøy möôøi boán, caùc khaùch Tyø-kheo ñeán laøm ngaøy möôøi naêm. Neáu cöïu Tyø-kheo thao khaùch Tyø-kheo laáy ngaøy naøy laøm boá taùt, ngaøy ñoù ñöôïc y vaät thí thì neân thuoäc veà ai? Ñaùp: Thuoäc veà taát caû. Laïi hoûi: Neân chia nhö theá naøo? Ñaùp: Neân chia ñoàng ñeàu, phaàn thöù tö cho Sa-di. Laïi hoûi: Cöïu Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na roài xuaát giôùi, Tyø-kheo khaùch ñeán xaû y Ca-hi-na, neáu ngaøy nay ñöôïc vaät thì thì neân thuoäc veà ai? Ñaùp: Thuoäc veà Tyø-kheo an cö hoaëc thuoäc veà Tyø-kheo hieän tieàn. Laïi hoûi: Ngöôøi naøo thuoäc veà Tyø-kheo an cö, ngöôøi naøo thuoäc veà Tyø- kheo hieän tieàn? Ñaùp: Neáu vaøo thaùng cuoái muøa haï ñöôïc vaät thí thì thuoäc veà Tyø- kheo an cö, neáu vaøo thôøi khaùc thì thuoäc veà Tyø-kheo hieän tieàn. Laïi hoûi: Sau khi thoï y Ca-hi-na,Taêng chia laøm hai boä thì taát caû chuùng taêng naøy coù ñöôïc goïi laø thoï y Ca-hi-na khoâng? Ñaùp: Taát caû ñöôïc thoï. Laïi hoûi: Sau khi thoï y Ca-hi-na, Taêng chia laøm hai boä, moät boä xaû y Ca-hi-na thì y Ca-hi-na naøy coù ñöôïc goïi laø xaû khoâng? Ñaùp: Neáu xaû nhö phaùp thì goïi laø xaû, xaû khoâng nhö phaùp thì khoâng goïi laø xaû. Laïi hoûi: Y baát tònh thoï laøm y Ca-hi-na coù ñöôïc goïi laø thoï khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Ngöôøi haäu an cö coù ñöôïc thoï y Ca-hi-na khoâng? Ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Truù xöù thoï y Ca-hi-na ñöôïc vaät thì, coù tröôøng hôïp Tyø- kheo ôû moät choã naøy töï töù ñöôïc chia khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vaøo thaùng cuoái muøa haï thoï y Ca-hi-na, ngay thaùng cuoái haï naøy xaû, Tyø-kheo ôû trong ñoù ñöôïc vaät thí thì ñöôïc chia. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, cho ñeán ôû choã nghe ñöôïc cuõng goïi laø xaû y Ca-hi-na, sao goïi laø choã nghe ñöôïc? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na ôû ngoaøi giôùi, nghe tieáng Taêng xaû y Ca-hi-na thì cuûng goïi laø xaû y Ca-hi-na.

17. Hoûi Veà Phaùp Caâu-Xaù-Di Laïi hoûi: Neáu taêng bò phaù laøm hai boä, Tyø-kheo-ni neân ñeán boä naøo thænh giaùo thoï? Ñaùp: Neân theo boä naøo noùi nhö phaùp, neáu khoâng coù ngöôøi noùi nhö

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 54                                          299

phaùp thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra neân ra ngoaøi giôùi giaùo thoï Tyø-kheo- ni. Laïi hoûi: Tyø-kheo Caâu-xaù-di vaø Tyø-kheo Tyø-da-ly xaû giôùi, coù ñöôïc goïi laø xaû khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Tyø-kheo Tyø-da-ly vaø Tyø-kheo Caâu-xaù-di xaû giôùi, coù ñuôïc goïi laø xaû khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Choã Tyø-kheo Caâu-xaù-di boá taùt, hai boä hoïp chung moät choã, Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra laøm sao boá taùt? Ñaùp: Neân xuaát giôùi laøm boá taùt. Laïi hoûi: Neáu ñaøn vieät naém tay Thöôïng toøa noùi laø thí vaät cho Taêng, thì vaät thì naøy neân thuoäc veà ai? Ñaùp: Boä naøo laøm Thöôïng toøa thì boä ñoù ñöôïc vaät thí. Laïi hoûi: Neáu ñaøn vieät naém tay ñeä nhaát Thöôïng toøa, ñeä nhò Thöôïng toøa noùi laø thí vaät cho Taêng, thì vaät thì naøy neân thuoäc veà ai? Ñaùp: Neáu hai Thöôïng toøa naøy ôû chung trong moät boä thì vaät thí thuoäc veà moät boä; neáu hai Thöôïng toøa ôû trong hai boä thì vaät thí thuoäc veà caû hai boä. Laïi hoûi: Neân chia nhö theá naøo? Ñaùp: Neân chia ñoàng ñeàu, phaàn thöù tö cho Sa-di. Laïi hoûi: Neáu Taêng saép bò phaù, ngöôøi bieát phaùp theo thöù lôùp traûi giöôøng ñoäc toïa, ôû giöõa chöøa moät choã ngoài, Tyø-kheo ngoài trong ñoù neân taùc taêng phaùp yeát ma, cuõng neân giaùo thoï Tyø-kheo-ni, trong ñaây nhö theá naøo goïi laø thaønh phaùp? Ñaùp: Neáu hai boä tuøy thuaän, Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra cuøng hoøa hôïp.

18. Hoûi Veà Phaùp Chieâm-Ba Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo nguû, Taêng laøm phaùp taãn, coù ñöôïc goïi laø taãn khoâng? Ñaùp: Neáu nghe baïch roài nguû thì ñöôïc goïi laø taãn. Laïi hoûi: Neáu chuùng taêng nguû khi taùc phaùp taãn moät Tyø-kheo thì Tyø- kheo naøy coù ñöôïc goïi laø taãn khoâng? Ñaùp: Neáu nghe baïch roài nguû thì ñöôïc goïi laø taãn. Laïi hoûi: Neáu khi noùi loän xoän oàn aøo maø taùc phaùp taãn, thì Tyø-kheo naøy coù ñöôïc goïi laø taãn khoâng? Ñaùp: Cho ñeán coù boán Tyø-kheo nghe tieáng baïch, thì ñöôïc goïi laø taãn.

300                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Laïi hoûi: Tyø-kheo taëc truï taùc phaùp taãn Tyø-kheo, ngöôøi phaïm Baát coïng truï, ngöôøi haønh Bieät truù, ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi xeáp vaøo trong Tuùc soá ñeå taùc phaùp taãn Tyø-kheo thì coù ñöôïc goïi laø taãn khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu taêng chöa cho Tyø-kheo yeát ma cuoàng si thì khoâng neân lìA-tyø-kheo naøy maø laøm boá taùt vaø caùc phaùp yeát ma; neáu ñaõ cho yeát ma cuoàng si roài thì Tyø-kheo naøy coù maët hay khoâng coù maët, caùc Tyø-kheo ñöôïc tuøy yù laøm boá taùt vaø taùc phaùp yeát ma. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Taêng söï chöa xong, Tyø-kheo ñöùng daäy boû ñi maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu boû ñi ñaïi tieåu tieän hoaëc khoâng rôøi choã nghe. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, Tyø-kheo khoâng hieän tieàn thì khoâng neân taùc phaùp yeát ma, neáu taùc phaùp yeát ma thì caùc Tyø-kheo phaïm toäi. Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng hieän tieàn taùc phaùp yeát ma maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Ni taêng vì Tyø-kheo khoâng hieän tieàn taùc phaùp yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng cuùng döôøng. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, khoâng töï thuù thì khoâng neân taùc phaùp yeát ma, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng töï thuù, taùc phaùp yeát ma maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo khoâng töï thuù, Ni taêng seõ taùc phaùp yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng cuùng döôøng. Laïi hoûi: Ngöôøi taùc phaùp ôû döôùi ñaát, caùc Tyø-kheo ôû treân cao; hoaëc ngöôøi taùc phaùp ôû treân cao, caùc Tyø-kheo ôû döôùi ñaát; hoaëc ngöôøi taùc phaùp ôû trong giôùi, caùc Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi; hoaëc ngöôøi taùc phaùp ôû ngoaøi giôùi, caùc Tyø-kheo ôû trong giôùi thì coù ñöôïc goïi laø taùc phaùp yeát ma khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu ngöôøi taùc phaùp vaø caùc Tyø-kheo ñeàu ôû trong giôùi, ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc goïi laø taùc phaùp yeát ma. Laïi hoûi: Tyø-kheo thoï phaùp taùc phaùp cho Tyø-kheo khoâng thoï phaùp, hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp taùc phaùp cho Tyø-kheo thoï phaùp thì coù ñöôïc goïi laø taùc phaùp yeát ma khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Tyø-kheo thoï phaùp laáy tuùc soá Tyø-kheo khoâng thoï phaùp, hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp laáy tuùc soá Tyø-kheo thoï phaùp ñeå taùc phaùp yeát ma thì coù ñöôïc goïi laø taùc phaùp yeát ma khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ôû trong giôùi cuûa boán truù xöù cuøng moät luùc taùc phaùp yeát ma maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ôû boán choã laàn löôït gôûi duïc thì ñöôïc.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 54                                         301

Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp moät Tyø-kheo ôû trong boán truù xöù taùc phaùp yeát ma maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñeå giöôøng hoaëc vaùn caây noái lieàn boán giôùi laïi. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp moät Tyø-kheo xeáp trong Tuùc soá ôû trong boán truù xöù taùc phaùp yeát ma maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñeå giöôøng hoaëc vaùn caây noái lieàn boán giôùi laïi.

19. Hoûi Veà Caùc Phaùp Yeát Ma Trò Phaït Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo taùc phaùp yeát ma taãn moät Tyø-kheo, caùc Tyø- kheo laïi xaû yeát ma naøy, thì coù ñöôïc goïi laø xaû khoâng? Ñaùp: Ñöôïc xaû, nhöng caùc Tyø-kheo phaïm toäi. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo ôû döôùi ñaát, Tyø-kheo bò taãn ôû treân cao; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû treân cao, Tyø-kheo bò taãn ôû döôùi ñaát; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû trong giôùi, Tyø-kheo bò taãn ôû ngoaøi giôùi; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi, Tyø-kheo bò taãn ôû trong giôùi thì coù ñöôïc goïi laø giaûi yeát ma bò taãn khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu caùc Tyø-kheo vaø Tyø-kheo bò taãn ñeàu ôû trong giôùi, ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc goïi laø giaûi yeát ma bò taãn, nhöng caùc Tyø- kheo phaïm toäi. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ôû trong truù xöù khoâng coù Tyø-kheo phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa, khoâng ñöôïc phaùt loà thì coù goïi laø che giaáu toäi khoâng? Ñaùp: Khoâng goïi laø che giaáu. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, traûi qua moät ngaøy khoâng phaùt loà vôùi Tyø-kheo cuøng ôû chung, xuaát giôùi ñi cho ñeán saùng hoâm sau thì coù phaïm toäi phuù taøng khoâng? Ñaùp: Khoâng goïi laø che giaáu. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, khoâng ñeán noùi vôùi Tyø-kheo taëc truï, Tyø-kheo bò taãn, ngöôøi haønh Bieät truù, ngöôøi phaïm Baát coïng truï, ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì coù goïi laø che giaáu khoâng? Ñaùp: Khoâng goïi laø che giaáu. Laïi hoûi: Neáu khoâng ñeán noùi vôùi ngöôøi cuøng ôû chung laø ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác hoaëc ngöôøi bieân ñòa thì coù goïi laø che giaáu khoâng? Ñaùp: Khoâng goïi laø che giaáu vì ngöôøi caâm khoâng noùi ñöôïc, ngöôøi ñieác khoâng nghe ñöôïc, ngöôøi caâm ñieác thì khoâng hieåu ñöôïc, ngöôøi bieân ñòa khoâng hieåu ngoân ngöõ trong nöôùc. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ñeán noùi vôùi Tyø-kheo-ni, cho ñeán Thöùc-xoa-

302                                                                      BOÄ LUAÄT 6

ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di thì coù ñöôïc goïi laø phaùt loà khoâng? Ñaùp: Khoâng goïi laø phaùt loà. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo ñeán hoûi Tyø-kheo khaùc: “Neáu laøm toäi nhö vaäy nhö vaäy thì phaïm toäi gì, trò nhö theá naøo”, khoâng töï noùi toäi ñaõ laøm thì coù goïi laø phaùt loà khoâng? Ñaùp: Khoâng goïi laø phaùt loà Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo tuøy che giaáu toäi, khoâng haønh bieät truï, khoâng haønh Ma-na-ñoûa; caùc Tyø-kheo laïi cho yeát ma Xuaát toäi thì Tyø-kheo naøy coù ñöôïc goïi laø xuaát toäi hay khoâng? Ñaùp: Ñöôïc goïi laø xuaát toäi, nhöng caùc Tyø-kheo phaïm toäi. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo tuøy che giaáu toäi, haønh bieät truï, khoâng haønh Ma-na-ñoûa; caùc Tyø-kheo laïi cho yeát ma Xuaát toäi thì Tyø-kheo naøy coù ñöôïc goïi laø xuaát toäi hay khoâng? Ñaùp: Ñöôïc goïi laø xuaát toäi, nhöng caùc Tyø-kheo phaïm toäi. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo tuøy che giaáu toäi, haønh bieät truï, haønh Ma-na- ñoûa; caùc Tyø-kheo lieàn cho yeát ma Xuaát toäi thì Tyø-kheo naøy coù ñöôïc goïi laø xuaát toäi hay khoâng? Ñaùp: Ñöôïc goïi laø xuaát toäi, caùc Tyø-kheo khoâng phaïm. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo tuøy che giaáu toäi, haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa; caùc Tyø-kheo laïi cho yeát ma Xuaát toäi thì Tyø-kheo naøy coù ñöôïc goïi laø xuaát toäi hay khoâng? Ñaùp: Ñöôïc goïi laø xuaát toäi, nhöng caùc Tyø-kheo phaïm toäi. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo khoâng che giaáu toäi, haønh saùu ñeâm Ma-na- ñoûa; caùc Tyø-kheo lieàn cho yeát ma Xuaát toäi thì Tyø-kheo naøy coù ñöôïc goïi laø xuaát toäi hay khoâng? Ñaùp: Ñöôïc goïi laø xuaát toäi, caùc Tyø-kheo khoâng phaïm. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo ôû döôùi ñaát, Tyø-kheo phaïm toäi ôû treân cao; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû treân cao, Tyø-kheo phaïm toäi ôû döôùi ñaát; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû trong giôùi, Tyø-kheo phaïm toäi ôû ngoaøi giôùi; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi, Tyø-kheo phaïm toäi ôû trong giôùi thì coù ñöôïc goïi laø xuaát toäi khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu caùc Tyø-kheo vaø Tyø-kheo phaïm toäi ñeàu ôû trong giôùi, ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc goïi laø xuaát toäi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 55                                          303

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 55

ÖU BA LY VAÁN PHAÙP (Tieáp Theo)

20. Hoûi Veà Phaùp Thuaän Haønh Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laø ngöôøi haønh Bieät truù, cuõng laø ngöôøi haønh Bieät truù xong, cuõng laø ngöôøi haønh Ma-na-ñoûa, cuõng laø ngöôøi haønh Ma-na-ñoûa xong hay khoâng? Ñaùp: Coù, nhö Tyø-kheo xuaát tinh phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng che giaáu, theo Taêng xin haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, Taêng cho haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Sau khi haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong, laïi xuaát tinh vaø khoâng che giaáu neân theo Taêng xin haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, Taêng cho haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Sau khi haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong laïi xuaát tinh vaø che giaáu, tuøy soá ngaøy che giaáu ñeán trong Taêng xin Bieät truï; haønh Bieät truï xong laïi xuaát tinh vaø cuõng che giaáu, toäi tröôùc che giaáu moät ñeâm, toäi sau che giaáu hai ñeâm, toäi tröôùc ñaõ haønh bieät truï neân goïi laø ngöôøi haønh Bieät truù xong, toäi sau ñang haønh neân goïi laø ngöôøi haønh Bieät truù; vì moät toäi neân goïi laø haønh Ma-na-ñoûa, vì moät toäi neân goïi laø haønh Ma-na-ñoûa xong. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ngöôøi haønh Bieät truù khoâng ñöôïc cuøng ngöôøi haønh Bieät truù; coù truù xöù khoâng cuøng moät maùi che, khoâng coù truù xöù khoâng cuøng moät maùi che, choã coù Taêng phöôøng, choã khoâng coù Taêng phöôøng. Coù tröôøng hôïp ngöôøi haønh Bieät truù cuøng ngöôøi haønh Bieät truù coù truù xöù khoâng cuøng moät maùi che, khoâng coù truù xöù khoâng cuøng moät maùi che, choã coù Taêng phöôøng, choã khoâng coù Taêng phöôøng maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy voán laø ngoaïi ñaïo. Laïi hoûi: Coù ngöôøi khoâng toäi cuõng goïi laø bieät truï khoâng? Ñaùp: Neáu ngöôøi naøy voán laø ngoaïi ñaïo. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, khoâng theo soá ngaøy che giaáu ñeå theo Taêng xin bieät truï, Taêng cuõng khoâng cho

304                                                                    BOÄ LUAÄT 6

ngöôøi naøy haønh bieät truï tuøy soá ngaøy che giaáu; ngöôøi naøy cuõng khoâng theo Taêng xin haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, cuõng khoâng theo Taêng xin xuaát toäi, Taêng cuõng khoâng cho ngöôøi naøy xuaát toäi, maø ngöôøi naøy vaãn ñöôïc goïi laø thanh tònh hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo naøy chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, khoâng theo hai boä Taêng xin nöõa thaùng haønh Ma-na-ñoûa, hai boä Taêng cuõng khoâng cho haønh nöõa thaùng Ma-na-ñoûa, cuõng khoâng theo hai boä Taêng xin xuaát toäi, hai boä Taêng cuõng khoâng cho yeát ma Xuaát toäi, maø ngöôøi naøy vaãn ñöôïc goïi laø thanh tònh hay khoâng? Ñaùp: Coù neáu Tyø-kheo-ni naøy chuyeån caên thaønh Tyø-kheo . Laïi hoûi: Ngöôøi xin xuaát toäi ôû döôùi ñaát, caùc Tyø-kheo ôû treân cao; hoaëc ngöôøi xin xuaát toäi ôû treân cao, caùc Tyø-kheo ôû döôùi ñaát; hoaëc ngöôøi xin xuaát toäi ôû trong giôùi, caùc Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi; hoaëc ngöôøi xin xuaát toäi ôû ngoaøi giôùi, caùc Tyø-kheo ôû trong giôùi thì coù ñöôïc goïi laø xuaát toäi khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu ngöôøi xin xuaát toäi vaø caùc Tyø-kheo ñeàu ôû trong giôùi, ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc goïi laø xuaát toäi. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi haønh Bieät truù cuøng ngöôøi haønh Bieät truù, ngöôøi haønh Bieät truù cuøng ngöôøi haønh Bieät truù xong, ngöôøi haønh Bieät truù cuøng ngöôøi haønh Ma-na-ñoûa, ngöôøi haønh Bieät truù cuøng ngöôøi haønh Ma-na-ñoûa xong, ngöôøi haønh Bieät truù cuøng ngöôøi phaïm Baát coïng truï coù truù xöù khoâng cuøng moät maùi che, khoâng coù truù xöù khoâng cuøng moät maùi che, neáu ngöôøi haønh Bieät truù xuaát giôùi maø khoâng coù Tyø-kheo truù xöù cuøng ñi thì seõ maát moät ñeâm haønh Bieät truï; hoaëc noùi: “Toâi khoâng theå haønh Bieät truï, cuõng khoâng theå haønh Ma-na-ñoûa”, lieàn ñeán baïch Taêng xin ngöng haønh, chuùng taêng cho ngöng haønh ñeå laïi ñoù chöøng bao nhieâu ngaøy? Ñaùp: Neân cho ngöng haønh khoaûng hai möôi laêm ngaøy. Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo khoâng phaïm laïi theo Taêng xin bieät truï, Taêng cho bieät truï thì coù goïi laø kheùo cho khoâng? Ñaùp: Neáu ngöôøi naøy voán laø ngoaïi ñaïo. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa, tuøy soá ngaøy che giaáu theo Taêng xin bieät truï, Taêng cho bieät truï thì coù goïi laø kheùo cho khoâng. Sau ñoù theo Taêng xin haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, Taêng cho haønh Ma-na-ñoûa thì coù ñöôïc goïi laø kheùo cho khoâng. Sau ñoù theo Taêng xin xuaát toäi, Taêng cho xuaát toäi thì coù goïi laø kheùo cho hay khoâng? Ñaùp: Ñoù laø döõ hoïc Sa-di (Sa-di hoïc hoái)

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 55                                          305

21. Hoûi Veà Phaùp Ngaên Laïi hoûi: Tyø-kheo coù ñöôïc caùch ñeâm cho pheùp ngöôøi khaùc cöû toäi khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Coù ñöôïc caùch ñeâm ngaên thuyeát giôùi, ngaên töï töù vaø ngaên giaùo giôùi Tyø-kheo-ni khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Ngöôøi ôû döôùi ñaát coù ñöôïc laøm yeát ma phuù baùt cho ngöôøi ôû treân cao; hoaëc ngöôøi ôû treân cao coù ñöôïc laøm yeát ma phuù baùt cho ngöôøi ôû döôùi ñaát; hoaëc ngöôøi ôû trong giôùi coù ñöôïc laøm yeát ma phuù baùt cho ngöôøi ôû ngoaøi giôùi; hoaëc ngöôøi ôû ngoaøi giôùi laøm yeát ma phuù baùt cho ngöôøi ôû trong giôùi khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu ngöôøi laøm yeát ma phuù baùt vaø ngöôøi ñöôïc cho ñeàu ôû trong giôùi, ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc laøm yeát ma phuù baùt. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo ngoài döôùi ñaát, ngöôøi ôû trong tuùc soá ngoài treân cao; hoaëc caùc Tyø-kheo ngoài treân cao, ngöôøi trong tuùc soá ôû döôùi ñaát; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû trong giôùi, ngöôøi trong tuùc soá ôû ngoaøi giôùi; hoaëc caùc Tyø- kheo ôû ngoaøi giôùi, ngöôøi trong tuùc soá ôû trong giôùi thì coù ñöôïc laøm yeát ma phuù baùt hay khoâng? Ñaùp; khoâng ñöôïc, neáu caùc Tyø-kheo vaø ngöôøi trong tuùc soá ñeàu ôû trong giôùi, ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc laøm yeát ma phuù baùt. Laïi hoûi: Ngöôøi ôû döôùi ñaát coù ñöôïc laøm yeát ma ngöôõng baùt cho ngöôøi ôû treân cao; hoaëc ngöôøi ôû treân cao coù ñöôïc laøm yeát ma ngöôõng baùt cho ngöôøi ôû döôùi ñaát; hoaëc ngöôøi ôû trong giôùi coù ñöôïc laøm yeát ma ngöôõng baùt cho ngöôøi ôû ngoaøi giôùi; hoaëc ngöôøi ôû ngoaøi giôùi laøm yeát ma ngöôõng baùt cho ngöôøi ôû trong giôùi khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu ngöôøi laøm yeát ma ngöôõng baùt vaø ngöôøi ñöôïc cho ñeàu ôû trong giôùi, ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc laøm yeát ma ngöôõng baùt. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo ngoài döôùi ñaát, ngöôøi ôû trong tuùc soá ngoài treân cao; hoaëc caùc Tyø-kheo ngoài treân cao, ngöôøi trong tuùc soá ôû döôùi ñaát; hoaëc caùc Tyø-kheo ôû trong giôùi, ngöôøi trong tuùc soá ôû ngoaøi giôùi; hoaëc caùc Tyø- kheo ôû ngoaøi giôùi, ngöôøi trong tuùc soá ôû trong giôùi thì coù ñöôïc laøm yeát ma ngöôõng baùt hay khoâng? Ñaùp; khoâng ñöôïc, neáu caùc Tyø-kheo vaø ngöôøi trong tuùc soá ñeàu ôû trong giôùi, ñöùng hay ngoài ñeàu ñöôïc laøm yeát ma ngöôõng baùt. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, khoâng ñöôïc caùch ñeâm cho pheùp xuaát toäi ngöôøi khaùc, coù Tyø-kheo caùch ñeâm cho pheùp xuaát toäi ngöôøi khaùc maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu khi thoï töï töù thì ñöôïc, coøn caùc thôøi khaùc thì khoâng

306                                                                       BOÄ LUAÄT 6

ñöôïc.
Laïi hoûi: Neân töø choã naøo caàu thính (xin cho pheùp xuaát toäi)?
Ñaùp laø ôû trong Taêng.
Laïi hoûi: Neân töø choã naøo cho pheùp?
Ñaùp: ÔÛ trong chuùng taêng.
Laïi hoûi: Neân töø choã naøo ngaên thuyeát giôùi?
Ñaùp: ÔÛ trong chuùng taêng.
Laïi hoûi: Neân töø choã naøo ngaên töï töù?
Ñaùp: ÔÛ trong chuùng taêng.
Laïi hoûi: Neân töø choã naøo noùi nhö phaùp?
Ñaùp: ÔÛ trong chuùng taêng
Laïi hoûi: Neân töø choã naøo nhö phaùp ñoaùn söï?
Ñaùp: ÔÛ trong chuùng taêng.
Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo ngaên ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác; ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thuyeát giôùi, thì coù ñöôïc goïi laø ngaên khoâng?
Ñaùp: Khoâng ñöôïc.
Laïi hoûi: Neáu caùc Tyø-kheo laáy tuùc soá ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, hoaëc ngöôøi caâm ñieác; ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi ñeå ngaên thuyeát giôùi thì coù ñöôïc goïi laø ngaên khoâng?
Ñaùp: Khoâng ñöôïc.
Laïi hoûi: Tyø-kheo thoï phaùp ngaên Tyø-kheo khoâng thoï phaùp, hoaëc
Tyø-kheo khoâng thoï phaùp ngaên Tyø-kheo thoï phaùp thuyeát giôùi thì coù ñöôïc goïi laø ngaên khoâng?
Ñaùp: Khoâng ñöôïc.
Laïi hoûi: Tyø-kheo thoï phaùp laáy tuùc soá Tyø-kheo khoâng thoï phaùp, hoaëc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp laáy tuùc soá Tyø-kheo thoï phaùp ñeå ngaên thuyeát Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì coù ñöôïc goïi laø ngaên khoâng?
Ñaùp: laø khoâng ñöôïc.
Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo ngaên boán truù xöù thuyeát giôùi, coù ñöôïc goïi laø ngaên khoâng?
Ñaùp: Neáu ñeå giöôøng hoaëc vaùn caây noái lieàn boán giôùi laïi thì ñöôïc goïi laø ngaên.
Laïi hoûi: Coù moät ngöôøi trong tuùc soá ngaên boán truù xöù thuyeát giôùi, coù ñöôïc goïi laø ngaên khoâng?
Ñaùp: Neáu ñeå giöôøng hoaëc vaùn caây noái lieàn boán giôùi laïi thì ñöôïc goïi laø ngaên.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 55                                         307

22. Hoûi Veà Phaùp Ngoïa Cuï Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ngöôøi thoï phaùp duø laø tröôûng laõo cuõng khoâng ñöôïc goïi laø toân tröôûng, ngöôøi noùi phi phaùp duø laø Thöôïng toøa cuõng khoâng ñöôïc goïi laø toân tröôûng. Sao goïi laø toân tröôûng vaø khoâng phaûi toân tröôûng? Ñaùp: Tyø-kheo thoï phaùp neân kính leã Tyø-kheo khoâng thoï phaùp; Tyø- kheo khoâng thoï phaùp khoâng neân kính leã Tyø-kheo thoï phaùp, ñoù goïi laø toân tröôûng vaø khoâng phaûi toân tröôûng. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, Tyø-kheo an cö nôi naøy khoâng neân laáy ngoïa cuï ôû choã kia. Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo an cö nôi naøy laïi laáy ngoïa cuï choã kia maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, Tyø-kheo haäu an cö hay A-lan-nhaõ, an cö nôi naøy nhöng laáy ngoïa cuï ôû choã kia, vì muoán ñeán thoï tuoåi an cö thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Nhö Phaät daõ baûo tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát: “Caùc thaày tröôùc neân truø löôïng ngöôøi, sau ñoù môùi phaân chia cho laáy ngoïa cuï”, sao goïi laø truø löôïng ngöôøi? Ñaùp: Thöôïng toøa ôû moãi boä thanh tònh hoøa hôïp, ñoù goïi laø truø löôïng ngöôøi. Laïi hoûi: Sa-di ôû trong Taêng phöôøng coù ñöôïc laáy ngoïa cuï khoâng?, ñaùp laø ñöôïc laáy. Laïi hoûi: Tyø-kheo moät mình ôû trong Taêng phöôøng coù ñöôïc laáy ngoïa cuï khoâng? Ñaùp laø ñöôïc laáy. Laïi hoûi: Hai Tyø-kheo ôû trong Taêng phöôøng coù ñöôïc laáy ngoïa cuï khoâng? Ñaùp laø ñöôïc laáy. Laïi hoûi: bA-tyø-kheo ôû trong Taêng phöôøng coù ñöôïc laáy ngoïa cuï khoâng? Ñaùp laø ñöôïc laáy. Laïi hoûi: Neáu boán Tyø-kheo ôû trong Taêng phöôøng coù neân xöôùng ñeå chia ngoïa cuï khoâng?, ñaùp laø neân xöôùng Laïi hoûi: Moät Tyø-kheo ôû boán truù xöù coù ñöôïc laáy ngoïa cuï khoâng? Ñaùp: Neáu ñeå giöôøng hoaëc vaùn caây noái lieàn boán giôùi laïi thì ñöôïc laáy ngoïa cuï. Laïi hoûi: Tyø-kheo khoâng hieän tieàn coù ñöôïc cho ngoïa cuï khoâng? Ñaùp: Hoaëc cho hoaëc khoâng cho, vò naøo neân cho thì bieát seõ ñeán, vò naøo khoâng neân cho thì bieát seõ khoâng ñeán; laïi nöõa khoâng daën doø thì khoâng neân cho, neáu daën doø thì neân cho, cho roài neân baûo laøm thay caùc coâng vieäc.

308                                                                     BOÄ LUAÄT 6

23. Hoûi Veà Phaùp Dieät Traùnh Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp laáy moät vieäc duøng phaùp ña mích ñeå dieät traùnh, ñöôïc goïi laø dieät maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, khi xöôùng chia ngoïa cuï thì söï vieäc xaûy ra. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, coù hai nguyeân nhaân neân phaù Taêng: Moät laø xöôùng noùi, hai laø laáy theû. Trong ñaây neáu Tyø-kheo taëc truï, ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi xöôùng noùi vaø phaùt theû thì coù goïi laø phaù Taêng khoâng? Ñaùp: Khoâng goïi laø phaù Taêng.

24. Hoûi Veà Phaùp Taïp Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ôû bieân ñòa ngöôøi trì luaät thöù naêm ñöôïc truyeàn thoï giôùi cuï tuùc. Coù tröôøng hôïp möôøi ngöôøi chæ laáy naêm ngöôøi thì ñöôïc goïi laø thoï giôùi cuï tuùc khoâng? Ñaùp: Ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc, nhöng ngöôøi cho thoï giôùi cuï tuùc phaïm toäi. Laïi hoûi: Ngöôøi ñieác ñöôïc vaät thí nhö theá naøo? Ñaùp: neáu ngöôøi maét thaáy hay bò muø thì neân ñeå trong tay hay ñeå treân ñaàu goái, taâm nghó laø ta ñöôïc vaät thí. Laïi hoûi: Neáu treân ngoïa cuï coù theâu hay veõ hình töôïng ngöôøi nöõ, hoaëc nöõa coù nöõa khoâng thì coù ñöôïc ngoài naèm khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, khoâng phaïm laø tröø khi bò hö hoaïi nhieàu hoaëc traûi Ni-sö-ñaøn ngoài. Laïi hoûi: Coù ñöôïc naém ñuoâi traâu caùi ñeå loäi qua soâng khoâng? Ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Tröø traâu caùi, coù ñöôïc naém ñuoâi caùc suùc sanh khaùc ñeå loäi qua soâng khoâng? Ñaùp: Neáu naém ñuoâi sö töû, coïp, lang, voi, traâu ñöïc, löøa, ngöïa thì ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu thoï nöôùc thaïch maät ñeå caùch ñeâm qua baûy ngaøy, xen taïp thöù khaùc thì coù ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Neáu xen taïp thöù khaùc thì khoâng ñöôïc duøng. Laïi hoûi: Coù thuoác baát tònh ñeå trong daàu naáu thì coù ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu ngöôøi bònh thoa treân thaân hay treân tay, treân chaân hay nhoû vaøo muõi thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo duøng löûa, dao, moùng tay ñeå laøm tònh traùi caây thì coù ñöôïc aên khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 55                                            309

Laïi hoûi: Neáu caây ôû treân ñaát tònh, caønh nhaùnh ôû beân ñaát baát tònh, quaû rôi trong ñoù coù ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc aên Laïi hoûi: Neáu caây ôû treân ñaát tònh, caùnh nhaùnh cuõng ôû beân ñaát tònh, quaû rôi trong ñaây coù ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Ñöôïc aên. Töø nay caùc Tyø-kheo khoâng neân laøm yeát ma keát tònh ñòa, neáu laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Söõa ngöôøi coù ñöôïc uoáng khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu ngöôøi bònh duøng ñeå röûa veát thöông hay boâi treân maét thì ñöôïc. Laïi hoûi: Thòt ngöôøi coù ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc aên, neáu aên thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Neáu coá gieát laáy thòt suùc sanh thì coù ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc aên, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Thòt chim choùc baát tònh cuõng khoâng ñöôïc aên, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Thòt chim öng cuõng khoâng ñöôïc aên, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Thòt chim cuù meøo, thòt eånh öông cho ñeán ñæa nöôùc ñeàu khoâng ñöôïc aên, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát- la. Ngay ngaøy nay thoï boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc hoøa hôïp laïi moät choã thì tröôùc giôø ngoï neân duøng, vì hieäu löïc cuûa thôøi döôïc laø quaù ngoï khoâng ñöôïc duøng. Neáu ngay ngaøy nay thoï thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc hoøa hôïp laïi moät choã thì trong thôøi phaàn neân duøng, vì hieäu löïc cuûa thôøi phaàn döôïc laø quaù thôøi phaàn thì khoâng ñöôïc duøng. Neáu ngay ngaøy nay thoï thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc hoøa hôïp laïi moät choã thì trong voøng baûy ngaøy neân duøng, vì hieäu löïc cuûa thaát nhaät döôïc laø quaù baûy ngaøy thì khoâng ñöôïc duøng. Neáu laø taän hình döôïc thì troïn ñôøi ñöôïc tuøy yù laáy duøng. Laïi hoûi: Coù loaïi töø beân moät vaät laøm boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc khoâng? Ñaùp: Coù, Cam giaù, laø thôøi döôïc, nöôùc eùp trong laø thôøi phaàn döôïc, laøm thaïch maät laø thaát nhaät döôïc, ñoát thaønh tro laø taän hình döôïc. Laïc laø thôøi döôïc, nöôùc eùp trong laø thôøi phaàn döôïc, laøm toâ laø thaát nhaät döôïc, ñoát thaønh tro laø taän hình döôïc. Hoà ma laø thôøi döôïc, eùp laøm daàu laø thaát nhaät döôïc, ñoát thaønh tro laø taän hình döôïc. Thòt laø thôøi döôïc, chieân laáy môû laø thaát nhaät döôïc, ñoát thaønh tro laø taän hình döôïc. Laïi hoûi: Boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc neáu ñeå caùch ñeâm thì coù döôïc duøng khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc

310                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Laïi hoûi: Tyø-kheo neáu töï laáy tröôùc roài môùi theo tònh nhaân thoï thì coù ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Boán loaïi döôïc naøy neáu tay thoï, mieäng thoï, Tyø-kheo khoâng bònh coù ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc duøng, neáu bònh thì ñöôïc duøng. Laïi hoûi: taùm loaïi nöôùc uoáng phi thôøi coù ñöôïc uoáng khoâng? Ñaùp: neáu khoâng coù muøi vò röôïu, thanh tònh thì ñöôïc uoáng. Laïi hoûi: Coù ñöôïc thoï y töø ngöôøi ñieân cuoàng khoâng? Ñaùp: Neân thoï hoaëc khoâng neân thoï. Neáu bieát ngöôøi naøy coù cha meï, anh em, gia ñình cho thì neân thoï; neáu bieát ngöôøi naøy khoâng coù cha meï, anh em, gia ñình cho thì khoâng neân thoï. Laïi hoûi: Ñoái vôùi ngöôøi ñieân cuoàng khi naøo ñöôïc thoï y? Ñaùp: Khi trôû laïi ñöôïc boån taâm. Neáu Tyø-kheo moät mình ôû moät truù xöù, trong ñaây ñaøn vieät boá thí y vaät, Hieän tieàn taêng neân chia. Tyø-kheo naøy neân taâm nieäm mieäng noùi: “Y vaät naøy Hieän tieàn taêng neân chia, nay y vaät naøy thuoäc veà toâi, toâi ñöôïc töï thoï duøng”, neáu noùi nhö vaäy roài thì goïi laø laøm yeát ma, sau ñoù coù Tyø-kheo khaùc ñeán muoán laáy thì khoâng neân cho. Neáu khoâng noùi nhö vaäy thì khoâng neân laáy vaät naøy, laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la, neân chia cho Tyø-kheo khaùc, neáu khoâng laøm nhö theá thì ra khoûi giôùi lieàn phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Neáu hieàn giaû traùch phaït treû, ñöùa treû naøy mang vaät ñeán cho Tyø-kheo thì coù ñöôïc thoï khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc thoï. Laïi hoûi: Ñaøn vieät tröôùc ñoù khi thí y vaät cho Taêng noùi raèng: “Y vaät naøy thí cho Taêng an cö trong ñaây”, luùc naøy khoâng phaûi laø thaùng cuoái haï, caùc Tyø-kheo cuõng khoâng thoï y Ca-hi-na thì y vaät naøy neân thuoäc veà ai? Ñaùp: Luùc ñoù khoâng phaûi thaùng cuoái haï, caùc Tyø-kheo khoâng thoï y Ca-hi-na thì y vaät naøy thuoäc veà Taêng an cö trong ñaây neân chia. Laïi hoûi: Khi ñaøn vieät thí y noùi raèng: “Y naøy thí cho Hieän tieàn taêng trong ñaây”, luùc naøy laø thaùng cuoái haï, caùc Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na thì y naøy neân thuoäc veà ai? Ñaùp: Tuy laø thaùng cuoái haï, caùc Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na nhöng y naøy vaãn thuoäc veà Hieän tieàn taêng trong ñaây neân chia. Laïi hoûi: Khi ñaøn vieät thí y noùi raèng: “Y naøy thí cho Taêng an cö trong ñaây töø naêm ngoaùi cho ñeán möôøi naêm”, luùc naøy khoâng phaûi laø thaùng cuoái haï, caùc Tyø-kheo cuõng khoâng thoï y Ca-hi-na thì y naøy neân thuoäc veà ai?

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 55                                          311

Ñaùp: Luùc ñoù khoâng phaûi thaùng cuoái haï, caùc Tyø-kheo khoâng thoï y Ca-hi-na thì y vaät naøy thuoäc veà Taêng an cö trong ñaây töø naêm ngoaùi cho ñeán möôøi naêm neân chia. Laïi hoûi: Khi ñaøn vieät mang y vaøo trong Taêng phöôøng noùi raèng: “Y naøy thí cho Taêng an cö trong ñaây, töông lai moät naêm, hai naêm cho ñeán möôøi naêm”, luùc naøy laø thaùng cuoái haï, caùc Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na thì y naøy neân thuoäc veà ai? Ñaùp: Tuy laø thaùng cuoái haï, caùc Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na nhöng y naøy vaãn thuoäc veà Taêng an cö trong ñaây, töông lai moät naêm cho ñeán möôøi naêm. Laïi hoûi: Chuû khuyeán hoùa vì Taêng söï xuaát giôùi ñi thì ai seõ cho phaàn an cö? Ñaùp: Xuaát giôùi ôû choã naøo thì choã ñoù neân cho phaàn an cö. Laïi nöõa, tuøy choã naøo an cö nhieàu ngaøy nhaát thì neân cho phaàn an cö. Laïi hoûi: Tyø-kheo phaù an cö coù neân cho phaàn y khoâng? Ñaùp: Hoaëc cho hoaëc khoâng neân cho. Neân cho laø neáu bieát tieàn an cö hay haäu an cö hoaëc ôû nhieàu ngaøy hoaëc ôû nöõa haï thì neân cho; ngöôïc laïi thì khoâng neân cho. Laïi hoûi: Ngöôøi khaùn bònh xuaát giôùi ñi vì ngöôøi bònh, khi ngöôøi bònh qua ñôøi coù neân chia y vaät cho ngöôøi khaùn bònh khoâng? Ñaùp: Neân cho hoaëc khoâng neân cho. Neáu ngöôøi khaùn bònh thaät vì ngöôøi bònh maø xuaát giôùi ñi thì neân cho, neáu vì vieäc khaùc maø xuaát giôùi ñi thì khoâng neân cho. Laïi hoûi: Nhö theá naøo goïi laø ngöôøi khaùn bònh? Ñaùp: Neáu ngöôøi coù theå chaêm soùc cho ngöôøi bònh ñeán khi laønh bònh hay qua ñôøi, cho uoáng thuoác vaø aên thöùc aên tuøy theo bònh, cung caáp ñaày ñuû cho ngöôøi bònh, thaân gaàn giuùp cho ngöôøi bònh ñöôïc lôïi ích, coù theå lìa ñau ñôùn, suy toån, thì ngöôøi naøy goïi laø ngöôøi khaùn bònh. Laïi hoûi: Neáu baïch y laøm ngöôøi khaùn bònh thì coù neân chia vaät cho ngöôøi khaùn bònh khoâng?, ñaùp laø khoâng neân. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo-ni laøm ngöôøi khaùn bònh thì coù neân chia vaät cho ngöôøi khaùn bònh khoâng? Ñaùp: Khoâng neân chia. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo khaùn bònh an cö ôû choã khaùc thì coù neân chia vaät cho ngöôøi khaùn bònh khoâng?, ñaùp laø neân cho. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo khaùn bònh haäu an cö, Tyø-kheo bònh tieàn an cö thì coù neân chia vaät cho ngöôøi khaùn bònh khoâng? Ñaùp: Neân cho. Laïi hoûi: Neáu Sa-di laøm ngöôøi khaùn bònh thì coù neân chia vaät cho

312                                                                     BOÄ LUAÄT 6

ngöôøi khaùn bònh khoâng?, ñaùp laø neân cho. Laïi hoûi: Neân chia cho nhö theá naøo? Ñaùp: Cho baèng phaàn cuûa ñaïi Tyø-kheo Laïi hoûi: döõ hoïc Sa-di (Sa-di hoïc hoái) luùc naøo thì laøm tònh thí? Ñaùp: Tuøy luùc naøo ñöôïc thì laøm tònh thí luùc ñoù. Laïi hoûi: Tieàn neân tònh thí nhö theá naøo? Ñaùp: Neân noùi: “Ñaây laø vaät baát tònh, neáu tònh seõ thoï”. Laïi hoûi: Moät Tyø-kheo ôû boán truù xöù cuøng moät luùc an cö, ñöôïc goïi laø an cö maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Neáu ñeå giöôøng hoaëc vaùn caây noái lieàn boán giôùi laïi thì ñöôïc goïi laø an cö. Laïi hoûi: Choã naøo neân chia phaàn an cö? Ñaùp: Caû boán choã, moãi choã cho moät phaàn trong boán phaàn, neáu Tyø- kheo ñöôïc ít y taém möa, y che phuû gheû thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu chia y dö thöøa cho Tyø-kheo cuõng phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo laøm ba töôùng: Moät laø xích loûa, hai laø maëc y giaùc chí suùy, ba laø buùi toùc Khaâm baø la thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù . Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo tröø ba töôùng naøy, laøm caùc töôùng khaùc thì phaïm toäi gì?, ñaùp laø Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, y cuõ khoâng ñöôïc thoï laøm y Ca-hi-na, neáu thoï thì khoâng goïi laø thoï, sao goïi laø y cuõ? Ñaùp: Ñaõ töøng thoï laøm y Ca-hi-na thì goïi laø y cuõ. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, y môùi neân thoï laøm y Ca-hi-na, sao goïi laø y môùi? Ñaùp: Chöa töøng thoï laøm y Ca-hi-na thì goïi laø y môùi. Tyø-kheo ñöôïc Taêng sai laøm y Ca-hi-na neân theo thöù lôùp giaët nhuoäm caét may. Tyø-kheo naøy khi giaët vaûi neân khôûi nieäm: “Ta duøng vaûi naøy may y Ca-hi-na ñeå thoï trì”, khi nhuoäm, ño, tính toaùn kích löôïng, caét may cuõng khôûi nieäm gioáng nhö treân, toång coäng laø saùu nieäm, khôûi ñuû saùu nieäm naøy môùi goïi laø kheùo may y Ca-hi-na; neáu khoâng khôûi ñuû saùu nieäm naøy thì khoâng goïi laø kheùo may y Ca-hi-na. Laïi nöõa ngöôøi laøm y Ca-hi-na neân khôûi ba taâm: Moät laø ta duøng vaûi naøy seõ may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï. Hai laø ta duøng vaûi naøy nay may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï. Ba laø ta duøng vaûi naøy may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï xong roài. Neáu khôûi ñuû ba taâm naøy môùi goïi laø kheùo may y Ca-hi-na, neáu khoâng khôûi ñuû ba taâm naøy thì khoâng goïi laø kheùo may y Ca-hi-na. Laïi nöõa neân khôûi hai taâm:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 55                                       313

Moät laø ta duøng vaûi naøy nay may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï. Hai laø ta duøng vaûi naøy may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï xong roài. Neáu khôûi hai taâm naøy môùi goïi laø kheùo may y Ca-hi-na, neáu khoâng khôûi hai taâm naøy thì ngöôøi may y Ca-hi-na phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Neáu thoï y caát caùch ñeâm roài môùi thoï y Ca-hi-na thì khoâng ñöôïc goïi laø thoï y Ca-hi-na. Sao goïi laø y caát caùch ñeâm? Ñaùp: Y dö chöùa quaù möôøi ñeâm, hoaëc thoï y baát tònh thì khoâng goïi laø thoï y Ca-hi-na . Laïi hoûi: Sao goïi laø y baát tònh? Ñaùp: Laø y coù ñöôïc do mong caàu. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, y Khöù lai khoâng ñöôïc thoï laøm y Ca-hi- na. Sao goïi laø y khöù lai? Ñaùp: Y phuû treân mình ngöôøi cheát, sau khi ñeå ngöôøi cheát trong goø maõ lieàn laáy laïi y naøy mang veà, neân goïi laø y khö lai. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, duøng tònh y thoï laøm y Ca-hi-na, sao goïi laø tònh y? Ñaùp: Laø y ñöôïc Phaät cho thoï vaø khen ngôïi thì goïi laø tònh y. Laïi hoûi: Neáu khi chöa thoï y Ca-hi-na, Taêng chia laøm hai boä thì boä naøo neân thoï y Ca-hi-na? Ñaùp: Boä naøo nhö phaùp thì neân thoï. Laïi hoûi: Neáu caùc Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na xong, Taêng chia laøm hai boä thì caùc Tyø-kheo coù ñöôïc goïi laø thoï y Ca-hi-na khoâng? Ñaùp: Ñeàu ñöôïc goïi laø thoï. Laïi hoûi: Neáu truù xöù thoï y Ca-hi-na xong, Taêng chia laøm hai boä, trong hai boä naøy coù caùc Tyø-kheo xaû y Ca-hi-na thì coù ñöôïc goïi laø xaû khoâng? Ñaùp: Neáu nhö phaùp xaû thì goïi laø xaû. Ngöôøi laøm y Ca-hi-na neân khôûi ba taâm: Moät laø ta duøng vaûi naøy seõ may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï. Hai laø ta duøng vaûi naøy nay may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï. Ba laø ta duøng vaûi naøy may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï xong roài. Neáu khôûi ñuû ba taâm naøy môùi goïi laø kheùo may y Ca-hi-na, neáu khoâng khôûi ñuû ba taâm naøy thì khoâng goïi laø kheùo may y Ca-hi-na. Laïi nöõa neân khôûi hai taâm: Moät laø ta duøng vaûi naøy nay may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï. Hai laø ta duøng vaûi naøy may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï xong roài. Neáu khôûi hai taâm naøy môùi goïi laø kheùo may y Ca-hi-na, neáu khoâng khôûi hai taâm naøy thì ngöôøi may y Ca-hi-na phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Y naøy coù nghóa gì neân ñöôïc goïi laø y Ca-hi-na?

314                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Nghóa cuûa y goïi laø Ca-hi-na, sanh khôûi chín taâm neân goïi laø thoï y Ca-hi-na, do taùm nhaân duyeân neân goïi laø xaû y Ca-hi-na. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, truù xöù cuûa y Ca-hi-na goïi laø che phuû. Che phuû coù nghóa nhö theá naøo? Ñaùp: Truù xöù cuûa y Ca-hi-na che phuû Taêng ñeå ñöôïc thoï caùc y vaät boá thí. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ñöôïc duøng y caáp thí thoï laøm y Ca-hi-na, sao goïi laø y caáp thí? Ñaùp: Coøn möôøi ngaøy nöõa môùi ñeán töï töù lieàn ñöôïc y vaät, thì y naøy goïi laø y caáp thí. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ñöôïc duøng thôøi y thoï laøm y Ca-hi-na, sao goïi laø thôøi y? Ñaùp: Vaøo thaùng cuoái haï ñöôïc y vaät thì, thì y naøy goïi laø thôøi y. Laïi hoûi: Coù naêm haïng Tyø-kheo khoâng ñöôïc laøm ngöôøi laøm y Ca- hi-na: Moät laø ngöôøi khoâng coù tuoåi haï, hai laø ngöôøi phaù an cö, ba laø ngöôøi haäu an cö, boán laø ngöôøi bò taãn, naêm laø ngöôøi haønh Bieät truù. Neáu tuùc soá chöa tôùi naêm ngöôøi thoï y Ca-hi-na thì khoâng ñöôïc goïi laø thoï y Ca-hi-na; neáu boán Tyø-kheo vaø ngöôøi thöù naêm laø baïch y cuõng khoâng ñöôïc goïi laø thoï y Ca-hi-na. Neáu Sa-di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø-kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø-kheo-ni, ngöôøi vieät teá (phaù noäi, ngoaïi ñaïo), taëc truï; ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông chaûy maùu, nhöõng ngöôøi naøy laøm ngöôøi thöù naêm trong tuùc soá naêm ngöôøi thì khoâng ñöôïc goïi laø thoï y Ca-hi-na . Laïi hoûi: Tuøy ngaøy naøo thoï y Ca-hi-na, ngaøy ñoù xaû maø khoâng laøm yeát ma laïi khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, caùc Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na vaøo ngaøy möôøi boán, khaùch Tyø-kheo ñeán vaøo ngaøy möôøi naêm, neáu cöïu Tyø-kheo vì khaùch Tyø-kheo ngay ngaøy ñoù laøm boá taùt roài xaû y Ca-hi-na thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Sao goïi laø phaïm toäi phaù Taêng? Ñaùp: Neáu phi phaùp bieát laø phi phaùp, vì taø kieán neân phaù taêng thì goïi laø phaïm toäi phaù Taêng. Laïi nöõa phi phaùp cho laø phaùp, taø kieán phaù Taêng thì goïi laø phaù Taêng; hoaëc trong phi phaùp khôûi nghi, taø kieán neân phaù Taêng thì phaïm toäi phaù Taêng. Laïi hoûi: Vieäc phaù taêng ñaõ coù ñeàu laø tieáng tranh caõi cuûa Taêng hay tieáng tranh caõi cuûa Taêng ñaõ coù ñeàu laø phaù Taêng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 55                                          315

Moät laø coù phaù Taêng nhöng khoâng coù tieáng tranh caõi cuûa Taêng, töùc laø neáu Taêng chia laøm hai boä, chöa thoï möôøi boán vieäc phaù Taêng. Hai laø coù tieáng tranh caõi cuûa Taêng nhöng khoâng phaûi phaù Taêng, töùc laø caùc Tyø-kheo ñaõ chaáp trì möôøi boán vieäc phaù Taêng, nhöng Taêng chöa chia laøm hai boä. Ba laø coù Phaù Taêng cuõng coù tieáng tranh caõi cuûa Taêng, töùc laø neáu Taêng chia laøm hai boä vaø thoï möôøi boán vieäc phaù Taêng. Boán laø khoâng coù phaù Taêng cuõng khoâng coù tieáng tranh caõi cuûa taêng, töùc laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Laïi hoûi: Vieäc phaù Taêng ñaõ coù ñeàu laø do Taêng bieät ly hay Taêng bieït ly ñeàu laø phaù Taêng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp: Moät laø coù phaù Taêng nhöng khoâng phaûi do bieät ly, töùc laø phaù Taêng trong cuøng moät truù xöù. Hai laø coù bieät ly nhöng khoâng phaûi laø phaù Taêng, töùc laø hai chuùng chia reõ ôû rieâng, ñaát rieâng, giôùi rieâng, thí rieâng vaø y rieâng, tuy rieâng nhöng chöa phaûi laø phaù Taêng. Ba laø coù phaù Taêng cuõng coù bieät ly, töùc laø Taêng chia laøm hai boä chia reõ ôû rieâng, ñaát rieâng, giôùi rieâng, thí rieâng vaø y rieâng. Boán laø khoâng coù phaù Taêng cuõng khoâng coù bieät ly, töùc laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Laïi hoûi: Coù vieäc phaù Taêng laø do Taêng khaùc bieät hay Taêng khaùc bieät ñeàu laø phaù taêng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp: Moät laø coù phaù Taêng nhöng khoâng phaûi do Taêng khaùc bieät, töùc laø Taêng bò phaù nhöng chöa khaùc bieät veà neáp sinh hoaït, ñaát, giôùi, thí vaø y. Hai laø coù taêng khaùc bieät nhöng khoâng phaûi laø phaù taêng, töùc laø tuy taêng coù khaùc bieät veà neáp soáng sinh hoaït, ñaát, giôùi, thí vaø y nhöng Taêng chöa bò phaù laøm hai boä. Ba laø coù phaù Taêng cuõng coù Taêng khaùc bieät, töùc laø Taêng bò phaù laøm hai boä vaø soáng khaùc bieät veà moïi phöông dieän nhö treân. Boán laø khoâng coù phaù Taêng cuõng khoâng coù Taêng khaùc bieät, töùc laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Laïi hoûi: Taêng chia laøm hai boä, neáu moät boä xaû giôùi thì coù ñöôïc goïi laø xaû khoâng? Ñaùp: Neáu nhö phaùp xaû thì ñöôïc goïi laø xaû. Laïi hoûi: Neáu taêng bò phaù, Tyø-kheo-ni coù neân laøm boá taùt khoâng? Ñaùp: Neân laøm boá taùt, vì Tyø-kheo-ni khoâng ñoàng söï vieäc.

316                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Laïi hoûi: Neáu Taêng bò phaù, Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra laøm sao     boá taùt? Ñaùp: Neân xuaát giôùi laøm boá taùt. Laïi hoûi: Neáu taêng bò phaù laøm hai boä, Tyø-kheo-ni neân ñeán boä naøo thænh giaùo thoï? Ñaùp: Neân theo boä naøo noùi nhö phaùp, neáu khoâng coù ngöôøi noùi nhö phaùp thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra neân ra ngoaøi giôùi giaùo thoï Tyø-kheo- ni. Laïi hoûi: BA-tyø-kheo bò taãn, moät Tyø-kheo tuøy thuaän cung caáp thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm hai toäi Ñoät-kieát-la vaø moät toäi Ba-daät-ñeà . Laïi hoûi: Tyø-kheo bò taãn goïi laø moät mình, coù baïn ñaûng hay khoâng?, ñaùp laø moät mình khoâng coù baïn ñaûng. Laïi hoûi: Tyø-kheo bò taãn nhöng chöa quyeát ñònh thì coù ñöôïc ôû chung vaø cuøng laøm vieäc chung hay khoâng? Ñaùp: Cuøng ôû chung vaø cuøng laøm vieäc chung khoâng phaïm. Laïi hoûi: Tyø-kheo thoï phaùp coù ñöôïc cuøng Tyø-kheo khoâng thoï phaùp taùc phaùp yeát ma khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Tyø-kheo khoâng thoï phaùp coù ñöôïc cuøng Tyø-kheo thoï phaùp taùc phaùp yeát ma khoâng? Ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu moät Tyø-kheo bò taãn, boán Tyø-kheo tuøy thuaän thì coù goïi laø phaù taêng khoâng? Ñaùp: Phaù taêng, vì sao, vì boán Tyø-kheo tuøy thuaän laø ñuû tuùc soá taêng laïi tuøy thuaän ngöôøi maø Taêng ñaõ taãn. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ngöôøi nhö vaäy khoâng neân laøm yeát ma Baát kieán taãn, neáu laøm thì phaïm Thaâu-lan-giaù, vì sao, vì nhaân duyeân gaàn phaù Taêng. Laïi hoûi: Sao goïi laø ngöôøi nhö vaäy? Ñaùp: Töùc laø ngöôøi coù oai ñöùc lôùn, quen bieát nhieàu, ña vaên, nhieàu trí hueä, hieåu nghóa kinh, luaät vaø luaän neân goïi laø ngöôøi nhö vaäy. Ñoái vôùi ngöôøi nhö vaäy thì khoâng neân cho yeát ma Baát kieán taãn, neáu cho yeát ma Baát kieán taãn thì phaïm Thaâu-lan-giaù, vì laøm nhaân duyeân gaàn phaù Taêng. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, döïa theo lôøi cuûa tyø-kheo ñaùng tin neân thaáy toäi. Sao goïi laø Tyø-kheo ñaùng tin? Ñaùp: Nghe töø beân Tyø-kheo noùi lôøi ñaùng tin vaø cuõng töï tin coù toäi naøy. Laïi hoûi: Neáu Taêng saép bò phaù, ngöôøi bieát phaùp theo thöù lôùp traûi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 55                                           317

giöôøng ñoäc toïa, ôû giöõa chöøa moät choã ngoài, Tyø-kheo ngoài trong ñoù neân taùc taêng phaùp yeát ma, cuõng neân giaùo thoï Tyø-kheo-ni, trong ñaây nhö theá naøo goïi laø thaønh phaùp? Ñaùp: Neáu caùc Tyø-kheo cuøng coù taâm hoái bieát toäi, cung kính leã baùi chaøo hoûi nhau. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ day, neân tha thieát caàu nhaân duyeân chuùng taêng hoøa hôïp, chôù caàu nhaân duyeân phaù Taêng. Sao goïi laø tha thieát caàu? Ñaùp: Neáu caàu lôøi noùi, caàu nghóa thuù, phaân bieät truø löôïng, tha thieát caàu nhaân duyeân chuùng taêng hoøa hôïp, chôù caàu nhaân duyeân phaù Taêng. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo bò taãn, taâm hoái haän bieát toäi, cung kính ñaûnh leã taêng, caùc Tyø-kheo daãn ra ngoaøi giôùi cho giaûi taãn thì coù ñöôïc goïi laø giaûi khoâng? Ñaùp: Ñöôïc giaûi, nhöng caùc Tyø-kheo phaïm toäi. Laïi hoûi: Khi naøo ôû Caâu-xaù-di goïi laø Phaù taêng? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo Caâu-xaù-di cuøng moät truù xöù ôû trong giôùi rieâng laøm boá taùt vaø caùc phaùp yeát ma thì luùc ñoù goïi laø Phaù taêng. Laïi hoûi: Ngöôøi naøo ôû Caâu-xaù-di goïi laø phaù Taêng? Ñaùp: Laø Tyø-kheo bieát phaùp cuøng moät truù xöù ôû trong giôùi rieâng laøm boá taùt vaø caùc phaùp yeát ma. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo-ni taêng bò phaù laøm hai boä, Tyø-kheo-ni ñeán caùc Tyø-kheo caàu giaùo phaùp, caùc Tyø-kheo coù neân cho giaùo phaùp khoâng? Ñaùp: Neân noùi raèng: “Caùc vò haõy cuøng nhau hoøa hôïp”. Laïi hoûi: Coù hai nhaân duyeân goïi laø phaù hoøa hôïp Taêng: Moät laø xöôùng noùi, hai laø laáy theû. Ngoaøi hai nhaân duyeân naøy coøn coù nhaân duyeân khaùc goïi laø phaù taêng khoâng? Ñaùp: Khoâng coù Laïi hoûi: Neáu taêng bò phaù laøm hai boä, Tyø-kheo-ni ñeán caàu giaùo hoùa thì coù neân giaùo hoùa khoâng? Ñaùp: Neân giaùo hoùa, vì sao, vì khoâng muoán ñeå cho Tyø-kheo-ni taêng bò phaù. Laïi hoûi: Tyø-kheo Tyø-da-ly thoï Tyø-kheo-ni thænh giaùo hoùa, neáu luùc ñoù Tyø-kheo Caâu-xaù-di ôû trong giôùi cuûa tyø-kheo Tyø-da-ly thì laøm sao giaùo hoùa? Ñaùp: Neân xuaát giôùi ñeå giaùo hoùa. Laïi hoûi: Hai boä baïn ñaûng ôû Caâu-xaù-di taäp hoïp moät choã ñeå boá taùt, Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra laøm sao boá taùt? Ñaùp: Neân xuaát giôùi laøm boá taùt. Laïi hoûi: Neáu ñaøn vieät naém tay Thöôïng toøa noùi laø thí vaät cho Taêng,

318                                                                       BOÄ LUAÄT 6

thì vaät thì naøy neân thuoäc veà ai? Ñaùp: Boä naøo laøm Thöôïng toøa thì boä ñoù ñöôïc vaät thí. Laïi hoûi: Neáu ñaøn vieät naém tay ñeä nhaát Thöôïng toøa, ñeä nhò Thöôïng toøa noùi laø thí vaät cho Taêng, thì vaät thì naøy neân thuoäc veà ai? Ñaùp: Neáu hai Thöôïng toøa naøy ôû chung trong moät boä thì vaät thí thuoäc veà moät boä; neáu hai Thöôïng toøa ôû trong hai boä thì vaät thí thuoäc veà caû hai boä. Laïi hoûi: Neân chia nhö theá naøo? Ñaùp: Neân chia ñoàng ñeàu, phaàn thöù tö cho Sa-di. Laïi hoûi: Tyø-kheo Tyø-da-ly ñeán choã Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra ñeå cuøng laøm thuyeát giôùi boá taùt thì coù ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi boá taùt khoâng? Ñaùp: Ñöôïc, neân hieån töôùng cuûa Thaùc laïi tra. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra ñeán choã Tyø-kheo Tyø-da-ly laøm thuyeát giôùi boá taùt thì coù ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi boá taùt khoâng? Ñaùp: Ñöôïc nhöng maát töôùng cuûa Thaùc laïi tra. Laïi hoûi: Tyø-kheo Caâu-xaù-di ñeán choã Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra ñeå cuøng laøm thuyeát giôùi boá taùt thì coù ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi boá taùt khoâng? Ñaùp: Ñöôïc, neân hieån töôùng cuûa Thaùc laïi tra. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra ñeán choã Tyø-kheo Caâu-xaù- di laøm thuyeát giôùi boá taùt thì coù ñöôïc goïi laø thuyeát giôùi boá taùt khoâng? Ñaùp: Ñöôïc nhöng maát töôùng cuûa Thaùc laïi tra. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, coù moät truù xöù caùc Tyø-kheo laøm yeát ma phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, nhö phaùp hoøa hôïp chuùng. YÙ nghóa cuûa caùc yeát ma naøy nhö theá naøo? Ñaùp: Phi phaùp bieät chuùng yeát ma laø nhö ñaùng cho yeát ma Khoå thieát laïi cho laøm yeát ma Khu xuaát, Taêng laïi khoâng hoøa hôïp. Phi phaùp hoøa hôïp chuùng laø nhö ñaùng cho yeát ma Khoå thieát laïi cho laøm yeát ma Khu xuaát, nhöng Taêng hoøa hôïp laøm. Tôï phaùp bieät chuùng laø nhö khi cho laøm yeát ma Baát kieán taãn laïi xuôùng tröôùc baïch sau, Taêng cuõng khoâng hoøa hôïp. Tôï phaùp hoøa hôïp chuùng laø nhö khi cho laøm yeát ma Baát kieán taãn laïi xöôùng tröôùc baïch sau, nhöng Taêng hoøa hôïp laøm. Nhö phaùp bieät chuùng laø nhö ñaùng cho yeát ma Khu xuaát thì cho laøm yeát ma Khu xuaát nhöng Taêng laïi khoâng hoøa hôïp laøm. Nhö phaùp hoøa hôïp chuùng laø nhö ñaùng cho yeát ma Khu xuaát thì cho laøm yeát ma Khu xuaát vaø Taêng hoøa hôïp laøm. Neáu moät Tyø-kheo taãn moät ngöôøi thì phaïm moät toäi Ñoät-kieát-la, moät ngöôøi taãn hai ngöôøi thì phaïm hai Ñoät-kieát-la, moät ngöôøi taãn ba ngöôøi thì phaïm ba Ñoät-kieát-la, moät ngöôøi taãn boán ngöôøi thì phaïm boán Ñoät-kieát-la; hai

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 55                                              319

ngöôøi taãn hai ngöôøi thì phaïm hai Ñoät-kieát-la… hai ngöôøi taãn boán ngöôøi thì phaïm boán Ñoät-kieát-la, hai ngöôøi taãn moät ngöôøi thì phaïm moät Ñoät- kieát-la; ba ngöôøi taãn ba ngöôøi thì phaïm ba Ñoät-kieát-la… ba ngöôøi taãn moät ngöôøi thì phaïm moät Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Neáu boán Tyø-kheo taãn boán Tyø-kheo thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Thaâu-lan-giaù, vì nhaân duyeân phaù Taêng. Laïi hoûi: Neáu chuùng taêng nguû khi taùc phaùp taãn moät Tyø-kheo thì Tyø- kheo naøy coù ñöôïc goïi laø taãn khoâng? Ñaùp: Neáu nghe baïch roài nguû thì ñöôïc goïi laø taãn. Laïi hoûi: Neáu taêng duøng nhaân duyeân khaùc hoøa hôïp ñeå taãn moät Tyø- kheo thì coù ñöôïc goïi laø taãn khoâng? Ñaùp: Ñöôïc goïi laø taãn, nhöng ngöôøi noùi yeát ma phaïm toäi. Laïi hoûi: Neáu chöa tôùi tuùc soá boán Tyø-kheo maø taùc phaùp taãn ngöôøi thì coù ñöôïc goïi laø taãn khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Neáu bA-tyø-kheo vaø ngöôøi thöù boán laø baïch y, Sa-di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø-kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø-kheo-ni, ngöôøi vieät teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông, thì coù ñöôïc taùc phaùp taãn ngöôøi khaùc khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, coù moät truù xöù, khi taùc phaùp yeát ma caùc Tyø-kheo khoâng taäp hoïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc laïi khoâng gôûi, Tyø- kheo hieän hieàn coù theå ngaên, neáu ngaên thì thaønh ngaên. Luùc ñoù Tyø-kheo taùc phaùp yeát ma neân laøm theá naøo? Ñaùp: Loaïi yeát ma neân laøm vôùi tuùc soá boán ngöôøi thì boán Tyø-kheo neân laøm, loaïi yeát ma neân laøm vôùi tuùc soá naêm ngöôøi thì naêm Tyø-kheo neân laøm, loaïi yeát ma neân laøm vôùi tuùc soá möôøi ngöôøi thì möôøi Tyø-kheo neân laøm, loaïi yeát ma neân laøm vôùi tuùc soá hai möôi ngöôøi thì hai möôi Tyø- kheo neân laøm, phaûi laø Tyø-kheo thanh tònh ñoàng kieán cuøng ôû chung. Ñaây laø ñieàu maø Tyø-kheo taùc phaùp yeát ma neân laøm. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo nguû, Taêng laøm phaùp taãn, coù ñöôïc goïi laø taãn khoâng? Ñaùp: Neáu nghe baïch roài nguû thì ñöôïc goïi laø taãn. Laïi hoûi: Neáu Tyø-kheo nhaäp ñònh, caùc Tyø-kheo taùc phaùp taãn thì coù ñöôïc goïi laø taãn khoâng? Ñaùp: Neáu nghe baïch roài nhaäp ñònh thì ñöôïc goïi laø taãn. Laïi hoûi: Neáu Taêng bò phaù laøm hai boä, taùc phaùp taãn laãn nhau thì coù

320                                                                      BOÄ LUAÄT 6

ñöôïc goïi laø taãn khoâng? Ñaùp: Neáu taãn nhö phaùp thì ñöôïc goïi laø taãn. Laïi hoûi: Neáu laáy tuùc soá Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra ñeå taùc phaùp taãn moät Tyø-kheo, thì coù ñöôïc goïi laø taãn khoâng? Ñaùp: Ñöôïc nhöng maát töôùng cuûa Thaùc laïi tra . Laïi hoûi: Yeát ma phi phaùp ñaõ coù ñeàu laø yeát ma bieät chuùng hay yeát ma bieät chuùng ñeàu laø yeát ma phi phaùp? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp: 1. Laø yeát ma phi phaùp khoâng phaûi laø yeát ma bieät chuùng töùc laø caùc Tyø-kheo khi taùc phaùp yeát ma hoøa hoïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc thì gôûi, Tyø-kheo hieän hieàn neáu ngaên thì thaønh ngaên maø khoâng ngaên. Neáu ngöôøi khoâng hieän tieàn, khoâng noùi tröôùc vieäc ñoù maø cho laøm yeát ma. 2. Laø yeát ma bieät chuùng khoâng phaûi laø yeát ma phi phaùp, töùc laø caùc Tyø-kheo khi taùc phaùp yeát ma khoâng taäp hoïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc laïi khoâng gôûi, Tyø-kheo hieän hieàn coù theå ngaên, neáu ngaên thì thaønh ngaên. Neáu ngöôøi hieän tieàn, noùi tröôùc vieäc ñoù roài môùi cho laøm yeát ma. 3. Laø yeát ma phi phaùp cuõng laø yeát ma bieät chuùng, töùc laø caùc Tyø- kheo khi taùc phaùp yeát ma khoâng taäp hoïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc laïi khoâng gôûi, Tyø-kheo hieän tieàn coù theå ngaên, neáu ngaên thì thaønh ngaên. Neáu ngöôøi khoâng hieän tieàn, khoâng noùi tröôùc vieäc ñoù maø cho laøm yeát ma. 4. Khoâng phaûi yeát ma phi phaùp cuõng khoâng phaûi yeát ma bieät chuùng, töùc laø caùc Tyø-kheo khi taùc phaùp yeát ma hoøa hoïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc thì gôûi, Tyø-kheo hieän hieàn neáu ngaên thì thaønh ngaên maø khoâng ngaên. Neáu ngöôøi hieän tieàn, noùi tröôùc vieäc ñoù roài môùi cho laøm yeát ma. Laïi hoûi: Yeát ma nhö phaùp ñaõ coù ñeàu laø yeát ma hoøa hôïp hay yeát ma hoøa hôïp ñeàu laø yeát ma nhö phaùp? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp : 1. Laø yeát ma nhö phaùp khoâng phaûi laø yeát ma hoøa hôïp töùc laø caùc Tyø-kheo khi taùc phaùp yeát ma khoâng hoøa hoïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc thì khoâng gôûi duïc ñeán, Tyø-kheo hieän hieàn coù theå ngaên, neáu ngaên thì thaønh ngaên. Neáu ngöôøi hieän tieàn, noùi tröôùc vieäc ñoù roài môùi cho laøm yeát ma. 2. Laø yeát ma hoøa hôïp khoâng phaûi laø yeát ma nhö phaùp, töùc laø caùc Tyø-kheo khi taùc phaùp yeát ma hoøa hoïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc thì gôûi duïc ñeán, Tyø-kheo hieän hieàn neáu ngaên thì thaønh ngaên maø khoâng ngaên. Neáu ngöôøi khoâng hieän tieàn, khoâng noùi tröôùc vieäc ñoù maø cho laøm yeát ma.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 55                                            321

3. Laø yeát ma nhö phaùp cuõng laø yeát ma hoøa hôïp, töùc laø caùc Tyø-kheo khi taùc phaùp yeát ma hoøa hoïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc thì gôûi duïc ñeán, Tyø-kheo hieän tieàn neáu ngaên thì thaønh ngaên maø khoâng ngaên. Neáu ngöôøi hieän tieàn, noùi tröôùc vieäc ñoù roài môùi cho laøm yeát ma. 4. Khoâng phaûi yeát ma nhö phaùp cuõng khoâng phaûi yeát ma hoøa hôïp, töùc laø caùc Tyø-kheo khi taùc phaùp yeát ma khoâng hoøa hoïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc thì khoâng gôûi, Tyø-kheo hieän hieàn coù theå ngaên, neáu ngaên thì thaønh ngaên. Neáu ngöôøi khoâng hieän tieàn, khoâng noùi tröôùc vieäc ñoù maø cho laøm yeát ma. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, ngöôøi ñaõ coù toäi, Taêng neân can ngaên cho ñeán ba laàn; neáu Tyø-kheo khoâng coù toäi thì Taêng coù neân can cho ñeán ba laàn hay khoâng? Ñaùp: Tröø caùc toäi, nhöõng vieäc khaùc ñeàu laø khuyeân nhaéc. Laïi hoûi: Baïch caùch ñeâm trong Taêng, coù ñöôïc taùc yeát ma khoâng? Ñaùp: Tröø yeát ma thuoäc veà Hoøa thöôïng ni, neáu taêng chöa ñöùng daäy thì ñöôïc laøm taát caû caùc yeát ma. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo xöôùng noùi roài môùi noùi cho Tyø-kheo bò taãn bieát thì coù ñöôïc goïi laø taãn khoâng? Ñaùp: Ñöôïc goïi laø taãn nhöng ngöôøi laøm yeát ma phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo nhaân nôi caùch ñeâm gôûi duïc ñeå laøm caùc yeát ma thì coù ñöôïc goïi laø laøm khoâng? Ñaùp: Tröø yeát ma thuoäc veà Hoøa thöôïng ni, neáu taêng chöa ñöùng daäy thì ñöôïc laøm taát caû caùc yeát ma. Laïi hoûi: Tyø-kheo töï laøm yeát ma, coù ñöôïc khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu ngöôøi naøy laøm thì taêng neân noùi raèng: “Thaày neân töï thuaän theo vaø töï thoï trì”. Laïi hoûi: Neáu ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ phaù giôùi hoaëc laø Taëc truï hoaëc tröôùc nay voán laø baïch y… thì ngöôøi naøy laøm sao töï noùi nhö phaùp? Ñaùp: Ngöôøi naøy neân ôû trong Taêng töï noùi cho ñeán ba laàn. Laïi hoûi: Moät luùc coù theå ñöôïc xöôùng noùi boán ngöôøi khieán cho ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Moät luùc coù theå ñöôïc xöôùng noùi khieán cho boán ngöôøi ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Tuùc soá boán Tyø-kheo, ngöôøi thöù boán laø bò taãn hoaëc laø ngöôøi haønh Bieät truù taùc phaùp taãn ngöôøi khaùc thì coù ñöôïc goïi laø taãn khoâng?, ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo chieát phuïc taãn xuaát thì coù ñöôïc goïi laø taãn

322                                                                     BOÄ LUAÄT 6

khoâng? Ñaùp: Ñöôïc goïi laø taãn, nhöng yeát ma chieát phuïc tröôùc ñaõ ñöôïc boû roài. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo bò taãn neân y chæ Tyø-kheo, coù theå toû baøy saùm hoái nôi Tyø-kheo khoâng? Ñaùp: Yeát ma Y chæ naøy tröôùc ñaõ ñöôïc boû roài. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo laøm yeát ma chieát phuïc cho Tröôûng laõo ñaõ bò taãn thì coù ñöôïc goïi laø laøm khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, vì ôû trong ñaây khoâng ñoàng söï. Laïi hoûi: Caùc Tyø-kheo laøm yeát ma Y chæ cho Tyø-kheo ñaõ bò taãn khieán toû baøy saùm hoái, coù ñöôïc goïi laø laøm khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Tröø Tyø-kheo, noùi gieøm sieåm ngöôøi khaùc thì phaïm toäi gì?, ñaùp laø Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Yeát ma Chieát phuïc coù yù nghóa gì? Ñaùp: Ñaây laø teân cuûa moät phaùp yeát ma, xuaát phaùt töø ngoân traùnh, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi naøy: “Taêng seõ truø löôïng vieäc cuûa thaày sau”. Laïi hoûi: Yeát ma Y chæ coù yù nghóa gì? Ñaùp: Ñaáy laø teân cuûa moät phaùp yeát ma, xuaát phaùt töø laøm caùc toäi, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi naøy: “Thaày neân y chæ Tyø-kheo kia”. Laïi hoûi: Yeát ma Khu xuaát coù yù nghóa gì? Ñaùp: Ñaáy laø teân cuûa moät phaùp yeát ma, xuaát phaùt töø OÂ-tha-gia, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi naøy: “Thaày neân rôøi khoûi ñaây, chôù ôû trong ñaây nöõa”. Laïi hoûi: Yeát ma Haï yù coù yù nghóa gì? Ñaùp: Ñaáy laø teân cuûa moät phaùp yeát ma, xuaát phaùt töø khinh maéng baïch y, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi naøy: “Thaày neân ñeán cö só ñoù taï loãi” Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy laø thaày neân y chæ Tyø-kheo kia maø ôû, caâu naøy coù nghóa gì? Ñaùp: Tuøy Tyø-kheo phaïm toäi gì ñeàu thaâm taâm aùi nieäm, neân baûo y chæ Tyø-kheo kia maø ôû. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy laø Taêng seõ truø löôïng, lôøi naøy coù nghóa gì? Ñaùp: Nghóa laø thaáy coù toäi phaûi ôû trong Taêng töï thuù ba laàn ñeå Taêng tuøy toäi maø xöû trò, ñoù goïi laø truø löôïng. Laïi hoûi: Neáu ñoái vôùi ngöôøi coù hai maét, Tyø-kheo noùi laø coù moät maét thì phaïm toäi gì?, ñaùp laø Ba-daät-ñeà coá voïng ngöõ. Laïi hoûi: Ñoái vôùi ngöôøi moät maét, Tyø-kheo noùi laø moät maét thì phaïm

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 55                                           323

toäi gì?, ñaùp laø Ba-daät-ñeà khinh huûy xuùc naõo. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, Tyø-kheo ôû trong hay ngoaøi khinh huûy xuùc naõo ngöôøi khaùc, theá naøo laø trong, theá naøo laø ngoaøi?, ñaùp: Trong laø trong giôùi, ngoaøi laø ngoaøi giôùi; laïi nöõa, trong nhaø goïi laø trong, ngoaøi ñaát troáng goïi laø ngoaøi. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, Tyø-kheo A lôïi tra, doøng Baø-la-moân Yeát ñaø, voán laø ñeä töû maø noùi phaùp ngaên ñaïo laø khoâng coù ngaên ñaïo, theá naøo laø ngaên ñaïo? Ñaùp: Duïc chính laø ngaên ñaïo.

324                                                                       BOÄ LUAÄT 6

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 56

TUÏNG THÖÙ MÖÔØI

TYØ KHEO TUÏNG

1. Giôùi Cuï Tuùc Phaät taïi thaønh Vöông xaù, baûo caùc Tyø-kheo: “Coù möôøi tröôøng hôïp ñaéc giôùi cuï tuùc: - Moät laø Phaät Theá toân khoâng thaày, töï nhieân ñaéc giôùi cuï tuùc. - Hai laø naêm Tyø-kheo ñaéc ñaïo lieàn ñaéc giôùi cuï tuùc. - Ba laø tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp töï theä lieàn ñaéc giôùi cuï tuùc. - Boán laø Toâ-ñaø tuøy thuaän luaän ñaùp lôøi Phaät maø ñaéc giôùi cuï tuùc. - Naêm laø Bieân ñòa trì luaät thöù naêm ñöôïc ñaéc giôùi cuï tuùc. - Saùu laø Tyø-kheo-ni Ma-ha-ba-xaø-ba-ñeà thoï taùm troïng phaùp lieàn ñaéc giôùi cuï tuùc. - Baûy laø ni Baùn-ca-thi sai söù thoï giôùi cuï tuùc. - Taùm laø Phaät baûo thieän lai Tyø-kheo lieàn ñaéc giôùi cuï tuùc. - Chín laø Quy maïng Tam baûo noùi ba laàn: Toâi theo Phaät xuaát gia, lieàn ñaéc giôùi cuï tuùc. - Möôøi laø Baïch töù yeát ma ñaéc giôùi cuï tuùc”. Trong ñaây, ba tröôøng hôïp thieän lai ñaécgiôùi, quy maïng noùi ba laàn ñaéc giôùi vaø Baïch töù yeát ma ñaéc giôùi thì luùc Phaät chöa keát Baïch töù yeát ma ñaéc giôùi thì ngöôøi quy maïng Tam baûo, noùi ba laàn toâi theo Phaät xuaát gia, ñöôïc goïi laø kheùo thoï giôùi cuï tuùc; nhöng sau khi Phaät ñaõ keát Baïch töù yeát ma thoï giôùi thì tröôøng hôïp quy maïng naøy khoâng coøn goïi laø ñaéc giôùi cuï tuùc nöõa. Tröôøng hôïp thieän lai ñaéc giôùi thì duø tröôùc hay sau khi keát Baïch töù yeát ma vaãn goïi laø ñaéc giôùi cuï tuùc, vì sao, vì Phaät laø Phaùp vöông ñaõ töï cho thoï giôùi thì khoâng coù taïi Hoïc ñòa maø maïng chung. Tyø-kheo-ni coù ba tröôøng hôïp ñaéc giôùi cuï tuùc: Thoï taùm troïng phaùp, sai söù thoï giôùi vaø Baïch töù yeát ma. Trong ñaây tröôøng hôïp thoï taùm troïng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 56                                            325

phaùp duy nhaát chæ coù ngöôøi thoï ñaàu tieân laø ñaéc iôùi, ngöôøi sau thì khoâng coù ñaéc giôùi. Tröôøng hôïp sai söù thoï giôùi nhö ni Baùn-ca-thi, neáu ngöôøi nöõ muoán xuaát gia gaëp chöôùng ngaïi töông töï cuõng ñöôïc ñaéc giôùi. Ngöôøi söù ñöôïc sai ñeán trong Taêng thoï giuøm khoâng nhieàu, khoâng ít roài môùi trôû veà noùi laïi cho ni Baùn-ca-thi ba phaùp y chæ, thôøi tieát naêm thaùng thoï giôùi vaø taùm phaùp Ba-la-di. Neáu ñöôïc nhö theá thì goïi laø ñaéc giôùi cuï tuùc, neáu khoâng nhö theá thì khoâng goïi laø ñaéc giôùi cuï tuùc. Ngöôøi ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc duø nam hay nöõ, neáu khoâng coù caùc phaùp ngaên (giaù naïn) thì môùi ñöôïc thoï, neáu coù caùc phaùp ngaên thì khoâng ñöôïc thoï. Phaùp ngaên ñoù laø khoâng coù Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, khoâng coù y baùt, coù phaïm bieân toäi, voán laø baïch y, baát naêng nam, oâ nhuïc Tyø-kheo-ni, ngöôøi vieät teá, taëc truï, ngöôøi gieát cha, gieát meï, gieát A-la-haùn, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông. Neáu cho thoï seõ laøm hoen oá chuùng taêng, ngöôøi cho thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ngöôøi coù caùc caên ñaày ñuû vaø khoâng coù caùc phaùp ngaên, chuûng taûnh, teân hoï, söï nghieäp… Taêng nhaát taâm hoøa hôïp neân nhö phaùp hoûi xong roài, ñeàu khoâng coù phaùp ngaên thoï giôùi môùi ñöôïc cho thoï giôùi. Ñaây goïi laø kheùo thoï giôùi cuï tuùc. Coù möôøi ba haïng ngöôøi khoâng ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc, ñoù laø Coù möôøi phaùp ngaên thoï giôùi, ñoù laø phaïm bieân toäi, voán laø baïch y, baát naêng nam, oâ nhuïc Tyø-kheo-ni, ngöôøi vieät teá, taëc truï, ngöôøi gieát cha, gieát meï, gieát A-la-haùn, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông, ngöôøi phaù Taêng, ngöôøi bò yeát ma taãn vaø phi nhaân. Coù hai loaïi yeát ma, ñoù laø yeát ma trò toäi vaø yeát ma thaønh thieän. Yeát ma trò toäi goàm coù yeát ma Khoå thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Khu xuaát, yeát ma Haï yù vaø yeát ma dieät taãn. Yeát ma thaønh thieän goàm coù yeát ma thoï giôùi, yeát ma boá taùt, yeát ma töï töù, yeát ma Xuaát toäi vaø yeát ma Boá thaûo, do coù coâng naêng thaønh töïu phaùp thieän neân goïi laø yeát ma thaønh thieän. Vieäc yeát ma laø tuøy choã, thuaän theo nhaân duyeân maø laøm yeát ma. Ngaên yeát ma laø khi yeát ma neáu taùc baïch khoâng nhö phaùp hay xöôùng noùi khoâng nhö phaùp hoaëc phi phaùp bieät chuùng, neân hoaïi boû. Khoâng ngaên yeát ma laø khi yeát ma neáu taùc baïch nhö phaùp, xöôùng noùi nhö phaùp, nhö phaùp hoøa hôïp chuùng, khoâng neân hoaïi boû. Yeát ma dieät taãn laø caùc Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo bò taãn raèng: “Thaày ñaõ bò cöû toäi, haõy ñi ñi, Taêng khoâng cuøng thaày laøm vieäc chung nöõa, vì sao, vì Taêng ñaõ laøm yeát ma, thaày hay ñi ñi”. Yeát ma xaû taãn laø Taêng cho giaûi yeát ma taãn, Tyø-kheo bò taãn ñöôïc trôû laïi cuøng taêng laøm yeát ma, cuøng ôû chung vaø cuøng laøm vieäc. Vieäc khoå thieát laø neáu Tyø-kheo öa thích ñaáu tranh, Taêng nhaân vieäc naøy cho yeát ma

326                                                                         BOÄ LUAÄT 6

Khoå thieát. Vieäc xuaát toäi töùc laø cöû toäi coù ba laø thaáy nghe vaø nghi. Neáu muoán ñem ba vieäc naøy cöû toäi ngöôøi khaùc thì phaûi ñuùng thôøi khoâng vì phi thôøi, vieäc cöû toäi laø thaät khoâng vì hö doái, cöû toäi vì muoán laøm lôïi ích khoâng vì voâ ích, duøng lôøi dòu daøng cöû toäi khoâng duøng lôøi thoâ saúng, cöû toäi vôùi taâm töø bi khoâng vì saân giaän. Vieäc nhaân duyeân laø tuøy nhaân duyeân cuûa söï vieäc maø laøm yeát ma, nhö trong kinh Baït-ñaøø baø la coù noùi roäng veà naêm Nhieáp. Vieäc trò toäi bao goàm boán loaïi yeát ma trò laø yeát ma Khoå thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Khu xuaát vaø yeát ma Haï yù. Vieäc tröø dieät laø tuøy nhaân duyeân cuûa söï vieäc maø dieät traùnh, khieán cho ngöôøi tranh caõi taâm hoái haän chieát phuïc, cung kính, noùi lôøi dòu daøng thaêm hoûi vaø töø boû vieäc tranh caõi. Hoïc coù ba laø thieän hoïc Giôùi, thieän hoïc Taâm, thieän hoïc Hueä. Hoaøn giôùi laø neáu Tyø-kheo noùi toâi boû Phaät töùc laø xaû giôùi; hoaëc noùi toâi boû Phaùp, boû Taêng, boû Giôùi, boû Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, boû ñoàng Hoøa thöôïng, ñoàng A-xaø-leâ, boû Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, boû Thöùc-xoa-ma-na, boû Sa-di, boû Sa- di-ni. Hoaëc noùi caùc vò neân bieát, toâi laø baïch y, laø Sa-di, khoâng phaûi Tyø- kheo, khoâng phaûi Sa-moân Thích töû… cho ñeán noùi khoâng vui khi cuøng hoïc chung vôùi caùc vò. Khoâng xaû giôùi laø neáu Tyø-kheo khi ñieân cuoàng hay khi taâm loaïn, taâm bònh hoaïi maø noùi xaû giôùi thì khoâng goïi laø xaû giôùi; hay noùi vôùi ngöôøi ñieân cuoàng, taâm loaïn, taâm bònh hoaïi; hoaëc moät mình xaû giôùi; hoaëc moät mình töôûng khoâng phaûi moät mình, khoâng phaûi moät mình töôûng laø moät mình; hoaëc ngöôøi ôû trong nöôùc noùi vôùi ngöôøi ôû bieân ñòa khoâng hieåu nhau; hoaëc ngöôøi ôû bieân ñòa noùi vôùi ngöôøi ôû trong nöôùc khoâng hieåu nhau; hoaëc noùi vôùi ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, ngöôøi caâm ñieác, ngöôøi khoâng bieát gì; hoaëc noùi vôùi phi nhôn, ngöôøi nguû meâ, ngöôøi nhaäp ñònh; hoaëc caùch vaùch hoaëc mình ñang saân hoaëc noùi vôùi ngöôøi ñang saân; hoaëc noùi trong moäng hoaëc noùi luùc taâm mình khoâng an ñònh; hoaëc noùi vôùi ngöôøi taâm khoâng an ñònh… caùc tröôøng hôïp treân ñeàu khoâng goïi laø xaû giôùi. Giôùi suy keùm neáu Tyø-kheo öu saàu khoâng vui muoán boû giôùi, nhaøm phaùp Tyø-kheo muoán boû phaùp phuïc cuûa baäc thaùnh ñeå maëc y phuïc cuûa baïch y; caàn phaùp baïch y khoâng caàn phaùp Tyø-kheo, caàu vieäc taïi gia; laïi noùi: Toâi nhôù cha meï, anh chò em, hoï seõ daïy toâi ngheà nghieäp sinh soáng, saép xeáp cho toâi coù choã ôû toát, xem toâi laø thieän tri thöùc. Tyø-kheo naøy öu saàu khoâng vui, khoâng thích phaùp Tyø-kheo nöõa, nhöng neáu noùi ra lôøi thì caûm thaáy hoå theïn neân khoâng noùi roõ vôùi ai laø toâi phaûn giôùi hoaøn tuïc, cho neân goïi laø giôùi suy keùm. Vieäc tranh caõi Coù boán, ñoù laø ngoân traùnh, voâ söï traùnh, phaïm traùnh

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 56                                            327

vaø thöôøng sôû haønh traùnh. Naém roõ söï vieäc laø tuøy nhaân duyeân cuûa vieäc tranh caõi maø naém roõ söï thaät ñeå dieät traùnh. Dieät traùnh coù baûy phaùp laø Hieän tieàn dieät söï phaùp, ÖÙc nieäm dieät söï phaùp, Baát si dieät söï phaùp, Töï ngoân dieät söï phaùp, Thaät mích dieät söï phaùp, Ña mích dieät söï phaùp vaø Nhö thaûo boá ñòa dieät söï phaùp. Tröø dieät vieäc: Coù naêm nguyeân nhaân khieán söï vieäc deã tröø dieät, ñoù laø vieäc naøy baïch taêng, nhö lôøi Phaät daïy dieät hai boä baïn ñaûng, noùi lôøi hoøa nhaõ, döùt taâm saân haän cuûa tyø-kheo tranh caõi, Tyø-kheo coù toäi coù theå noùi toäi ra. Noùi laø khi thuyeát giôùi boá taùt hoaëc noùi boán vieäc hoaëc noùi möôøi ba vieäc. Khoâng noùi laø khi thuyeát giôùi boá taùt, Thöôïng toøa thöù moät ôû trong truù xöù khoâng bieát, khoâng tuïng ñöôïc thì Thöôïng toøa thöù hai neân noùi; neáu cuõng khoâng tuïng ñöôïc thì thöù lôùp ñeán Thöôïng toøa thöù ba… cho ñeán haï toøa, neáu taát caû ñeàu khoâng tuïng ñöôïc thì goïi laø khoâng noùi. Phaùp ôû rieâng moät mình: Neáu Tyø-kheo moät mình ôû nôi A-lan-nhaõ vaøo ngaøy boá taùt, Tyø-kheo naøy neân queùt doïn choã boá taùt, traûi toøa ngoài… ñaày ñuû moïi thöù, nghó raèng: “Neáu coù caùc Tyø-kheo ñeán maø chöa laøm boá taùt thì seõ cuøng laøm boá taùt thuyeát Ba-la-ñeà-moäc-xoa”. Neáu khoâng coù ai ñeán thì neân leân treân toøa cao ngoùng troâng, khi thaáy coù Tyø-kheo naøo ñeán thì neân keâu ñeán ñeå cuøng laøm boá taùt; neáu ñôïi maõi khoâng coù ai ñeán thì neân trôû veà choã cuûa mình, taâm nieäm nghó raèng: “Hoâm nay laø ngaøy thöù möôøi boán hoaëc thöù möôøi laêm Taêng boá taùt, con cuõng ngaøy nay boá taùt”. Nhö theá laø moät Tyø-kheo ñaõ laøm boá taùt xong. Yeát ma si: Neáu Tyø-kheo ñieân cuoàng, taâm loaïn luùc ñeán boá taùt, luùc khoâng ñeán; hoaëc khi Taêng nhoùm hoïp, Taêng yeát ma… luùc ñeán luùc khoâng ñeán. Ñoái vôùi Tyø-kheo naøy, Taêng neân duøng phaùp baïch nhò taùc phaùp Yeát ma si, nhö tröôøng hôïp cuûa tyø-kheo Thi-vieät. Yeát ma Baát si laø tröø yeát ma si, caùc phaùp yeát ma khaùc ñeàu goïi laø baát si. Khoâng tieâu tín thí cuùng döôøng: Neáu ñaøn vieät boá thí cho ngöôøi trì giôùi, ngöôøi trì giôùi laïi chuyeån cho ngöôøi phaù giôùi; hoaëc boá thí cho ngöôøi chaùnh kieán, ngöôøi chaùnh kieán laïi chuyeån cho ngöôøi taø kieán neân goïi laø khoâng tieâu; neáu duøng quaù löôïng cuõng goïi laø khoâng tieâu. Möôøi tröôøng hôïp yeát ma khoâng hieän tieàn, ñoù laø yeát ma phuù baùt, yeát ma ngöôõng baùt, yeát ma Hoïc gia, xaû yeát ma Hoïc gia, yeát ma tu söûa Taêng-giaø-lam, yeát ma giaùm saùt daân trong Taêng-giaø-lam, yeát ma sai Sa- di; Ni taêng taùc phaùp yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng cuùng döôøng.

328                                                                         BOÄ LUAÄT 6

Phi yeát ma: Loaïi yeát ma caàn tuùc soá boán ngöôøi, neáu döôùi boán ngöôøi thì khoâng goïi laø laøm yeát ma. Neáu baïch y laøm ngöôøi thöù tö hoaëc Sa-di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø-kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø- kheo-ni, ngöôøi vieät teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng goïi laø laøm yeát ma. Loaïi yeát ma caàn tuùc soá naêm ngöôøi neáu döôùi naêm ngöôøi thì khoâng goïi laø laøm yeát ma. Neáu baïch y laøm ngöôøi thöù naêm hoaëc Sa-di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø-kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø-kheo-ni, ngöôøi vieät teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông, laøm ngöôøi thöù naêm trong tuùc soá naêm ngöôøi ñeàu khoâng goïi laø laøm yeát ma. Loaïi yeát ma caàn tuùc soá möôøi ngöôøi, neáu döôùi möôøi thì khoâng goïi laø laøm yeát ma. Neáu baïch y laøm ngöôøi thöù möôøi hoaëc Sa-di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø-kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø-kheo-ni, ngöôøi vieät teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông, laøm ngöôøi thöù möôøi trong tuùc soá möôøi ngöôøi ñeàu khoâng goïi laø laøm yeát ma. Loaïi yeát ma caàn tuùc soá hai möôi ngöôøi, neáu döôùi hai möôi ngöôøi thì khoâng goïi laø laøm yeát ma. Neáu baïch y laøm ngöôøi thöù hai möôi, hoaëc Sa-di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø-kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø-kheo-ni, ngöôøi vieät teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông, laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi, ñeàu khoâng goïi laø laøm yeát ma. Thieän laø thieän phaùp nhö trong Tyø-ni ñaõ noùi roõ. Xuaát toäi: Coù naêm tröôøng hôïp xuaát toäi nhö phaùp, ñoù laø khoâng ñoái tröôùc ngöôøi phaïm Baát coïng truï, ngöôøi haønh Bieät truù vaø ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñeå xuaát toäi; xuaát toäi Taøn vaø xuaát toäi thaáy. Baïch laø baïch taêng vieäc naøy, neáu coù vieäc Taêng thì phaûi baïch trong taêng tröôùc. Ñôn baïch yeát ma laø neáu lìa taùc baïch thì coù theå hoaïi, neáu coù taùc baïch thì khoâng theå hoaïi; Baïch nhò yeát ma laø neáu lìa taùc baïch cuõng khoâng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 56                                          329

thaønh, hoaëc xöôùng noùi maø khoâng baïch, hoaëc baïch maø khoâng xöôùng noùi thì coù theå hoaïi, töùc laø yeát ma khoâng thaønh. Neáu baïch tröôùc roài xöôùng yeát ma sau thì khoâng theå hoaïi. Baïch töù yeát ma laø neáu lìa taùc baïch hoaëc baïch maø khoâng xöôùng ba laàn yeát ma, hoaëc xöôùng ba laàn yeát ma maø khoâng baïch thì coù theå hoaïi; neáu baïch tröôùc roài xöôùng ba laàn yeát ma sau thì khoâng theå hoaïi. Taát caû caùc phaùp yeát ma ñeàu caên cöù vaøo nghe bieát naøy, neáu noùi laïi yeát ma thì khoâng coù toäi, nhöng neáu noùi bôùt khoâng ñuû soá baïch nhò hay baïch töù thì khoâng goùi laø laøm yeát ma. Khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, neáu baïch maø chöa xöôùng yeát ma hoaëc xöôùng yeát ma maø khoâng baïch, Taêng lieàn ñöùng daäy ñi thì ngöôøi taùc yeát ma neân noùi: “Caùc tröôûng laõo, xin caùc vò hoøa hôïp trôû laïi ñeå taùc baïch yeát ma laïi”. Neáu laøm yeát ma ñaày ñuû vaø nhö phaùp thì yeát ma thuoäc loaïi khoâng theå hoaïi. Yeát ma Khoå thieát laø do Tyø-kheo tranh caõi veà ngoân thuyeát, Taêng neân duøng phaùp baïch töù cho yeát ma Khoå thieát. Yeát ma Y chæ laø do Tyø-kheo öa taïo toäi, Taêng neân duøng phaùp baïch töù cho yeát ma Y chæ. Yeát ma Khu xuaát laø do Tyø-kheo laøm haïnh xaáu, OÂ-tha-gia, Taêng neân duøng phaùp baïch töù cho yeát ma Khu xuaát. Yeát ma Haï yù laø do Tyø-kheo quôû maéng baïch y, Taêng neân duøng phaùp baïch töù cho yeát ma Haï yù. Yeát ma Baát kieán taãn laø do Tyø-kheo taïo toäi maø khoâng nhö phaùp thaáy toäi, Taêng neân duøng phaùp baïch töù cho yeát ma Baát kieán taãn. Yeát ma Baát taùc taãn laø do Tyø-kheo tuy thaáy toäi nhöng khoâng chòu nhö phaùp tröø toäi, Taêng neân duøng phaùp baïch töù cho yeát ma Baát taùc taãn . Yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn laø do Tyø-kheo tham chaáp aùc taù kieán, khoâng chòu boû, Taêng neân duøng phaùp baïch töù cho yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn. Yeát ma Bieät truï laø ôû trong möôøi ba vieäc, Tyø-kheo tuøy phaïm moät vieäc naøo maø che giaáu, tuøy theo soá ngaøy che giaáu, Taêng duøng phaùp baïch töù cho yeát ma Bieät truï. Yeát ma Ma-na-ñoûa laø ôû trong möôøi ba vieäc, Tyø-kheo tuøy phaïm moät vieäc naøo maø khoâng coù che giaáu, Taêng neân duøng phaùp baïch töù cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Yeát ma Boån nhaät trò laø neáu Tyø-kheo trong khi haønh Ma-na-ñoûa maø phaïm laïi toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa, Taêng neân duøng phaùp baïch töù cho yeát ma Boån nhaät trò, ñeå haønh laïi töø ñaàu. Yeát ma Xuaát toäi laø neáu Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, haønh Ma-na-ñoûa xong, chuùng taêng taâm vui, neân duøng phaùp baïch töù cho yeát

330                                                                       BOÄ LUAÄT 6

ma Xuaát toäi, ñeå ñöA-tyø-kheo phaïm toäi ra khoûi phaùp baát thieän. Hoûi: Vì sao phaûi truï trong phaùp thieän? Ñaùp: Vì haønh Ma-na-ñoûa Hoûi: Vì sao phaûi haønh Boån nhaät trò? Ñaùp: Vì ñeå ñieàu phuïc taâm Hoûi: Vì sao phaûi haønh Ma-na-ñoûa? Ñaùp: Ñeå ñöôïc xuaát toäi. Hoûi: Vì sao phaûi xuaát toäi? Ñaùp: Ñeå giôùi ñöôïc thanh tònh. Hoûi: Vì sao bieät truù phaûi laøm Ma-na-ñoûa? Ñaùp: Khi Tyø-kheo haønh bieät truù khieán cho caùc Tyø-kheo taâm vui, neân caùc Tyø-kheo phaùt taâm muoán cho Ma-na-ñoûa. Hoûi: Vì sao Boån nhaät trò laø ñeå chieát phuïc taâm? Ñaùp: Vì khi haønh vieäc naøy trôû laïi töø ñaàu seõ khieán taâm ñöôïc chieát phuïc, caùc Tyø-kheo nghó: “Ngöôøi naøy kieát söû saâu naëng, cho haønh Boån nhaät trò ñeå sanh hoå theïn khoâng taùi phaïm nöõa”, luùc ñoù caùc Tyø-kheo phaùt taâm cho Ma-na-ñoûa. Hoûi: Vì sao haønh Ma-na-ñoûa ñeå xuaát toäi? Ñaùp: Khi Tyø-kheo haønh Ma-na-ñoûa khieán caùc Tyø-kheo taâm vui, nghó raèng: Ngöôøi naøy nhaát taâm kheùo laøm phaùp thieän, muoán ñöôïc xuaát toäi, khoâng muoán traùi nghòch, chuùng ta neân cho xuaát toäi. Hoûi; vì sao xuaát toäi khieán cho giôùi thanh tònh? Ñaùp: Tyø-kheo neáu ñöôïc xuaát toäi töùc laø lìa toäi loãi, neân giôùi thanh tònh. Nhö trong luaät noùi coù hai haïng ngöôøi thanh tònh, ñoù laø ngöôøi tröôùc nay khoâng taïo toäi vaø ngöôøi taïo toäi roài nhö phaùp tröø dieät. Tyø-kheo naøy neáu ñöôïc xuaát toäi thì giôùi thanh tònh trôû laïi. Yeát ma Mích toäi töôùng laø neáu Tyø-kheo töï noùi coù phaïm toäi naøy, sau laïi noùi laø khoâng coù. Taêng duøng phaùp baïch töù cho yeát ma Mích toäi töôùng, nhö tröôøng hôïp Tyø-kheo Töôïng thuû. A-Baït-ñeà: naêm loaïi toäi goïi laø A-Baït-ñeà, ñoù laø Ba-la-di, Taêng-giaø- baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni vaø Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo laøm naêm loaïi toäi naøy thì bò che ngaên khoâng xa lìa neân goïi laø A Baït-ñeà. Khoâng A-Baït-ñeà: Tyø-kheo ñoái vôùi naêm loaïi toäi treân neáu khoâng laøm, khoâng che giaáu, xa lìa, tònh hai nghieäp thaân khaåu, tònh thoï maïng; cho ñeán ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi taïo toäi hoaëc khoâng phaûi tröôùc ñoù coù laøm thì goïi laø khoâng A-Baït-ñeà. Toäi A-Baït-ñeà khinh: Laø toäi coù theå saùm hoái tröø dieät. Toäi A-Baït-ñeà troïng: Laø toäi coù theå duøng yeát ma cho xuaát toäi. Toäi Taøn A-Baït-ñeà: Trong naêm loaïi toäi thì boán loaïi toäi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 56                                                 331

sau goïi laø Taøn, coù theå ñöôïc tröø dieät. Toäi Voâ taøn A Baït-ñeà: Loaïi toäi thöù nhaát goïi laø Voâ taøn. Toäi aùc: Chæ cho toäi Ba-la-di vaø Taêng-giaø-baø-thi-sa; tuy taát caû toäi ñeàu goïi laø aùc, nhöng hai toäi naøy laø aùc trong aùc neân goïi laø toäi aùc. Toäi khoâng phaûi aùc: Chæ cho ba loaïi toäi sau, so vôùi hai loaïi toäi ñaàu neân goïi laø khoâng phaûi aùc. Toäi coù theå trò: Laø toäi coù theå xuaát, coù theå dieät. Toäi khoâng theå trò: Laø toäi khoâng theå xuaát, khoâng theå tröø dieät. Nhieáp toäi: Laø duøng moät nhaân duyeân nhieáp heát taát caû toäi ñaõ phaïm, cuõng do moät nhaân duyeân neân noùi taát caû toäi, töùc laø nhieáp aùc luaät nghi. Nhieáp khoâng toäi: Laø duøng moät nhaân duyeân nhieáp heát taát caû khoâng phaïm, cuõng do moät nhaân duyeân neân noùi taát caû khoâng toäi, töùc laø nhieáp thieän luaät nghi. Noùi: Laø Tyø-kheo neân noùi: “Tröôûng laõo ñaõ phaïm toäi naøy, neân phaùt loà chôù coù che giaáu, neân nhö phaùp tröø dieät”. Nhôù nghó: Laø Tyø-kheo neân noùi: “Tröôûng laõo haõy nhôù laïi vaøo luùc naøo, taïi ñaâu ñaõ phaïm toäi naøy”. Noùi vieäc yeát ma: Laø Tyø-kheo neân noùi: “Tröôûng laõo ôû trong ñaây khoâng baïch vôùi chuùng toâi thì khoâng ñöôïc ñi ñeán choã khaùc”. Yeát ma Taùt-da-la: Coù naêm loaïi, Tyø-kheo neân noùi vôùi Tyø-kheo khaùc: “Tröôûng laõo cho pheùp toâi noùi vieäc naøy, neân ôû choã naøy laøm Taùt-da-la, vieäc khaùc neân neân ôû choã khaùc laøm Taùt-da-la, vieäc seõ tuøy choã maø laøm Taùt-da-la”. Tyø-kheo noùi vieäc phaïm toäi ñeå chæ loãi cuûa ngöôøi khaùc, cuõng nhö ngöïa döõ böùt daây daøm coät ôû treân ñaàu boû chaïy ñi. Vu baùng: Laø vieäc vu baùng, phöông tieän vu baùng. Vu baùng phaùt khôûi: Laø phaùt khôûi vieäc vu baùng. Vu baùng chaám döùt: Laø khoâng taïo vieäc naøy nöõa. Coù naêm caùch caàu thính (xin cho pheùp cöû toäi), Tyø-kheo ñeán noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Tröôûng laõo cho pheùp toâi noùi vieäc cuûa thaày, noùi ñeå thaày nhôù nghó, cho pheùp toâi noùi ra vieäc naøy, xin cho pheùp toâi noùi”. Coù naêm caùch cho pheùp cöû toäi: Hoaëc noùi cöù noùi, haõy noùi, haõy noùi ra, haõy laøm cho toâi nhôù nghó, toâi cho pheùp thaày noùi. Duïng thính: do ñöôïc cho pheùp noùi ra vieäc phaïm toäi cuûa ngöôøi khaùc neân noùi, goïi laø duïng thính. Ngaên Ba-la-ñeà-moäc-xoa: Coù möôøi loaïi ngaên nhö phaùp, ñoù laø khi noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, neáu coù Tyø-kheo phaïm Ba-la-di hoaëc muoán noùi ra vieäc Ba-la-di; hoaëc coù Tyø-kheo khinh huûy Taêng, muoán noùi ra vieäc khinh huûy Taêng; hoaëc coù ngöôøi xaû giôùi, muoán noùi ra vieäc xaû giôùi; hoaëc Tyø-kheo khoâng tuøy thuaän vieäc Taêng nhö phaùp; hoaëc thaáy, nghe, nghi ngöôøi khaùc phaù giôùi, phaù kieán, phaù oai nghi. Do vieäc naøy neân ngaên. Ngaên töï töù: Coù boán loaïi nhö phaùp ngaên töï töù, ñoù laø duøng phaù giôùi coù caên cöù, phaù chaùnh kieán coù caên cöù, phaù chaùnh maïng coù caên cöù vaø phaù oai nghi coù caên cöù ñeå ngaên töï töù. Noäi tuùc (beân trong cuøng nguû ñeâm): Neáu taùc phaùp yeát ma keát tònh

332                                                                       BOÄ LUAÄT 6

ñòa roài, ôû beân trong Taêng phöôøng cuøng vôùi thöùc aên nguû chung moät choã thì ñaïi Tyø-kheo khoâng neân aên. Noäi chöõ (ôû beân trong naáu): Neáu ôû beân trong Taêng phöôøng naáu thöùc aên thì ñaïi Tyø-kheo khoâng neân aên. Töï chöû (töï naáu): Ñaïi Tyø-kheo töï laøm thöùc aên, töï naáu thöùc aên thì khoâng neân aên. Nhö Phaät taïi Tyø-da-ly, luùc ñoù thôøi theá maát muøa ñoùi keùm, caùc ñaøn vieät muoán laøm thöùc aên cuùng Taêng nghó raèng: “Neáu ta laøm thöùc aên ôû nhaø, baïn beø vaø ngöôøi thaân ñeán ñeàu phaûi chia cho; neáu Phaät cho chuùng ta ôû trong Taêng phöôøng naáu thì toát”, Phaät do nhaân duyeân naøy cho ôû beân ngoaøi gaàn Taêng phöôøng naáu thöùc aên, do thaáy coù khoùi löûa bay leân neân nhieàu ngöôøi tuï ñeán xin, neáu cho thì khoâng coøn thöùc aên cuùng cho Taêng, neáu khoâng cho thì sôï hoï tôùi laøm haïi neân baïch Phaät, Phaät cho ôû beân trong Taêng phöôøng naáu. Khi naáu ôû beân trong Taêng phöôøng, Sa-di vaø ngöôøi giöõ vöôøn töï laáy tröôùc aên no ñuû, coøn dö môùi ñem cho Taêng, Taêng aên khoâng no neân oám gaày, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay, gaëp luùc thôøi theá ñoùi keùm nhö vaäy, duø keát tònh ñòa hay chöa keát, cho caùc Tyø-kheo ñöôïc töï naáu thöùc aên aên. Töø nay, neáu khoâng phaûi vaøo luùc maát muøa ñoùi keùm thì keát tònh ñòa roài coù hai vieäc khoâng neân duøng, ñoù laø noäi tuùc vaø noäi chöû, Tyø-kheo khoâng neân aên. Duø keát tònh ñòa hay khoâng keát, ñaïi Tyø-kheo töï laøm thöùc aên thì khoâng neân aên, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. AÙc troùc: Neáu Tyø-kheo thoï trì tònh giôùi maø coá yù töï laáy thöùc aên thì khoâng ñöôïc aên, vì laø aùc troùc. Khoâng thoï: Neáu khoâng ñöôïc nam nöõ, huyønh moân hay ngöôøi hai caên trao ñöa thöùc aên thì Tyø-kheo khoâng ñöôïc aên, vì khoâng thoï. AÙc troùc thoï: Neáu Tyø-kheo töï laáy thöùc aên tröôùc, sau ñoù môùi thoï töø tònh nhaân thì khoâng ñöôïc aên, vì laø aùc troùc thoï. Ñaàu giôø trong ngaøy thoï: Nhö Phaät taïi Tyø-da-ly, luùc thôøi theá ñoùi keùm, Phaät baûo caùc Tyø- kheo: “Töø nay gaëp luùc ñoùi keùm nhö theá, cho caùc thaày aên xong, khoâng thoï phaùp taøn thöïc ñöôïc aên thöùc aên ñaõ thoï vaøo ñaàu giôø trong ngaøy”. Thöùc aên thoï vaøo ñaàu giôø trong ngaøy: Töùc laø Tyø-kheo vaøo saùng sôùm ñeán nhaø ngöôøi ñöôïc cuùng thöùc aên maø chöa aên, ñeå ñoù cho ñeán giôø aên tröa. Töø ñaây mang ra: Nhö Phaät taïi Tyø-da-ly, luùc thôøi theá ñoùi keùm, Phaät cho caùc Tyø- kheo ñeán nhaø ñaøn vieät thoï thöïc roài, ñöôïc mang thöùc aên töø nhaø naøy ra, khoâng thoï phaùp taøn thöïc maø ñöôïc aên nöõa. AÊn traùi caây: Nhö Phaïm chí keát toùc Keâ-ni-da mang nhieàu traùi caây ñeán daâng cuùng Phaät, Phaät baûo ñem chia cho chuùng taêng, Phaïm chí vaâng lôøi Phaät ñem chia nhöng caùc Tyø-kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Chuùng toâi aên xong khoâng thoï phaùp dö thöïc neân khoâng ñöôïc thoï traùi caây ñeå aên nöõa”. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay gaëp luùc maát muøa ñoùi keùm, cho caùc Tyø-kheo aên xong khoâng thoï

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 56                                          333

phaùp dö thöïc, ñöôïc thoï caùc loaïi traùi caây ñeå aên nöõa”. Luùc ñoù tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát maéc bònh maùu noùng, thaày thuoác baûo neân aên loaïi thöïc vaät moïc ôû trong ao, Xaù-lôïi-phaát noùi: “Phaät chöa cho aên caùc loaïi thöïc vaät moïc trong ao”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho thoï caùc loaïi thöïc vaät moïc trong ao ñeå aên”. Tröôûng laõo Ñaïi Muïc- kieàn-lieân duøng thaàn thoâng löïc, ñi ñeán trong ao Maïn-ñaø-kyø-ni ñeå haùi cuû sen, cuû sen to nhö baép veá cuûa ngöôøi vaø traéng trong nhö ñöôøng pheøn, nhöïa chaûy ra gioáng nhö söõa. Haùi xong lieàn mang veà cho Xaù-lôïi-phaát, Xaù-lôïi-phaát hoûi töø ñaâu maø coù, ñaùp: “Toâi haùi töø trong ao Maïn ñaø kyø ni”, laïi hoûi: “Ao aáy laø choã cuûa phi nhôn, vaäy ai ñaõ trao noù cho thaày?”, ñaùp: “Phi nhôn trao”, Xaù-lôïi-phaát noùi: “Phaät chöa cho aên thöùc aên do phi nhôn trao”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho thoï thöùc aên do phi nhôn trao ñeå aên”. Luùc ñoù coù ngöôøi ñem raát nhieàu loaïi thöïc vaät moïc ôû trong ao ñeán cho caùc Tröôûng laõo, caùc Tyø-kheo khoâng thoï vaø noùi: “Chuùng toâi aên roài khoâng thoï phaùp dö thöïc neân khoâng ñöôïc thoï aên nöõa”. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay gaëp luùc maát muøa ñoùi keùm, cho caùc Tyø-kheo aên roài khoâng thoï phaùp dö thöïc ñöôïc thoï caùc loaïi thöïc vaät moïc trong ao ñeå aên nöõa”. Loaïi thöïc vaät moïc trong ao nhö cuû sen, ngoù sen, cuû aáu, cuû suùng vaø Keâ ñaàu töû. Thoï y Ca-hi-na ñöôïc baûy lôïi ích: Tuøy yù chöùa y dö, ñöôïc lìa y nguû ñeâm maø khoâng maát y, thöôøng thöôøng aên, aên bieät chuùng, quaù ngoï khoâng baïch thieän Tyø-kheo maø vaøo tuï laïc; ñaøn vieät thænh thoï thöïc, böõa aên tröôùc, böõa aên sau tuøy yù ñeán nhaø khaùc, khoâng maëc Taêng-giaø-leâ maø vaøo tuï laïc. Coù truù xöù hay khoâng coù truù xöù ñöôïc vaät thí y Ca-hi-na, neân thuoäc veà Tyø-kheo an cö, khoâng neân chia cho Tyø-kheo khaùc. Ngöôïc vôùi treân goïi laø khoâng thoï. Xaû y Ca-hi-na coù taùm: Luùc y ñuû, luùc y thaønh, khi ñi, khi nghe, khi maát, phaùt taâm, ra khoûi giôùi vaø khi xaû. Ngöôïc vôùi treân goïi laø khoâng xaû. Vaät neân chia: Laø vaät thuoäc Hieän tieàn taêng neân chia. Tröø vaät quyù troïng cuûa tyø-kheo cheát, caùc vaät thöôøng khaùc ñeàu goïi laø vaät neân chia. Vaät khoâng neân chia: Laø vaät maø Hieän tieàn taêng khoâng neân chia. Tröø y baùt … thuoäc khinh vaät cuûa tyø-kheo cheát, caùc vaät quyù troïng khaùc bao goàm naêm loaïi laø ñaát cuûa Taêng-giaø-lam, ñaát phoøng xaù, phoøng xaù cuûa Taêng-giaø- lam, giöôøng vaø ngoïa cuï thì khoâng neân chia, duø laø Taêng hay ba, hai, moät ngöôøi ñeàu khoâng neân chia. Khinh vaät: Laø vaät neân chia. Troïng vaät: Laø vaät khoâng neân chia. Vaät thuoäc veà: Laø vaät thuoäc veà ngöôøi khaùc ôû trong tuï laïc, hay ôû ngoaøi ñaát troáng cuûa nam, nöõ hay huyønh moân hay cuûa ngöôøi hai caên. Ngöôïc vôùi treân goïi laø vaät khoâng thuoäc veà. Töø tay thoï vaät: Thoï

334                                                                     BOÄ LUAÄT 6

töø ngöôøi khaùc ñöa trao, bao goàm taát caû thöùc aên töø mieäng, tröø nöôùc vaø taêm xæa raêng. Khoâng phaûi töø tay thoï vaät: Laø vaät khoâng phaûi thoï töø ngöôøi khaùc ñöa trao, bao goàm nhöõng vaät caàn duøng nhö y baùt… Vaät laø ngöôøi: Nhö Phaät cho Taêng phöôøng, Phaät ñieän sai baûo ngöôøi (tònh nhôn), nhöõng ngöôøi naøy thuoäc veà Taêng trong taêng phöôøng. Vaät khoâng phaûi ngöôøi: Nhö Phaät cho chöùa nuoâi voi, ngöïa, laïc ñaø, boø, deâ…, nhöõng vaät naøy thuoäc cuûa Taêng trong Taêng phöôøng. Y nhaân duyeân: Laø y thoï ñöôïc töø trong caùc ñaïi hoäi nhö Ban-giaø- vu-saét… Y cheát: Neáu trong naêm chuùng coù ngöôøi cheát, y vaät ñeå laïi naêm chuùng neân chia. Y phaán taûo: Coù naêm loaïi y phaán taûo khoâng neân chöùa caát, ñoù laø y hoûa thieâu, y boø nhai, y chuoät gaëm, y cuûa ngöôøi nöõ môùi laáy choàng vaø naêm laø y cuûa saûn phuï. Boán loaïi y phaán taûo ñöôïc chöùa laø y nôi goø maû, y laáy trôû veà, y khoâng coù chuû vaø naïp y cuõ raùch. Quaùn tyû: Nhö Phaät cho Tyø-kheo Taát-laân-giaø-baø-ta bònh muõi duøng oáng nhoû thuoác vaøo muõi. Ñao trò: Coù nhöõng caên bònh duøng caùch trò khaùc khoâng ñöôïc, phaûi duøng dao trò neân Phaät cho duøng dao trò. Neáu coù theå duøng caùch trò khaùc trò ñöôïc maø duøng dao trò thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Trò baèng hoaït ñeá: Gioáng nhö tröôøng hôïp dao trò, neáu coù caùch trò khaùc maø duøng caùch hoaït ñeá trò thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Caïo loâng: Tröø raâu toùc ra, caïo loâng treân thaân phaàn khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Caïo toùc: Khi caïo toùc khoâng ñöôïc dôøi choã, neân ngoài moät choã maø caïo toùc. Neân duøng: Nhö Tyø-kheo coù naêm loaïi haït, naêm loaïi tònh neân duøng; taùm loaïi nöôùc eùp neân duøng nöôùc saïch, ba loaïi y hoaïi saéc trong möôøi loaïi y neân duøng. Quaû traùi: Caùc Tyø-kheo ôû Tyø-da-ly ñöôïc nhieàu traùi caây maëc söùc aên, Phaät baûo neân chia, khi chia coù ngöôøi laáy hai, ba phaàn khieán cho coù ngöôøi ñöôïc nhieàu, coù ngöôøi laïi khoâng ñöôïc neân sanh tranh caõi. Phaät baûo töø nay traùi caây khoâng neân chia, neân giao laïi cho tònh nhôn roài duøng naêm phaùp tònh cuûa tyø-kheo nhö löûa tònh, dao tònh, moùng tay, chim anh vuõ vaø neáu haït khoâng naåy maàm thì ñöôïc aên. Vaät cuûa ngöôøi duøng ôû trong nhaân gian nhö giöôøng baèng vaøng baïc, löu ly, pha leâ thì Tyø-kheo khoâng neân ngoài naèm thoï duïng. Ngöôïc laïi neáu laø cuûa phi nhaân nhö trôøi roàng thì ñöôïc thoï duïng. Nguõ baùch kieát taäp Tyø- ni: Sau khi Phaät vöøa dieät ñoä, naêm traêm Tyø-kheo taäp hoïp laïi moät choã ñeå keát taäp taát caû kinh, luaät, luaän. Thaát baùch kieát taäp Tyø-ni: Sau khi Phaät dieät ñoä khoaûng moät traêm möôøi naêm, ôû Tyø-da-ly xaûy ra möôøi vieäc phi phaùp, phi luaät traùi lôøi Phaät daïy. möôøi vieäc naøy khoâng ñöa vaøo trong kinh luaät vì traùi vôùi phaùp vaø oai nghi, neân baûy traêm Tyø-kheo taäp hoïp laïi moät choã ñeå tröø dieät vieäc naøy. Nhieáp Tyø-ni: Hai boä Ba-la-ñeà-moäc-xoa vaø nghóa giaûi Tyø-ni, taêng nhaát, dö taøn taïp thuyeát hoaëc chung hoaëc khoâng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 56                                           335

chung ñeàu goïi laø Nhieáp Tyø-ni. Maëc aán: Coù boán maëc aán vaø boán ñaïi aán nhö trong kinh ñaõ noùi. Hoûi: Theá toân vì sao noùi boán maëc aán naøy? Ñaùp: Vì muoán noùi töôùng Phaät phaùp chaân thaät ñeå caùc Tyø-kheo ñôøi sau hieåu roõ laø Phaät thuyeát hay khoâng phaûi laø Phaät thuyeát, neân noùi boán maëc aán. Hoûi: Theá toân vì sao noùi boán ñaïi aán? Ñaùp: Vì thaønh töïu ñaïi söï, khoâng khieán cho caùc Tyø-kheo laàm loän neân noùi boán ñaïi aán. Hôïp döôïc: Loaïi döôïc thuoäc cuû, thaân, caønh, laù hoa vaø quaû, moãi moãi loaïi hoøa hôïp sai khaùc nhau. Ngay ngaøy nay thoï boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc hoøa hôïp laïi moät choã thì tröôùc giôø ngoï neân duøng, vì hieäu löïc cuûa thôøi döôïc laø quaù ngoï khoâng ñöôïc duøng. Neáu ngay ngaøy nay thoï thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc hoøa hôïp laïi moät choã thì trong thôøi phaàn neân duøng, vì hieäu löïc cuûa thôøi phaàn döôïc laø quaù thôøi phaàn thì khoâng ñöôïc duøng. Neáu ngay ngaøy nay thoï thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc hoøa hôïp laïi moät choã thì trong voøng baûy ngaøy neân duøng, vì hieäu löïc cuûa thaát nhaät döôïc laø quaù baûy ngaøy thì khoâng ñöôïc duøng. Neáu laø taän hình döôïc thì troïn ñôøi ñöôïc tuøy yù laáy duøng. Laïi hoûi: Boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc ñeå caùch ñeâm coù ñöôïc thoï duøng khoâng? Ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Tyø-kheo neáu töï laáy tröôùc roài môùi theo tònh nhaân thoï thì coù ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp laø khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Boán loaïi döôïc naøy neáu tay thoï, mieäng thoï, Tyø-kheo khoâng bònh coù ñöôïc duøng khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc duøng, neáu bònh thì ñöôïc duøng. Phaùp tònh trong Taêng phöôøng: Coù naêm loaïi vaät baùu hay tôï baùu ôû trong Taêng phöôøng, Tyø-kheo khi laáy caát neân suy nghó: “Ñaây laø vaät cuûa ai, neáu ngöôøi naøo ñeán nhaän thì seõ trao traû laïi cho hoï”. Phaùp tònh trong röøng: Nhieàu caây moïc taïi moät choã goïi laø röøng, trong ñaây neân theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa maø thoï goác caây döøng nghæ. Phaùp tònh veà phoøng xaù: Trong Taêng phöôøng coù nhieàu phoøng xaù rieâng bieät, cuõng neân theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa maø thoï laáy phoøng ñeå ôû. Trong ñaây tuøy ñaøn vieät phaân xöû cuùng döôøng maø thoï. Phaùp tònh theo thôøi: Nhö luùc thôøi theá ñoùi keùm, luùc giaø bònh, luùc coù nhaân duyeân vaø luùc Phaät khai cho. Phaùp tònh

336                                                                      BOÄ LUAÄT 6

theo phöông xöù: Nhö Tyø-kheo ôû coõi Dieâm phuø ñeà ñeán coõi Caâu-da-ni thì neân theo thôøi ôû coõi naøy maø thoï thöïc, ba phöông kia cuõng gioáng nhö vaäy. Phaùp tònh theo quoác ñoä: Nhö caùc Tyø-kheo ñaéc thaàn thoâng ñeán coõi nöôùc xaáu aùc khaát thöïc, hoï ñeå thöùc aên treân ñaát tröôùc maët Tyø-kheo roài boû ñi, caùc Tyø-kheo khoâng bieát phaûi laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khi ñeán quoác ñoä xaáu aùc, hoï ñeå thöùc aên treân ñaát thì ñöôïc thoï laáy aên”, ñoù goïi laø phaùp tònh theo quoác ñoä. Tuøy phaùp cuûa quoác ñoä, nhö ôû Bieân ñòa naêm ngöôøi trì luaät ñöôïc truyeàn thoï giôùi cuï tuùc; ôû quoác ñoä A-dieäp-ba-giaø-a-baøn-ñeà ñöôïc mang giaøy da moät lôùp, thöôøng ñöôïc taém vaø traûi neäm baèng da; ôû quoác ñoä coù tuyeát laïnh ñöôïc chöùa mang giaøy uûng cuûa theá tuïc. Phaùp tònh veà y: Phaät cho maëc möôøi loaïi y, ñoù laø loaïi vaûi gai traéng, vaûi gai ñoû, Soâ-ma, Suùy-di-la, Khaâm-baø-la, Kieáp-boái, Kieàu-thi-da, y Baùt-ñaàu-loä, y Ñaàu-ñaàu-la, y Caâu-giaø-la.

2. Phaùp Töï Töù Tyø-kheo an cö neân hoøa hôïp nhoùm laïi moät choã, Taêng neân duøng ba vieäc töï töù thaáy, nghe vaø nghi ñeå hoûi. Vì sao Phaät cho töï töù, vì ñeå nhieáp taêng toát hay xaáu ñeå giaùo hoùa, luùc ñoù nhö phaùp xuaát toäi ñeå ñöôïc thanh tònh. Gôûi töï töù: Neáu Tyø-kheo bònh khoâng ñeán ñöôïc thì neân gôûi töï töù, neáu khoâng bònh maø khi töï töù khoâng ñeán thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø- kheo sôï gaëp maïng naïn hay phaù giôùi hoaëc moät trong taùm naïn xaûy ra khoâng ngöøng ñöôïc thì neân gôûi töï töù. Phaùp thoï töï töù: Neáu Tyø-kheo thoï töï töù cuûa tyø-kheo khaùc thì neân thoï ôû trong giôùi, neáu sôï gaëp maïng naïn, phaù giôùi hay moät trong taùm naïn seõ xaûy ra thì neân xuaát giôùi ñi. Phaùp noùi töï töù: Tyø-kheo thoï töï töù cuûa ngöôøi khaùc roài neân ñeán trong Taêng noùi, neáu khoâng noùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ngöôøi thoï töï töù nguû queân hay nhaäp ñònh hay moät trong taùm naïn xaûy ra khoâng kòp noùi thì khoâng phaïm. Phaùp boá taùt: Moãi nöõa thaùng caùc Tyø-kheo neân hoøa hôïp nhoùm laïi moät choã, töï xeùt laïi mình ban ngaøy ñaõ phaïm toäi gì, ban ñeâm ñaõ phaïm toäi gì, töø ngaøy thuyeát giôùi cuûa nöõa thaùng tröôùc ñeán nay coù phaïm toäi khoâng, neáu coù phaïm toäi thì neân ñeán tröôùc Tyø-kheo tònh giôùi ñoàng taâm nhö phaùp saùm hoái, neáu khoâng coù Tyø-kheo tònh giôùi ñoàng taâm thì nghó laø sau naøy neáu gaëp ñöôïc, toâi seõ nhö phaùp saùm hoái. Hoûi: Vì sao Phaät cho laøm boá taùt? Ñaùp: Vì muoán cho caùc Tyø-kheo an truù trong thieän phaùp, boû phaùp

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 56                                          337

baát thieän; neáu boû phaùp baát thieän thì ñöôïc thanh tònh. Phaùp gôûi thanh tònh: Neáu Tyø-kheo bònh khoâng ñeán ñöôïc thì neân gôûi thanh tònh, neáu khoâng bònh maø khi boá taùt khoâng ñeán thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo sôï gaëp maïng naïn hay phaù giôùi hoaëc moät trong taùm naïn xaûy ra khoâng ngöøng ñöôïc thì neân gôûi thanh tònh. Phaùp thoï thanh tònh: Neáu Tyø-kheo thoï thanh tònh cuûa tyø-kheo khaùc thì neân thoï ôû trong giôùi, neáu sôï gaëp maïng naïn, phaù giôùi hay moät trong taùm naïn seõ xaûy ra thì neân xuaát giôùi ñi. Phaùp noùi thanh tònh: Tyø-kheo thoï thanh tònh cuûa ngöôøi khaùc roài neân ñeán trong Taêng noùi, neáu khoâng noùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ngöôøi thoï thanh tònh nguû queân hay nhaäp ñònh hay moät trong taùm naïn xaûy ra khoâng kòp noùi thì khoâng phaïm. Phaùp duïc: duïc töùc laø phaùt taâm, trong Taêng söï nhö phaùp, tuøy taêng phaùp maø gôûi duïc. Phaùp gôûi duïc: Neáu Tyø-kheo bònh khoâng ñeán ñöôïc thì neân gôûi duïc, neáu khoâng bònh maø khi coù Taêng söï nhö phaùp, khoâng ñeán thì phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu Tyø-kheo sôï gaëp maïng naïn hay phaù giôùi hoaëc moät trong taùm naïn xaûy ra khoâng ngöøng ñöôïc thì neân gôûi duïc. Ngöôøi gôûi duïc neân noùi: “Gôûi duïc ñeán, hoaëc noùi gôûi duïc”, thì goïi laø ñöôïc duïc; neáu gôûi baèng thaân nghieäp cuõng goïi laø ñöôïc duïc; neáu thaân vaø khaåu nghieäp ñeàu khoâng gôûi thì khoâng goïi laø ñöôïc duïc. Luùc ñoù neân daãn Tyø-kheo naøy ñeán trong Taêng, neáu Tyø-kheo naøy khoâng ñeán ñöôïc thì taát caû Taêng neân ñeán choã Tyø-kheo naøy. Caùc Tyø-kheo khoâng ñöôïc rieâng laøm yeát ma, neáu rieâng laøm yeát ma thì caùc Tyø-kheo phaïm toäi. Phaùp thoï duïc: Neáu Tyø-kheo thoï duïc cuûa tyø- kheo khaùc thì neân thoï ôû trong giôùi, neáu sôï gaëp maïng naïn, phaù giôùi hay moät trong taùm naïn seõ xaûy ra thì neân xuaát giôùi ñi. Phaùp noùi duïc: Tyø-kheo thoï duïc cuûa ngöôøi khaùc roài neân ñeán trong Taêng noùi, neáu khoâng noùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ngöôøi thoï duïc nguû queân hay nhaäp ñònh hay moät trong taùm naïn xaûy ra khoâng kòp noùi thì khoâng phaïm . Phaùp thanh tònh: Laø Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc: “Toâi thanh tònh khoâng coù toäi”. Phaùp gôûi thanh tònh: Neáu Tyø-kheo bònh khoâng ñeán ñöôïc thì neân gôûi thanh tònh, neáu khoâng bònh coù theå ñeán ñuôïc maø khoâng ñeán thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo sôï gaëp maïng naïn hay phaù giôùi hoaëc moät trong taùm naïn xaûy ra khoâng ngöøng ñöôïc thì neân gôûi thanh tònh. Ngöôøi gôûi thanh tònh neân noùi: “Gôûi thanh tònh ñeán”, thì goïi laø ñöôïc thanh tònh; neáu gôûi baèng thaân nghieäp cuõng goïi laø ñöôïc thanh tònh; neáu thaân vaø khaåu

338                                                                     BOÄ LUAÄT 6

nghieäp ñeàu khoâng gôûi thì khoâng goïi laø ñöôïc thanh tònh. Luùc ñoù neân daãn Tyø-kheo naøy ñeán trong Taêng, neáu Tyø-kheo naøy khoâng ñeán ñöôïc thì taát caû Taêng neân ñeán choã Tyø-kheo naøy. Caùc Tyø-kheo khoâng ñöôïc rieâng laøm boá taùt, neáu rieâng laøm boá taùt thì caùc Tyø-kheo phaïm toäi. Phaùp duïc thanh tònh: Neáu khi boá taùt, Taêng muoán laøm caùc loaïi yeát ma, luùc ñoù neân cuøng gôûi duïc vaø thanh tònh. Phaùp gôûi duïc thanh tònh: Neáu Tyø-kheo bònh khoâng theå ñeán ñöôïc thì neân gôûi duïc thanh tònh, neáu khoâng bònh coù theå ñeán ñöôïc maø khoâng ñeán thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo sôï gaëp maïng naïn hay phaù giôùi hay moät trong taùm naïn xaûy ra thì neân gôûi duïc thanh tònh. Ngöôøi gôûi duïc neân noùi: “Gôûi duïc thanh tònh ñeán”, thì goïi laø ñöôïc duïc thanh tònh; neáu gôûi baèng thaân nghieäp cuõng goïi laø ñöôïc duïc thanh tònh; neáu thaân vaø khaåu nghieäp ñeàu khoâng gôûi thì khoâng goïi laø ñöôïc duïc thanh tònh. Luùc ñoù neân daãn Tyø-kheo naøy ñeán trong Taêng, neáu Tyø-kheo naøy khoâng ñeán ñöôïc thì taát caû Taêng neân ñeán choã Tyø-kheo naøy. Caùc Tyø-kheo khoâng ñöôïc rieâng laøm boá taùt, rieâng laøm yeát ma; neáu rieâng laøm boá taùt, yeát ma thì caùc Tyø- kheo phaïm toäi Phaùp thoï duïc thanh tònh: Neáu Tyø-kheo thoï duïc thanh tònh cuûa tyø- kheo khaùc thì neân thoï ôû trong giôùi, neáu sôï gaëp maïng naïn, phaù giôùi hay moät trong taùm naïn seõ xaûy ra thì neân xuaát giôùi ñi. Phaùp noùi duïc thanh tònh: Tyø-kheo thoï duïc thanh tònh cuûa ngöôøi khaùc roài neân ñeán trong Taêng noùi, neáu khoâng noùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ngöôøi thoï duïc thanh tònh nguû queân hay nhaäp ñònh hay moät trong taùm naïn xaûy ra khoâng kòp noùi thì khoâng phaïm. Phaùp xaây thaùp: Cö só Caáp-coâ-ñoäc tín kính Phaät phaùp neân ñeán choã Phaät ñaûnh leã vaø baïch raèng: “Khi Theá toân ñi du haønh caùc nöôùc, con khoâng ñöôïc dieän kieán, cuùi xin Theá toân löu laïi vaät gì ñeå con cuùng döôøng”, Phaät ñöa ít toùc vaø moùng tay cho cö só vaø baûo neân cuùng döôøng, cö só baïch Phaät: “Theá toân cho con ñöôïc xaây thaùp cuùng döôøng moùng tay vaø toùc naøy”, Phaät chaáp thuaän cho cö só xaây thaùp. Ñaát thaùp: Laø ñaát thuoäc veà thaùp, ñaát ban ñaàu laø ñaát vöôøn hay ñaát ruoäng, nhöng khi xaây thaùp treân ñoù thì goïi laø ñaát thaùp. Phaùp laøm khaùm thaùp: Phaät cho laøm khaùm thaùp hay truï thaùp, cuõng roäng cho laøm taát caû phaùp laøm thaùp. Vaät thaùp voâ taän: Caùc thöông nhôn ôû Tyø-da-ly ñem vaät thaùp chuyeån ñoåi sanh lôïi, ñöôïc lôïi ñeå cuùng döôøng thaùp, sau ñoù muoán ñeán xöù xa caàu lôïi neân ñem vaät thaùp naøy ñeán cho Tyø-kheo vaø noùi: “Tröôûng laõo, ñaây laø vaät thaùp, thaày neân chuyeån ñoåi sanh lôïi, ñeå ñöôïc lôïi cuùng döôøng thaùp”, Tyø-kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi xuaát vaät thaùp ñeå sanh lôïi, ñöôïc lôïi cuùng döôøng thaùp”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 56                                           339

“Cho tònh nhaân hay Öu-baø-taéc trong Taêng phöôøng chuyeån ñoåi vaät thaùp sanh lôïi, ñeå ñöôïc lôïi cuùng döôøng thaùp”. Phaùp cuùng döôøng thaùp voâ taän: Phaät cho duøng caùc maøu saéc nhö traéng, ñoû, xanh, vaøng… vaø caùc moùn trang nghieâm ñeå cuùng döôøng thaùp. Phaùp trang nghieâm thaùp: Bao goàm caùc toøa kim cang, laàu gaùc cao, linh baùu, traøng phan, loïng cho ñeán duøng caùc vaät baùu ñeå trang nghieâm thaùp nhö vaøng, baïc, traân chaâu, xa cöø… Phaùp duøng hoa höông, chuoãi anh laïc: Phaät cho duøng caùc loaïi höông thôm, höông boät, höông thoa, caùc loaïi hoa, chuoãi anh laïc cho ñeán troåi aâm nhaïc ñeå cuùng döôøng thaùp. Phaùp kieân: Tyø-kheo tuøy ôû trong phoøng naøo, trong ñoù tuøy ñaøn vieät phaân xöû ñöôïc thoï cuùng döôøng. Phaùp kieân kieân: Neáu ñaøn vieät cho Tyø-kheo thöùc aên uoáng vaø y meàn, vì nhaân duyeân naøy, Tyø-kheo neân xa lìa hai vieäc, ñoù laø thöôøng thöôøng aên vaø aên bieät chuùng. Phaùp chaùo: Phaät cho duøng taùm moùn chaùo nhö chaùo toâ, chaùo hoà ma, chaùo daàu, chaùo söõa, chaùo ñaäu nhoû, chaùo ñaàu ma sa, chaùo loûng… khi aên khoâng phaùt ra tieáng. Phaùp aên nhai: Phaät cho aên nhai chín loaïi thöùc aên töø cuû, thaân, caønh, laù, hoa, quaû, thöùc aên giaõ, meø, ñöôøng pheøn vaø maät traéng, khi aên khoâng phaùt ra tieáng lôùn. Phaùp haøm tieâu: Phaät cho duøng boán loaïi döôïc haøm tieâu laø toâ, daàu, maät vaø thaïch maät; Tyø-kheo khi aên neân suy nghó: “Toâi vì nhaân duyeân trò bònh neân aên, khoâng vì ngon boå”. Phaùp aên: Phaät cho aên naêm loaïi thöùc aên nhö côm, buùn, xoâi neáp, thòt vaø caù; Tyø-kheo khi aên neân khôûi taâm nhaøm lìa vì ñeå gìn thaân maïng, nghó chôù neân thöôøng thöôøng aên vaø aên bieät chuùng, laïi töôûng nhö laø thoï thöùc aên dö. Phaùp baùt: Phaät cho chöùa hai loaïi baùt goám söù vaø baùt saét; khoâng cho chöùa taùm loaïi baùt baèng vaøng, baïc, löu ly, ma ni, baùt ñoàng, baùt baïch laïp, baùt caây vaø baùt ñaù. Phaùp y: Coù baûy loaïi y khoâng caàn taùc tònh ñöôïc töï yù caát duøng, ñoù laø y Taêng-giaø-leâ, Uaát-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi, y taém möa, y che phuû gheû, Ni-sö-ñaøn vaø caùc y vaät caàn duøng nhö phaùp khaùc. Phaùp Ni-sö-ñaøn: Phaät cho caát chöùa Ni-sö-ñaøn vì aùi hoä ngoïa cuï cuûa taêng, neáu khoâng coù Ni-sö-ñaøn thì khoâng ñöôïc ngoài treân ngoïa cuï cuûa Taêng. Phaùp kim: Phaät cho caát chöùa hai loaïi kim may laø kim baèng ñoàng vaø saét vôùi muõi kim nhö haït luùa, muõi nhö ñaäu nhoû vaø muõi kim troøn. Phaùp oáng ñöïng kim: Phaät cho caát chöùa oáng ñöïng kim vì aùi hoä kim, khoâng ñeå kim rôi maát, neáu lo tìm kieám thì trôû ngaïi vieäc haønh ñaïo. Phaùp bình nöôùc: Phaät cho caát chöùa bình ñöïng nöôùc ñeå giöõ nöôùc ñöôïc saïch. Phaùp bình nöôùc thöôøng duøng: Phaät cuõng cho caát chöùa bình

340                                                                     BOÄ LUAÄT 6

ñöïng nöôùc thöôøng duøng ñeå giöõ nöôùc ñöôïc saïch, naép ñaäy cuõng nhö vaäy. Phaùp Hoøa thöôïng: Neáu caùc Tyø-kheo khoâng coù Hoøa thöôïng thì seõ laøm vieäc xaáu hoaëc coù bònh khoâng ai chaêm soùc, neân Phaät cho ñöôïc laøm Hoøa thöôïng. Hoøa thöôïng neân daïy baûo, chaêm soùc vaø thuyeát phaùp cho ñeä töû, tuy Phaät cho ñöôïc laøm Hoøa thöôïng nhöng caùc Tyø-kheo vaãn khoâng muoán laøm Hoøa thöôïng, Phaät baûo hoï neân laøm Hoøa thöôïng. Phaùp ñeä töû coïng haønh: Ñeä töû muoán ñi ñaâu neân baïch Hoøa thöôïng, khi ñi neân ñi theo sau Hoøa thöôïng ñeå cung caáp nhöõng vaät caàn duøng, thöôøng ñi theo sau khoâng xa lìa, nhö phaùp phuïng söï khoâng coù yù traùi nghòch. Laøm vieäc gì cuõng phaûi baïch Hoøa thöôïng, tröø ñaïi tieåu tieän, xæa raêng vaø ñaûnh leã Phaät, phaùp, taêng. Phaùp A-xaø-leâ: Neáu caùc Tyø-kheo khoâng coù A-xaø-leâ thì seõ laøm vieäc xaáu hoaëc coù bònh khoâng ai chaêm soùc, neân Phaät cho ñöôïc laøm A-xaø-leâ. A-xaø-leâ neân daïy baûo, chaêm soùc vaø thuyeát phaùp cho ñeä töû, tuy Phaät cho ñöôïc laøm A-xaø-leâ nhöng caùc Tyø-kheo vaãn khoâng muoán laøm A-xaø-leâ, Phaät baûo hoï neân laøm A-xaø-leâ. Phaùp ñeä töû caän haønh: Ñeä töû muoán ñi ñaâu neân baïch A-xaø-leâ, khi ñi neân ñi theo sau A-xaø-leâ ñeå cung caáp nhöõng vaät caàn duøng, thöôøng ñi theo sau khoâng xa lìa, nhö phaùp phuïng söï khoâng coù yù traùi nghòch. Laøm vieäc gì cuõng phaûi baïch A-xaø-leâ, tröø ñaïi tieåu tieän, xæa raêng vaø ñaûnh leã Phaät, phaùp, taêng. Hoøa thöôïng vaø A-xaø-leâ ñoái vôùi ñeä töû coïng haønh vaø ñeä töû caän haønh neân khôûi töôûng nhö con; ñeä töû coïng haønh vaø ñeä töû caän haønh ñoái vôùi Hoøa thöôïng vaø A-xaø-leâ neân khôûi töôûng nhö cha. Neáu caùc vò laøm ñöôïc nhö vaäy thì ôû trong Phaät phaùp môùi taêng tröôûng thieän phaùp. Phaùp Sa-di: Phaät cho chöùa nuoâi Sa-di nhoû nhaát laø baûy tuoåi coù theå ñuoåi ñöôïc chim quaï treân caùc böõa aên. Phaùp y chæ: Luùc ñoù coù khaùch Tyø-kheo chöa ñuû naêm tuoåi haï, trôøi saép toái ñeán trong Taêng phöôøng caàu y chæ, ñöùng chôø laâu neân ngaát xæu xuoáng ñaát maø cheát. Caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay, ngay ngay ñoù ñeán khoâng neân gaáp caàu y chæ, neân nguû qua ñeâm roài môùi caàu y chæ”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo khoâng hoûi toát xaáu, chæ coát ñöôïc caàu y chæ neân khoâng theå taêng tröôûng thieän phaùp, Phaät baûo: “Chôù chæ coát caàu y chæ, neân xem xeùt Tyø-kheo naøy coù theå giaùo hoùa ñeä töû ñöôïc toát hay khoâng, neáu xeùt thaáy ngöôøi naøy coù ñuû coâng ñöùc thì cho caàu y chæ; neáu ngöôøi khoâng coù ñuû coâng ñöùc thì neân caàu y chæ laïi”. Phaùp cho y chæ: Neáu Tyø-kheo ñuû möôøi tuoåi haï thì ñöôïc cho ngöôøi khaùc y chæ, neáu ñuû möôøi tuoåi haï nhöng caên ñoän khoâng coù trí hueä thì khoâng neân cho ngöôøi y chæ.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 56                                          341

Phaùp thoï y chæ: Tyø-kheo caàu y chæ neân töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu, côûi boû giaøy deùp, quyø goái chaép tay tröôùc Thöôïng toøa noùi ba laàn caàu y chæ. Phaùp xaû y chæ: Coù naêm nguyeân nhaân xaû y chæ: Moät laø sö Ba-na-di, hai laø töï boû truù xöù ñi, ba laø phaûn giôùi hoaøn tuïc, boán laø boû boä naøy ñeán trong boä khaùc, naêm laø gaëp laïi Hoøa thöôïng tröôùc kia. Phaùp ñaát: Tuøy ôû choã ñaát naøo muoán xaây thaùp hay Taêng phöôøng, tröôùc heát phaûi xeùt xem choã ñaát naøy roài môùi ñöôïc xaây caát. Neáu choã ñaát naøy xaây caát khoâng coù caûn trôû choã ñi laïi, nôi ñaây coù ñuû röøng caây vaø nöôùc saïch, ngaøy ñeâm yeân tónh, ít muoãi moøng, ít gioù, ít noùng, ít caùc loaïi truøng ñoäc… Neáu khoâng xem xeùt nhö theá maø lieàn xaây caát thaùp hay Taêng phöôøng thì Tyø-kheo xaây caát phaïm toäi Ñoät-kieát-la. Phaùp Taêng phöôøng: Phaät cho ôû trong Taêng phöôøng ñöôïc xaây phoøng xaù, giaûng ñöôøng, nhaø aên, nhaø suôûi aám… cho ñeán laàu gaùc, nhaø moät taàng, nhaø noùc nhoïn… Phaät cho chuùng taêng coi giöõ cuõng cho moät ngöôøi coi giöõ. Phaùp ngoïa cuï: Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc caát chöùa ngoïa cuï nhö giöôøng daây coù loã beä to, giöôøng daây coù loã beä nhoû, goái, meàn, neäm… Phaät cho chuùng taêng coi giöõ, cuõng cho moät ngöôøi coi giöõ. Phaùp tu söûa thaùp vaø taêng phöôøng: Luùc ñoù thaùp vaø Taêng phöôøng ôû nöôùc A-la-tyø hö hoaïi, Phaät hoûi A-nan vì sao khoâng ai tu söûa, A-nan baïch Phaät: “Vì Luïc quaàn Tyø- kheo coi giöõ neân khoâng ai chòu tu söûa”, Phaät baûo: “Neáu thaùp vaø Taêng phöôøng hö hoaïi, Luïc quaàn Tyø-kheo khoâng tu söûa thì chuùng taêng neân laøm yeát ma sai ngöôøi khaùc tu söûa”. Luùc ñoù ngöôøi ñöôïc yeát ma sai tu söûa chæ laøm chuùt ít vieäc nhö lôïp ngoùi, nhoå coû, laáp loã hoång treân neàn, treân vaùch roài khoâng muoán laøm nöõa, Phaät baûo: “Ngöôøi laøm chuùt ít nhö vaäy, Taêng khoâng neân laøm yeát ma sai, neân sai ngöôøi coù khaû naêng tu söûa nhieàu, môùi laøm yeát ma sai tu söûa thaùp vaø taêng phöôøng”. Phaùp cuûa ngöôøi tu söûa thaùp vaø taêng phöôøng: neáu Tyø-kheo muoán xaây thaùp vaø Taêng phöôøng môùi, laøm ngoïa cuï môùi thì Taêng neân laøm yeát ma sai trong thôøi gian möôøi hai naêm, boû heát caùc vieäc khaùc ñeå laøm; neáu tu söûa laïi thaùp vaø taêng phöôûng cuõ hö hoaïi thì Taêng neân laøm yeát ma sai tu söûa trong gian gian laø saùu naêm, boû heát caùc vieäc khaùc ñeå tu söûa. Phaùp cung kính: Neân theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa maø ñaûnh leã, ñoùn tieáp, ñöa tieãn, chaép tay, cung kính. Phaùp duøng thaùo ñaäu: Phaät cho duøng ñaäu nhoû, ñaäu lôùn, ñaäu ma-sa, Nhaát-leâ-taàn-ñaø, caøn thaûo tieát, khoâng ñöôïc duøng aùc loaïi höông taïp tröø ngöôøi bònh. Neáu khoâng xin maø ñaøn vieät töï cho thì ñöôïc tuøy yù duøng.

342                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Phaùp nöôùc eùp traùi caây: Phaät cho Tyø-kheo duøng taùm loaïi nöôùc eùp traùi caây, ñoù laø nöôùc traùi Chieâu-leâ, nöôùc traùi Maïc-leâ, nöôùc traùi Caâu-la, nöôùc traùi xaù-leâ, nöôùc traùi Xaù-ña, nöôùc traùi Boà-ñaøo, nöôùc traùi phaû-laâu-sa vaø nöôùc traùi leâ. Taùm loaïi nöôùc eùp traùi caây naøy laáy nöôùc laøm tònh neân uoáng. Phaùp coû thuoác: Phaät cho caát chöùa caùc loaïi coû thuoác töø reã, thaân, caønh, laù, hoa, quaû. Taêng ñöôïc caát chöùa, moät ngöôøi cuõng ñöôïc caát chöùa. Phaùp nöôùc uoáng Toâ-tyø-la: Nhö tröôøng hôïp Tyø-kheo Xaù-lôïi-phaát bò bònh laïnh, Phaät cho duøng nöôùc uoáng Toâ-tyø-la. Phaùp da thuoäc: Caùc loaïi da thuoäc Tyø-kheo khoâng neân caát chöùa maëc, khoâng neân duøng ngoài, tröø giaøy da, giaøy phuù la. Phaùp giaøy da: Phaät cho hai loaïi giaøy da laø giaøy da moät lôùp vaø giaøy da phaù maïn tònh. Khoâng ñöôïc duøng giaøy da coù trang hoaøng taïp saéc. Phaùp choáng chaân: Phaät cho duøng hai vaät ñeå choáng chaân, ñoù laø choáng chaân nghieâng vaø choáng chaân giöôøng, taùm vaät choáng chaân khaùc khoâng neân duøng. Phaùp gheá: Loaïi gheá khi ngoài dao ñoäng ra tieáng thì khoâng neân duøng. Phaùp tröôïng: Phaät cho laøm tröôïng, treân ñaàu tröôïng laøm nhieàu voøng khoan baèng saét hay baèng ñoàng. Khi Phaät ôû trong Haøn vieân laâm, coù nhieàu loaïi boø saùt, coân truøng ñoäc caén Tyø-kheo neân Phaät baûo khua tích tröôïng ra tieáng ñeå xua ñuoåi chuùng ñi. Phaùp tuùi boïc tích tröôïng: Vì aùi hoä tích tröôïng, khoâng ñeå cho maát, tìm caàu seõ trôû ngaïi cho vieäc haønh ñaïo, Phaät cho chöùa tuùi boïc caát tích tröôïng. Phaùp aên toûi: Nhö tröôøng hôïp tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát bò bònh laïnh, Phaät cho duøng thuoác hoøa vôùi toûi duøng ñeå trò bònh. Phaùp dao caïo: Phaät cho Taêng caát chöùa dao caïo, moät ngöôøi cuõng ñöôïc caát chöùa ñeå caïo raâu toùc. Phaùp tuùi ñöïng dao caïo: Vì aùi hoä dao caïo khoâng ñeå cho maát, tìm caàu seõ trôû ngaïi cho vieäc haønh ñaïo neân Phaät cho chöùa tuùi ñöïng dao caïo. Phaùp khoùa cöûa: Phaät cho duøng moùc khoùa ñeå giöõ gìn phoøng xaù, giöõ gìn phoøng xaù töùc laø giöõ gìn töï thaân, giöõ gìn töï thaân töùc laø giöõ gìn ngoïa cuï. Gioáng nhö moùc khoùa, oáng khoùa, chìa khoùa cuõng ñeàu nhö vaäy. Phaùp ñi xe: Phaät cho Tyø-kheo bònh ñöôïc ñi xe nhö tröôøng hôïp tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø-ta. Phaùp duø: Phaät khoâng cho caàm duø ñi vaøo nhaø baïch y, tröø khi xeáp duø caàm ñi vaøo.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 56                                          343

Phaùp quaït: Phaät cho chuùng taêng caát chöùa quaït, moät ngöôøi cuõng ñöôïc caát chöùa. Phaùp phaát traàn: Phaät cho Taêng caát chöùa caây phaát, moät ngöôøi cuõng ñöôïc caát chöùa. Phaùp göông: Phaät khoâng cho caùc Tyø-kheo soi göông, soi maët trong baùt nöôùc, tröø treân maët coù muïn nhoït. Phaùp trò maét: Coù naêm vaät duøng toâ veõ maét, ñoù laø vaät ñen, vaät xanh traéng, maït vuïn cuûa coû, maït vuïn cuûa hoa, quaû vaø nhöïa caây. Phaät baûo: “Khoâng vì laøm ñeïp maø toâ veõ maét, maø vì trò bònh”. Phaùp laøm theû trò maét: Theû naøy laøm baèng saét, ñoàng, voû oác, ngaø voi, söøng. Phaät cho duøng vaät ñöïng vì aùi hoä, khoâng ñeå cho maát, tìm caàu seõ trôû ngaïi cho vieäc haønh ñaïo. Phaùp duøng höông hoa anh laïc: Tyø-kheo khoâng ñöôïc ñeo traøng hoa chuoãi anh laïc, neáu khoâng xin maø ñöôïc cho thì tuøy yù nhaän, sau ñoù mang ñeán cuùng döôøng thaùp Phaät vaø thaùp A-la-haùn. Phaùp ca muùa aâm nhaïc: Phaät khoâng cho Tyø-kheo ñi xem nghe, cuõng khoâng ñöôïc baûo ngöôøi khaùc ñi xem nghe. Phaùp naèm: Tyø-kheo khoâng bònh thì ban ngaøy khoâng neân naèm, neáu trong ñeâm coù ñoát ñuoác saùng cuõng khoâng neân naèm. Neáu nguû thích ngaùy thì neân thöùc daäy ñi kinh haønh, neáu khoâng theå ñi ñöôïc thì neân ñeán choã khuaát, khoâng neân vì nhaân duyeân naøy laøm naõo loaïn ngöøoi khaùc. Phaùp ngoài: Tyø-kheo ban ngaøy neân ngoài hoaëc kinh haønh ñeå ngaên phaùp phieàn naõo che ñaäy, ñaàu ñeâm cuõng neân ngoài hoaëc kinh haønh, ñeán giöõa ñeám môùi vaøo phoøng nguû nghæ. Neân traûi boán lôùp Uaát-ña-la-taêng, Taêng-giaø-leâ goái döôùi ñaàu, naèm nghieâng beân hoâng phaûi, choàng goùt chaân, töôùng saùng hieän tieàn, nhôù nghó thöùc daäy. Cuoái ñeâm thöùc daäy ngoài hay kinh haønh cuõng ñeå ngaên phaùp phieàn naõo che ñaäy. Phaùp thieàn tröôïng: Phaät cho duøng phaùp tröôïng vaø choã ñeå phaùp tröôïng, vì aùi hoä khoâng ñeå cho maát, tìm caàu seõ trôû ngaïi cho vieäc haønh ñaïo. Phaùp thieàn ñôùi: Phaät cho Tyø-kheo bònh ñau löng ñöôïc coät daây thieàn, nhö tröôøng hôïp tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát. Phaät cho duøng ba loaïi daây thieàn, ñoù laø daây deät thaønh, daây beän ñan thaønh vaø daây beän baèng loâng thuù. Phaùp daây coät moùc y: Phaät cho duøng daây coät moùc y ñeå giöõ y khoâng rôùt xuoáng, vì aùi hoä khoâng ñeå cho maát, tìm caàu seõ trôû ngaïi cho vieäc haønh ñaïo. Phaùp veùn coät y: Tröø khi laøm ôû treân cao môùi veùn coät y, nhöõng luùc

344                                                                    BOÄ LUAÄT 6

khaùc thì khoâng neân veùn coät. Phaùp quaêng neùm: Phaät cho quaêng neùm ñeå gaây ra tieáng ñoäng vì sôï coù giaëc, nhöõng luùc khaùc khoâng neân laøm. Phaùp ñaát: Phaät cho thoï nhaän ñaát ñeå xaây caát Taêng-giaø-lam vaø phoøng xaù. Söï vieäc laø tranh caõi qua laïi, vu baùng nhau, xuaát toäi nhau, gheùt nhau… Ngay nôi töï thaân coù laøm aùc nhö theá thì cuõng khieán ngöôøi khaùc laøm aùc, caû hai ñeàu aùc. Nhöõng vieäc laùm suy naõo nhö vaäy ñeàu khoâng neân laøm, taát caû vieäc phaù Taêng ñeàu khoâng neân laøm. Coù hai tröôøng hôïp phaù Taêng laø phaù yeát ma taêng vaø phaù luaân taêng. Phaù yeát ma taêng laø neáu caùc Tyø-kheo ôû trong cuøng moät giôùi maø rieâng laùm boá taùt, rieâng laøm yeát ma. Phaù phaùp luaân taêng laø chæ cho baùt chaùnh ñaïo, khieán ngöôøi khaùc boû ñaïo baùt chaùnh vaøo trong taø ñaïo thì goïi laø phaù luaân taêng.

3. Haønh Phaùp Cuûa Tyø-Kheo Haønh phaùp cuûa tyø-kheo bò taãn: - Tyø-kheo bò taãn khoâng ñöôïc truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi. - Khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ. - Khoâng ñöôïc nuoâi Sa-di. - Khoâng ñöôïc thoï Taêng sai giaùo giôùi Tyø-kheo-ni. - Neáu ñaõ ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc ñeán giaùo giôùi Tyø-kheo- ni. - Khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi ñaõ phaïm. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi töông tôï. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi naëng hôn toäi naøy. - Khoâng ñöôïc quôû traùch caùc yeát ma. - Khoâng ñöôïc quôû traùch ngöôøi laøm yeát ma. - Khoâng ñöôïc xuaát toäi Tyø-kheo thanh tònh. - Khoâng ñöôïc thoï Tyø-kheo thanh tònh laøm leã, nghinh ñoùn; cuùng döôøng y baùt, ngoïa cuï… cho ñeán xoa boùp chaân tay. Neáu khoâng bònh thì khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc xoa boùp, taâm phaûi hoái caûi chieát phuïc. - Khoâng ñöôïc cuøng noùi chuyeän, cuøng laøm vieäc vôùi Tyø-kheo thanh tònh, thöôøng laøm moät mình ñeå chieát phuïc taâm. Phaûi tuøy thuaän caùc Tyø- kheo, neân ñaûnh leã, ñoùn tieáp vaø cuùng döôøng caùc thöù. Nhöõng haønh phaùp treân neáu khoâng tuaân giöõ thì suoát ñôøi khoâng ñöôïc giaûi taãn. Haønh phaùp cuûa tyø-kheo bò Baát coïng truï: Coù hai tröôøng hôïp bò Baát coïng truï: Moät laø töï laøm vieäc Baát coïng truï; Hai laø Taêng cho yeát ma khoâng cuøng ôû chung. Tyø-kheo bò Baát coïng truï: - Khoâng ñöôïc truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 56                                        345

- Khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ. - Khoâng ñöôïc nuoâi Sa-di. - Khoâng ñöôïc thoï Taêng sai giaùo giôùi Tyø-kheo-ni. - Neáu ñaõ ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc ñeán giaùo giôùi Tyø-kheo- ni. - Khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi ñaõ phaïm. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi töông tôï. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi naëng hôn toäi naøy. - Khoâng ñöôïc quôû traùch caùc yeát ma. - Khoâng ñöôïc quôû traùch ngöôøi laøm yeát ma. - Khoâng ñöôïc xuaát toäi Tyø-kheo thanh tònh. - Khoâng ñöôïc thoï Tyø-kheo thanh tònh laøm leã, nghinh ñoùn; cuùng döôøng y baùt, ngoïa cuï… cho ñeán xoa boùp chaân tay. Neáu khoâng bònh thì khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc xoa boùp, taâm phaûi hoái caûi chieát phuïc. - Khoâng ñöôïc cuøng noùi chuyeän, cuøng laøm vieäc vôùi Tyø-kheo thanh tònh. - Khoâng ñöôïc thoï Taêng sai laøm ngöôøi traûi toïa cuï, laøm ngöôøi sai Sa-di, laøm ngöôøi sai ngöôøi giöõ vöôøn, laøm ngöôøi xöû phaân thoï thænh, cho ñeán sai laøm ngöôøi thoï söï vieäc Taêng cuõng ñeàu khoâng ñöôïc thoï. - Chôù phaïm caùc Tyø-kheo, neáu phaïm caùc Tyø-kheo thì taêng theám caùc loaïi Baát coïng truï. Caùc Tyø-kheo neân noùi vôùi Tyø-kheo naøy: “Tröôûng laõo neân ñieàu phuïc taâm aùc, haï mình tröø boû saân haän, kieâu maïn, ñöøng ñeå Taêng hoïp caùc toäi Baát coïng truï. Neáu Taêng taãn xuaát thaày thì khoâng coù choã naøo dung chöùa thaày, thaày neân ôû trong Taêng saùm hoái toäi naøy, Taêng seõ giaûi toäi taãn cho thaày, Taêng truù xöù khaùc khoâng theå giaûi taãn cho thaày ñöôïc”. Neáu ngöôøi naøy nghe roài maø taâm khoâng chieát phuïc thì neân taãn xuaát, cuõng nhö ngöïa döõ böùt daây daøm coät ôû treân ñaàu maø boû chaïy ñi. Haønh phaùp cuûa tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra: Coù hai möôi hai phaùp töø lôïi caên ña vaên: - Moät laø kheùo bieát nguoàn goác phaùt khôûi cuûa söï vieäc. - Hai laø kheùo phaân bieät söï töôùng. - Ba laø kheùo bieát vieäc sai khaùc. - Boán laø kheùo bieát ñaàu ñuoâi ngoïn ngaønh cuûa söï vieäc. - Naêm laø kheùo bieát troïng khinh cuûa söï vieäc. - Saùu laø kheùo bieát tröø dieät vieäc tranh caõi. - Baûy laø kheùo bieát dieät traùnh roài seõ khoâng phaùt khôûi laïi nöõa. - Taùm laø kheùo bieát ngöôøi laøm vieäc, ngöôøi coù vieäc.

346                                                                        BOÄ LUAÄT 6

- Chín laø coù theå chæ daïy vaø coù naêng löïc laøm cho ngöôøi khaùc tieáp nhaän. - Möôøi laø coù theå phöông tieän noùi lôøi dòu daøng vaø coù naêng löïc laøm cho ngöôøi khaùc tieáp nhaän. - Möôøi moät vaø möôøi hai laø coù naêng löïc töï chieát phuïc vaø khieán ngöôøi khaùc tieáp nhaän. - Möôøi ba laø bieát hoå theïn - Möôøi boán laø taâm khoâng kieâu maïn - Möôøi laêm laø khoâng noùi nhöõng lôøi cao ngaïo - Möôøi saùu, möôøi baûy vaø möôøi taùm laø ba nghieäp thaân khaåu yù khoâng dính maéc moät beân. - Möôøi chín vaø hai möôi laø khoâng tuøy aùi haønh, saân haønh. - Hai möôi vaø hai möôi hai laø khoâng tuøy boá haønh, si haønh. Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra thaønh töïu hai möôi hai phaùp naøy thì coù theå dieät traùnh, khoâng döïa vaøo hai beân baïn ñaûng ñeå caàu phaùp, caàu taøi. Haønh phaùp cuûa ngöôøi bò Thaät mích toäi töôùng: Neáu Tyø-kheo tröôùc töï noùi laø toâi coù toäi naøy, sau ñoù laïi noùi laø khoâng coù, Taêng neân duøng phaùp baïch töù cho Thaät mích toäi töôùng, nhö tröôøng hôïp Tyø-kheo Töôïng-thuû. Tyø-kheo ñöôïc cho yeát ma Thaät mích toäi töôùng laø: - Khoâng ñöôïc truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi. - Khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ. - Khoâng ñöôïc nuoâi Sa-di. - Khoâng ñöôïc thoï Taêng sai giaùo giôùi Tyø-kheo-ni. - Neáu ñaõ ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc ñeán giaùo giôùi Tyø-kheo- ni. - Khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi ñaõ phaïm. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi töông tôï. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi naëng hôn toäi naøy. - Khoâng ñöôïc quôû traùch caùc yeát ma. - Khoâng ñöôïc quôû traùch ngöôøi laøm yeát ma. - Khoâng ñöôïc xuaát toäi Tyø-kheo thanh tònh. - Khoâng ñöôïc thoï Tyø-kheo thanh tònh laøm leã, nghinh ñoùn; cuùng döôøng y baùt, ngoïa cuï… cho ñeán xoa boùp chaân tay. Neáu khoâng bònh thì khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc xoa boùp, taâm phaûi hoái caûi chieát phuïc. - Khoâng ñöôïc cuøng noùi chuyeän vôùi Tyø-kheo thanh tònh, phaûi tuøy thuaän caùc Tyø-kheo, neân ñaûnh leã ñoùn ñöa vaø cuùng döôøng caùc thöù. Neáu khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp treân thì suoát ñôøi khoâng ñöôïc giaûi yeát

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 56                                         347

ma naøy. Haønh phaùp cuûa Döõ hoïc Sa-di (Sa-di hoïc hoái): Neáu Tyø-kheo phaïm daâm duïc roài, cho ñeán trong khoaûnh khaéc khaûy moùng tay maø khoâng sanh taâm cho giaáu, Taêng neân Baïch töù yeát ma cho hoïc phaùp Tyø-kheo trôû laïi, nhö tröôøng hôïp cuûa tyø-kheo Nan-ñeà, ñoù goïi laø Döõ hoïc Sa-di. Haønh phaùp cuûa Sa-di döõ hoïc laø taát caû giôùi cuûa Ñaïi Tyø- kheo ñeàu phaûi giöõ, neân ñi sau, ngoài sau caùc ñaïi Tyø-kheo, neân daâng thöùc aên uoáng cho caùc ñaïi Tyø-kheo, coøn mình töï ñeán ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi thoï laáy thöùc aên; ñöôïc cuøng ñaïi Tyø-kheo nguû chung moät phoøng hai ñeâm, coøn mình khoâng ñöôïc cuøng ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi nguû quaù hai ñeâm. Ñöôïc cuøng caùc ñaïi Tyø-kheo laøm hai loaïi yeát ma laø yeát ma boá taùt vaø yeát ma töï töù, nhöng khoâng ñöôïc xeáp vaøo trong tuùc soá Taêng ñeå laøm boá taùt vaø caùc yeát ma.

348                                                                 BOÄ LUAÄT 6

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 57

TYØ KHEO TUÏNG (Tieáp Theo)

3. Haønh Phaùp Cuûa Tyø-Kheo (Tieáp Theo): Phaùp Thöôïng toøa cuûa Taêng: Khi Taêng xöôùng thôøi ñaùo hoaëc ñaùnh kieàn chuøy neân mau ñeán choã ngoài, neân nhìn ngoù thöôïng, trung, haï toøa coù ai ngoài khoâng nhö phaùp khoâng, chôù ñeå maát thöù lôùp. Neáu coù ai ngoài khoâng nhö phaùp thì Thöôïng toøa neân chæ baûo ngoài nhö phaùp vaø theo thöù lôùp, neân hieän töôùng cho bieát, neáu khoâng bieát thì khaûy moùng tay, neáu khaûy moùng tay maø cuõng khoâng bieát thì neân noùi vôùi ngöôøi ngoài gaàn beân, neân noùi lôøi dòu daøng. Khi Taêng thoï thöïc, Thöôïng toøa neân baûo sôùt thöùc aên bình ñaúng, phaûi ñôïi xöôùng Taêng baït vaø taát caû Taêng phaûi thuaän theo Thöôïng toøa. Phaùp Thöôïng toøa trong Taêng phöôøng: Neáu Taêng phöôøng bò hö hoaïi, Thöôïng toøa neân töï tu söûa hay baûo ngöôøi tu söûa. Neáu khoâng thaáy Tyø-kheo thì neân tìm, coù Tyø-kheo binh neân thaêm hoûi, neáu khoâng coù ngöôøi khaùn bònh thì neân cho ngöôøi khaùn bònh. Neáu Taêng sai khaùn bònh maø khoâng chòu laøm thì neân theo thöù lôùp trong Taêng caét ñaët ngöôøi khaùn bònh. Taêng ôû trong Taêng phöôøng naøy ñöôïc lôïi thí, Thöôïng toøa neân laøm phöông tieän chôù ñeå cho maát; neáu ñöôïc lôïi thí neân caét ñaët Tyø-kheo coù khaû naêng ñeå xöû phaân. Neáu trong Taêng phöôøng coù laøm vieäc gì thì Thöôïng toøa neân töï thaân laøm tröôùc. Phaùp Thöôïng toøa ôû trong phoøng rieâng: Neáu trong phoøng rieâng bò hö hoaïi, Thöôïng toøa neân töï tu söûa hay baûo ngöôøi tu söûa. Neáu khoâng thaáy Tyø-kheo thì neân tìm, coù Tyø-kheo binh neân thaêm hoûi, neáu khoâng coù ngöôøi khaùn bònh thì neân cho ngöôøi khaùn bònh. Neáu Taêng sai khaùn bònh maø khoâng chòu laøm thì neân theo thöù lôùp trong Taêng caét ñaët ngöôøi khaùn bònh. Taêng ôû trong Taêng phöôøng naøy ñöôïc lôïi thí, Thöôïng toøa neân laøm phöông tieän chôù ñeå cho maát; neáu ñöôïc lôïi thí neân caét ñaët Tyø-kheo coù khaû naêng ñeå xöû phaân. Neáu trong Taêng phöôøng coù laøm vieäc gì thì

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                          349

Thöôïng toøa neân töï thaân laøm tröôùc. A-lam: Laø Taêng-giaø-lam, trong Taêng-giaø-lam coù quy ñònh hay cheá haïn gì, neáu tuøy phaùp khoâng laøm cho mình vaø ngöôøi khaùc phieàn naõo thì neân tieáp nhaän cheá haïn naøy. Ngöôïc laïi neáu cheá haïn naøy maát lôïi, laøm cho mình vaø ngöôøi phieàn naõo thì khoâng neân tieáp nhaän, neân boû ñi nôi khaùc. Neáu Tyø-kheo töï bieát coù theá löïc ñoàng kieán, coù theå nhö phaùp dieät tröø ñöôïc cheá haïn naøy thì neân baïch Taêng ñeå dieät tröø. Phaùp röøng caây: röøng coù nhieàu caây caønh laù noái tieáp nhau, trong phaïm vi moät Caâu-loâ-xaù ñöôïc tuøy yù khoâng maát y. Phaùp phoøng rieâng trong Taêng-giaø-lam: Trong Taêng-giaø-lam coù nhieàu phoøng rieâng bieät, trong ñaây coù nhöõng quy ñònh hay cheá haïn gì, neáu tuøy phaùp khoâng laøm cho mình vaø ngöôøi khaùc phieàn naõo thì neân tieáp nhaän cheá haïn naøy. Ngöôïc laïi neáu cheá haïn naøy maát lôïi, laøm cho mình vaø ngöôøi phieàn naõo thì khoâng neân tieáp nhaän, neân boû ñi nôi khaùc. Neáu Tyø-kheo töï bieát coù theá löïc ñoàng kieán, coù theå nhö phaùp dieät tröø ñöôïc cheá haïn naøy thì neân baïch Taêng ñeå dieät tröø. Phaùp phoøng xaù: Trong phoøng xaù cuûa mình ôû, Tyø-kheo neân töôùi queùt, toâ treùt cho baèng phaúng, saép xeáp laïi ngoïa cuï, neáu dô thì ñem giaët. Khi muoán ñi ra ngoaøi thì neân giao traû ngoïa cuï laïi cho Taêng, ñoùng cöûa phoøng khoùa laïi roài môùi ñi. Phaùp ngoïa cuï: Neáu duøng ngoïa cuï cuûa Taêng thì ñöôïc mang ra ngoaøi cöûa Taêng phöôøng trong khoaûng boán möôi chín taàm, khoâng ñöôïc quaù, neáu quaù cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaùp cöûa: Cöûa laø choã ra vaøo, khi ñoùng cöûa khoâng ñöôïc ñoùng maïnh quaù, khi môû cöûa cuõng khoâng ñöôïc ñaåy maïnh quaù. Luùc ñoùng cöûa phaûi nheï nhaøng, luùc ra vaøo cöûa cuõng phaûi thö thaû, khoâng ñöôïc ñeå y vöôùng vaøo hai beân cöûa. Phaùp caøi ñoùng cöûa: Khi ñi ra neân caøi ñoùng cöûa laïi ñeå giöõ gìn Taêng phöôøng vaø cuõng ñeå giöõ töï thaân. Phaùp Taêng phöôøng troáng: Khi Tyø-kheo vaøo trong Taêng phöôøng troáng khoâng, neân töôùi queùt cho saïch, neáu trong ñoù coù khí cuï caàn duøng thì neân röûa saïch ñem caát. Neáu coù tònh nhaân thì neân baûo hoï nhoå saïch coû trong Taêng phöôøng, neáu khoâng coù tònh nhaân thì Tyø-kheo nhö phaùp thaáy coù vieäc gì neân laøm thì laøm, khoâng neân chæ ra vaøo ôû trong Taêng phöôøng troáng. Phaùp baùt: Tyø-kheo neân xem baùt nhö maét cuûa mình, khoâng neân ñeå treân ñaát, treân ñaù, ôû choã cao, choã bò möa doät hay ôû ñaàu töôøng, cuõng khoâng ñöôïc ñeå ôû choã ñaïi tieåu tieän vaø choã röûa vaø trong nhaø taém. Neáu röûa baùt,

350                                                                     BOÄ LUAÄT 6

chöa khoâ thì khoâng neân ñem caát, cuõng khoâng ñöôïc phôi quaù khoâ, khoâng ñöôïc coá yù laøm cho beå, neân kheùo aùi hoä chôù laøm cho beå hay maát, vì nhaân duyeân tìm caàu seõ trôû ngaïi vieäc haønh ñaïo. Phaùp y: Phaûi aùi hoä y nhö da cuûa mình, khi maëc y Taêng-giaø-leâ khoâng ñöôïc khieâng ñaù coû buøn, khoâng ñöôïc töôùi queùt vaø duøng tay laáy buøn toâ treùt vaùch…; khoâng ñöôïc giaãm chaân treân Taêng-giaø-leâ, khoâng ñöôïc traûi Taêng-giaø-leâ ngoài, naèm; khoâng ñöôïc laáy Taêng-giaø-leâ maëc laøm aùo trong. Tyø-kheo neân maëc y Taêng-giaø-leâ nhö phaùp, maëc y Uaát-ña-la-taêng nhö phaùp, maëc y An-ñaø-hoäi nhö phaùp; neân duøng ba maøu laøm cho hoaïi saéc ñeå taùc tònh, khoâng ñöôïc maëc y coù naêm maøu thuaàn saéc, tröø naïp y. Neáu Tyø- kheo ngheøo, thieáu vaûi may y thì treân y neân ñieäp ñieàu laù hoaëc naêm ñieàu, baûy ñieàu, chín ñieàu…; neáu ñuû vaûi thì neân caét roïc may thaønh y Taêng-giaø- leâ, Uaát-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi goïi laø y nhö phaùp. Phaùp Ni-sö-ñaøn: Tyø-kheo khoâng neân thoï Ni-sö-ñaøn ñôn, Ni-sö- ñaøn ñaõ thoï tröôùc thì khoâng neân xa lìa, neáu xaû thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaùp chaùo: Phaät cho duøng chaùo vì coù naêm lôïi ích, ñoù laø tröø ñoùi, tröø khaùt, haï khí, tröø laïnh döôùi roán vaø tieâu hoùa thöùc aên. Phaùp aên: Tyø-kheo khi aên naêm loaïi thöùc aên thuoäc Thôøi neân quaùn laø thöùc aên naøy khoù ñöôïc, khoù laøm thaønh, khi aên vaøo mieäng thì naèm trong ruoät giaø, ruoät non; khi ñi ra cuõng quaùn nhö vaäy. Do nhaân duyeân aên neân khôûi caùc phieàn naõo, toäi nghieäp phaûi chòu quaû baùo khoå. Phaùp choã aên: Tyø-kheo khi ñeán choã aên neân im laëng nhaát taâm, nhieáp giöõ oai nghi ñeå ngöôøi khaùc thaáy sanh taâm thanh tònh; khi vaøo ngoài ñeàu phaûi thö thaû töø toán. Phaùp cho thöùc aên: Tyø-kheo chöa thoï thöïc khoâng neân ñem cho ngöôøi khaùc, tröôùc thoï cho mình sau môùi cho tôùi ngöôøi. Nhöõng ngöôøi naøo neân cho, ñoù laø cha, meï, ngöôøi bò giam caàm, ngöôøi caàn aên gaáp vaø phuï nöõ mang thai; neân xem xeùt thöùc aên maø cho nhieàu hay ít; neáu coù nuoâi suùc sanh thì neân cho noù phaàn aên. Phaùp xin thöùc aên: Tyø-kheo khi ñeán choã ñaøn vieät thoï laáy thöùc aên neân nhaát taâm, khoâng ñeå cho taâm taùn loaïn, khoâng nghó ñeán thöùc aên ngon hay dôû, phaûi xem thôøi giôø sôùm hay muoän ñeå mang thöùc aên ñi. Phaùp A-lan-nhaõ: Tyø-kheo ôû A-lan-nhaõ khi thaáy coù ngöôøi ñeán choã A-lan-nhaõ, neân cuøng thaêm hoûi, nhôù nghó chôn chaùnh, saéc maët vui veû, khoâng ñöôïc cuùi ñaàu, neân chaøo hoûi thieän lai. Nôi A-lan-nhaõ neân chöùa cuûi löûa, ñoà duøi löûa, thöùc aên, ñoà ñöïng thöùc aên, nöôùc, ñoà laáy nöôùc, ñoà ñöïng nöôùc; chaäu nöôùc röûa chaân vaø bình nöôùc thöôøng duøng neân thöôøng ñaày nöôùc. Tyø-kheo neân bieát roõ ngaøy giôø, thôøi tieát, xem sao; neân bieát tuïng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                             351

Tu-ña-la, Tyø-ni, A-tyø-ñaøm; neân bieát Sô thieàn… Töù thieàn; Sô quaû cho ñeán Töù quaû, neáu chöa bieát thì neân hoïc cho bieát. Khoâng ñöôïc chöùa nhaät chaâu, nguyeät chaâu, ñöôïc chöùa thieàn tröôïng… nhö trong Tu-ña-la Cuø-sa ni coù noùi roõ. Phaùp Thöôïng toøa nôi A-lan-nhaõ: Khi caùc Tyø-kheo ra ngoaøi giôùi, Thöôïng toøa nôi A-lan-nhaõ neân chæ baûo Tyø-kheo haï toøa, neân noùi nghi phaùp ôû A-lan-nhaõ, chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ. Tyø-kheo haï toøa neân vaâng theo lôøi Thöôïng toøa ñaõ daïy baûo maø laøm theo. Neáu coù cö só ñeán A-lan- nhaõ, Thöôïng toøa neân thuyeát phaùp saâu xa, chæ daïy cho hoï phaân bieät chaùnh ñaïo vaø taø ñaïo, neân noùi veà tri kieán. Neáu cö só ra veà thì toát, neáu khoâng ra veà thì neân cho hoï thöùc aên vaø noùi raèng: Nôi ñaây chæ coù thöùc aên naøy. Phaùp ôû gaàn tuï laïc: Tyø-kheo ôû gaàn tuï laïc neân nhaát taâm, khi thaáy coù ngöôøi ñeán, neân cuøng noùi chuyeän thaêm hoûi, nhôù nghó chôn chaùnh, saéc maët vui veû, khoâng ñöôïc cuùi ñaàu, neân chaøo hoûi thieän lai. Nôi A-lan-nhaõ neân chöùa cuûi löûa, ñoà duøi löûa, thöùc aên, ñoà ñöïng thöùc aên, nöôùc, ñoà laáy nöôùc, ñoà ñöïng nöôùc; chaäu nöôùc röûa chaân vaø bình nöôùc thöôøng duøng neân thöôøng ñaày nöôùc. Tyø-kheo neân bieát roõ ngaøy giôø, thôøi tieát, xem sao; neân bieát tuïng Tu-ña-la, Tyø-ni, A-tyø-ñaøm; neân bieát Sô thieàn… Töù thieàn; Sô quaû cho ñeán Töù quaû, neáu chöa bieát thì neân hoïc cho bieát. Khoâng ñöôïc chöùa nhaät chaâu, nguyeät chaâu, ñöôïc chöùa thieàn tröôïng… nhö trong Tu-ña- la Cuø sa ni coù noùi roõ. Phaùp Thöôïng toøa ôû gaàn tuï laïc: Khi caùc Tyø-kheo ra ngoaøi giôùi, Thöôïng toøa ôû gaàn tuï laïc neân chæ baûo Tyø-kheo haï toøa, neân noùi nghi phaùp ôû gaàn tuï laïc, chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ. Tyø-kheo haï toøa neân vaâng theo lôøi Thöôïng toøa ñaõ daïy baûo maø laøm theo. Neáu coù cö só ñeán A-lan-nhaõ, Thöôïng toøa neân thuyeát phaùp saâu xa, chæ daïy cho hoï phaân bieät chaùnh ñaïo vaø taø ñaïo, neân noùi veà tri kieán vaø daïy hoï haønh boá thí, trì giôùi, nhaãn nhuïc, kheùo cho hoï thoï taùm giôùi. Phaùp boàn nöôùc röûa chaân: Tyø-kheo khi thaáy nöôùc trong boàn röûa chaân heát, neân töï laáy nöôùc ñoå cho ñaày hay baûo ngöôøi ñoå ñaày. Phaùp Thöôïng toøa röûa chaân: Neáu Thöôïng toøa thaáy haï toøa röûa chaân roài thì khoâng neân sai baûo, neáu sai baûo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaùp khaùch: Neáu Tyø-kheo khaùch ñeán trong Taêng phöôøng neân ñaép y tròch baøy vai höõu, maëc Neâ-hoaøn-taêng treân döôùi töông xöùng nhau, tuùi ñöïng y beân vai phaûi neân chuyeån qua beân vai traùi; tích tröôïng, tuùi daàu, tuùi giaøy da, oáng kim ôû trong tay phaûi neân chuyeån qua trong tay traùi. Neáu muoán ñaïi tieåu tieän thì neân ñi ôû ngoaøi tröôùc roài môùi vaøo trong Taêng phöôøng, neáu khoâng coù nöôùc röûa chaân thì duøng coû laù lau chaân, neáu cöûa ñoùng thì keâu goïi, neáu cöûa môû

352                                                                       BOÄ LUAÄT 6

thì cöù vaøo. Neáu thaáy cöïu Tyø-kheo thì neân hoûi: “Trong Taêng phöôøng coù phoøng daønh cho khaùch Tyø-kheo               tuoåi haï hay khoâng?”, neáu noùi coù thì neân xin pheùp cho vaøo; Laïi hoûi trong Taêng phöôøng coù ngöôøi khoâng, neáu noùi khoâng thì neân hoûi duøng nöôùc gì, neáu noùi laø nöôùc gieáng thì neân xin daây gaøu ñeå muùc laáy nöôùc; khi môû cöûa phoøng neân khaûy moùng tay, neáu coù raén rít neân gaây ra tieáng ñeå noù boø ñi choã khaùc, sau ñoù ñaäp giuõ meàn chieáu, queùt doïn saïch seõ trong phoøng. Chaäu nöôùc röûa chaân vaø bình nöôùc duøng ñeå saün, neáu chaäu nöôùc beân tay traùi thì tay traùi muùc nöôùc, tay phaûi röûa chaân; neáu chaäu nöôùc beân tay phaûi thì tay phaûi muùc nöôùc, tay traùi röûa chaân. Röûa chaân xong mang giaøy da vaøo phoøng, ñoùng cöûa roài leân giöôøng ngoài kieát giaø tö duy quaùn chieáu caùc phaùp. Saùng hoâm sau hoûi cöïu Tyø- kheo: “Trong Taêng coù aên saùng, aên tröa hay khoâng, trong thoân choã naøo coù choù döõ, nhaø naøo coù ñoàng nöõ, quaû phuï, nhaø naøo Taêng ñaõ yeát ma Hoïc gia, nhaø naøo Taêng ñaõ yeát ma phuù baùt, choã naøo neân ñi, choã naøo khoâng neân ñi”, hoûi xong roài môùi ñi khaát thöïc. Khi ñi Tyø-kheo khaùch neân ñöa traû laïi daây gaøu, choåi, thu xeáp caát ngoïa cuï, ñoùng cöûa phoøng roài môùi ñi. Phaùp Thöôïng toøa Tyø-kheo khaùch: Thöôïng toøa Tyø-kheo khaùch neân öôùc tính coù bao nhieâu khaùch Tyø-kheo ñeå baùo cho cöïu Tyø-kheo bieát, cöïu Tyø-kheo tuøy soá khaùch Tyø-kheo ñeán maø cung caáp ngoïa cuï. Phaùp Tyø-kheo saép ñi: Neáu Tyø-kheo muoán vaøo saùng ngaøy mai ñi thì ngaøy nay neân ñeán töø bieät Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ. Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ cho ñi thì môùi ñöôïc ñi, neáu khoâng cho ñi thì ñöøng mieãn cöôõng ñi. Neáu Tyø-kheo bieát ôû trong ñaây khoâng theå taêng tröôûng thieän phaùp thì neân rôøi khoûi Taêng phöôøng naøy. Khi ñi neân xem xeùt caùc phöông tìm baïn laønh, neân xeùt ngöôøi naøy coù chaân thaät khoâng, coù ñoàng taâm khoâng, treân ñöôøng ñi neáu coù bònh ñau thì seõ khoâng boû rôi maø ñi tröôùc. Xeùt löôøng nhö theá roài môùi neân ñi, neáu khoâng xeùt löôøng nhö theá maø ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaùp Thöôïng toøa Tyø-kheo saép ñi: Khi saép ñi, Thöôïng toøa neân ñi sau cuøng ñeå giao traû laïi ngoïa cuï cho Taêng. Khi ra khoûi Taêng phöôøng neân nhaéc nhôû caùc baïn ñoàng haønh laø coù queân vaät gì khoâng, neáu coù queân thì neân ñöùng ôû choã khoâng xa treân ñöôøng ñeå ñôïi; neân khuyeân nhaéc caùc baïn khoâng ñöôïc laøm vieäc phi phaùp, ñuøa giôõn maát chaùnh nieäm. Phaùp ñi phi thôøi: Neáu Tyø-kheo muoán ñi phi thôøi, neân baïch Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ laø con muoán ñeán nhaø cuûa              taïi tuï laïc       thuoäc thaønh aáp . Neáu Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ cho ñi thì môùi ñöôïc ñi, neáu khoâng cho ñi thì ñöøng mieãn cöôõng ñi. Phaùp nhoùm hoïp phi thôøi: Tröø saùu ngaøy trai, nhöõng ngaøy khaùc ñeàu laø phi thôøi nhoùm hoïp, vieäc phi thôøi vaø ngoài phi thôøi. Neáu nghe xöôùng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                          353

baùo giôø hay ñaùnh kieàn chuøy thì haõy mau ñi ñeán vaø ngoài theo thöù lôùp, nhö phaùp, nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy maø laøm, khoâng ñöôïc khinh maïn Thöôïng trung haï toøa. Phaùp Thöôïng toøa ngoài hoïp trong Taêng: saùu ngaøy trai trong thaùng laø ngaøy moàng taùm, möôøi boán, möôøi laêm, hai möôi ba, hai möôi chín vaø ba möôi; neáu Tyø-kheo khoâng bònh neân hoøa hôïp moät choã thuyeát phaùp. Neáu coù luaän sö ngoaïi ñaïo ñeán vôùi taâm ghen tò ñeå phaù thuyeát phaùp thì Tyø-kheo neân nhö phaùp caät vaán ñeå chieát phuïc hoï, khoâng ñöôïc töùc giaän aùc khaåu. Khi Thöôïng toøa ñeán choã ngoài hoïp thaáy haï toøa ñaõ ngoài tröôùc roài thì khoâng neân baûo ñöùng daäy, neáu baûo ñöùng daäy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaùp cuûa ngöôøi thuyeát phaùp: Ngöôøi thuyeát phaùp neân nhaát taâm thuyeát phaùp, sanh taâm töø bi taïo lôïi ích cho ngöôøi nghe phaùp. Neân noùi lôøi roõ raøng trang nghieâm tao nhaõ, nhö phaùp thuyeát phaùp theo thöù lôùp, bieän taøi voâ taän, thuyeát phaùp nhö theá môùi tuøy thuaän thaät töôùng cuûa caùc phaùp, vì phaùp maø noùi, khoâng vì lôïi döôõng. Phaùp cuûa Thöôïng toøa thuyeát phaùp: Neáu haï toøa laø phaùp sö thuyeát phaùp, phaùp sö Thöôïng toøa neân xem xeùt ñieàu maø Haï toøa noùi laø noùi theo thöù lôùp hay khoâng theo thöù lôùp, laø noùi nhö phaùp hay noùi phi phaùp. Neáu thaáy vò ñoù noùi nhö phaùp vaø noùi theo thöù lôùp thì neân khen ngôïi uûng hoä; neáu noùi phi phaùp vaø khoâng theo thöù lôùp thì neân ngaên laïi. Coù caùc Phaïm chí ngoaïi ñaïo vaøo saùu ngaøy trai hoøa hôïp moät choã thuyeát phaùp, ñöôïc nhieàu lôïi döôõng vaø taêng theâm ñoà chuùng. Vua Bình sa voán tín kính Phaät phaùp, luùc ñoù suy nghó: “Mong caùc Tyø-kheo vaøo saùu ngaøy trai hoøa hôïp moät choã thuyeát phaùp, ta seõ daãn ñaïi chuùng ñeán nghe phaùp ñeå caùc Tyø-kheo nhôø nhaân duyeân naøy ñöôïc nhieàu lôïi döôõng vaø taêng theâm ñoà chuùng”, nghó roài lieàn baïch Phaät, Phaät chaáp thuaän cho caùc Tyø-kheo vaøo saùu ngaøy trai hoøa hôïp moät choã thuyeát phaùp. Caùc Tyø- kheo vaâng lôøi Phaät daïy thuyeát phaùp, quoác vöông vaø quaàn thaàn ñeàu ñeán nghe phaùp, vì ngoài treân ñaát thuyeát phaùp neân tieáng khoâng vang xa, lieàn suy nghó: “Neáu Phaät cho ñöùng thuyeát phaùp thì toát”, baïch Phaät, Phaät cho ñöùng thuyeát phaùp. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo roäng thuyeát veà ñaïi kinh neân ngöôøi noùi meät nhoïc maø ngöôøi nghe cuõng meät nhoïc, Phaät baûo: “Ñeán luùc neân nghæ thì neân nghæ”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo laáy nghóa cuûa kinh Phaät, töï duøng taâm phaân bieät roäng noùi roài lieàn sanh nghi khoâng bieát laø coù hoaïi phaùp khoâng, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cho ñöôïc laáy nghóa cuûa kinh Phaät, duøng ngoân töø trang nghieâm ñeå giaûi noùi theo thöù lôùp”. Kinh Phaät voán ñeå tröïc tieáp ñoïc tuïng, khoâng neân baøn luaän taïp, luùc ñoù caùc Tyø- kheo ôû khaép nôi loaïn tuïng, Phaät baûo khoâng neân; luùc ñoù coù hai Tyø-kheo

354                                                                     BOÄ LUAÄT 6

ôû moät choã cuøng hôïp taùn, Phaät baûo khoâng neân hôïp taùn, neáu hôïp taùn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo thuyeát phaùp vaø taùn tuïng ñeå ñöôïc taøi lôïi, Phaät baûo: “Khoâng neân thuyeát phaùp vì taøi lôïi, neáu vì taøi lôïi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù ngöôøi thuyeát phaùp taùn tuïng aãn ñaïi chuùng ñeán choã khaùc ñeå thuyeát phaùp vaø taùn tuïng, töï boû ñoà chuùng, Phaät baûo khoâng neân. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo laïi sai ngöôøi moät maét, khoâng maét, khoâng tay, kieãng chaân, löng guø leân thuyeát phaùp taùn tuïng. Ngoaïi ñaïo thaáy ngöôøi thuyeát phaùp nhö vaäy lieàn cheâ cöôøi vaø treâu choïc caùc Hieàn giaû raèng: “Ñaây laø thaày thuyeát phaùp cuûa caùc oâng sao, laø thaùp cuûa caùc oâng, ñöôïc caùc oâng toân kính thoï cuùng döôøng tröôùc, aên tröôùc vaø ñi tröôùc ñaây sao”, caùc Hieàn giaû nghe roài sanh hoå theïn, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø naøy khoâng neân thænh nhöõng ngöôøi nhö ngöôøi moät maét, khoâng maét, khoâng tay, kieãng chaân, löng guø leân thuyeát phaùp taùn tuïng; neáu thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Caùc Tyø-kheo laïi sai nhöõng ngöôøi phaù giôùi, phaù chaùnh kieán thuyeát phaùp, nhöõng ngöôøi naøy do nhaân duyeân thuyeát phaùp neân ñöôïc nhieàu lôïi döôõng vaø theá löïc ñoà chuùng ngaøy caøng lôùn maïnh, laøm nhöõng vieäc phi phaùp khoâng theå ngaên caûn ñöôïc. Phaät baûo: “Töø nay khoâng neân thænh ngöôøi phaù giôùi, phaù chaùnh kieán thuyeát phaùp, neáu thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo khoâng bieát thænh ai thuyeát phaùp, Phaät baûo: “Ngöôøi ñöôïc thænh phaûi taäp thuyeát phaùp vaø taùn tuïng tröôùc”, neáu khoâng coù ngöôøi ñaõ taäp thuyeát phaùp tröôùc thì neân theo thöù lôùp trong Taêng leân thuyeát phaùp vaø taùn tuïng. Neáu trong Taêng khoâng coù ngöôøi taäp thuyeát phaùp tröôùc, cuõng khoâng theo thöù lôùp leân thuyeát phaùp thì caùc Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Phaùp an cö: Tyø-kheo muoán an cö, tröôùc phaûi xem xeùt truù xöù, neáu choã ra vaøo an oån, nôi ñaây coù ñuû röøng caây vaø nöôùc saïch, ngaøy ñeâm yeân tónh, ít muoãi moøng, ít gioù, ít noùng, ít caùc loaïi truøng ñoäc… Trong ñoù coù Tyø-kheo chaân thaät vaø Tyø-kheo ñoàng yù ñeå cuøng ngoài thieàn, thuyeát phaùp vaø nghe phaùp; neáu coù bònh seõ coù ñöôïc thuoác uoáng ñuùng bònh, thöùc aên uoáng ñuùng bònh vaø coù ngöôøi khaùn bònh. Xeùt löôøng nhö theá roài môùi neân an cö, neáu khoâng xeùt löôøng nhö theá maø an cö thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaùp trong an cö: Tyø-kheo trong an cö, neáu khoâng coù nhaân duyeân maø Phaät khai cho thì khoâng ñöôïc xuaát giôùi nguû ñeâm beân ngoaøi cho ñeán moät ñeâm. Nhö vöông töû Ca-thi xuaát gia laøm Tyø-kheo, vua cha muoán caát chuøa neân sai söù goïi Tyø-kheo veà lo vieäc xaây caát, Tyø-kheo noùi: “Phaät chöa cho vì vieäc xaây caát chuøa maø phaù an cö”, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay, neáu vì vieäc xaây caát chuøa thì ñöôïc ñi”. Phaùp Thöôïng toøa an cö: Thöôïng toøa an cö neân xem xeùt caùc phoøng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                         355

xaù, phoøng naøo ñaõ tu söûa, phoøng naøo chöa tu söûa; neáu ñaõ tu söûa toát thì neân khen ngôïi, neáu chöa thì neân ñoác thuùc tu söûa. Phaùp an cö xong: Tyø-kheo an cö xong neân laøm ba vieäc: Xöôùng laïi phaàn giôùi, neáu coù thoï y Ca-hi-na thì tuøy vaät ñöôïc thí ñeàu nhieáp thuoäc veà y Ca-hi-na; tuøy ôû phoøng naøo neân töôùi queùt cho saïch, ñaäp giuõ ngoïa cuï, neáu dô thì neân giaët saïch roài xeáp ñeå laïi choã cuõ, ra khoûi phoøng khoûa cöûa laïi roài tuøy yù ñi. Phaùp thoï chuùng: Tyø-kheo neân tìm hieåu chuùng thích thuyeát phaùp hay im laëng, neáu thích thuyeát phaùp thì neân thuyeát phaùp, neáu thích im laëng thì thoâi. Phaùp ñeán chuùng hoäi: Tyø-kheo neân phaân bieät roõ neáu ñeán trong chuùng Saùt-ñeá-lî thì neân nhö theá, nhö theá; neáu ñeán trong chuùng Baø-la- moân thì neân nhö theá nhö theá; ñeán trong chuùng cö só thì neân nhö theá nhö theá; ñeán trong chuùng Tyø-kheo thì neân nhö theá nhö theá… ra vaøo ngoài ñöùng neân nhö theá nhö theá, hoaëc neân thaêm hoûi hoaëc neân im laëng. Phaùp thoï chuùng: Tyø-kheo thoï chuùng neân xem xeùt chuùng naøy laø thieän haïnh hay laø baát thieän haïnh. Neáu laø thieän haïnh thì neân kheùo xem xeùt roài nhö phaùp cung caáp cho hoï y baùt thuoác thang vaø nhöõng vaät caàn duøng, neáu hoï coù phaïm toäi neân giuùp ñôõ ñeå hoï ñöôïc xuaát toäi. Neáu laø baát thieän haïnh thì neân nhö phaùp quôû traùch ñeå taâm hoï ñöôïc chieát phuïc. Phaùp Thöôïng toøa thoï chuùng: Thöôïng toøa thoï chuùng neân nhö phaùp chæ daïy chuùng, khoâng ñeå cho chuùng laøm vieäc phi phaùp, ñuøa côït laøm cho taùn loaïn. Phaùp noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa: Coù naêm caùch - Moät laø noùi töïa giôùi, phaàn coøn laïi nhö Taêng thöôøng nghe cho ñeán caâu Taêng ñaõ thuyeát giôùi boá taùt xong. - Hai laø noùi töïa giôùi, boán phaùp Ba-la-di, phaàn coøn laïi nhö Taêng thöôøng nghe cho ñeán caâu Taêng ñaõ thuyeát giôùi boá taùt xong. - Ba laø noùi töïa giôùi, boán phaùp Ba-la-di, möôøi ba phaùp Taêng-giaø- baø-thi-sa, phaàn coøn laïi nhö Taêng thöôøng nghe cho ñeán caâu Taêng ñaõ thuyeát giôùi boá taùt xong. - Boán laø noùi töïa giôùi, boán phaùp Ba-la-di, möôøi ba phaùp Taêng-giaø- baø-thi-sa, hai phaùp baát ñònh, phaàn coøn laïi nhö Taêng thöôøng nghe cho ñeán caâu Taêng ñaõ thuyeát giôùi boá taùt xong. - Naêm laø noùi ñaày ñuû. Phaùp cuûa ngöôøi noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa: Tyø-kheo noùi Ba-la-ñeà- moäc-xoa neân tuïng tröôùc cho thoâng suoát, ñöøng ñeå khi vaøo trong Taêng noùi coù sai soùt.

356                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Phaùp taêng hoäi hoïp: Tröø saùu ngaøy trai trong thaùng, nhöõng luùc khaùc Taêng hoäi hoïp, Taêng haønh söï, Taêng toïa xöù, Neáu nghe xöôùng baùo giôø hay ñaùnh kieàn chuøy thì Tyø-kheo haõy mau ñi ñeán vaø ngoài theo thöù lôùp, nhö phaùp, nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy, khoâng ñöôïc khinh maïn Thöôïng, trung, haï toøa. Phaùp Thöôïng toøa hoäi hoïp gioáng nhö phaùp Thöôïng toøa phi thôøi hoäi hoïp. Phaùp trung toøa: Tyø-kheo trung haï toøa khi vaøo nhaø baïch y neân ñi sau Thöôïng toøa vaø cung kính Thöôïng toøa; neáu Thöôïng toøa ñi tieän lôïi neân chôø ñôïi, khoâng ñöôïc boû ñi xa. Neáu baïch y môøi vaøo tröôùc thì neân noùi: “Haõy ñôïi moät laùt, Thöôïng toøa seõ ñeán”; neáu baïch y ñoác thuùc vaøo tröôùc thì neân chöøa choã cho Thöôïng toøa roài môùi ngoài; neáu baïch y môøi nöôùc neân noùi: “Chôø moät chuùt, Thöôïng toøa seõ vaøo “. Phaùp haï toøa: Tyø-kheo haï toøa neân töôùi queùt ñieän Phaät, giaûng ñöôøng, choã boá taùt, thaùp Phaät, choã chuùng taêng hoäi hoïp, neân theo thöù lôùp traûi toïa cuï, lo lieäu ñeøm löûa, ñoå ñaày nöôùc trong boàn nöôùc röûa chaân vaø trong boàn nöôùc cuûa nhaø veä sinh. Haï toøa neân neân nhöng vieäc cuûa taêng nhö theá. Phaùp Thöôïng trung haï toøa: Tyø-kheo thöôïng trung haï toøa neân thoï trì ñaày ñuû lôøi Phaät daïy, nhö phaùp haønh trì. Phaùp nhaø taém: Tyø-kheo vaøo nhaø taémphaûi nhaát taâm noùi nhoû, kheùo giöõ oai nghi vaø thu nhieáp caùc caên. Phaùp röûa trong nhaø taém: röûa trong nhaø taém coù naêm lôïi ích: Saïch seõ, da treân thaân ñöôïc cuøng moät maøu, phaù tröø laïnh noùng, tröø khí gioù vaø ít bònh ñau. Phaùp Thöôïng toøa nôi nhaø taém: Khi Thöôïng toøa ñeán trong nhaø taém, thaáy haï toøa ñaõ vaøo taém tröôùc roài thì khoâng neân baûo ñöùng daäy ñi ra, neáu baûo ñöùng daäy ñi rathì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaùp Hoøa thöôïng: Hoøa thöôïng neân daïy baûo ñeä töû coïng haønh xa lìa aùc tri thöùc, thaân gaàn thieän tri thöùc; neân cung caáp cho ñeä töû y baùt, thuoác thang vaø vaät caàn duøng; neáu ñeä töû coù phaïm toäi neân giuùp ñôõ ñeå ñöôïc xuaát toäi. Phaùp ñeä töû coïng haønh: Ñeä töû khoâng neân khinh maïn Hoøa thöôïng, muoán ñi ñaâu neân baïch Hoøa thöôïng; khi ñi neân ñi theo sau Hoøa thöôïng ñeå cung caáp nhöõng vaät caàn duøng, thöôøng ñi theo sau khoâng xa lìa, nhö phaùp phuïng söï khoâng coù yù traùi nghòch. Laøm vieäc gì cuõng phaûi baïch Hoøa thöôïng, tröø ñaïi tieåu tieän, xæa raêng vaø ñaûnh leã Phaät, phaùp, taêng. Neáu ñeä töû coïng haønh ôû beân Hoøa thöôïng bieát khoâng theå taêng tröôûng thieän phaùp thì neân baïch Hoøa thöôïng: “Xin gôûi con cho Tyø-kheo                        ”, Hoøa thöôïng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                           357

neân suy xeùt Tyø-kheo          giaùo hoùa phaùp gì, chuùng ñeä töû nhö theá naøo; neáu thaáy Tyø-kheo ñoù coù ñaày ñuû phaùp thieän thì neân gôûi ñeä töû, neáu khoâng ñaày ñuû phaùp thieän thì neân gôûi cho Tyø-kheo khaùc. Neáu ñeä töû coïng haønh thaáy Hoøa thöôïng haïnh khoâng toát thì neân boû ñi. Phaùp A-xaø-leâ: A-xaø-leâ neân daïy baûo ñeä töû caän haønh xa lìa aùc tri thöùc, thaân gaàn thieän tri thöùc; neân cung caáp cho ñeä töû y baùt, thuoác thang vaø vaät caàn duøng; neáu ñeä töû coù phaïm toäi neân giuùp ñôõ ñeå ñöôïc xuaát toäi . Phaùp ñeä töû caän haønh: Ñeä töû caän haønh khoâng neân khinh maïn A- xaø-leâ, muoán ñi ñaâu neân baïch A-xaø-leâ; khi ñi neân ñi theo sau A-xaø-leâ ñeå cung caáp nhöõng vaät caàn duøng, thöôøng ñi theo sau khoâng xa lìa, nhö phaùp phuïng söï khoâng coù yù traùi nghòch. Laøm vieäc gì cuõng phaûi baïch A-xaø-leâ, tröø ñaïi tieåu tieän, xæa raêng vaø ñaûnh leã Phaät, phaùp, taêng. Neáu ñeä töû caän haønh ôû beân A-xaø-leâ bieát khoâng theå taêng tröôûng thieän phaùp thì neân baïch raèng: “Xin gôûi con cho Tyø-kheo                  ”, A-xaø-leâ neân suy xeùt Tyø- kheo giaùo hoùa phaùp gì, chuùng ñeä töû nhö theá naøo; neáu thaáy Tyø-kheo ñoù coù ñaày ñuû phaùp thieän thì neân gôûi ñeä töû, neáu khoâng ñaày ñuû phaùp thieän thì neân gôûi cho Tyø-kheo khaùc. Neáu ñeä töû caän haønh thaáy A-xaø-leâ haïnh khoâng toát thì neân boû ñi. Phaùp Sa-di: Sa-di khoâng neân khinh maïn Hoøa thöôïng, muoán ñi ñaâu neân baïch Hoøa thöôïng, khi ñi neân ñi theo sau Hoøa thöôïng ñeå cung caáp nhöõng vaät caàn duøng, thöôøng ñi theo sau khoâng xa lìa, nhö phaùp phuïng söï khoâng coù yù traùi nghòch. Laøm vieäc gì cuõng phaûi baïch Hoøa thöôïng, tröø ñaïi tieåu tieän, xæa raêng vaø ñaûnh leã Phaät, phaùp, taêng. Neáu Sa-di ôû beân Hoøa thöôïng bieát khoâng theå taêng tröôûng thieän phaùp thì neân baïch Hoøa thöôïng: “Xin gôûi con cho Tyø-kheo                 “, Hoøa thöôïng neân suy xeùt Tyø-kheo giaùo hoùa phaùp gì, chuùng ñeä töû nhö theá naøo; neáu thaáy Tyø-kheo              ñoù coù ñaày ñuû phaùp thieän thì neân gôûi Sa-di, neáu khoâng ñaày ñuû phaùp thieän thì neân gôûi cho Tyø-kheo khaùc. Neáu Sa-di thaáy Hoøa thöôïng haïnh khoâng toát thì neân boû ñi. Hoøa thöôïng neân baûo Sa-di laáy ñöa thöùc aên, traùi caây, thuoác thang vaø taêm xæa raêng, neân baûo Sa-di nhoå coû trong Taêng phöôøng, queùt doïn saïch seõ. Phaùp xuaát löïc (hieän oai löïc): Neáu baïch y ôû trong chuøa muoán laøm vieäc aùc xaâm naõo Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo neân duøng lôøi cöùng raén ñeå chieát phuïc hoï, neáu khoâng chieát phuïc ñöôïc thì khoâng neân baïch vua, neân noùi tröôùc cho tri thöùc cuûa ngöôøi aùc naøy bieát, sau ñoù môùi noùi cho phu nhaân cuûa vua, vöông töû hay ñaïi thaàn; neáu ngöôøi aùc naøy chòu döøng laïi thì thoâi. Phaùp Tyø-kheo theo sau: Tyø-kheo theo sau laø khoâng ñöôïc ñi tröôùc,

358                                                                       BOÄ LUAÄT 6

khoâng ñöôïc ñi quaù xa ôû phía sau, khoâng ñöôïc ñi ngang haøng, khoâng noùi tröôùc cuõng khoâng noùi nhieàu, khoâng hoûi thì khoâng noùi; neáu hoûi thì neân traû lôùi ngay. Neáu Tyø-kheo ñi tröôùc noùi phi phaùp, Tyø-kheo ñi sau neân ngaên laïi, neáu noùi nhö phaùp thì neân tuøy hæ, neáu nhö phaùp ñöôïc vaät thí thì neân thoï laáy. Phaùp Tyø-kheo thöôøng ra vaøo nhaø: Tyø-kheo khi ra vaøo nhaø neân thu nhieáp caùc caên, khoâng neân ñuùa côït, neân giöõ oai nghi thanh tònh nhö phaùp ñeå ñaøn vieät thaáy sanh taâm thieän. Phaùp ñeán nhaø: Neáu Tyø-kheo vôùi taâm taùn loaïn, taâm khoâng bieát nhaøm chaùn maø ñeán nhaø ñaøn vieät thì thöôøng phaïm naêm loãi: Moät laø khoâng môøi maø töï vaøo, hai laø ngoài ôû choã khuaát, ba laø göôïng ngoài, boán laø thöôøng thöôøng aên, naêm laø khi khoâng coù ngöôøi nam beân caïnh laïi noùi chuyeän vôùi ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi. Phaùp ôû nhaø baïch y: Tyø-kheo ôû nhaø baïch y neân kheùo bieát choã ngoài vaø phaùp ngoài sai khaùc, neân noùi phaùp saâu xa, chæ daïy cho baïch y bieát chaùnh ñaïo vaø taø ñaïo, neân noùi veà tri kieán vaø daïy hoï haønh boá thí, trì giôùi, nhaãn nhuïc, kheùo cho hoï thoï taùm giôùi. Phaùp Thöôïng toøa ôû nhaø: Thöôïng toøa ôû nhaø baïch y neân xem xeùt ñoà chuùng cuûa mình ñöøng laøm vieäc phi phaùp, caùc caên taùn loaïn, ñuøa giôõn buoâng lung, neân giöõ oai nghi thanh tònh ñeå ñaøn vieät thaáy sanh taâm thieän. Phaùp noùi naêng: Tyø-kheo khaùch khi môùi ñeán trong Taêng phöôøng, cöïu Tyø-kheo khoâng neân voäi trao cho ngoïa cuï, tröôùc phaûi noùi chuyeän hoûi thaêm, sau ñoù môùi tuøy khaùch Tyø-kheo laø thöôïng trung hay haï toøa maø trao cho ngoïa cuï. Phaùp nghæ ngôi: Tyø-kheo khaùch khi môùi ñeán, khoâng neân voäi tôùi choã cöïu Tyø-kheo hoûi xin ngoïa cuï, tröôùc neân ñöùng moät choã nhieáp giöõ oai nghi vaø caùc caên, sau ñoù môùi ñeán cöïu Tyø-kheo hoûi xin phoøng xaù vaø ngoïa cuï. Phaùp ñaõy löôït nöôùc: Tyø-kheo khoâng coù ñaõy löôït nöôùc thì khoâng neân ñi xa, neáu ñi ñeán choã coù nöôùc saïch, hay nöôùc soâng nöôùc suoái hoaëc caùch khoaûng hai möôi daëm coù truù xöù thì khoâng caàn phaûi coù ñaõy löôït nöôùc. Phaùp kinh haønh: Tyø-kheo khi kinh haønh neân ñi thaúng, khoâng chaäm khoâng mau, neáu khoâng ñi thaúng ñöôïc thì neân keû ñöôøng treân ñaát laøm töôùng ñeå ñi noi theo. Phaùp ôû treân hö khoâng: Hö khoâng khoâng coù ranh giôùi, ngöôøi ôû döôùi ñaát höôùng tôùi ngöôøi ôû treân hö khoâng, hay ngöôøi ôû treân hö khoâng höôùng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                          359

tôùi ngöôøi ôû döôùi ñaát thì khoâng ñöôc ngaên yeát ma hay laøm yeát ma. Phaùp tieän lôïi: Tyø-kheo saép vaøo nhaø xí neân khaûy moùng tay tröôùc, neáu coù ngöôøi vaøo tröôùc thì neân ñôïi hoï ra; khi ngöôøi kia ra roài, mình neân côûi y phuïc ñeå moät beânroài môùi vaøo, neân ngoâi choàm hoåm töø töø tieän lôïi, khoâng neân coá raën cho mau ra. Phaùp gaàn nhaø xí: Tyø-kheo khoâng neân ôû gaàn nhaø xí ñoïc tuïng kinh, nghò luaän vaø thuyeát phaùp; cuõng khoâng neân ôû gaàn nhaø xí caét may, giaët nhuoäm y. Taát caû moïi vieäc ñeàu khoâng neân laøm, tröø tieän lôïi. Phaùp vaùn beä caàu: Tyø-kheo ôû treân vaùn beä caàu tieän lôïi khoâng neân laøm dô vaùn. Phaùp Thöôïng toøa nôi nhaø xí: Neáu thaáy haï toøa vaøo nhaø xí tröôùc roài thì Thöôïng toøa khoâng neân ñuoåi ñi ra, neáu ñuoåi ñi ra thì phaïm Ñoät-kieát- la. Phaùp lau: Khoâng neân duøng vaät beùn ñeå lau chuøi. Phaùp choã röûa: Tyø-kheo ñaïi tieåu tieän xong, neáu khoâng röûa choã ñaïi tieåu tieän thì khoâng ñöôïc ngoài naèm treân ngoïa cuï cuûa taêng, neáu ngoài naèm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu khoâng coù nöôùc hay baïch y thôø nöôùc hay boû thuoác vaøo nöôùc thì khoâng ñöôïc röûa. Nhöõng tröôøng hôïp nhö vaäy khoâng röûa thì khoâng phaïm. Phaùp gaàn choã röûa: Tyø-kheo khoâng neân ôû gaàn choã röûa ñoïc tuïng kinh, nghò luaän vaø thuyeát phaùp; cuõng khoâng neân ôû gaàn choã röûa caét may, giaët nhuoäm y. Taát caû moïi vieäc ñeàu khoâng neân laøm. Phaùp vaùn choã röûa: Tyø-kheo ôû treân taám vaùn choã röûa khi röûa chôù laøm öôùt vaùn. Phaùp Thöôïng toøa ôû choã röûa: Neáu thaáy haï toøa ñeán ngoài ôû choã röûa tröôùc roài thì Thöôïng toøa khoâng neân ñuoåi ñi ra, neáu ñuoåi ñi ra thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaùp choã tieåu tieän: Tyø-kheo khoâng ñöôïc tieåu tieän lung tung, neân ñi ôû choã thöôøng ñi. Phaùp gaàn choã tieåu tieän: Tyø-kheo khoâng neân ôû gaàn choã tieåu tieän ñoïc tuïng kinh, nghò luaän vaø thuyeát phaùp; cuõng khoâng neân ôû gaàn choã tieåu tieän caét may, giaët nhuoäm y. Taát caû moïi vieäc ñeàu khoâng neân laøm, tröø tieåu tieän. Phaùp vaùn choã tieåu tieän: Tyø-kheo ôû treân taám vaùn choã tieåu tieän, khi tieåu tieän khoâng neân laøm öôùt vaùn. Phaùp Thöôïng toøa ôû choã tieåu tieän: Neáu thaáy haï toøa vaøo tieåu tieän tröôùc roài thì Thöôïng toøa khoâng neân ñuoåi ñi ra, neáu ñuoåi ñi ra thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaùp khaïc nhoå: Tyø-kheo khoâng ñöôïc khaïc nhoå lôùn tieáng, khoâng

360                                                                       BOÄ LUAÄT 6

ñöôïc nhoå nôi ñaát saïch. Phaùp duøng oáng nhoå: Phaät cho duøng hai loaïi oáng nhoå baèng goám saønh hay ñoàng, neân kheùo aùi hoä chôù laøm cho beå hay maát, vì nhaân duyeân tìm caàu seõ trôû ngaïi vieäc haønh ñaïo. Phaùp baùt chi: Phaät cho duøng du thaïch, ñoàng, saét, chì, thieác… ñeå keâ ñôû baùt, neân kheùo aùi hoä chôù laøm cho beå hay maát, vì nhaân duyeân tìm caàu seõ trôû ngaïi vieäc haønh ñaïo. Phaùp taêm xæa raêng: Phaät cho duøng ba loaïi taêm xæa raêng laø thöôïng trung vaø haï. Taêm thöôïng daøi moät thöôùc hai, taêm haï daøi saùu taác, ôû giöõa laø taêm trung. Phaùp naïo löôõi: Khoâng neân duøng vaät beùn ñeå naïo löôõi seõ laøm cho löôõi bò thöông. Phaùp ngoaùi tai: Khoâng neân duøng vaät beùn nhoïn ngoaùi tai, khoâng ñöôïc ngoaùi maïnh seõ laøm traày xöôùc loã tai. Caùc haønh phaùp cuûa tyø-kheo nhö theá, Tyø-kheo neân thoï trì, ngöôïc vôùi caùc haønh phaùp treân thì goïi laø phi phaùp.

4. Hai Loaïi Tyø-Ni Vaø Taïp Tuïng Ba vieäc quyeát ñònh bieát töôùng Tyø-ni, ñoù laø boån khôûi, keát giôùi vaø tuøy keát. Laïi coù hai loaïi Tyø-ni, ñoù laø Traùnh Tyø-ni vaø Phaïm Tyø-ni. Laïi coù hai loaïi Tyø-ni, ñoù laø Tyø-ni thanh tònh vaø Tyø-ni phieàn naõo. Laïi coù hai loaïi Tyø-ni, ñoù laø Tyø-kheo Tyø-ni vaø Tyø-kheo-ni Tyø-ni. Laïi coù hai loaïi Tyø-ni, ñoù laø Tyø-ni phoå bieán khaép vaø Tyø-ni khoâng phoå bieán khaép. Traùnh Tyø-ni laø tranh caõi chæ trích nhau, ñaáu tranh chia reõ nhau; caùc Tyø-kheo neân xem xeùt vieäc tranh caõi naøy do nhaân duyeân gì sanh khôûi vaø laøm sao dieät ñöôïc. Nhaân duyeân sanh khôûi vieäc ñaáu tranh laø do möôøi boán vieäc phaù Taêng, saùu nguoàn goác ñaáu tranh cuõng laø nhaân duyeân sanh khôûi ñaáu tranh, neân duøng hai Tyø-ni laø Hieän tieàn Tyø-ni vaø Ña mích Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Phaïm Tyø-ni laø naêm chuùng phaïm, ñònh phaïm nhieáp thuoäc veà Phaïm Tyø-ni, töùc laø phaïm Ba-la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni vaø Ñoät-kieát-la. Neân tìm caàu boån khôûi vaø nguoàn goác sanh khôûi cuûa naêm loaïi toäi naøy ñeå tröø dieät. Boån khôûi laø nhaân duyeân khôûi ra caùc toäi, hoaëc do thaân phaïm, khoâng phaûi do khaåu vaø yù; hoaëc do khaåu phaïm, khoâng phaûi do thaân vaø yù; hoaëc do thaân vaø yù phaïm, khoâng phaûi do khaåu; hoaëc do khaåu vaø yù phaïm, khoâng phaûi do thaân; hoaëc do caû thaân, khaåu, yù cuøng phaïm; hoaëc khoâng phaûi do thaân, khaåu, chæ do nôi yù. Neáu phaïm toäi nheï chæ caàn taâm nieäm saùm lieàn coù theå tröø dieät; neáu phaïm toäi vöøa thì phaûi ñoái thuù saùm môùi ñöôïc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                         361

tröø dieät; neáu phaïm toäi troïng thì caàn phaûi taùc yeát ma cho xuaát toäi, nhöng cuõng coù loaïi phaïm toäi khoâng theå tröø dieät ñöôïc. Loaïi phaïm toäi caàn cho yeát ma xuaát toäi coù hai: Che giaáu vaø khoâng che giaáu, neáu che giaáu thì tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì cho haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy; neáu khoâng che giaáu thì cho haønh saùu ngaøy saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Neáu phaïm toäi khoâng theå tröø dieät thì khoâng theå saùm hoái tröø dieät. Tyø-ni phieàn naõo: Neân tìm nhaân duyeân sanh khôûi vaø nhaân duyeân dieät. Nhaân duyeân sanh khôûi laø bò heä phöôïc ôû trong phaùp, sanh taâm tham ñaém, thaáy vò lôïi neân sanh phieàn naõo. Nhaân duyeân dieät laø khi bò heä phöôïc ôû trong phaùp neân quaùn voâ thöôøng sanh dieät, nhaøm lìa xaû dieät, taâm kheùo truï trong caùc thieàn ñònh tam muoäi ñòa, hoøa hôïp caùc haïnh, heä taâm trong duyeân, theå nhaäp ba moân giaûi thoaùt, coù theå ñoaïn tröø caùc kieát söû do kieán ñeá vaø tö duy (kieán hoaëc vaø tö hoaëc). Ñoaïn ñöôïc hai kieát söû naøy thì chöùng ñöôïc quaû Sa-moân, tuøy theo quaû ñaõ chöùng ñaéc neân coù Thaùnh nhaân sai khaùc. Tyø-kheo Tyø-ni coù thanh tònh hay khoâng thanh tònh, Tyø-kheo-ni Tyø- ni coù thanh tònh hay khoâng thanh tònh; phoå bieán cuøng khaép hay khoâng phoå bieán cuøng khaép. Thôøi thanh tònh laø ñaàu ñeâm thoï nöôùc eùp traùi caây uoáng. Hai sai thôøi thanh tònh laø phaàn ñaàu ñeâm vaø cuoái ñeâm neân ngoài thieàn tuïng kinh. Moät ñeâm thanh tònh laø Tyø-kheo-ni ñöôïc chöùa baùt dö moät ñeâm. Hai ñeâm thanh tònh laø ñöôïc cuøng nguû hai ñeâm vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc . Ba ñeâm thanh tònh laø ñeán ñeâm thöù ba thì ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc neân chuyeån qua choã khaùc nguû ñeâm. Naêm ñeâm thanh tònh laø Phaät cho laâu nhaát ñeán naêm ñeâm khoâng thoï y chæ. Saùu ñeâm thanh tònh laø nôi A-lan-nhaõ choã coù sôï haõi thì Tyø-kheo ñöôïc saùu ñeâm lìa y nguû. Baûy ñeâm thanh tònh laø Phaät cho Tyø-kheo bònh ñöôïc chöùa loaïi taøn döôïc laâu nhaát ñeán baûy ñeâm ñeå duøng. Möôøi ñeâm thanh tònh laø Tyø-kheo ñöôïc chöùa baùt dö laâu nhaát ñeán möôøi ngaøy. Nöõa thaùng thanh tònh laø moãi nöõa thaùng neân hoøa hôïp laïi moät choã ñeå thuyeát giôùi boá taùt . Moät thaùng thanh tònh laø Tyø-kheo ñöôïc chöùa y phi thôøi laâu nhaát laø moät thaùng.

362                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Hai thaùng thanh tònh laø Phaät cho Tyø-kheo ñöôïc hai thaùng khoâng y chæ. Ba thaùng thanh tònh laø Tyø-kheo neân an cö ba thaùng. Boán thaùng thanh tònh laø Tyø-kheo tu haønh ñaàu ñaø ngoài nôi ñaát troáng ôû ñaát nöôùc coù nhieàu möa, ñöôïc boán thaùng ngoài nôi ñaát troáng vaø taùm thaùng ôû choã coù che ngaên. Naêm thaùng thanh tònh laø Tyø-kheo ñöôïc naêm thaùng thoï y Ca-hi- na. Taùm thaùng thanh tònh laø Tyø-kheo tu haïnh ñaàu ñaø ôû quoác ñoä ít möa thì neân taùm thaùng ôû ngoaøi ñaát troáng, boán thaùng ôû trong choã coù che ngaên. Chín thaùng thanh tònh: Tyø-kheo coù coâng vieäc chöa xöû lyù xong ñöôïc laâu nhaát laø chín thaùng. Moät naêm thanh tònh laø Tyø-kheo ñöôïc thoï y Ca-hi-na trong moät naêm. Hai naêm thanh tònh laø Tyø-kheo-ni neân hai naêm thöôøng theo Hoøa thöôïng ni. Ba tuoåi haï thanh tònh: Tyø-kheo caùch nhau ba tuoåi haï ñöôïc cuøng ngoài treân giöôøng daây lôùn, hai ngöôøi ñöôïc ngoài treân giöôøng daây nhoû, giöôøng ñoäc toïa thì chæ ñöôïc moät ngöôøi ngoài. Naêm tuoåi haï thanh tònh: Tyø-kheo chöa ñuû naêm tuoåi haï neân y chæ ngöôøi khaùc, neáu ñuû naêm tuoåi haï thì ñöôïc lìa y chæ nguû. Saùu tuoåi haï thanh tònh: Tyø-kheo-ni chöa ñuû saùu tuoåi haï neân y chæ ngöôøi khaùc, neåu ñuû saùu tuoåi haï thì ñöôïc lìa y chæ nguû. Baûy tuoåi thanh tònh: Phaät cho Sa-di nhoû nhaát laø baûy tuoåi. Chín tuoåi haï thanh tònh: Tyø-kheo chín tuoåi haï neân theo Taêng laøm vieäc. Möôøi tuoåi haï thanh tònh: Tyø-kheo ñuû möôøi tuoåi haï ñöôïc nuoâi ñeä töû. Laïi nöõa Sa-di-ni ñaõ töøng gaû ít nhaát laø möôøi tuoåi ñöôïc thoï saùu phaùp. Möôøi hai tuoåi thanh tònh: Thöùc-xoa-ma-na ñaõ töøng gaû ñuû möôøi hai tuoåi ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc. Laïi nöõA-tyø-kheo-ni ñuû möôøi hai tuoåi haï ñöôïc nuoâi ñeä töû. Möôøi taùm tuoåi thanh tònh: Sa-di ñoàng nöõ möôøi taùm tuoåi ñöôïc thoï saùu phaùp. hai möôi tuoåi thanh tònh: Sa-di hai möôi tuoåi ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc; ñoàng nöõa Thöùc-xoa-ma-na ñuû hai möôi tuoåi ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc. Laïi nöõa Tyø-kheo ñuû hai möôi tuoåi haï neân sai giaùo giôùi Tyø-kheo-ni. Moät ngöôøi thanh tònh: Moät Tyø-kheo laøm A-ñòa-ñaøn ñeå boá taùt. Hai ngöôøi thanh tònh: Hai Tyø-kheo neân cuøng nhau chia vaät, laàn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                         363

löôït chia. Ba ngöôøi thanh tònh: Neân noùi ba laàn boá taùt. Boán ngöôøi thanh tònh: Neân noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Naêm ngöôøi thanh tònh: Neân sai ngöôøi töï töù. Taùm ngöôøi thanh tònh: Neân thoï phaùp ñaïi chuùng nhoùm hoïp. Möôøi ngöôøi thanh tònh: Ñöôïc truyeàn thoï giôùi cuï tuùc. Hai möôi ngöôøi thanh tònh: Ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi. Baùt thanh tònh: Phaät cho duøng hai loaïi baùt baèng goám söù vaø baèng saét, taùm loaïi baùt khaùc khoâng neân duøng. Y thanh tònh: Coù baûy loaïi y khoâng caàn taùc tònh ñöôïc duøng, ñoù laø Taêng-giaø-leâ, Uaát-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi, y taém möa, y che phuû gheû, Ni- sö-ñaøn vaø caùc vaät caàn duøng khaùc. Dao thanh tònh: Phaät cho chöùa loaïi dao nhoû ñeå caét roïc y trong moät thaùng. Kim thanh tònh: Phaät cho chöùa hai loaïi kim baèng ñoàng vaø baèng saét, coù muõi nhoïn, troøn vaø nhö haït ñaäu nhoû. Nhuoäm thanh tònh: Coù Tyø-kheo baïch Phaät neân duøng vaät gì nhuoäm y, Phaät baûo neân duøng nhöïa cuûa reã caây, thaân caây, laù caây, hoa, quaû vaø nöôùc phaân cuûa con traâu ñöïc môùi sanh ñeå nhuoäm y. Hoaïi saéc thanh tònh: Tyø-kheo ñöôïc vaûi môùi neân duøng ba loaïi maøu nhuoäm cho hoaïi saéc, ñoù laø maøu xanh, buøn vaø coû thieán. Löôïng thanh tònh: May y khoâng ñöôïc baèng kích löông y cuûa Phaät, neân may theo kích löôïng cuûa thaân mình. Nhöõng vieäc thanh tònh treân, Tyø-kheo neân heát söùc suy tö quaùn saùt, cho ñeán hai boä Ba-la-ñeà-moäc-xoa, nghóa giaûi Tyø-ni, Taêng nhaát, khoâng coù nhaân duyeân boån khôûi, Tyø-ni chung vaø khoâng chung. Vieäc naøy thanh tònh thì khoâng neân ngaên, vieäc khoâng thanh tònh thì neân ngaên, nhö caùc maøu thuaàn saéc xanh, vaøng, ñoû traéng laø baát tònh thì neân ngaên; khoâng phaûi thuaàn saéc laø thanh tònh thì khoâng neân ngaên. Nhö röôïu neáu saéc röôïu, höông röôïu vaø vò röôïu, löïc röôïu laø baát tònh thì neân ngaên; ngöôïc laïi khoâng coù saéc, höông vò vaø löïc röôïu laø thanh tònh thì khoâng neân ngaên. Laïi nöõa, neáu Tyø-kheo ñaõ taùc tònh roài thì ñöôïc duøng, naêm loaïi haït gioáng soáng neáu Tyø-kheo duøng naêm loaïi taùc tònh thì ñöôïc aên. Nhö taùm loaïi nöôùc eùp traùi caây, neáu duøng nöôùc taùc tònh thì ñöôïc uoáng; nhö möôøi loaïi y neáu duøng ba maøu laøm cho hoaïi saéc thì ñöôïc maëc. Vieäc naøy tònh thì Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni ñöôïc duøng; neáu vieäc naøy baát tònh thì Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni khoâng neân duøng. Laïi nöõa vieäc naøy vaøo thôøi         , nôi      laø thanh tònh thì Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni neân duøng; neáu vaøo luùc            , nôi        laø baát tònh thì Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni khoâng neân duøng. Neáu vieäc naøy vaøo thôøi

364                                                                 BOÄ LUAÄT 6

nhö thôøi ñoùi keùm hay giaø bònh thì Tyø-kheo neân duøng; neáu vaøo thôøi sung tuùc ñöôïc muøa hay treû tuoåi khoâng bònh thì Tyø-kheo khoâng neân duøng. Nhöõng vieäc nhö theá, Tyø-kheo neân suy xeùt khinh troïng, ngoïn ngaønh roài môùi duøng.

------------------

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                         365

TYØ NI TUÏNG

PHAÙP BA LA DI 1. Giôùi Daâm Thöù Nhaát: Phaät taïi Tyø-da-ly, luùc ñoù Tu-ñeà-na Ca-lan-ñaø töû suy nghó: “Phaät keát giôùi ñoaïn daâm duïc, nhöng neáu laøm tröôùc thì khoâng toäi. Ta ñaõ laøm nhieàu vieäc daâm, khoâng bieát choã naøo laø tröôùc hay khoâng phaûi tröôùc”, nghó roài lieàn sanh nghi, baïch Phaät, Phaät baûo: “Tyø-kheo Tu-ñeà-na naøy tröôùc khi chöa keát giôùi, taát caû vieäc daâm ñaõ laøm ñeàu khoâng phaïm”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Nhö Phaät ñaõ noùi ngöôøi ñieân cuoàng khoâng phaïm, nhö theá naøo goïi laø ñieân cuoàng?”, Phaät baûo: “Coù naêm töôùng goïi laø ngöôøi ñieân cuoàng: Moät laø ngöôøi thaân cheát heát neân ñieân cuoàng, hai laø taøi saûn maát heát neân ñieân cuoàng, ba laø ruoäng vöôøn vaø nhaân daân maát heát neân ñieân cuoàng, boán laø boán ñaïi roái loaïn neân ñieân cuoàng, naêm laø ño nghieäp baùo ñôøi tröôùc neân ñieân cuoàng. Tyø-kheo Coù naêm töôùng ñieân cuoàng naøy, neáu töï bieát mình laø Tyø-kheo maø laøm vieäc daâm thì phaïm Ba-la-di; neáu khoâng töï bieát thì khoâng phaïm”. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ noùi ngöôøi taâm taùn loaïn thì khoâng phaïm, nhö theá naøo goïi laø taâm taùn loaïn? Ñaùp: Coù naêm nguyeân nhaân laøm cho taâm taùn loaïn: Moät laø bò phi nhaân ñaùnh neân taâm taùn loaïn, hai laø phi nhaân laøm cho taâm taùn loaïn, ba laø phi nhaân aên tinh khí nôi taâm neân taâm taùn loaïn, boán laø boán ñaïi roái loaïn neân ñieân cuoàng, naêm laø ño nghieäp baùo ñôøi tröôùc neân ñieân cuoàng. Tyø- kheo Coù naêm töôùng ñieân cuoàng naøy, neáu töï bieát mình laø Tyø-kheo maø laøm vieäc daâm thì phaïm Ba-la-di; neáu khoâng töï bieát thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ noùi ngöôøi taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm, nhö theá naøo goïi laø taâm bònh hoaïi? Ñaùp: Coù naêm loaïi taâm bònh hoaïi: Moät laø bò truùng gioù neân taâm bònh hoaïi, hai laø bò noùng soát neân taâm bònh hoaïi, ba laø bò caûm laïnh neân taâm bònh hoaïi, boán laø ba tröôøng hôïp treân cuøng phaùt neân taâm bònh hoaïi, naêm laø khí trôøi, thôøi tieát phaùt khôûi neân taâm bònh hoaïi. Tyø-kheo coù naêm loaïi taâm bònh hoaïi naøy neáu töï bieát mình laø Tyø-kheo thì phaïm Ba-la-di, neáu khoâng töï bieát thì khoâng phaïm. Phaät ôû nöôùc Xaù-veä, coù moät Tyø-kheo teân laø Baït-kyø töû khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng noùi ra maø veà nhaø haønh phaùp daâm, sau ñoù muoán xuaát gia laïi, töï nghó: “Ta neân ñeán hoûi caùc Tyø-kheo tröôùc, neáu ñöôïc xuaát gia thoï giôùi trôû laïi thì ta seõ xuaát gia laøm Tyø-kheo, neáu khoâng ñöôïc thì thoâi”, nghó roài ñeán hoûi caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy

366                                                                     BOÄ LUAÄT 6

baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu coù ngöôøi khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng noùi ra maø trôû veà nhaø laøm vieäc daâm thì khoâng ñöôïc cho xuaát gia laïi. Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø-kheo ñaõ ñoàng vaøo phaùp hoïc cuûa tyø-kheo, khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng noùi ra maø veà nhaø laøm vieäc daâm thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-la-di khoâng ñöôïc ôû chung.” Laïi coù Tyø-kheo haønh daâm duïc trong ñöôøng haønh daâm maø töôûng laø khoâng phaûi ñöôøng haønh daâm, sanh taâm nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la- di hay khoâng, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Trong ñöôøng haønh daâm töôûng laø ñöôøng haønh daâm maø laøm vieäc daâm thì phaïm Ba-la-di; trong ñöôøng haønh daâm töôûng khoâng phaûi laø ñöôøng haønh daâm cuõng phaïm Ba-la-di; trong ñöôøng haønh daâm maø sanh nghi cuõng phaïm Ba-la-di. Trong ñöôøng khoâng phaûi ñöôøng haønh daâm töôûng khoâng phaûi ñöôøng haønh daâm thì phaïm Thaâu-lan-giaù; khoâng phaûi ñöôøng haønh daâm töôûng laø ñöôøng haønh daâm cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; khoâng phaûi ñöôøng haønh daâm maø sanh nghi cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Ñaïo laø chæ cho ñöôøng haønh daâm coù ba laø ñöôøng tieåu tieän, ñöôøng ñaïi tieän vaø trong mieäng. Neáu Tyø-kheo haønh daâm vôùi suùc sanh nhö voi ngöïa, boø deâ… xuùc chaïm vaøo trong thòt thì phaïm Ba- la-di; neáu khoâng xuùc chaïm vaøo trong thòt thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu khoâng xuùc chaïm maø xuaát tònh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa”. Coù moät Tyø-kheo thöôøng khôûi taâm daâm, noùi vôùi thieän tri thöùc raèng: “Toâi thöôøng khôûi daâm neân raát phieàn naõo, khoâng theå töï cheá, neáu cuøng ngöôøi nöõ laøm vieäc daâm môùi heát ñöôïc”, Tyø-kheo tri thöùc noùi: “Haõy laøm ñi”, Tyø-kheo kia nghe theo lôøi cuûa tri thöùc lieàn laøm vieäc daâm, Tyø-kheo tri thöùc sanh taâm nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch phaät, Phaät noùi chæ phaïm Thaâu-lan-giaù. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Toäi Thaâu-lan-giaù neân saùm hoái nhö theá naøo ñeå ñöôïc tröø dieât?”, Phaät baûo: “Coù boán loaïi Thaâu-lan-giaù: Moät laø toäi Thaâu-lan-giaù töø Ba-la-di sanh laø troïng, hai laø toäi Thaâu-lan-giaù töø Ba-la-di sanh laø khinh, ba laø toäi Thaâu- lan-giaù töø Taêng-giaø-baø-thi-sa sanh laø troïng, boán laø toäi Thaâu-lan-giaù töø Taêng-giaø-baø-thi-sa sanh laø khinh. Troïng Thaâu-lan-giaù sanh töø Ba-la-di neân saùm hoái tröôùc taát caû Taêng, toäi môùi ñöôïc tröø dieät; khinh Thaâu-lan- giaù töø Ba-la-di sanh neân ra ngoaøi giôùi ñoái tröôùc boán Tyø-kheo saùm, toäi môùi ñöôïc tröø dieät. Troïng Thaâu-lan-giaù töø Taêng-giaø-baø-thi-sa sanh cuõng phaûi ra ngoaøi giôùi ñoái tröôùc boán Tyø-kheo saùm, toäi môùi ñöôïc tröø dieät; Kh- inh Thaâu-lan-giaù töø Taêng-giaø-baø-thi-sa sanh thì ñoái tröôùc moät Tyø-kheo saùm, toäi lieàn ñöôïc tröø dieät”. Phaät ôû nöôùc Xaù-veä, coù moät Tyø-kheo khaát thöïc teân laø Nan-ñeà saùng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                          367

sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong vaét Ni-sö-ñaøn leân vai traùi roài ñi vaøo röøng An-ñaø, ôû döôùi moät goác caây traûi Ni-sö-ñaøn chaùnh thaân ñoan toïa. Luùc ñoù coù thieân ma muoán phaù Tam muoäi cuûa tyø- kheo naøy neân hoùa laøm ngöôøi nöõ ñoan chaùnh ñöùng tröôùc maët Tyø-kheo. Tyø-kheo vöøa xuaát ñònh, nhìn thaáy ngöôøi nöõ lieàn sanh taâm ñaém nhieãm, do thieàn ñònh cuûa theá tuïc khoâng theå kieân coá neân trong giaây phuùt ñoù thoái thaát, muoán xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ ñoù. Ngöôøi nöõ luøi daàn ra xa, Tyø-kheo lieàn ñöùng daäy ñi theo muoán naém laáy ngöôøi nöõ. Luùc ñoù trong röøng coù moät con ngöïa cheát, ngöôøi nöõ ñi ñeán choã xaùc con ngöïa lieàn bieán maát, Tyø-kheo do löûa duïc höøng thaïnh neân cuøng xaùc con ngöïa haønh daâm. Haønh daâm roài löûa duïc lieàn taét, Tyø-kheo sanh taâm hoái haän nghó raèng: “Ta ñaõ thoái ñoïa, chaúng phaûi laø Tyø-kheo, chaúng phaûi laø Thích töû, caùc Tyø-kheo aét seõ xa laùnh ta, khoâng ôû chung vôùi ta nöõa, ta khoâng neân ñem thaân baát tònh maø maëc phaùp y naøy”, nghó roài lieàn côûi ca sa xeáp caát vaøo trong tuùi vaûi, vaùc leân vai ñi ñeán choã Phaät. Luùc ñoù Phaät ñang thuyeát phaùp cho traêm ngaøn vaïn chuùng vaây quanh, töø xa troâng thaáy Nan-ñeà ñi ñeán lieàn suy nghó: “Neáu ta khoâng duøng lôøi dòu daøng han hoûi, thaày aáy seõ vôõ tim vaø hoäc maùu ra”. Khi Nan-ñeà vöøa ñeán, Phaät lieàn hoûi: “Laønh thay Nan-ñeà, thaày coù muoán hoïc laïi phaùp Tyø-kheo ñaõ hoïc hay khoâng?”, Nan-ñeà nghe roài lieàn sanh taâm hoan hæ suy nghó: “Ta seõ ñöôïc cuøng ôû chung, caùc Tyø-kheo seõ khoâng ñuoåi ta”, nghó roài lieàn ñaùp: “Theá toân, con muoán hoïc laïi phaùp hoïc Tyø-kheo”. Phaät lieàn baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày haõy taùc phaùp cho Nan-ñeà hoïc laïi phaùp hoïc Tyø-kheo, neáu coù ai khaùc gioáng nhö Nan-ñeà cuõng neân taùc phaùp cho hoïc laïi nhö sau: Taêng neân nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø- kheo Nan-ñeà tròch baøy vai höõu quyø goái chaép tay baïch raèng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, toâi laø Tyø-kheo Nan-ñeà khoâng xaû giôùi, giôùi khoâng suy keùm, khoâng noùi ra maø haønh phaùp daâm, toâi nay theo Taêng xin hoïc laïi phaùp hoïc Tyø-kheo, xin thöông xoùt. (3 laàn) Moät Tyø-kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Nan-ñeà khoâng xaû giôùi, giôùi khoâng suy keùm, khoâng noùi ra maø haønh phaùp daâm, nay theo Taêng xin hoïc laïi phaùp hoïc Tyø-kheo, Taêng thöông xoùt cho Tyø-kheo Nan-ñeà hoïc laïi phaùp hoïc. Neáu Taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän cho Tyø-kheo Nan-ñeà hoïc laïi phaùp hoïc Tyø-kheo. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø-kheo Nan-ñeà hoïc laïi phaùp hoïc Tyø-kheo xong, Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Haønh phaùp cuûa Sa-di cho hoïc laïi phaùp hoïc Tyø-kheo laø ñoái vôùi taát

368                                                                     BOÄ LUAÄT 6

caû giôùi Tyø-kheo maø Phaät ñaõ keát ñeàu phaûi thoï haønh laïi heát, ngöôøi naøy ngoài ôû döôùi caùc Tyø-kheo, neân trao thöùc aên uoáng vaø thuoác thang cho caùc Tyø-kheo, töï theo Sa-di vaø baïch y thoï thöùc aên uoáng; khoâng ñöôïc cuøng ñaïi Tyø-kheo ôû chung phoøng quaù hai ñeâm, cuõng khoâng ñöôïc cuøng Sa-di vaø baïch y ôû chung quaù hai ñeâm; ñöôïc cuøng Tyø-kheo thoï cuï tuùc giôùi laøm hai phaùp boá taùt vaø töï töù, nhöng khoâng ñöôïc xeáp vaøo trong Tuùc soá taêng laøm yeát ma boá taùt vaø töï töù, taát caû yeát ma ñeàu khoâng ñöôïc laøm. Luùc ñoù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la, coù moät Tyø-kheo ôû moät mình trong röøng nuùi saâu, moät phi nhaân nöõ ñeán noùi vôùi Tyø-kheo: “Haõy cuøng laøm vieäc daâm duïc”, Tyø-kheo noùi: “Chôù noùi lôøi naøy, toâi laø ngöôøi ñoaïn daâm duïc”, nöõ phi nhaân noùi: “Neáu khoâng cuøng laøm, ta seõ quaáy nhieãu laøm cho thaày suy naõo”, Tyø-kheo noùi: “Tuøy yù coâ, toâi seõ khoâng khoâng cuøng coâ laøm vieäc daâm”. Trong ñeâm ñoù, Tyø-kheo ñang nguû, nöõ phi nhaân boïc Tyø- kheo trong noäi y mang ñeán trong cung vua ñeå naèm beân caïnh phu nhaân cuûa vua, khi vua thöùc daäy thaáy lieàn hoûi laø ai, ñaùp laø Sa-moân, laïi hoûi laø Sa-moân naøo, ñaùp laø Sa-moân Thích töû, vua hoûi vì sao ñeán trong ñaây, Tyø- kheo lieàn ñem vieäc treân keå laïi cho vua nghe, vua noùi: “Thaày haõy ñi ñi, ta bieát Phaät phaùp neân khoâng traùch toäi”. Tyø-kheo ñöôïc thoaùt toäi lieàn ñem vieäc treân keå laïi cho caùc Tyø-kheo nghe, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay, trong röøng nuùi saâu, choã khoâng ngöôøi ñaùng sôï nhö theá thì khoâng neân ôû”. ÔÛ nöôùc Kieàu-taùt-la, coù moät Tyø-kheo ôû nôi A-lan-nhaõ, moät quyû nöõ Tyø-xaù-giaø ñeán noùi vôùi Tyø-kheo: “Haõy cuøng laøm vieäc daâm duïc”, Tyø-kheo noùi: “Chôù noùi lôøi naøy, toâi laø ngöôøi ñoaïn daâm duïc”, nöõ quyû noùi: “Neáu khoâng cuøng laøm, ta seõ quaáy nhieãu laøm cho thaày suy naõo”, Tyø-kheo noùi: “Tuøy yù coâ, toâi nhaát ñònh khoâng khoâng cuøng coâ laøm vieäc daâm”. Trong ñeâm ñoù, Tyø-kheo ñang nguû, nöõ quyû boïc Tyø-kheo trong noäi y mang ñeán trong quaùn röôïu boû trong moät chum röôïu, saùng hoâm sau ngöôøi trong quaùn röôïu thaáy lieàn hoûi laø ai, ñaùp laø Sa-moân, laïi hoûi laø Sa- moân naøo, ñaùp laø Sa-moân Thích töû, laïi hoûi vì sao ñeán trong ñaây, Tyø-kheo lieàn ñem vieäc treân keå laïi cho chuû quaùn nghe, chuû quaùn noùi: “Thaày haõy ñi ñi”. Tyø-kheo ñöôïc thoaùt lieàn ñem vieäc treân keå laïi cho caùc Tyø-kheo nghe, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay, trong röøng nuùi saâu, choã khoâng ngöôøi ñaùng sôï nhö theá thì khoâng neân ôû”. Coù moät Tyø-kheo ñi giöõa baày boø döõ, boø döõ chaïy tôùi muoán huùc Tyø- kheo, keá chaïy ñeán choã ngöôøi nöõ, ngöôøi nöõ oâm chaàm Tyø-kheo, Tyø-kheo duøng tay ñaåy ra roài sanh taâm nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di hay khoâng, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng phaïm, töø nay ôû giöõa baày boø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                          369

thì neân ñi thong thaû”. Coù moät Tyø-kheo nhìn xuoáng gieáng, khoâng may rôùt xuoáng gieáng, trong gieáng ñaõ coù moät ngöôøi rôùt xuoáng tröôùc roài, thaáy Tyø-kheo rôùt xuoáng lieàn oâm chaàm Tyø-kheo, Tyø-kheo laáy tay ñaåy ra. Sau ñoù coù moät cö só trong Taêng phöôøng nhìn xuoáng gieáng thaáy Tyø-kheo lieàn keùo leân, ngöôøi nöõ cuõng theo leân. Cö só hoûi: “Tyø-kheo vaø ngöôøi nöõ laøm gì ôû trong gieáng?”, Tyø-kheo noùi: “Ngöôøi nöõ naøy rôùt xuoáng tröôùc, toäi rôùt xxuoáng sau”, noùi roài khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di hay khoâng, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng phaïm, töø nay khi nhìn xuoáng gieáng neân nhaát taâm ñöøng ñeå cho rôùt xuoáng”. Coù moät Tyø-kheo khaát thöïc, tröôùc ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, ñeán tröôùc moät cöûa nhoû muoán vaøo, vöøa luùc ñoù coù moät ngöôøi nöõ muoán ra, vai cuûa hai ngöôøi chaïm nhau, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di hay khoâng, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu voâ taâm thì khoâng phaïm, töø nay khi khaát thöïc neân ñi thong thaû”. Coù moät Tyø-kheo ñi chung thuyeàn vôùi moät ngöôøi nöõ qua soâng, thuyeàn bò chìm, ngöôøi nöõ oâm chaàm Tyø-kheo, Tyø-kheo ñöa tay ñaåy ra roài sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di hay khoâng, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng phaïm, töø nay ngoài treân thuyeàn neân thö thaû”. Coù moät ngöôøi nam teân laø Ca-tyø-la khaån ñoä, daùng veû nhö ngöôøi nöõ, thích vieäc ngöôøi nöõ neân ñeán choã Tyø-kheo-ni caàu xin xuaát gia. Caùc Tyø- kheo-ni khoâng suy xeùt lieàn cho xuaát gia, ngöôøi naøy sôø moù Tyø-kheo-ni bò Tyø-kheo-ni ñuoåi ra, laïi ñeán sôø moù Thöùc-xoa-ma-na bò txmn ñuoåi ra, laïi ñeán sôø moù Sa-di-ni bò sd ni ñuoåi ra. Luùc ñoù Tyø-kheo-ni khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng phaïm, töø nay neân suy xeùt kyõ roài môùi ñoä cho xuaát gia”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong thaønh coù vôï cuûa moät thöông nhaân, ngöôøi choàng ñi xa buoân baùn, ngöôøi vôï ôû nhaø tö thoâng vôùi ngöôøi nam khaùc coù thai, buïng caøng ngaøy caøng lôùn, ngöôøi vôï sôï choàng bieát neân töï truïc thai roài suy nghó: “Khoâng coù ai ñoàng tình mang thai nhi naøy vöùt boû giuøm ta”. Luùc ngöôøi vôï naøy ñang lo buoàn veà thai nhi cheát naøy thì coù moät Tyø-kheo-ni ñeán nhaø, ni naøy voán thöôøng qua laïi nhaø naøy vaø quen bieát ngöôøi vôï naøy neân khi thaáy baø ta buoàn raàu lieàn hoûi nguyeân do, ñaùp: “Choàng toâi ñi xa, toâi ôû nhaø tö thoâng vôùi… neân töï truïc thai ra, nhöng khoâng tìm ñöôïc ai ñoàng tình ñem vöùt boû thai nhi cheát naøy giuøm toâi. Coâ coù theå ñem vöùt noù giuøm toâi khoâng?”, ni ñaùp: “Ñöôïc, neáu toâi ñem vöùt thì ñaâu ai bieát”, noùi roài boû thai nhi cheát vaøo trong caùi chaäu, ñaäy leân roài ñem ñeán choã khuaát boû. Luùc ñoù coù moät ñaùm treû ñang chôi ñuøa ôû gaàn ñoù,

370                                                                       BOÄ LUAÄT 6

thaáy Tyø-kheo-ni boû caùi chaäu, muoán bieát laø vaät gì trong ñoù neân ñeán giôû xem, lieàn thaáy moät thai nhi ñaõ cheát, cuøng noùi khaùo leân raèng: “Sa-moân Thích töû daâm duïc, laøm cho Tyø-kheo-ni sanh con roài gieát boû”, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi daàn daàn tieáng ñoàn vang khaép trong thaønh Xaù-veä. Coù Tyø-kheo-ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp hai boä Taêng roài hoûi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo-ni laïi ñi boû giuøm thai cheát cho ngöôøi khaùc, töø nay Tyø-kheo-ni neáu laøm theá thì phaïm toäi”. Vua Ba-tö-naëc nöôùc Caâu-taùt-la nghe tin Baït-ñaø Ca-tyø-la xuaát gia lieàn thænh vaøo vuông cung, trong boán thaùng ôû cuøng moät choã. Sau ñoù vua coù vieäc muoán ñi neân baûo ngöôøi giöõ cöûa cung chôù ñeå Tyø-kheo-ni ra ngoaøi, ngöôøi giöõ cöûa vaâng lôøi vua daën, nhöng vì coù vieäc neân ñeå cho Tyø-kheo-ni maëc ñoà phu nhaân ñi ra ngoaøi, ñeán tinh xaù Kyø-hoaøn. Luùc ñoù Phaät ñang thuyeát phaùp cho ñaïi chuùng, töø xa troâng thaáy Tyø-kheo-ni naøy, Phaät lieàn baûo: “Thieän lai Baït-ñaø Ca-tyø-la”, Phaät vöøa noùi döùt, y phuïc phu nhaân treân ngöôøi lieàn bieán maát, toùc treân ñaàu töï ruïng, ca sa hieän treân thaân lieàn trôû thaønh Tyø-kheo-ni. Tyø-kheo-ni naøy lieàn ñeán ñaûnh leã Phaät, Phaät vì noùi ñaïo thaàn thoâng nhö yù tuùc, vöøa nghe xong Tyø-kheo-ni naøy lieàn chöùng ñöôïc thaàn thoâng löïc. Luùc ñoù vua hay tin Baït-ñaø Ca-tyø-la boû ñi lieàn daãn boán binh ñeán bao vaây tinh xaù Vöông vieân, Tyø-kheo-ni naøy lieàn bay leân hö khoâng, vua nhìn leân troâng thaáy lieàn sanh taâm hoái haän: “Taïi sao ta laïi laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni A-la-haùn naøy”, nghó roài lieàn ngaát xæu ngaõ xuoáng ñaát, quaàn thaàn töôùi nöôùc cho tænh laïi, vua lieàn ñeán tröôùc Tyø- kheo-ni saùm hoái. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo bieát chuyeän lieàn ñuoåi Tyø-kheo-ni naøy vaø noùi: “Coâ ñaõ laøm vieäc daâm duïc, coâ haõy ñi ñi”, Tyø-kheo-ni naøy noùi: “Toâi khoâng coù thoï daâm duïc”, caùc Tyø-kheo-ni noùi: “Coâ ñaõ ôû cuøng vua suoát trong boán thaùng, sao noùi laø khoâng thoï daâm duïc”, Tyø-kheo-ni naøy khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi: “Coâ thaät coù thoï xuùc laïc duïc hay khoâng?, ñaùp: “Theá toân, con khoâng coù thoï xuùc laïc duïc, con caûm thaáy nhö saét noùng vaøo thaân”, Phaät baûo: “Neáu khoâng coù taâm thoï xuùc laïc duïc thì khoâng phaïm”, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø-kheo-ni: “Caùc coâ chôù noùi Tyø-kheo-ni laøm vieäc daâm duïc, ngöôøi nöõ naøy do nhaân duyeân nghieäp baùo neân coù nöõ caên vaø bò ngöôøi khaùc cöôõng böùc laøm vieäc daâm. Neáu coù Tyø-kheo-ni khaùc gioáng nhö vaäy bò ngöôøi khaùc cöôõng böùc haønh daâm maø taâm khoâng thoï xuùc laïc duïc thì khoâng phaïm” Coù moät Tyø-kheo-ni teân Thieän sanh, dung maïo ñoan chaùnh ñaùng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                         371

yeâu, Ca-tyø-la khaån ñoä vöøa thaáy lieàn sanh taâm aùi nhieãm sôø moù Tyø-kheo- ni vaø bò ñuoåi ra, Tyø-kheo-ni sanh taâm nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu khoâng coù taâm thoï duïc thì khoâng phaïm”. Coù Tyø-kheo-ni teân laø Ñaø-ni dung maïo ñoan chaùnh ñaùng yeâu, tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, giöõa ñöôøng gaëp keû xaáu baét daãn vaøo trong röøng cöôõng böùc haønh daâm roài thaû veà. Caùc Tyø-kheo-ni bieát chuyeän lieàn ñuoåi ra vaø noùi: “Coâ ñaõ laøm vieäc daâm duïc, haõy ñi ñi”, Tyø-kheo-ni naøy noùi: “Toâi khoâng coù thoï xuùc laïc duïc”, caùc Tyø-kheo-ni noùi: “Coâ bò keû xaáu baét vaøo trong röøng cöôõng böùc haønh daâm, sao noùi laø khoâng coù thoï xuùc laïc duïc”, Tyø-kheo-ni naøy khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi: “Coâ thaät coù thoï xuùc laïc duïc hay khoâng?, ñaùp: “Theá toân, con khoâng coù thoï xuùc laïc duïc, con ñaõ duøng tay chaân xoâ ñaïp nhöng khoâng thoaùt ñöôïc”, Phaät baûo: “Neáu khoâng coù taäm thoï xuùc laïc duïc thì khoâng phaïm”, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø-kheo-ni: “Caùc coâ chôù noùi Tyø-kheo-ni laøm vieäc daâm duïc, ngöôøi nöõ naøy do nhaân duyeân nghieäp baùo neân coù nöõ caên vaø bò ngöôøi khaùc cöôõng böùc laøm vieäc daâm. Neáu coù Tyø-kheo-ni khaùc gioáng nhö vaäy bò ngöôøi khaùc cöôõng böùc haønh daâm maø taâm khoâng thoï xuùc laïc duïc thì khoâng phaïm”. Coù Tyø-kheo-ni teân laø Thuû vieân tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, bò keû xaáu baét daãn vaøo trong röøng cöôõng böùc haønh daâm roài thaû veà. Caùc Tyø-kheo-ni bieát chuyeän lieàn ñuoåi ñi, Tyø-kheo-ni naøy noùi: “Toâi khoâng coù thoï xuùc laïc duïc”, caùc Tyø-kheo-ni noùi: “Coâ bò keû xaáu baét daãn vaøo trong röøng cöôõng böùc haønh daâm, sao noùi laø khoâng thoï xuùc laïc duïc”. Vöøa luùc ñoù coù tröôûng laõo A-nan ñeán, caùc Tyø-kheo-ni noùi: “Nay coù tröôûng laõo A-nan ôû ñaây”, A-nan lieàn hoûi nguyeân do söï vieäc, Tyø-kheo-ni naøy vì kính sôï A-nan neân khoâng traû lôøi, A-nan böïc töùc vì coâ khoâng chòu traû lôøi. Tyø-kheo-ni suy nghó: “Caùc Tyø-kheo-ni ñuoåi ta, tröôûng laõo A-nan giaän ta, ta soáng laøm chi nöõa”, nghó roài lieàn ñeán trong soâng A-kyø-La-baø töï vaãn, khi thaân noåi treân nöôùc, nhöõng ngöôøi ñuøa giôõn treân bôø nhìn thaáy lieàn vôùt leân, xoác nöôùc cho tænh laïi roài daãn vaøo trong röøng cöôõng böùc haønh daâm roài thaû veà. Tyø-kheo-ni naøy trôû veà chuøa laïi bò caùc Tyø-kheo-ni ñuoåi ra vaø noùi: “Tröôùc coâ noùi laø khoâng thoï xuùc laïc duïc, sao nay laïi cuøng hoï vaøo trong röøng haønh daâm”, Tyø-kheo-ni naøy khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi: “Coâ thaät coù thoï xuùc laïc duïc hay khoâng?, ñaùp: “Theá toân, con khoâng coù thoï xuùc laïc duïc, con ñaõ keâu gaøo thaûm thieát nhöng khoâng thoaùt ñöôïc”, Phaät baûo: “Neáu khoâng coù taäm thoï xuùc laïc duïc thì khoâng phaïm”, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø-kheo-ni:

372                                                                      BOÄ LUAÄT 6

“Caùc coâ chôù noùi Tyø-kheo-ni laøm vieäc daâm duïc, ngöôøi nöõ naøy do nhaân duyeân nghieäp baùo neân coù nöõ caên vaø bò ngöôøi khaùc cöôõng böùc laøm vieäc daâm. Neáu coù Tyø-kheo-ni khaùc gioáng nhö vaäy bò ngöôøi khaùc cöôõng böùc haønh daâm maø taâm khoâng thoï xuùc laïc duïc thì khoâng phaïm”.

2. Giôùi Troäm Thöù Hai: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, do nhaân duyeân Tyø-kheo Ñaït-ni-ca con cuûa ngöôøi thôï goám neân Phaät keát giôùi troäm, noùi laø laøm tröôùc khi keát giôùi thì khoâng phaïm. Tyø-kheo naøy sanh taâm nghi: “Ta nhieàu laàn troäm laáy caây goã, khoâng bieát laàn naøo laø tröôùc hay khoâng phaûi laø tröôùc”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Tröôùc khi keát giôùi thì taát caû thôøi laáy caây goã ñeàu khoâng phaïm, ñoù goïi laø laøm tröôùc thì khoâng phaïm”. Coù moät Tyø-kheo ôû choã troáng laáy vaät voâ chuû mang ñi, sau ñoù sanh taâm nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu bieát vaät naøy laø coù chuû khôûi töôûng laø coù chuû maø laáy thì phaïm Ba-la- di; neáu vaät coù chuû khôûi töôûng laø khoâng chuû maø laáy cuõng phaïm Ba-la-di; neáu vaät coù chuû sanh nghi maø laáy cuõng phaïm Ba-la-di. Neáu vaät voâ chuû khôûi töôûng laø coù chuû maø laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu vaät khoâng chuû sanh nghi maø laáy cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu vaät voâ chuû khôûi töôûng laø voâ chuû maø laáy thì khoâng phaïm”. Ngöôøi khaùc khoâng cho côm aên maø Tyø-kheo töï laáy mang ñi, sau ñoù sanh taâm nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân tính theo giaù tieàn côm ñaõ aên maø keát phaïm. Caùc loaïi thöùc aên khaùc nhö buùn, mì, caù, thòt… cuõng nhö vaäy, tính theo giaù maø keát phaïm”. Coù moät Tyø-kheo khoâng ñöôïc thænh maø ñeán thoï thöïc, sau ñoù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu khoâng ñöôïc thænh thì khoâng neân ñeán thoï thöïc, neáu ñeán thoï thöïc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù Tyø-kheo cöïu truï ñeán tuï laïc, Tyø-kheo tri thöùc laáy giuøm phaàn aên, khi trôû veà, Tyø-kheo tri thöùc ñöa phaàn thöùc aên naøy vaø noùi: “Toâi laáy giuøm phaàn thöùc aên cho thaày”, Tyø-kheo naøy noùi: “Toâi khoâng baûo thaày laáy giuøm, côù sao thaày laïi laáy”, Tyø-kheo tri thöùc sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu ngöôøi khaùc khoâng nhôø laáy giuøm thì khoâng neân laáy giuøm phaàn thöùc aên, neáu laáy giuøm thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù moät Tyø-kheo ñeán tuï laïc, Tyø-kheo naøy coù hai ñeä töû coïng haønh khi Taêng chia côm, caû hai ñeä töû ñeàu cuøng laáy phaàn côm cho thaày, sau ñoù môùi bieát neân noùi vôùi nhau: “Thaày ñaõ laáy moät phaàn, toâi laïi laáy theâm moät

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 57                                      373

phaàn, khoâng bieát chuùng ta coù phaïm Ba-la-di khoâng”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neân noùi vôùi nhau ñeå moät ngöôøi laáy, khi laáy neân noùi laø toâi laáy phaàn aên naøy cho Tyø-kheo teân     ”. Coù moät Tyø-kheo bònh, khi Taêng chia côm, Tyø-kheo khaùn bònh laáy phaàn côm cho Tyø-kheo bònh, Tyø-kheo binh cheát, Tyø-kheo khaùn bònh khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu ngöôøi bònh cheát tröôùc, laáy phaàn côm sau thì neân traû laïi phaàn côm; neáu laáy phaàn côm roài Tyø-kheo bònh môùi cheát thì phaàn côm naøy gioáng nhö phaàn vaät khaùc cuûa tyø-kheo cheát ñeå laïi”.

374                                                                    BOÄ LUAÄT 6

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 58

TYØ NI TUÏNG (Tieáp Theo)

2. Giôùi Troäm (Tieáp Theo): Caùc Tyø-kheo noùi vôùi nhau: “Chuùng ta haõy cuøng ñi laøm giaëc”, ñaùp laø tuøy yù roài cuøng nhau ñi, ñi ñeán giöõa ñöôøng lieàn sanh taâm hoái haän, nghó raèng: “Chuùng ta do loøng tin xuaát gia trong Phaät phaùp thieän maø laïi ñi laøm giaëc hay sao”, nghó roài khoâng ñi nöõa, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi nhau: “Chuùng ta haõy cuøng ñi laøm giaëc”, ñaùp laø tuøy yù roài cuøng nhau ñi, ñi ñeán giöõa ñöôøng, moät ngöôøi trong soá ñoù suy nghó: “Ta do loøng tin xuaát gia trong Phaät phaùp, sao laïi ñi laøm giaëc. Nhöng neáu ta khoâng ñi, hoï seõ gieát ta, ta tuy cuøng ñi nhöng khoâng ñoaït laáy vaät cuõng khoâng laáy phaàn”, nghó roài cuøng ñi, khoâng ñoaït laáy vaät cuõng khoâng nhaän laáy phaàn, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi nhau: “Chuùng ta haõy cuøng ñi laøm giaëc”, ñaùp laø tuøy yù roài cuøng nhau ñi, khi ñi ñeán nôi khoâng laáy ñöôïc gì caû, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi nhau: “Chuùng ta haõy cuøng ñi laøm giaëc”, ñaùp laø tuøy yù roài cuøng nhau ñi, ñi ñeán nôi, phaân nöõa-tyø-kheo canh chöøng, phaân nöõa-tyø-kheo laáy vaät. Soá Tyø-kheo canh chöøng noùi vôùi nhau: “Chuùng ta khoâng laáy vaät neân khoâng coù toäi”, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la- di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu- lan-giaù”. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi nhau: “Chuùng ta haõy cuøng ñi laøm giaëc”, ñaùp laø tuøy yù roài cuøng nhau ñi, khi ñeán nôi laáy thì phaân nöõa-tyø-kheo laáy ñöôïc vaät, phaân nöõa-tyø-kheo khoâng laáy ñöôïc vaät. Soá ngöôøi khoâng laáy ñöôïc vaät

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                           375

noùi vôùi nhau: “Chuùng ta khoâng laáy vaät cuõng khoâng laáy phaàn thì khoâng coù toäi”, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi nhau: “Chuùng ta haõy cuøng ñi laøm giaëc”, ñaùp laø tuøy yù roài cuøng nhau ñi, ñeán nôi noùi vôùi nhau laø laáy ít chôù coù laáy ñuû naêm tieàn. Khi laáy xong gom laïi ñeå cuøng chia thì thaáy laø ñuû soá naêm tieàn, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Tuøy ngöôøi laáy vaät rôøi khoûi choã cuõ trò giaù bao nhieâu maø keát phaïm”. Luùc ñoù ngöôøi canh giöõ cho Tyø-kheo y, Tyø-kheo khoâng laáy nghó raèng: “Trong ñaây ai laø ñaøn vieät, ai laø chuû”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Tuøy ngöôøi naøo thí thì nhaän”. Coù giaëc baét ñeä töû mang ñi, Hoøa thöôïng ñoaït laïi daãn veà, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu quyeát ñònh laø thuoäc veà giaëc thì phaïm Ba-la-di, neáu khoâng quyeát ñònh thì khoâng phaïm”. A-xaø-leâ coù ñeä töû caän haønh bò giaëc baét cuõng nhö vaäy. Coù giaëc baét Tyø-kheo daãn ñi, sau ñoù boû troán chaïy thoaùt trôû veà, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töï thoaùt thaân thì khoâng phaïm”. Coù Tyø-kheo mang vaät ñaùng ñoùng thueá ñi qua aûi thueá quan, nghó raèng: “Neáu ta mang vaät naøy qua thì phaïm Ba-la-di, nhöng tieàn ñoùng thueá vaät naøy thaø mang cho Phaät phaùp taêng hay cho Hoøa thöôïng, A-xaø- leâ hay cho cha meï”, nghó roài lieàn duøng lôøi dòu daøng noùi vôùi ngöôøi thueá quan: “Toâi mang vaät naøy laø ñeå cuùng döôøng cho Phaät phaùp taêng hoaëc cho Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ hoaëc cho cha meï”, do löïc cuûa lôøi noùi naøy maø ñöôïc ñi qua khoâng phaûi ñoùng thueá thì khoâng loãi, hoaëc bay qua thì khoâng phaïm. Coù Tyø-kheo ñeán möôïn cuûa tyø-kheo khaùc chieác giöôøng ñoäc toïa, nghó laø khoâng traû laïi, chuû ñeán ñoøi, noùi laø khoâng traû, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù Tyø-kheo ñeán möôïn Tyø-kheo khaùc quyeån kinh, nghó laø khoâng traû laïi, chuû ñeán ñoøi, noùi laø khoâng traû, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù” Coù Tyø-kheo troäm laáy ñaõy y xaáu raùch nhöng trong ñoù laïi coù chieác y quyù giaù, thaáy y naøy roài khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Tính giaù ñaõy y naøy neáu ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, neáu khoâng tôùi naêm tieàn thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù ñaùm giaëc mang röôïu ñeán choã A-lan-nhaõ, uoáng moät nöõa coøn

376                                                                       BOÄ LUAÄT 6

moät nöõa ñem caát, luùc ñoù caùc Tyø-kheo du haønh ñeán thaáy röôïu naøy lieàn noùi vôùi ñeä töû: “Haõy mang röôïu naøy veà truù xöù duøng laøm röôïu ñaéng”, ñeä töû vaâng lôøi thaày laáy mang veà. Ñaùm giaëc trôû veà, tìm khoâng thaáy röôïu lieàn ñeán hoûi caùc Tyø-kheo: “Röôïu ñeå choã kia, caùc thaày coù laáy mang ñi khoâng?”, ñaùp laø coù mang ñi, ñaùm giaëc töùc giaän noùi: “Caùc thaày laø giaëc cuûa giaëc”, Tyø-kheo hoûi: “Sao laïi noùi laø giaëc cuûa giaëc?”, giaëc noùi: “Chuùng toâi laø giaëc, caùc thaày troäm laáy cuûa toâi neân laø giaëc cuûa giaëc”. Tyø- kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø-kheo: “Thaày khi laáy röôïu vôùi taâm gì”, ñaùp: “Con cho laø röôïu khoâng coù chuû neân laáy”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ roài môùi laáy”. Laïi coù ñaùm giaëc mang thòt ñeán choã A-lan-nhaõ, aên moät nöõa coøn moät nöõa ñem caát, luùc ñoù caùc Tyø-kheo du haønh ñeán thaáy thòt naøy lieàn noùi vôùi ñeä töû: “Haõy mang thòt naøy veà truù xöù ñeå ngaøy mai cuùng döôøng”, ñeä töû vaâng lôøi thaày laáy mang veà. Ñaùm giaëc trôû veà, tìm khoâng thaáy thòt lieàn ñeán hoûi caùc Tyø-kheo: “Thòt ñeå choã kia, caùc thaày coù laáy mang ñi khoâng?”, ñaùp laø coù mang ñi, ñaùm giaëc töùc giaän noùi: “Caùc thaày laø giaëc cuûa giaëc”, Tyø-kheo hoûi: “Sao laïi noùi laø giaëc cuûa giaëc?”, giaëc noùi: “Chuùng toâi laø giaëc, caùc thaày troäm laáy cuûa toâi neân laø giaëc cuûa giaëc”. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø-kheo: “Thaày khi laáy thòt vôùi taâm gì”, ñaùp: “Con cho laø thòt khoâng coù chuû neân laáy”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ roài môùi laáy”. Coù ñaùm giaëc cöôùp phaù thaønh aáp cöôùp laáy ñöôïc taøi vaät roài mang ñeán choã A-lan-nhaõ ñònh chia, quan binh ñeán bao vaây, ñaùm giaëc hoaûng sôï neân ñem taøi vaät naøy boá thí heát cho caùc Tyø-kheo roài boû chaïy. Khi caùc baïch y ñeán nhìn thaáy taøi vaät naøy ôû choã Tyø-kheo lieàn hoûi: “Taøi vaät naøy vì sao ôû choã caùc thaày?”, ñaùp laø boïn giaëc cho chuùng toâi, baïch y noùi: “Ai tin lôøi cuûa caùc thaày, hoaëc laø caùc thaày laøm giaëc hoaëc laø ñoàng ñaûng cuûa giaëc neân môùi coù ñöôïc taøi vaät naøy”. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay khoâng ñöôïc laáy vaät töø boïn giaëc, neáu chuû giaëc cho thì ñöôïc thoï, thoï roài neân nhuoäm cho hoaïi saéc roài maëc, neáu ñaõ nhuoäm hoaïi saéc maø chuû vaãn ñoøi thì neân traû laïi”. Coù cö só côûi aùo ñeå beân ñöôøng roài ñi tieän lôïi, moät Tyø-kheo naïp y ñi ñeán thaáy y naøy, nhìn chung quanh thaáy khoâng coù ai lieàn laáy y naøy mang ñi, cö só chaïy theo ñoøi y noùi raèng: “Tyø-kheo khoâng ñöôïc mang aùo cuûa toâi ñi”, Tyø-kheo khoâng nghe thaáy neân vaãn mang ñi khoâng döøng laïi, cö só noùi: “Phaùp cuûa tyø-kheo laø ngöôøi khaùc khoâng cho maø vaãn mieãn cöôõng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                          377

laáy ñi hay sao?”, Tyø-kheo noùi: “Toâi cho laø y naøy voâ chuû”, cö só noùi: “Ñaây laø aùo cuûa toâi, noù laø vaät coù chuû”, Tyø-kheo noùi: “Neáu laø vaät cuûa oâng thì oâng cöù laáy”, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø-kheo: “Thaày khi laáy y vôùi taâm gì”, ñaùp: “Con cho laø y khoâng coù chuû neân laáy”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ vaät naøy laø coù chuû hay khoâng chuû roài môùi laáy”. Khi coù ngöôøi thaân cheát, ngöôøi nhaø lieàn mang ngöôøi cheát ñeán boû nôi röøng thaây cheát, phaùp cuûa ngöôøi daân trong nöôùc naøy laø côûi laáy y saïch ñeïp treân ngöôøi cuûa ngöôøi cheát roài môùi hoûa thieâu. Ngöôøi nhaø côûi laáy y saïch ñeïp treân ngöôøi cheát ñeå ôû bìa röøng roài laøm leã hoûa thieâu ngöôøi cheát, luùc ñoù Tyø-kheo naïp y ñi ñeán thaáy y naøy, nhìn chung quanh thaáy khoâng coù ai lieàn laáy y naøy mang ñi, cö só chaïy theo ñoøi y noùi raèng: “Tyø-kheo khoâng ñöôïc mang aùo cuûa toâi ñi”, Tyø-kheo khoâng nghe thaáy neân vaãn mang ñi khoâng döøng laïi, cö só noùi: “Phaùp cuûa tyø-kheo laø ngöôøi khaùc khoâng cho maø vaãn mieãn cöôõng laáy ñi hay sao?”, Tyø-kheo noùi: “Toâi cho laø y naøy voâ chuû”, cö só noùi: “Ñaây laø aùo cuûa toâi, noù laø vaät coù chuû”, Tyø-kheo noùi: “Neáu laø vaät cuûa oâng thì oâng cöù laáy”, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø-kheo: “Thaày khi laáy y vôùi taâm gì”, ñaùp: “Con cho laø y khoâng coù chuû neân laáy”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ laø vaät coù chuû hay khoâng coù chuû roài môùi laáy”. Coù ngöôøi giaët y ñem y ngaâm trong nöôùc roài queân boû ñi ñeán tuï laïc khaùc, sau môùi nhôù laïi khoâng bieát coù maát soá y naøy khoâng lieàn trôû veà. Luùc ñoù coù Tyø-kheo naïp y tìm caàu naïp y cuõ raùch ñi ñeán choã naøy thaáy y, nhìn chung quanh thaáy khoâng coù ai lieàn laáy y naøy mang ñi, ngöôøi giaët y thaáy Tyø-kheo laáy y lieàn chaïy theo ñoøi y noùi raèng: “Tyø-kheo khoâng ñöôïc mang aùo cuûa toâi ñi”, Tyø-kheo khoâng nghe thaáy neân vaãn mang ñi khoâng döøng laïi, ngöôøi giaët y noùi: “Phaùp cuûa tyø-kheo laø ngöôøi khaùc khoâng cho maø vaãn mieãn cöôõng laáy ñi hay sao?”, Tyø-kheo noùi: “Toâi cho laø y naøy voâ chuû”, cö só noùi: “Ñaây laø aùo cuûa toâi, noù laø vaät coù chuû”, Tyø-kheo noùi: “Neáu laø vaät cuûa oâng thì oâng cöù laáy”, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø-kheo: “Thaày khi laáy y vôùi taâm gì”, ñaùp: “Con cho laø y khoâng coù chuû neân laáy”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ vaät laø coù chuû hay khoâng coù chuû roài môùi laáy”. Laïi coù ngöôøi giaët y mang y ñeán beân bôø nöôùc giaët, giaët xong vaét roài ñem phôi, ngoài moät choã ñeå canh chöøng, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo naïp

378                                                                       BOÄ LUAÄT 6

y tìm caàu y naïp cuõ raùch ñi ñeán choã naøy thaáy y, nhìn chung quanh thaáy khoâng coù ai lieàn laáy y naøy mang ñi, ngöôøi giaët y thaáy Tyø-kheo laáy y mang ñi lieàn chaïy theo ñoøi y noùi raèng: “Tyø-kheo khoâng ñöôïc mang aùo cuûa toâi ñi”, Tyø-kheo khoâng nghe thaáy neân vaãn mang ñi khoâng döøng laïi, ngöôøi giaët y noùi: “Phaùp cuûa tyø-kheo laø ngöôøi khaùc khoâng cho maø vaãn mieãn cöôõng laáy ñi hay sao?”, Tyø-kheo noùi: “Toâi cho laø y naøy voâ chuû”, cö só noùi: “Ñaây laø aùo cuûa toâi, noù laø vaät coù chuû”, Tyø-kheo noùi: “Neáu laø vaät cuûa oâng thì oâng cöù laáy”, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba- la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø-kheo: “Thaày khi laáy y vôùi taâm gì”, ñaùp: “Con cho laø y khoâng coù chuû neân laáy”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ laø vaät coù chuû hay khoâng coù chuû roài môùi laáy”. Coù moät ñöùa treû mang xaù laëc, rong chôi treân ñöôøng boû queân laïi xaù laëc maø trôû veà nhaø, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo naïp y ñi ñeán thaáY-xaù-laëc naøy, nhìn quanh thaáy khoâng coù ai lieàn laáy mang ñi. Ngöôøi nhaø cuûa ñöùa beù töø xa nhìn thaáy lieàn noùi vôùi Tyø-kheo: “Khoâng ñöôïc laáY-xaù-laëc ñi”, Tyø-kheo noùi: “Toâi nhaët ôû treân ñöôøng”, ngöôøi nöõ noùi: “Con toâi mang xaù laëc ñi rong chôi boû queân treân ñöôøng, thaày khoâng neân laáy”, Tyø-kheo noùi: “Neáu laø cuûa con coâ thì coâ cöù laáy laïi”, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø-kheo: “Thaày khi laáy vaät ñoù vôùi taâm gì”, ñaùp: “Con cho laø vaät khoâng coù chuû neân laáy”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ roài môùi laáy”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo naïp y maëc naïp y dô baån khieán caùc thaàn kim cang vaø thieân thaàn khoâng vui, cuõng töï maát oai ñöùc, baïch Phaät, Phaät noùi: “Naïp y baát tònh thì khoâng neân maëc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù moät cö só nghe noùi Sa-moân Thích töû coù ngöôøi maëc naïp y lieàn ñem ñieäp y quyù giaù goùi taùm vaên tieàn roài boû trong ñoáng phaân, coá yù cho ñieäp y loù ra roài ñöùng ôû choã xa xem chöøng. Luùc ñoù coù moät Tyø-kheo naïp y tìm caàu naïp y cuõ raùch ñi ñeán, thaáy ñieäp y loù ra lieàn laáy, laáy roài môùi phaùt hieän ra laø ñieäp y quyù giaù neân mang ñi. Cö só töø xa nhìn thaáy lieàn keâu leân: “Tröôûng laõo chôù laáy ñieäp y cuûa toâi”, Tyø-kheo noùi: “Toâi nhaët trong ñoáng phaân, ñaâu can gì ñeán oâng”, cö só noùi: “Toâi nghe noùi Sa-moân Thích töû coù ngöôøi maëc naïp y lieàn ñem ñieäp y quyù giaù goùi taùm vaên tieàn roài boû trong ñoáng phaân, coá yù cho ñieäp y loù ra roài ñöùng ôû choã xa xem chöøng. Neáu thaày khoâng tin thì haõy môû ra xem thöû”, Tyø-kheo môû ra xem thì thaáy coù taùm vaên tieàn lieàn noùi: “Neáu laø cuûa oâng thì cöù laáy laïi”, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø-kheo: “Thaày khi laáy vaät ñoù vôùi taâm gì”, ñaùp: “Con cho laø vaät khoâng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                           379

coù chuû neân laáy”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ roài môùi laáy”. Coù Tyø-kheo naïp y caát giaáu naïp y moät choã roài vaøo thaønh Xaù-veä khaát thöïc, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo naïp y khaùc ñi ñeán choã naøy phaùt hieän naïp y, nhìn quanh thaáy khoâng coù ai lieàn laáy mang ñi, sau ñoù ñem giaët saïch roài phôi beân cöûa tinh xaù Kyø-hoaøn. Tyø-kheo chuû y khaát thöïc trôû veà tìm khoâng thaáy naïp y, khi ñeán tinh xaù Kyø-hoaøn thaáy y ñang phôi beân cöûa lieàn noùi vôùi Tyø-kheo phôi y: “Tröôûng laõo ñaõ phaïm Ba-la-di”, Tyø-kheo hoûi taïi sao, lieàn noùi: “Naïp y cuûa toâi thaày ñaõ laáy mang ñi”, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø- kheo: “Thaày khi laáy naïp y ñoù vôùi taâm gì”, ñaùp: “Con cho laø naïp y khoâng coù chuû neân laáy”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ laø vaät caát giaáu hay laø vaät voâ chuû roài môùi laáy”. Nöôùc Kieàu-taùt-la gaàn choã röøng thaây cheát coù mieáu thôø trôøi, ngöôøi giöõ mieáu giaët y vaét roài phôi queân khoâng caát, gioù thoåi y bay ñeán choã ngöôøi cheát, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo ñang ôû beân ngöôøi cheát quaùn töû thi, nhìn thaáy y rôi xuoáng lieàn laáy mang ñi. Ngöôøi giöõ mieáu ñi ñeán thaáy lieàn noùi: “Tröôûng laõo chôù laáy y cuûa toâi”, Tyø-kheo noùi: “Toâi laáy y naøy ôû beân ngöôøi cheát ñaâu can gì ñeán oâng”, ngöôøi giöõ mieáu noùi: “Toâi phôi y queân caát, gioù thoåi bay ñeán choã ngöôøi cheát”, Tyø-kheo noùi: “Neáu laø cuûa oâng thì oâng cöù laáy laïi”, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø-kheo: “Thaày khi laáy y ñoù vôùi taâm gì”, ñaùp: “Con cho laø y khoâng coù chuû neân laáy”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ roài môùi laáy”. Caùc Tyø-kheo laáy y ôû trong choã boû ngöôøi cheát, caùc Chieân-ñaø-la thaáy noùi: “Tröôûng laõo khoâng ñöôïc laáy, ñoù laø vaät ñoùng thueá cuûa chuùng toâi”, caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay Tyø-kheo khoâng neân laáy y ôû choã ngöôøi cheát, neáu laáy thì phaïm toäi”. Laïi coù caùc Tyø-kheo löôïm nhöõng ñoaïn naïp y ôû beân ngoaøi choã boû ngöôøi cheát, caùc Chieân-ñaø-la cuõng ngaên khoâng cho laáy, Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu ngaên khoâng cho laáy thì ñöøng laáy, neáu laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Khi Phaät vaø Taêng ñi ñeán nhaø cö só, tröôûng laõo Da- xaù ôû laïi giöõ Taêng phöôøng neân nhaän laáy phaàn thöùc aên, luùc ñoù coù hai ñöùa con nhoû cuûa cö só Caáp-coâ-ñoäc ñeán chôi ñuøa trong saân cuûa Taêng phöôøng,

380                                                                        BOÄ LUAÄT 6

giaëc muoán ñeán xaâm naõo vaø cöôùp ñoaït cuûa hai ñöùa beù. Tröôûng laõo Da-xaù thaáy roài lieàn suy nghó: “Hai ñöùa treû naøy ñaùng thöông, khoâng bieát giaëc saép laøm haïi”, nghó roài lieàn nhaäp ñònh duøng thaàn thoâng löïc khôûi boán binh, giaëc thaáy boán binh cho laø bò quan binh bao vaây hoaûng sôï boû chaïy. Sau ñoù caùc Tyø-kheo bieát chuyeän noùi vôùi tröôûng laõo Da-xaù: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la-di”, hoûi taïi sao, lieàn noùi: “Giaëc xaâm naõo cöôùp ñoaït aät cuûa hai ñöùa treû, thaày ñaõ ñoaït laáy laïi”, Da-xaù sanh nghi neân baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày duøng taâm gì ñoaït laáy laïi”, ñaùp: “Con duøng thaàn thoâng löïc”, Phaät noùi: “Neáu duøng thaàn thoâng löïc laáy laïi thì khoâng phaïm”. Luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Khi Phaät vaø Taêng ñeán nhaø cö só, moät Tyø-kheo ôû laïi giöõ Taêng phöôøng neân nhaän laáy phaàn thöùc aên. Tyø-kheo ñang tuïng chuù thuaät, luùc ñoù coù hai ñöùa con nhoû cuûa cö só Caáp-coâ-ñoäc ñeán chôi ñuøa trong saân cuûa Taêng phöôøng, giaëc muoán ñeán xaâm naõo vaø cöôùp ñoaït cuûa hai ñöùa beù. Tyø-kheo thaáy roài lieàn suy nghó: “Hai ñöùa treû naøy ñaùng thöông, khoâng bieát giaëc saép laøm haïi. Ta ñang tuïng chuù thuaät neân duøng thöû xem coù linh nghieäm khoâng”, nghó roài lieàn tuïng chuù thuaät khôûi boán binh, giaëc thaáy boán binh cho laø bò quan binh bao vaây hoaûng sôï boû chaïy. Sau ñoù caùc Tyø- kheo bieát chuyeän noùi vôùi Tyø-kheo naøy: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la-di”, hoûi taïi sao, lieàn noùi: “Giaëc xaâm naõo cöôùp ñoaït vaät cuûa hai ñöùa treû, thaày ñaõ ñoaït laáy laïi”, Tyø-kheo naøy sanh nghi neân baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày duøng taâm gì ñoaït laáy laïi”, ñaùp: “Con duøng thöû chuù thuaät”, Phaät noùi: “Neáu duøng löïc cuûa chuù thuaät laáy laïi thì khoâng phaïm”. Coù moät cö só thöôøng duøng ruoäng cuûa Taêng maø khoâng ñöa cho Taêng tieàn thueá, sau ñoù laïi muoán gieo troàng, cöïu Tyø-kheo ñeán noùi vôùi cö só: “OÂng thöôøng duøng ruoäng cuûa Taêng maø khoâng ñöa cho Taêng tieàn thueá, nay oâng khoâng ñöôïc gieo troàng nöõa, neáu muoán gieo troàng thì phaûi ñöa cho Taêng tieàn thueá”, cö só nghe roài nhöng vaãn coá göôïng gieo troàng treân ruoäng. Cöïu Tyø-kheo lieàn naèm treân ruoäng ngaên khoâng cho gieo troàng, cö só hoå theïn neân khoâng gieo troàng nöõa, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, nhöng töø nay khoâng ñöôïc ñem thaân mình ra laøm vieäc ñaùng xaáu hoå nhö theá”. Coù moät Tyø-kheo troäm vaät trong Phaät ñieän, sau ñoù sanh nghi khoâng bieát c1 phaïm Ba-la-di khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu coù ngöôøi coi giöõ thì tính theo giaù cuûa vaät ñaõ laáy, neáu ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                       381

la-di”. Cöïu Tyø-kheo sai ngöôøi gieo troàng treân ruoäng cuûa Taêng, ruoäng cuûa Taêng gaàn saùt ruoäng cuûa moät cö só, Tyø-kheo cuõng baûo ngöôøi gieo troàng treân ruoäng cuûa cö só, cö só thaáy lieàn noùi: “Khoâng ñöôïc gieo troàng treân ruoäng cuûa toâi”, Tyø-kheo noùi: “Toâi gieo troàng treân ruoäng cuûa Taêng, ñaâu can gì ñeán oâng”, cö só noùi: “Ruoäng naøy laø cuûa toâi coù phi nhaân laøm chöùng”. Theo phaùp nöôùc thì caùc thöûa ruoäng phaân ranh giôùi laáy coïc coù coät xöông chaân hay xöông ñaàu cuûa ngöôøi cheát caém trong ñaát ñeå bieát ranh giôùi, sau khi cö só chæ roõ töôùng cuûa ruoäng mình, Tyø-kheo xaáu hoå boû boø caøy maø ñi, nhöng sau ñoù laïi sai ngöôøi vöôït qua töôùng ranh gieo troàng gioáng nhö tröôùc. Cö lieàn noùi vôùi Tyø-kheo: “Tröôùc ñaây toâi coù chæ cho thaày thaáy töôùng ranh cuûa thöûa ruoäng, sao nay thaày laïi cho gieo troàng treân ruoäng cuûa toâi nöõa”, Tyø-kheo nghe noùi roài lieàn boû boø caøy maø ñi, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân tính theo giaù, ñuû thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo ngöôøi khaùc khoâng cho maø laáy caây hoa, sau ñoù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân tính theo giaù cuûa caây hoa, ñuû thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì phaïm Thaâu-lan-giaù; caây quaû cuõng nhö vaäy”. Coù moät Tyø-kheo phaù toå cuûa chim dieàu haâu neân chim dieàu haâu thöôøng ñeán bay löôïn treân tinh xaù keâu thaûm thieát, Phaät hoûi A-nan nguyeân do, A-nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay khoâng ñöôïc phaù toå cuûa chim dieàu haâu, neáu phaù thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Laïi coù moät Tyø- kheo laáy toå cuûa chim dieàu haâu naáu ñeå nhuoäm neân chim dieàu haâu thöôøng ñeán bay löôïn treân tinh xaù keâu thaûm thieát, Phaät hoûi A-nan nguyeân do, A- nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay khoâng ñöôïc laáy toå cuûa chim dieàu haâu naáu ñeå nhuoäm, neáu laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù moät cö só troàng La-baëc trong vöôøn raát töôi ngon, moät Tyø-kheo ñeán xin La baëc, cö só hoûi: “Thaày coù tieàn khoâng?”, ñaùp laø khoâng coù, cö só noùi: “Neáu thaày caàn La baëc thì haõy mang tieàn ñeán, neáu cho khoâng thì toâi laøm sao sinh soáng”, Tyø-kheo noùi: “OÂng nhaát ñònh khoâng cho phaûi khoâng?”, ñaùp laø khoâng cho. Tyø-kheo lieàn duøng naêng löïc cuûa chuù thuaät chuù nguyeän cho caây khoâ heùo, laøm roài sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân tính theo giaù cuûa caây La baëc, ñuû thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Vöôøn caây, vöôøn hoa, vöôøn rau, vöôøn quaû cuõng nhö vaäy”. Luùc ñoù coù moät con ngöïa ñang aên, Tyø-kheo duøng moät boù coû duï

382                                                                   BOÄ LUAÄT 6

ngöïa, con ngöïa ñi theo Tyø-kheo, Tyø-kheo laïi chæ coû khaùc, taâm nghó muoán noù aên coû cuûa ngöôøi khaùc, sau ñoù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù” Caùc Tyø-kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, thaùp tuøng theo ñoaøn thöông buoân, khi ñi ngang qua ñöôøng hieåm, caùc thöông nhôn côûi ngöïa toát noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày neân côûi ngöïa toát ñeå ñi mau qua con ñöôøng hieåm naøy”. Tyø-kheo lieàn côûi ngöïa toát lieàn khôûi phöông tieän: “Ngöïa naøy ñaùng ñöôïc”, nghó roài thaân cuõng hôi ñoäng lieàn sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù” Coù thöông buoân chôû vaät baùu ñaày thuyeàn, khi Tyø-kheo ñi nhôø qua soâng thaáy vaät baùu naøy lieàn khôûi phöông tieän: “Vaät baùu naøy ñaùng ñöôïc”, nghó roài thaân cuõng hôi ñoäng lieân sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu- lan-giaù” Coù thöông buoân chôû vaät baùu qua soâng, thuyeàn bò chìm neân vaät baùu cuõng chìm theo, chæ coù röông quaàn aùo laø troâi theo doøng nöôùc. Thöông nhaân vì hoaûng sôï neân khoâng theå vôùt laáy röông quaàn aùo, luùc ñoù moät Tyø- kheo ñang taém ôû döôùi nguoàn cuûa soâng, thaáy röông quaàn aùo troâi ñeán lieàn vôùt laáy mang ñi. Thöông nhaân thaáy roài lieàn noùi vôùi Tyø-kheo: “Chôù laáy röông quaàn aùo cuûa toâi”, Tyø-kheo noùi: “Toâi vôùt ñöôïc treân soâng ñaâu can gì ñeán oâng”, thöông nhaân noùi: “Thuyeàn cuûa toâi bò chìm, vaät baùu cuûa toâi cuõng chìm theo, chæ coù röông quaàn aùo noåi troâi theo doøng, vì toâi hoaûng sôï neân khoâng theå vôùt ñöôïc”, Tyø-kheo noùi: “Neáu ñuùng nhö lôøi oâng noùi thì haõy laáy ñi ñi”, sau ñoù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm. Coù moät Tyø-kheo mang vaät cuûa Taêng boán phöông dôøi ñeå moät choã khaùc, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù ñaùm giaëc daãn boø coät vaøo moät goác caây nôi A-lan-nhaõ roài ñi, caùc Tyø-kheo sau giôø aên ñi kinh haønh thaáy boø bò coät ôû goác caây, caûm thaáy thöông xoùt neân môû daây thaû cho boø ñi, sau ñoù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Ñoät-kieát-la”. ÔÛ nöôùc Xaù-veä coù moät töôïng thieân thaàn coù theå cho ngöôøi öôùc nguyeän moät cö só ñeán ñoù caàu nguyeän vaø nhö nhö nguyeän neân raát vui möøng, lieàn ñem taám baïch ñieäp khoaùc leân töôïng thieân thaàn. Luùc ñoù coù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                          383

Tyø-kheo teân laø Haéc-a-nan coù söùc maïnh, khoâng sôï gì heát lieàn laáy taám baïch ñieäp naøy cuûa töôïng thieân thaàn mang ñi, sau ñoù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la- di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù moät töôïng thieân thaàn coù theå baûo hoä ngöôøi, moät cö só ñeán ñoù caàu nguyeän vaø ñöôïc nhö nguyeän neân ñem buùi toùc baèng vaøng keát treân ñaàu cuûa töôïng thieân thaàn. Tyø-kheo Haéc-a-nan muoán ñeán laáy buùi toùc baèng vaøng naøy, khi saép ñeán laáy, töôïng thieân thaàn hieän töôùng khuûng boá khieán Tyø-kheo döïng loâng toùc, vaäy maø vaãn khoâng sôï laáy buùi toùc baèng vaøng mang ñi. Sau ñoù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Taïi nöôùc Xaù-veä, coù vôï cuûa caùc cö só ñeán taém trong soâng A-kyø-La- baø, tröôùc khi xuoáng soâng taém ñaõ côûi boû y phuïc vaø ñoà trang söùc ñeå treân bôø, beân bôø soâng coù moät caây, treân caây coù moät con khæ ôû, thaáy roài lieàn leo xuoáng mang laáy chuoãi anh laïc vaø ñoà trang söùc leân caây. Vôï cö só taém xong leân bôø maëc laïi y phuïc roài tìm khaép nôi khoâng thaáy chuoãi anh laïc vaø ñoà trang söùc ñaâu neân boû veà. Luùc ñoù con khæ laïi mang chuoãi anh laïc vaø ñoà trang söùc traû laïi choã cuõ, moät Tyø-kheo sau giôø aên ñi kinh haønh ñeán ñoù thaáy chuoãi anh laïc vaø ñoà trang söùc naøy lieàn laáy ñem ñeán ñöa cho vôï cö só. Vôï cö só noùi: “Thaày laø keû giaëc ñaõ troäm laáy ñoà trang söùc cuûa toâi, nay taâm hoái neân ñem traû laïi phaûi khoâng?”, Tyø-kheo ñaùp laø toâi khoâng laáy, vôï cö só noùi: “Neáu thaày khoâng laáy taïi sao thaày coù ñöôïc”, Tyø-kheo ñem vieäc treân keå laïi roài sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm”. ÔÛ treân hang phía ñaàu ñöôøng kinh haønh coù chim Khang lang laøm toå neân noù thöôøng tha xöông vaø naïp y cuõ raùch veà boû döôùi ñaát, Tyø-kheo kinh haønh lieàn phaù toå cuûa chim neân chim thöôøng ñeán bay löôïn treân tinh xaù keâu thaûm thieát, Phaät hoûi A-nan nguyeân do, A-nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay khoâng ñöôïc phaù toå cuûa chim Khang lang, neáu phaù thì phaïm Ñoät-kieát-la”. ÔÛ moät choã coù kho chöùa, caùc Tyø-kheo thöôøng ñem thöùc aên thöùc uoáng, tieàn vaø vaät duïng ñeå trong ñoù. Coù moät hang chuoät trong ñoù, moãi khi ra khoûi hang chuoät naøy lieàn tha thöùc aên, tieàn vaø vaät duïng cuûa caùc Tyø-kheo mang vaøo trong hang, caùc Tyø-kheo thaáy maát nhöng khoâng bieát laø ai laáy troäm. Luùc ñoù coù moät Tyø-kheo khaát thöïc veà ñeå thöùc aên moät beân, ñôïi ñeán giôø ngoï môùi aên, khoâng ngôø chuoät töø trong hang boø ra tha laáy thöùc aên, Tyø-kheo thaáy roài bieát chính laø chuoät troäm lieàn phaù hang chuoät, khoâng nhöõng laáy laïi vaät cuûa mình maø coøn laáy laïi taát caû nhöõng gì chuoät

384                                                                    BOÄ LUAÄT 6

ñaõ tha vaøo tröôùc ñoù. Caùc Tyø-kheo lieàn noùi: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la-di”, hoûi vì sao, ñaùp laø vì ñaõ laáy vaät cuûa chuoät, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, töø nay chæ neân laáy laïi vaät cuûa mình, khoâng neân laáy vaät cuûa chuoät”. Coù moät Tyø-kheo naèm nguû treân giöôøng ôû trong phoøng, ban ñeâm thaáy coù chuoät mang thöùc aên ñeán boû döôùi giöôøng. Tyø-kheo naøy saùng sôùm thöùc daäy röûa tay roài töø tònh nhaân thoï laáy thöùc aên naøy aên. Caùc Tyø-kheo khoâng thaáy Tyø-kheo naøy ñi khaát thöïc maø vaãn coù thöùc aên aên neân hoûi nguyeân do, sau khi bieát roõ nguyeân do lieàn noùi: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la- di”, hoûi vì sao, caùc Tyø-kheo noùi: “Chuoät khoâng cho maø thaày töï laáy aên”, Tyø-kheo nghe roài sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Tyø-kheo naøy khoâng phaïm, vì sao, vì con chuoät kia ñôøi tröôùc laø cha cuûa tyø-kheo naøy, vì thöông con neân mang thöùc aên boû ôû döôùi giöôøng cho Tyø-kheo”. Coù moät ngöôøi thôï saên ñuoåi theo moät con nai chaïy vaøo trong Taêng phöôøng, muoán tìm nai nhöng caùc Tyø-kheo khoâng cho neân phaûi quay veà, luùc ñoù caùc Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm”. Coù moät ngöôøi thôï saên duøng muõi teân ñoäc baén moät con nai, nai chaïy vaøo trong Taêng phöôøng, thôï saên muoán tìm nai nhöng caùc Tyø-kheo khoâng cho neân phaûi quay veà, luùc ñoù caùc Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm”. Coù moät ngöôøi thôï saên duøng muõi teân ñoäc baén moät con nai, nai chaïy vaøo trong Taêng phöôøng, thôï saên muoán tìm nai nhöng caùc Tyø-kheo khoâng cho, thôï saên noùi: “Nai naøy ñaõ truùng ñoäc aét seõ cheát”, Tyø-kheo noùi: “Duø coù cheát cuõng khoâng cho”, thôï saên naên næ khoâng ñöôïc neân phaûi quay veà, khoâng bao laâu sau nai cheát, luùc ñoù caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân traû laïi cho ngöôøi thôï saên”. Coù thôï saên laøm duïng cuï baét nai, neáu Tyø-kheo vôùi taâm vui thích phaù boû duïng cuï naøy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu phaù vì taâm thöông xoùt thì phaïm Ñoät-kieát-la. Coù ngöôøi giaêng baãy löôùi baét chim, neáu Tyø-kheo vôùi taâm vui thích phaù boû duïng cuï naøy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu phaù vì taâm thöông xoùt thì phaïm Ñoät-kieát-la. Coù ngöôøi baùn y, Tyø-kheo thaáy roài lieàn laáy mang ñi, ngöôøi baùn y noùi: “Khoâng ñöôïc laáy y cuûa toâi”, Tyø-kheo noùi: “Toâi caàm y ñeå chæ cho ngöôøi kia thaáy roài seõ laïi laïi cho oâng”, nhöng sau ñoù laïi sanh taâm muoán khoâng traû laïi, nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                         385

Coù Tyø-kheo sai thôï moäc laøm maø khoâng chòu traû tieàn coâng, thôï moäc ñoøi tieàn, Tyø-kheo khoâng ñöa cho, sau ñoù sanh nghi hoái, nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù Tyø-kheo laáy ñoà goám cuûa ngöôøi thôï goám maø khoâng traû tieàn, thôï goám ñoøi tieàn, Tyø-kheo khoâng ñöa, sau ñoù sanh nghi hoái, nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù Tyø-kheo ñeán moät cöûa hieäu mua ñoà maø khoâng traû tieàn, chuû cöûa hieäu ñoøi tieàn, Tyø-kheo khoâng ñöa, sau ñoù sanh nghi hoái, nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu- lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo bònh muoán aên baùnh neân ñöa tieàn cho Tyø-kheo khaùn bònh noùi raèng: “Thaày caàm tieàn naøy laøm baùnh cho toâi, toâi aên moät ít vaø cuùng cho Taêng”, caùc Tyø-kheo khaùn bònh noùi vôùi nhau: “Vì sao chuùng ta laïi ñem tieàn naøy laøm baùnh cho Taêng ñöôïc, chuùng ta chæ neân laøm moät ít baùnh cho ngöôøi bònh aên thoâi, tieàn coøn dö chuùng ta seõ cuøng chia”, baøn xong lieàn laøm moät ít baùnh cho ngöôøi bònh roài cuøng nhau chia tieàn coøn laïi, sau ñoù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Ñoät-kieát-la “ Coù moät Tyø-kheo bònh ñöa tieàn cho Tyø-kheo khaùn bònh noùi raèng: “Thaày caàm tieàn naøy naáu cho toâi ba thôøi chaùo môùi, toâi aên moät ít vaø cuùng cho Taêng”, caùc Tyø-kheo khaùn bònh noùi vôùi nhau: “Vì sao chuùng ta laïi ñem tieàn naøy naáu chaùo cho Taêng ñöôïc, chuùng ta chæ neân naáu moät ít chaùo cho ngöôøi bònh aên thoâi, tieàn coøn dö chuùng ta seõ cuøng chia”, baøn xong lieàn naáu moät ít chaùo cho ngöôøi bònh roài cuøng nhau chia tieàn coøn laïi, sau ñoù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Ñoät-kieát-la ”. Coù moät Tyø-kheo bònh coù nhieàu tieàn nghó raèng: “Sau khi ta cheát chaéc chaén Taêng chia tieàn cuûa ta, nay ta seõ laøm cho Taêng khoâng theå chia ñöôïc”, nghó roài lieàn noùi vôùi ngöôøi khaùn bònh: “Haõy naáu cho toâi canh ñaäu ma sa”. Ngöôøi khaùn bònh naáu canh naøy mang ñeán, vì coù vieäc neân ra ngoaøi, ngöôøi bònh boû tieàn vaøo trong canh vaø huùp heát, do thöùc aên naøy khoù tieâu neân Tyø-kheo bònh cheát, Tyø-kheo khaùn bònh ñem thaây boû trong röøng thaây cheát, chim ñeán ræa buïng aên neân tieàn rôùt ra ngoaøi ñaát. Luùc ñoù taêng ñaùnh kieàn chuøy goïi ngöôøi khaùn bònh ñeán noùi: “Tyø-kheo qua ñôøi ñeå laïi nhieàu tieàn, thaày haõy mang ñeán cho Taêng chia”, Tyø-kheo khaùn bònh tìm tieàn khoâng thaáy. Coù moät Tyø-kheo soáng ôû trong goø maû, ñeán choã ngöôøi cheát ñeå quaùn voâ thöôøng, thaáy tieàn naøy neân mang ñeán cho Taêng, sanh

386                                                                       BOÄ LUAÄT 6

nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm”. Coù moät Tyø-kheo bònh coù nhieàu ruoäng ñaát, noùi vôùi Tyø-kheo khaùn bònh: “Haõy goïi caùc Tyø-kheo ñeán, toâi muoán chia ruoäng ñaát naøy cho Phaät vaø Taêng hoaëc cho ngöôøi”, Tyø-kheo khaùn bònh suy nghó: “Neáu Tyø-kheo bònh ñem ruoäng ñaát chia cho Phaät, Taêng hay cho ngöôøi thì ta seõ khoâng ñöôïc gì”, nghó roài lieàn khoâng goïi caùc Tyø-kheo ñeán, sau khi Tyø-kheo bònh cheát, Tyø-kheo khaùn bònh ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng neân vì moät vieäc nhoû maø laøm traùi yù ngöôøi bònh, neân laøm theo yù muoán cuûa ngöôøi saép qua ñôøi”. Coù moät Tyø-kheo bònh coù nhieàu y baùt vaø caùc vaät caàn duøng trong sinh hoaït, noùi vôùi Tyø-kheo khaùn bònh: “Haõy goïi caùc Tyø-kheo ñeán, toâi muoán chia caùc vaät naøy cho Phaät vaø Taêng hoaëc cho ngöôøi”, Tyø-kheo khaùn bònh suy nghó: “Neáu Tyø-kheo bònh ñem caùc vaät naøy chia cho Phaät, Taêng hay cho ngöôøi thì ta seõ khoâng ñöôïc gì”, nghó roài lieàn khoâng goïi caùc Tyø-kheo ñeán, sau khi Tyø-kheo bònh cheát, Tyø-kheo khaùn bònh ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng neân vì moät vieäc nhoû maø laøm traùi yù ngöôøi bònh, neân laøm theo yù muoán cuûa ngöôøi saép qua ñôøi”. Coù moät Tyø-kheo-ni ôû Ñoâng phöông ñi chung ñöôøng vôùi Tyø-kheo- ni teân Ba-lôïi, Ba-lôïi ñi tröôùc ñaùnh rôi y, Ñoâng phöông ñi sau nhaët laáy, veà ñeán truù xöù lieàn hoûi laø ai ñaõ ñaùnh rôi y, Ba-lôïi nghe roài lieàn hoûi: “Coâ ñaõ laáy y sao?”, ñaùp laø ñaõ nhaët laáy, Ba-lôïi lieàn noùi: “Coâ ñaõ phaïm Ba-la- di”, Ñoâng phöông hoûi taïi sao, Ba-lôïi noùi: “Vì coâ duøng taâm troäm ñeå laáy”, Ñoâng phöông nghe roài sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di hay khoâng, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm. Coù Tyø-kheo-ni teân Thi-vieät quen bieát roäng, laø ngöôøi coù phöôùc ñöùc, thích ñöôïc cuùng döôøng toâ, daàu, maät, thaïch maät. Luùc ñoù coù moät thöông buoân thaáy vò ni naøy sanh taâm tín kính noùi raèng: “Khi naøo coâ caàn toâ, daàu, maät, thaïch maät cöù ñeán nhaø con laáy veà duøng”, ni lieàn nhaän lôøi. Moät Tyø- kheo-ni khaùc nghe ñöôïc, qua maáy ngaøy sau ñeán nhaø thöông buoân ñoù noùi raèng: “Ni Thi-vieät caàn naêm thaêng daàu meø”, thöông buoân lieàn cuùng cho, vò ni naøy mang veà töï duøng. Vaøi ngaøy sau, thöông buoân naøy gaëp ni Thi-vieät lieàn noùi: “Sao coâ chæ caàn laáy daàu meø maø khoâng laáy thöù khaùc”, ni lieàn hoûi nguyeân do roài noùi: “Neáu coù xin thöù khaùc, oâng cuõng neân cho”, noùi roài trôû veà quôû traùch vò ni kia: “Coâ laø Tyø-kheo-ni xaáu xa, haï tieän, coâ ñaõ phaïm Ba-la-di”, ni kia hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Khoâng phaûi chuû khoâng cho maø toâi nhaän laáy, maø laø toâi möôïn teân coâ ñeå nhaän laáy”, noùi roài sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di hay khoâng lieàn ñem vieäc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                          387

naøy baïch Phaät, Phaät hoûi: “Coâ duøng taâm gì ñeå nhaän laáy?”, ñaùp laø möôïn teân cuûa Thi-vieät ñeå nhaän laáy, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di nhöng phaïm toäi voïng ngöõ Ba-daät-ñeà, töø nay khoâng ñöôïc doái möôïn teân ngöôøi khaùc ñeå laáy, neáu laáy thì phaïm toäi”. ÔÛ thaønh Xaù-veä, coù moät thöông buoân trang bò thuyeàn beø ñeå vaøo bieån caû, khi vaøo trong bieån coù roàng ñeán naém laáy thuyeàn, moïi ngöôøi treân thuyeàn ñeàu caàu khaån thieân thaàn mong ñöôïc thoaùt naïn. Trong soá naøy coù moät thöông buoân laø ñeä töû cuûa tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, tröôûng laõo thöôøng lui tôùi nhaø naøy, luùc ñoù ngöôøi naøy suy nghó: “Neáu ta nieäm thaùnh hieäu cuûa thaùnh giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân aét seõ ñöôïc cöùu thoaùt”, nghó roài lieàn nhaát taâm nieäm danh hieäu thaùnh giaû Muïc-lieân. Luùc ñoù tröôûng laõo Muïc-lieân duøng thieân nhaõn thaáy lieàn nhaäp ñònh, duøng thaàn thoâng löïc hoùa thaønh chim chuùa Kim suùy ñaäu treân ñaàu thuyeàn, roàng thaáy chim chuùa Kim suùy hoaûng sôï buoâng thuyeàn roài laën maát. Caùc thöông nhôn ñöôïc an oån trôû veà, heát lôøùi ca ngôïi tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân: “Chuùng ta ñöôïc thoaùt cheát töø bieån trôû veà ñeàu nhôø aân löïc cuûa tröôûng laõo Muïc-lieân”. Caùc Tyø-kheo bieát chuyeän lieàn ñeán noùi vôùi tröôûng laõo Muïc-lieân: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la-di”, hoûi vì sao, ñaùp: “Thuyeàn ñaõ thuoäc veà roàng, thaày ñaõ laáy laïi töø noù”, Muïc-lieân nghe roài sanh nghi neân baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày cöùu hoï nhö theá naøo?”, ñaùp laø duøng thaàn thoâng löïc, Phaät noùi: “Neáu duøng thaàn thoâng löïc cöùu thì khoâng phaïm”. ÔÛ nöôùc Xaù-veä, caùc thöông nhôn ñi vaøo tuï laïc thaønh aáp buoân baùn, khi ñi qua ñöôøng hieåm gaëp giaëc cöôùp bao vaây ñaùnh cöôùp, moïi ngöôøi ñeàu caàu khaån thieân thaàn mong ñöôïc thoaùt naïn. Trong soá naøy coù moät thöông buoân laø ñeä töû cuûa tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, tröôûng laõo thöôøng lui tôùi nhaø naøy, luùc ñoù ngöôøi naøy suy nghó: “Neáu ta nieäm thaùnh hieäu cuûa thaùnh giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân aét seõ ñöôïc cöùu thoaùt”, nghó roài lieàn nhaát taâm nieäm danh hieäu thaùnh giaû Muïc-lieân. Luùc ñoù tröôûng laõo Muïc-lieân duøng thieân nhaõn thaáy lieàn nhaäp ñònh, duøng thaàn thoâng löïc hoùa hieän boán binh. Giaëc cöôùp thaáy boán binh khoâng bieát laø cuûa vua quan hay cuûa ngöôøi trong tuï laïc neân hoaûng sôï boû chaïy. Caùc thöông nhôn ñöôïc an oån trôû veà, heát lôøi ca ngôïi tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân: “Chuùng ta ñöôïc thoaùt cheát töø bieån trôû veà ñeàu nhôø aân löïc cuûa tröôûng laõo Muïc-lieân”. Caùc Tyø-kheo bieát chuyeän lieàn ñeán noùi vôùi tröôûng laõo Muïc-lieân: “Thaày ñaõ phaïm Ba- la-di”, hoûi vì sao, ñaùp: “Caùc thöông nhôn ñaõ thuoäc veà giaëc cöôùp, thaày ñaõ ñoaït laïi töø hoï”, Muïc-lieân nghe roài sanh nghi neân baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày cöùu hoï nhö theá naøo?”, ñaùp laø duøng thaàn thoâng löïc, Phaät noùi: “Neáu duøng thaàn thoâng löïc cöùu thì khoâng phaïm”.

388                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø-ta thöôøng ra vaøo nhaø ñaøn vieät, coù ñöùa treû moãi khi thaáy Tyø-kheo ñeán nhaø lieàn ñeán ñaûnh leã, hai tay chaïm vaøo chaân cuûa tyø-kheo roài môùi ñöùng daäy. Moät hoâm ñöùa treû ñang ñöùng chôi treân bôø soâng, coù thuyeàn cuûa giaëc cöôùp ñeán duï noù leân thuyeàn. Tröôûng laõo duøng thieân nhaõn thaáy roài lieàn nhaäp ñònh, duøng thaàn thoâng löïc hieän ñöùng treân ñaàu thuyeàn, ñöùa treû naøy thaáy tröôûng laõo lieàn ñeán ñaûnh leã, hai tay chaïm vaøo chaân tröôûng laõo, tröôûng laõo lieàn bay ñi, ñöùa treû cuõng bay theo, tröôûng laõo ñöa ñöùa treû trôû veà nhaø. Caùc Tyø-kheo bieát chuyeän lieàn ñeán noùi vôùi tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø-ta: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la-di”, hoûi vì sao, ñaùp: “Ñöùa treû ñaõ thuoäc veà giaëc cöôùp, thaày ñaõ ñoaït laïi töø hoï”, Taát-laân- giaø-baø-ta nghe roài sanh nghi neân baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày cöùu hoï nhö theá naøo?”, ñaùp laø duøng thaàn thoâng löïc, Phaät noùi: “Neáu duøng thaàn thoâng löïc cöùu thì khoâng phaïm”. Luùc ñoù vua Bình-sa cho Taêng trong Truùc vieân naêm traêm ngöôøi giöõ vöôøn ñeå laøm vieäc cho Taêng, naêm traêm ngöôøi naøy ôû trong moät thoân caùch Truùc vieân khoâng xa, giaëc cöôùp thöôøng ñeán cöôùp ñoaït taøi vaät cuûa hoï. Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø-ta thaáy vieäc naøy roài suy nghó: “Khoâng neân ñeå cho nhöõng ngöôøi naøy bò giaëc cöôùp haïi”, nghó roài lieàn duøng thaàn thoâng löïc hoùa thaønh töôøng vaùch cao, khi giaëc cöôùp ñeán ñaùnh cöôùp phaûi laøm thang cao ñeå leo qua nhöng chöa laøm xong thang thì trôøi saùng, giaëc cöôùp hoaûng sôï boû chaïy. Caùc Tyø-kheo bieát chuyeän lieàn ñeán noùi vôùi tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø-ta: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la-di”, hoûi vì sao, ñaùp: “Taøi vaät ñaõ thuoäc veà giaëc cöôùp, thaày ñaõ ñoaït laïi töø hoï”, Muïc-lieân nghe roài sanh nghi neân baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày cöùu hoï nhö theá naøo?”, ñaùp laø duøng thaàn thoâng löïc, Phaät noùi: “Neáu duøng thaàn thoâng löïc cöùu thì khoâng phaïm”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo thaùng cuoái haï, Baït-nan-ñaø ñi ñeán caùc tinh xaù ñeå doø xeùt xem choã naøo ñöôïc cuùng döôøng nhieàu y vaät. Töø xa caùc Tyø-kheo thaáy Baït-nan-ñaø ñi ñeán lieàn ñöùng daäy nghinh ñoùn, môøi ngoài roài thaêm hoûi coù an laïc hay khoâng. Im laëng moät laùt, Baït-nan-ñaø lieàn hoûi caùc Tyø-kheo: “Truù xöù naøy an cö coù ñöôïc cuùng döôøng y vaät khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, laïi hoûi chia chöa, ñaùp laø chöa chia, lieàn baûo mang ñeán ñeå chia, caùc Tyø-kheo lieàn mang ñeán cho Baït-nan-ñaø chia. Sau khi chia xong, vò thöôïng toøa nhaän phaàn cuûa mình roài ñi, Baït-nan-ñaø baûo chôø moät chuùt, thöôïng toøa hoûi coù vieäc gì, ñaùp laø cöù ñôïi. Do Baït-nan-ñaø coù bieän taøi thuyeát phaùp vôùi ñuû ngoân töø khieán cho vò thöôïng toøa naøy nghe phaùp xong raát hoan hæ, vì aùi phaùp neân noùi vôùi Baït-nan-ñaø: “Phaàn y naøy cuûa toâi xin cuùng cho thaày”, cöù nhö theá caùc Tyø-kheo trong truù xöù naøy ñeàu ñem phaàn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                         389

y cuûa mình cuùng döôøng heát cho Baït-nan-ñaø, khoâng phaûi chæ moät truù xöù naøy maø caùc truù xöù khaùc cuõng vaäy neân Baït-nan-ñaø ñöôïc raát nhieàu y vaät gaùnh veà Kyø laâm. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo ñang kinh haønh ôû choã ñaát troáng beân ngoaøi cöûa Kyø-hoaøn, töø xa thaáy Baït-nan-ñaø gaùnh y vaät ñi ñeán lieàn noùi vôùi nhau: “Baït-nan-ñaø naøy laø ngöôøi khoâng bieát xaáu hoå, coù laøm ñieàu xaáu thaáy nghe nghi neân môùi thoï ñöôïc nhieàu y vaät nhö theá mang veà”. Khi Baït-nan-ñaø ñeán gaàn, caùc Tyø-kheo hoûi: “Y vaät naøy töø ñaâu coù ñöôïc?”, ñaùp: “Do toâi thuyeát phaùp cho caùc Tyø-kheo hay neân ñöôïc”. Coù Tyø-kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø- kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “ thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo an cö ôû choã naøy laïi ñi ñeán caùc choã khaùc thoï phaàn y”, nhöng luùc ñoù Phaät chæ quôû traùch chöù chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Kieàu-taùt-la cuøng ñaïi chuùng an cö taïi moät truù xöù, luùc ñoù caùc cö só trong nöôùc naøy cuùng döôøng raát nhieàu y cho Taêng hoaëc cuùng ôû trong phoøng rieâng, hoaëc cuùng sau haï an cö. Naêm sau Phaät an cö trong Kyø laâm, trong truù xöù naøy coù hai Tyø-kheo an cö, caùc cö só suy nghó: “Chuùng ta neân cuùng haï an cö nhö xöa, khoâng neân boû pheá, caùc Tyø-kheo ñöôïc cuùng döôøng coøn chuùng ta ñöôïc phöôùc”, nghó roài lieàn mang nhieàu y vaät ñeán cuùng cho Taêng an cö. hai Tyø-kheo naøy suy nghó: “Y vaät cuùng döôøng quaù nhieàu, chuùng ta chæ coù hai, neáu ñem chia khoâng bieát seõ maéc toäi gì”, do taâm nghi neân khoâng chia y vaät. Luùc ñoù vaøo thaùng sau haï, Baït-nan-ñaø ñi ñeán caùc tinh xaù ñeå doø xeùt xem choã naøo ñöôïc cuùng döôøng nhieàu y vaät. Baït-nan-ñaø suy nghó: “Naêm tröôùc Phaät an cö nôi ñaây, nhaát ñònh nôi ñoù ñöôïc cuùng nhieàu y vaät”, nghó roài lieàn ñi ñeán truù xöù naøy. Töø xa hai Tyø-kheo thaáy Baït-nan-ñaø ñi ñeán lieàn ñöùng daäy nghinh ñoùn, môøi ngoài roài thaêm hoûi coù an laïc hay khoâng. Im laêng moät laùt, Baït-nan-ñaø lieàn hoûi hai Tyø-kheo: “Truù xöù naøy an cö coù ñöôïc cuùng döôøng y vaät khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, laïi hoûi chia chöa, ñaùp laø chöa chia, laïi hoûi vì sao khoâng chia, ñaùp: “Y vaät quaù nhieàu, chuùng toâi chæ coù hai, sôï chia khoâng bieát seõ phaïm toäi gì, do taâm nghi neân khoâng chia”, Baït-nan-ñaø noùi: “Hai thaày khoâng chia laø ñuùng, neáu chia roài khoâng bieát seõ phaïm toäi gì”, hai Tyø-kheo hoûi: “Thaày coù theå chia giuùp ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Taát nhieân laø ñöôïc, chæ caàn laøm yeát ma”. Hai Tyø-kheo naøy lieàn mang taát caû y vaät ñeán cho Baït-nan-ñaø chia, Baït-nan-ñaø chia laøm ba phaàn, moät phaàn ñöa cho hai Tyø-kheo, coøn hai phaàn cho mình vaø noùi raèng: “Hai thaày haõy laéng nghe taùc phaùp yeát ma”, lieàn noùi keä:

390                                                                      BOÄ LUAÄT 6

“Hai thaày ñöôïc moät phaàn, Toång coïng laø ba phaàn. Hai phaàn naøy vôùi toâi, Toâi cuõng coù ba phaàn”. Hai Tyø-kheo hoûi: “Yeát ma chia nhö vaäy coù oån khoâng?”, ñaùp laø raát oån, noùi roài lieàn gaùnh y ñi. hai Tyø-kheo noùi: “Nhöng hai chuùng toâi chöa ñöôïc chia y”, Baït-nan-ñaø noùi: “Neáu toâi chia cho hai thaày thì ngöôøi bieát phaùp phaûi ñöôïc moät caùi y toát”, ñaùp laø ñöôïc, Baït-nan-ñaø lieàn choïn laáy moät caùi y quyù giaù ñeå rieâng ra roài chia soá y coøn laïi laøm hai phaàn cho hai Tyø-kheo, chia xong lieàn gaùnh y trôû veà Kyø-hoaøn. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo ñang kinh haønh ôû choã ñaát troáng beân ngoaøi cöûa Kyø-hoaøn, töø xa thaáy Baït- nan-ñaø gaùnh y vaät ñi ñeán lieàn noùi vôùi nhau: “Baït-nan-ñaø naøy laø ngöôøi khoâng bieát xaáu hoå, coù laøm ñieàu xaáu thaáy nghe nghi neân môùi thoï ñöôïc nhieàu y vaät nhö theá mang veà”. Khi Baït-nan-ñaø ñeán gaàn, caùc Tyø-kheo hoûi: “Y vaät naøy töø ñaâu coù ñöôïc?”, Baït-nan-ñaø lieàn ñem vieäc treân keå laïi cho caùc Tyø-kheo nghe. Coù Tyø-kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø-kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo laïi coá tình ñoaït laáy y vaät cuûa tyø-kheo khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Baït-nan-ñaø naøy khoâng phaûi chæ ñôøi naøy maø trong quaù khöù cuõng ñaõ ñoaït laáy vaät thöïc cuûa hai ngöôøi naøy. Caùc thaày haõy laéng nghe: Thuôû xöa trong moät khuùc soâng coù hai con raùi caù baét ñöôïc moät con caù cheùp lôùn trong soâng, do khoâng bieát neân chia nhö theá naøo neân caû hai ñöùng ñoù ñeå giöõ con caù. Luùc ñoù coù moät con daõ can muoán ñeán bôø soâng ñeå uoáng nöôùc, thaáy vaäy lieàn hoûi nguyeân do, raùi caù noùi: “chuùng con baét ñöôïc moät con caù cheùp lôùn trong soâng nhöng khoâng bieát neân chia nhö theá naøo, caäu coù theå chia giuùp chuùng con ñöôïc khoâng?”, daõ can noùi: “Taát nhieân laø ñöôïc, chæ caàn noùi keä”, daõ can lieàn chia con caù ra laøm ba phaàn roài hoûi raùi caù: “Ai thích soáng ôû choã caïn”, moät con ñaùp laø con, laïi hoûi: “Ai thích soáng ôû choã saâu”, con coøn laïi ñaùp laø con, daõ can noùi: Haõy nghe ta noùi keä: “Vaøo caïn ñöôïc phaàn ñuoâi, Vaøo saâu ñöôïc phaàn ñaàu, Phaàn thòt ôû giöõa thaân, Chia cho ngöôøi bieát phaùp”. Noùi roài lieàn ngaäm phaàn thòt caù ñi, moät con daõ can caùi thaáy lieàn noùi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                           391

keä hoûi: “Anh töø choã naøo veà, Trong mieäng laïi ngaäm ñaày, Khoâng ñaàu ñuoâi nhö theá, Thòt caù cheùp aên ngon” Daõ can noùi keä ñaùp: “Ngöôøi bieát caùch aên noùi, Nhöng khoâng bieát phaân chia, Ngöôøi bieát caùch phaân chia, Nhö quan ñöôïc kho baùu, Phaàn thòt caù cheùp naøy, Thuoäc veà toâi ñöôïc aên”. Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Hai con raùi caù thuôû xöa chính laø hai Tyø- kheo kia ngaøy nay, daõ can ngaøy xöa chính laø Baït-nan-ñaø ngaøy nay. Thuôû xöa Baït-nan-ñaø ñaõ chieám ñoaït vaät thöïc, nay laïi chieám ñoaït y”, Phaät quôû traùch Baït-nan-ñaø roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay neáu an cö trong truù xöù naøy thì khoâng ñöôïc ñeán caùc truù xöù khaùc thoï phaàn y, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Tröôûng laõo A-nan coù ñeä töû coïng haønh teân laø Tröïc tín laø ngöôøi nho nhaõ hieàn laønh, thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só. Cö só naøy bònh naëng, Tyø- kheo Tröïc tín ñeán thaêm, sau khi thaêm hoûi roài, cö só noùi vôùi Tyø-kheo Tröïc tín: “Toâi coù hai ñöùa con, sau khi toâi cheát, thaày quaùn xem ñöùa treû naøo toát thì giao chìa khoùa nhaø cho noù”, noùi xong lieàn qua ñôøi. Tyø-kheo nhôù lôøi cö só, quaùn saùt thaáy moät trong hai ñöùa treû laø ngöôøi toát hieàn laønh lieàn giao chìa khoùa nhaø cho noù, ñöùa kia lieàn ñoøi chia phaàn, ñöùa ñöôïc chìa khoùa nhaø khoâng chia. Ñöùa treû khoâng ñöôïc chia phaàn lieàn ñeán choã tröôûng laõo A-nan keå laïi vieäc treân, tröôûng laõo A-nan nghe roài lieàn ñuoåi Tyø-kheo Tröïc tín. Tröïc tín voán thuoäc doøng hoï Thích neân ñeán noùi vôùi naêm traêm Thích töû: “Xin thænh caàu Hoøa thöôïng giuùp toâi cho toâi saùm hoái”, lieàn hoûi giuùp nhö theá naøo, Tröïc tín noùi: “Caùc vò daãn hai ñöùa treû naøy ñeán choã Hoøa thöôïng ñaûnh leã roài ngoài moät beân, Hoøa thöôïng aét seõ thuyeát phaùp cho caùc vò, caùc vò nghe phaùp xong khi ra veà neân ñeå laïi hai ñöùa treû, Hoøa thöôïng aét seõ baûo caùc vò daãn chuùng ñi, caùc vò noùi: Haõy cho Tyø-kheo Tröïc tín saùm hoái thì seõ daãn hai ñöùa treû ñi”, caùc Thích töû nhaän lôøi laøm y theo lôøi Tröïc tín noùi, luùc ñoù tröôûng laõo A-nan suy nghó roài noùi vôùi caùc Thích töû: “Ta cho Tröïc tín saùm hoái”, sau ñoù baûo Tröïc tín raèng: “Thaày phaïm toäi Ñoät- kieát-la”. Coù hai Tyø-kheo quen thaân nhau, moät ngöôøi teân laø Chieân-ñaø-la,

392                                                                       BOÄ LUAÄT 6

moät ngöôøi teân laø Toâ-ñaø-di. Chieân-ñaø-la coù y Taêng-giaø-leâ muoán ñoåi, Toâ-ñaø-di laïi caàn y Taêng-giaø-leâ; luùc ñoù Chieân-ñaø-la ñeå y trong phoøng, Toâ-ñaø-di suy nghó: “Chieân-ñaø-la muoán ñoåi y, ta cuõng caàn coù y, ta neân ñaép thöû xem neáu vöøa thì ta seõ ñoåi”, nghó roài lieàn ñaép y thöû, Chieân-ñaø-la böôùc vaøo thaáy roài lieàn noùi: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la-di”, hoûi vì sao, ñaùp: “Thaày coù taâm troäm laáy y cuûa toâi ñaép”, Toâ-ñaø-di nghe roài sanh taâm nghi hoái lieàn baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày duøng taâm gì khi laáy y?”, ñaùp: “Con cho laø ñoàng yù neân laáy ñaép thöû”, Phaät noùi: “Neáu cho laø ñoàng yù maø laáy ñaép thöû thì khoâng phaïm, töø nay vaät cuûa ngöôøi khoâng ñöôïc ñoàng yù thì khoâng neân laáy, neáu laáy thì phaïm toäi. Coù naêm tröôøng hôïp ñöôïc ñoàng yù laáy: Moät laø thieän tri thöùc ñaùng tin caäy, hai laø ngöôøi hieän tieàn, ba laø vaät hieän tieàn, boán laø khi laáy noùi tröôùc vôùi ngöôøi chuû, naêm laø neáu laáy maø ngöôøi kia hoan hæ”. Coù hai Tyø-kheo quen thaân nhau, moät ngöôøi teân laø Tu-thi-ma, moät ngöôøi teân laø Hoøa-tu-ñaït. Tu-thi-ma coù theå caét roïc may y neân Hoøa-tu-ñaït- mang vaûi ñeán choã Tu-thi-ma noùi raèng: “Neáu thaày caét roïc may y naøy thì toâi seõ cho thaày baùt”, Tu-thi-ma nhaän lôøi noùi raèng: “Neáu nhö lôøi thaày noùi cho toâi baùt thì haõy ñeå vaûi laïi ñaây”, Hoøa-tu-ñaït ñeå vaûi laïi roài ñi. Sau khi caét roïc may thaønh y xong, Tu-thi-ma giao cho Hoøa-tu-ñaït roài noùi: “Toâi ñaõ may thaønh y, thaày haõy mang baùt ñeán cho toâi”, Hoøa-tu-ñaït röûa saïch baùt roài ñeå tröôùc maët Tu-thi-ma khoâng noùi cho maø lieàn boû ñi, Tu-thi-ma khôûi töôûng laø vaät cuûa mình neân laáy mang ñi, Hoøa-tu-ñaït noùi vôùi Tu-thi- ma: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la-di”, hoûi vì sao, ñaùp: “Thaày coù taâm troäm laáy baùt cuûa toâi”, Tu-thi-ma sanh nghi hoái lieàn baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày duøng taâm gì khi laáy baùt?”, ñaùp: “Con khôûi töôûng laø cuûa mình neân laáy”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay khoâng ñöôïc vì laáy vaät maø laøm vieäc cho ngöôøi khaùc, neáu vì laáy vaät maø laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø neáu ngöôøi kia noùi: Khi thaày coù vieäc toâi seõ laøm thay cho thaày, nhö khi toâi giöõ Taêng phöôøng thì thaáy nhaän laáy phaàn thöùc aên giuøm toâi”. Coù hai Tyø-kheo khaùch trôøi toái ñeán trong Taêng phöôøng, moät ngöôøi teân laø A-daät-ña, moät ngöôøi teân laø Xaù-ma-ñaït-ña. Xaù-ma-ñaït-ña coù y môùi nhuoäm raát ñeïp, A-daät-ña vöøa nhìn thaáy lieàn sanh taâm tham. Hai ngöôøi nguû chung moät phoøng, moãi ngöôøi töï xeáp y caát vaøo moät choã, trôøi chöa saùng A-daät-ña ñaõ thöùc daäy, cho goùi y cuûa mình laø cuûa Xaù-ma-ñaït- ña neân troäm laáy mang ñi, ñeán khi trôøi saùng môû ra xem môùi bieát laø goùi y cuûa mình, sanh taâm nghi hoái lieàn baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày duøng taâm gì khi laáy goùi y ñi?”, ñaùp laø duøng taâm troäm laáy, Phaät noùi: “Laøm tröôùc khi keát giôùi thì khoâng phaïm, töø nay khoâng neân duøng taâm troäm töï laáy y cuûa

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                        393

mình, neáu duøng taâm troäm maø laáy y cuûa mình thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù ngöôøi chaên heo laøm maát heo, teân troäm baét heo naøy ñem ñeán beân bôø haøo cuûa tinh xaù Kyø-hoaøn gieát heo roài mang phaàn thòt ñi, ñeå laïi phaàn ruoät heo ôû ñoù. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo vaøo tröôùc ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thaáy ruoät heo naøy ôû treân ñaát lieàn noùi vôùi nhau: “Thaày mang ruoät heo naøy veà naáu coøn toâi vaøo thaønh khaát thöïc”. Khi ngöôøi maát heo vaøo thaønh kieám heo, ñeán gaàn Kyø-hoaøn thaáy coù khoùi bay leân neân ñeán hoûi Tyø-kheo laøm gì, ñaùp laø naáu ruoät heo, ngöôøi naøy noùi: “Toâi bò maát heo, thaày naáu ruoät heo nhö vaäy laø ñaõ gieát heo cuûa toâi”, Tyø- kheo noùi laø khoâng coù gieát heo, ngöôøi naøy noùi: “Khoâng gieát thì laøm sao coù ruoät heo naáu”, ñaùp laø löôïm ôû beân bôø haøo, hai beân cuøng nhau tranh caûi vaø ñöa ñeán choã quan xöû ñoaùn, quan hoûi Tyø-kheo: “Thaày thaät coù gieát heo khoâng?”, Tyø-kheo ñaùp: “Toâi thaät khoâng coù gieát, maø laø löôïm ôû beân bôø haøo cuûa tinh xaù Kyø-hoaøn”. Quan xöû ñoaùn naøy tín kính Phaät phaùp neân tin lôøi Tyø-kheo, thaû cho ra veà vaø noùi vôùi Tyø-kheo raèng: “Töø nay khoâng neân löôïm laáy ruoät heo ôû choã ñaát troáng nöõa”. Tyø-kheo naøy trôû veà keå laïi cho caùc Tyø-kheo khaùc nghe, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc löôïm laáy vaät baát tònh ñaõ boû, neáu laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù ngöôøi coù baø con cheát, duøng taám baïch ñieäp lieäm cho ngöôøi cheát roài ñem boû trong röøng thaây cheát, tröôûng laõo A-nan treân ñöôøng ñi thaáy taám baïch ñieäp naøy roài muoán ñeán laáy, ngöôøi cheát boãng ñoäng ñaäy noùi raèng: “Xin ñöøng laáy taám baïch ñieäp cuûa toâi”, A-nan lieàn ñeå laïi roài boû ñi, veà ñeán tinh xaù keå laïi vieäc treân cho caùc Tyø-kheo nghe. Coù moät Tyø-kheo teân laø Haéc A-nan nghe roài lieàn hoûi ngöôøi cheát hieän giôø ôû ñaâu, ñaùp laø ôû taïi , Tyø-kheo naøy lieàn ñeán ñoù laáy taám baïch ñieäp cuûa ngöôøi cheát, ngöôøi cheát ñoäng ñaäy noùi: “Xin ñöøng laáy taám baïch ñieäp cuûa toâi”, Haéc A-nan lieàn noùi: “Ngaï quyû töø ñaâu ñeán maø tham muoán y naøy, ñôøi tröôùc ngöôi keo kieät neân môùi ñoïa laøm ngaï quyû”, noùi roài lieàn laáy taám baïch ñieäp ñi, ngaï quyû theo sau ñoøi, Haéc A-nan veà ñeán tinh xaù, thieän thaàn giöõ cöûa khoâng cho ngaï quyû vaøo, xoâ xuoáng haøo tröôùc tinh xaù. Haéc A-nan caàm baïch ñieäp khoe vaø keå laïi vieäc treân cho caùc Tyø-kheo nghe, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay thi theå cuûa ngöôøi cheát chöa hoaïi thì khoâng ñöôïc laáy vaät cuûa hoï, neáu laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät baûo Haéc A-nan ñem thi theå cuûa ngöôøi cheát trôû veà choã cuõ vaø traû laïi taám baïch ñieäp cho ngöôøi cheát. Haéc A-nan phaûi ñi sau, khoâng ñöôïc ñi phía tröôùc; neân ñöùng beân traùi, khoâng ñöôïc ñöùng beân phaûi; neân ñöùng gaàn ñaàu, khoâng ñöôïc ñöùng gaàn chaân vaø chôù ñeå cho

394                                                                        BOÄ LUAÄT 6

ngaï quyû naøy ñaùnh. Coù Tyø-kheo laø ngöôøi coù phöôùc ñöùc, thích ñöôïc cuùng döôøng toâ, daàu, maät, thaïch maät. Luùc ñoù coù moät thöông buoân thaáy Tyø-kheo naøy sanh taâm tín kính noùi raèng: “Khi naøo thaày caàn toâ, daàu, maät, thaïch maät cöù ñeán nhaø con laáy veà duøng”, Tyø-kheo lieàn nhaän lôøi. Tyø-kheo naøy coù moät ñeä töû coïng haønh nghe roài lieàn suy nghó: “Thöông buoân naøy thænh thaày ta tuøy yù ñeán laáy toâ, ta neân ñeán laáy thöû xem coù thaät nhö lôøi ñaõ thænh hay khoâng”, nghó roài qua maáy ngaøy sau ñeán nhaø thöông buoân ñoù noùi raèng: “Hoøa thöôïng toâi caàn naêm thaêng toâ”, thöông buoân lieàn cuùng cho, ñeä töû mang veà ñeå daàn trong thöùc aên cho thaày. Thôøi gian sau, thöông buoân naøy gaëp Tyø-kheo lieàn noùi: “Sao thaày chæ caàn laáy toâ maø khoâng laáy thöù khaùc”, Tyø-kheo lieàn hoûi nguyeân do roài noùi: “Neáu coù xin thöù khaùc, oâng cuõng neân cho”, noùi roài trôû veà quôû traùch ñeä töû: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la-di”, ñeä töû hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Khoâng phaûi chuû khoâng cho maø con ñeán laáy, vì ngöôøi aáy thænh thaày tuøy yù ñeán laáy toâ… neân con môùi ñeán laáy xem thöû coù thaät nhö lôõi ñaõ thinh hay khoâng, nhöng toâ laáy veà con khoâng töï duøng maø ñeå daàn trong thöùc aên cuûa thaày”, noùi roài sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di hay khoâng lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät,, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di nhöng phaïm toäi voïng ngöõ Ba-daät-ñeà”. Coù moät truù xöù, coïp gieát nai roài choïn laáy thòt ngon aên tröôùc roài ñeå laïi thòt dö, caùc Tyø-kheo qua giôø ngoï ñi ngang qua choã naøy thaáy thòt nai cuûa coïp aên dö naøy lieàn noùi vôùi nhau: “Chuùng ta mang veà ñeå ngaøy mai aên”, lieàn mang veà trong Kyø-hoaøn. Luùc ñoù coïp ñoùi tìm thòt nai dö ñeå aên nöõa neân ñi quanh quaån beân Kyø-hoaøn caát tieáng roáng leân, Phaät nghe tieáng coïp roáng lieàn hoûi A-nan nguyeân do, A-Nan-ñaùp: “Vì caùc Tyø-kheo mang thòt nai dö cuûa coïp mang veà”, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc laáy thòt dö cuûa coïp mang veà, neáu laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la, vì sao, vì coïp khoâng coù döùt mong caàu. Neáu laáy thòt dö cuûa Sö töû thì khoâng phaïm, vì sao, vì Sö töû döùt mong caàu”.

3. Giôùi Saùt Thöù Ba: Luùc ñoù Phaät vì caùc Tyø-kheo ôû beân bôø soâng Baø-caàu-maït keát giôùi baát saùt vaø noùi laø laøm tröôùc khi keát giôùi thì khoâng phaïm, caùc Tyø-kheo naøy khôûi taâm nghi: “Ta ñaõ vì nhieàu Tyø-kheo khen ngôïi caùi cheát khieán hoï phaùt taâm muoán cheát, khoâng bieát luùc ñoù laø tröôùc hay khoâng phaûi tröôùc”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Tröôùc laø tröôùc khi keát giôùi, taát caû thôøi ñaõ laøm ñeàu khoâng phaïm neân noùi laø laøm tröôùc thì khoâng phaïm”. Coù moät Tyø-kheo töôûng ngöôøi laø phi nhaân neân gieát, sau ñoù sanh

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                         395

nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu ngöôøi töôûng laø ngöôøi maø gieát thì phaïm Ba-la-di; ngöôøi töôûng laø phi nhaân maø gieát cuõng phaïm Ba-la-di; ngöôøi sanh nghi maø gieát cuõng phaïm Ba-la- di. Neáu phi nhaân töôûng laø phi nhaân maø gieát thì phaïm Thaâu-lan-giaù; phi nhaân töôûng laø ngöôøi maø gieát cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; phi nhaân sanh nghi maø gieát cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo maéc bònh laâu ngaøy, moät Tyø-kheo quen bieát ñeán thaêm, ngöôøi bònh noùi: Haõy mang dao ñeán cho toâi”, hoûi laø muoán laøm gì, ñaùp laø cöù mang ñeán, Tyø-kheo lieàn mang dao ñeán, Tyø-kheo bònh lieàn caàm dao vaøo phoøng caét coå töï saùt maø cheát. Tyø-kheo kia ñöa dao cho roài sanh nghi vaøo phoøng xem thì thaáy Tyø-kheo ñaõ cheát lieàn suy nghó: “Ngöôøi bònh naøy cheát laø do mình, neáu mình khoâng ñöa dao thì ngöôøi bònh khoâng cheát”, nghó roài sanh nghi hoái khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay khoâng ñöôïc ñöa dao cho ngöôøi bònh, neáu ñöa dao taïo ñieàu kieän cho hoï cheát thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só, cö só ñi vaéng chæ coù vôï ôû nhaø, sau khi thaêm hoûi, vôï cö só im laëng moät laùt roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Haõy cuøng toâi haønh daâm”, Tyø-kheo noùi: “Ñöøng noùi lôøi naøy, choàng coâ raát hung döõ”, vôï cö só noùi: “Toâi seõ kheùo xöû söï”. Sau ñoù vôï cö só cho choàng uoáng thuoác ñoäc maø cheát, Tyø-kheo naøy laïi ñeán nhaø cö só, vôï cö só yeâu caàu cuøng haønh daâm, Tyø-kheo noùi: “Chôù noùi lôøi naøy, toâi laø ngöôøi ñaõ ñoaïn duïc”, vôï cö só noùi: “Sao tröôùc ñaây thaày khoâng noùi laø ngöôøi ñaõ ñoaïn duïc, toâi vì thaày maø gieát cheát choàng”, Tyø-kheo noùi: “Toâi khoâng baûo coâ gieát cheát choàng coâ”, noùi roài sanh nghi hoái khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só, cö só bònh, vôï cö só sau khi thaêm hoûi, roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Haõy cuøng toâi haønh daâm”, Tyø-kheo noùi: “Ñöøng noùi lôøi naøy, choàng coâ ñang bònh”, vôï cö só noùi: “Toâi seõ kheùo xöû söï”. Sau ñoù vôï cö só cho choàng uoáng thuoác ñoäc maø cheát, Tyø-kheo naøy laïi ñeán nhaø cö só, vôï cö só yeâu caàu cuøng haønh daâm, Tyø-kheo noùi: “Chôù noùi lôøi naøy, toâi laø ngöôøi ñaõ ñoaïn duïc”, vôï cö só noùi: “Sao tröôùc ñaây thaày khoâng noùi laø ngöôøi ñaõ ñoaïn duïc, toâi vì thaày maø gieát cheát choàng”, Tyø-kheo noùi: “Toâi khoâng baûo coâ gieát cheát choàng coâ”, noùi roài sanh nghi hoái khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm.

396                                                                   BOÄ LUAÄT 6

Neáu Tyø-kheo coù taâm saùt ñaùnh ngöôøi, ngöôøi naøy cheát thì Tyø-kheo phaïm Ba-la-di, ngöôøi naøy khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø- kheo coù taâm saùt ñaùnh ngöôøi, trong khoaûng thôøi gian ngöôøi naøy chöa cheát maø Tyø-kheo ñieân hay phaûn giôùi hoaøn tuïc thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo töùc giaän ngöôøi meï maø laøm cho ngöôøi meï hö thai, ngöôøi meï cheát thì Tyø-kheo phaïm Ba-la-di, thai nhi cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù, caû hai meï con ñeàu cheát thì phaïm Ba-la-di, caû hai khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo töùc giaän thai nhi maø laøm cho ngöôøi meï hö thai, thai nhi cheát thì Tyø-kheo phaïm Ba-la-di, ngöôøi meï cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù, caû hai meï con ñeàu cheát thì phaïm Ba-la-di, caû hai khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù moät Tyø-kheo bònh noùi vôùi ngöôøi khaùn bònh: “Toâi muoán uoáng nöôùc Toâ-tyø-la”, ngöôøi khaùn bònh cho uoáng, ngöôøi bònh uoáng xong lieàn cheát, Tyø-kheo khaùn bònh sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm”. Coù moät Phaïm chí maéc bònh gheû lôû ñeán noùi vôùi Tyø-kheo: “Neáu toâi uoáng nöôùc Toâ-tyø-la thì seõ heát bònh”, Tyø-kheo noùi: “Vì sao laïi ñoøi uoáng nöôùc naøy?”, Phaïm chí noùi: “Toâi ñaõ töøng maéc bònh naøy, tröôùc ñaây khi bònh phaùt, toâi uoáng nöôùc naøy lieàn khoûi bònh”, Tyø-kheo lieàn ñöa cho uoáng, Phaïm chí cuoàng xong lieàn cheát, Tyø- kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm”. Coù moät ngöôøi bò xuyeân qua ngoïn caây ñau ñôùn voâ cuøng, lieàn noùi vôùi moät Tyø-kheo ôû trong goø maû beân ngöôøi cheát quaùn voâ thöôøng raèng: “Haõy cho toâi uoáng nöôùc Toâ-tyø-la”, Tyø-kheo lieàn cho uoáng, ngöôøi naøy uoáng xong lieàn cheát, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm”. Laïi coù moät ngöôøi bò chaët tay chaân naèm trong haøo cuûa tinh xaù Kyø-hoaøn, caùc Tyø-kheo-ni ñeán trong ñaây nghe phaùp thì nghe tieáng ngöôøi naøy keâu khoùc lieàn cuøng ñeán xem, thaáy ngöôøi naøy roài lieàn noùi vôùi nhau: “Neáu coù theå cho ngöôøi naøy uoáng thuoác maø cheát thì seõ khoâng phaûi chòu ñau khoå nhö theá nöõa”, moät Tyø- kheo-ni ngu si nghe ñöôïc lôøi naøy lieàn ñöa nöôùc Toâ-tyø-la cho ngöôøi naøy uoáng, ngöôøi naøy uoáng xong lieàn cheát. Caùc Tyø-kheo-ni noùi: “Coâ ñaõ phaïm Ba-la-di”, hoûi vì sao, ñaùp: “Neáu coâ khoâng ñöa nöôùc Toâ-tyø-la cho uoáng thì ngöôøi naøy khoâng cheát”, Tyø-kheo-ni sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø-kheo-ni: “Coâ duøng taâm gì khi ñöa nöôùc cho ngöôøi ñoù uoáng?”, ñaùp: “Con muoán ngöôøi ñoù khoâng phaûi chòu ñau khoå nöõa neân ñöa cho uoáng”, Phaät noùi: “Ngay khi ngöôøi ñoù cheát thì coâ phaïm Ba-la-di”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                        397

ÔÛ nöôùc A-la-tyø ñang xaây Taêng phöôøng môùi, Tyø-kheo laøm ôû treân cao, trong tay caàm caùi ñuïc (caùi buùa) laøm rôi xuoáng truùng vaøo ñaàu cuûa ngöôøi thôï moäc, ngöôøi naøy lieàn cheát. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neân nhaát taâm nhìn xuoáng phía döôùi”. Laïi coù tröôøng hôïp khi keùo caây goã leân phía treân, Tyø-kheo ít ngöôøi maø caây goã laïi naëng neân keùo khoâng noåi, laøm caây goã rôi xuoáng ñeø cheát ngöôøi thôï moäc. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neân nhaát taâm khi nhìn xuoáng phía döôùi”. ÔÛ nöôùc A-la-tyø ñang laøm nhaø taém, khi keùo caây ñaø leân phía treân, Tyø-kheo ít ngöôøi maø caây ñaø laïi naëng neân keùo khoâng noåi, laøm caây ñaø rôi xuoáng ñeø cheát ngöôøi thôï moäc. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neân nhaát taâm khi nhìn xuoáng phía döôùi, ñöøng ñeå haïi ngöôøi. Neáu ngöôøi ít thì khoâng neân keùo caây ñaø naëng”. Laïi coù tröôøng hôïp khieâng buøn leân ñeå lôïp maùi cuûa nhaø taém, laøm ñöùt daây buøn rôùt xuoáng laøm cheát ngöôøi thôï moäc, caùc Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay khi laøm vieäc neân caån thaän, ñöøng ñeå haïi ngöôøi ”. Coù moät Tyø-kheo ngoài thieàn treân nuùi, laïi coù moät Tyø-kheo ñang ñaåy ñaù ñi tôùi, ñaù rôi xuoáng truùng ñaàu Tyø-kheo ngoài thieàn lieàn cheát, Tyø-kheo ñaåy ñaù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay khi ñaåy ñaù neân keâu to laø ñaåy ñaù ñeán”. Coù moät Tyø-kheo ñi giöõa baày boø, coù con boø ñöïc hung döõ muoán huùc Tyø-kheo, Tyø-kheo boû chaïy teù ñeø treân mình moät ñöùa beù laøm cho ñöùa beù cheát. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neân caån thaän khi ñi giöõa baày boø”. Coù moät Tyø-kheo bònh laâu ngaøy gaày oám löng coøng, khoâng muoán soáng nöõa neân töï gieo mình xuoáng haàm ñeå töï saùt. Trong haàm naøy coù moät con daõ can ñang aên thít ngöôøi cheát, Tyø-kheo rôi treân mình cuûa con daõ can naøy vaø ñeø noù cheát, Tyø-kheo löng coøng boãng ñöôïc thaúng, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay khoâng ñöôïc vì chuùt nhaân duyeân maø töï saùt”. Coù moät Tyø-kheo ôû choã noùng laáy y truøm leân ngöôøi, moät Tyø-kheo khaùc goïi ñöùng daäy, lieàn ñaùp: “Chôù goïi toâi ñöùng daäy, neáu toâi ñuùng daäy seõ cheát”, moät Tyø-kheo khaùc laïi goïi ñöùng daäy, Tyø-kheo naøy lieàn cheát, Tyø-kheo kia sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”

398                                                                   BOÄ LUAÄT 6

Tyø-kheo ñieân cuoàng vôùi taâm saùt ñaùnh ngöôøi khieán ngöôøi cheát thì phaïm Ba-la-di, ngöôøi khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù moät Tyø- kheo bònh laâu ngaøy, Tyø-kheo khaùn bònh suy nghó: “Ta nuoâi bònh ñaõ laâu, ngöôøi bònh naøy khoâng cheát cuõng khoâng laønh, nay ta khoâng nuoâi bònh nöõa, boû maëc cho cheát”, nghó roài lieàn khoâng nuoâi bònh nöõa neân ngöôøi bònh qua ñôøi. Tyø-kheo nuoâi bònh sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu- lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo bònh coù nhieàu y baùt vaø taøi vaät, Tyø-kheo khaùn bònh suy nghó: “Ta nuoâi bònh ñaõ laâu, neáu cheát taøi vaät cuõng nhaäp vaøo Taêng, nay ta khoâng nuoâi bònh nöõa, ñeå maëc cho cho cheát”, nghó roài lieàn khoâng nuoâi bònh nöõa neân ngöôøi bònh qua ñôøi. Tyø-kheo naøy sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la- di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo coù muït nhoït chöa muoài, Tyø-kheo khaùc giuùp laøm cho muït nhoït vôõ ra khieán cho Tyø-kheo naøy cheát. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Muït nhoït chöa muoài laïi phaù vôõ khieán cho ngöôøi cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu muït nhoït ñaõ muoài phaù vôõ maø cheát thì khoâng phaïm”. Coù moät Tyø-kheo bònh, ngöôøi khaùn bònh tìm thöùc aên uoáng öùng vôùi bònh ñaõ laâu maø khoâng ñöôïc, nay môùi coù ñöôïc lieàn baûo ngöôøi bònh aên, ngöôøi bònh aên thöùc aên naøy lieàn cheát. Ngöôøi khaùn bònh sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba- la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù moät Tyø-kheo bònh, ngöôøi khaùn bònh tìm thuoác thang öùng bònh ñaõ laâu ñöôïc, nay môùi tìm ñöôïc thuoác lieàn baûo ngöôøi bònh uoáng thuoác, ngöôøi bònh uoáng thuoác naøy xong lieàn cheát. Ngöôøi khaïn bònh sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo bònh noùi vôùi Tyø-kheo khaùn bònh: “Thaày dìu toâi ñöùng daäy, dìu toâi ngoài, maëc y giuùp cho toâi roài dìu toâi ra ngoaøi, ñeå toâi ngoài ôû choã maùt, sau ñoù dìu toâi trôû vaøo phoøng, dìu toâi ngoài naèm”, Tyø- kheo khaùn bònh laøm theo lôøi, khi Tyø-kheo bònh naèm xuoáng thì cheát, Tyø-kheo khaùn bònh sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm”. Coù moät Tyø-kheo ngoài thieàn nguû gaät, Tyø-kheo kinh haønh ñi tuaàn thaáy vaäy lieàn duøng phaùp tröôïng ñaùnh ñeå Tyø-kheo kia tænh daäy, khoâng ngôø Tyø-kheo kia laïi cheát, Tyø-kheo naøy sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Tyø-kheo kia bò gioù ñao phaùt khôûi,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                         399

duø chaïm hay khoâng chaïm cuõng cheát, thaày khoâng phaïm”. Laïi coù moät Tyø-kheo ngoài thieàn nguû gaät, Tyø-kheo kinh haønh ñi tuaàn thaáy lieàn duøng goái boâng neùm ñeå Tyø-kheo kia tænh daäy, khoâng ngôø Tyø-kheo kia laïi cheát, Tyø-kheo naøy sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Tyø-kheo kia bò gioù ñao phaùt khôûi, duø neùm goái boâng hay khoâng neùm cuõng cheát, thaày khoâng phaïm”. Laïi coù Tyø-kheo ngoài thieàn nguû gaät, Tyø-kheo khaùc laáy nöôùc töôùi leân ñaàu ñeå Tyø-kheo kia tænh daäy, khoâng ngôø Tyø-kheo kia laïi cheát, Tyø-kheo naøy sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la- di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Tyø-kheo kia bò gioù ñao phaùt khôûi, duø töôùi nöôùc hay khoâng töôùi cuõng cheát, thaày khoâng phaïm”. Trong nhoùm Thaäp thaát quaàn Tyø-kheo coù moät Tyø-kheo thích cöôøi, caùc Tyø-kheo kia lieàn choïc leùt khieán cho cöôøi, Tyø-kheo naøy cöôøi nhieàu neân ñöùt hôi maø cheát, caùc Tyø-kheo kia sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø-kheo: “Caùc thaày khi choïc leùt vôùi taâm gì”, ñaùp: “Chuùng con ñuøa giôõn muoán choïc cho cöôøi neân choïc leùt”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay khoâng neân choïc leùt ngöôøi khaùc, neáu laøm theá thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Coù moät cö só vöøa thu hoaïch ñöôïc luùa môùi vaø rau caûi töôi, thöôøng leä ñem cuùng cho Taêng tröôùc roài sau môùi duøng ñeå aên. Coù moät Tyø-kheo A-lan-nhaõ thöôøng lui tôùi nhaø naøy, hoâm ñoù tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só, cö só sau khi cuøng nhau thaêm hoûi roài suy nghó: “Luùa môùi vaø rai caûi naøy nay cuùng cho Tyø-kheo A-lan-nhaõ naøy, khoûi phaûi ñem cuùng cho Taêng”, nghó roài lieàn ñem cuùng cho Tyø-kheo A-lan-nhaõ. Luùc ñoù Tyø-kheo taêng khoâng thaáy cö só ñem luùa vaø rau caûi tôùi cuùng nhö thöôøng leä lieàn noùi vôùi nhau: “Vì sao cö só khoâng cuùng luùa vaø rau caûi nhö thöôøng leä, khoâng bieát coù Tyø-kheo naøo ra vaøo nhaø ñoù?”, moät Tyø-kheo noùi: “Coù Tyø-kheo A-lan-nhaõ thöôøng lui tôùi nhaø ñoù”, caùc Tyø-kheo lieàn cho goïi Tyø- kheo A-lan-nhaõ ñeán hoûi: “Cö só teân         thöôøng cuùng luùa môùi vaø rau caûi töôi cho Taêng tröôùc roài sau môùi duøng ñeå aên, laàn naøy khoâng cuùng coù phaûi thaày ñaõ ngaên hay khoâng?”, ñaùp laø khoâng coù, caùc Tyø-kheo lieàn duøng hai caây goã keïp ñeå hoûi cho ra söï thaät khoâng ngôø laïi laøm cho Tyø-kheo kia cheát, caùc Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù” Coù moät cö só thöôøng cuùng y an cö cho Taêng, coù moät Tyø-kheo A- lan-nhaõ thöôøng lui tôùi nhaø naøy, hoâm ñoù tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só, cö só sau khi cuøng nhau thaêm hoûi roài suy nghó: “Y naøy nay cuùng cho Tyø-kheo A-lan-nhaõ naøy, khoûi phaûi ñem cuùng cho Taêng”, nghó roài lieàn ñem cuùng cho Tyø-kheo A-lan-nhaõ. Luùc ñoù Tyø-kheo taêng khoâng

400                                                                      BOÄ LUAÄT 6

thaáy cö só ñem y an cö tôùi cuùng nhö moïi naêm lieàn noùi vôùi nhau: “Vì sao cö só khoâng cuùng y an cö nhö moïi naêm, khoâng bieát coù Tyø-kheo naøo ra vaøo nhaø ñoù?”, moät Tyø-kheo noùi: “Coù Tyø-kheo A-lan-nhaõ thöôøng lui tôùi nhaø ñoù”, caùc Tyø-kheo lieàn cho goïi Tyø-kheo A-lan-nhaõ ñeán hoûi: “Cö só teân       thöôøng cuùng y an cö cho Taêng, haï an cö naêm nay khoâng cuùng coù phaûi thaày ñaõ ngaên hay khoâng?”, ñaùp laø khoâng coù, caùc Tyø-kheo muoán Tyø-kheo naøy noùi ra söï thaät neân neùm Tyø-kheo naøy xuoáng ao khoâng ngôø laøm cho Tyø-kheo naøy cheát. Caùc Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù” Coù moät Tyø-kheo khaát thöïc, tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, ñi ñeán moät cöûa nhaø coù nhieàu ngöôøi tuï hoïp, khi vaét y leân, cheùo y chaïm vaøo caùi chaøy goã, chaøy goã rôùt xuoáng truùng moät ñöùa beù laøm cho noù cheát. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay khaát thöïc neân nhaát taâm xem ngoù tröôùc sau”. Coù moät Tyø-kheo khaát thöïc, tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, ñeán nhaø cuûa moät Baø-la-moân. Chuû nhaø naøy saùng sôùm taém goäi saïch seõ maëc y taéng ngoài beân trong cöûa, nhìn ra thaáy Tyø-kheo ñang ñöùng beân cöûa khaûy moùng tay lieàn sanh taâm aùc suy nghó: “Ta chöa cuùng trôøi, chöa cuùng cho cha meï ngöôøi thaân maø Sa-moân troïc ñaàu maëc y hoaïi saéc naøy laïi ñeán nhaø ta khaát thöïc”, vôùi taâm töùc giaän ngöôøi naøy lieàn duøng tay ñaåy vaøo ngöïc Tyø-kheo ñeå xua ñuoåi, Tyø-kheo ngaõ laên ra ñaát ñeø treân mình moät ñöùa beù laøm cho noù cheát. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay khi khaát thöïc neân nhaát taâm nhìn ngoù tröôùc sau”. Coù moät Tyø-kheo duøng chuù thuaät chöõa bònh baèng caùch voã vaøo maù cuûa ngöôøi bònh, khoâng ngôø ngöôøi bònh naøy laïi cheát, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay muoán voã neân voã nheø nheï khoâng neân voã maïnh laøm cho ngöôøi cheát”. Coù moät Tyø-kheo khi aên bò maéc ngheïn, moät Tyø-kheo khaùc voã vaøo coå cho thöùc aên vaêng ra, khoâng ngôø laøm cho Tyø-kheo oùi maùu maø cheát. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neân voã nheø nheï ñeå cho thöùc aên vaêng ra, khoâng neân voã maïnh laøm cho ngöôøi cheát”. Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di thöôøng lui tôùi moät nhaø cö só, vôï cö só vöøa môùi sanh con nhoû, saùng sôùm boàng con ñeå treân giöôøng, ñaép chaên cho con

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 58                                         401

roài ñi. Vöøa luùc ñoù Ca-löu-ñaø-di ñeán, ñöùng ngoaøi cöûa khaûy moùng tay, vôï cö só môùi vaøo nhaø vaø môøi ngoài, Ca-löu-ñaø-di khoâng xem kyõ lieàn ngoài leân mình ñöùa beù ñang naèm treân giöôøng, ñöùa beù keâu lôùn, do thaân cuûa Ca- löu-ñaø-di to lôùn vaø naëng neân laøm cho ñöùa beù loøi ruoät ra maø cheát. Ca-löu- ñaø-di trôû veà chuøa keå laïi vieäc treân cho caùc Tyø-kheo nghe, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày duøng taâm gì khi ngoài treân giöôøng ñoù?”, ñaùp laø do khoâng xem xeùt kyõ maø ngoài leân, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay khi ngoài neân xem kyõ roài môùi ngoài, neáu khoâng xem xeùt kyõ maø ngoài thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaøø cuõng nhö vaäy. Laïi coù hai cha con Tyø-kheo cuøng du haønh töø nöôùc Kieàu-taùt-la muoán ñeán nöôùc Xaù-veä, khi ñi ngang qua con ñöôøng hieåm thì trôøi saép toái, ngöôøi con noùi: “Ñaây laø ñöôøng hieåm neân ñi mau qua”, ngöôøi cha voäi ñi nhanh, vì ñi nhanh neân meät laõ maø cheát. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng neân baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø-kheo: “Thaày khi noùi ngöôøi cha ñi nhanh vôùi taâm gì”, ñaùp: “Con vì thaáy trôøi saép toâi neân noùi ñi nhanh ñeå qua khoûi ñöôøng hieåm”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu khi ñi qua ñöôøng hieåm maø trôøi saép toái thì Tyø-kheo nhoû neân mang giuùp y vaät cho Tyø-kheo lôùn tuoåi vaø noùi toâi ñi tröôùc, thaày ñi sau”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát taïi sao Tyø-kheo naøy gieát cha laïi khoâng phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch, Phaät lieàn noùi nhaân duyeân boån sanh: Quaù khöù, coù moät ngöôøi caïo ñaàu maëc aùo nhuoäm daét con ñeán beân boø nöôùc giaët y, giaët xong vaét phôi, phôi khoâ roài xeáp boû vaøo trong tuùi mang veà nhaø. Treân ñöôøng ñi trôøi noùng maét môø neân döøng laïi nghæ döôùi moät goác caây, nguôøi cha laáy tuùi y goái ñaàu naèm nguû. Luùc ñoù coù moät con muoãi bay tôùi caên ngöôøi cha, ngöôøi con töùc giaän caàm caây ñaäp muoãi, muoãi bay ñi, caây ñaäp xuoáng laøm beå ñaàu ngöôøi cha, ngöôøi cha lieàn cheát. Thaàn caây thaáy roài lieàn noùi keä: “Thaø thuø vôùi ngöôøi trí, Khoâng gaàn vôùi ngöôøi ngu, Ngu ñaäp muoãi giuùp cha, Muoãi bay, beå ñaàu cha”. Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Ngöôøi cha ngaøy xöa chính laø Tyø-kheo ngöôøi cha ngaøy nay, ñöùa con ngaøy xöa chính laø Tyø-kheo ngöôøi con ngaøy nay. Ngaøy xöa gieát cha khoâng phaïm toäi nghòch, ngaøy nay gieát cha cuõng khoâng phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch”.

402                                                                       BOÄ LUAÄT 6

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 59

TYØ NI TUÏNG (Tieáp Theo)

3. Giôùi Saùt Thöù Ba (Tieáp Theo): Coù hai Tyø-kheo laø cha con du haønh töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä, khi ñi ñeán moät tuï laïc khoâng coù giaø lam thì trôøi toái, ngöôøi con hoûi ngöôøi cha neân nguû ñeâm ôû ñaâu, ngöôøi cha ñaùp laø nguû ñeâm trong tuï laïc, ngöôøi con noùi: “Trong tuï laïc khoâng coù Taêng-giaø-lam, neáu nguû ñeâm trong ñoù thì khaùc gì baïch y”, ngöôøi cha noùi: “Vaäy chuùng ta nguû ñeâm ôû ñaâu?”, ngöôøi con noùi laø nguû ngoaøi ñaát troáng, ngöôøi cha noùi: “Sôï coù coïp ñeán, neáu ta nguû thì con khoâng ñöôïc nguû”. Do ngöôøi cha nguû ngaùy to tieáng neân coïp tìm ñeán vaø caén vaøo ñaàu ngöôøi cha, ngöôøi cha la lôùn roài cheát. Ngöôøi con sanh nghi hoái: “Cha ta vì ta maø cheát, cha ta muoán nguû ñeâm trong tuï laïc, neáu ta nghe lôøi cha thì cha ta khoâng cheát”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neân ñoát löûa vaø la to laøm cho coïp sôï maø boû ñi”. Neáu Tyø-kheo coù taâm saùt sai baûo gieát ngöôøi, ngöôøi kia cheát thì Tyø- kheo phaïm Ba-la-di, neáu khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù moät Tyø-kheo gieát cheát khæ, caùc Tyø-kheo noùi laø phaïm Ba-la-di, hoûi vì sao, ñaùp: “Khæ gioáng nhö ngöôøi”, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Ba-daät-ñeà ”. Coù caùc Tyø-kheo du haønh töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä, giöõa ñöôøng thaáy coù moät ngoâi chuøa troáng khoâng, vaøo beân trong xem xeùt thì thaáy coù ñaày ñuû nhöõng vaät caàn duøng cuûa tyø-kheo lieàn noùi vôùi nhau: “Vì sao chuùng ta khoâng ôû trong ñaây an cö”, ñaùp laø tuøy yù. Caùc Tyø-kheo naøy khi an cö laäp cheá: “Chuùng ta an cö ba thaùng xong khoâng töï töù, ñeå ñeán thaùng taùm môùi töï töù, vaøo thaùng cuoái haï chuùng ta seõ ñöôïc vaät boá thí”. Vaøo thaùng taùm coù giaëc cöôùp xuaát hieän, chuùa giaëc suy nghó: “Ñaùnh cöôùp choã naøo khoâng caàn duøng binh khí chieán ñaáu maø vaãn ñaùnh cöôùp ñöôïc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 59                                           403

nhieàu taøi vaät”, nghó roài lieàn keùo nhau tôùi ñaùnh cöôùp trong chuøa. Trong chuøa naøy coù Tyø-kheo ñaõ ñöôïc thaàn thoâng, cuõng coù ngöôøi tröôùc kia voân laø ñaïi löïc só hoaëc voán laø ngöôøi coù taøi thieän xaï nhöng hoï nghó: “Chuùng ta do taâm toát xuaát gia, khoâng neân cuøng giaëc cöôùp ñaùnh nhau”, do nghó nhö vaäy neân ñeå yeân cho giaëc cöôùp laáy heát taøi vaät ñeán noãi taát caû ñeàu loûa hình. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø moät naêm coù hai kyø ñaïi hoäi vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, Tyø-kheo caùc nôi suy nghó: “Phaät ñaõ daïy chuùng ta neân an cö, trong ba thaùng an cö tu taäp seõ ñöôïc an laïc truï”, ñaây laø ñaïi hoäi thöù nhaát. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, caùc Tyø-kheo an cö ba thaùng ñaõ xong nghó raèng: “Ñaõ laâu chuùng ta khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Theá toân, ñaây laø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù caùc Tyø- kheo bò giaëc cöôùp naøy sau khi laøm leã töï töù xong, ñi ñeán nöôùc Xaù-veä yeát kieán Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø-kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø-kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay khi coù giaëc keùo ñeán, caùc thaày neân taïo ra aâm thanh lôùn, ñaùnh chuoâng, ñaùnh troáng… ñeå khuûng boá chuùng”. Nghe Phaät noùi roài caùc Tyø-kheo thaáy ñöôïc loãi cuûa mình, naên sau cuõng trôû laïi choã cuõ an cö vaø cuõng quy ñònh gioáng nhö naêm tröôùc ñeán thaùng taùm môùi töï töù vì thaùng cuoái haï seõ ñöôïc vaät thí an cö. Giaëc cöôùp cuõng nhö tröôùc keùo ñeán chuøa ñaùnh cöôùp, nhöng laàn naøy caùc Tyø-kheo ñaõ chuaån bò tröôùc phöông phaùp choáng giaëc. Caùc cöûa phoøng ñeàu ñöôïc ñoùng kín vaø caùc Tyø-kheo ôû treân laàu taïo ra caùc aâm thanh nhö ñaùnh chuoâng troáng ñeå khuûng boá giaëc. Luùc ñoù coù hai Tyø-kheo ôû trong toái neùm ñaù ra ngoaøi ñeå khuûng boá, khoâng ngôø laøm cho giaëc cöôùp cheát, hai Tyø-kheo noùi vôùi nhau: “Toâi vaø thaày cuøng neùm ñaù, khoâng bieát ai ñaõ neùm truùng giaëc”, noùi roài sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, nhöng khi neùm ñaù neân laø laø ñaù rôùt”.

4. Giôùi Ñaïi Voïng Ngöõ: Phaät vì caùc Tyø-kheo beân bôø soâng Baø-caàu-ma nöôùc Tyø-da-ly keát giôùi ñaïi voïng ngöõ vaø noùi laø laøm tröôùc thì khoâng phaïm. Caùc Tyø-kheo naøy suy nghó: “Chuùng ta ñaõ nhieàu laàn noùi doái laø ñöôïc phaùp hôn ngöôøi, khoâng bieát laàn naøo laø tröôùc vaø khoâng phaûi tröôùc”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Tröôùc laø tröôùc khi keát giôùi, taát caû thôøi noùi ñeàu khoâng phaïm neân noù

404                                                                      BOÄ LUAÄT 6

laø laøm tröôùc thì khoâng phaïm”. Coù Tyø-kheo ôû tröôùc ngöôøi töôûng laø phi nhaân, töï noùi mình ñöôïc phaùp hôn ngöôøi, sau ñoù sanh nghi baïch Phaät, Phaät noùi: “Ngöôøi töôûng laø ngöôøi maø noùi ñöôïc phaùp hôn ngöôøi thì phaïm Ba-la-di; ngöôøi töôûng laø phi nhaân maø noùi cuõng phaïm Ba-la-di; ngöôøi maø sanh taâm nghi cuõng phaïm Ba-la-di. Phi nhaân töôûng laø phi nhaân maø noùi ñöôïc phaùp hôn ngöôøi thì phaïm Thaâu-lan-giaù; phi nhaân töôûng laø ngöôøi maø noùi cuõng phaïm Thaâu- lan-giaù; phi nhaân maø sanh taâm nghi cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo ôû tröôùc cö só noùi mình ñöôïc phaùp hôn ngöôøi, cö só khoâng hieåu neân hoûi: “Ñaïi ñöùc noùi gì?”, Tyø-kheo noùi: “Khoâng coù noùi gì”, noùi roài sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Ba-la-di khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù ngöôøi hoûi Tyø- kheo: “Thaày laø A-la-haùn phaûi khoâng, thaày neân thoï söï cuùng döôøng tröôùc caùc vò Thöôïng toøa phaûi khoâng?”, neáu im laëng thoï thì phaïm Thaâu-lan- giaù. Laïi coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo: “Thaày laø Baø-la-moân ñaõ dieät tröø ñöôïc phaùp aùc phaûi khoâng?”, neáu im laëng chaáp nhaän thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo: “Neáu thaày laø A-la-haùn thì ñeán thoï y phuïc, cho ñeán caùc thöùc aên thöùc uoáng, thuoác thang”, neáu Tyø-kheo im laëng chaáp nhaän thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só, cö só ñöùng ôû cöûa noùi: “Neáu ñaïi ñöùc laø A-la-haùn thì vaøo nhaø toâi ngoài, thoï nöôùc vaø thöùc aên uoáng roài chuù nguyeän cho toâi”, neáu Tyø-kheo im laëng vaøo nhaø ngoài thoï thöùc aên uoáng, chuù nguyeän roài ñi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só, cö só ñöùng ôû cöûa noùi: “Neáu thaày laø A-la-haùn thì vaøo”, Tyø-kheo noùi: “Toâi khoâng phaûi laø A-la-haùn, neáu cho thì toâi vaøo”, cö só cho vaøo thì khoâng phaïm, cho ñeán vaøo choã ngoài ngoài thoï thöùc aên uoáng xong roài chuù nguyeän cuõng nhö vaäy khoâng phaïm. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù, toâi coù theå töï taïi ñi khaép nôi trong ñoù”, caùc Tyø-kheo noùi: “Ñeä töû Thanh vaên hieän thaàn thoâng löïc ñi cöïc xa cuõng chæ ñeán coõi trôøi Phaïm theá. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ngöôøi naøo nöông nôi Sô thieàn kheùo tu taäp Töù nhö yù tuùc ñöôïc thaàn thoâng löïc, ngöôøi aáy coù theå töï taïi ñi khaép nôi töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù. Tyø-kheo nöông vaøo Nhò thieàn,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 59                                            405

Tam thieàn, Töù thieàn cuõng ñeàu nhö vaäy. Muïc-lieân nöông vaøo boán thieàn kheùo tu taäp Töù nhö yù tuùc ñöôïc thaàn thoâng löïc, neân coù theå töï taïi ñi khaép nôi töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù. Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Tieáng noùi cuûa taát caû chuùng sanh töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A- ca-ni-traù, toâi coù theå duøng thieân nhó nghe ñöôïc heát”, caùc Tyø-kheo noùi: “Ñeä töû Thanh vaên duøng thieân nhó thoâng, nghe cöïc xa cuõng chæ ñeán coõi trôøi Phaïm theá. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ngöôøi naøo nöông nôi Sô thieàn kheùo tu taäp Töù nhö yù tuùc ñöôïc thieân nhó thoâng, ngöôøi aáy coù theå nghe ñöôïc aâm thanh cuûa taát caû chuùng sanh töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù. Tyø-kheo nöông vaøo Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn cuõng ñeàu nhö vaäy. Muïc-lieân nöông vaøo boán thieàn kheùo tu taäp Töù nhö yù tuùc ñöôïc thieân nhó thoâng, coù theå nghe ñöôïc taát caû aâm thanh cuûa caùc chuùng sanh töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù. Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Nhöõng yù nghó cuûa taát caû töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù, toâi coù theå bieát ñöôïc heát”, caùc Tyø-kheo noùi: “Ñeä töû Thanh vaên ñöôïc Tha taâm thoâng, bieát cöïc xa cuõng chæ ñeán coõi trôøi Phaïm theá. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ngöôøi naøo nöông nôi Sô thieàn kheùo tu taäp Töù nhö yù tuùc ñöôïc tha taâm thoâng, ngöôøi aáy coù theå bieát ñöôïc yù nghó cuûa taát caû chuùng sanh töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù. Tyø-kheo nöông vaøo Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn cuõng ñeàu nhö vaäy. Muïc-lieân nöông vaøo boán thieàn kheùo tu taäp Töù nhö yù tuùc ñöôïc tha taâm thoâng, coù theå töï taïi bieát ñöôïc yù nghó cuûa taát caû chuùng sanh töø ñòa nguïc A- tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù. Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Tuùc maïng cuûa taát caû chuùng sanh töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A- ca-ni-traù, toâi coù theå bieát ñöôïc heát”, caùc Tyø-kheo noùi: “Ñeä töû Thanh vaên ñöôïc Tuùc maïng thoâng, bieát cöïc xa cuõng chæ ñeán coõi trôøi Phaïm theá. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày

406                                                                      BOÄ LUAÄT 6

chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ngöôøi naøo nöông nôi Sô thieàn kheùo tu taäp Töù nhö yù tuùc ñöôïc Tuùc maïng thoâng, ngöôøi aáy coù theå bieát ñöôïc tuùc maïng cuûa taát caû chuùng sanh töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù. Tyø-kheo nöông vaøo Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn cuõng ñeàu nhö vaäy. Muïc-lieân nöông vaøo boán thieàn kheùo tu taäp Töù nhö yù tuùc ñöôïc tuùc maïng thoâng, coù theå bieát ñöôïc tuùc maïng cuûa taát caû chuùng sanh töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù. Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Taát caû chuùng sanh cheát ôû coõi naøy sanh ôõ coõi khaùc, töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù, toâi coù theå duøng thieân nhaõn bieát ñöôïc heát”, caùc Tyø-kheo noùi: “Ñeä töû Thanh vaên ñöôïc thieân nhaõn thoâng, thaáy cöïc xa cuõng chæ ñeán coõi trôøi Phaïm theá. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ngöôøi naøo nöông nôi Sô thieàn kheùo tu taäp Töù nhö yù tuùc ñöôïc thieân nhaõn thoâng, ngöôøi aáy coù theå taát caû chuùng sanh cheát ôû ñaây sanh ôû choã kia, töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù. Tyø-kheo nöông vaøo Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn cuõng ñeàu nhö vaäy. Muïc-lieân nöông vaøo boán thieàn kheùo tu taäp Töù nhö yù tuùc ñöôïc thieân nhaõn thoâng, coù theå töï taïi bieát ñöôïc taát caû chuùng sanh cheát ôû ñaây sanh ôû choã kia, töø ñòa nguïc A- tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù. Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Neáu noùi ngöôøi naøo caàu ñuôïc Laäu taän A-la-haùn, sanh töû ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc laøm ñaõ xong, truùt boû gaùnh naëng, ñoaïn heát caùc höõu kieát söû, ñöôïc Chaùnh trí giaûi thoaùt thì ngöôøi ñoù chính laø toâi. Vì sao, vì toâi laø Laäu taän A-la-haùn… cho ñeán ñöôïc Chaùnh trí giaûi thoaùt”, caùc Tyø-kheo noùi: “Thaày thaät söï ñaõ ñöôïc Laäu taän A-la-haùn… cho ñeán ñöôïc Chaùnh trí giaûi thoaùt hay sao, thaày coøn ña söï ña duïc, thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø laïi ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”. Caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ngöôøi naøo caàu ñuôïc Laäu taän A-la-haùn, sanh töû ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc laøm ñaõ xong, truùt boû gaùnh naëng, ñoaïn heát caùc höõu kieát söû, ñöôïc Chaùnh trí giaûi thoaùt thì ngöôøi ñoù chính laø Ñaïi Muïc- kieàn-lieân. Muïc-lieân thaät ñaõ ñöôïc laäu taän A-la-haùn… ñöôïc Chaùnh trí giaûi thoaùt, Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 59                                         407

“Toâi thaáy coù moät chuùng sanh cao lôùn ñeán naêm traêm do tuaàn vôùi ngoïn löûa lôùn ñoát thaân, ôû trong khoâng trung bay ñeán keâu khoùc ñau khoå voâ cuøng”, caùc Tyø-kheo noùi: “Laøm gì coù chuùng sanh naøy, thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ta cuõng thaáy coù moät chuùng sanh cao lôùn ñeán naêm traêm do tuaàn vôùi ngoïn löûa lôùn ñoát thaân, ôû trong khoâng trung bay ñeán keâu khoùc ñau khoå voâ cuøng, nhöng ta khoâng noùi vôùi ngöôøi khaùc vì sôï hoï khoâng tin. Neáu ngöôøi naøo khoâng tin lôøi Nhö lai noùi seõ chòu khoå naõo trong ñeâm daøi sanh töû.Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Toâi thaáy coù moät chuùng sanh bò naêm traêm quyû Daï-xoa caàm naêm traêm chieác buùa, traûi qua naêm traêm ngaøy ñeâm môùi chaët gaãy moät chieác xöông söôøn, xöông söôøn naøy rôi trong bieån laøm cho nöôùc bieån ñuïc ngaàu”, caùc Tyø-kheo noùi: “Laøm gì coù chuùng sanh naøy, thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ta cuõng thaáy coù moät chuùng sanh bò naêm traêm quyû Daï- xoa caàm naêm traêm chieác buùa, traûi qua naêm traêm ngaøy ñeâm môùi chaët gaãy moät chieác xöông söôøn, xöông söôøn naøy rôi trong bieån laøm cho nöôùc bieån ñuïc ngaàu, nhöng ta khoâng noùi vôùi ngöôøi khaùc vì sôï hoï khoâng tin. Neáu ngöôøi naøo khoâng tin lôøi Nhö lai noùi seõ chòu khoå naõo trong ñeâm daøi sanh töû. Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Toâi thaáy coù moät chuùng sanh cao lôùn nhö chieác thuyeàn lôùn, ñaàu nhö chum röôïu, hôi thôû nhö tieáng saám, maét to nhö cheùn ñoàng ôû nöôùc Kieàu- taùt-la, trong mieâng leø löôõi ra nhö maây ñen phaùt ra tia chôùp ”, caùc Tyø- kheo noùi: “Laøm gì coù chuùng sanh naøy, thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ta cuõng thaáy coù moät chuùng sanh cao lôùn nhö chieác thuyeàn lôùn, ñaàu nhö chum röôïu, hôi thôû nhö tieáng saám, maét to nhö cheùn ñoàng ôû nöôùc Kieàu-taùt-la, trong mieäng leø löôõi ra nhö maây ñen phaùt ra tia chôùp, nhöng ta khoâng noùi vôùi ngöôøi khaùc vì sôï hoï khoâng tin. Neáu ngöôøi naøo khoâng tin lôøi Nhö lai noùi seõ chòu khoå naõo trong ñeâm daøi sanh töû. Muïc- lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “ÔÛ

408                                                                     BOÄ LUAÄT 6

phöông Baéc coù moät caùi ao teân laø Maïn-ñaø-khaån-ni, daøi roäng naêm möôi do tuaàn, chu vi hai traêm do tuaàn, döôùi ñaùy coù caùt vaøng, nöôùc coù ñuû taùm coâng ñöùc thöôøng ñaày aép trong ao, vò ngon ngoït nhö maät nguyeân chaát, caùc loaïi hoa sen ñuû maøu saéc xanh, vaøng, ñoû, traéng, hoàng xen laãn nhau che kín caû maët ao. Laïi coù caùc loaøi chim caát tieáng hoùt hoøa laãn nhau raát hay, xung quanh bôø ao coù voâ soá caây hoa vaø caây traùi”, caùc Tyø-kheo noùi: “Laøm gì coù ao nhö theá, thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ôû phöông Baéc coù moät caùi ao teân laø Maïn-ñaø-khaån-ni, daøi roäng naêm möôi do tuaàn, chu vi hai traêm do tuaàn, döôùi ñaùy coù caùt vaøng, nöôùc coù ñuû taùm coâng ñöùc thöôøng ñaày aép trong ao, vò ngon ngoït nhö maät nguyeân chaát, caùc loaïi hoa sen ñuû maøu saéc xanh, vaøng, ñoû, traéng, hoàng xen laãn nhau che kín caû maët ao. Laïi coù caùc loaøi chim caát tieáng hoùt hoøa laãn nhau raát hay, xung quanh bôø ao coù voâ soá caây hoa vaø caây traùi. Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät nhaäp ñònh Khoâng xöù voâ saéc, kheùo giöõ laáy töôùng nhaäp ñònh nhöng laïi khoâng kheùo giöõ töôùng xuaát ñònh, töø tam muoäi daäy lieàn nghe tieáng voi raát lôùn ôû beân bôø ao Taùt-Tyø-ni, nghe roài lieàn nhaäp tam muoäi, nghó raèng: “Ta nhaäp tam muoäi nghe ñöôïc tieáng voi aáy”, sau khi xuaát tam muoäi lieàn noùi vôùi Tyø-kheo: “Toâi nhaäp ñònh Khoâng xöù voâ saéc nghe ñöôïc tieáng voi raát lôùn ôû beân bôø ao Taùt-tyø-ni”, caùc Tyø-kheo noùi: “Nhaäp ñònh Khoâng xöù voâ saéc maø coøn thaáy nghe ñöôïc laø khoâng coù lyù ñoù, vì sao, vì ngöôøi nhaäp ñònh Khoâng xöù voâ saéc laø phaù töôùng saéc, lìa töôùng aâm thanh. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø- kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì Muïc-lieân thaáy ñöôïc vieäc tröôùc maø khoâng thaáy ñöôïc vieäc sau; Nhö lai thì tröôùc sau ñeàu thaáy ñöôïc. Muïc-lieân ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät nhaäp ñònh Khoâng xöù voâ saéc, kheùo giöõ laáy töôùng nhaäp ñònh nhöng laïi khoâng kheùo giöõ töôùng xuaát ñònh, töø tam muoäi daäy lieàn nghe tieáng voi raát lôùn ôû beân bôø ao Taùt-tyø-ni, nghe roài lieàn nhaäp tam muoäi, nghó raèng: “Ta nhaäp tam muoäi nghe ñöôïc tieáng voi aáy”. Ngöôøi nhaäp ñònh Khoâng xöù voâ saéc maø coøn thaáy nghe ñöôïc laø khoâng coù lyù ñoù, vì sao, vì ngöôøi nhaäp ñònh voâ saéc laø phaù töôùng saéc, lìa töôùng aâm thanh. Neáu Muïc-lieân khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø laïi ñaïi voïng ngöõ thì cuõng khoâng coù lyù ñoù, Muïc-lieân noùi theo taâm töôûng neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 59                                         409

nhaäp ñònh Thöùc xöù voâ saéc, kheùo giöõ töôùng nhaäp ñònh nhöng khoâng kheùo giöõ töôùng xuaát ñònh, töø tam muoäi daäy lieàn nghe ñöôïc aâm thanh ca haùt cuûa caùc vò trôøi trong thaønh Trôøi, nghe roài lieàn nhaäp ñònh trôû laïi, nghó raèng: “Ta ôû trong tam muoäi nghe ñöôïc tieáng ca haùt cuûa caùc vò trôøi”, sau khi xuaát ñònh lieàn noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Toâi nhaäp ñònh Thöùc xöù voâ saéc nghe ñöôïc tieáng ca haùt cuûa caùc vò trôøi”, caùc Tyø-kheo noùi: “Ngöôøi nhaäp ñònh Thöùc xöù voâ saéc maø coøn thaáy nghe ñöôïc laø khoâng coù lyù ñoù, vì sao, vì ngöôøi nhaäp ñònh voâ saéc laø phaù töôùng saéc, lìa töôùng aâm thanh. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì Muïc-lieân thaáy ñöôïc vieäc tröôùc maø khoâng thaáy ñöôïc vieäc sau; Nhö lai thì tröôùc sau ñeàu thaáy ñöôïc. Muïc- lieân ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät nhaäp ñònh Thöùc xöù voâ saéc, kheùo giöõ töôùng nhaäp ñònh nhöng khoâng kheùo giöõ töôùng xuaát ñònh, töø tam muoäi daäy lieàn nghe ñöôïc aâm thanh ca haùt cuûa caùc vò trôøi trong thaønh Trôøi, nghe roài lieàn nhaäp ñònh trôû laïi, nghó raèng: “Ta ôû trong tam muoäi nghe ñöôïc tieáng ca haùt cuûa caùc vò trôøi”. Neáu ngöôøi nhaäp ñònh Thöùc xöù voâ saéc maø coøn thaáy nghe ñöôïc laø khoâng coù lyù ñoù, vì sao, vì ngöôøi nhaäp ñònh voâ saéc laø phaù töôùng saéc, lìa töôùng aâm thanh. Neáu Muïc-lieân khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø laïi ñaïi voïng ngöõ thì cuõng khoâng coù lyù ñoù, Muïc-lieân noùi theo taâm töôûng neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät nhaäp ñònh Voâ sôû höõu xöù voâ saéc, kheùo giöõ töôùng nhaäp ñònh nhöng kheùo giöõ töôùng xuaát ñònh, töø tam muoäi daäy lieàn nghe ñöôïc tieáng kyõ nhaïc cuûa caùc A-tu-la trong thaønh A-tu-la, nghe roài lieàn nhaäp ñònh trôû laïi, nghó raèng: “Ta ôû trong tam muoäi nghe ñöôïc tieáng kyõ nhaïc cuûa caùc A-tu-la trong thaønh A-tu-la”. Sau khi xuaát ñònh lieàn noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Toâi nhaäp ñònh Voâ sôû höõu xöù nghe ñöôïc tieáng kyõ nhaïc cuûa caùc A-tu-la trong thaønh A-tu-la”, caùc Tyø-kheo noùi: “Ngöôøi nhaäp ñònh Voâ sôû höõu xöù voâ saéc maø coøn thaáy nghe ñöôïc laø khoâng coù lyù ñoù, vì sao, vì ngöôøi nhaäp ñònh voâ saéc laø phaù töôùng saéc, lìa töôùng aâm thanh. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì Muïc-lieân thaáy ñöôïc vieäc tröôùc maø khoâng thaáy ñöôïc vieäc sau; Nhö lai thì tröôùc sau ñeàu thaáy ñöôïc. Muïc-lieân ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät nhaäp ñònh Voâ sôû höõu xöù voâ saéc, kheùo giöõ töôùng nhaäp ñònh nhöng kheùo giöõ töôùng xuaát ñònh, töø tam muoäi daäy lieàn nghe ñöôïc tieáng kyõ nhaïc cuûa caùc A-tu-la trong thaønh A-tu-la, nghe roài lieàn nhaäp ñònh trôû

410                                                                       BOÄ LUAÄT 6

laïi, nghó raèng: “Ta ôû trong tam muoäi nghe ñöôïc tieáng kyõ nhaïc cuûa caùc A-tu-la trong thaønh A-tu-la”. Neáu ngöôøi nhaäp ñònh Voâ sôû höõu xöù voâ saéc maø coøn thaáy nghe ñöôïc laø khoâng coù lyù ñoù, vì sao, vì ngöôøi nhaäp ñònh voâ saéc laø phaù töôùng saéc, lìa töôùng aâm thanh. Neáu Muïc-lieân khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø laïi ñaïi voïng ngöõ thì cuõng khoâng coù lyù ñoù, Muïc-lieân noùi theo taâm töôûng neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “ÔÛ phöông Baéc coù moät caùi ao A-naäu-ñaït, daøi roäng naêm möôi do tuaàn, chu vi moät traêm naêm möôi möôi do tuaàn, döôùi ñaùy coù caùt vaøng, nöôùc coù ñuû taùm coâng ñöùc thöôøng ñaày aép trong ao, vò ngon ngoït nhö maät nguyeân chaát, caùc loaïi hoa sen ñuû maøu saéc xanh, vaøng, ñoû, traéng, hoàng xen laãn nhau che kín caû maët ao. Laïi coù caùc loaøi chim caát tieáng hoùt hoøa laãn nhau raát hay, xung quanh bôø ao coù voâ soá caây hoa vaø caây traùi. Cung ñieän nôi ñaây laø choã ôû cuûa voi chuùa Thieân truï vôùi taùm ngaøn voi laøm quyeán thuoäc. Khi Chuyeån luaân thaùnh vöông ra ñôøi thì con voi nhoû nhaát trong taùm ngaøn voi kia seõ laøm voi baùu cho Chuyeån luaân thaùnh vöông côõi”, caùc Tyø-kheo noùi: “Laøm gì coù ao ñoù vaø voi ñoù, thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ôû phöông Baéc coù moät caùi ao A-naäu-ñaït, daøi roäng naêm möôi do tuaàn, chu vi moät traêm naêm möôi möôi do tuaàn, döôùi ñaùy coù caùt vaøng, nöôùc coù ñuû taùm coâng ñöùc thöôøng ñaày aép trong ao, vò ngon ngoït nhö maät nguyeân chaát, caùc loaïi hoa sen ñuû maøu saéc xanh, vaøng, ñoû, traéng, hoàng xen laãn nhau che kín caû maët ao. Laïi coù caùc loaøi chim caát tieáng hoùt hoøa laãn nhau raát hay, xung quanh bôø ao coù voâ soá caây hoa vaø caây traùi. Cung ñieän nôi ñaây laø choã ôû cuûa voi chuùa Thieân truï vôùi taùm ngaøn voi laøm quyeán thuoäc. Khi Chuyeån luaân thaùnh vöông ra ñôøi thì con voi nhoû nhaát trong taùm ngaøn voi kia seõ laøm voi baùu cho Chuyeån luaân thaùnh vöông côõi. Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “ÔÛ ngoaøi bieån caû coù caùi ñaûo vôùi nuùi teân laø Minh nguyeät, cung ñieän nôi ñaây laø choã ôû cuûa Ngöïa chuùa Baø-la-eâ vôùi taùm ngaøn con ngöïa laøm quyeán thuoäc. Khi Chuyeån luaân thaùnh vöông ra ñôøi thì con ngöïa nhoû nhaát trong taùm ngaøn con ngöïa ñoù seõ laøm ngöïa baùu cho Chuyeån luaân thaùnh vöông côõi”, caùc Tyø-kheo noùi: “Laøm gì coù ñaûo ñoù vaø coù ngöïa ñoù, thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø- kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ôû ngoaøi bieån caû coù caùi ñaûo vôùi nuùi teân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 59                                             411

laø Minh nguyeät, cung ñieän nôi ñaây laø choã ôû cuûa Ngöïa chuùa Baø-la-eâ vôùi taùm ngaøn con ngöïa laøm quyeán thuoäc. Khi Chuyeån luaân thaùnh vöông ra ñôøi thì con ngöïa nhoû nhaát trong taùm ngaøn con ngöïa ñoù seõ laøm ngöïa baùu cho Chuyeån luaân thaùnh vöông côõi. Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn caùc Tyø-kheo hoûi tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân: “Nöôùc cuûa soâng Ña phuø töø ñaâu chaûy ñeán?”, ñaùp laø töø ao A-naäu-ñaït chaûy ñeán, caùc Tyø-kheo noùi: “Nöôùc trong ao A-naäu-ñaït coù vò ngon ngoït, coù ñuû taùm coâng ñöùc coøn nöôùc cuûa soâng naøy noùng soâi vaø maën ñaéng. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø- kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ao A-naäu-ñaït ôû caùch ñaây raát xa, tuy coù ñuû taùm coâng ñöùc vôùi vò ngon ngoït nhöng noù ñaõ chaûy qua naêm traêm ñòa nguïc nhoû roài môùi chaûy ñeán nôi ñaây, neân nöôùc soâng naøy noùng soâi vaø maën ñaéng. Neáu caùc thaày hoûi vì sao nöôùc soâng naøy noùng vaø maën thì Muïc-lieân seõ giaûi thích nhö theá, Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Döôùi ñaùy nuùi Kyø-xaø-quaät coù caùi ao daøi roäng naêm möôi do tuaàn, döôùi ñaùy coù caùt vaøng, nöôùc coù ñuû taùm coâng ñöùc thöôøng ñaày aép trong ao, vò ngon ngoït nhö maät nguyeân chaát, caùc loaïi hoa sen ñuû maøu saéc xanh, vaøng, ñoû, traéng, hoàng xen laãn nhau che kín caû maët ao. Laïi coù caùc loaøi chim caát tieáng hoùt hoøa laãn nhau raát hay, xung quanh bôø ao coù voâ soá caây hoa vaø caây traùi. Cung ñieän nôi ñaây laø choã ôû cuûa vua roàng Ma-na-tö”, caùc Tyø-kheo noùi: “Laøm gì coù ao ñoù vaø vua roàng ñoù, thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ôû döôùi daùy nuùi Kyø-xaø-quaät coù caùi ao daøi roäng naêm möôi do tuaàn, döôùi ñaùy coù caùt vaøng, nöôùc coù ñuû taùm coâng ñöùc thöôøng ñaày aép trong ao, vò ngon ngoït nhö maät nguyeân chaát, caùc loaïi hoa sen ñuû maøu saéc xanh, vaøng, ñoû, traéng, hoàng xen laãn nhau che kín caû maët ao. Laïi coù caùc loaøi chim caát tieáng hoùt hoøa laãn nhau raát hay, xung quanh bôø ao coù voâ soá caây hoa vaø caây traùi. Cung ñieän nôi ñaây laø choã ôû cuûa vua roàng Ma-na-tö, Muïc-lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “ÔÛ coõi trôøi Tam thaäp tam coù Thieän phaùp ñöôøng, trong Thieän phaùp ñöôøng coù naêm traêm caây coät truï, trong soá caây coät truï naøy coù moät caây coät truï baùu nhoû nhö sôïi loâng, treân ñaàu coät truï coù toøa baùu laø choã

412                                                                        BOÄ LUAÄT 6

ngoài cuûa Thích ñeà hoaøn nhôn vôùi caùc loaïi hoa trang nghieâm; hai beân toøa naøy laø toøa ngoài cuûa chö thieân cuõng coù caùc loaïi hoa trang nghieâm”, caùc Tyø-kheo noùi: “Laøm gì coù toøa baùu ñoù, thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì ôû coõi trôøi Tam thaäp tam coù Thieän phaùp ñöôøng, trong Thieän phaùp ñöôøng coù naêm traêm caây coät truï, trong soá caây coät truï naøy coù moät caây coät truï baùu nhoû nhö sôïi loâng, treân ñaàu coät truï coù toøa baùu laø choã ngoài cuûa Thích ñeà hoaøn nhôn vôùi caùc loaïi hoa trang nghieâm; hai beân toøa naøy laø toøa ngoài cuûa chö thieân cuõng coù caùc loaïi hoa trang nghieâm.Muïc- lieân noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Coù moät laàn tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân nhaäp ñònh thaáy Daï-xoa Baït-kyø cuøng Daï-xoa Ma-kieät-ñaø ñaùnh nhau vaø Daï-xoa Baït-kyø ñaùnh baïi Daï-xoa Ma-kieät-ñaø. Sau khi xuaát ñònh lieàn noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Ngöôøi nöôùc Baït-kyø seõ ñaùnh baïi ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø”. Sau ñoù vua A-xaø-theá kheùo daãn binh chuùng ñeán ñaùnh baïi ngöôøi nöôùc Baït-kyø, caùc Tyø-kheo noùi: “Tröôùc ñaây thaày noùi ngöôøi nöôùc Baït-kyø seõ ñaùnh baïi ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø; nhöng nay ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø laïi ñaùnh baïi ngöôøi nöôùc Baït-kyø. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì Muïc-lieân thaáy ñöôïc vieäc tröôùc maø khoâng thaáy ñöôïc vieäc sau; Nhö lai thì tröôùc sau ñeàu thaáy ñöôïc. Daï-xoa Baït-kyø cuøng Daï-xoa Ma-kieät-ñaø ñaùnh nhau vaø Daï-xoa Baït-kyø ñaùnh baïi Daï-xoa Ma-kieät-ñaø thì khi aáy, ngöôøi nöôùc Baït- kyø cuõng ñaùnh baïi ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø. Sau ñoù do vua A-xaø-theá kheùo taäp hoïp binh laïi neân ñöôïc thaéng, Neáu Muïc-lieân khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø laïi ñaïi voïng ngöõ thì cuõng khoâng coù lyù ñoù, Muïc-lieân noùi theo taâm töôûng neân khoâng phaïm”. Tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân laïi nhaäp ñònh thaáy Daï-xoa Ma- kieät-ñaø ñaùnh nhau vôùi Daï-xoa Baït-kyø vaø ñaùnh baïi ñöôïc Daï-xoa Baït-kyø. Sau khi xuaát ñònh noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø seõ ñaùnh baïi ngöôøi nöôùc Baït-kyø”, sau ñoù ngöôøi nöôùc Baït-kyø laïi ñaùnh baïi ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø, caùc Tyø-kheo noùi: “Tröôùc ñaây thaày noùi ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø seõ ñaùnh baïi ngöôøi nöôùc Baït-kyø, nhöng nay ngöôøi nöôùc Baït-kyø laïi ñaùnh baïi ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì Muïc-lieân thaáy ñöôïc vieäc tröôùc maø khoâng thaáy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 59                                           413

ñöôïc vieäc sau; Nhö lai thì tröôùc sau ñeàu thaáy ñöôïc. Daï-xoa Ma-kieät-ñaø ñaùnh nhau vôùi daï xoïa Baït-kyø ñöôïc thaéng thì luùc ñoù ngöôøi nöôùc Ma- kieät-ñaø ñaùnh baïi ngöôøi nöôùc Baït-kyø; nhöng sau ñoù ngöôøi nöôùc Baït-kyø taäp hoïp binh chuùng ñaùnh baïi ñuôïc ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø.Muïc-lieân noùi theo taâm töôûng neân khoâng phaïm”. Tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, cö só môøi ngoài roài cuøng nhau thaêm hoûi. Luùc ñoù vôï cö só ñang mang thai, cö só hoûi Muïc-lieân: “Vôï toâi sanh trai hay gaùi?”, ñaùp laø sanh trai, noùi roài ra veà. Sau ñoù laïi coù 1 Phaïm chí ñeán, cö só cuõng hoûi: “Vôï toâi sanh trai hay gaùi?”, Phaïm chí ñaùp laø sanh gaùi. Thôøi gian sau quaû thaät vôï cö só sanh con gaùi, caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: “Tröôùc ñaây thaày noùi vôï cö só sanh con trai nhöng nay laïi sanh con gaùi, thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì Muïc-lieân thaáy ñöôïc vieäc tröôùc maø khoâng thaáy ñöôïc vieäc sau; Nhö lai thì tröôùc sau ñeàu thaáy ñöôïc. Khi Muïc-lieân noùi thì thai nhi quaû laø con trai, sau ñoù chuyeån caên thaønh nöõ, Muïc-lieân noùi theo taâm töôûng neân khoâng phaïm”. Luùc ñoù trôøi haïn haùn khoâng möa, Muïc-lieân nhaäp ñònh thaáy sau baûy ngaøy nöõa trôøi seõ möa to, nöôùc ngaäp caû haøo thaønh. Daân chuùng trong thaønh nghe roài ai naáy ñeàu vui möøng, voäi boû vieäc laøm lo che chaén nhaø cöûa, nhöng ñeán ngaøy thöù baûy laïi khoâng coù moät gioït möa naøo. Caùc Tyø- kheo noùi vôùi Muïc-lieân: “Thaày noùi baûy ngaøy sau trôøi seõ möa to ngaäp caû haøo thaønh nhöng ngaøy nay moät gioït möa cuõng khoâng coù. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø- kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì Muïc-lieân thaáy ñöôïc vieäc tröôùc maø khoâng thaáy ñöôïc vieäc sau; Nhö lai thì tröôùc sau ñeàu thaáy ñöôïc. Ngaøy thöù baûy quaû thaät coù möa raát lôùn, vì vua A-tu-la laø La-haàu duøng tay höùng laáy nöôùc ñoå vaøo bieån caû, Muïc-lieân noùi theo taâm töôûng neân khoâng phaïm”. Tröôûng laõo Sa-giaø-ñaø noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù, toâi coù theå laøm cho ñaày löûa ôû trong ñoù”, caùc Tyø- kheo noùi: “Ñeä töû Thanh vaên hieän thaàn thoâng löïc coù theå taïo löûa cöïc xa cuõng chæ ñeán coõi trôøi Phaïm theá. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaáy ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày chôù noùi Sa-giaø-ñaø phaïm toäi naøy, vì sao, vì ngöôøi naøo nöông nôi Sô thieàn kheùo tu taäp Töù nhö yù tuùc ñöôïc thaàn thoâng löïc, ngöôøi aáy coù theå töï taïi laøm cho löûa ñaày khaép töø ñòa nguïc

414                                                                          BOÄ LUAÄT 6

A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù. Tyø-kheo nöông vaøo Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn cuõng ñeàu nhö vaäy. Sa-giaø-ñaøø nöông vaøo boán thieàn kheùo tu taäp Töù nhö yù tuùc ñöôïc thaàn thoâng löïc, neân coù theå töï taïi laøm cho löûa ñaày khaép töø ñòa nguïc A-tyø cho ñeán coõi trôøi A-ca-ni-traù. Sa-giaø-ñaø noùi thaät, khoâng phaûi ñaïi voïng ngöõ neân khoâng phaïm”. Tröôûng laõo Thaâu tyø ñaø noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Toâi coù theå trong moät nieäm bieát ñöôïc vieäc trong naêm traêm kieáp tröôùc”, caùc Tyø-kheo noùi: “Ñeä töû Thanh vaên ñöôïc Tuùc maïng thoâng, trong moät nieäm cuõng chæ bieát ñöôïc moät ñôøi. Thaày khoâng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø ñaïi voïng ngöõ, thaày ñaùng bò taãn xuaát”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø- kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì Thaâu-tyø-ñaø naøy tieàn thaân töø coõi trôøi Voâ töôûng maïng chung sanh vaøo coõi naøy. Coõi trôøi Voâ töôûng thoï maïng ñeán naêm traêm kieáp neân môùi noùi laø trong moät nieäm coù theå bieát ñöôïc vieäc trong naêm traêm kieáp. Thaâu tyø la noùi theo taâm töôûng neân khoâng phaïm”.

5. Noùi Sô Löôïc Veà Boán Phaùp Coøn Laïi Laø Taêng-Giaø-Baø-Thi-Sa Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, do tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di neân Phaät keát giôùi coá yù xuaát tinh vaø noùi laø laøm tröôùc thì khoâng phaïm. Ca-löu-ñaø-di suy nghó: “Ta ñaõ nhieàu laàn coá yù laøm xuaát tinh, khoâng bieát luùc naøo laø tröôùc vaø khoâng phaûi laø tröôùc”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Tröôùc laø tröôùc khi keát giôùi, taát caû thôøi coá yù laøm xuaát tinh ñeàu goïi laø tröôùc neân noùi laø laøm tröôùc thì khoâng phaïm”. Coù moät Tyø-kheo khoâng ñoäng thaân maø laïi xuaát tinh, nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm. Tyø-xaù-khö loäc töû maãu vì kính tín Taêng neân khi ñaûnh leã hai tay chaïm chaân, khi ñaûnh leã hai tay chaïm vaøo chaân cuûa Ca-löu-ñaø-di, Ca- löu-ñaø-di lieàn xuaát tinh rôi treân ñaàu baø. Öu-baø-di naøy ñöa tay sôø treân ñaàu noùi: “Ta ñöôïc ñaïi lôïi, caùc vò ñoàng hoïc cuûa ta coù ngöôøi nhieàu daâm duïc nhö vaäy maø cuõng coù theå ñoaïn duïc tu phaïm haïnh”, Ca-löu-ñaø-di sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, nhöng neáu Tyø-kheo coù nhieàu duïc nhö vaäy thì neân boïc buoäc laïi”. Coù moät Tyø-kheo khi taém röûa lieàn xuaát tinh, nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm. Laïi coù moät Tyø-kheo taém nhôø Tyø-kheo khaùc chaø thaân, luùc chaø lieàn xuaát tinh, nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 59                                           415

Phaät noùi: “Neáu xuùc chaïm ngöôïc maø xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa, neáu xuùc chaïm xuoâi coù che phuû maø xuaát tinh thì khoâng phaïm”. Coù moät Tyø-kheo taø nieäm neân xuaát tinh, nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm. Laïi coù moät Tyø-kheo vöøa thaáy ngöôøi nöõ xinh ñeïp lieàn xuaát tinh, nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm. Coù Tyø-kheo khi bò ngöôøi nöõ naém tay, naém chaân hoaëc ñaàu goái, baép veá lieàn xuaát tinh, nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm. Coù Tyø-kheo ñöôïc meï oâm noùi lôøi thöông yeâu lieàn xuaát tinh, nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù. Ñoái vôùi chò em, vôï cuõ, hay ngöôøi tröôùc kia cuøng tö thoâng cuõng gioáng nhö vaäy”. Coù Tyø-kheo ôû tröôùc ngöôøi nöõ môùi cheát hay ngöôøi nöõ cheát ñaõ sình tröôùng cho ñeán thoái röûa, bò chim thuù aên dö, khi khoâ teo hay chæ coøn laø boä xöông maø xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Cuõng do Ca-löu-ñaø-di neân Phaät keát giôùi xuùc chaïm ngöôøi nöõ vaø noùi laø laøm tröôùc thì khoâng phaïm, Ca-löu-ñaø-di suy nghó: “Ta ñaõ nhieàu laàn xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ, khoâng bieát luùc naøo laø tröôùc, luùc naøo khoâng phaûi laø tröôùc”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Tröôùc laø tröôùc khi keát giôùi, taát caû thôøi xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ ñeàu goïi laø tröôùc neân noùi laø laøm tröôùc thì khoâng phaïm”. Coù moät Tyø-kheo ñoái tröôùc ngöôøi nöõ khôûi töôûng khoâng phaûi nöõ maø xuùc chaïm, sau ñoù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu laø ngöôøi nöõ khôûi töôûng laø ngöôøi nöõ maø xuùc chaïm thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu laø ngöôøi nöõ khôûi töôûng laø nöõ phi nhôn cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu laø ngöôøi nöõ maø sanh nghi cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laø nöõ phi nhôn khôûi töôûng laø ngöôøi nöõ maø xuùc chaïm thì phaïm Thaâu-lan-giaù; laø nöõ phi nhôn khôûi töôûng laø nöõ phi nhôn cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; laø nöõ phi nhôn maø sanh nghi cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù”. Neáu Tyø-kheo duøng chaân chaïm vaøo thaân ngöôøi nöõ thì phaïm Ñoät- kieát-la, neáu ngöôøi nöõ duøng chaân chaïm vaøo thaân Tyø-kheo thì Tyø-kheo khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo naém tay ngöôøi nöõ thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu ngöôøi nöõ naém tay Tyø-kheo thì Tyø-kheo khoâng phaïm. Tyø-kheo sôø toùc cho ñeán caùc ñoà trang söùc treân thaân ngöôøi nöõ nhö traøng hoa, chuoãi anh laïc voøng xuyeán, boâng tai… ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù.

416                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Coù ngöôøi nöõ nhôø Tyø-kheo xoái nöôùc, Tyø-kheo sanh taâm taø ñoái vôùi ngöôøi nöõ, sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Do Tyø-kheo Ca-la neân Phaät keát giôùi mai moái vaø noùi laø laøm tröôùc thì khoâng phaïm, Tyø-kheo naøy suy nghó: “Ta ñaõ nhieàu laàn laøm mai moái, khoâng bieát luùc naøo laø tröôùc, luùc naøo khoâng phaûi laø tröôùc”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Tröôùc laø tröôùc khi keát giôùi, taát caû thôøi laøm mai moái ñeàu goïi laø tröôùc neân noùi laø laøm tröôùc thì khoâng phaïm”. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, cö só môøi ngoài cuøng nhau thaêm hoûi roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå noùi vôùi ngöôøi nöõ           ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?, ñaùp: “Toâi coù theå ñeán noùi nhöng khoâng theå trôû laïi traû lôøi cho oâng”, cö só hoûi: “Laøm sao bieát ñöôïc laø thaønh hay khoâng thaønh?”, ñaùp: “Neáu thaønh thì toâi seõ baûo moät Tyø-kheo ñöùng ôû choã           ”. Tyø-kheo noùi roài ra veà, sau ñoù gaëp moät Tyø-kheo noùi raèng: “Thaày ñöùng ôû ñaây moät laùt”, hoûi: “Ñöùng ñaây laøm gì?”, ñaùp: “Cöù ñöùng moät laùt, ñöøng hoûi”, Tyø- kheo naøy ñöùng ñoù, Tyø-kheo kia lieàn boû ñi, cö só ñi ra thaáy Tyø-kheo naøy ñöùng ôû choã ñoù lieàn noùi: “Laønh thay, vieäc ñaõ thaønh”, Tyø-kheo naøy lieàn hoûi: “Vieäc gì ñaõ thaønh”, ñaùp: “Ñöøng hoûi, ñaây laø choã heïn”. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, cö só cuøng nhau tham hoûi roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán noùi vôùi ngöôøi nöõ ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc. Khi ñeán noùi thì ngöôøi nöõ kia noùi laø khoâng caàn, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, chæ phaïm Thaâu-lan- giaù”. Coù hai vôï choàng giaän nhau khoâng hoøa hôïp, coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, cö só cuøng nhau thaêm hoûi roài Tyø-kheo lieàn baûo hai ngöôøi saùm hoái. hai ngöôøi saùm hoái roài hoøa hôïp nhö cuõ vaø cuøng nhau haønh duïc, Tyø-kheo sanh nghi ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Coù ba loaïi vôï: Moät laø vôï do duøng taøi vaät maø ñöôïc, hai laø vôï do duøng leã phaùp maø ñöôïc, ba laø vôï do ñaùnh phaù maø ñöôïc. Ba loaïi vôï naøy neáu ngöôøi choàng tuy laøm giaáy tôø thoâi vôï nhöng leã phaùp chöa ñoaïn neân vaãn coøn qua laïi; Tyø-kheo neáu giuùp cho hoï hoøa hôïp laïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Ba loaïi vôï naøy neáu ngöôøi choàng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 59                                          417

ñaõ laøm giaáy tôø thoâi vôï, leã phaùp ñaõ döùt, khoâng coøn qua laïi nöõa nhöng chöa tuyeân boá khoâng coøn laø vôï; neáu Tyø-kheo giuùp cho hoï hoøa hôïp laïi cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Ba loaïi vôï naøy neáu ngöôøi choâng ñaõ laøm giaáy tôø thoâi vôï, leã phaùp ñaõ döùt, khoâng coøn qua laïi vaø ñaõ tuyeân boá khoâng coøn laø vôï toâi nöõa; neáu Tyø-kheo mai môùi cho hoï hoøa hôïp laïi thì phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa”. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, cö só cuøng nhau thaêm hoûi roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå noùi vôùi daâm nöõ ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, daâm nöõ ñi ñeán giöõa ñöôøng thì coù ngöôøi khaùc ñoùn ñi, Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, cö só cuøng nhau thaêm hoûi roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå noùi ngöôøi nöõ ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, ngöôøi nöõ trang ñieåm ñònh ñi thì ngöôøi choàng trôû veà neân khoâng ñi ñöôïc. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, cö só cuøng nhau thaêm hoûi roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå noùi vôùi ngöôøi nöõ ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, ngöôøi nöõ nhaän lôøi roài suy nghó: “Ta ñeán ñoù chaéc ñeâm nay khoâng nguû ñöôïc, nguû tröôùc moät chuùt roài seõ ñeán ñoù”, khoâng ngôø nguû queân cho ñeán saùng vaø khoâng ñeán ñoù ñöôïc. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät cö só say meâ moät coâ gaùi, ñeán noùi vôùi coâ raèng: “Haõy cuøng toâi haønh daâm”, ngöôøi nöõ noùi khoâng raûnh, cö só hoûi laø luùc naøo raûnh, ngöôøi nöõ noùi: “Coù moät Tyø-kheo thöôøng ra vaøo nhaø toâi, khi naøo toâi raûnh toâi seõ nhôø Tyø-kheo ñaùnh vaøo löng oâng, luùc ñoù oâng bieát laø toâi raûnh”. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø coâ gaùi naøy, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, coâ gaùi môøi ngoài thaêm hoûi moät laùt roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày ñeán choã cö só            roài ñaùnh vaøo löng oâng ta”, hoûi vì sao laïi ñaùnh, ñaùp: “Thaày cöù ñaùnh, ñöøng hoûi”, Tyø-kheo ñeán choã cö só vaø ñaùnh vaøo löng, cö só lieàn noùi: “Vieäc ñaõ thaønh”, hoûi laø thaønh vieäc gì, ñaùp: “Laø vieäc heïn hoø”. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-

418                                                                   BOÄ LUAÄT 6

thi-sa khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, cö só môøi ngoài cuøng nhau thaêm hoûi roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå noùi vôùi ngöôøi nöõ ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Chuùng toâi khoâng ñöôïc laøm söù giaû, neáu oâng caàn thì neân môû hoäi cuùng Taêng, toâi seõ môøi ngöôøi nöõ ñoù ñeán”, cö só nghe lôøi môû hoäi cuùng Taêng vaø Tyø-kheo naøy môøi coâ gaùi ñoù ñeán, cö só ñöôïc dòp cuøng coâ gaùi haønh daâm. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù vôï cuûa moät thöông buoân raát xinh ñeïp, coù moät cö só muoán cuøng coâ tö thoâng nhöng khoâng ñöôïc. Sau ñoù choàng coâ cheát, meï coâ gaùi hoûi: “Coù phöông tieän gì khieán cho ngöôøi nam tôùi lui nhaø mình khoâng?”, coâ gaùi noùi: “Coù moät cö só thöôøng ñöa tin ñeán cho con noùi laø muoán cuøng con tö thoâng nhöng con khoâng ñoàng yù”, ngöôøi meï noùi: “Con neân chìu yù oâng ta ñeå moïi ngöôøi ñöôïc vui”, coâ gaùi noùi: “Neân nhôø ai noùi”, ngöôøi meï noùi: “Neân nhôø Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø mình noùi giuøm”. Coù moät Tyø- kheo thöôøng lui tôùi nhaø naøy, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, coâ gaùi môøi ngoài cuøng nhau thaêm hoûi roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán noùi vôùi cö só       vieäc nhö vaäy nhö vaäy khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, cö só ñeán nhaø coâ gaùi. Tyø-kheo sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät cö só laøm Taêng phöôøng, thöôøng cung caáp y phuïc, meàn neäm thöùc aên uoáng vaø thuoác thang cho Taêng. Sau khi cö só qua ñôøi thì khoâng coù ai cung caáp cho Taêng nöõa. Moät Tyø-kheo ñeán gaëp vôï cuûa cö só naøy noùi: “Vì sao coâ khoâng cung caáp thöùc aên uoáng vaø nhöõng vaät caàn duøng cho Taêng nhö choàng coâ tröôùc kia?”, vôï cö só noùi: “Coù moät cö só nhieàu phöôùc ñöùc coù theå cung caáp cho Taêng, thaày haõy ñeán noùi vôùi cö só ñoù ñeán ñaây cuøng xöû phaân coâng vieäc thì caùc thaày seõ ñöôïc cung caáp ñaày ñuû nhö choàng toâi tröôùc kia”, Tyø-kheo lieàn ñeán choã cö só ñoù noùi, cö só noùi: “Toâi nhieàu vieäc, cuøng xöû phaân coâng vieäc thì khoâng xueå”, Tyø-kheo noùi: “Hay laø oâng nhaän laøm ngöôøi cung caáp cho Phaät phaùp taêng”, cö só naøy coù loøng tin Phaät phaùp neân nhaän lôøi, nhaân vieäc naøy cö só tôùi lui vaø cuøng vôï cö só kia hoøa hôïp. Tyø-kheo nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm. Coù moät cö só laøm Taêng phöôøng, thöôøng cung caáp y phuïc, meàn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 59                                         419

neäm thöùc aên uoáng vaø thuoác thang cho Taêng. Sau khi vôï cö só qua ñôøi thì khoâng coù ai cung caáp cho Taêng nöõa. Moät Tyø-kheo ñeán gaëp cö só naøy noùi: “Vì sao oâng khoâng cung caáp thöùc aên uoáng vaø nhöõng vaät caàn duøng cho Taêng nhö tröôùc kia nöõa?”, cö só noùi: “Coù vôï cuûa moät cö só nhieàu phöôùc ñöùc coù theå cung caáp cho Taêng, thaày haõy ñeán noùi vôùi vôï cö só ñoù ñeán ñaây cuøng xöû phaân coâng vieäc thì caùc thaày seõ ñöôïc cung caáp ñaày ñuû nhö tröôùc kia”, Tyø-kheo lieàn ñeán choã vôï cö só ñoù noùi, vôï cö só noùi: “Toâi nhieàu vieäc, cuøng xöû phaân coâng vieäc thì khoâng xueå”, Tyø-kheo noùi: “Hay laø coâ nhaän laøm ngöôøi cung caáp cho Phaät phaùp taêng”, vôï cö só naøy coù loøng tin Phaät phaùp neân nhaän lôøi, nhaân vieäc naøy vôï cö só tôùi lui vaø cuøng cö só kia hoøa hôïp. Tyø-kheo nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, cö só môøi ngoài cuøng nhau thaêm hoûi roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán noùi vôùi ngöôøi nöõ        ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, khoâng ngôø cö só vaø ngöôøi nöõ naøy ñeàu bò bònh khoâng theå hoøa hôïp ñöôïc. Tyø-kheo nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, vôï cö só môøi ngoài cuøng nhau thaêm hoûi roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán noùi vôùi cö só        ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, khoâng ngôø caû hai ngöôøi naøy ñeàu bò bònh khoâng theå cuøng hoøa hôïp ñöôïc. Tyø-kheo nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù moät Tyø-kheo thöôøng lui tôùi nhaø moät cö só, Tyø-kheo naøy saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø, cö só môøi ngoài cuøng nhau thaêm hoûi roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå vì con trai toâi ñeán noùi vôùi cö só gaû chò em hoaëc con gaùi cho con trai toâi ñöôïc khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, khoâng ngôø nhöõng ngöôøi nöõ kia hoaëc bò guø löng hoaëc bònh ñieân cuoàng hoaëc ñaõ coù choàng. Tyø-kheo nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù. Moät Tyø-kheo hoûi Phaät: “Gioáng nhö ngöôøi nam coù Öu-baø-taéc ñaùng tin, phi nhôn cuõng coù hay khoâng?”, Phaät noùi: “Coù, ñoù laø trôøi ñaéc ñaïo” Laïi hoûi: “Gioáng nhö ngöôøi nöõ coù Öu-baø-di ñaùng tin, nöõ phi nhaân cuõng coù hay khoâng?”, Phaät noùi: “Coù, ñoù laø thieân nöõ ñaéc ñaïo”

420                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi khaùc raèng: “Toâi coù theå ngoài kieát giaø trong hö khoâng”, thì coù phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo naøy khoâng coù ñöôïc vieäc ñoù thì phaïm Ba-la- di. Neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi coù theå bieán moät thaân laøm nhieàu thaân, nhieàu thaân trôû laïi moät thaân. Toâi duøng trí hueä thoâng ñaït ñöôïc vieäc hieän taïi hay khoâng phaûi hieän taïi; coù theå vöôït qua töôøng vaùch khoâng bò chöôùng ngaïi, coù theå ra vaøo trong ñaát nhö trong hö khoâng; ñi treân nöôùc nhö ñi treân ñaát; ñi trong hö khoâng nhö chim.Maët trôøi maët traêng coù ñaïi oai ñöùc, toâi coù theå khoâng ñoäng maø duøng tay chaïm ñeán, cho ñeán coù theå töï taïi qua laïi coõi trôøi Phaïm theá”, neáu vieäc naøy khoâng thaät coù thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo laøm y baát tònh, maëc maø khoâng phaïm Ba-daät- ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu y naøy chieàu doïc baát tònh, chieàu ngang tònh hoaëc chieàu ngang baát tònh, chieàu doïc tònh hoaëc caû hai ñeàu baát tònh. Baát tònh laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng deâ ñöïc hay vaûi taïp khaùc. Neáu maëc y nhö vaäy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Trong Tyø ní noùi Tyø-kheo khoâng ñöôïc ñeå toùc daøi, neáu treân ñaàu coù gheû thì phaûi laøm sao? Ñaùp: duøng dao keùo caét boû Laïi hoûi: Tyø-kheo ñöôïc thöùc aên tònh, khi aên sanh nghi khoâng bieát laø tinh hay baát tònh thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo noùi phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vieát thö, hay hieän töôùng hay sai söù hay noùi phaùp cho caùc nöõ phi nhaân nhö thieân nöõ, long nöõ, Daï-xoa nöõ… quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo lôïp nhaø quaù ba lôùp maø khoâng phaïm Ba-daät- ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laøm nhaø tröôùc thì tuøy yù duøng vaùn lôïp . Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo heïn ngöôøi nöõ ñi chung ñöôøng maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu heïn vôùi caùc nöõ phi nhaân nhö thieân nöõ, long nöõ, Daï- xoa nöõ… ñi cuøng ñöôøng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Suùc mieäng nhö theá naøo? Ñaùp: Mieäng huùp nuôùc roài suùc ba laàn thì goïi laø suùc mieäng. Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo aên bieät chuùng maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng?

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 59                                          421

Ñaùp: Coù, neáu aên trong hö khoâng thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo aên thöùc aên maø phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu aên thöùc aên vôùi taâm troäm. Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo ngoài trong nhaø aên (nhaø coù nam nöõ yeâu thöông nhau) maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi nöõ thoï giôùi moät ngaøy (baùt quan trai giôùi), ngöôøi nam khoâng thoï, Tyø-kheo ngoài trong nhaø aên naøy thì phaïm Ñoät- kieát-la; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Neáu caû hai cuøng thoï giôùi moät ngaøy, Tyø- kheo ngoài trong nhaø aên naøy thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo ngoài moät mình vôùi ngöôøi nöõ trong nhaø aên (nhaø coù nam nöõ yeâu thöông nhau) maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi nöõ thoï giôùi moät ngaøy (baùt quan trai giôùi), ngöôøi nam khoâng thoï, Tyø-kheo ngoài trong nhaø aên naøy thì phaïm Ñoät- kieát-la; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Neáu caû hai cuøng thoï giôùi moät ngaøy, Tyø- kheo ngoài trong nhaø aên naøy thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo ñeán xem quaân xuaát haønh maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu xem quaân Daï-xoa thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc: “Thaày cuøng toâi ñi ñeán nhaø kia, toâi seõ baûo hoï cuùng cho thaày thöùc aên ngon”, sau ñoù laïi noùi raèng: “Toâi khoâng thích cuøng ngoài vaø cuøng noùi chuyeän vôùi thaày, toâi ngoài moät mình, noùi chuyeän moät mình vui hôn”, maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu chöa ñeán nhaø kia hoaëc ñeán trong ngoõ heõm roài trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu noùi trong Taêng phöôøng thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo khoâng bònh vaøo nhaø baïch y, töø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con, töï tay thoï thöùc aên uoáng maø khoâng phaïm Ba-la-ñeà- ñeà-xaù-ni hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni töï mang thöùc aên uoáng ñeán nhaø baïch y ñöa cho Tyø-kheo, Tyø-kheo töï tay thoï thì khoâng phaïm. Laïi hoûi: Coù Tyø- kheo-ni chæ veõ baïch y ñöa thöùc aên cho Tyø-kheo côm nhö vaäy, canh nhö vaäy maø khoâng phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni laø baø con cuûa tyø-kheo naøy, Tyø-kheo khoâng quôû traùch maø aên thöùc aên naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la.

422                                                                       BOÄ LUAÄT 6

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 60

THIEÄN TUÏNG TYØ NI

PHAÅM PHAÙP

1. Naêm Traêm Tyø-Kheo Keát Taïâp Tam Taïng: Phaät Baø-giaø-baø baùt nieát baøn taïi truù xöù Löïc só ôû giöõa hai caây sa-la thuoäc thaønh Caâu-thi, caùc löïc só ôû Caâu thi cuùng döôøng thaân Phaät. Luùc ñoù tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp daãn naêm traêm Tyø-kheo töø thaønh Ba-baø ñi ñeán thaønh Caâu-thi-na, khi ñeán ranh giôùi giöõa hai thaønh gaëp moät Phaïm chí caàm hoa trôøi Maïn-ñaø-la töø thaønh Caâu-thi-na ñi ñeán thaønh Ba-baø. Ñaïi Ca-dieáp hoûi: “OÂng coù bieát ñaïi sö cuûa toâi khoâng?, ñaùp: “Bieát, ñaïi sö cuûa thaày ñaõ baùt nieát baøn taïi truù xöù Löïc só ôû giöõa hai caây Sa-la thuoäc thaønh Caâu-thi-na ñeán nay ñaõ baûy ngaøy roài, trôøi ngöôøi ñang cuùng döôøng thaân Phaät. Toâi ñöôïc hoa trôøi Maïn-ñaø-la naøy töø choã ñoù”. Ñaïi Ca-dieáp nghe roài raát ñau buoàn, trong soá caùc ñeä töû coù vò khoùc, coù vò daäm chaân noùi raèng: “Vì sao Theá toân nhaäp nieát baøn mau nhö vaäy, con maét theá gian ñaõ dieät roài”. Luùc ñoù coù ngöôøi ngaõ laên ra ñaát, coù ngöôøi bi caûm; coù ngöôøi haønh taâm xaû quaùn töôùng caùc phaùp laø voâ thöôøng, khoå, khoâng vaø voâ ngaõ; ñaõ laø phaùp töôùng voâ thöôøng thì laøm sao coù theå thöôøng ñöôïc. Khi Phaät coøn taïi theá coù daïy raèng: “Caùi maø chuùng sanh ñaém tröôùc thì khoâng theå giöõ laâu, roát cuoäc ñeàu phaûi bieät ly, tan hoaïi vaø dieät maát”. Luùc ñoù coù moät Tyø-kheo giaø ngu si baát thieän noùi lôøi thoâ aùc raèng: “Phaät thöôøng noùi ñieàu naøy neân laøm, ñieàu naøy khoâng neân laøm. Nay toâi ñöôïc töï taïi, muoán laøm gì thì laøm, khoâng muoán laøm thì thoâi”, lôøi thoâ aùc naøy chæ coù moät mình tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp nghe ñöôïc, nhöõng ngöôøi khaùc khoâng nghe thaáy vì caùc thieân thaàn ñaõ ngaên khoâng cho nghe. Luùc ñoù ôû coõi Dieâm phuø ñeà naøy, tröôûng laõo Kieàu-traàn-nhö laø ñeä nhaát Thöôïng toøa, tröôûng laõo Quaân ñaø laø ñeä nhò Thöôïng toøa, tröôûng laõo Thaäp löïc Ca-dieáp vaø A-nan laø ñeä tam Thöôïng toøa, tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp laø ñeä töù Thöôïng toøa. Do tröôûng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 60                                              423

laõo Ñaïi Ca-dieáp laø ngöôøi quen bieát nhieàu, taát caû boán boä chuùng ñeàu cung kính, tin thoï lôøi cuûa tröôûng laõo neân khi hay tin tröôûng laõo saép ñeán thaønh Caâu-thi-na, boán boä chuùng ñeàu ra ñeán nöõa ñöôøng ñeå nghinh ñoùn. Tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp thaáy boán boä chuùng ñeán lieàn döøng laïi moät goác caây beân ñöôøng, traûi Ni-sö-ñaøn ngoài kieát giaø, boán boä chuùng ñeán ñaûnh leã roài ngoài moät beân nghe noùi phaùp, Tröôûng laõo tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho boán boä chuùng ñöôïc lôïi hæ roài baûo hoï cuøng quay veà Ñaûnh keát chi di ôû Song thoï: “Haõy khoan thieâu nhuïc thaân cuûa Phaät, toâi ñaõ veà kòp, toâi muoán ñaûnh leã kinm thaân Phaät”. Tröôûng laõo cuøng boán boä chuùng ñeán Ñaûnh keát chi di, chö thieân môû kim quan ñeå loä kim thaân Phaät cho tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp ñaûnh leã, ñaûnh leã roài baûo moïi ngöôøi duøng baïch ñieäp môùi cuûa trôøi quaán laïi kim thaân Phaät, duøng daàu thôm töôùi leân kim quan roài ñaäy naép kim quan vaø chaát cuûi thôm ñeå thieâu. Chuû caùc löïc só lieàn ñoát ñoáng cuûi thôm naøy, tröôûng laõo A-nan thaáy ñoáng cuûi thôm boác chaùy bi caûm ngheïn ngaøo noùi keä: “Thaân cuûa Theá toân, ÔÛ trong kim quan, Quaán ngaøn taám luïa, Töôùi baèng daàu thôm, Ñoát baèng cuûi thôm”. Khi ñoáng cuûi thôm ñaõ chaùy heát, Ñaïi Ca-dieáp nghó: “Laøm sao daäp taét löûa, neân duøng söõa boø ñeå daäp taét”, vöøa nghó lieàn coù ao söõa boø tinh khieát hieän ra, tröôûng laõo lieàn duøng söõa boø naøy töôùi ñeå taét löûa vaø noùi keä: “Ngaøn taám luïa quaán thaân, Duøng löûa traø tyø thaân, Thaàn löïc cuûa ñöùc Phaät, Thöôøng moät noäi y coøn, Ngoaøi cuøng cuõng khoâng chaùy, ÔÛ giöõa ñeàu chaùy heát”. Luùc ñoù tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp thaønh kính gôõ lôùp luïa beân ngoaøi ra ñeå laáy xaù lôïi Phaät ñöa cho caùc löïc só, caùc löïc só ñeå xaù lôïi trong bình vaøng, ñaët leân xe, ñoát höông thôm, duøng phöôùn loïng vaø troåi caùc kyõ nhaïc cuùng döôøng roài röôùc vaøo thaønh Caâu-thi-na. Trong thaønh Caâu-thi-na luùc ñoù vöøa xaây xong Luaän nghóa ñöôøng, ñaõ ñöôïc töôùi queùt saïch seõ, xoâng caùc höông thôm, treo côø phöôùn vaø raõi höông hoa treân chieác giöôøng ngaø voi ñeå bình vaøng xaù lôïi Phaät. Tröôûng laõo A-nan duøng höông hoa kyõ nhaïc cuùng döôøng vaø höôùng daãn caùc Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø- di cuùng döôøng ñaûnh leã.

424                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Luùc ñoù caùc löïc só trong thaønh Ba-baø nghe ñöôïc tin naøy suy nghó: “Phaät cuõng laø thaày ta, ñöôïc ta toân thôø, ta neân ñeán ñoù thænh phaàn xaù lôïi mang veà xaây thaùp thôø, ñoát höông hoa, treo phöôùn loïng suoát ñôøi cuùng döôøng”, caùc löïc só thaønh Caâu-thi-na noùi: “Phaät nhaäp nieát baøn ôû nöôùc ta, chuùng ta töï seõ xaây thaùp cuùng döôøng, chia xaù lôïi thì khoâng ñöôïc”. Luùc ñoù doøng Saùt-ñeá-lî thuoäc toäc hoï Baø-tha-baø-la ôû nöôùc Giaø-laëc, caùc Baø- la-moân trong nöôùc Tyø-mieäu, doøng hoï Leâ xöông trong thaønh Tyø-da-ly, caùc Thích töû trong nöôùc Ca-tyø-la veä, vua A-xaø-theá vua nöôùc Ma-kieät-ñaø nghe ñöôïc tin naøy ñeàu ñem höông hoa vaø kyõ nhaïc ñeán ñeå cuùng döôøng xaù lôïi. Vua A-xaø-theá baûo ñaïi thaàn Baø-la-moân Baø-lôïi-sa Ca-la: “Khanh ñeán choã caùc löïc só thaønh Caâu-thi-na, chuyeån lôøi ta thaêm hoûi hoï thaân taâm coù ñöôïc an oån vui veû khoâng vaø noùi vôùi hoï raèng Phaät cuõng laø thaày ta, ñöôïc ta toân thôø, nay nhaäp nieát baøn ôû nöôùc caùc vò, xin cho thænh phaàn xaù lôïi mang veà xaây thaùp thôø trong thaønh Vöông xaù; neáu caùc vò khoâng cho thænh nöôùc toâi seõ khôûi binh duøng söùc ñoaït laáy xaù lôïi”, Baø-la-moân vaâng lònh vua taäp hoïp boán binh ñi ñeán thaønh Caâu-thi-na noùi vôùi caùc löïc só thaønh Caâu-thi-na y nhö vaäy, caùc löïc só thaønh Caâu-thi-na noùi: “Phaät nhaäp nieát baøn ôû nöôùc ta, chuùng ta töï seõ xaây thaùp cuùng döôøng, chia xaù lôïi thì khoâng ñöôïc”. Luùc ñoù caùc löïc só thaønh Ba-baø cuõng taäp hoïp boán binh ñeán ñoùng quaân taïi moät nôi, toäc hoï Caâu-baø-la ôû tuï laïc La-baø cuõng taäp hoïp boán binh ñeán ñoùng quaân taïi moät nôi, cho ñeán doøng Saùt-ñeá-lî thuoäc toäc hoï Baø tha baø la ôû nöôùc Giaø-laëc, caùc Baø-la-moân trong nöôùc Tyø mieäu, doøng hoï Leâ xöông trong thaønh Tyø-da-ly, caùc Thích töû trong nöôùc Ca-tyø-la veä cuõng taäp hoïp boán binh ñeán ñoùng quaân taïi moät nôi, Baø-la-moân Baø-la-sa Ca- la taêng cöôøng theâm boán binh cuõng ñoùng quaân taïi moät nôi. Luùc ñoù beân ngoaøi thaønh Caâu-thi-na bò taùm nöôùc ñoùng quaân bao vaây, nöôùc naøo cuõng muoán ñoaït laáy xaù lôïi Phaät. Luùc ñoù trong ñaïi chuùng coù moät Baø-la-moân hoï Yeân caát tieáng hoâ lôùn: “Chuû caùc löïc só thaønh Caâu-thi-na laéng nghe: Töø voâ löôïng kieáp, Phaät ñaõ tích thieän tu nhaãn, caùc vò cuõng thöôøng nghe phaùp nhaãn. Taïi sao hoâm nay Phaät môùi nhaäp nieát baøn, vì xaù lôïi Phaät maø taùm nöôùc khôûi binh tranh ñoaït, caùc vò neân bieát ñaây laø vieäc khoâng cung kính, xaù lôïi Phaät nay neân chia laøm taùm phaàn”, caùc löïc só thaønh Caâu-thi-na noùi: “Vì toân kính Phaät chuùng toâi chaáp thuaän lôøi ñeà nghò naøy”. Baø-la-moân hoï Yeân chia xaù lôïi thaønh taùm phaàn roài lôùn tieáng xöôùng raèng: “Chuû caùc löïc só cho toâi ñöôïc thænh chieác bình vaøng ñöïng xaù lôïi Phaät mang veà tuï laïc Ñaàu-na-la ñeå xaây thaùp thôø, ñoát höông hoa, treo phöôùn loïng suoát ñôøi cuùng döôøng”, Baø-la-moân Taát-Ba-la-dieân-na cuõng lôùn tieáng xöôùng raèng: “Chuû caùc löïc só thaønh Caâu-thi-na cho toâi thænh phaàn tro nôi choã thieâu

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 60                                           425

kim thaân Phaät, mang veà nöôùc toâi ñeå xaây thaùp thôø, ñoát höông hoa, treo phöôùn loïng suoát ñôøi cuùng döôøng”, caùc löïc só thaønh Caâu-thi-na noùi: “Vì toân kính Phaät, chuùng toâi chaáp thuaän cho thænh”. Luùc ñoù caùc löïc só thaønh Caâu-thi-na ñöôïc phaàn xaù lôïi thöù nhaát, nöôùc Ba-baø ñöôïc phaàn xaù lôïi thöù hai, toäc hoï Caâu-laâu-la ôû tuï laïc La-ma ñöôïc phaàn xaù lôïi thöù ba, doøng Saùt-ñeá-lî thuoäc toäc hoï Baø tha baø la ôû nöôùc Giaø-laëc ñöôïc phaàn xaù lôïi thöù tö, caùc Baø-la-moân trong nöôùc Tyø mieäu ñöôïc phaàn xaù lôïi thöù naêm, doøng hoï Leâ xöông trong thaønh Tyø-da-ly ñuôïc phaàn xaù lôïi thöù saùu, caùc Thích töû trong nöôùc Ca-tyø-la veä ñöôïc phaàn xaù lôïi thöù baûy, vua A-xaø-theá nöôùc Ma-kieät-ñaø ñöôïc phaàn xaù lôïi thöù taùm, taát caû ñeàu thænh xaù lôïi Phaät mang veà nöôùc mình ñeå xaây thaùp thôø, ñoát höông hoa, treo phöôùn loïng suoát ñôøi cuùng döôøng. Baø-la-moân hoï Yeân ñöôïc bình ñöïng xaù lôïi, Baø-la-moân Taát Ba-la-dieân na ñöôïc phaàn tro cuõng ñeàu mang veà nöôùc mình xaây thaùp thôø, ñoát höông hoa, treo phöôùn loïng suoát ñôøi cuùng döôøng. Luùc ñoù trong coõi Dieâm phuø ñeà coù taùm thaùp thôø xaù lôïi Phaät, thaùp thöù chín thôø bònh ñöïng xaù lôïi vaø thaùp thöù möôøi thôø tro. Sau khi Phaät vöøa nhaäp nieát baøn chæ Coù möôøi thaùp nhöng veà sau coù theâm voâ soá thaùp, tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp bieát xaù lôïi Phaät ñaõ ñöôïc löu boá khaép möôøi phöông neân taäp hoïp Taêng chuùng vaø noùi vôùi caùc Tyø-kheo raèng: “Tröôùc ñaây toâi daãn naêm traêm Tyø-kheo töø thaønh Ba-baø ñi ñeán thaønh Caâu-thi-na, khi ñeán ranh giôùi giöõa hai thaønh gaëp moät Phaïm chí caàm hoa trôøi Maïn-ñaø-la töø thaønh Caâu-thi-na ñi ñeán thaønh Ba-baø. Toâi hoûi: “OÂng coù bieát ñaïi sö cuûa toâi khoâng?”, ñaùp: “Bieát, ñaïi sö cuûa thaày ñaõ baùt nieát baøn taïi truù xöù Löïc só ôû giöõa hai caây Sa-la thuoäc thaønh Caâu-thi-na ñeán nay ñaõ baûy ngaøy roài, trôøi ngöôøi ñang cuùng döôøng thaân Phaät. Toâi ñöôïc hoa trôøi Maïn-ñaø-la naøy töø choã ñoù”. Toâi nghe roài raát ñau buoàn, trong soá caùc ñeä töû coù vò khoùc, coù vò daäm chaân noùi raèng: “Vì sao Theá toân nhaäp nieát baøn mau nhö vaäy, con maét theá gian ñaõ dieät roài”. Luùc ñoù coù ngöôøi ngaõ laên ra ñaát, coù ngöôøi bi caûm; coù ngöôøi haønh taâm xaû quaùn töôùng caùc phaùp laø voâ thöôøng, khoå, khoâng vaø voâ ngaõ; ñaõ laø phaùp töôùng voâ thöôøng thì laøm sao coù theå thöôøng ñöôïc. Khi Phaät coøn taïi theá coù daïy raèng: “Caùi maø chuùng sanh ñaém tröôùc thì khoâng theå giöõ laâu, roát cuoäc ñeàu phaûi bieät ly, tan hoaïi vaø dieät maát”. Luùc ñoù coù moät Tyø-kheo giaø ngu si baát thieän noùi lôøi thoâ aùc raèng: “Phaät thöôøng noùi ñieàu naøy neân laøm, ñieàu naøy khoâng neân laøm. Nay toâi ñöôïc töï taïi, muoán laøm gì thì laøm, khoâng muoán laøm thì thoâi”, lôøi thoâ aùc naøy chæ coù moät mình toâi nghe ñöôïc, nhöõng ngöôøi khaùc khoâng nghe thaáy vì caùc thieân thaàn ñaõ ngaên khoâng cho nghe. Laïi coù moät Tyø-kheo ôû tröôùc toâi noùi phi phaùp laø phaùp, phaùp laø phi phaùp, thieän laø baát thieän, baát thieän laø thieän. Vì theá nay chuùng ta neân keát

426                                                                      BOÄ LUAÄT 6

taäp taát caû kinh, luaät, luaän”. Luùc ñoù tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp suy nghó: “Ta seõ ôû trong Taêng keát taäp taát caû kinh, luaät, luaän; neáu coù Tyø-kheo khoâng hieåu bieát seõ noùi laø khoâng neân keát taäp taát caû kinh luaät luaän. Ta neân ôû trong Taêng choïn laáy nhöõng vò thoâng tueä coù theå keát taäp phaùp vaø neân ôû trong Taêng laøm yeát ma choïn”, nghó roài lieàn ôû trong Taêng choïn laáy naêm traêm Tyø-kheo chæ thieáu coù moät ngöôøi. Caùc vò naøy xöng teân ñeàu laø nhöõng vò ñaõ chöùng ba minh, thoâng suoát ba taïng, ñaõ dieät ba ñoäc ñeàu laø baäc Caâu giaûi thoaùt. Ñaïi Ca-dieáp lieàn ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, naêm traêm Tyø-kheo chæ thieáu moät vò naøy xöng danh ñeàu laø nhöõng vò ñaõ chöùng ba minh, thoâng suoát ba taïng, ñaõ dieät ba ñoäc ñeàu laø baäc Caâu giaûi thoaùt. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, naêm traêm Tyø-kheo chæ thieáu coù moät vò naøy ñeàu laø nhöõng ngöôøi keát taäp phaùp. Baïch nhö vaäy. Luùc ñoù tröôûng laõo A-nan coù maët trong Taêng, tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp suy nghó: “A-nan laø Hoïc nhôn thoâng tueä ña vaên, Phaät noùi A-nan laø baäc ña vaên baäc nhaát trong caùc ñeä töû. Nay ta neân cöû A-nan laøm ngöôøi keát taäp phaùp thöù naêm traêm”, nghó roài lieàn ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, A-nan laø Hoïc nhôn thoâng tueä ña vaên, Phaät noùi A-nan laø baäc ña vaên baäc nhaát trong caùc ñeä töû. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, chuùng ta nay cöû A-nan laø ngöôøi thöù naêm traêm ñeå keát taäp phaùp. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, A-nan laø Hoïc nhôn thoâng tueä ña vaên, Phaät noùi A-nan laø baäc ña vaên baäc nhaát trong caùc ñeä töû. Nay chuùng ta cöû A-nan laø ngöôøi thöù naêm traêm ñeå keát taäp phaùp. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cöû A-nan laø ngöôøi thöù naêm traêm ñeå keát taäp phaùp thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän cöû A-nan laø ngöôøi thöù naêm traêm ñeå keát taäp phaùp xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp suy nghó: “Vieäc keát taäp kinh luaät luaän caàn nhieàu thôøi gian, khoâng phaûi chæ moät, hai ngaøy cho ñeán moät tuaàn maø coù theå xong ñöôïc. Nay ta neân ôû trong Taêng taùc phaùp yeát ma taäp hoïp nhöõng ngöôøi keát taäp phaùp laïi cuøng an cö moät choã, nhöõng ngöôøi khoâng keát taäp phaùp thì an cö choã khaùc”, nghó roài lieàn ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, vieäc keát taäp kinh luaät luaän caàn nhieàu thôøi gian, khoâng phaûi chæ moät, hai ngaøy cho ñeán moät tuaàn maø coù theå xong ñöôïc. Nay ôû trong Taêng taùc phaùp yeát ma taäp hoïp nhöõng ngöôøi keát taäp phaùp laïi cuøng an cö moät choã, nhöõng ngöôøi khoâng keát taäp phaùp thì an cö choã khaùc. Baïch nhö vaäy. Tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp laïi suy nghó: “ÔÛ trong xöù naøo cuûa nöôùc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 60                                         427

naøo an oån, coù tinh xaù toát, ñöôïc töù söï cuùng döôøng ñaày ñuû, thöùc aên uoáng khoâng thieáu thoán, khoâng coù giaëc cöôùp”, tröôûng laõo lieàn nghó ñeán thaønh Vöông xaù, trong thaønh naøy coù tinh xaù toát, ñöôïc töù söï cuùng döôøng ñaày ñuû, thöùc aên uoáng khoâng thieáu thoán, khoâng coù giaëc cöôùp. Nghó roài lieàn moät mình ñeán tröôùc lo lieäu moïi thöù nhö söûa sang laïi tinh xaù, keâu goïi baïch y cuùng döôøng töù söï… Ñeán luùc an cö lieàn cuøng naêm traêm Tyø-kheo keát taäp phaùp cuøng ñeán an cö trong thaønh Vöông xaù, saùng sôùm Ñaïi Ca-dieáp ñaép y mang baùt vaøo thaønh Vöông xaù nhaéc nhôû moïi ngöôøi mang thöùc aên uoáng ñeán ñeå cuùng döôøng cho nhöõng vò keát taäp phaùp, sau ñoù trôû veà taäp hoïp Taêng. Tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp suy nghó: “Tyø-kheo naøo coù theå tuïng luaät thoâng suoát, chuùng ta gaïn hoûi maø coù theå tuøy ñaùp theo caâu hoûi, chuùng ta seõ cöû ngöôøi ñoù keát taäp Tyø-ni. Phaät thöôøng khen ngôïi Öu-ba-ly laø ngöôøi tuïng luaät thoâng suoát baäc nhaát trong caùc Tyø-kheo “, nghó roài lieàn baïch Taêng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Öu-ba-ly laø ngöôøi tuïng luaät thoâng suoát, Phaät thöôøng khen ngôïi Öu-ba-ly laø ngöôøi tuïng luaät thoâng suoát baäc nhaát trong caùc Tyø-kheo, nay chuùng ta cöû Öu-ba-ly laøm ngöôøi keát taäp Tyø-ni, chuùng ta gaïn hoûi, Öu-ba-ly tuøy theo caâu hoûi maø ñaùp. Baïch nhö vaäy. Luùc ñoù Ñaïi Ca-dieáp traûi phaùp toøa, tröôûng laõo Öu-ba-ly thaêng toøa, Ñaïi Ca-dieáp hoûi: “Giôùi thöù nhaát thuoäc Ba-la-di, nhaân duyeân xuaát phaùt töø ñaâu?”, Öu-ba-ly ñaùp: “Nhaân duyeân xuaát phaùt töø Tyø-kheo Tu-ñeà-na Ca-lan ñaø töû ôû nöôùc Tyø-da-ly”, laïi hoûi: “Töôùng phaïm vaø khoâng phaïm trong giôùi naøy nhö theá naøo?”, Öu-ba-ly lieàn noùi roõ töôùng phaïm vaø töôùng khoâng phaïm, Ñaïi Ca-dieáp lieàn hoûi tröôûng laõo A nhaõ Kieàu-traàn-nhö: “Lôøi Öu-ba-ly noùi coù ñuùng khoâng?”, Kieàu-traàn-nhö ñaùp laø ñuùng, Ñaïi Ca-dieáp keá hoûi tröôûng laõo Quaân ñaø, keá hoûi tröôûng laõo Thaäp löïc Ca- dieáp… nhö theá cho ñeán hoûi heát naêm traêm Tyø-kheo keát taäp phaùp, tröôûng laõo A-nan laø ngöôøi thöù naêm traêm ñaùp: “Toâi cuõng nghe nhö vaäy, vieäc naøy laø phaùp, laø thieän ñuùng nhö tröôûng laõo Öu-ba-ly ñaõ noùi”, A-nan hoûi laïi Ñaïi Ca-dieáp laø coù ñuùng nhö vaäy khoâng, Ñaïi Ca-dieáp ñaùp laø ñuùng roài ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Giôùi thöù nhaát Ba-la-di ñaõ keát taäp xong, laø phaùp, laø Tyø-ni, laø lôøi Phaät daïy. Khoâng coù Tyø-kheo naøo noùi phaùp noùi laø phi phaùp, phi phaùp noùi laø phaùp; Tyø-ni noùi laø phi Tyø-ni, phi Tyø-ni noùi laø Tyø-ni. Ñaây laø phaùp, laø Tyø-ni, laø lôøi Phaät daïy. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Ñaïi Ca-dieáp laïi hoûi Öu-ba-ly: “Nhaân duyeân cuûa giôùi Ba-la-di

428                                                                       BOÄ LUAÄT 6

thöù hai xuaát phaùt töø ñaâu?”, Öu-ba-ly ñaùp: “Nhaân duyeân xuaát phaùt töø Tyø-kheo Ñaït-ni-ca con cuûa ngöôøi thôï goám ôû thaønh Vöông xaù”, laïi hoûi: “Nhaân duyeân cuûa giôùi Ba-la-di thöù ba phaùt xuaát töø ñaâu?”, ñaùp: “Nhaân duyeân phaùt xuaát töø caùc Tyø-kheo beân soâng Baø-caàu-ma ñeà ôû nöôùc Baït- kyø”, laïi hoûi: “Nhaân duyeân cuûa giôùi Ba-la-di thöù tö phaùt xuaát töø ñaâu?”, ñaùp: “Nhaân duyeân phaùt xuaát töø caùc Tyø-kheo beân soâng Baø-caàu-ma ñeà ôû nöôùc Tyø-da-ly”, laïi hoûi: “Nhaân duyeân cuûa giôùi Taêng-giaø-baø-thi-sa thöù nhaát phaùt xuaát töø ñaâu?”, ñaùp: “Nhaân duyeân phaùt xuaát töø Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di ôû nöôùc Xaù-baø-ñeà; giôùi Taêng-giaø-baø-thi-sa thöù hai, thöù ba, thöù tö cuõng ñeàu do Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di ôû nöôùc Xaù-baø-ñeà”, laïi hoûi: “Nhaân duyeân cuûa giôùi thöù naêm phaùt xuaát töø ñaâu?”, ñaùp: “Töø Tyø-kheo Ca-la Di-leâ-ca töû ôû nöôùc Xaù-baø-ñeà”, laïi hoûi: “Töôùng phaïm vaø khoâng phaïm trong giôùi naøy nhö theá naøo?”, Öu-ba-ly lieàn noùi roõ töôùng phaïm vaø töôùng khoâng phaïm, Ñaïi Ca-dieáp lieàn hoûi tröôûng laõo A nhaõ Kieàu-traàn- nhö: “Lôøi Öu-ba-ly noùi coù ñuùng khoâng?”, Kieàu-traàn-nhö ñaùp laø ñuùng, Ñaïi Ca-dieáp keá hoûi tröôûng laõo Quaân ñaø, keá hoûi tröôûng laõo Thaäp löïc Ca- dieáp… nhö theá cho ñeán hoûi heát naêm traêm Tyø-kheo keát taäp phaùp, tröôûng laõo A-nan laø ngöôøi thöù naêm traêm ñaùp: “Toâi cuõng nghe nhö vaäy, vieäc naøy laø phaùp, laø thieän ñuùng nhö tröôûng laõo Öu-ba-ly ñaõ noùi”, A-nan hoûi laïi Ñaïi Ca-dieáp laø coù ñuùng nhö vaäy khoâng, Ñaïi Ca-dieáp ñaùp laø ñuùng, cöù hoûi vaø ñaùp nhö vaäy cho ñeán taát caû Tyø-ni ñeàu ñöôïc keát taäp xong. Luùc ñoù Ñaïi Ca-dieáp ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, taát caû Tyø-ni ñeàu ñaõ keát taäp xong, laø phaùp, laø Tyø-ni, laø lôøi Phaät daïy. Khoâng coù Tyø-kheo naøo noùi phaùp noùi laø phi phaùp, phi phaùp noùi laø phaùp; Tyø-ni noùi laø phi Tyø-ni, phi Tyø-ni noùi laø Tyø- ni. Ñaây laø phaùp, laø Tyø-ni, laø lôøi Phaät daïy. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù Ñaïi Ca-dieáp suy nghó: “Tyø-kheo naøo tuïng kinh vaø luaän thoâng suoát, chuùng ta gaïn hoûi maø coù theå tuøy ñaùp theo caâu hoûi, chuùng ta seõ cöû laøm ngöôøi keát taäp kinh vaø luaän. Phaät thöôøng khen ngôïi A-nan laø baäc ña vaên, thoï trì taát caû kinh luaän baäc nhaát trong caùc Tyø-kheo. Chuùng ta neân cöû laøm ngöôøi keát taäp kinh vaø luaän”, nghó roài lieàn ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo A-nan laø ngöôøi ña vaên thoâng suoát kinh luaän, Phaät thöôøng khen ngôïi A-nan laø baäc ña vaên, thoï trì taát caû kinh luaän baäc nhaát trong caùc Tyø-kheo. Chuùng ta neân cöû laøm ngöôøi keát taäp kinh vaø luaän. Baïch nhö vaäy. Luùc ñoù Ñaïi Ca-dieáp traûi phaùp toøa, tröôûng laõo A-nan thaêng toøa,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 60                                         429

Ñaïi Ca-dieáp hoûi A-nan: “Laàn ñaàu tieân Phaät noùi kinh ôû nôi ñaâu?”, ñaùp: “Toâi nghe nhö vaày, moät thuôû noï Phaät ôû taïi truù xöù Tieân nhôn trong röøng Nai thuoäc thaønh Ba-la-naïi”. A-nan vöøa noùi xong, naêm traêm Tyø-kheo ñeàu quyø xuoáng khoùc noùi: “Toâi ñaõ ôû tröôùc Phaät nghe thoï vaø thaáy phaùp, nay cuõng ñöôïc nghe”, Ñaïi Ca-dieáp noùi vôùi A-nan: “Töø nay taát caû kinh luaät luaän ñeàu baét ñaàu baèng caâu: Toâi nghe nhö vaäy, moät thuôû noï”, A-nan ñaùp: “Xin vaâng. Luùc ñoù Phaät baûo naêm Tyø-kheo: “Khoå thaùnh ñeá naøy laø phaùp maø tröôùc ñaây ta chöa töøng nghe töø ngöôøi khaùc. Ngay khi chaùnh öùc nieäm, ôû trong caùc phaùp sanh Nhaõn, sanh Trí, sanh Minh, sanh Giaùc. Taäp thaùnh ñeá, Dieät thaùnh ñeá vaø Ñaïo thaùnh ñeá naøy laø phaùp maø tröôùc ñaây ta chöa töøng nghe töø ngöôøi khaùc. Ngay khi chaùnh öùc nieäm, ôû trong caùc phaùp sanh Nhaõn, sanh Trí, sanh Minh, sanh Giaùc. Naøy caùc Tyø-kheo, Khoå thaùnh ñeá naøy caùc thaày neân bieát, Khoå Taäp thaùnh ñeá naøy caùc thaày neân ñoaïn, Khoå dieät thaùnh ñeá naøy caùc thaày neân chöùng, Khoå ñaïo thaùnh ñeá naøy caùc thaày neân tu. Töù thaùnh ñeá naøy laø phaùp maø tröôùc ñaây ta chöa töøng nghe töø ngöôøi khaùc. Ngay khi chaùnh öùc nieäm, ôû trong caùc phaùp sanh Nhaõn, sanh Trí, sanh Minh, sanh Giaùc. Naøy caùc Tyø-kheo, Khoå thaùnh ñeá naøy ta ñaõ bieát, Khoå Taäp thaùnh ñeá naøy ta ñaõ ñoaïn, Khoå Dieät thaùnh ñeá naøy ta ñaõ chöùng, Khoå Ñaïo thaùnh ñeá naøy ta ñaõ tu. Töù thaùnh ñeá naøy laø phaùp maø tröôùc ñaây ta chöa töøng nghe töø ngöôøi khaùc. Ngay khi chaùnh öùc nieäm, ôû trong caùc phaùp sanh Nhaõn, sanh Trí, sanh Minh, sanh Giaùc. Naøy caùc Tyø-kheo, neáu trong ngaàn aáy thôøi gian ñoái vôùi boán thaùnh ñeá naøy, ba laàn chuyeån möôøi hai phaàn phaùp luaân haønh maø ta khoâng sanh Nhaõn, sanh Trí, sanh Minh, sanh Giaùc; ôû trong taát caû theá gian hoaëc laø Ma, Phaïm, Sa-moân, Baø-la-moân, trôøi ngöôøi maø ta khoâng ñöôïc giaûi thoaùt, khoâng ñuôïc lìa, khoâng ñöôïc xaû, khoâng ñöôïc taâm khoâng ñieân ñaûo thì luùc ñoù ta khoâng khôûi nieäm laø ñaõ ñaéc quaû Voâ thöôïng Boà ñeà. Chính ôû trong ngaàn aáy thôøi gian ñoái vôùi boán thaùnh ñeá naøy, ba laàn chuyeån möôøi hai phaàn phaùp luaân haønh maø ta sanh Nhaõn, sanh Trí, sanh Minh, sanh Giaùc; ôû trong taát caû theá gian hoaëc laø Ma, Phaïm, Sa-moân, Baø- la-moân, trôøi ngöôøi maø ta ñöôïc giaûi thoaùt, ñuôïc lìa, ñöôïc xaû, ñöôïc taâm khoâng ñieân ñaûo neân luùc ñoù ta khôûi nieäm laø ñaõ ñaéc quaû Voâ thöôïng Boà ñeà”. Luùc thuyeát giaûng phaùp naøy tröôûng laõo Kieàu-traàn-nhö vaø taùm vaïn chö thieân ñöôïc xa lìa traàn caáu, ôû trong caùc phaùp sanh khôûi phaùp nhaõn. Luùc ñoù Phaät hoûi Kieàu-traàn-nhö: “Ñaõ ñaéc phaùp roài phaûi khoâng?”, Kieàu- traàn-nhö ñaùp: “Ñaõ ñaéc phaùp roài thöa Theá toân”. Phaät hoûi ba laàn vaø Kieàu- traàn-nhö cuõng ñaùp ba laàn nhö vaäy, do laàn ñaàu tieân ñaéc phaùp neân goïi laø A-nhaõ-Kieàu-traàn-nhö. Khi Kieàu-traàn-nhö ñaéc phaùp, thaàn ñaát lôùn tieáng

430                                                                      BOÄ LUAÄT 6

xöôùng raèng: “Naøy caùc chuùng sanh, Phaät ôû taïi truù xöù Tieân nhôn trong röøng Nai thuoäc thaønh Ba-la-naïi noùi boán thaùnh ñeá naøy, ba laàn chuyeån möôøi hai phaàn phaùp luaân haønh; ôû trong taát caû theá gian hoaëc laø Ma, Phaïm, Sa-moân, Baø-la-moân, trôøi ngöôøi ñeàu khoâng theå nhö phaùp chuyeån. Phaät vì lôïi ích cho chuùng sanh, vì an laïc cho chuùng sanh, vì thöông xoùt theá gian, laøm lôïi ích an laïc cho chö thieân vaø loaøi ngöôøi, laøm taêng theâm chuùng trôøi vaø laøm giaûm chuùng A-tu-la”. Thaàn hö khoâng nghe thaàn ñaát xöôùng nhö vaäy, cuõng lôùn tieáng xöôùng nhö vaäy, nhö theá cho ñeán caùc coõi trôøi Töù thieân vöông, coõi trôøi Tam thaäp tam, trôøi Daï ma, trôøi Ñaâu suaát ñaø, trôøi Hoùa laïc, trôøi Tha hoùa töï taïi… trôøi Phaïm thieân ñeàu xöôùng leân nhö vaäy. Phaät ôû taïi truù xöù Tieân nhôn trong röøng Nai thuoäc thaønh Ba-la-naïi, noùi boán thaùnh ñeá naøy, ba laàn chuyeån möôøi hai phaàn phaùp luaân haønh neân kinh naøy goïi laø kinh Chuyeån phaùp luaân”. Luùc ñoù Ñaïi Ca-dieáp lieàn hoûi tröôûng laõo A nhaõ Kieàu-traàn-nhö: “Lôøi A-nan noùi coù ñuùng khoâng?”, Kieàu-traàn-nhö ñaùp laø ñuùng, Ñaïi Ca-dieáp keá hoûi tröôûng laõo Quaân ñaø, keá hoûi tröôûng laõo Thaäp löïc Ca-dieáp… nhö theá cho ñeán hoûi heát naêm traêm Tyø-kheo keát taäp phaùp, tröôûng laõo Öu-ba-ly laø ngöôøi thöù naêm traêm ñaùp: “Toâi cuõng nghe nhö vaäy, ñuùng nhö tröôûng laõo A-Nan-ñaõ noùi”, Öu-ba-ly hoûi laïi Ñaïi Ca-dieáp laø coù ñuùng nhö vaäy khoâng, Ñaïi Ca-dieáp ñaùp laø ñuùng, cöù nhö theá hoûi ñaùp cho ñeán khi taát caø kinh ñaõ ñöôïc keát taäp xong. Ñaïi Ca-dieáp ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, taát caû kinh ñaõ keát taäp xong, laø phaùp, laø Tyø-ni, laø lôøi Phaät daïy. Khoâng coù Tyø-kheo naøo noùi phaùp noùi laø phi phaùp, phi phaùp noùi laø phaùp; Tyø-ni noùi laø phi Tyø-ni, phi Tyø-ni noùi laø Tyø-ni. Ñaây laø phaùp, laø Tyø-ni, laø lôøi Phaät daïy. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Ñaïi Ca-dieáp laïi hoûi A-nan: “Phaät baét ñaàu noùi A-tyø-ñaøm ôû nôi ñaâu?”, ñaùp: “Toâi nghe nhö vaày, moät thuôû noï Phaät taïi nöôùc Xaù-baø-ñeà, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Neáu ngöôøi naøo coù naêm sôï haõi, naêm toäi, naêm oaùn vaø naêm dieät thì ngöôøi naøy sau khi cheát seõ bò ñoïa trong ñòa nguïc nhanh nhö löïc só co duoãi caùnh tay. Naêm toäi ñoù laø saùt sanh, troäm caép, taø daâm, voïng ngöõ vaø uoáng röôïu. Ngöôïc laïi “Neáu ngöôøi naøo khoâng coù naêm sôï haõi, naêm toäi, naêm oaùn vaø naêm dieät thì ngöôøi naøy sau khi cheát seõ ñöôïc sanh leân coõi trôøi nhanh nhö löïc só co duoãi caùnh tay. Khoâng coù naêm toäi ñoù laø khoâng saùt sanh, khoâng troäm caép, khoâng taø daâm, khoâng voïng ngöõ vaø khoâng uoáng röôïu. Ñoái vôùi naêm sôï haõi, naêm oaùn vaø naêm dieät cuõng gioáng nhö vaäy”. Luùc ñoù Ñaïi Ca-dieáp lieàn hoûi tröôûng laõo A-nhaõ-Kieàu-traàn-nhö:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 60                                            431

“Lôøi A-nan noùi coù ñuùng khoâng?”, Kieàu-traàn-nhö ñaùp laø ñuùng, Ñaïi Ca- dieáp keá hoûi tröôûng laõo Quaân ñaø, keá hoûi tröôûng laõo Thaäp löïc Ca-dieáp… nhö theá cho ñeán hoûi heát naêm traêm Tyø-kheo keát taäp phaùp, tröôûng laõo Öu-ba-ly laø ngöôøi thöù naêm traêm ñaùp: “Toâi cuõng nghe nhö vaäy, ñuùng nhö tröôûng laõo A-Nan-ñaõ noùi”, Öu-ba-ly hoûi laïi Ñaïi Ca-dieáp laø coù ñuùng nhö vaäy khoâng, Ñaïi Ca-dieáp ñaùp laø ñuùng, cöù nhö theá hoû ñaùp cho ñeán khi taát caû luaän ñaõ ñöôïc keát taäp xong. Ñaïi Ca-dieáp ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, taát caû luaän ñaõ keát taäp xong, laø phaùp, laø Tyø-ni, laø lôøi Phaät daïy. Khoâng coù Tyø-kheo naøo noùi phaùp noùi laø phi phaùp, phi phaùp noùi laø phaùp; Tyø-ni noùi laø phi Tyø-ni, phi Tyø-ni noùi laø Tyø-ni. Ñaây laø phaùp, laø Tyø-ni, laø lôøi Phaät daïy. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Sau khi taát caû kinh, luaät, luaän ñaõ ñöôïc keát taäp xong, tröôûng laõo A-nan töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch vôùi tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp: “Ñaïi ñöùc, toâi töø Phaät nghe thoï lôøi naøy, Phaät noùi: “Sau khi ta nhaäp nieát baøn, neáu Taêng nhaát taâm hoøa hôïp thì coù theå xem xeùt boû bôùt nhöõng giôùi vi teá”, Ñaïi Ca-dieáp hoûi: “A-nan, thaày coù hoûi Phaät nhöõng giôùi naøo laø giôùi vi teá maø neáu Taêng nhaát taâm hoøa hôïp thì coù theå boû bôùt hay khoâng?”, ñaùp laø khoâng coù hoûi, Ñaïi Ca-dieáp noùi: “Ñaùng leõ thaày neân hoûi cho roõ raøng, vì thaày khoâng hoûi Phaät roõ raøng neân thaày phaïm Ñoät- kieát-la, thaày neân nhö phaùp saùm hoái”, A-nan noùi: “Toâi khoâng khinh giôùi neân khoâng hoûi, vaõ laïi luùc ñoù Phaät saép dieät ñoä, taâm toâi öu saàu neân khoâng theå hoûi ñöôïc”. Ñaïi Ca-dieáp noùi: “Phaät ba laàn noùi vôùi thaày raèng: Voâ soá vieäc trong coõi Dieâm phuø ñeà thì thích thoï maïng laø vieäc vui thích nhaát. Neáu ngöôøi naøo tu Töù nhö yù tuùc coù theå soáng thoï moät kieáp hoaëc döôùi moät kieáp”. Phaät kheùo tu Töù nhö yù tuùc neáu muoán thoï maïng moät kieáp hoaëc döôùi moät kieáp ñeàu coù theä töï taïi truï. Taïi sao luùc ñoù thaày khoâng thænh Phaät truï laâu ôû ñôøi, vì vieäc naøy neân thaày phaïm Ñoät-kieát-la, thaày neân nhö phaùp saùm hoái”, A-nan noùi: “Toâi khoâng khinh giôùi vaø khoâng phaûi khoâng cung kính Phaät maø khoâng thænh Phaät truï laâu ôû ñôøi. Chæ vì luùc ñoù ma che laáp taâm toâi khieán toâi khoâng nhaän bieát neân môùi khoâng thænh Phaät truï laâu ôû ñôøi”. Ñaïi Ca-dieáp noùi: “Moät laàn noï thaày ñaõ duøng chaân giaãm leân y cuûa Phaät neân thaày phaïm Ñoät-kieát-la, thaày neân nhö phaùp saùm hoái”, A-nan noùi: “Toâi khoâng khinh giôùi vaø khoâng phaûi khoâng cung kính Phaät maø giaãm leân y cuûa Phaät. Chæ vì luùc ñoù gioù thoåi raát maïnh, khoâng coù ai giuùp ñôõ, toâi phaûi duøng chaân giaãm leân y ñeå giöõ y môùi xeáp ñöôïc y”. Ñaïi Ca- dieáp laïi noùi: “Moät laàn noï Phaät baûo thaày ra bôø soâng Ca-caâu-ñaø laáy moät baùt nöôùc, thaày ñaùp laø nöôùc soâng ñang ñuïc chöa trong neân khoâng ñi laáy

432                                                                        BOÄ LUAÄT 6

nöôùc lieàn. Vì vieäc naøy thaày phaïm Ñoät-kieát-la, thaày neân nhö phaùp saùm hoái”, A-nan noùi: “Toâi khoâng khinh giôùi vaø khoâng phaûi khoâng cung kính Phaät maø khoâng ñi laáy nöôùc lieàn. Chæ vì luùc ñoù coù naêm traêm coã xe vöøa baêng qua soâng neân nöôùc ñuïc chöa trong”. Ñaïi Ca-dieáp laïi noùi: “Phaät khoâng cho ngöôøi nöõ xuaát gia, thaày ñeán thænh ba laàn ñeå Phaät cho ngöôøi nöõ xuaát gia. Vì vieäc naøy thaày phaïm Ñoät-kieát-la, thaày neân nhö phaùp saùm hoái”, A-nan noùi: “Toâi khoâng khinh giôùi vaø khoâng phaûi khoâng cung kính Phaät maø thænh Phaät ba laàn ñeå cho ngöôøi nöõ xuaát gia. Chæ vì chö Phaät quaù khöù ñeàu coù ñuû boán chuùng, vì sao rieâng Phaät cuûa chuùng ta laïi khoâng Coù boán chuùng neân toâi môùi thænh Phaät ñeán ba laàn”. Ñaïi Ca-dieáp laïi noùi: “Sau khi Phaät dieät ñoä, vì sao thaày laïi ñeå loä töôùng aâm taøng cuûa Phaät cho ngöôøi nöõ nhìn thaáy. Vì vieäc naøy thaày phaïm Ñoät-kieát-la, thaày neân nhö phaùp saùm hoái”, A-nan noùi: “Vì ngöôøi nöõ phöôùc ñöùc moûng ít, muoán ñöôïc thaáy töôùng cuûa Phaät, khi thaáy ñöôïc roài seõ sanh nhaøm lìa thaân nöõ, ñôøi sau ñöôïc thaân nam neân toâi môùi ñeå loä cho hoï thaáy”. Luùc ñoù Ñaïi Ca-dieáp baûo A- nan ôû trong Taêng saùm hoái saùu toäi Ñoät-kieát-la roài baïch Taêng: “Chuùng ta khoâng neân cho boû bôùt moät giôùi vi teá naøo, vì sao, vì ngoaïi ñaïo dò hoïc neáu nghe bieát vieäc naøy seõ noùi raèng: “Ñeä töû thoâng minh, vì sao, vì thaày keát giôùi maø ñeä töû laïi boû bôùt”. Vì vaäy chuùng ta nhaát taâm xem xeùt khoâng cho boû bôùt moät giôùi vi teá naøo, neáu chuùng ta boû bôùt thì ngoaïi ñaïo dò hoïc seõ noùi raèng: “Khi ñaïi sö coøn ôû ñôøi, Sa-moân Thích töû ñeàu trì giôùi ñaày ñuû; sau khi ñaïi sö dieät ñoä laïi khoâng trì giôùi ñaày ñuû maø coøn boû bôùt, phaùp cuûa Thích töû khoâng bao laâu nöõa seõ bò dieät, gioáng nhö löûa chaùy thì khoøi boác leân, löûa taét thì khoøi cuõng dieät. Vì vaäy chuùng ta nhaát taâm xem xeùt khoâng cho boû bôùt moät giôùi vi teá naøo, neáu chuùng ta boû bôùt thì caùc Tyø-kheo khoâng bieát giôùi naøo laø vi teá seõ noùi raèng: “Giôùi vi teá khoâng phaûi chæ laø Ñoät-kieát-la, maø boán Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni cuõng ñöôïc xem laø giôùi vi teá. Vì vaäy chuùng ta nhaát taâm xem xeùt khoâng cho boû bôùt moät giôùi vi teá naøo, neáu chuùng ta boû bôùt thì caùc Tyø-kheo khoâng bieát giôùi naøo laø vi teá seõ noùi raèng: “Giôùi vi teá khoâng phaûi chæ laø Ñoät-kieát-la, boán Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni maø caû chín möôi Ba-daät-ñeà cuõng ñöôïc xem laø giôùi vi teá”. Vì vaäy chuùng ta nhaát taâm xem xeùt khoâng cho boû bôùt moät giôùi vi teá naøo, neáu chuùng ta boû bôùt thì caùc Tyø-kheo khoâng bieát giôùi naøo laø vi teá seõ noùi raèng: “Giôùi vi teá khoâng phaûi chæ laø Ñoät-kieát-la, boán Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, chín möôi Ba-daät-ñeà maø caû ba möôi Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà cuõng ñöôïc xem laø giôùi vi teá”. Vì vaäy chuùng ta nhaát taâm xem xeùt khoâng cho boû bôùt moät giôùi vi teá naøo, neáu chuùng ta boû bôùt thì caùc Tyø-kheo khoâng bieát giôùi naøo laø vi teá seõ noùi raèng: “Giôùi vi teá khoâng phaûi chæ laø Ñoät-kieát-la, boán Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, chín möôi Ba-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 60                                             433

daät-ñeà, ba möôi Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà maø caû hai phaùp Baát ñònh cuõng ñöôïc xem laø giôùi vi teá”. Vì vaäy chuùng ta nhaát taâm xem xeùt khoâng cho boû bôùt moät giôùi vi teá naøo, neáu chuùng ta boû bôùt thì caùc Tyø-kheo khoâng bieát giôùi naøo laø vi teá seõ noùi raèng: “Giôùi vi teá khoâng phaûi chæ laø Ñoät-kieát-la, boán Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, chín möôi Ba-daät-ñeà, ba möôi Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, hai phaùp Baát ñònh maø caû möôøi ba Taêng-giaø-baø-thi-sa cuõng ñöôïc xem laø giôùi vi teá”. Vì vaäy chuùng ta nhaát taâm xem xeùt khoâng cho boû bôùt moät giôùi vi teá naøo, neáu chuùng ta boû bôùt thì seõ coù Tyø-kheo noùi raèng: “Toâi chæ thoï trì boán giôùi thoâi coøn nhöõng giôùi khaùc thì boû bôùt”. Vì vaäy chuùng ta nhaát taâm xem xeùt khoâng cho boû bôùt moät giôùi vi teá naøo, chuùng ta phaûi thoï trì taát caû giôùi Phaät ñaõ keát. Nhöõng giôùi Phaät ñaõ keát, taát caû ñeàu phaûi thoï trì, Phaät khoâng keát giôùi thì thoâi, neáu Phaät ñaõ keát roài thì khoâng ñöôïc boû, neân nhö Phaät ñaõ keát giôùi maø thoï trì, môùi khieán cho caùc Tyø-kheo thieän phaùp ñöôïc taêng tröôûng khoâng dieät. Vì vaäy chuùng ta phaûi thoï trì heát, khoâng boû bôùt moät giôùi naøo”.

2. Baûy Traêm Tyø-Kheo Keát Taäp Dieät AÙc Phaùp: Töø khi Phaät nhaäp nieát baøn cho ñeán moät traêm möôøi naêm sau, ôû nöôùc Tyø-da-ly phaùt sanh möôøi vieäc phi phaùp, phi thieän, xa lìa Phaät phaùp, khoâng lieân quan tôùi kinh, luaät vaø luaän, cuõng phaù phaùp töôùng. Caùc Tyø- kheo Tyø-da-ly haønh theo möôøi vieäc naøy, cho laø phaùp, laø thanh tònh roài thoï trì nhö vaäy. Möôøi vieäc phi phaùp ñoù laø dieâm tònh, chæ tònh, caän tuï laïc tònh, sanh hoøa hôïp tònh, nhö thò tònh, chöùng tri tònh, baàn truù xöù tònh, haønh phaùp tònh, luõ bieân baát ích Ni-sö-ñaøn tònh vaø möôøi laø kim ngaân baûo vaät tònh. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly mang baùt baèng vaøng lôùn cuûa nöôùc Kieàu-taùt-la, ra khoûi nöôùc Kieàu-taùt-la vaøo nöôùc Tyø-da-ly theo thöù lôùp töøng nhaø xin tieàn, ñöôïc bao nhieâu ñeàu boû vaøo trong baùt. Coù ngöôøi boû vaøo trong baùt moät vaïn tieàn, coù ngöôøi boû ngaøn tieàn hoaëc traêm tieàn, naêm möôi tieàn cho ñeán moät tieàn. Luùc ñoù coù tröôûng laõo Da-xaù ñaø con cuûa Ca-lan ñeà ôû nöôùc Tyø-da- ly ñaõ ñöôïc ba minh, thoï trì ba taïng phaùp kinh luaät vaø luaän, laø ñeä töû cuûa tröôûng laõo A-nan. Tröôûng laõo Da-xaù-ñaø nghe bieát ñöôïc tin naøy, bieát möôøi vieäc naøy laø phi phaùp neân sai söù ñeán noùi vôùi caùc baïch y ôû Tyø-da-ly raèng: “Sa-moân Thích töû khoâng ñöôïc xin vaøng baïc vaø caát giöõ vaät baùu. Phaät ñaõ duøng caùc nhaân duyeân thuyeát phaùp cho chuû tuï laïc Ma-ni-chaâu-la raèng: Töø nay caùc Tyø-kheo caàn cuûi thì xin cuûi, caàn coû thì xin coû, caàn xe thì cho möôïn xe, caàn ngöôøi laøm thì möôïn ngöôøi laøm; nhöng khoâng ñöôïc xin vaøng baïc vaø caát giöõ vaät baùu”. Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly nghe tin tröôûng

434                                                                       BOÄ LUAÄT 6

laõo Da-xaù-ñaø sai söù ñeán noùi vôùi caùc baïch y nhö theá, lieàn taäp hoïp laïi chia soá vaøng baïc vaät ñaõ xin ñöôïc. Trong soá caùc Tyø-kheo naøy, coù ngöôøi töï laáy phaàn mình mang ñi, coù ngöôøi sai Sa-di, baïch y mang ñi, coù ngöôøi ñeå treân giöôøng mang ñi, coù ngöôøi boû trong giaøy uûng mang ñi, coù ngöôøi boû trong ñaõy y mang ñi, coù ngöôøi sai söù mang ñeán moät phaàn ñöa cho tröôûng laõo Da-xaù-ñaø. Tröôûng laõo traû laïi vaät baát tònh naøy cho hoï vaø noùi raèng: “Sa- moân Thích töû khoâng ñöôïc xin vaøng baïc vaø caát giöõ vaät baùu. Phaät ñaõ duøng caùc nhaân duyeân thuyeát phaùp raèng: Töø nay caùc Tyø-kheo caàn cuûi thì xin cuûi, caàn coû thì xin coû, caàn xe thì cho möôïn xe, caàn ngöôøi laøm thì möôïn ngöôøi laøm; nhöng khoâng ñöôïc xin vaøng baïc vaø caát giöõ vaät baùu”, caùc Tyø- kheo Tyø-da-ly suy nghó: “Da-xaù-ñaø ôû tröôùc baïch y neáu toäi cuûa chuùng ta, chuùng ta neân taùc phaùp yeát ma Haï yù cho Da-xaù-ñaø, baét buoäc Da-xaù- ñaø ñeán caùc baïch y saùm taï”, nghó roài lieàn taäp hoïp Taêng laøm yeát ma Haï yù cho Da-xaù-ñaø. Da-xaù-ñaø nghe bieát ñöôïc tin naøy lieàn suy nghó: “Khi ta ñeán caùc baïch y saùm taï, ta seõ tuøy thuaän thuyeát phaùp khieán cho caùc baïch y tin raèng: Sa-moân Thích töû khoâng ñöôïc xin vaøng baïc vaø caát giöõ vaät baùu. Phaät ñaõ duøng caùc nhaân duyeân thuyeát phaùp cho chuû tuï laïc Ma ni chaâu la raèng: Töø nay caùc Tyø-kheo caàn cuûi thì xin cuûi, caàn coû thì xin coû, caàn xe thì cho möôïn xe, caàn ngöôøi laøm thì möôïn ngöôøi laøm; nhöng khoâng ñöôïc xin vaøng baïc vaø caát giöõ vaät baùu”. Saùng hoâm sau, Da-xaù-ñaø ñaép y mang baùt vaøo thaønh Tyø-da-ly khaát thöïc, khaát thöïc xong ñeán caùc baïch y saùm taï vaø tuøy duyeân thuyeát phaùp khieán cho caùc baïch y tin nhö theá. Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly nghe ñöôïc tin naøy lieàn suy nghó: “Chuùng ta khoâng ñeå cho Da-xaù-ñaø ôû trong nöôùc naøy nöõa, neân taùc phaùp yeát ma taãn xuaát, khoâng cho Da-xaù-ñaø ôû nöôùc Tyø-da-ly nöõa”, nghó roài lieàn taäp hoïp Taêng taùc phaùp yeát ma taãn xuaát cho Da-xaù-ñaø. Da-xaù-ñaø nghe ñöôïc tin naøy lieàn trôû veà phoøng thu doïn, giao traû ngoïa cuï roài mang y baùt rôøi khoûi nöôùc Tyø-da-ly. Ñi chöa ñöôïc bao xa lieàn suy nghó: “Ta ñöôïc thoaùt khoûi caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly, caùc Tyø-kheo naøy xin vaøng baïc vaø caát giöõ vaät baùu nhieáu duïc, nhieàu mong caàu vaø taïo nhieàu phaùp aùc”, nghó roài Da-xaù-ñaø ñeán nöôùc Kieàu-taùt-la haï an cö. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaøø truï döôùi taøng caây OÂ-ñaàu-baø-la, röøng A-ba-ñaïi-la tinh xaù Taêng-giaø-giaø cuûa nöôùc Ma-thaâu-la. Vò naøy ñaõ chöùng ba minh, thoï trì ba taïng phaùp, coù danh xöng laø ñaïi A-la-haùn, laø ñeä töû cuûa tröôûng laõo A-nan. Tröôûng laõo Da-xaù-ñaø nghe danh cuûa tröôûng laõo naøy lieàn sai söù ñeán baïch vôùi tröôûng laõo Tam-boà-giaøø raèng: “Tröôûng laõo bieát khoâng, ôû nöôùc Tyø-da-ly phaùt sanh möôøi vieäc phi phaùp, phi thieän, xa lìa Phaät phaùp, khoâng lieân quan tôùi kinh, luaät vaø luaän, cuõng phaù phaùp

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 60                                          435

töôùng. Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly haønh theo möôøi vieäc naøy, cho laø phaùp, laø thanh tònh roài thoï trì nhö vaäy. Möôøi vieäc phi phaùp ñoù laø dieâm tònh, chæ tònh, caän tuï laïc tònh, sanh hoøa hôïp tònh, nhö thò tònh, chöùng tri tònh, baàn truù xöù tònh, haønh phaùp tònh, luõ bieân baát ích Ni-sö-ñaøn tònh vaø möôøi laø kim ngaân baûo vaät tònh. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly mang baùt baèng vaøng lôùn cuûa nöôùc Kieàu-taùt-la, ra khoûi nöôùc Kieàu-taùt-la vaøo nöôùc Tyø- da-ly theo thöù lôùp töøng nhaø xin tieàn, ñöôïc bao nhieâu ñeàu boû vaøo trong baùt. Coù ngöôøi boû vaøo trong baùt moät vaïn tieàn, coù ngöôøi boû ngaøn tieàn hoaëc traêm tieàn, naêm möôi tieàn cho ñeán moät tieàn. Caùc tröôûng laõo Tyø-kheo neân taäp hoïp laïi ñeå dieät aùc phaùp naøy, neáu khoâng dieät thì aùc phaùp seõ ngaøy caøng lan roäng”. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø nghe roài lieàn sai söù ñeán caùc nöôùc nhö nöôùc Ñaït-thaån-na, nöôùc A-baøn-ñeà… thoâng baùo cho hoï bieát ñöôïc vieäc phi phaùp treân vaø noùi caùc tröôûng laõo Tyø-kheo neân taäp hoïp laïi ñeå dieät aùc phaùp naøy, neáu khoâng dieät thì aùc phaùp seõ ngaøy caøng lan roäng. Caùc tröôûng laõo Tyø-kheo ôû caùc nöôùc naøy sau khi ñöôïc tin naøy ñeàu cuøng taäp hoïp laïi ñi ñeán nöôùc Tyø-da-ly. Luùc ñoù tröôûng laõo Leâ-baø-ña ôû nöôùc Taùt haøn nhaõ laø ngöôøi ñaõ chöùng ba minh, thoï trì ba taïng phaùp, coù danh xöng laø ñaïi A-la-haùn, thích haønh boán taâm voâ löôïng laø ñeä töû cuûa tröôûng laõo A-nan. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø nghe bieát danh cuûa vò tröôûng laõo naøy lieàn suy nghó: “Chuùng ta neân môøi tröôûng laõo naøo chuû trì cuoäc keát taäp naøy, chuùng ta neân môøi tröôûng laõo naøy chuû trì vaø thoáng laõnh caùc Tyø- kheo, tröôûng laõo naøy seõ noùi thaät phaùp cho caùc Tyø-kheo”, nghó roài lieàn taäp hoïp Taêng noùi roõ yù nghó cuûa mình. Sau khi ñeán caùc baïch y xin cuùng döôøng töù söï, tröôûng laõo leân thuyeàn ñeán nöôùc Taùt haøn nhaõ yeát kieán tröôûng laõo Leâ-baø-ña. Tröôûng laõo Leâ-baø-ña töø xa thaáy tröôûng laõo Tam-boà-giaø ñeán lieàn ra nghinh ñoùn vaø thaêm hoûi ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng, caàm giuùp y baùt roài chæ phoøng xaù ngoïa cuï vaø caùc vaät caàn duøng cho tröôûng laõo Tam-boà-giaø. Ñeâm ñoù hai tröôûng laõo cuøng nghæ chung moät phoøng, cuoái ñeâm ngoài thieàn cho ñeán saùng. Ñeán saùng tröôûng laõo Leâ-baø-ña noùi vôùi tröôûng laõo Tam-boà-giaø: “Toâi ñaõ theo phaùp cuùng döôøng khaùch xong, giôø thaày neân theo phaùp cuûa ngöôøi xuaát gia”, tröôûng laõo Tam-boà-giaønghe roài lieàn ñaép y mang baùt vaøo thaønh Taát-haøn-nhaõ khaát thöïc, khaát thöïc xong trôû veà ñaûnh leã tröôûng laõo Leâ-baø-ña. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaø suy nghó: “Tröôûng laõo Leâ-baø-ña laø ñaïi phaùp sö neáu hoûi ta veà A-tyø-ñaøm thì ta khoâng ñaùp nhanh ñöôïc, chi baèng ta ñem möôøi phi phaùp cuûa caùc Tyø- kheo Tyø-da-ly ra hoûi tröôùc”, nghó roài lieàn chaép tay hoûi tröôûng laõo Leâ-baø- ña: “Xin hoûi tröôûng laõo Dieâm tònh coù neân thoï trì hay khoâng?”, Leâ-baø-ña hoûi: “Theá naøo laø Dieâm tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly duøng muoái

436                                                                       BOÄ LUAÄT 6

caát caùch ñeâm ñeå boû vaøo thöùc aên cho laø tònh vaø thoï trì. Nay xin hoûi vieäc naøy coù thaät laø tònh khoâng?”, Leâ-baø-ña ñaùp laø baát tònh, khoâng neân aên; laïi hoûi: “Neáu aên thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ñoät-kieát-la; laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc aên?”, ñaùp: “Phaät ôû nöôùc Xaù-baø- ñeà noùi vieäc naøy trong phaùp Döôïc cuûa-tyø-ni”. Laïi hoûi: “Xin hoûi tröôûng laõo Nhò chæ tònh coù neân thoï khoâng?”, Leâ-baø-ña hoûi: “Theá naøo laø Nhò chæ tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly aên xong rôøi khoûi choã ngoài ñöùng daäy, khoâng thoï phaùp taøn thöïc, boùng maët trôøi qua hai ngoùn tay ñöôïc aên vaø noùi laø tònh. Xin hoûi vieäc naøy coù thaät laø tònh khoâng?”, Leâ-baø-ña ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu aên thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc aên?”, ñaùp: “Phaät ôû nöôùc Tyø-da-ly, vì caùc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp taøn thöïc neân keát giôùi”. Laïi hoûi: “Xin hoûi tröôûng laõo Caän tuï laïc coù thaät laø tònh khoâng?”, Leâ-baø- ña hoûi: “Theá naøo laø Caän tuï laïc tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly ñöôïc thöùc aên gaàn tuï laïc, khoâng thoï phaùp taøn thöïc ñöôïc aên vaø noùi laø tònh. Xin hoûi vieäc naøy coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu aên thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc aên?”, ñaùp: “Phaät ôû nöôùc Tyø-da-ly, vì caùc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp taøn thöïc neân keát giôùi”. Laïi hoûi: “Xin hoûi tröôûng laõo Danh hoøa hôïp tònh coù neân thoï khoâng?”, Leâ-baø-ña hoûi: “Theá naøo laø Danh hoøa hôïp tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly aên xong rôøi khoûi choã ngoài ñöùng daäy, khoâng thoï phaùp taøn thöïc laïi ñem söõa laïc vaø toâ hoøa hôïp roài aên vaø noùi laø tònh. Xin hoûi vieäc naøy coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu aên thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc aên?”, ñaùp: “Phaät ôû nöôùc Tyø-da-ly, vì caùc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp taøn thöïc neân keát giôùi”. Laïi hoûi: “Xin hoûi tröôûng laõo Nhö thò tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, Leâ-baø-ña hoûi: “Theá naøo laø Nhö thò tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly ôû trong noäi giôùi cuøng truù xöù rieâng laøm yeát ma roài vaøo trong Taêng noùi raèng: “Truù xöù kia laøm yeát ma nhö theá, vieäc naøy laø tònh”. Xin hoûi vieäc naøy coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu laøm thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ñoät-kieát-la, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi naøy?”, ñaùp: “Phaät keát giôùi naøy trong haønh phaùp Tyø-ni ôû nöôùc Chieâm-ba”. Laïi hoûi: “Xin hoûi tröôûng laõo Chöùng tri tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, Leâ-baø-ña hoûi: “Theá naøo laø Chöùng tri tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly ôû moãi truù xöù laøm yeát ma phi phaùp roài vaøo trong Taêng baïch raèng: “Chuùng toâi ôû moãi truù xöù ñaõ laøm yeát ma, xin Taêng chöùng tri, vieäc naøy laø tònh”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu laøm thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ñoät-kieát-la, laïi hoûi: “Phaät

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 60                                           437

ôû ñaâu keát giôùi naøy?”, ñaùp: “Phaät keát giôùi naøy trong haønh phaùp Tyø-ni ôû nöôùc Chieâm-ba”. Laïi hoûi: “Xin hoûi tröôûng laõo Baàn truù xöù tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, Leâ-baø-ña hoûi: “Theá naøo laø Baàn truù xöù tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly noùi raèng: “Truù xöù cuûa chuùng toâi ngheøo neân laøm röôïu uoáng, noùi vieäc naøy laø tònh, xin hoûi coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu uoáng thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc uoáng?”, ñaùp: “Phaät vì tröôûng laõo A-la-haùn Baø-giaø-ñaø keát giôùi khoâng uoáng röôïu taïi thaønh Baït-ñaø La-Baø-ñeà thuoäc nöôùc Chi-baø-ñeà”. Laïi hoûi: “Xin hoûi tröôûng laõo Haønh phaùp tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp: “Coù Haønh phaùp tònh, haønh cuõng tònh, khoâng haønh cuõng tònh; coù Haønh phaùp baát tònh, haønh cuõng baát tònh, khoâng haønh cuõng baát tònh”, laïi hoûi: “Theá naøo laø Haønh phaùp tònh, haønh cuõng tònh, khoâng haønh cuõng tònh?”, ñaùp: “Nhö khoâng saùt sanh, haønh cuõng tònh, khoâng haønh cuõng tònh; khoâng troäm caép, khoâng taø daâm, khoâng voïng ngöõ, khoâng löôõng thieät, khoâng aùc khaåu, khoâng yû ngöõ… ñeàu laø Haønh phaùp tònh, haønh cuõng tònh, khoâng haønh cuõng tònh”, laïi hoûi: “Theá naøo laø Haønh phaùp baát tònh, haønh cuõng baát tònh, khoâng haønh cuõng baát tònh?”, ñaùp: “Nhö toäi saùt sanh, haønh cuõng baát tònh, khoâng haønh cuõng baát tònh; toäi troäm caép, taø daâm, voïng ngöõ, löôõng thieät, aùc khaåu, yû ngöõ… ñeàu laø Haønh phaùp baát tònh, haønh cuõng baát tònh, khoâng haønh cuõng baát tònh”. Laïi hoûi: “Xin hoûi tröôûng laõo Baát ích luõ bieân Ni-sö-ñaøn coù thaät laø tònh khoâng?”, Leâ-baø-ña hoûi: “Theá naøo laø Baát ích luõ bieân Ni-sö-ñaøn tònh?”, Ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly laøm Ni-sö-ñaøn khoâng nôùi roäng theâm vieàn vaø noùi vieäc naøy laø tònh”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu laøm thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc laøm?”, ñaùp: “Phaät vì tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di keát giôùi cho laøm Ni-sö-ñaøn nôùi roäng theâm vieàn moät gang tay taïi nöôùc Xaù-baø-ñeà”. Laïi hoûi: “Xin hoûi tröôûng laõo Kim ngaân baûo vaät tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, Leâ-baø-ña hoûi: “Theá naøo laø Kim ngaân baûo vaät tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly thoï vaøng baïc vaät baùu vaø noùi vieäc naøy laø tònh, xin hoûi vieäc naøy coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu thoï thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc thoï?”, ñaùp: “Phaät vì Tyø-kheo Baït-nan-ñaø keát giôùi khoâng ñöôïc laáy vaøng baïc baûo vaät taïi nöôùc Tyø-da-ly”. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaø khen: “Laønh thay tröôûng laõo Leâ-baø-ña kheùo noùi möôøi vieäc”, laïi hoûi: “Neân xöû lyù caùc Tyø-kheo naøy nhö theá naøo?”, ñaùp: “Neân cuøng noå löïc phöông tieän dieät tröø phaùp baát thieän naøy”. Luùc ñoù coù tröôûng laõo Sa-la ôû nöôùc Tyø-da-ly ñaõ chöùng ba minh,

438                                                                       BOÄ LUAÄT 6

thoï trì ba taïng phaùp, coù danh xöng laø ñaïi A-la-haùn, laø ñeä töû cuûa tröôûng laõo A-nan suy nghó: “Hoïc trí cuûa ta ñeàu thoï töø Hoøa thöôïng, ta neân phaân bieät quaùn saùt Tyø-kheo khaùch vaø Tyø-kheo Tyø-da-ly”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, khaát thöïc xong ñi vaøo röøng Sa-la, traûi Ni-sö-ñaøn ngoài döôùi moät goác caây quaùn chieáu phaùp ñeå bieát ai laø nhö phaùp, laø Tyø-kheo Tyø-da-ly hay laø Tyø-kheo khaùch. Quaùn chieáu roài môùi bieát laø Tyø-kheo Tyø-da-ly laø phi phaùp, Tyø-kheo khaùch laø nhö phaùp. Luùc ñoù thaàn caây trong röøng chaép tay hoûi tröôûng laõo Sa-la: “Ñuùng nhö vaäy, Tyø-kheo Tyø-da-ly laø phi phaùp, Tyø-kheo khaùch laø nhö phaùp, tröôûng laõo nay muoán laøm gì?”, ñaùp: “Toâi seõ noå löïc laøm phöông tieän dieät tröø phaùp baát thieän naøy”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly nghe tin caùc khaùch Tyø-kheo ôû nöôùc A-baøn-ñeà, Ñaït-thaån-na, Baø-ña ñang noå löïc laøm phöông tieän dieät tröø vieäc naøy lieàn suy nghó: “Chuùng ta neân thænh Thöôïng toøa naøo laøm Thöôïng toøa, trong soá caùc Tyø-kheo saép ñeán coù Thöôïng toøa Leâ-baø-ña, chuùng ta neân thænh laøm Thöôïng toøa”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñeán nöôùc Taùt-haøn- nhaõ, ñeán nôùi lieàn thaáy tröôûng laõo naøy ñang cuøng caùc khaùch Tyø-kheo ôû nöôùc A-baøn-ñeà, Ñaït-thaån-na, Baø-ña haønh söï môùi bieát Tröôûng laõo naøy ñoàng vôùi nhoùm beân kia. Hoï lieàn nghó: “Chuùng ta neân ñeán choã caùc ñeä töû cuûa Thöôïng toøa Leâ-baø-ña, duøng lôøi nhu hoøa nhôø hoï noùi giuùp, Thöôïng toøa naøy aét seõ nghe lôøi caùc ñeä töû”, nghó roài lieàn mang y baùt, chìa khoùa, giaøy deùp, ba loaïi döôïc ñeán choã caùc ñeä töû cuûa Thöôïng toøa Leâ-baø-ña noùi raèng: “Xin nhôø caùc thaày noùi giuùp vôùi Thöôïng toøa laø Tyø-kheo Tyø-da-ly laø coù phaùp ngöõ, caùc khaùch Tyø-kheo ôû nöôùc A-baøn-ñeà, Ñaït-thaån-na, Baø-ña laø khoâng phaûi phaùp ngöõ. Taát caû chö Phaät ñeàu xuaát hieän ôû phöông Ñoâng, Thöôïng toøa tröôûng laõo chôù cuøng caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly ñaáu tranh”, caùc ñeä töû cuûa Thöôïng toøa Leâ-baø-ña nhaän lôøi noùi giuùp, noùi roài lieàn ñi ñeán choã Thöôïng toøa Leâ-baø-ña baïch raèng: “Tyø-kheo Tyø-da-ly laø coù phaùp ngöõ, caùc khaùch Tyø-kheo ôû nöôùc A-baøn-ñeà, Ñaït-thaån-na, Baø-ña laø khoâng phaûi phaùp ngöõ. Taát caû chö Phaät ñeàu xuaát hieän ôû phöông Ñoâng, Thöôïng toøa tröôûng laõo chôù cuøng caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly ñaáu tranh”, tröôûng laõo Leâ- baø-ña noùi: “Caùc thaày laø ngöôøi ngu si, ta töï bieát caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly laø phi phaùp, phi thieän; caùc khaùch Tyø-kheo ôû nöôùc A-baøn-ñeà, Ñaït-thaån-na, Baø-ña laø phaùp, laø thieän. Taïi sao caùc thaày laïi baûo ta laøm ñieàu phi phaùp, phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Caùc thaày haõy ñi ñi, cho ñeán cheát ta cuõng khoâng muoán gaëp caùc thaày nöõa”. Luùc ñoù tröôûng laõo Leâ-baø-ña noùi vôùi tröôûng laõo Tam-boà-giaø: “Vieäc naøy tuy coù theå dieät tröø ôû ñaây ñöôïc, nhöng ngöôøi khoâng coù trí hueä seõ noùi laø vieäc naøy khoâng theå dieät tröø ôû ñaây

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 60                                          439

ñöôïc. Vì vaäy vieäc phaùt sanh töø ñaâu thì neân ñeán choã ñoù tröø dieät”. Luùc ñoù Tröôûng laõo Leâ-baø-ña, tröôûng laõo Tam-boà-giaø cuøng caùc khaùch Tyø-kheo ôû nöôùc A-baøn-ñeà, Ñaït-thaån-na, Baø-ña mang y baùt ñi ñeán nöôùc Tyø-da-ly, tuaàn töï tôùi thaønh Tyø-da-ly ; caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly cuõng mang y baùt tuaàn töï ñi ñeán thaønh Tyø-da-ly. Luùc ñoù coù tröôûng laõo Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la truï taïi nöôùc Tyø- da-ly, ñaõ chöùng ba minh, thoï trì ba taïng phaùp, coù danh xöng laø ñaïi A-la- haùn, thích haønh Khoâng tam muoäi laø ñeä töû cuûa tröôûng laõo A-nan. Tröôûng laõo Leâ-baø-ña ñeán gaëp tröôûng laõo naøy, tröôûng laõo naøy thaáy tröôûng laõo Leâ-baø-ña ñeán lieàn vui veû chaøo hoûi thieän lai roài môøi ngoài. Caùc Thöôïng toøa coù phaùp nhö vaày: Neáu coù khaùch Tyø-kheo ñeán thì cuøng nguû chung moät phoøng, vì vaäy Thöôïng toøa naøy lieàn baûo ngöôøi caáp söï traûi giöôøng vaø ngoïa cuï cho khaùch Tyø-kheo. Caáp söï suy nghó: “Thöôïng toøa baûo ta traûi giöôøng vaø ngoïa cuï cho khaùch, aét laø cuøng khaùch Tyø-kheo nguû chung moät phoøng”, nghó roài lieàn vaøo phoøng cuûa Thöôïng toøa traûi giöôøng vaø ngoïa cuï cho khaùch, traûi xong trôû ra baïch Thöôïng toøa bieát thôøi. Thöôïng toøa naøy lieàn ñöùng daäy vaøo phoøng, traûi Ni-sö-ñaøn ngoài kieát giaø; tröôûng laõo Leâ-baø- ña cuõng theo vaøo phoøng ñaûnh leã Thöôïng toøa roài traûi Ni-sö-ñaøn ngoài kieát giaø. Thöôïng toøa chuû suy nghó: “Thöôïng toøa khaùch môùi ñeán, ñi ñöôøng meät nhoïc, neáu khaùch chöa naèm nguû thì ta khoâng neân naèm nguû tröôùc; Tyø-kheo khaùch naèm nguû roài ta môùi naèm nguû”, luùc ñoù tröôûng laõo Leâ-baø- ña cuõng suy nghó: “Thöôïng toøa baäc nhaát trong Taêng naøy chöa naèm nguû thì ta khoâng neân naèm nguû tröôùc; Thöôïng toøa naèm nguû roài ta môùi naèm nguû”. Ñeâm ñoù caû hai Thöôïng toøa ñeàu cuøng ngoài thieàn, ñeán cuoái ñeâm Thöôïng toøa chuû hoûi Tyø-kheo khaùch: “Vì sao thaày khoâng nguû?”, ñaùp: “Toâi suy nghó Thöôïng toøa baäc nhaát trong Taêng naøy chöa naèm nguû thì ta khoâng neân naèm nguû tröôùc; Thöôïng toøa naèm nguû roài ta môùi naèm nguû”, Thöôïng toøa laïi hoûi: “Ñeâm nay thaày nhaäp tam muoäi gì?”, ñaùp: “Toâi haønh nhieàu veà Töø tam muoäi”, Thöôïng toøa noùi: “Ñaây laø haønh tam muoäi nhoû”, ñaùp: “Quaû thaät ñaây laø haønh tam muoäi nhoû. Toâi laø A-la-haùn caùc laäu ñaõ heát, trong ñeâm thích nhôù nghó neân toâi thöôøng nhaäp tam muoäi naøy. Coøn Thöôïng toøa vì sao khoâng nguû?”, ñaùp: “Toâi cuõng nghó Thöôïng toøa khaùch môùi ñeán, ñi ñöôøng meät nhoïc, neáu khaùch chöa naèm nguû thì ta khoâng neân naèm nguû tröôùc; Tyø-kheo khaùch naèm nguû roài ta môùi naèm nguû”, khaùch laïi hoûi: “Ñeâm nay Thöôïng toøa nhaäp tam muoäi gì?”, ñaùp: “Toâi haønh nhieàu veà Khoâng tam muoäi”, khaùch noùi: “Ñaây laø haønh tam muoäi baäc thöôïng”, ñaùp: “Quaû thaät ñaây laø haønh tam muoäi baäc thöôïng. Toâi laø A-la-haùn caùc laäu ñaõ ñöùt tröø, trong ñeâm thích nhôù nghó neân toâi thöôøng nhaäp tam muoäi

440                                                                       BOÄ LUAÄT 6

naøy”. Caû hai Thöôïng toøa ñeàu ñaéc quaû A-la-haùn phaùt xuaát töø phaùp ñaõ haønh. Saùng hoâm sau tröôûng laõo Tam-boà-giaøñeán gaëp Thöôïng toøa Taùt- baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la cung kính ñaûnh leã roài ngoài moät beân, Thöôïng toøa hoûi tröôûng laõo Tam-boà-giaø: “Tröôûng laõo muoán dieät tröø vieäc naøy nhö theá naøo?”, ñaùp: “Tröôûng laõo laø Thöôïng toøa baäc nhaát trong Taêng neân bieát dieät tröø vieäc naøy nhö theá naøo”, Thöôïng toøa noùi: “Hoâm nay sau giôø thoï thöïc, tröôûng laõo neân taäp hoïp Taêng”. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø vaâng lôøi Thöôïng toøa sau giôø thoï thöïc lieàn taäp hoïp Taêng, chæ thieáu moät vò nöõa laø ñuû soá baûy traêm Tyø-kheo taêng ñeå dieät tröø vieäc phi phaùp, phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Luùc ñoù coù tröôûng laõo Caáp-xaø-toâ-di-la truï ôû nöôùc Baø- la-leâ-phaát, ñaõ chöùng ba minh, thoï trì ba taïng phaùp, coù danh xöng laø ñaïi A-la-haùn, thích duøng thieân nhaõn laø ñeä töû cuûa tröôûng laõo A-nan. Tyø-kheo duøng thieân nhaõn thaáy ôû Tyø-da-ly Tyø-kheo taêng chæ thieáu moät vò nöõa laø ñuû soá baûy traêm ñeå dieät tröø vieäc phi phaùp, phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Tröôûng laõo lieàn nhaäp tam muoäi, nhö löïc só co duoãi caùnh tay lieàn aån maát khoûi nöôùc Ba la leâ phaát vaø hieän ra tröôùc cöûa cuûa truù xöù taêng taïi nöôùc Tyø-da-ly, xuaát tam muoäi roài lieàn noùi keä khieán môû cöûa: “Nöôùc Baø- la-leâ-phaát Trong caùc cöïu Tyø-kheo, Ngöôøi trì luaät, ña vaên, Ñaõ ñoaïn heát nghi hoaëc, Töø nöôùc kia ñeán ñaây, Ñang ñöùng tröôùc cöûa naøy. Nöôùc Baø-la-leâ-phaát, Trong caùc cöïu Tyø-kheo, Ngöôøi trì luaät, ña vaên, Cheá ngöï saùu tình caên, Töø nöôùc kia ñeán ñaây, Ñang ñöùng tröôùc cöûa naøy. Nöôùc Baø-la-leâ-phaát, Trong caùc cöïu Tyø-kheo, Ngöôøi trì luaät, ña vaên, Caáp-xaø toâ-di-la, Töø nöôùc kia ñeán ñaây, Ñang ñöùng tröôùc cöûa naøy”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                          441

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 61

THIEÄN TUÏNG TYØ NI

PHAÅM PHAÙP (Tieáp Theo)

2. Baûy Traêm Tyø-Kheo Keát Taäp Dieät Phaùp AÙc (Tieáp Theo): Tröôûng laõo Caáp-xaø-toâ-di-la ñeán lieàn ñuû soá baûy traêm Tyø-kheo taêng, tröôûng laõo vaøo trong Taêng roài, tröôûng laõo Tam-boà-giaø suy nghó: “Neáu chuùng ta ôû trong Taêng dieät phaùp aùc naøy, coù Tyø-kheo baát trí seõ noùi raèng: “Vieäc naøy khoâng neân dieät nhö vaäy”. Ta neân ôû trong Taêng laøm yeát ma ñeå taát caû Taêng chaáp thuaän vieäc dieät phaùp aùc naøy”, nghó roài lieàn ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, neáu chuùng ta ôû trong Taêng dieät phaùp aùc naøy, coù Tyø-kheo baát trí seõ noùi raèng: “Vieäc naøy khoâng neân dieät nhö vaäy”. Ta neân ôû trong Taêng laøm yeát ma ñeå taát caû Taêng chaáp thuaän vieäc dieät phaùp aùc naøy. Baïch nhö vaäy. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaø ôû trong Taêng xöôùng teân boán Tyø- kheo khaùch vaø boán cöïu Tyø-kheo. Boán khaùch Tyø-kheo ôû nöôùc A-baøn- ñeà, Ñaït-thaån-na, Baø-ña laø Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la, Sa-la, Da-thaâu-ñaø vaø Caáp-xaø-toâ-di-la; boán cöïu Tyø-kheo ôû phöông Ñoâng laø Thöôïng toøa Leâ-baø-ña, Tam-boà-giaø, Tu-ma-na vaø taùt ba-ma-giaø-la-ma. Keá ôû trong Taêng taùc baïch: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, toâi ôû trong Taêng xöôùng teân boán khaùch Tyø-kheo ôû nöôùc A-baøn-ñeà, Ñaït-thaån-na, Baø-ña vaø boán cöïu Tyø-kheo ôû phöông Ñoâng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cöû taùm vò naøy laøm OÂ-hoài-cöu-la ñeå dieät tröø phaùp aùc naøy. Baïch nhö vaäy. Luùc ñoù tröôûng laõo A-kyø-ña thoï giôùi ñaõ naêm naêm, kheùo trì tuïng taïng Tyø-ni ñang coù maët trong Taêng, tröôûng laõo Tam-boà-giaø suy nghó: “Neáu ta cöû Tyø-kheo naøy nöông theo caùc Thöôïng toøa laøm OÂ-hoài-cöu-la

442                                                                       BOÄ LUAÄT 6

ñeå dieät tröø phaùp aùc naøy thì caùc Thöôïng toøa coù theå seõ khoâng vui. Ta neân sai Tyø-kheo naøy laøm ngöôøi traûi toïa cuï cho caùc Thöôïng toøa, nöông theo caùc Thöôïng toøa OÂ-hoài-cöu-la ôû trong röøng Sa-la”, nghó roài lieàn ôû trong Taêng taùc phaùp yeát ma sai: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo A-kyø-ñaït thoï giôùi naêm naêm, kheùo trì tuïng taïng Tyø-ni, hoïc thoâng A-haøm. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø-kheo naøy laøm ngöôøi traûi toïa cuï cho caùc Thöôïng toøa, nöông theo caùc Thöôïng toøa OÂ-hoài-cöu-la ôû trong röøng Sa-la. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch nhò yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän sai Tyø- kheo A-kyø-ñaït laøm ngöôøi traûi toïa cuï cho caùc Thöôïng toøa, nöông theo caùc Thöôïng toøa OÂ-hoài-cöu-la ôû trong röøng Sa-la xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Tyø-kheo ñöôïc sai naøy töø choã ngoài ñöùng daäy ñeán trong röøng caây traûi toïa cuï cho caùc Thöôïng toøa xong lieàn trôû laïi baïch caùc Thöôïng toøa töï bieát thôøi. Caùc Thöôïng toøa töø choã ngoài ñöùng daäy ñeán choã ñaõ traûi toïa trong röøng caây, traûi Ni-sö-ñaøn ngoài kieát giaø. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch vôùi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la: “Xin hoûi Thöôïng toøa Dieâm tònh coù neân thoï trì hay khoâng?”, Thöôïng toøa hoûi: “Theá naøo laø Dieâm tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly duøng muoái caát caùch ñeâm ñeå boû vaøo thöùc aên cho laø tònh vaø thoï trì. Nay xin hoûi vieäc naøy coù thaät laø tònh khoâng?”, Thöôïng toøa ñaùp laø baát tònh, khoâng neân aên. Laïi hoûi: “Neáu aên thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ñoät-kieát-la; laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi vieäc naøy khoâng ñöôïc aên?”, ñaùp: “Phaät ôû nöôùc Xaù-baø-ñeà noùi vieäc naøy trong phaùp Döôïc cuûa tyø-ni”. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø- la xong, keá hoûi ñeán Thöôïng toøa Sa-la, Da-thaâu-ñaø, Caáp-xaø-toâ-di-la cho ñeán Thöôïng toøa Tu-ma-na-baø-khí-giaø-di, cuoái cuøng hoûi ñeán Tyø-kheo A-kyø-ña: “Thaày cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp phaûi khoâng?, ñaùp: “Con cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”, keá hoûi laïi tröôûng laõo Tam-boà-giaø: “Tröôûng laõo cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa noùi phaûi khoâng?”, ñaùp: “Toâi cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaøôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, nay Taêng ñaõ dieät tröø xong vieäc thöù nhaát trong möôøi vieäc phi phaùp, nhö phaùp nhö thieän nhö lôøi Phaät daïy, hieän tieàn trong Taêng dieät tröø vieäc aùc naøy. Trong ñaây khoâng coù vò naøo phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi thieän noùi laø thieän, thieän noùi laø phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Vieäc naøy laø baát tònh. Noùi xong lieàn boû moät theû quyeát ñònh laø ñaõ dieät tröø xong vieäc aùc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                           443

thöù nhaát. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø laïi hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba- leâ-baø-la: “Xin hoûi Thöôïng toøa Nhò chæ tònh coù neân thoï khoâng?”, Thöôïng toøa hoûi: “Theá naøo laø Nhò chæ tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly aên xong rôøi khoûi choã ngoài ñöùng daäy, khoâng thoï phaùp taøn thöïc, boùng maët trôøi qua hai ngoùn tay ñöôïc aên vaø noùi laø tònh. Xin hoûi vieäc naøy coù thaät laø tònh khoâng?”, Thöôïng toøa ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu aên thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc aên?”, ñaùp: “Phaät ôû nöôùc Tyø-da-ly, vì caùc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp taøn thöïc neân keát giôùi”. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la xong, keá hoûi ñeán Thöôïng toøa Sa-la, Da-thaâu- ñaø, Caáp-xaø-toâ-di-la cho ñeán Thöôïng toøa Tu-ma-na-baø-khí-giaø-di, cuoái cuøng hoûi ñeán Tyø-kheo A-kyø-ña: “Thaày cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp phaûi khoâng?, ñaùp: “Con cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”, keá hoûi laïi tröôûng laõo Tam-boà-giaø: “Tröôûng laõo cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa noùi phaûi khoâng?”, ñaùp: “Toâi cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaø ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, nay Taêng ñaõ dieät tröø xong vieäc thöù hai trong möôøi vieäc phi phaùp, nhö phaùp nhö thieän nhö lôøi Phaät daïy, hieän tieàn trong Taêng dieät tröø vieäc aùc naøy. Trong ñaây khoâng coù vò naøo phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi thieän noùi laø thieän, thieän noùi laø phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Vieäc naøy laø baát tònh. Noùi xong lieàn boû moät theû quyeát ñònh laø ñaõ dieät tröø xong vieäc aùc thöù hai. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø laïi hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ- baø-la: “Xin hoûi Thöôïng toøa Caän tuï laïc coù thaät laø tònh khoâng?”, Thöôïng toøa hoûi: “Theá naøo laø Caän tuï laïc tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly ñöôïc thöùc aên gaàn tuï laïc, khoâng thoï phaùp taøn thöïc ñöôïc aên vaø noùi laø tònh. Xin hoûi vieäc naøy coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu aên thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc aên?”, ñaùp: “Phaät ôû nöôùc Tyø-da-ly, vì caùc Tyø- kheo khoâng thoï phaùp taøn thöïc neân keát giôùi”. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la xong, keá hoûi ñeán Thöôïng toøa Sa-la, Da-thaâu-ñaø, Caáp-xaø-toâ-di-la cho ñeán Thöôïng toøa Tu-ma-na-baø- khí-giaø-di, cuoái cuøng hoûi ñeán Tyø-kheo A-kyø-ña: “Thaày cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp phaûi khoâng?, ñaùp: “Con cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”, keá hoûi laïi tröôûng laõo Tam-boà- giaø: “Tröôûng laõo cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa noùi phaûi khoâng?”, ñaùp: “Toâi cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”.

444                                                                        BOÄ LUAÄT 6

Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaø ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, nay Taêng ñaõ dieät tröø xong vieäc thöù ba trong möôøi vieäc phi phaùp, nhö phaùp nhö thieän nhö lôøi Phaät daïy, hieän tieàn trong Taêng dieät tröø vieäc aùc naøy. Trong ñaây khoâng coù vò naøo phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi thieän noùi laø thieän, thieän noùi laø phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Vieäc naøy laø baát tònh. Noùi xong lieàn boû moät theû quyeát ñònh laø ñaõ dieät tröø xong vieäc aùc thöù ba. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø laïi hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø- la: “Xin hoûi Thöôïng toøa Sanh hoøa hôïp tònh coù neân thoï khoâng?”, Thöôïng toøa hoûi: “Theá naøo laø Sanh hoøa hôïp tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly aên xong rôøi khoûi choã ngoài ñöùng daäy, khoâng thoï phaùp taøn thöïc laïi ñem söõa laïc vaø toâ hoøa hôïp roài aên vaø noùi laø tònh. Xin hoûi vieäc naøy coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu aên thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc aên?”, ñaùp: “Phaät ôû nöôùc Tyø-da-ly, vì caùc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp taøn thöïc neân keát giôùi”. Tröôûng laõo Tam-boà-giaøhoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø- la-ba-leâ-baø-la xong, keá hoûi ñeán Thöôïng toøa Sa-la, Da-thaâu-ñaø, Caáp-xaø- toâ-di-la cho ñeán Thöôïng toøa Tu-ma-na-baø-khí-giaø-di, cuoái cuøng hoûi ñeán Tyø-kheo A-kyø-ña: “Thaày cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp phaûi khoâng?, ñaùp: “Con cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”, keá hoûi laïi tröôûng laõo Tam-boà-giaø: “Tröôûng laõo cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa noùi phaûi khoâng?”, ñaùp: “Toâi cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaø ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, nay Taêng ñaõ dieät tröø xong vieäc thöù tö trong möôøi vieäc phi phaùp, nhö phaùp nhö thieän nhö lôøi Phaät daïy, hieän tieàn trong Taêng dieät tröø vieäc aùc naøy. Trong ñaây khoâng coù vò naøo phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi thieän noùi laø thieän, thieän noùi laø phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Vieäc naøy laø baát tònh. Noùi xong lieàn boû moät theû quyeát ñònh laø ñaõ dieät tröø xong vieäc aùc thöù tö. Tröôûng laõo Tam-boà-giaølaïi hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ- baø-la: “Xin hoûi Thöôïng toøa Nhö thò tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, Thöôïng toøa hoûi: “Theá naøo laø Nhö thò tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly ôû trong noäi giôùi cuøng truù xöù rieâng laøm yeát ma roài vaøo trong Taêng noùi raèng: “Truù xöù kia laøm yeát ma, vieäc naøy laø tònh”. Xin hoûi vieäc naøy coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu laøm thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ñoät-kieát-la, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi naøy?”, ñaùp: “Phaät keát giôùi naøy trong haønh phaùp Tyø-ni ôû nöôùc Chieâm-ba”. Tröôûng laõo Tam-boà- giaø hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la xong, keá hoûi ñeán Thöôïng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                            445

toøa Sa-la, Da-thaâu-ñaø, Caáp-xaø-toâ-di-la cho ñeán Thöôïng toøa Tu-ma-na- baø-khí-giaø-di, cuoái cuøng hoûi ñeán Tyø-kheo A-kyø-ña: “Thaày cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp phaûi khoâng?, ñaùp: “Con cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”, keá hoûi laïi tröôûng laõo Tam- boà-giaø: “Tröôûng laõo cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa noùi phaûi khoâng?”, ñaùp: “Toâi cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaø ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, nay Taêng ñaõ dieät tröø xong vieäc thöù naêm trong möôøi vieäc phi phaùp, nhö phaùp nhö thieän nhö lôøi Phaät daïy, hieän tieàn trong Taêng dieät tröø vieäc aùc naøy. Trong ñaây khoâng coù vò naøo phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi thieän noùi laø thieän, thieän noùi laø phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Vieäc naøy laø baát tònh. Noùi xong lieàn boû moät theû quyeát ñònh laø ñaõ dieät tröø xong vieäc aùc thöù naêm. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø laïi hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba- leâ-baø-la: “Xin hoûi Thöôïng toøa Chöùng tri tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, Thöôïng toøa hoûi: “Theá naøo laø Chöùng tri tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø- da-ly ôû moãi truù xöù laøm yeát ma phi phaùp roài vaøo trong Taêng baïch raèng: “Chuùng toâi ôû moãi truù xöù ñaõ laøm yeát ma, xin Taêng chöùng tri, vieäc naøy laø tònh”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu laøm thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ñoät-kieát-la, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi naøy?”, ñaùp: “Phaät keát giôùi naøy trong haønh phaùp Tyø-ni ôû nöôùc Chieâm-ba”. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la xong, keá hoûi ñeán Thöôïng toøa Sa-la, Da-thaâu-ñaø, Caáp-xaø-toâ-di-la cho ñeán Thöôïng toøa Tu-ma-na-baø- khí-giaø-di, cuoái cuøng hoûi ñeán Tyø-kheo A-kyø-ña: “Thaày cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp phaûi khoâng?, ñaùp: “Con cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”, keá hoûi laïi tröôûng laõo Tam-boà- giaø: “Tröôûng laõo cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa noùi phaûi khoâng?”, ñaùp: “Toâi cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaøôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, nay Taêng ñaõ dieät tröø xong vieäc thöù saùu trong möôøi vieäc phi phaùp, nhö phaùp nhö thieän nhö lôøi Phaät daïy, hieän tieàn trong Taêng dieät tröø vieäc aùc naøy. Trong ñaây khoâng coù vò naøo phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi thieän noùi laø thieän, thieän noùi laø phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Vieäc naøy laø baát tònh. Noùi xong lieàn boû moät theû quyeát ñònh laø ñaõ dieät tröø xong vieäc aùc thöù saùu. Tröôûng laõo Tam-boà-giaølaïi hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ- baø-la: “Xin hoûi Thöôïng toøa Baàn truù xöù coù thaät laø tònh khoâng?”, Thöôïng toøa hoûi: “Theá naøo laø Baàn truù xöù tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly noùi

446                                                                      BOÄ LUAÄT 6

raèng: “Truù xöù cuûa chuùng toâi ngheøo neân laøm röôïu uoáng, noùi vieäc naøy laø tònh, xin hoûi coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu uoáng thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc uoáng?”, ñaùp: “Phaät vì tröôûng laõo A-la-haùn Baø-giaø-ñaø keát giôùi khoâng uoáng röôïu taïi thaønh Baït-ñaø La-Baø-ñeà thuoäc nöôùc Chi-baø-ñeà”. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø- la-ba-leâ-baø-la xong, keá hoûi ñeán Thöôïng toøa Sa-la, Da-thaâu-ñaø, Caáp-xaø- toâ-di-la cho ñeán Thöôïng toøa Tu-ma-na-baø-khí-giaø-di, cuoái cuøng hoûi ñeán Tyø-kheo A-kyø-ña: “Thaày cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp phaûi khoâng?, ñaùp: “Con cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”, keá hoûi laïi tröôûng laõo Tam-boà-giaø: “Tröôûng laõo cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa noùi phaûi khoâng?”, ñaùp: “Toâi cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaø ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, nay Taêng ñaõ dieät tröø xong vieäc thöù baûy trong möôøi vieäc phi phaùp, nhö phaùp nhö thieän nhö lôøi Phaät daïy, hieän tieàn trong Taêng dieät tröø vieäc aùc naøy. Trong ñaây khoâng coù vò naøo phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi thieän noùi laø thieän, thieän noùi laø phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Vieäc naøy laø baát tònh. Noùi xong lieàn boû moät theû quyeát ñònh laø ñaõ dieät tröø xong vieäc aùc thöù baûy. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø laïi hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ- baø-la: “Xin hoûi Thöôïng toøa Haønh phaùp tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp: “Coù Haønh phaùp tònh, haønh cuõng tònh, khoâng haønh cuõng tònh; coù Haønh phaùp baát tònh, haønh cuõng baát tònh, khoâng haønh cuõng baát tònh”, laïi hoûi: “Theá naøo laø Haønh phaùp tònh, haønh cuõng tònh, khoâng haønh cuõng tònh?”, ñaùp: “Nhö khoâng saùt sanh, haønh cuõng tònh, khoâng haønh cuõng tònh; khoâng troäm caép, khoâng taø daâm, khoâng voïng ngöõ, khoâng löôõng thieät, khoâng aùc khaåu, khoâng yû ngöõ… ñeàu laø Haønh phaùp tònh, haønh cuõng tònh, khoâng haønh cuõng tònh”, laïi hoûi: “Theá naøo laø Haønh phaùp baát tònh, haønh cuõng baát tònh, khoâng haønh cuõng baát tònh?”, ñaùp: “Nhö toäi saùt sanh, haønh cuõng baát tònh, khoâng haønh cuõng baát tònh; toäi troäm caép, taø daâm, voïng ngöõ, löôõng thieät, aùc khaåu, yû ngöõ… ñeàu laø Haønh phaùp baát tònh, haønh cuõng baát tònh, khoâng haønh cuõng baát tònh”. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la xong, keá hoûi ñeán Thöôïng toøa Sa-la, Da-thaâu- ñaø, Caáp-xaø-toâ-di-la cho ñeán Thöôïng toøa Tu-ma-na-baø-khí-giaø-di, cuoái cuøng hoûi ñeán Tyø-kheo A-kyø-ña: “Thaày cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp phaûi khoâng?, ñaùp: “Con cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”, keá hoûi laïi tröôûng laõo Tam-boà-giaø: “Tröôûng laõo cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa noùi phaûi khoâng?”, ñaùp:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                           447

“Toâi cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaø ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, nay Taêng ñaõ dieät tröø xong vieäc thöù taùm trong möôøi vieäc phi phaùp, nhö phaùp nhö thieän nhö lôøi Phaät daïy, hieän tieàn trong Taêng dieät tröø vieäc aùc naøy. Trong ñaây khoâng coù vò naøo phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi thieän noùi laø thieän, thieän noùi laø phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Vieäc naøy laø baát tònh. Noùi xong lieàn boû moät theû quyeát ñònh laø ñaõ dieät tröø xong vieäc aùc thöù taùm. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø laïi hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba- leâ-baø-la: “Xin hoûi Thöôïng toøa Baát-ích-luõ-bieân Ni-sö-ñaøn coù thaät laø tònh khoâng?”, Thöôïng toøa hoûi: “Theá naøo laø Baát ích luõ bieân Ni-sö-ñaøn tònh?”, “Ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly laøm Ni-sö-ñaøn khoâng nôùi roäng theâm vieàn vaø noùi vieäc naøy laø tònh”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu laøm thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc laøm?”, ñaùp: “Phaät vì tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di keát giôùi cho laøm Ni-sö-ñaøn nôùi roâng theâm vieàn moät gang tay taïi nöôùc Xaù-baø- ñeà”. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la xong, keá hoûi ñeán Thöôïng toøa Sa-la, Da-thaâu-ñaø, Caáp-xaø-toâ-di-la cho ñeán Thöôïng toøa Tu-ma-na-baø-khí-giaø-di, cuoái cuøng hoûi ñeán Tyø-kheo A-kyø-ña: “Thaày cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp phaûi khoâng?, ñaùp: “Con cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”, keá hoûi laïi tröôûng laõo Tam-boà-giaø: “Tröôûng laõo cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa noùi phaûi khoâng?”, ñaùp: “Toâi cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaø ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, nay Taêng ñaõ dieät tröø xong vieäc thöù chín trong möôøi vieäc phi phaùp, nhö phaùp nhö thieän nhö lôøi Phaät daïy, hieän tieàn trong Taêng dieät tröø vieäc aùc naøy. Trong ñaây khoâng coù vò naøo phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi thieän noùi laø thieän, thieän noùi laø phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Vieäc naøy laø baát tònh. Noùi xong lieàn boû moät theû quyeát ñònh laø ñaõ dieät tröø xong vieäc aùc thöù chín. Tröôûng laõo Tam-boà-giaølaïi hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba- leâ-baø-la: “Xin hoûi Thöôïng toøa Kim ngaân baûo vaät tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, Leâ-baø-ña hoûi: “Theá naøo laø Kim ngaân baûo vaät tònh?”, ñaùp: “Caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly thoï vaøng baïc vaät baùu vaø noùi vieäc naøy laø tònh, xin hoûi vieäc naøy coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu thoï thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc thoï?”, ñaùp: “Phaät vì Tyø-kheo Baït-nan-ñaø keát giôùi khoâng ñöôïc laáy vaøng baïc baûo vaät taïi nöôùc Tyø-da-ly”. Tröôûng

448                                                                       BOÄ LUAÄT 6

laõo Tam-boà-giaø hoûi Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la xong, keá hoûi ñeán Thöôïng toøa Sa-la, Da-thaâu-ñaø, Caáp-xaø-toâ-di-la cho ñeán Thöôïng toøa Tu-ma-na-baø-khí-giaø-di, cuoái cuøng hoûi ñeán Tyø-kheo A-kyø-ña: “Thaày cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp phaûi khoâng?, ñaùp: “Con cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”, keá hoûi laïi tröôûng laõo Tam-boà-giaø: “Tröôûng laõo cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa noùi phaûi khoâng?”, ñaùp: “Toâi cuõng bieát nhö vaäy, ñuùng nhö lôøi Thöôïng toøa ñaùp”. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaø ôû trong Taêng xöôùng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, nay Taêng ñaõ dieät tröø xong vieäc thöù möôøi trong möôøi vieäc phi phaùp, nhö phaùp nhö thieän nhö lôøi Phaät daïy, hieän tieàn trong Taêng dieät tröø vieäc aùc naøy. Trong ñaây khoâng coù vò naøo phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi thieän noùi laø thieän, thieän noùi laø phi thieän, khoâng phaûi lôøi Phaät daïy. Vieäc naøy laø baát tònh. Noùi xong lieàn boû moät theû quyeát ñònh laø ñaõ dieät tröø xong vieäc aùc thöù möôøi. Luùc ñoù Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la noùi vôùi tröôûng laõo Tam-boà-giaø: “Vieäc aùc naøy nay ñaï dieät tröø xong, nhö phaùp, nhö thieän, nhö lôøi Phaät daïy; hieän tieàn ñaõ boû möôøi theû, hoûi ñaùp roõ raøng. Neáu coù Tyø- kheo baát trí noùi raèng: “Nay dieät tröø möôøi vieäc aùc naøy laø nhö phaùp hay laø khoâng nhö phaùp thì khoâng theå bieát ñöôïc. Vì vaäy tröôûng laõo khi ñeán trong ñaïi hoäi Taêng, ôû trong ñaïi hoäi Taêng cuøng nhau hoûi möôøi vieäc naøy phaûi nhö toâi ñaõ traû lôøi, khoâng ñöôïc ñaùp moät vieäc naøo khaùc”, daïy nhö vaäy roài caùc Thöôïng toøa töø choã ngoài ñöùng daäy ñi ñeán trong ñaïi hoäi Taêng ngoài vaøo choã cuõ. Luùc ñoù tröôûng laõo Tam-boà-giaø töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Thöôïng toøa Taùt-baø-giaø-la-ba-leâ-baø-la: Xin hoûi Thöôïng toøa, Dieâm tònh coù neân thoï trì hay khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, khoâng neân aên. Laïi hoûi: “Neáu aên thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ñoät-kieát-la; laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi vieäc naøy khoâng ñöôïc aên?”, ñaùp: “Phaät ôû nöôùc Xaù-baø-ñeà noùi vieäc naøy trong phaùp Döôïc cuûa tyø-ni”. Laïi hoûi: “Xin hoûi Thöôïng toøa, Nhò chæ tònh coù neân thoï khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu aên thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc aên?”, ñaùp: “Phaät ôû nöôùc Tyø-da-ly, vì caùc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp taøn thöïc neân keát giôùi”. Laïi hoûi: “Xin hoûi Thöôïng toøa, Caän tuï laïc coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu aên thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc aên?”, ñaùp: “Phaät ôû nöôùc Tyø-da-ly, vì caùc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp taøn thöïc neân keát giôùi”. Laïi hoûi: “Xin hoûi Thöôïng toøa, Sanh hoøa hôïp tònh coù neân thoï khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu aên thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                           449

laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc aên?”, ñaùp: “Phaät ôû nöôùc Tyø-da-ly, vì caùc Tyø-kheo khoâng thoï phaùp taøn thöïc neân keát giôùi”. Laïi hoûi: “Xin hoûi Thöôïng toøa, Nhö thò tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu laøm thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ñoät-kieát-la, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi naøy?”, ñaùp: “Phaät keát giôùi naøy trong haønh phaùp Tyø-ni ôû nöôùc Chieâm-ba”. Laïi hoûi: “Xin hoûi Thöôïng toøa, Chöùng tri tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu laøm thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ñoät-kieát-la, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi naøy?”, ñaùp: “Phaät keát giôùi naøy trong haønh phaùp Tyø-ni ôû nöôùc Chieâm-ba”. Laïi hoûi: “Xin hoûi Thöôïng toøa Baàn truù xöù coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu uoáng thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc uoáng?”, ñaùp: “Phaät vì tröôûng laõo A-la-haùn Baø-giaø-ñaø keát giôùi khoâng uoáng röôïu taïi thaønh Baït-ñaø La-Baø-ñeà thuoäc nöôùc Chi-baø-ñeà”. Laïi hoûi: “Xin hoûi Thöôïng toøa, Haønh phaùp tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp: “Coù Haønh phaùp tònh, haønh cuõng tònh, khoâng haønh cuõng tònh; coù Haønh phaùp baát tònh, haønh cuõng baát tònh, khoâng haønh cuõng baát tònh”, laïi hoûi: “Theá naøo laø Haønh phaùp tònh, haønh cuõng tònh, khoâng haønh cuõng tònh?”, ñaùp: “Nhö khoâng saùt sanh, haønh cuõng tònh, khoâng haønh cuõng tònh; khoâng troäm caép, khoâng taø daâm, khoâng voïng ngöõ, khoâng löôõng thieät, khoâng aùc khaåu, khoâng yû ngöõ … ñeàu laø Haønh phaùp tònh, haønh cuõng tònh, khoâng haønh cuõng tònh”, laïi hoûi: “Theá naøo laø Haønh phaùp baát tònh, haønh cuõng baát tònh, khoâng haønh cuõng baát tònh?”, ñaùp: “Nhö toäi saùt sanh, haønh cuõng baát tònh, khoâng haønh cuõng baát tònh; toäi troäm caép, taø daâm, voïng ngöõ, löôõng thieät, aùc khaåu, yû ngöõ… ñeàu laø Haønh phaùp baát tònh, haønh cuõng baát tònh, khoâng haønh cuõng baát tònh”. Laïi hoûi: “Xin hoûi Thöôïng toøa, Baát ích luõ bieân Ni-sö-ñaøn coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu laøm thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc laøm?”, ñaùp: “Phaät vì tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di keát giôùi cho laøm Ni-sö- ñaøn nôùi roâng theâm vieàn moät gang tay taïi nöôùc Xaù-baø-ñeà”. Laïi hoûi: “Xin hoûi Thöôïng toøa, Kim ngaân baûo vaät tònh coù thaät laø tònh khoâng?”, ñaùp laø baát tònh, laïi hoûi: “Neáu thoï thì phaïm toäi gì?”, ñaùp laø phaïm Ba-daät-ñeà, laïi hoûi: “Phaät ôû ñaâu keát giôùi noùi vieäc naøy khoâng ñöôïc thoï?”, ñaùp: “Phaät vì Tyø-kheo Baït-nan-ñaø keát giôùi khoâng ñöôïc laáy vaøng baïc baûo vaät taïi nöôùc Tyø-da-ly”. Tröôûng laõo Tam-boà-giaøôû trong Taêng nhö phaùp dieät tröø möôøi vieäc coù toäi cuûa tyø-kheo Tyø-da-ly, nhö phaùp dieät tröø xong lieàn noùi keä: “Neáu ngöôøi khoâng bieát toäi, khoâng tröø, Laïi töùc giaän ngöôøi khaùc tröø toäi.

450                                               BOÄ LUAÄT 6

Ñoù laø ngöôøi ngu si, voâ trí.
Haèng ngaøy ñaùnh maát coâng ñöùc lôïi,
Nhö maët traêng sau ngaøy möôøi saùu,
AÙnh saùng daàn daàn tieâu dieät heát.
Neáu coù ngöôøi bieát toäi ñöôïc tröø,
Laïi vui veû vôùi ngöôøi tröø toäi.
Ñoù goïi laø ngöôøi coù trí hueä.
Haèng ngaøy ñöôïc nhieàu coâng ñöùc lôïi.
Nhö maët traêng sau ngaøy moàng moät,
AÙnh saùng daàn daàn toû raïng leân”.

---------------------

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                           451

PHAÅM TAÏP TRONG TYØ NI

Phaät taïi thaønh Xaù-baø-ñeà, coù moät Tyø-kheo hieàm traùch Tyø-kheo khaùc veà vieäc leã baùi cung kính, lieàn lôùn tieáng keâu leân khieán cho caùc Tyø-kheo tuï hoïp laïi roài noùi: “Tyø-kheo naøy ñaùnh toâi”, caùc Tyø-kheo hoûi Tyø-kheo kia: “Coù thaät ñaùnh hay khoâng?”, ñaùp: “Toâi leã baùi cung kính chöù khoâng coù ñaùnh, Tyø-kheo naøy tröôùc coù hieàm khích vôùi toâi neân noùi toâi nhö theá”. Caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø-kheo taêng roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay neáu tröôùc coù hieàm khích nhau thì khoâng neân leã baùi, neáu leã baùi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Neáu ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc tröôùc coù hieàm khích nhau thì coù ñöôïc leã baùi khoâng?”, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc, neáu khi Taêng ñeàu taäp hoïp thì leã baùi khoâng phaïm”. Laïi hoûi: Khi Sa-di ñaêng ñaøn thoï giôùi cuï tuùc, nam caên chuyeån thaønh nöõ caên thì goïi laø Tyø-kheo hay Tyø-kheo-ni? Ñaùp: Goïi laø Tyø-kheo-ni. Laïi hoûi: Thöùc-xoa-ma-na khi ñang ñaøn thoï giôùi cuï tuùc, chuyeån nöõ caên thaønh nam caên thì goïi laø Tyø-kheo-ni hay laø Tyø-kheo?, ñaùp laø Tyø- kheo . Laïi hoûi: Neáu taát caû Tyø-kheo khi keát giôùi, Taêng ñeàu bieán thaønh nöõ thì ñaïi giôùi naøy goïi laø ñaïi giôùi cuûa tyø-kheo hay laø ñaïi giôùi cuûa tyø-kheo- ni?, ñaùp laø giôùi cuûa tyø-kheo-ni. Laïi hoûi: Neáu taát caû Tyø-kheo-ni keát ñaïi giôùi, ni taêng ñeàu bieán thaønh nam thì ñaïi giôùi naøy goïi laø ñaïi giôùi cuûa tyø-kheo-ni hay laø cuûa tyø-kheo?, ñaùp laø giôùi cuûa tyø-kheo . Laïi hoûi: Neáu khi caùc Tyø-kheo taùc phaùp yeát ma keát giôùi, coù ngöôøi chuyeån thaønh nöõ, coù ngöôøi khoâng chuyeån thì giôùi naøy goïi laø giôùi cuûa tyø- kheo hay laø giôùi cuûa tyø-kheo-ni? Ñaùp: Neáu ngöôøi noùi yeát ma laø nam thì giôùi naøy thuoäc veà cuûa tyø- kheo, neáu chuyeån thaønh nöõ thì giôùi naøy thuoäc veà Tyø-kheo-ni. Laïi hoûi: Neáu khi caùc Tyø-kheo taùc phaùp yeát ma keát giôùi, chæ moät mình Tyø-kheo noùi yeát ma chuyeån thaønh nöõ thì giôùi naøy laø giôùi cuûa tyø- kheo hay laø giôùi cuûa tyø-kheo-ni? Ñaùp: Laø giôùi cuûa tyø-kheo-ni. Laïi hoûi: Neáu khi caùc Tyø-kheo-ni taùc phaùp yeát ma keát giôùi, chæ moät mình Tyø-kheo-ni noùi yeát ma chuyeån thaønh nam thì giôùi naøy laø giôùi cuûa tyø-kheo-ni hay laø giôùi cuûa tyø-kheo? Ñaùp: Laø giôùi cuûa tyø-kheo.

452                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Luùc ñoù caùc Tyø-kheo laøm caùc loaïi yeát ma cho Tyø-kheo-ni, caùc Tyø- kheo-ni khoâng thoï lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Tyø-kheo khoâng neân laøm yeát ma cho Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo-ni neân laøm yeát ma cho Tyø-kheo-ni, tröø ba loaïi yeát ma laø: Yeát ma thoï giôùi cuï tuùc, yeát ma haønh Ma-na-ñoûa vaø yeát ma Xuaát toäi”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni laøm caùc loaïi yeát ma cho Tyø-kheo, caùc Tyø- kheo khoâng thoï lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Tyø-kheo-ni khoâng neân laøm yeát ma cho Tyø-kheo, Tyø-kheo neân laøm yeát ma cho Tyø- kheo, tröø ba loaïi yeát ma laø: Yeát ma khoâng leã baùi, yeát ma khoâng cuøng noùi chuyeän vaø yeát ma khoâng cuùng döôøng”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Tyø-kheo-ni ñeán tinh xaù Kyø- hoaøn muoán nghe phaùp, ngaøy ñoù laø ngaøy thuyeát giôùi, caùc Tyø-kheo noùi: “Caùc coâ haõy ñi ra, chuùng toâi saép laøm phaùp söï thuyeát giôùi”, caùc Tyø- kheo-ni noùi: “Chuùng toâi muoán nghe giôùi cuûa tyø-kheo”, caùc Tyø-kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi thuyeát giôùi tröôùc Tyø-kheo-ni”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Cho Tyø-kheo ñöôïc thuyeát giôùi tröôùc Tyø- kheo-ni nhöng khoâng cho Tyø-kheo-ni noùi giôùi Tyø-kheo; neáu Tyø-kheo khi noùi giôùi queân, cho Tyø-kheo-ni ñöôïc nhaéc”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo ñeán trong tinh xaù Vöông vieân, ngaøy ñoù laø ngaøy thuyeát giôùi, caùc Tyø-kheo-ni noùi: “Caùc thaày haõy ñi ra, chuùng toâi saép laøm phaùp söï thuyeát giôùi”, caùc Tyø-kheo noùi: “Chuùng toâi muoán nghe giôùi cuûa tyø-kheo-ni”, caùc Tyø-kheo- ni noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi thuyeát giôùi tröôùc Tyø-kheo”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Cho Tyø-kheo-ni ñöôïc thuyeát giôùi tröôùc Tyø-kheo nhöng khoâng cho Tyø-kheo noùi giôùi Tyø-kheo-ni; neáu Tyø-kheo- ni khi noùi giôùi queân, cho Tyø-kheo ñöôïc nhaéc”. Luùc ñoù vua Ba-tö-naëc thænh Phaät vaø tröôûng laõo A-nan ngaøy mai vaøo vöông cung thoï thöïc, A-nan tröôùc ñaõ thoï ngöôøi khaùc thænh thöïc nhöng queân neân thoï vua thænh thöïc. Phaät im laëng nhaän lôøi, vua bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán trong cung lieàn ra lònh ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät ñaép y mang baùt cuøng A-nan vaøo cung thoï thöïc, luùc ñoù A-nan coù hai nôi thænh thöïc, vì queân neân khoâng nhöôøng cho ngöôøi khaùc choã thoï thænh tröôùc. Khi A-nan vöøa boû thöùc aên vaøo mieäng môùi söïc nhôù ra mình coù hai nôi thoï thænh thöïc; luùc ñoù A-nan khoâng daùm nhoå thöùc aên ra vì kính Phaät, laïi khoâng daùm nuoát vì trì giôùi. Phaät bieát taâm cuûa A-nan neân baûo: “Haõy taâm nieäm cho ngöôøi khaùc roài aên”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Phaät cho A-nan ñöôïc taâm nieäm

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                           453

nhöôøng choã thoï thænh thöïc cho ngöôøi khaùc roài aên, neáu Tyø-kheo khaùc taâm nieäm nhöôøng cho ngöôøi khaùc thì coù ñöôïc aên khoâng?”, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc, tröø naêm haïng ngöôøi: Moät laø ngöôøi ngoài thieàn, hai laø ngöôøi ôû choã moät mình, ba laø ngöôøi ñi xa, boán laø ngöôøi maéc bònh laâu ngaøy, naêm laø gaëp thôøi theá ñoùi keùm ñeán ôû nhôø baø con. Ngoaøi naêm haïng ngöôøi naøy ra, nhöõng ngöôøi khaùc khoâng cho taâm nieäm nhöôøng choã thænh thöùc cho ngöôøi khaùc roài ñöôïc aên ôû choã naøy”. Coù moät Tyø-kheo gôûi thanh tònh cho moät Tyø-kheo coù hieàm khích vôùi mình, Tyø-kheo naøy lôùn tieáng keâu leân khieán cho caùc Tyø-kheo tuï ñeán roài noùi: “Tyø-kheo naøy phaïm troïng muoán ñeán beân toâi saùm hoái”, caùc Tyø- kheo hoûi Tyø-kheo kia: “Thaày coù thaät nhö theá khoâng?”, ñaùp: “Khoâng coù, toâi muoán gôûi thanh tònh, vì Tyø-kheo naøy tröôùc ñaây coù hieàm khích vôùi toâi neân môùi noùi nhö vaäy”. Caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay, khoâng neân gôûi thanh tònh cho ngöôøi tröôùc ñaây coù hieàm khích vôùi mình; cuõng khoâng neân gôûi duïc, gôûi töï töù, khoâng neân ñeán cuøng saùm hoái; neáu ñeán cuøng saùm hoái thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Neáu Tyø-kheo trong moät truù xöù naøy bò Taêng taùc phaùp taãn, coù ñöôïc ñeán truù xöù khaùc saùm hoái khoâng?”, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc, tröø truù xöù naøy troáng khoâng hoaëc caùc Tyø-kheo qua ñôøi hoaëc hoaøn tuïc, hoaëc vaøo phaùi ngoaïi ñaïo thì ñöôïc ñeán truù xöù khaùc saùm hoái khoâng phaïm”. ÔÛ nöôùc Kieàu-taùt-la coù hai tuï laïc giôùi töôùng lieàn nhau, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo-ni cho laø moät giôùi neân ñi, khoâng ngôø laø ñi vaøo giôùi khaùc. Caùc Tyø-kheo-ni noùi: “Coâ ñaõ phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa”, hoûi vì sao, ñaùp: “Coâ ñaõ moät mình vaøo tuï laïc khaùc”. Tyø-kheo-ni naøy trong taâm nghi hoái, lieàn baïch Phaät, Phaät hoûi: “Coâ cho laø cuøng moät giôùi hay khaùc giôùi”, ñaùp: “Con cho laø cuøng moät giôùi”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay cho tröôøng hôïp hai tuï laïc coù giôùi töôùng lieàn nhau, ñöôïc taùc phaùp yeát ma keát laøm moät giôùi”. Moät Tyø-kheo-ni trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc ni taêng laéng nghe, giôùi cuûa tuï laïc       vaø giôùi cuûa tuï laïc , Taêng nay muoán taùc phaùp yeát ma keát laøm moät giôùi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay yeát ma keát giôùi cuûa tuï laïc        vaø giôùi cuûa tuï laïc      thaønh moät giôùi. Baïch nhö vaäy. Baïch nhò yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän yeát ma keát giôùi cuûa tuï laïc       vaø giôùi cuûa tuï laïc      laøm moät giôùi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù coù caùc Tyø-kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán thaønh Xaù- baø-ñeà, gaàn tinh xaù Kyø-hoaøn coù moät röøng caây töôi toát sum sueâ vaø maùt

454                                                                        BOÄ LUAÄT 6

meû khieán caùc Tyø-kheo naøy raát thích. Ngaøy ñoù laø ngaøy thuyeát giôùi neân caùc Tyø-kheo naøy döøng laïi ôû trong röøng caây naøy thuyeát giôùi. Thuyeát giôùi xong môùi vaøo trong tinh xaù Kyø-hoaøn thì nghe tieáng kieàn chuøy, lieàn hoûi: “Ñaùnh kieàn chuøy laøm gì?, ñaùp laø muoán thuyeát giôùi, khaùch Tyø-kheo noùi: “Chuùng toâi vöøa môùi thuyeát giôùi xong”, lieàn hoûi laø thuyeát giôùi ôû ñaâu, ñaùp laø ôû trong röøng caây gaàn tinh xaù Kyø-hoaøn. Caùc Tyø-kheo noùi: “Caùc thaày phaù taêng”, lieàn hoûi vì sao, ñaùp: “Vì ôû trong noäi giôùi maø coù hai nôi thuyeát giôùi, caùc thaày khinh cöïu Tyø-kheo chuùng toâi”. Khaùch Tyø-kheo nghe roài sanh nghi hoái lieàn baïch Phaät, Phaät hoûi: “Luùc ñoù taâm caùc thaày nghó nhö theá naøo?”, ñaùp: “Chuùng con cho laø ngoaïi giôùi”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay khoâng ñöôïc vì moät nhaân duyeân nhoû maø döøng ôû giöõa ñöôøng thuyeát giôùi. Neáu muoán thuyeát giôùi neân leân choã cao nhìn xem gaàn ñoù coù tinh xaù khoâng, neáu coù thì neân ñeán ñoù thuyeát giôùi”. Coù moät tuï laïc ôû vuøng bieân cuûa nöôùc Kieàu-taùt-la, caùc Tyø-kheo sôï giaëc neân boû tinh xaù vaøo trong tuï laïc naøy. Ngaøy ñoù laø ngaøy thuyeát giôùi, coù Tyø-kheo cuøng giaëc ñeán, Tyø-kheo naøy khoâng bieát ñaâu laø ngoaïi giôùi, ñaâu laø noäi giôùi lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu tuï laïc thuoäc cuûa giaëc thì taát caû laø ngoaïi giôùi, luùc ñoù tuøy ôû baát cöù nôi ñaâu ñeàu ñöôïc töï taïi thuyeát giôùi”. ÔÛ nöôùc Xaù-baø-ñeà coù moät thöông chuû muoán ñeán nöôùc khaùc buoân baùn, xem sao Phaát ñeå ñònh ngaøy khôûi haønh. Ngaøy ñoù laø ngaøy thuyeát giôùi neân Tyø-kheo ñeán noùi vôùi thöông chuû: “Xin ñôïi moät laùt chôø toâi laøm phaùp söï”, thöông chuû noùi: “Hoâm nay laø ngaøy sao Phaát, toát neân khôûi haønh, thaày neáu laøm phaùp söï thì neân ñi sau”. Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu thöông chuû ôû laïi ñôïi thì neân thuyeát giôùi ñaày ñuû, neáu chæ ñôïi moät laùt thì neân thuyeát giôùi toùm löôïc, neáu khoâng ñôïi thì neân noùi ba laàn thuyeát giôùi, neáu khoâng theå ôû laïi ñi sau thì moãi Tyø-kheo neân taâm nieäm mieäng noùi hoâm nay laø ngaøy thuyeát giôùi boá taùt. Neáu coù baïch y ôû ñoù thì chæ neân taâm nieäm nghó hoâm nay laø ngaøy thuyeát giôùi boá taùt”. Thöông chuû leân ñöôøng, khi ñeán choã döøng laïi nguû qua ñeâm coù quy ñònh khoâng ai ñöôïc ôû taûn maùt, neáu taûn maùt ra thì seõ bò giaëc cöôùp heát taøi vaät vaø tính maïng. Ngaøy ñoù laø ngaøy thuyeát giôùi, caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay neáu coù tröôøng hôïp nhö theá thì neân nhaát taâm nghó hoâm nay laø ngaøy thuyeát giôùi boá taùt”. Coù caùc thöông nhôn nguû ñeâm ôû choã coù roàng, ngaøy ñoù laø ngaøy thuyeát giôùi neân caùc Tyø-kheo noùi vôùi thöông chuû: “Chuùng toâi muoán laøm phaùp söï”, thöông chuû noùi: “Choã naøy coù roàng ôû, khoâng ñöôïc laøm oàn, roàng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                           455

noåi giaän thì chuùng ta seõ khoán ñoán”, caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay neáu coù tröôøng hôïp nhö theá thì neân nhaát taâm nghó hoâm nay laø ngaøy thuyeát giôùi boá taùt”. Coù caùc thöông nhôn nguû ñeâm ôû choã coù quyû thaàn, ngaøy ñoù laø ngaøy thuyeát giôùi neân caùc Tyø-kheo noùi vôùi thöông chuû: “Chuùng toâi muoán laøm phaùp söï”, thöông chuû noùi: “Choã naøy coù quyû thaàn ôû, khoâng ñöôïc laøm oàn, quyû thaàn noåi giaän thì chuùng ta seõ khoán ñoán”, caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay neáu coù tröôøng hôïp nhö theá thì neân nhaát taâm nghó hoâm nay laø ngaøy thuyeát giôùi boá taùt”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Tyø-kheo A-lan-nhaõ ôû moät mình thì neân thuyeát giôùi nhö theá naøo, töï töù nhö theá naøo, thoï y nhö theá naøo, thoï phaùp baûy ngaøy nhö theá naøo, thoï thaát nhaät döôïc nhö theá naøo, nhöôøng choã ñaõ thoï thænh thöïc nhö theá naøo, y vaät vì thanh tònh neân thí nhö theá naøo?”, Phaät noùi: “Neáu Tyø-kheo A-lan-nhaõ ôû moät mình thì cho ñöôïc taâm nieäm nghó hoâm nay laø ngaøy thuyeát giôùi boá taùt; töï töù, thoï y, thoï phaùp baûy ngaøy, thoï thaát nhaät döôïc… cuõng ñeàu ñöôïc laøm taâm nieäm”. Coù Tyø-kheo thaàn thoâng ñaïi ñöùc ñaïi löïc ñeán trong nöôùc Tònh khaát thöïc, ngöôøi trong nöôùc naøy phaàn nhieàu xaáu aùc khi cho thöùc aên, khoâng duøng tay ñöa trao maø ñeå döôùi ñaát, Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho ôû trong nöôùc Tònh, khoâng duøng tay ñöa trao ñeå döôùi ñaát ñöôïc thoï laáy”. Coù moät truù xöù, vò Thöôïng toøa phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa, Thöôïng toøa muoán haønh Ba-lôïi-baø-sa vaø haønh Ma-na-ñoûa; moïi ngöôøi noùi: “Thöôïng toøa coøn haønh Ba-lôïi-baø-sa vaø haønh Ma-na-ñoûa huoáng chi laø trung haï toøa”, lieàn sanh taâm baát tín, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu nhaát taâm nghó laø töø nay seõ khoâng laøm nöõa thì ngay luùc ñoù ñöôïc thanh tònh”. Coù moät truù xöù, vò Tyø-kheo quen bieát nhieàu, phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa muoán haønh Ba-lôïi-baø-sa vaø haønh Ma-na-ñoûa; moïi ngöôøi noùi: “Tyø-kheo quen bieát nhieàu maø coøn haønh Ba-lôïi-baø-sa vaø haønh Ma-na- ñoûa huoáng chi laø caùc Tyø-kheo khaùc”, lieàn sanh taâm baát tín, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu nhaát taâm nghó laø töø nay seõ khoâng laøm nöõa thì ngay luùc ñoù ñöôïc thanh tònh”. Coù Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, caùc Tyø-kheo noùi: “Thaày neân haønh Ba-lôïi-baø-sa vaø haønh Ma-na-ñoûa, nhö phaùp saùm hoái toäi naøy”, Tyø-kheo naøy noùi: “Toâi thaø phaûn giôùi hoaøn tuïc chöù khoâng theå haønh”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu nhaát taâm nghó laø töø nay seõ khoâng laøm nöõa thì ngay luùc ñoù ñöôïc thanh tònh”. Coù Tyø-kheo bònh phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, caùc Tyø-kheo noùi:

456                                                                     BOÄ LUAÄT 6

“Thaày neân haønh Ba-lôïi-baø-sa vaø haønh Ma-na-ñoûa, nhö phaùp saùm hoái toäi naøy”, Tyø-kheo naøy noùi: “Toâi khoâng coù söùc neân khoâng theå haønh phaùp naøy ñöôïc”, caùc Tyø-kheo noùi: “Thaày neân xin yeát ma Xuaát toäi”, ñaùp: “Toâi khoâng theå quyø ñöôïc”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu nhaát taâm nghó laø töø nay seõ khoâng laøm nöõa thì ngay luùc ñoù ñöôïc thanh tònh”. Coù moät truù xöù, Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng chuùng khoâng ñuû hai möôi ngöôøi neân Tyø-kheo naøy muoán ñeán nôi khaùc saùm hoái, nhöng giöõa ñöôøng bò giaëc gieát cheát. Caùc Tyø-kheo noùi: “Tyø-kheo naøy khoâng thanh tònh, cheát aét ñoïa trong ñöôøng aùc”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu nhaát taâm nieäm nhö phaùp saùm hoái thì ñöôïc thanh tònh, cheát seõ khoâng ñoïa vaøo ñöôøng aùc maø ñöôïc sanh leân coõi trôøi”. Coù moät truù xöù, Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng chuùng khoâng thanh tònh neân Tyø-kheo naøy muoán ñeán nôi khaùc saùm hoái, nhöng giöõa ñöôøng bò giaëc gieát cheát. Caùc Tyø-kheo noùi: “Tyø-kheo naøy khoâng thanh tònh, cheát aét ñoïa trong ñöôøng aùc”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu nhaát taâm nieäm nhö phaùp saùm hoái thì ñöôïc thanh tònh, cheát seõ khoâng ñoïa vaøo ñöôøng aùc maø ñöôïc sanh leân coõi trôøi”. Coù moät truù xöù caùch xa nöôùc Kieàu-taùt-la, hai Tyø-kheo ôû chung ñeàu bò giaëc baét ñem cuùng teá neân giaëc cho ngöôøi canh giöõ. Ngaøy ñoù laø ngaøy thuyeát giôùi, hai Tyø-kheo noùi: “Haøy thaû cho chuùng toâi ra moät laùt, chuùng toâi muoán laøm phaùp söï”, chuùa giaëc cho thaû ñeå laøm phaùp söï. hai Tyø-kheo naøy ra choã hôi caùch xa, moät ngöôøi noùi toâi coù toäi, ngöôøi kia cuõng noùi toâi coù toäi; Phaät daïy neáu hai ngöôøi ñeàu coù toäi thì khoâng ñöôïc cuøng saùm hoái. Chuùa giaëc hoûi: “Hai ngöôøi noùi gì, yù muoán troán chaïy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Chuùng toâi khoâng troán chaïy, chæ muoán saùm hoái”, laïi hoûi: “Coù toäi gì maø saùm hoái”, lieàn ñaùp laø coù toäi nhö theá nhö theá, chuùa giaëc noùi: “Caùc thaày laø ngöôøi toát, chæ coù vieäc nhoû nhö theá maø cuõng noùi laø coù toäi. Chuùng toâi laø ngöôøi aùc ñaõ xuùc naõo ngöôøi toát nhö vaäy”, noùi roài lieàn cho thaû hai Tyø- kheo ñi. hai Tyø-kheo naøy ñöôïc thoaùt lieàn ñem vieäc treân keå laïi cho caùc Tyø-kheo nghe, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay coù vieäc caáp baïch nhö vaäy, neáu laø toäi khoâng töông öng thì cho ñöôïc cuøng saùm hoái”. Coù moät truù xöù caùch xa nöôùc Kieàu-taùt-la, hai Tyø-kheo ôû chung ñeàu bò giaëc baét ñem cuùng teá neân giaëc cho ngöôøi canh giöõ. Ngaøy ñoù laø ngaøy thuyeát giôùi, hai Tyø-kheo noùi: “Haõy thaû cho chuùng toâi ra moät laùt, chuùng toâi muoán laøm phaùp söï”, chuùa giaëc cho thaû ñeå laøm phaùp söï. hai Tyø-kheo naøy ra choã hôi caùch xa, moät ngöôøi noùi toâi coù toäi, ngöôøi kia cuõng noùi toâi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                            457

coù toäi; Phaät daïy neáu hai ngöôøi ñeàu coù toäi töông öng thì khoâng ñöôïc cuøng saùm hoái, toäi khoâng töông öng thì ñöôïc cuøng saùm hoái. Toäi cuûa hai ngöôøi laø toäi töông öng neân khoâng ñöôïc cuøng saùm hoái. Chuùa giaëc hoûi: “Hai ngöôøi noùi gì, yù muoán troán chaïy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Chuùng toâi khoâng troán chaïy, chæ muoán saùm hoái”, laïi hoûi: “Coù toäi gì maø saùm hoái”, lieàn ñaùp laø coù toäi nhö theá nhö theá, chuùa giaëc noùi: “Caùc thaày laø ngöôøi toát, chæ coù vieäc nhoû nhö theá maø cuõng noùi laø coù toäi. Chuùng toâi laø ngöôøi aùc ñaõ xuùc naõo ngöôøi toát nhö vaäy”, noùi roài lieàn cho thaû hai Tyø-kheo ñi. hai Tyø-kheo naøy ñöôïc thoaùt lieàn ñem vieäc treân keå laïi cho caùc Tyø-kheo nghe, caùc Tyø- kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay neáu coù toäi töông öng neân taâm nieäm mieäng noùi raèng: “Sau naøy seõ ñoái tröôùc Tyø-kheo thanh tònh saùm hoái”, sau ñoù ñöôïc cuøng saùm hoái”. Coù moät truù xöù, Tyø-kheo bònh phaïm toäi Ñoïa noùi vôùi ngöôøi khaùn bònh laø toâi coù toäi, ngöôøi khaùn bònh cuõng noùi laø toâi coù toäi. Tyø-kheo bònh noùi: “Phaät noùi töø nay neáu coù toäi töông öng neân taâm nieäm mieäng noùi raèng: “Sau naøy seõ ñoái tröôùc Tyø-kheo thanh tònh saùm hoái”, sau ñoù ñöôïc cuøng saùm hoái. Neân toâi muoán ñoái tröôùc thaày saùm hoái”, Tyø-kheo khaùn bònh noùi: “Do nhaân duyeân hai Tyø-kheo bò giaëc baùt ñem cuùng teá neân Phaät noùi neáu coù toäi töông öng thì cho ñöôïc cuøng saùm hoái, nhöng chöa cho ngöôøi bònh cuøng saùm hoái”. Tyø-kheo bònh sau khi cheát do taâm hoái haän neân ñoïa vaøo ñöôøng aùc, Phaät noùi: “Töø nay neáu coù toäi töông öng hoaëc bò giaëc baét hay laø ngöôøi bònh ñeàu ñöôïc taâm nieäm mieäng noùi raèng: “Sau naøy seõ ñoái tröôùc Tyø-kheo thanh tònh saùm hoái”, sau ñoù ñöôïc cuøng saùm hoái maø khoâng phaïm”. Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù- baø-ñeà, giöõa ñöôøng thaáy moät tinh xaù troáng khoâng, ngaøy ñoù laø ngaøy thuyeát giôùi nhöng khoâng bieát ñaâu laø noäi giôùi, ñaâu laø ngoaïi giôùi neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu laø tinh xaù troáng khoâng thì taát caû laø ngoaïi giôùi, ôû trong ñoù ñöôïc tuøy yù thuyeát giôùi”. Nöôùc Kieàu-taùt-la coù hai tuï laïc giaùp ranh giôùi nhau, luùc ñoù thôøi theá maát muøa ñoùi keùm, moät Tyø-kheo-ni daãn moät Tyø-kheo-ni baïn ñeán nhaø baø con ôû tuï laïc khaùc nöông ôû, ñöôïc cho aên hai, ba ngaøy thì khoâng theå cho theâm ñöôïc nöõa. Tyø-kheo-ni baïn noùi: “Moät mình coâ, baø con coøn nuoâi chöa noåi, vì sao laïi daãn toâi ñeán nöõa?”, Tyø-kheo-ni naøy ñaùp: “Vì Phaät cheá khoâng cho moät mình ñeán trong tuï laïc khaùc neân toâi môùi daãn coâ theo”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho tröôøng hôïp hai tuï laïc coù giôùi töôùng lieàn nhau, ñöôïc taùc phaùp yeát ma keát laøm moät giôùi”. Moät Tyø-kheo-ni trong Taêng xöôùng raèng:

458                                                                        BOÄ LUAÄT 6

Ñaïi ñöùc ni taêng laéng nghe, giôùi cuûa tuï laïc         vaø giôùi cuûa tuï laïc , Taêng nay muoán taùc phaùp yeát ma keát laøm moät giôùi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay yeát ma keát giôùi cuûa tuï laïc           vaø giôùi cuûa tuï laïc       thaønh moät giôùi. Baïch nhö vaäy. Baïch nhò yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän yeát ma keát giôùi cuûa tuï laïc        vaø giôùi cuûa tuï laïc        laøm moät giôùi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. ÔÛ nöôùc Kieàu-taùt-la coù caùc Tyø-kheo thaùp tuøng theo ñoaøn thöông buoân ñi ngang qua moät ñaàm lôùn, caùc Tyø-kheo ñeán xin nöôùc, thöông chuû roùt nöôùc vaøo trong baùt cho Tyø-kheo, Tyø-kheo thaáy treân maët nöôùc coù moät ít thöùc aên lieàn ñoå nöôùc, thöông chuû noùi: “Caùc thaày bieát nôi ñaây khoâng coù nöôùc, khoù ñöôïc nöôùc, vì sao laïi ñoå nöôùc?”, Tyø-kheo noùi: “Ngaøy nay thôøi ñaõ qua, toâi thaáy treân maët nöôùc coù ít thöùc aên neân khoâng uoáng ñöôïc”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng neân ñoå heát nöôùc, chæ ñoå nöôùc ôû treân, nöôùc ôû döôùi laø tònh neân uoáng”. ÔÛ nöôùc Kieàu-taùt-la coù caùc Tyø-kheo thaùp tuøng theo ñoaøn thöông buoân ñi ngang qua moät ñaàm lôùn, caùc Tyø-kheo ñeán xin nöôùc, thöông chuû roùt nöôùc vaøo trong baùt cho Tyø-kheo, Tyø-kheo thaáy döôùi ñaùy nöôùc coù moät ít thöùc aên lieàn ñoå nöôùc, thöông chuû noùi: “Caùc thaày bieát nôi ñaây khoâng coù nöôùc, khoù ñöôïc nöôùc, vì sao laïi ñoå nöôùc?”, Tyø-kheo noùi: “Ngaøy nay thôøi ñaõ qua, toâi thaáy döôùi ñaùy nöôùc coù ít thöùc aên neân khoâng uoáng ñöôïc”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng neân ñoå heát nöôùc, nöôùc ôû treân laø tònh neân uoáng, nöôùc döôùi ñaùy thì ñoå boû”. Caùc Tyø-kheo ñeán ngöôøi chaên boø xin nöôùc, hoï duøng bình nöôùc coøn dính bôïn roùt nöôùc cho Tyø-kheo, Tyø-kheo thaáy treân maët nöôùc coù ñoùng vaùng, khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Chæ ñoå boû lôùp ñoùng vaùng treân maët, nöôùc ôû döôùi laø tònh neân uoáng”. Caùc Tyø-kheo ñem baùt coøn dính bôïn xuoáng ao muùc nöôùc, Tyø-kheo thaáy treân maët nöôùc coù ñoùng vaùng, khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Chæ ñoå boû lôùp ñoùng vaùng treân maët, nöôùc ôû döôùi laø tònh neân uoáng”. Caùc Tyø-kheo ñem baùt coøn dính thöùc aên dö xuoáng ao muùc nöôùc, Tyø-kheo nhìn thaáy trong baùt nöôùc coù thöùc aên, khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùi ñaùng boû thì neân boû, nöôùc laø tònh neân uoáng”. Sa-di vaø baïch y caàm bình toâ, daàu roùt vaøo baùt cho Tyø-kheo, Tyø- kheo thaáy toâ daàu chaûy xuoáng, sanh nghi khoâng bieát coù phaûi laø phaùp thoï khoâng neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Roùt thì phaûi chaûy xuoáng neân khoâng phaù phaùp thoï”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                         459

Tyø-kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-baø-ñeà, ñi ngang qua moät ñaàm lôùn. Luùc ñoù Sa-di nhoû mang theo tònh vaät, khoâng mang noåi nöõa, Phaät baûo: “Tyø-kheo neân mang tònh vaät giuùp cho Sa-di”. Caùc Tyø-kheo ôû trong nhaø coù gaùc, thöùc aên treo treân töôøng ôû treân gaùc, Sa-di nhoû tuoåi khoâng theå laáy ñöôïc, Phaät baûo: “Luùc maët trôøi moïc, Tyø-kheo neân laáy thöùc aên xuoáng ñöa cho tònh nhaân”. Laïi coù caùc Tyø-kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-baø-ñeà, giöõa ñöôøng gaëp con soâng, Sa-di nhoû tuoåi phaûi mang tònh vaät neân khoâng loäi qua ñöôïc, Phaät baûo: “Tyø-kheo neân coõng Sa-di loäi qua soâng”. Khi coõng loäi qua soâng, do nöôùc soâng chaûy maïnh neân caû hai ñeàu bò nöôùc cuoán troâi, tay Tyø-kheo chaïm vaøo thöùc aên, Tyø-kheo nghi khoâng bieát thöùc aên naøy coù baát tònh hay khoâng neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Tònh nhaân thöôøng nhôù nghó giöõ gìn ñaõy thöùc aên naøy, Tyø-kheo tuy chaïm nhöng aên khoâng phaïm”. Laïi coù Tyø-kheo qua soâng baèng beø, Sa-di mang tònh vaät, Phaät baûo: “Tyø-kheo neân baûo Sa- di ñeå ñaõy thöùc aên treân beø, Tyø-kheo khoâng neân chaïm vaøo ñaõy thöùc aên, khi qua bôø kia thì Sa-di mang trôû lai”. Tyø-kheo duøng baùt môùi xoâng ñöïng toâ, röûa ñeå qua hai, ba ngaøy maø vaãn coøn muøi toâ neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu nhaát taâm röûa hai, ba laàn thì baùt naøy goïi laø tònh”. Laïi coù Tyø-kheo duøng baùt khoâng saïch thoï buùn mì, sau ñoù ñem ñoå boû, Phaät noùi khoâng neân ñoå boû, neân sôùt qua vaät saïch khaùc roái aên, phaàn thöùc aên dính trong baùt khoâng saïch thì ñoå boû. Laïi coù Tyø-kheo duøng baùt raêng ñöôïc buoäc raøng thoï chaùo chín noùng, nöôùc chaùo chaûy ra töø caùc ñöôøng raêng nöùt, Tyø-kheo lieàn ñem ñoå boû, Phaät noùi: “Khoâng neân ñoå boû, chæ boû phaàn nöôùc chaùo chaûy ròn ra, chaùo trong baùt neân aên”. Coù Tyø-kheo baûo Sa-di caàm baùt, Sa-di naøy ñeå thöùc aên trong baùt khoâng saïch ñöa cho thaày, Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu khoâng coù vieäc gaáp thì khoâng neân baûo Sa-di caàm baùt, neáu ñaõ baûo thì neân ñeán choã Sa-di thoï laïi”. Laïi coù Tyø-kheo ñeå thöùc aên baát tònh vaøo trong thöùc aên tònh, Phaät noùi: “Boû phaàn baát tònh, phaàn tònh coøn laïi neân aên”. Laïi coù Tyø-kheo ñeå thöùc aên tònh vaøo trong thöùc aên baát tònh, Phaät noùi: “Boû phaàn baát tònh, phaàn tònh coøn laïi neân aên”. Laïi coù Tyø-kheo ñeå côm baát tònh vaøo trong côm tònh, Phaät noùi: “Boû phaàn baát tònh, phaàn tònh coøn laïi neân aên”. Laïi coù Tyø-kheo ñeå côm tònh vaøo trong côm baát tònh, Phaät noùi: “Boû phaàn baát tònh, phaàn tònh coøn laïi neân aên”. ÔÛ nöôùc Kieàu-taùt-la coù caùc Tyø-kheo thaùp tuøng theo ñoaøn thöông buoân ñi ngang qua moät ñaàm lôùn, caùc Tyø-kheo ñeán xin thöùc aên, thöông chuû noùi: “Caùc thaày bieát thöùc aên nôi ñaây khoù ñöôïc, vì sao khoâng töï mang

460                                                                    BOÄ LUAÄT 6

theo thöùc aên ñi ñöôøng?”, Tyø-kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi mang theo thöùc aên ñi ñöôøng”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho mang theo löông thöïc ñi ñöôøng, ñeán ngöôøi khaùc ñoåi laáy thöùc aên tònh roài aên, khoâng ñoåi thì khoâng ñöôïc aên”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo muoán ñoåi thöùc aên, hoï khoâng chòu ñoåi vaø noùi: “Trong thöùc aên cuûa haày coù gì khoâng aên ñöôïc maø phaûi ñoåi thöùc aên cuûa ngöôøi khaùc”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay vì laøm tònh neân ñöa cho hoï”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo ñöa thöùc aên cho hoï thì hoï khoâng traû laïi, baïch Phaät, Phaät baûo neân theo ñoøi laïi. Caùc thöông nhôn döøng laïi moät choã nguû qua ñeâm, tònh nhaân laøm thöùc aên ñöïng ñaáy baùt cho Tyø-kheo roài ñeå moät beân, caùc thöông nhôn nöõa ñeâm leân ñöôøng, Tyø-kheo queân khoâng töï mang theo baùt thöùc aên, sau ñoù môùi söïc nhôù, cho thöùc aên naøy laø baát tònh neân ñoå boû. Phaät noùi: “Khoâng neân ñoå boû, khi söïc nhôù neân ñeán ngöôøi khaùc thoï laïi”. Coù ngöôøi Thuû la ñeán Tyø-kheo xin thöùc aên, neáu cho thì thieáu, khoâng cho thì sôï ngöôøi naøy töùc giaän laøm baäy, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho mang ñoà ñöïng thöùc aên, caát ñöøng cho ngöôøi thaáy, khi muoán aên thì böôùc qua moät beân laáy ra moät ít thöùc aên, khoâng thoï vaãn ñöôïc aên vì ñang ñi qua choã ñoàng troáng vaéng veû”. Luùc ñoù xe chôû thöùc aên uoáng vaøo trong chuøa saép nghieâng ñoå, ngöôøi ñaùnh xe noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Haõy naém giöõ xe giuùp toâi”, caùc Tyø-kheo khoâng chòu naém giöõ xe giuùp, Phaät baûo: “Cho naém giöõ xe giuùp ñeå xe ñöôïc ngay laïi, khi xe ñöôïc ngay roài thì khoâng ñöôïc naém giöõ nöõa, neáu coøn naém giöõ nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la” Luùc ñoù treân thuyeát chaát ñaày thöùc aên uoáng neân caùc Tyø-kheo khoâng chòu leân thuyeàn, Phaät baûo: “Töø nay cho traûi coû lau hay chieáu thì ñöôïc ngoài treân thuyeàn coù chôû thöùc aên”. Khi ngoài chaïm vaøo thöùc aên, Phaät noùi: “Neân traûi cho khaép vaø ñöøng chaïm vaøo ñoà ñöïng thöùc aên”. Luùc ñoù treân löng laïc ñaø, boø, löøa, voi chaát ñaày thöùc aên bò nghieâng saép ngaõ ñoå, ngöôøi coi giöõ noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Haõy naém giöõ giuùp toâi söûa laïi cho ngay”, caùc Tyø-kheo khoâng chòu naém giöõ söûa giuùp laïi cho ngay, Phaät baûo: “Cho naém giöõ söûa giuùp cho ngay laïi, khi ñöôïc ngay roài thì khoâng ñöôïc naém giöõ nöõa, neáu coøn naém giöõ nöõa thì phaïm Ñoät-kieát- la. Sa-di vaø baïch y mang bình toâ daàu roùt vaøo trong bình khaùc, bình lung lay muoán ngaõ ñoå, tònh nhaân noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Haõy naém giöõ bình giuùp toâi”, caùc Tyø-kheo khoâng chòu naém giöõ bình giuùp, Phaät baûo: “Cho naém giöõ giuùp cho bình ñöôïc ngay laïi, khi bình ñöôïc ngay roài thì khoâng ñöôïc naém giöõ nöõa, neáu coøn naém giöõ nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                         461

Tyø-kheo sai Sa-di, baïch y naáu côm, chaùo, canh; luùc ñoù noài canh muoán nghieâng ñoå, hoï noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Haõy naém giöõ noài giuùp toâi”, caùc Tyø-kheo khoâng chòu naém giöõ noài giuùp, Phaät baûo: “Cho naém giöõ giuùp cho noài ñöôïc ngay laïi, khi noài ñöôïc ngay roài thì khoâng ñöôïc naém giöõ nöõa, neáu coøn naém giöõ nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù ngöôøi chaên ngöïa töø nöôùc Ba-la-naïi ñeán nöôùc Xaù-baø-ñeà, vì tín kính Phaät neân laøm nhieàu moùn aên mang ñeán cuùng cho Tyø-kheo taêng, vöøa mang ñeán cho Taêng thì hay tin chuoàng ngöïa bò chaùy lieàn noùi vôùi caùc Tyø- kheo: “Caùc thaày cöù töï nhieân duøng, con coù vieäc gaáp phaûi ñi ngay”, noùi roài ñeå thöùc aên laïi ñoù maø ñi. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Ngöôøi coù loùng tín kính mang ñeán cho, duø hoï boû ñi cuõng neân thoï laáy aên”. Coù Tyø-kheo khaát thöïc veà ñeå thöùc aên moät beân ñôïi ñeán giôø môùi aên, boãng moät con quaï bay ñeán moå laáy moät mieáng roài bay ñi, Tyø-kheo lieàn ñoå boû thöùc aên naøy, Phaät baûo: “Khoâng neân ñoå heát, chæ boû choã thöùc aên bò quaï moå, thöùc aên coøn laïi neân aên”. Laïi coù Tyø-kheo khaát thöïc veà ñeå thöùc aên moät beân chôø ñeán giôø aên môùi aên, boãng coù ruoài bay ñeán ñaäu trong thöùc aên, Tyø-kheo cho laø ñaõ bò phaù phaùp thoï, gaàn ñeán giôø aên maø khoâng coù tònh nhaân ñeå thoï laïi, Tyø-kheo nghi khoâng daùm aên, Phaät baûo: “Ruoài ñaäu khoâng phaù phaùp thoï”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Coù Tyø-kheo xin bình nöôùc laïi laáy nhaàm bình toâ, daàu, bình naøy phaù phaùp tònh, coù neân boû hay khoâng?”, Phaät noùi: “Coù hai tröôøng hôïp khoâng hoaïi phaùp tònh: Moät laø khoâng sai ngöôøi phaù giôùi caàm, hai laø ngöôøi trì giôùi queân laáy nhaàm. Vì khoâng hoaïi phaùp tònh neân ñöôïc aên”. Caùc Tyø-kheo mang giuùp ñaõy thöùc aên cho Sa-di, giöõa ñöôøng cho Sa-di aên, Sa-di trao thöùc aên cho Tyø-kheo, Tyø-kheo khoâng thoï vì ñaõ cuøng thöùc aên nguû qua ñeâm. Phaät noùi: “Tröôùc khoâng coïng yeáu thì ñöôïc aên, neáu ñaõ coïng yeáu thì khoâng neân aên”. Caùc Tyø-kheo trong haï an cö, do trong tuï laïc coù nhaân duyeân phaûi xuaát giôùi nhöng caùc Tyø-kheo sôï phaïm giôùi neân khoâng ñi, vì khoâng ñi neân vieäc naøy bò pheá. Phaät baûo neân thoï phaùp baûy ngaøy xuaát giôùi ñöôïc ñi. Caùc Tyø-kheo thoï phaùp baûy ngaøy xuaát giôùi, baûy ngaøy chöa heát, vieäc cuõng chöa xong lieàn trôû veà. Phaät noùi: “Neân thoï ngaøy coøn dö laïi, baïch raèng: Toâi thoï phaùp baûy ngaøy, maáy ngaøy ñaõ qua, coøn laïi maáy ngaøy xin thoï ñeå xuaát giôùi”. Phaät taïi Xaù-baø-ñeà, luùc ñoù vua Ba-tö-naëc coù vöôøn caây teân Ba-la-ñaø saïch seõ vaø maùt meû, chæ coøn thieáu moät thöù laø nöôùc. Khi vua ra vöôøn thaáy

462                                                                      BOÄ LUAÄT 6

khoâng coù nöôùc lieàn hoûi ñaïi thaàn nguyeân do, ñaùp laø vì tìm khoâng ra nöôùc, vua baûo: “Neân tìm caùch daãn nöôùc vaøo vöôøn, vöôøn neáu khoâng coù nöôùc thì khoâng theå yeâu thích ñöôïc”. Luùc ñoù coù moät ngöôøi khoâng tín kính Phaät phaùp lieàn taâu vua: “Coù moät nhaân duyeân coù theå daãn nöôùc ñeán ñaây”, vua hoûi laø duyeân gì, ñaùp: “Neân ñaøo moät con keânh daãn nöôùc töø trong tinh xaù Kyø-hoaøn ñeán nôi ñaây, nhöng ñaøo keânh thì phaûi chaët phaù röøng caây trong tinh xaù Kyø-hoaøn”, vua noùi: “Ta muoán coù nöôùc daãn ñeán ñaây, khoâng bieát vieäc khaùc”, vua vì vieäc naøy sôï caùc Tyø-kheo ñeán caàu xin neân boû ñi ñeán nöôùc Tang kyø da. Luùc ñoù quan coi thôï daãn thôï tôùi tinh xaù Kyø-hoaøn muoán ñaøo keânh, caùc Tyø-kheo hoûi muoán laøm gì, lieàn keå roõ moïi vieäc vaø noùi: “Ñaây laø yù chæ cuûa vua, toâi laøm quan chæ tuaân theo lònh vua khoâng ñöôïc töï do. Toâi chæ coù theå ñình laïi vieäc naøy trong moät thôøi gian ngaén, caùc thaày töï ñeán caàu xin vua khoâng ñaøo keânh nöõa”. Caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân thoï phaùp baûy ngaøy ñeå ñi”, caùc Tyø-kheo thoï phaùp baûy ngaøy ñi ñeán choã vua, ôû laïi ñaõ laâu maø khoâng coù ngöôøi cho baïch vua, baûy ngaøy saép heát, vieäc cuõng chöa xong, caùc Tyø-kheo taâm nghi neân trôû veà laïi tinh xaù Kyø-hoaøn, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Cho thoï phaùp ba möôi chín ngaøy ñeå ñi”. Phaùp thoï ba möôi chín ngaøy xuaát giôùi nhö sau: Moät Tyø-kheo ôû trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, caùc Tyø-kheo teân          ,     cuøng thoï phaùp ba möôi chín ngaøy vì Taêng söï ñöôïc xuaát giôùi, ôû choã naøy an cö töï töù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho caùc Tyø- kheo         ,    cuøng thoï phaùp ba möôi chín vì Taêng söï ñöôïc xuaát giôùi, ôû choã naøy an cö töï töù. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch nhò yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cho caùc Tyø-kheo           ,     thoï phaùp ba möôi chín ngaøy vì Taêng söï ñöôïc xuaát giôùi, ôû choã naøy an cö töï töù xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Caùc Tyø-kheo ñeán choã vua ôû ñaõ laâu vaãn khoâng coù ngöôøi cho baïch vua, vaøo moät luùc khaùc, vua ñi ra ngoaøi töø xa nhìn thaáy caùc Tyø-kheo lieàn hoûi ñaïi thaàn: “Ñeán hoûi Sa-moân Thích töû ñeán ñaây coù vieäc gì?”, ñaïi thaàn lieàn ñeán hoûi, caùc Tyø-kheo ñaùp laø muoán gaëp vua, vua nghe roài lieàn cho gaëp, sau khi cuøng nhau thaêm hoûi roài, vua queân vieäc tröôùc kia neân hoûi caùc Tyø-kheo ñeán coù vieäc gì, caùc Tyø-kheo lieàn ñem vieäc treân baïch vua, vua lieàn baûo: “Vaäy thì khoâng neân ñaøo keânh nöõa”, quan coi vieäc ñaøo keânh lieàn khoâng cho ñaøo nöõa. Luïc quaàn Tyø-kheo caát chöùa naêm loaïi da: da sö töû, da coïp, da baùo, da raùi caù vaø da hoà ly; caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Coù naêm loaïi da

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                           463

khoâng neân chöùa, ñoù laø da Sö töû, da hoå, da baùo, da raùi caù vaø naêm laø da choàn; laïi coù naêm loaïi da khoâng neân chöùa, ñoù laø da voi, da ngöïa, da choù, da daõ can vaø naêm laø da nai ñen. Neáu caát chöùa thì phaïm Ñoät-kieát-la ”. Vua A-xaø-theá nhìn thaáy chieác giöôøng lôùn, ñeïp cuûa vua cha lieàn hoái haän vaø ñau buoàn, nghó raèng: “Vì nhöõng vaät naøy maø cha ta voán laø ngöôøi thanh tònh, khoâng coù loãi laïi cheát oan uoång”, vua lieàn baûo ngöôøi haàu mang chieác giöôøng ñi. Ngöôøi haàu mang giöôøng boû ngoaøi choã ñaát troáng, vua ñi ra nhìn thaáy lieàn baûo ñem boû ñi, hoï laïi dôøi giöôøng ñem boû ôû ngoaøi cung ñieän; vua ñi ra laïi nhìn thaáy vaø laïi baûo ñem boû ñi, hoï laïi dôøi giöôøng ñem boû beân trong cöûa cung ñieän; vua cuõng laïi nhìn thaáy vaø hoûi taïi sao khoâng ñem boû, ngöôøi haàu noùi: “Thaàn khoâng bieát ñem boû nôi ñaâu”, vua baûo: “Mang ñeán thí cho Taêng trong Truùc vieân”. Ngöôøi haàu lieàn mang giöôøng ñeán trong Truùc vieân, Taêng ñeå giöôøng ngoaøi choã ñaát troáng ôû tröôùc giaûng ñöôøng. Caùc quan vieân ñeán Truùc vieân nhìn thaáy giöôøng lieàn noùi: “Giöôøng toát ñeïp nhö theá sao laïi ñem boû ôû ñaây, neáu vua bieát taâm seõ khoâng tònh”, caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay giöôøng cao lôùn ñeïp cuûa baïch y, Tyø-kheo khoâng neân caát chöùa ñeå ngoài naèm; neáu coù ngöôøi boá thí giöôøng cao lôùn ñeïp ñöôïc nhaän vaø caát giöõ nhöng khoâng ñöôïc ngoài naèm”. Meï vua Ba-tö-naëc maát, taát caû vaät duïng cuûa baø duøng luùc coøn soáng ñeàu mang ñeán boá thí cho Taêng trong tinh xaù Kyø-hoaøn, goàm coù neäm vaø vaûi traûi neäm thuoäc loaïi quyù giaù cuûa nöôùc A-nga-la-di, y Thi-ma-caên cuûa nöôùc Baø-ta-a-baø-ña-lan… Caùc Tyø-kheo ñem vaûi vaø neäm quyù giaù naøy boû ôû choã kinh haønh, caùc quan vieán ñeán Truùc vieân nhìn thaáy lieàn noùi: “Nhöõng vaät quyù giaù nhö theá sao laïi boû döôùi ñaát giaãm ñaïp, neáu vua nghe bieát taâm seõ khoâng vui”, caùc Tyø- kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Xem trong soá vaûi vaø neäm quyù giaù naøy, caùi naøo coù theå laøm ngoïa cuï ñöôïc thì laøm ngoïa cuï, caùi naøo laøm y ñöôïc thì laøm y, laøm ñöôïc caùi gì thì tuøy yù laøm. Neäm vaø vaûi traûi neäm thuoäc loaïi quyù giaù cuûa nöôùc A-nga-la-di, y Thi-ma-caên cuûa nöôùc Baø-ta-a-baø-ña-lan… thì ñem duøng laøm ngoïa cuï cho Taêng boán phöông”. Coù moät laàn trôøi saám seùt lôùn khieán cho caùc loaøi chim sôï haõi neân cheát raát nhieàu, caùc cö só löôïm laáy nhöõng chim toát mang ñi vaø chöøa laïi caùc loaïi chim quaï, chim thöùu, chim kieâu, chim Dieân a la… Luùc ñoù caùc Tyø-kheo tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc thaáy caùc loaïi chim cheát naøy khoâng coù ai löôïm laáy lieàn noùi vôùi nhau: “Thaày mang nhöõng con chim naøy veà naáu, coøn toâi ñi khaát thöïc trôû veà chuùng ta cuøng aên”. Tyø-kheo mang nhöõng chim cheát naøy veà naáu, caùc Tyø-kheo khaùc thaáy lieàn hoûi naáu thòt gì, ñaùp laø thòt quaï; laïi hoûi: “Thòt kia laø thòt gì?”,

464                                                                      BOÄ LUAÄT 6

ñaùp laø thòt chim thöùu, chim kieâu…; caùc Tyø-kheo ñuû lôøi quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo laïi aên thòt caùc loaïi chim nhö theá, töø nay thòt quaï khoâng ñöôïc aên, neáu aên thì phaïm Ñoät- kieát-la. Taát caû thòt cuûa caùc loaøi chim aên xaùc cheát nhö chim Thöùu, chim Kieâu… ñeàu khoâng ñöôïc aên, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la ”. Caùc Tyø-kheo sau giôø aên, ñeán beân bôø soâng A-kyø-la kinh haønh thì thaáy xaùc moät con baùo noåi treân maët nöôùc, Tyø-kheo naøy noùi vôùi Tyø-kheo khaùc: “Vôùt con baùo ñem veà ngaøy mai naáu aên”. Ngaøy mai thaáy coù ngöôøi ñang naáu thòt, caùc Tyø-kheo hoûi naáu thòt gì, ñaùp laø thòt baùo, caùc Tyø-kheo ñuû lôøi quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo laïi aên thòt baùo, thòt baùo vaø thòt choù ñaâu coù khaùc gì. Töø nay khoâng ñöôïc aên thòt baùo, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù ngöôøi ñem boû xaùc con La trong haøo thaønh, caùc Tyø-kheo tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc thaáy xaùc con La trong haøo thaønh lieàn noùi nhau: “Thaày mang xaùc con la naøy veà naáu, toâi khaát thöïc trôû veà, chuùng ta cuøng aên”. Tyø-kheo naøy mang veà naáu, caùc Tyø-kheo hoûi naáu thòt gì, ñaùp laø thòt La, caùc Tyø-kheo ñuû lôøi quôû traùch roài baïch Phaät, Phaät noùi: “La vaø Ngöïa ñaâu coù khaùc gì, töø nay khoâng ñöôïc aên thòt la, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la “. Sau giôø aên, caùc Tyø-kheo vaøo trong röøng An-ñaø kinh haønh thaáy moät con khæ cheát, Tyø-kheo naøy noùi vôùi Tyø-kheo khaùc: “Ñem xaùc con khæ naøy veà ngaøy mai naáu aên”. Ngaøy mai thaáy coù ngöôøi ñang naáu thòt, caùc Tyø-kheo hoûi naáu thòt gì, ñaùp laø thòt khæ, caùc Tyø-kheo ñuû lôøi quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Taïi sao goïi laø Tyø-kheo laïi aên thòt khæ, thòt khæ vaø thòt ngöôøi ñaâu coù khaùc gì. Töù nay khoâng ñöôïc aên thòt khæ, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”.

-----------------------

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                          465

PHAÅM NHAÂN DUYEÂN

Phaät taïi nöôùc Ca-tyø-la veä, caùc thích töû quyù toäc xuaát gia maéc bònh maõi, saùng sôùm ñeán nhaø baø con, ñaøn vieät quen bieát, hoï thaêm hoûi coù an laïc khoâng, ñaùp laø khoâng an, lieàn hoûi bò bònh gì, ñaùp laø bònh nhö vaäy nhö vaäy, laïi hoûi: “Khi coøn baïch y, bònh naøy chöõa trò nhö theá naøo?”, ñaùp: “Ñeå thuoác trong lôùp da boø roài nhoû”, hoï noùi: “Toâi seõ cho thuoác naøy ñeå thaày chöõa trò”, ñaùp: “Phaät chöa cho toâi ñöôïc duøng loaïi thuoác nhoû nhö vaäy”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Cho ñöôïc duøng loaïi thuoác nhoû naøy”. Luùc ñoù duøng lôùp da moûng ñeå thuoác vaøo nhoû khoâng ñöôïc, Phaät noùi: “Cho duøng lôùp da daày, neân ôû choã khuaát nhoû thuoác; cho thaày thuoác chæ cho ngöôøi thaân caùch nhoû thuoác”. Caùc thích töû quyù toäc xuaát gia maéc bònh maõi, saùng sôùm ñeán nhaø baø con, ñaøn vieät quen bieát, hoï thaêm hoûi coù an laïc khoâng, ñaùp laø khoâng an, lieàn hoûi bò bònh gì, ñaùp laø bònh nhö vaäy nhö vaäy, laïi hoûi: “Khi coøn baïch y, bònh naøy chöõa trò nhö theá naøo?”, ñaùp laø duøng dao chöõa trò, hoï noùi: “Toâi ñöa dao cho thaày chöõa trò”, ñaùp: “Phaät chöa cho duøng dao chöõa trò”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo neân duøng coïng sen ñeå caét, caét khoâng ñöôïc, Phaät noùi: “Cho duøng dao baèng vaøng, baïc… ñeå caét”, vaãn khoâng caét ñöôïc, Phaät noùi: “Cho ôû choã khuaát duøng dao saét caét”. Coù Tyø-kheo bònh noùi vôùi ngöôøi khaùn bònh: “Haõy ñem sanh toâ, thuïc toâ, daàu, maät, ñöôøng pheøn ñeán”, ngöôøi khaùn bònh noùi: “Khoâng coù, neáu coù laø vaät cuûa Taêng, baát tònh, caát caùch ñeâm, phaïm aùc troùc, khoâng thoï vaø noäi tuùc”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu ngöôøi bònh duøng nhöõng vaät treân maø ñöôïc laønh bònh thì cho duøng”. Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø-ta bò bònh maét, thaày thuoác baûo duøng thuoác La-taùn thieàn thoa leân maét, tröôûng laõo noùi: “Phaät chöa cho duøng thuoác naøy”, lieàn noùi vôùi caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay neáu bò bònh maét thì ñöôïc duøng thuoác La-taùn thieàn thoa leân maét ñeå trò”. Tröôûng laõo naøy ñöïng La-taùn thieàn ñaày trong caùc baùt lôùn, baùt nhoû, bình söù lôùn, bình söù nhoû… khi laáy duøng laøm thuoác chaûy lan dô vaùch töôøng vaø ngoïa cuï khieán trong phoøng hoâi dô. Phaät baûo neân ñöïng trong caùi hoäp, do hoäp khoâng coù naép ñaäy neân buïi ñaát bay vaøo baùm trong thuoác, khi thoa leân maét laïi laøm cho maét ñau theâm, Phaät baûo neân laøm naép ñaäy. Laøm naép ñaäy thuoác vaãn chaûy ra ngoaøi, Phaät baûo neân laøm mieäng hoäp nhoû laïi. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo duøng ñuoâi loâng chim Khoång töôùc chaám thuoác ñeå thoa leân maét khieán maét caøng ñau theâm, Phaät baûo neân duøng thìa. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm thìa, Phaät baûo neân duøng saét,

466                                                                     BOÄ LUAÄT 6

ñoàng, voû soø, ngaø voi, söøng hoaëc goám söù ñeå laøm thìa. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Vua Baø-la-moân A-kyø-ñaït laøm taùm moùn chaùo: Chaùo toâ, chaùo hoà ma, chaùo daàu, chaùo söõa, chaùo ñaäu nhoû, chaùo ñaàu ma sa, chaùo loûng… Neáu duøng loaïi döôïc töø cuû, thaân caønh, laù, hoa vaø quaû ñeå naáu chaùo thì coù ñöôïc duøng khoâng?”, Phaät noùi: “Tyø-kheo bònh thì ñöôïc duøng, neáu khoâng bònh thì khoâng ñöôïc duøng”. Phaät taïi nöôùc Toâ-ma, luùc ñoù ñeä töû cuûa tröôûng laõo A-na-luaät bò bònh, uoáng thuoác vaøo thì buïng quaën ñau, Phaät baûo: “Neân cho uoáng nöôùc gaïo rang”, uoáng roài buïng vaãn ñau, Phaät baûo: “Neân cho uoáng nöôùc maêng tre”, uoáng roài vaãn coøn ñau, Phaät noùi: “Neân duøng tuùi ñöïng chaùo vaét laáy nöôùc cho uoáng”, uoáng roài vaãn coøn ñau, Phaät noùi: “Daãn ñeán choã khuaát cho aên chaùo”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Phaät cho Phaïm chí buùi toùc Keâ-ni- da boá thí taùm loaïi nöôùc traùi caây: Nöôùc traùi Chaâu-leâ, nöôùc traùi Maâu-leâ, nöôùc traùi Caâu-laàu, nöôùc traùi Xaù-laàu, nöôùc traùi Thuyeát-ba-ña, nöôùc traùi Phaû-löu-sa, nöôùc traùi leâ, nöôùc traùi Boà-ñaøo. Neáu duøng naêm loaïi thuoác thang (thuoác saéc) töø cuû, hoaëc töø thaân, caønh, coïng hoaëc töø laù, töø hoa vaø töø quaû hoøa hôïp thì coù ñöôïc uoáng hay khoâng?”, Phaät noùi: “Neáu khoâng coù muøi röôïu, khoâng coù thöùc aên cen taïp, trong maø khoâng ñuïc thì ñöôïc uoáng”. Phaät taïi Xaù-baø-ñeà, luùc ñoù caùc cö só ôû nöôùc Kieàu-taùt-la nôi giöõa ñöôøng choã khoâng coù nöôùc lo lieäu nöôùc vaø ñöôøng pheøn ñeå boá thí. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-baø-ñeà, ñeán choã boá thí nöôùc vaø ñöôøng pheøn naøy thoï boá thì, nhöng chæ aên ñöôøng pheøn maø khoâng uoáng nöôùc. Cö só hoûi vì sao khoâng uoáng nöôùc, ñaùp: “Chæ thích aên ñöôøng pheøn, khoâng thích uoáng nöôùc”, cö só noùi: “Toâi vì nöôùc uoáng neân boá thí ñöôøng pheøn, vì sao caùc thaày chæ aên ñöôøng pheøn maø khoâng uoáng nöôùc”, ñaùp nhö treân. Vì Luïc quaàn Tyø-kheo coù theá löïc lôùn laïi khoâng sôï phaù giôùi neân caùc cö só khoâng theå tröôùc maët noùi ñoâi co, sau khi Luïc quaàn Tyø-kheo ñi roài môùi töùc giaän quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi chæ aên ñöôøng pheøn maø khoâng uoáng nöôùc”. Caùc Tyø-kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe vieäc naøy lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay Coù naêm thôøi cho aên ñöôøng pheøn maø khoâng uoáng nöôùc, ñoù laø ñi xa ñeán, bònh, aên ít, khoâng ñöôïc thöùc aên vaø naêm laø ôû choã boá thí nöôùc. Töø nay neáu khoâng uoáng nöôùc thì khoâng ñöôïc aên ñöôøng pheøn, neáu aên phaïm Ñoät-kieát-la”. Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Nöôùc ñöôøng pheøn ñeå caùch ñeâm coù ñöôïc uoáng khoâng?”, Phaät noùi: “Tyø-kheo bònh thì ñöôïc duøng, neáu khoâng bònh thì khoâng ñöôïc duøng”

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                            467

Tyø-kheo neáu ñöôïc hai nôi thænh thöïc thì neân cho Tyø-kheo khaùc moät nôi, Tyø-kheo kia neân hoûi: “Thaày cho phaûi khoâng?”, ñaùp laø toâi cho, laïi hoûi khi naøo cho, ñaùp: “Khi vua Bình-sa thænh Phaät vaø Taêng cuùng döôøng töù söï möøng thoï moät traêm tuoåi thì toâi cho”. Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Tyø-kheo coù hai loaïi thænh: Moät laø hoâm nay thænh, hai laø khieán thænh. Neáu trong moät ngaøy coù hai nôi thænh thì neân nhöôøng cho ngöôøi khaùc moät nôi, moät nôi töï thoï; khieán thænh coù hai laø tuøy thoï tònh vaø tuøy thoï baát tònh. Sao goïi laø tuøy thoï tònh?: Töùc laø naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni, naêm loaïi thöùc aên Boà-xaø-ni vaø naêm loaïi thöùc aên töông tôï. Naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni laø: Thöùc aên töø cuû, coïng, laù, töø xay giaõ vaø töø traùi; naêm loaïi thöùc aên Boà-xaø-ni laø: côm, buùn, mì, caù vaø thòt. Naêm loaïi thöùc aên töông tôï laø chaùo, xoâi neáp, baép, tuù töû, ca sö. Sao goïi laø tuøy thoï baát tònh?: Töùc laø naêm loaïi baûo vaät goàm coù vaøng, baïc, ma ni, pha leâ, löu ly vaø naêm loaïi tôï baûo vaät goàm coù saét, ñoàng ñoû, thuûy tinh, chì thieác, baïch laïp. Neáu vaät laø tònh thì ñöôïc thoï ngay, neáu vaät laø baát tònh thì taùc tònh roài môùi thoï”. Caùc Tyø-kheo ôû nöôùc A-la-tyø thöôøng theo cö só muôïn khí cuï laøm vieäc nhö buùa, rìu, cöa…; caùc cö só noùi: “Chuùng toâi laøm sao coù theå cho caùc thaày muôïn hoaøi ñöôïc, sao caùc thaày khoâng töï caát chöùa khí cuï”, Tyø-kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi caát chöùa khí cuï”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay cho caát chöùa khi cuï”. Coù cö só laøm phoøng xaù trong tinh xaù Kyø-hoaøn, coù Tyø-kheo khaùch nguû ñeâm trong phoøng naøy thaáy thieáu ñoà cuùng döôøng neân hoûi ai ñaõ laøm phoøng naøy, ñaùp laø cö só teân          . Saùng hoâm sau Tyø-kheo khaùch naøy ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só naøy hoûi: “Trong phoøng xaù maø oâng ñaõ laøm thieáu ñoà cuùng döôøng”, cö só noùi: “Tröôùc ñaây toâi ñaõ cuùng raát nhieàu”, Tyø-kheo khaùch noùi: “Toâi nguû ñeâm trong phoøng naøy thaáy thieáu ñoà cuùng döôøng”, cö só naøy noùi: “Thaày cuøng toâi ñeán choã Tyø-kheo coi vieäc laøm phoøng xaù tröôùc kia”. Ñeán nôi cö só lieàn hoûi: “Toâi voán ñaõ ñöa cho tröôûng laõo ñoà cuùng döôøng trong phoøng maø toâi ñaõ laøm, nay chuùng ñaâu heát roài?”, Tyø-kheo naøy noùi: “Tyø-kheo ôû phoøng khaùc ñaõ laáy mang ñi duøng heát roài”, cö só noùi: “Toâi khoâng ñöa cho Tyø-kheo ôû phoøng khaùc duøng, chæ muoán ñeå cho Tyø-kheo ôû trong phoøng maø toâi ñaõ laøm ñöôïc duøng. Trong phoøng maø toâi ñaõ laøm thì troáng khoâng, ñoà cuùng döôøng laïi mang ñi ñeán phoøng khaùc, caùc thaày khoâng ñöôïc laøm nhö vaäy”. Tyø-kheo naøy khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay ñaøn vieät cho ñoà cuùng döôøng trong phoøng naøo thì Tyø-kheo ôû trong phoøng ñoù ñöôïc duøng”. Nöôùc Xaù-baø-ñeà coù moät ngöôøi bò ngöôøi khaùc gieát roài ñem boû xaùc

468                                                                     BOÄ LUAÄT 6

nôi choã ñaát troáng beân haøo cuûa tinh xaù Kyø-hoaøn, moät Tyø-kheo tìm y phaán taûo ñi ñeán thaáy xaùc cheát naøy beøn laáy y mang ñi. Baø con cuûa ngöôøi cheát ñi tìm, khi ñeán tinh xaù Kyø-hoaøn gaëp Tyø-kheo naøy lieàn hoûi coù thaáy moät ngöôøi nhö vaäy nhö vaäy khoâng, Tyø-kheo naøy ñaùp: “Ngöôøi aáy cheát naèm beân haøo cuûa tinh xaù Kyø-hoaøn, toâi vöøa laáy y ôû beân ngöôøi cheát ñoù”, ngöôøi baø con naøy noùi: “Thaày daãn toâi ñeán ñoù”, Tyø-kheo lieàn daãn ñeán choã ngöôøi cheát, ngöôøi baø con vöøa nhìn thaáy ngöôøi cheát lieàn keâu leân: “Taïi saao thaày coù theå vì laáy y maø gieát cheát ngöôøi thaân cuûa toâi”, Tyø-kheo noùi laø khoâng coù gieát, ngöôøi baø con naøy suy nghó: “Neáu noùi lôøi nhoû nheï, Tyø-kheo naøy seõ khoâng noùi thaät, ta neân daãn tôùi quan”, nghó roài lieàn daãn Tyø-kheo tôùi quan xöû ñoaùn, quan hoûi Tyø-kheo coù gieát ngöôøi khoâng, Tyø-kheo ñaùp: “Toâi laø Tyø-kheo laøm sao coù theå gieát ngöôøi”. Vò quan naøy tín kính Phaät phaùp, bieát Sa-moân Thích töû khoâng coù gieát ngöôøi neân thaû Tyø-kheo naøy ñi vaø noùi: “Sau naøy gaëp tröôøng hôïp nhö theá, Tyø-kheo khoâng hoûi ngöôøi khaùc thì ñöøng coù vaät cuûa ngöôøi cheát”. Tyø-kheo naøy thoaùt naïn lieàn ñem vieäc naøy keå cho caùc Tyø-kheo nghe, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay khoâng hoûi ngöôøi khaùc thì khoâng neân laáy y vaät cuûa ngöôøi cheát, neáu laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Caùc Tyø-kheo laáy y cuûa ngöôøi cheát treân ñaát coù chuû, caùc Chieân-ñaø- la thaáy noùi: “Tröôûng laõo khoâng ñöôïc laáy, ñoù laø vaät ñoùng thueá cuûa chuùng toâi”, caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay Tyø-kheo khoâng neân laáy y cuûa ngöôøi cheát treân ñaát coù chuû, neáu laáy thì phaïm toäi”. Laïi coù caùc Tyø-kheo löôïm y ôû beân ngoaøi choã ñaát coù chuû, caùc Chieân-ñaø-la cuõng ngaên khoâng cho laáy, Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu ngaên khoâng cho laáy thì ñöøng laáy, neáu laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Nöôùc Xaù-baø-ñeà coù naïn dòch, nhieàu ngöôøi cheát vì bònh dòch; caùc Tyø-kheo laáy cuûi ôû choã thieâu ngöôøi mang veà trong nhaø aám ñeå ñoát, khi ñoát cuûi naøy quyû hieän ñeán khieán cho taát caû taêng ñeàu maéc bònh khoå. Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay khoâng neân laáy cuûi nôi choã thieâu ngöôøi cheát, naáu laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Caùc Tyø-kheo laáy loâng chieân, kieáp boái, baïch ñieäp trong mieáu thôø trôøi, ngöôøi giöõ mieáu noùi: “Khoâng ñöôïc laáy, y vaät naøy thuoäc veà mieáu”, Tyø-kheo noùi: “Trôøi baèng ñaát, baèng goã thì duøng y vaät naøy laøm gì?”, ngöôøi giöõ mieáu noùi: “Neáu vaäy, toâi cuõng seõ laáy y vaät trong thaùp Phaät, thaùp A-la-haùn”. Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay loâng chieân, kieáp boâi, baïch ñieäp trong mieáu thôø trôøi khoâng ñöôïc laáy, neáu laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù Tyø-kheo bònh coù nhieàu y vaät, ngöôøi khaùn bònh noùi vôùi Tyø-kheo bònh: “Thaày bònh ñaõ laâu khoâng laønh, sau khi thaày cheát, hieän

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                           469

tieàn Taêng seõ chia, thaày cuõng khoâng ñöôïc phöôùc lôùn cuõng khoâng ñöôïc aân phaàn. Nay thaày neân giao heát y vaät cho toâi hoaëc cho toâi saùu vaät, hoaëc cho Taêng saùu vaät, nhöõng vaät khaùc cho toâi”, Tyø-kheo bònh suy nghó: “Neáu khoâng cho thì ngöôøi naøy seõ khoâng chaêm soùc toát cho ta”, nghó roài lieàn ñöa cho Taêng saùu vaät, nhöõng vaät khaùc ñöa cho ngöôøi khaùn bònh. Sau ñoù bònh ñöôïc laønh, luùc ñoù laø vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, Phaät vaø Taêng du haønh caùc nöôùc, caùc Tyø-kheo khaùc ñeàu ñaép y môùi nhuoäm, chæ rieâng coù Tyø-kheo naøy ñaép y cuõ raùch, Phaät hoûi nguyeân do, Tyø-kheo naøy ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät ñuû lôøi quôû traùch Tyø-kheo naøy: “saùu vaät khoâng neân ñem cho Taêng, cuõng khoâng neân ñem cho ngöôøi khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay saùu vaät khoâng ñöôïc töï mình ñem cho, khoâng ñöôïc baûo cho; neáu töï ñem cho hay baûo ngöôøi ñem cho thì ñeàu phaïm Ñoät-kieát- la”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Neáu phoøng xaù trong Taêng phöôøng hö hoaïi, trong ñoù coù ñoà traûi vaø ñoà lôïp, coù ñöôïc ñem ñoåi ñeå tu söûa phoøng xaù hay khoâng?”, Phaät noùi laø ñöôïc, laïi hoûi: “Neáu trong Taêng phöôøng coù hai phoøng xaù bò hö hoaïi, coù ñöôïc baùn moät phoøng ñeå tu söûa moät phoøng hay khoâng?”, Phaät noùi laø ñöôïc. Nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät tuï laïc ôû vuøng bieân, nôi ñoù coù giaëc neân caùc cö só boû tuï laïc maø ñi, Tyø-kheo khaát thöïc khoù ñöôïc cuõng boû vaät thaùp vaø vaät Taêng, mang y baùt cuûa mình maø ñi. Thôøi gian sau giaëc boû ñi, ñöôïc yeân bình trôû laïi, caùc cö só laïi trôû veà choán cuõ, caùc Tyø-kheo laïi vì vaät thaùp vaø vaät Taêng maø ñeán cö só xin taøi vaät, caùc cö só hoûi: “Vaät cuûa thaùp cuûa taêng tröôùc kia nay ñaâu heát roài?”, ñaùp laø ñaõ maát heát trong thôøi coù giaëc, caùc cö só noùi: “Nhöng y baùt cuûa thaày vaãn coøn phaûi khoâng?”, ñaùp laø toâi mang tuøy thaân, caùc cö só noùi: “Thaày aùi hoä y baùt cuûa mình chöù khoâng aùi hoä vaät cuûa thaùp cuûa taêng”. Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu thôøi theá coù giaëc sôï haõi thì neân mang ñi theo, sau ñoù yeân bình ñem traû laïi choã cuõ”. Luùc ñoù thôøi theá laïi coù giaëc, caùc Tyø-kheo mang y baùt cuûa mình vaø vaät thaùp vaät taêng ñi, giöõa ñöôøng gaëp Luïc quaàn Tyø-kheo noùi: “Ngoïa cuï cuûa taêng chuùng toâi laáy duøng”, Tyø- kheo naøy khoâng cho neân hai beân tranh caõi nhau, baïch Phaät, Phaät noùi: “Ngöôøi mang ñi thì ñöôïc duøng, ngöôøi khaùc khoâng ñöôïc ñoøi”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo mang vaät thaùp vaät taêng ñeå ôû choã ñaát troáng roài ñi khaát thöïc, trôû veà thaáy caùc vaät aáy bò laáy maát, baïch Phaät, Phaät noùi: “Ñi khaát thöïc cuõng neân mang theo”. Khaát thöïc cuõng mang theo thì laïi baát tieän, Phaät baûo: “Khi ñi khaát thöïc neân boû caùc vaät aáy vaøo trong ñaõy y”. Luùc ñoù Tyø-kheo mang vaät thaùp vaät taêng ñeå ôû choã ñaát troáng roài ñi veä sinh, trôû ra thì thaáy maát heát, baïch Phaät, Phaät noùi: “Giöõ vaät naøy muoán khoâng maát thì neân gôûi

470                                                                       BOÄ LUAÄT 6

cho ngöôøi hoaëc caát giaáu ôû choã khuaát”. ÔÛ nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truù xöù, ñaøn vieät thí y cho Tyø-kheo taêng, nhöng nôi ñaây khoâng coù Tyø-kheo taêng, Phaät noùi: “Hieän tieàn neáu coù ba hoaëc hai Tyø-kheo neân chia, neáu coù moät Tyø-kheo thì neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï. Sa-di coù ba hoaëc hai cuõng neân chia; neáu coù moät cuõng neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï”. Laïi coù moät truù xöù, ñaøn vieät thí y cho Tyø-kheo-ni taêng, nhöng nôi ñaây khoâng coù Tyø-kheo-ni taêng, Phaät noùi: “Hieän tieàn neáu coù ba hoaëc hai Tyø-kheo-ni neân chia, neáu coù moät Tyø- kheo-ni thì neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï. Thöùc-xoa-ma-na coù ba, hai cuõng neân chia; neáu coù moät cuõng neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï. Sa-di-ni coù ba hoaëc hai cuõng neân chia; neáu coù moät cuõng neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï”. Laïi coù moät truù xöù, ñaøn vieät thí y vaät cho Tyø-kheo taêng, nhöng nôi ñaây khoâng coù Tyø-kheo taêng, Phaät noùi: “Hieän tieàn neáu coù ba hoaëc hai Tyø-kheo neân chia, neáu coù moät Tyø-kheo thì neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï. Sa-di coù ba hoaëc hai cuõng neân chia; neáu coù moät cuõng neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï. Neáu nôi ñoù khoâng coù Tyø-kheo cuõng khoâng coù Sa-di thì Tyø-kheo-ni taêng neân thoï roài chia; neáu khoâng coù Tyø- kheo-ni taêng, hieän tieàn neáu coù ba hoaëc hai Tyø-kheo-ni neân chia, neáu coù moät Tyø-kheo-ni thì neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï. Thöùc-xoa-ma-na coù ba, hai cuõng neân chia; neáu coù moät cuõng neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï. Sa-di-ni coù ba hoaëc hai cuõng neân chia; neáu coù moät cuõng neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï”. Laïi coù truù xöù, ñaøn vieät thí y vaät cho Tyø-kheo- ni taêng, nôi ñaây khoâng coù Tyø-kheo-ni taêng, Phaät noùi: “Hieän tieàn neáu coù ba hoaëc hai Tyø-kheo-ni neân chia, neáu coù moät Tyø-kheo-ni thì neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï. Thöùc-xoa-ma-na coù ba, hai cuõng neân chia; neáu coù moät cuõng neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï. Sa-di-ni coù ba hoaëc hai cuõng neân chia; neáu coù moät cuõng neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï. Neáu taát caû ñeàu khoâng coù thì Tyø-kheo taêng neân chia, cho ñeán Sa-di neân chia cuõng gioáng nhö vaäy”. Laïi coù moät truù xöù, ñaøn vieät thí y cho hai boä taêng, nhöng nôi ñaây khoâng coù Tyø-kheo taêng, Phaät noùi Tyø-kheo-ni taêng neân chia, neáu Tyø-kheo-ni taêng cuõng khoâng coù thì hieän tieàn neáu coù ba hoaëc hai Tyø-kheo neân chia, neáu coù moät Tyø-kheo thì neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï; hieän tieàn neáu coù ba, hai Tyø-kheo-ni neân chia; hoaëc coù ba, hai Thöùc-xoa-ma-na neân chia; Sa-di coù ba hoaëc hai cuõng neân chia; neáu coù moät cuõng neân taâm nieäm mieäng noùi maø thoï; hoaëc coù ba, hai Sa-di-ni cuõng neân chia, neáu coù moät thì cuõng taâm nieäm mieäng noùi maø thoï. Phaät taïi Xaù-baø-ñeà, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                            471

leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Chuùng taêng ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só, Phaät ôû trong tinh xaù chôø thò giaû mang phaàn thöùc aên veà, cö só thaáy Taêng ñaõ ngoài xong lieàn daâng thöùc aên ngon cho caùc Thöôïng toøa vaø trung toøa; coøn Haï toøa vaø Sa-di thì cho côm loaïi gaïo teû saùu möôi ngaøy vaø moùn caïên hoà ma naáu vôùi rau. Taêng aên xong lieàn laáy chieác gheá ngoài tröôùc Thöôïng toøa nghe thuyeát phaùp, Thöôïng toøa Xaù-lôïi-phaát thuyeát phaùp xong lieàn ñöùng daäy cuøng Taêng ra veà. Sa-di La-haàu la veà ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài ngoài moät beân, thöôøng phaùp cuûa Phaät laø khi Tyø-kheo thoï thöïc xong trôû veà, Phaät lieàn thaêm hoûi aên uoáng coù no ñuû khoâng. Luùc ñoù Phaät hoûi La-haàu la aên uoáng coù no ñuû khoâng, La-haàu la ñaùp: “Coù ngöôøi ñöôïc no ñuû, coù ngöôøi khoâng ñöôïc no ñuû”, Phaät hoûi: “Taïi sao noùi lôøi naøy”, La- haàu-la noùi: “Cö só daâng thöùc aên ngon cho caùc Thöôïng toøa vaø trung toøa neân Thöôïng trung toøa no ñuû; coøn Haï toøa vaø Sa-di thì cho côm loaïi gaïo teû saùu möôi ngaøy vaø moùn caïên hoà ma naáu vôùi rau neân Haï toøa vaø Sa-di khoâng no ñuû”, La-haàu la lieàn noùi keä: “AÊn daàu meø coù ñöôïc khí löïc, Ngöôøi aên Toâ caøng ñöôïc tònh saéc, Caën meø vôùi rau khoâng coù söùc, Phaät thieân trung thieân neân töï bieát”. Phaät hoûi La-haàu la: “Trong Taêng ai laø Thöôïng toøa?”, ñaùp laø tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát, Phaät noùi: “Tyø-kheo Xaù-lôïi-phaát aên thöùc aên baát tònh”. Luùc ñoù tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát nghe bieát Phaät quôû traùch lôøi naøy lieàn noân ra heát thöùc aên vöøa môùi aên, töø ñoù veà sau cho ñeán troïn ñôøi khoâng thoï thænh thöïc vaø Taêng boá thí maø thoï phaùp khaát thöïc. Caùc cö só quyù troïng tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát laøm thöùc aên cuùng Taêng, muoán ñöôïc tröôûng laõo Xaù-lôïi- phaát ñeán nhaø neân baïch Phaät: “Cuùi xin Phaät baûo tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát thoï thænh thöïc trôû laïi”, Phaät noùi: “Caùc vò khoâng theå caàu mong tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát thoï thænh thöïc trôû laïi, vì sao, vì taùnh cuûa Xaù-lôïi-phaát neáu thoï thì nhaát ñònh seõ thoï, neáu boû thì nhaát ñònh boû. Xaù-lôïi-phaát khoâng phaûi chæ ñôøi naøy coù taùnh aáy maø trong quaù khöù cuõng nhö vaäy, neáu thoï thì nhaát ñònh thoï, neáu boû thì nhaát ñònh boû. Caùc vò laéng nghe ta noùi nhaân duyeân boån sanh: Quaù khöù coù moät quoác vöông bò raén ñoäc caén, moät thaày thuoác coù theå trò ñöôïc raén ñoäc, laøm chuù Xaø-giaø-la baét raén ñoäc ñeán tröôùc moät loø löûa noùi vôùi raén ñoäc raèng: “Ngöôi thaø vaøo loø löûa naøy hay laø nuoát noïc ñoäc trôû laïi”, raén ñoäc suy nghó: “Phoùng noïc ñoäc ra roài laøm sao nuoát trôû laïi, ta thaø vaøo

472                                                                      BOÄ LUAÄT 6

trong löûa cheát”, nghó roài lieàn lao vaøo löûa maø cheát. Phaät baûo caùc cö só: “Con raén ñoäc xöa kia, nay chính laø tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát, xöa kia cuõng ñaõ neáu thoï thì nhaát ñònh thoï, neáu boû thì nhaát ñònh boû”. Luùc ñoù Phaät ñuû lôøi quôû traùch Xaù-lôïi-phaát roài baûo caùc Tyø- kheo: “Töø nay neân haønh phaùp Thöôïng toøa trong Taêng, neân haønh nhö sau: Khi Taêng xöôùng thôøi ñaùo hoaëc ñaùnh kieàn chuøy neân mau ñeán choã ngoài, neân nhìn ngoù thöôïng, trung, haï toøa ngoài coù nhö phaùp khoâng, coù maát thöù lôùp khoâng. Neáu coù ai ngoài khoâng nhö phaùp, khoâng theo thöù lôùp thì Thöôïng toøa neân chæ baûo, neân hieän töôùng cho bieát, neáu khoâng bieát thì khaûy moùng tay, neáu khaûy moùng tay maø cuõng khoâng bieát thì neân noùi vôùi ngöôøi ngoài gaàn beân, neân noùi lôøi dòu daøng. Khi thí chuû cuùng thöùc aên cho Taêng, Thöôïng toøa neân baûo sôùt thöùc aên bình ñaúng, phaûi ñôïi xöôùng Taêng baït vaø taát caû Taêng phaûi thuaän theo Thöôïng toøa”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, trong thaønh coù moät cö só teân laø Thi-lôïi- cöøu-ña coù oai ñöùc lôùn vaø nhaø raát giaøu coù, laø ñeä töû cuûa Baø-la-moân ngoaïi ñaïo. Ngöôøi nay nghi khoâng bieát Sa-moân Cuø-ñaøm coù phaûi laø Nhaát thieát trí hay khoâng, lieàn ñeán choã Phaät thaêm hoûi roài ngoài moät beân, Phaät tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho cö só ñieàu neân laøm vaø ñieàu khoâng neân laøm khieán ñöôïc lôïi hæ roài lieàn im laëng. Thi-lôïi-cöøu-ña nghe phaùp roài chaép tay baïch Phaät: “Cuùi xin Sa-moân Cuø-ñaøm ngaøy mai ñeán nhaø con thoï thöïc”, Phaät vì thöông xoùt vaø vì ngöôøi naøy ñaùng ñoä neân Phaät im laëng nhaän lôøi. Thi-lôïi-cöøu-ña bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã höõu nhieàu roài ra veà, ñeán nhaø lieàn cho laøm moät haàm löûa lôùn beân ngoaøi cöûa lôùn, laøm cho löûa naøy khoâng coù khoùi cuõng khoâng coù löûa ngoïn roài phuû caùt leân, nghó raèng: “Neáu Sa-moân Cuø-ñaøm laø Nhaát thieát trí thì seõ bieát ñöôïc vieäc naøy, neáu khoâng phaûi laø Nhaát thieát trí thì Sa-moân Cuø-ñaøm cuøng caùc ñeä töû seõ rôi xuoáng haàm löûa naøy”; keá ñoù vaøo nhaø traûi taám baïch ñieäp leân treân giöôøng khoâng coù deät, nghó raèng: “Neáu Sa-moân Cuø-ñaøm laø Nhaát thieát trí thì seõ bieát ñöôïc vieäc naøy, neáu khoâng phaûi laø Nhaát thieát trí thì Sa-moân Cuø-ñaøm cuøng caùc ñeä töû seõ teù xuoáng ñaây”; keá duøng thuoác ñoäc hoøa trong thöùc aên thöùc uoáng, nghó raèng: “Neáu Sa-moân Cuø-ñaøm laø Nhaát thieát trí thì seõ bieát ñöôïc vieäc naøy, neáu khoâng phaûi laø Nhaát thieát trí thì Sa-moân Cuø-ñaøm cuøng caùc ñeä töû seõ truùng ñoäc maø cheát”. Saùng sôùm hoâm sau lieàn sai söù ñeán baïch Phaät ñaõ ñeán giôø, Phaät baûo A-nan ñi thoâng baùo cho chuùng taêng raèng: Taát caû Taêng khoâng ñöôïc ñi tröôùc Phaät, taát caû neân ñi sau Phaät; A- nan vaâng lôøi Phaät daïy ñi thoâng baùo cho Taêng bieát. Luùc ñoù Phaät ñi tröôùc, chuùng taêng ñi sau, khi saép böôùc vaøo nhaø, Phaät bieán haàm löûa beân ngoaøi cöûa thaønh ao hoa sen ñuû loaïi ñuû maøu saéc, nöôùc ñaày trong ao; Phaät vaø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                           473

chuùng taêng ñi treân caùnh hoa sen lôùn ñeå vaøo trong nhaø. Phaät noùi vôùi Thi- lôïi-cöøu-ña: “Cö só haõy boû taâm nghi ngôø, ta thaät laø baäc Nhaát thieát trí”, noùi roài ñeán ngoài treân giöôøng khoâng deät, giöôøng bieán thaønh coù deät, Phaät noùi vôùi Thi-lôïi-cöøu-ña: “Cö só haõy boû taâm nghi ngôø, ta thaät laø baäc Nhaát thieát trí”. Thi-lôïi-cöøu-ña thaáy thaàn löïc cuûa Phaät roài lieàn sanh tín taâm cung kính toân troïng, vui veû baïch Phaät: “Trong thöùc aên naøy coù ñoäc, cuùi xin Phaät ñôïi moät laùt ñeå con cho laøm laïi thöùc aên khaùc”, Phaät baûo: “Cö só cöù thí thöùc aên naøy”, noùi roài Phaät baûo A-nan: “Thaày baûo chuùng taêng chöa xöôùng Ñaúng cuùng thì khoâng ñöôïc aên”, A-nan lieàn thoâng baùo cho Taêng: “Ñaïi ñöùc taêng nghe, Phaät daïy chöa xöôùng Ñaúng cuùng thì khoâng ñöôïc aên”. Luùc ñoù Phaät chuù nguyeän: “Daâm, noä si laø ba ñoäc cuûa theá gian, Phaät coù thaät phaùp dieät tröø ñöôïc taát caû ñoäc, Phaät laø thaät ngöõ neân taát caû ñoäc ñeàu ñöôïc giaûi tröø”, Phaät chuù nguyeän roài, thöùc aên lieàn bieán thaønh khoâng coù ñoäc. Thi-lôïi-cöøu-ña töï tay daâng thöùc aên cho Phaät vaø Taêng, khieán taát caû ñeàu ñöôïc no ñuû roài laáy moät chieác gheá nhoû ngoài tröôùc Phaät muoán nghe phaùp, Phaät tuøy thuaän thuyeát phaùp vi dieäu khieán cho Thi-lôïi-cöøu- ña ngay nôi choã ngoài ñöôïc phaùp nhaõn thanh tònh voâ caáu. Sau khi thaáy phaùp, bieát phaùp, ñöôïc tònh phaùp, vöôït khoûi nghi hoái, baát tín, khoâng töø nôi ngöôøi khaùc maø ôû trong ñaïo quaû ñöôïc voâ sôû uùy. Thi-lôïi-cöøu-ña ñaûnh leã roài baïch Phaät: “Töø nay con xin quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng, thoï trì naêm giôùi laøm Öu-baø-taéc”, Phaät laïi thuyeát giaøng chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài ñöùng daäy cuøng chuùng taêng ra veà. Veà ñeán tinh xaù, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø-kheo taêng roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc ñi tröôùc Phaät, khoâng ñöôïc ñi tröôùc Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ vaø taát caû Thöôïng toøa; töø nay chöa xöôùng Ñaúng cuùng thì khoâng ñöôïc aên, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù moät truù xöù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la, hai boä Taêng ñöôïc cuùng y vaät. Luùc ñoù Tyø-kheo ñoâng, Tyø-kheo-ni ít neân Tyø-kheo noùi: “Chuùng toâi laáy hai phaàn, caùc coâ laáy moät phaàn”, Tyø-kheo-ni khoâng chòu, ñoøi chia hai, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni chia baèng nhau; Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni neân chia cho phaàn thöù tö trong boán phaàn”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù cö só teân Baø-ñeà laøm phoøng xaù cuùng cho Phaät vaø Taêng, trang hoaøng raát ñeïp vaø söûa soaïn raát nhieàu thöùc aên cuùng döôøng cho taát caû Tyø-kheo taêng moät ngaøn hai traêm naêm möôi vò. Laïi coù cö só cuùng y vaät cho Taêng vaø noùi: “Neáu Phaät cho ôû trong ñaïi chuùng lôùn tieáng xöôùng thì toát”, baïch Phaät, Phaät lieàn cho xöôùng lôùn tieáng. Tyø-kheo ñöùng nôi ñaát baèng xöôùng, chuùng ñoâng neân khoâng nghe

474                                                                     BOÄ LUAÄT 6

thaáy, Phaät baûo neân ñöùng choã cao xöôùng, khi ñöùng choã cao xöôùng thì ai cuõng ñeàu nghe thaáy ñöôïc. Laïi coù cö só thaáy ñaïi chuùng taäp hoïp neân muoán boá thí y Ma-la-tyø ha la, Phaät cho thí; cö só laïi muoán mang lö höông ñi tröôùc, Phaät cuõng cho mang lö höông ñi tröôùc, chuùng taêng im laëng ñi sau, ngoaïi ñaïo thaáy lieàn cheâ traùch: “Sa-moân Thích töû ñi sau lö höông gioáng nhö mang ngöôøi cheát ñi ra khoâng khaùc”, cö só lieàn xin Phaät cho ñöôïc taáu kyõ nhaïc ñi tröôùc, Phaät cuõng cho. Laïi coù cö só cuùng nhieàu y vaät xin Phaät cho xöôùng taùn, Phaät cuõng cho xöôùng taùn. Luùc ñoù khoâng coù ngöôøi thoï nhaän vaø coi giöõ soá y vaät naøy, Phaät noùi: “Neân taùc phaùp yeát ma sai moät ngöôøi thoï vaø coi giöõ y vaät. Tyø-kheo coù naêm phaùp khoâng neân sai thoï vaø coi giöõ y vaät: Moät laø khoâng bieát choã, hai laø khoâng bieát giaù, ba laø khoâng bieát thoï nhaän, boán laø khoâng bieát soá, naêm laø hay queân, khoâng nhôù choã. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì neân sai thoï vaø coi giöõ y vaät”. Laïi khoâng coù ngöôøi chia y vaät naøy, Phaät noùi: “Neân taùc phaùp yeát ma sai ngöôøi chia y vaät. Tyø-kheo coù naêm phaùp khoâng neân sai chia y: Moät laø khoâng bieát y, hai laø khoâng bieát maøu saéc y, ba laø khoâng bieát giaù y, boán laø khoâng bieát soá, naêm laø khoâng bieát laø cho hay khoâng cho. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì neân sai chia y. Ngöôøi chia y khi chia y khoâng ñöôïc khen ngôïi laøm loaïn taâm chuùng, ngöôøi ñöôïc chia neân im laëng nhaän phaàn y”. Phaät taïi Xaù-baø-ñeà, luùc ñoù trong tinh xaù Kyø-hoaøn coù ngöôøi do nhaân duyeân laøm phoøng xaù môùi cho Taêng neân söûa soaïn thöùc aên uoáng cuùng döôøng cho Tyø-kheo taêng moät ngaøn hai traêm naêm möôi vò. Caùc Tyø-kheo khi vaøo choã ngoài, khoâng theo thöù lôùp ngoài, aên, ñöùng daäy vaø ñi ra; coù vò vaøo tröôùc, coù vò ñang luùc doïn ñöa thöùc aên môùi vaøo, coù vò vaøo luùc ñang aên, laïi coù vò vaøo luùc ñaõ aên xong, Phaät baûo neân xöôùng baùo giôø. Khi xöôùng baùo giôø, ôû xa khoâng nghe ñöôïc, Phaät baûo neân ñaùnh kieàn chuøy; ôû xa cuõng khoâng nghe ñöôïc, Phaät baûo neân ñaùnh troáng; troáng ñeå döôùi ñaát ñaùnh, ôû xa cuõng khoâng nghe ñöôïc, Phaät baûo neân ñeå troáng treân giaù ñaùnh; vaãn khoâng nghe xa ñöôïc, Phaät baûo neân ñeå treân choã cao, khi ñeå treân choã cao ñaùnh, khaép nôi ñeàu ñöôïc nghe . Luùc ñoù khoâng coù ngöôøi coi ngoù thöùc aên neân thöùc aên hoaëc chöa laøm xong, chöa naáu chín, tuy ñaõ ñeán giôø aên maø thöùc aên vaãn chöa doïn ñeán. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Taêng neân taùc phaùp yeát ma sai ngöôøi coi ngoù thöùc aên”. Coù moät truù xöù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la, hai boä Taêng ñöôïc cuùng y vaät. Luùc ñoù Tyø-kheo-ni ñoâng, Tyø-kheo ít neân Tyø-kheo noùi: “Y vaät naøy neân chia laøm hai phaàn, caùc coâ laáy moät phaàn, chuùng toâi laáy moät phaàn”, Tyø- kheo-ni noùi: “Tröôùc kia chuùng toâi ít thì caùc Tyø-kheo ñoøi laáy hai phaàn;

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                         475

nay chuùng toâi ñoâng sao laïi ñoøi chia hai”, Tyø-kheo-ni khoâng chòu chia hai, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni chia baèng nhau; Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni neân chia cho phaàn thöù tö trong boán phaàn”. Luùc ñoù coù ñaøn vieät thí thöùc aên cho Taêng nôi ñaát troáng, treân maâm coøn baùnh dö, trong choõ coøn côm dö, trong noài coøn canh dö. Caùc ngoaïi ñaïo dò hoïc vì ganh tî neân ñem heøm röôïu boû vaøo trong côm canh dö, nghó raèng: “Thöùc aên naøy baát tònh khieán cho Sa-moân Thích töû khoâng aên ñöôïc”, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu thaáy choã naøo neân boû thì boû, phaàn coøn laïi neân aên”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo cuøng caùc Sa-di chuyeàn baùt ñeå aên, Tyø-kheo chuyeàn cho Sa-di, Sa-di chuyeàn cho Tyø-kheo, Tyø-kheo ñaõ röûa tay roài laïi thoï töø Sa-di neân sanh taâm nghi khoâng bieát coù baát tònh hay khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu nhaát taâm ñöa cho Sa-di baùt thì goïi laø tònh”. Khi caùc Sa-di ñi doïn ñöa thöùc aên thì caùc Tyø-kheo nhaän phaàn thöùc aên giuøm cho Sa-di roài sanh taâm nghi khoâng bieát coù phaûi laø xuùc thöïc hay khoâng, Phaät noùi: “Tyø-kheo thoï xuùc thöïc khoâng phaïm”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo aên xong ñöa baùt dô cho Sa-di, baïch y röûa; Sa-di, baïch y röûa xong boû laïi trong chaäu, Tyø-kheo khoâng bieát coù baát tònh khoâng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu nhaát taâm ñöa baùt cho tònh nhôn thì goïi laø tònh”. Coù Tyø-kheo thoï ñaøn vieät thí thöïc nôi ñaát troáng, aên xong boû laïi ñoù caùc ñoà ñöïng thöùc aên maø ñi, caùc ñoà ñöïng thöùc aên naøy bò gioù möa buøn ñaát laøm dô, Phaät baûo: “Ñoà ñöïng thöùc aên neân röûa saïch roài caát vaøo choã coù ngaên che”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo duøng thaùo ñaäu röûa hai, ba laàn maø chaát bôïn dính trong baùt khoâng saïch, duøng caây goã chaø cuõng khoâng saïch neân duøng raát nhieàu nöôùc, choã laáy nöôùc raát xa, cö só ñem nöôùc boá thì lieàn traùch: “Bieát laáy nöôùc raát xa sao laïi duøng nhieàu nöôùc nhö theá”, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu nhaát taâm duøng thaùo ñaäu röûa hai, ba laàn thì goïi laø röûa saïch”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo hoûi Phaät: “Nöôùc ñuïc coù ñöôïc uoáng khoâng?”, Phaät noùi: “Neáu tröôùc nghi laø baát tònh thì khoâng neân uoáng, neáu tröôùc khoâng nghi thì neân uoáng”. Coù moät truù xöù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la, Taêng ñöôïc thí y vaät nhöng khoâng phaûi taát caû Taêng ñeàu ôû ñoù, Tyø-kheo chia y vaät naøy khoâng bieát chia laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Y vaät naøy neân chia laøm hai phaàn noùi raèng: “Phaàn naøy thuoäc veà thöôïng toøa, phaàn kia thuoäc veà haï toøa hoaëc phaàn naøy thuoäc veà haï toøa, phaàn kia thuoäc veà thöôïng toøa”. Laøm nhö vaäy goïi

476                                                                      BOÄ LUAÄT 6

laø ñöôïc yeát ma, sau ñoù neáu coù Tyø-kheo khaùc ñeán, khoâng muoán cho thì khoâng neân cho, Tyø-kheo khaùc khoâng ñöôïc gaéng göôïng ñoøi. Neáu khoâng laøm yeát ma nhö theá thì Tyø-kheo khoâng ñöôïc thoï y vaät naøy, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo naøy neân ñem y vaät naøy chia cho Tyø-kheo khaùc; neáu khoâng laøm nhö vaäy thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø-kheo khaùc”. Neáu taát caû Taêng ñeàu ôû ñoù thì neân yeát ma chia, Taêng neân yeát ma giao y vaät naøy cho moät Tyø-kheo, phaùp giao nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø-kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe, truù xöù naøy ñöôïc cuùng döôøng y vaät hieän tieàn taêng neân chia. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giao y vaät naøy cho Tyø-kheo               . Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch nhò yeát ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ giao y vaät cho Tyø-kheo         xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Neáu Tyø-kheo naøy nhaän y vaät roài sau ñoù khoâng chòu hoaøn laïi, noùi raèng: “Ñaây laø chôn thaät thí, kheùo cho, kheùo thuû phaùp, kheùo ñoaùn söï, taát caû ñeàu töø trong Taêng, vì sao phaûi hoaøn laïi”, Phaät noùi: “Taêng neân baûo Tyø-kheo naøy raèng: “vaät thí naøy voán vì laøm tònh neân thí, khoâng phaûi laø chôn thaät thí”, neáu Tyø-kheo naøy hoaøn laïi thì toát, neáu khoâng hoaøn laïi thì Taêng neân cöôõng ñoaït laïi vaø baûo Tyø-kheo naøy saùm toäi Ñoät-kieát-la”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Y maø Phaät cho maëc treân thaân, y che thaân, khaên lau thaân, khaên lau chaân, khaên lau maët, Taêng kyø chi, Neâ-hoaøn-taêng; y naøy goïi laø gì?”, Phaät noùi: “Goïi laø y Ba-ca-la”, laïi hoûi: “Y naøy thoï nhö theá naøo?”, Phaät noùi: “Neân noùi: Y Ba-ca-la naøy toâi thoï duïng”, laïi hoûi: “Neân ôû beân ngöôøi naøo thoï?”, Phaät noùi: “Neân ôû beân naêm chuùng thoï”, laïi hoûi: “Thöôïng toøa neâu khoâng thoâng minh, phi phaùp ngaên thì coù thaønh ngaên khoâng?”, Phaät noùi khoâng thaønh ngaên, laïi hoûi: “Neáu Thöôïng toøa trì giôùi nhöng phi phaùp phi thieän ngaên thì coù thaønh ngaên khoâng?”, Phaät noùi khoâng thaønh ngaên, laïi hoûi: “Nhö Phaät ñaõ daïy neáu ngaên yeát ma nhö phaùp thì khoâng thaønh ngaên yeát ma. Nhö vaäy taát caû khoâng thaønh ngaên phaûi khoâng?”, Phaät noùi khoâng thaønh ngaên. Neáu coù Sa-di khi thoï giôùi cuï tuùc, taâm hoái haän khoâng muoán thoï nöõa neân noùi raèng: “Toâi khoâng muoán thoï giôùi cuï tuùc nöõa”, thì lôøi noùi naøy thaønh ngaên. Neáu Sa-di-ni khi thoï saùu phaùp laøm Thöùc-xoa-ma-na maø noùi raèng: “Toâi khoâng muoán thoï saùu phaùp”, thì lôøi noùi naøy thaønh ngaên. Neáu Thöùc-xoa-ma-na khi thoï giôùi cuï tuùc noùi raèng: “Toâi khoâng muoán thoï giôùi cuï tuùc”, thì lôøi noùi naøy thaønh ngaên. Neáu Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa khi Taêng cho Ba-lôïi-baø-sa, Ma-na-ñoûa, Boån nhaät trò, yeát ma

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                           477

A- phuø-ha-na; Tyø-kheo naøy noùi raèng: “Chôù laøm, toâi khoâng duøng”, thì lôøi noùi naøy thaønh ngaên. Neáu möôøi boán haïng Tyø-kheo khi ñöôïc cöû ôû trong Taêng maø noùi raèng: “Toâi khoâng duøng”, thì lôøi noùi naøy thaønh ngaên. Laïi hoûi: Coù Tyø-kheo bò taãn muoán saùm hoái, khi saùm hoái haï mình tuøy thuaän Taêng, ôû ngoaøi giôùi coù ñöôïc laøm yeát ma giaûi taãn hay khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu laøm thì ngöôøi laøm yeát ma giaûi taãn phaïm toäi. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy, coù hai nguyeân nhaân neân phaù Taêng: Moät laø xöôùng noùi, hai laø laáy theû. Trong ñaây neáu Tyø-kheo taëc truï, Sa-di hoïc hoái, vaø boán haïng ngöôøi voán laø baïch y neáu xöôùng noùi vaø phaùt theû thì coù goïi laø phaù Taêng khoâng? Ñaùp: Khoâng goïi laø phaù Taêng. Laïi hoûi: Soá ñaày ñuû nhöng neáu coù moät Tyø-kheo chuyeån caên thaønh nöõ thì coù goïi laø phaù Taêng khoâng? Ñaùp: Khoâng goïi laø phaù Taêng. Laïi hoûi: Neáu traûi choã ngoài baèng coû hay giöôøng daøi thì coù ñöôïc ngoài chung vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc khoâng? Ñaùp: Ñöôïc ngoài. Laïi hoûi: Ñöôïc ngoài chung vôùi huyønh moân khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Ñöôïc ngoài chung vôùi Sa-di hoïc hoái khoâng? Ñaùp: Ñöôïc ngoài. Laïi hoûi: Hai Sa-di hoïc hoái coù ñöôïc ngoài chung khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc. Laïi hoûi: Laøm giöôøng daøi ngoài ñöôïc khoaûng bao nhieâu ngöôøi?. Ñaùp: Toái thieåu dung chöùa boán ngöôøi ngoài. Coù cö só laøm phoøng xaù trong tinh xaù Kyø-hoaøn thaáy Tyø-kheo ôû trong phoøng naøy mang baùt khaát thöïc lieàn hoûi: “Vì sao thaày ñi khaát thöïc?, ñaùp laø khoâng coù thöùc aên, cö só noùi: “Thaày veà ñi, toâi seõ cho ngöôøi mang thöùc aên ñeán”, noùi roài cho ngöôøi mang ñeán, Tyø-kheo hoûi ngöôøi naøy: “Thöùc aên mang ñeán cho ai?”, ñaùp laø mang ñeán cho Taêng, Tyø-kheo lieàn daãn ngöôøi naøy mang ñeán ñeå ôû choã thöùc aên cuûa Taêng. Saùng hoâm sau cö só laïi thaáy Tyø-kheo ôû trong phoøng naøy mang baùt khaát thöïc lieàn hoûi: “Vì sao thaày ñi khaát thöïc?, ñaùp laø khoâng coù thöùc aên, cö só noùi: “Hoâm qua toâi cho ngöôøi mang thöùc aên ñeán, vì sao thaày khoâng aên”, Tyø-kheo noùi: “Thöùc aên coù mang ñeán, toâi hoûi ngöôøi naøy: “Thöùc aên mang ñeán cho ai?”, ngöôøi naøy ñaùp laø mang ñeán cho Taêng, toâi lieàn daãn ngöôøi naøy mang ñeán ñeå ôû choã thöùc aên cuûa Taêng, vì theá neân toâi khoâng coù thöùc aên”, cö só noùi:

478                                                                     BOÄ LUAÄT 6

“Toâi khoâng cuùng thöùc aên cho taát caû Taêng, toâi chæ cuùng cho Tyø-kheo ôû trong phoøng maø toâi ñaõ laøm”, Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu thí chuû cuùng thöùc aên cho Tyø-kheo ôû trong phoøng naøo thì Tyø-kheo ôû trong phoøng ñoù ñöôïc thoï”. Coù cö só laøm phoøng xaù trong tinh xaù Kyø-hoaøn, maáy ngaøy sau ñeán trong Kyø-hoaøn muoán nghe phaùp, chieàu toái ñaùnh kieàn chuøy muoán ôû trong phoøng mình ñaõ laøm ngoài nghe phaùp, Tyø-kheo ngoài trong boùng toái thuyeát phaùp, cö só keâu ñoát ñeøn, Tyø-kheo noùi laø khoâng coù toâ daàu, cö só noùi: “Toâi seõ cho ngöôøi mang toâ daàu ñeán”. Ngöôøi söù mang toâ daàu ñeán, Tyø-kheo hoûi: “Mang cho ai?”, ñaùp laø cho Taêng, Tyø-kheo lieàn daãn ngöôøi söù mang toâ daàu ñeán ñeå ôû choã caát daàu ñoát ñeøn cuûa Taêng. Thôøi gian sau, cö só laïi ñeán trong Kyø-hoaøn muoán nghe phaùp, chieàu toái ñaùnh kieàn chuøy muoán ôû trong phoøng mình ñaõ laøm ngoài nghe phaùp, Tyø-kheo ngoài trong boùng toái thuyeát phaùp, cö só keâu ñoát ñeøn, Tyø-kheo noùi laø khoâng coù toâ daàu, cö só noùi: “Tröôùc ñaây toâi ñaõ cho ngöôøi mang toâ daàu ñeán, sao nay thaày khoâng ñoát”. Tyø-kheo noùi: “Khi ngöôøi söù mang toâ daàu ñeán, toâi hoûi: “Mang cho ai?”, ñaùp laø cho Taêng, toâi lieàn daãn ngöôøi söù mang toâ daàu ñeán ñeå ôû choã caát daàu ñoát ñeøn cuûa Taêng”, cö só noùi: “Toâi khoâng cuùng toâ daàu cho taát caû Taêng, toâi chæ cuùng cho Tyø-kheo ôû trong phoøng maø toâi ñaõ laøm”, Tyø- kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu thí chuû cuùng toâ daàu cho Tyø-kheo ôû trong phoøng naøo thì Tyø-kheo ôû trong phoøng ñoù ñöôïc thoï. Cho ñeán daàu thoa chaân, giaøy deùp, y baùt cuõng nhö vaäy; neáu ñaøn vieät noùi: “Ñaïi ñöùc ôû trong ñaây bao laâu, ñaïi ñöùc ñöôïc tuøy yù thoï duïng”, thì Tyø-kheo ñöôïc duøng; hoaëc noùi: “Vaät naøy thuoäc veà thaày, thaày tuøy yù mang ñi”, thì Tyø- kheo ñöôïc mang ñi”. Luùc ñoù Tyø-kheo khoâng maëc y che thaân laïi duøng ngoïa cuï cuûa Taêng khieán cho ngoïa cuï naøy maát maøu, dô baån sanh truøng. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay Tyø-kheo khoâng maëc y che thaàn khoâng ñöôïc duøng ngoïa cuï cuûa Taêng, neáu duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm y che thaân kích löôïng bao nhieâu, Phaät noùi: “Toái thieåu che ñöôïc phaàn thaân laø ngöïc, löng buïng vaø ñaàu goái”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo khoâng aùi hoä ngoïa cuï cuûa Taêng, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khi duøng ngoïa cuï cuûa Taêng phaûi aùi hoä, neáu khoâng aùi hoä maø duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Coù naêm vieäc khoâng aùi hoä laø nöôùc, aùnh naéng maët trôøi, buïi ñaát, lau vaø xuùc chaïm”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo duøng ngoïa cuï cuûa Taêng ñöùng trong möa khieán cho ngoïa cuï naøy maát maøu, chaát nhuoäm chaûy ra, baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay khoâng ñöôïc duøng ngoïa cuï cuûa Taêng maø ñöùng trong möa, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Laïi coù caùc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                          479

Tyø-kheo duøng ngoïa cuï cuûa Taêng höôùng veà löûa hô thaân, khieán cho ngoïa cuï naøy bò khoùi baùm, saéc xaáu, hö hoaïi. Phaät noùi: “Töø nay khoâng ñöôïc duøng ngoïa cuï cuûa Taêng maø höôùng veà löûa hô thaân, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ngoïa cuï coù phuû moät lôùp beân ngoaøi thì khoâng phaïm”. Laïi coù Tyø-kheo duøng ngoïa cuï cuûa Taêng ñi vaøo choã ñaïi tieåu tieän, choã röûa vaø nhaø taém, khieán cho ngoïa cuï naøy dô baån, maát maøu vaø sanh truøng. Phaät noùi: “Töø nay khoâng ñöôïc duøng ngoïa cuï cuûa Taêng maø ñi vaøo choã ñaïi tieåu tieän, choã röûa vaø nhaø taém, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø-kheo caïo toùc cho moät tieåu Tyø-kheo, caïo chöa xong, chöa maëc ca-sa lieàn ñuoåi ñi. Phaät noùi: “Khi caïo toùc tieåu Tyø-kheo, coøn moät choûm toùc thì khoâng neân ñuoåi, neáu ñuoåi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo maøi saéc dao hôùt toùc, keùo vaø dao caét moùng tay cuûa Taêng ñeå duøng thì Luïc quaàn Tyø-kheo ñeán giaønh laáy duøng, noùi raèng: “Chuùng toâi laø Thöôïng toøa, caùc thaày nhoû hôn, haõy ñeå chuùng toâi duøng tröôùc”, caùc Tyø-kheo khoâng cho neân cuøng tranh caõi, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng neân cho, ngöôøi maøi dao tröôùc neân duøng tröôùc roài môùi ñöa cho duøng sau”. Luïc quaàn Tyø-kheo thaáy tieåu Tyø-kheo vaøo choã ñaïi tieåu tieän hoaëc choã röûa tröôùc, hoaëc trong nhaø taém, lieàn ñuoåi ñi ra vaø noùi: “Chuùng toâi laø Thöôïng toøa, caùc thaày nhoû hôn neân ñi ra, ñöøng ñeå ngöôøi khoâng bònh bò maéc bònh, ngöôøi maéc bònh caøng theâm naëng”. Phaät noùi: “ÔÛ choã ñaïi tieåu tieän, choã röûa vaø nhaø taém, ngöôøi ñeán sau khoâng ñöôïc ñuoåi ngöôøi vaøo tröôùc ñi ra, neáu ñuoåi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-baø-ñeà, luùc ñoù tröôûng laõo A-Nan-ñang thuyeát phaùp cho ñaïi chuùng, coù moät Thöôïng toøa ñeán sau baûo Tyø-kheo haï toøa ñöùng daäy nhöôøng choã, vò Haï toøa naøy ñöùng daäy lui xuoáng thì vò Haï toøa thöù ba phaûi ñöùng daäy lui xuoáng, cöù nhö theá thöù lôùp ñöùng daïây lui xuoáng nhöôøng choã, khieán trong chuùng taùn loaïn laøm trôû ngaïi vieäc nghe phaùp. Caùc tröôûng giaû trong hoäi noùi: “Trong ñaây ñaâu phaûi laø thoï thöïc, caàn gì phaûi ngoài theo thöù lôùp laøm cho trôû ngaïi vieäc nghe phaùp”. Phaät nghe thaáy roài, vì vieäc naøy neân nhoùm Tyø-kheo taêng roài baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay khi nghe phaùp Thöôïng toøa ñeán sau khoâng ñöôïc baûo Haï toøa ñöùng daäy nhöôøng choã, neáu baûo ñöùng daäy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu laø Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ ñeán vì cung kính neân baûn thaân töï ñöùng daäy nhöôøng choã thì khoâng ñöôïc baûo ngöôøi khaùc ñöùng daäy, neáu baûo ngöôøi khaùc ñöùng daäy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töø nay ba-tyø-kheo caùch nhau ba tuoåi haï thì ñöôïc cuøng ngoài moät giöôøng lôùn; hai ngöôøi ñöôïc cuøng ngoài moät giöôøng daây; giöôøng ñoäc toïa thì chæ ñöôïc moät ngöôøi ngoài, khoâng ñöôïc hai ngöôøi”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo duøng noài cuûa Taêng ñeå naáu thuoác nhuoäm, naáu

480                                                                    BOÄ LUAÄT 6

xong boû y vaøo trong ñoù roài ñeå noài nöôùc nhuoäm naøy ôû moät choã khaùc. Luïc quaàn Tyø-kheo ñeán noùi: “Haõy ñöa noài cho toâi, toâi laø Thöôïng toøa muoán duøng”, noùi roài lieàn ñem noài nöôùc nhuoäm naøy sôùt qua vaät naøy, vaät khaùc ñeå laáy noài, khieán cho maøu saéc cuûa y nhuoäm bieán thaønh maøu ñen. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng neân cho laáy, Tyø-kheo laáy tröôùc duøng xong roài môùi ñöa cho Thöôïng toøa duøng sau”. Luùc ñoù nöôùc nhuoäm coøn dö moät ít, Thöôïng toøa ñeán xin khoâng cho, Phaät noùi: “Nöôùc nhuoäm coøn dö, coù theå ñoå boû thì neân cho ngöôøi khaùc duøng”. Luùc ñoù caùc khaùch Tyø-kheo löôïm laáy caây trong vöôøn Taêng ñeå naáu côm canh, naáu nöôùc nhuoäm… khieán cöïu Tyø-kheo khoâng vui, noùi raèng: “Caây troàng trong vöôøn, chuùng toâi chaêm soùc cöïc khoå, caùc thaày laø khaùch laáy duøng maø khoâng noùi vôùi toâi moät tieáng”, Phaät noùi: “Neân noùi vôùi cöïu Tyø-kheo roài môùi laáy duøng. Töø nay, hoa caây trong vöôøn cuûa Taêng chæ neân laáy cuøng döôøng thaùp Phaät, thaùp A-la-haùn; coøn traùi thì neân baûo tònh nhaân haùi cho Tyø-kheo aên. Nhöõng caây lôùn trong vöôøn neân duøng laøm röôøng coät cho Taêng boán phöông; voû caây, caønh laù thì caùc Tyø-kheo tuøy yù laáy duøng”. Phaät taïi Xaù-baø-ñeà, tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc laøm tinh xaù Kyø-hoaøn xong, duøng voâ soá ñoà trang nghieâm ñeå trang nghieâm roài cuùng cho Taêng. Caùc Tyø-kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï phoøng xaù trang nghieâm nhö vaäy”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Phoøng xaù naøy thanh tònh, cho thoï”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo ñuoåi caùc Tyø-kheo ñang toïa thieàn, noùi raèng: “Haõy ñöùng daäy, chuùng toâi laø Thöôïng toøa, caùc thaày nhoû hôn”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khi toïa thieàn khoâng tính lôùn nhoû, khoâng ñöôïc ñuoåi ñi ra; neáu ñuoåi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo ñang röûa chaân, Luïc quaàn Tyø-kheo cuõng ñuoåi ñi ra, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khi röûa chaân khoâng tính lôùn nhoû, khoâng ñöôïc ñuoåi ñi ra; neáu ñuoåi thì phaïm Ñoät-kieát- la”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo laáy gieû lau chaân cuûa Taêng ñem giaët phôi roài duøng lau giaøy phuù la, Luïc quaàn Tyø-kheo ñeán giaønh laáy vaø noùi raèng: “Chuùng toâi laø Thöôïng toøa, caùc thaày nhoû hôn, haõy ñeå chuùng toâi duøng tröôùc”, caùc Tyø-kheo khoâng cho neân cuøng tranh caõi, baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng neân cho, ngöôøi laáy tröôùc neân duøng tröôùc roài môùi ñöa cho duøng sau”. Coù moät truù xöù, cöïu Tyø-kheo töï möôïn laáy vaät cuûa thaùp ñeå duøng, Tyø-kheo naøy qua ñôøi, caùc Tyø-kheo khoâng bieát chia y vaät nhö theá naøo neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân tính giaù tieàn caùc y vaät noäp traû cho thaùp, coøn dö bao nhieâu thì Taêng neân chia”. Laïi coù truù xöù chæ coù moät Tyø-kheo

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                           481

ñem y vaät cuûa mình duøng cho thaùp, Tyø-kheo naøy qua ñôøi, caùc Tyø-kheo khoâng bieát chia y vaät nhö theá naøo neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân tính giaù tieàn vaät cuûa thaùp traû laïi, hieän tieàn Taêng neân chia”. Coù moät truù xöù chæ coù moät Tyø-kheo möôïn laáy vaät cuûa Töù phöông taêng ñeå duøng, Tyø-kheo naøy qua ñôøi, caùc Tyø-kheo khoâng bieát chia y vaät nhö theá naøo neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân tính giaù tieàn caùc y vaät noäp traû cho Töù phöông taêng, coøn dö bao nhieâu thì Taêng neân chia”. Laïi coù truù xöù chæ coù moät Tyø-kheo ñem y vaät cuûa mình cho Töù phöông taêng duøng, Tyø-kheo naøy qua ñôøi, caùc Tyø-kheo khoâng bieát chia y vaät nhö theá naøo neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân tính giaù tieàn caùc y vaät cuûa Töù phöông taêng traû laïi, hieän tieàn Taêng neân chia. Tyø-kheo khaùch hay cöïu Tyø-kheo cuõng gioáng nhö theá”. Coù moät Tyø-kheo gôûi y baùt cho moät cö só, cö só naøy laøm maát, Tyø- kheo theo ñoøi noùi raèng: “OÂng töï laøm maát, khoâng phaûi toâi laøm maát, oâng neân boài thöôøng”, baïch Phaät vieäc naøy, Phaät noùi: “Neáu giöõ gìn toát maø laøm maát thì khoâng neân ñoøi boài thöôøng, neáu giöõ gìn khoâng toát maø laøm maát thì neân ñoøi boài thöôøng”. Laïi coù moät thöông buoân gôûi y vaät cho Tyø- kheo, Tyø-kheo laøm maát, thöông buoân theo ñoøi noùi raèng: “Thaày töï laøm maát, khoâng phaûi toâi laøm maát, thaày neân boài thöôøng”, baïch Phaät vieäc naøy, Phaät noùi: “Neáu ñöôïc töï taïi thì khoâng neân ñeàn, neáu khoâng töï taïi thì neân ñeàn”. Coù cö só laøm phoøng xaù trong tinh xaù Kyø-hoaøn xong, thieát thöïc cuùng döôøng cho Tyø-kheo taêng moät ngaøn hai traêm naêm möôi vò, luùc ñoù coù nhöõng ngöôøi khoâng bieát phaùp ôû caùc nöôùc khaép boán phöông ñeán tuï hoïp boá thí cho caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo lieàn chuù nguyeän, khi taùn Phaät thì noùi Phaät ñaïi löïc ñaïi ñöùc, taùn Phaùp thì noùi Phaùp ñaïi ñöùc ñaïi löïc, khi taùn Taêng thì noùi Taêng ñaïi ñöùc ñaïi löïc; cho ñeán taùn thaùn caùc tröôûng laõo Xaù- lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, A-na-luaät… Taùn thaùn tam baûo nhö vaäy laø voâ löôïng voâ soá A-taêng-kyøø. Trong soá nhöõng ngöôøi naøy, coù ngöôøi trì danh hieäu Phaät, coù ngöôøi trì danh hieäu Phaùp, coù ngöôøi trì danh hieäu Taêng, cho ñeán danh hieäu caùc tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân… Sau khi giaûi taùn ai naáy trôû veà nhaø cöûa ruoäng vöôøn thoân xoùm cuûa mình. Thôøi gian sau caùc Tyø-kheo ñi ñeán nhaø cuûa hoï ñeå khaát thöïc, ngöôøi trì danh hieäu Phaät thì noùi Phaät ñeán seõ boá thí, ngöôøi trì danh hieäu Phaùp thì noùi Phaùp ñeán seõ boá thí… cuoái cuøng caùc Tyø-kheo khoâng khaát thöïc ñöôïc gì neân ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Ngöôøi ôû vuøng bieân cuûa caùc nöôùc ñoù khoâng bieát goïi laø Tyø-kheo thì neân cho thöùc aên, maø goïi laø Phaät hay Phaùp hay Taêng môùi neân cho thöùc aên, thöùc aên töï taïi neân thoï”. Coù Tyø-kheo bònh, coù Tyø-kheo thaân quen ñeán thaêm, Tyø-kheo bònh

482                                                                          BOÄ LUAÄT 6

môøi ngoài cuøng nhau thaêm hoûi moät laùt thì Tyø-kheo khaùch ñöùng daäy muoán ra veà, Tyø-kheo bònh hoûi vì sao muoán ñi, ñaùp laø vì khoâng mang theo y, Tyø-kheo bònh noùi: “Toâi cho thaày y”, noùi roài lieàn ñöa cho. Tyø-kheo khaùch nguû qua ñeâm, saùng hoâm sau mang y naøy ñi, Tyø-kheo bònh noùi: “Y cuûa toâi khoâng ñöôïc mang ñi”, Tyø-kheo khaùch noùi: “Y naøy thaày ñaõ thaät cho toâi”, Tyø-kheo bònh noùi: “Khoâng phaûi thöôøng cho thaày, vì thoï neân ñöa cho”, Tyø-kheo khaùch noùi laø thöôøng cho neân khoâng traû laïi, Tyø-kheo bònh khoâng bieát laøm sao neân ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Ñaây khoâng phaûi laø thaät cho, vì thanh tònh neân ñöa cho. Tyø-kheo naøy neân traû laïi y, noùi lôøi nhoû nheï traû laïi thì toát, neáu khoâng traû laïi thì cöôõng ñoaït laïi vaø baûo Tyø-kheo naøy saùm toäi Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi tinh xaù Kyø-hoaøn, luùc ñoù hoûa hoaïn lan daàn ñeán thieâu ñoát tinh xaù Kyø-hoaøn, Phaät lieàn chuù nguyeän: “Taát caû laäu ta ñeàu ñoaïn tröø, laø chaân A-la-haùn ñaéc Phaät ñaïo, lôøi Phaät laø thaät ngöõ thì löûa neân taét heát”, Phaät chuù nguyeän xong löûa lieàn taét, caùc Tyø-kheo mang ngoïa cuï cuûa Taêng ra ñeå ôû moät choã, sau khoâng bieát ngoïa cuï naøy ôû phoøng naøo neân baïch Phaät. Phaät noùi: “Neân laøm daáu hieäu, laøm daáu hieäu cuõng khoâng phaân bieät ñöôïc thì neân laøm töôùng khaùc, laøm töôùng khaùc cuõng khoâng phaân bieät ñöôïc thì neân cuoän troøn, hoaëc veõ chöõ ñöùc, hoaëc vieát teân, thuoäc phoøng naøo, phoøng naøo”, ngoïa cuï tuy bieá cuûa phoøng naøo nhöng laïi khoâng bieát thuoäc taàng gaùc naøo, treân, giöõa hay ôû döôùi, Phaät baûo neân vieát chöõ ñeå phaân bieät roõ raøng laø taàng treân hay taàng giöõa hay taàng döôùi. Luùc ñoù cö só Caáp-coâ-ñoäc laøm laàu thí cho Taêng, Taêng khoâng thoï, baïch Phaät, Phaät cho thoï; laïi laøm neäm cuùng cho Taêng, Taêng cuõng khoâng thoï, baïch Phaät, Phaät cho thoï; laïi xin ñöôïc hoïa veõ chaïm troå treân giöôøng toøa, Phaät noùi: “Tröø veõ hình töôïng nam nöõ, taát caû hình töôïng khaùc ñeàu cho veõ”. Caáp-coâ-ñoäc laøm naêm traêm chieác giöôøng ñoäc toïa coù chaïm troå ñeïp ñeõ cuùng cho Taêng, Taêng khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho thoï giöôøng ngoài toát ñeïp nhö theá”, baïch Phaät, Phaät cho thoï. Phaät taïi Xaù-baø-ñeà, coù ngöôøi duøng taám baïch ñieäp boïc thaây cuûa ngöôøi thaân cheát roài ñem boû trong röøng thaây cheát, ngöôøi naøy suy nghó: “Ta neân ñem taám baïch ñieäp quaán ngöôøi cheát naøy thí cho Taêng ñeå ñöôïc phöôùc”, nghó roài lieàn ñem baïch ñieäp naøy ñeán thí cho Taêng, caùc Tyø-kheo khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï y vaät cuûa ngöôøi cheát”, baïch Phaät, Phaät noùi neân thoï. Laïi coù ngöôøi ngheøo khoå cheát, ngöôøi khaùc duøng y boïc xaùc ngöôøi cheát ñem boû trong röøng thaây cheát, ngöôøi naøy suy nghó: “Ta neân ñem taám baïch ñieäp quaán ngöôøi cheát naøy thí cho Taêng ñeå ñöôïc phöôùc”, nghó roài lieàn ñem baïch ñieäp naøy ñeán thí cho Taêng, caùc Tyø-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                            483

kheo khoâng thoï noùi raèng: “Y naøy khoâng coù chuû, neân töø ai thoï y”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu khoâng coù ngöôøi naøo khaùc thì theo phaùp neân thoï”. Luùc ñoù baø con cuûa ngöôøi cheát kia laïi duøng y khaùc ñeå boïc thaây ngöôøi cheát, nhöng y naøy baát tònh, lieàn trôû laïi choã Tyø-kheo ñoøi laïi chieác y ñaõ cho, caùc Tyø-kheo khoâng cho, baïch Phaät, Phaät noùi neân cho. Cho laïi roài, ngöôøi baø con naøy suy nghó: “Y naøy quaán hai ngöôøi cheát thì ai seõ thoï”, nghó roài lieàn boû y laïi ôû beân ngöôøi cheát roài trôû veà, y naøy bò laáy maát. Caùc Tyø-kheo theo ñoøi laïi y, ngöôøi kia ñaùp laø ñaõ maát, baïch phaät, Phaät noùi: “Duøng lôøi nhoû nheï ñoøi laïi ñöôïc thì toát, neáu khoâng ñöôïc thì theo phaùp neân cöôõng eùp ñoøi laïi”. Coù moät Tyø-kheo mua chòu röôïu roài traû tieàn daàn daàn, traû chöa xong thì cheát, chuû quaùn röôïu ñeán choã caùc Tyø-kheo ñoøi tieàn, caùc Tyø-kheo noùi: “Sao luùc coøn soáng khoâng chòu ñoøi”, chuû quaùn röôïu noùi: “Haõy traû tieàn nôï röôïu laïi cho toâi, neáu khoâng traû toâi seõ loan truyeàn khaép nôi laø Sa-moân Thích töû uoáng röôïu khoâng chòu traû tieàn”, caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Laáy y baùt cuûa tyø-kheo naøy ñem traû nôï, neáu khoâng coù thì neân laáy vaät cuûa Taêng ñem traû nôï, vì sao, vì sôï mang tieáng xaáu cho caùc Tyø-kheo”. Phaät taïi Xaù-baø-ñeà, luùc ñoù coù moät thöông buoân xuaát haønh, treân ñöôøng ñi phaûi ñi ngang qua moät ñaàm troáng vaéng veû ñaùng sôï, boãng thaáy coù moät tinh xaù lieàn vaøo beân trong, thaáy caùc Tyø-kheo ngoài im laëng khoâng phaûi nguû, maø laø toïa thieàn nhaäp ñònh saâu. Thöông buoân naøy thaáy roài sanh tín kính, lieàn noùi vôùi caùc ñeä töû: “Caùc con xem coøn bao nhieâu thöùc aên uoáng, ñeàu mang ñeán boá thí cho caùc Tyø-kheo naøy”, caùc ñeä töû noùi: “Khoâng coøn thöùc aên, chæ coøn ít Boà ñaøo”, thöông buoân noùi: “Tuøy con bao nhieâu ñem cho baáy nhieâu, neáu khoâng boá thí thì khoâng ñöôïc phöôùc”, noùi roài lieàn ñem Boà ñaøo boá thí cho caùc Tyø-kheo, moãi ngöôøi ñöôïc naêm traùi. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo ai naáy tìm tònh nhaân, coù ngöôøi tìm ñöôïc, coù ngöôøi tìm khoâng ñöôïc, baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân gom taát caû Boà ñaøo laïi moät choã, duøng Hoûa tònh thì ñöôïc aên”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, caùc Thöôïng toøa ñaàu ñeâm ngoài thieàn, giöõa ñeâm trôû veà phoøng, treân ñöôøng sôï coù thuù döõ nhö sö töû, coïp, beo neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay neân ñoát ñuoác ñi”. Luùc ñoù phu nhaân Maït-lôïi ñeán trong tinh xaù Kyø-hoaøn muoán nghe phaùp, caùc Tyø-kheo thuyeát phaùp trong boùng toái, phu nhaân noùi: “Haõy ñoát ñeøn leân”, ñaùp laø khoâng coù toâ daàu, phu nhaân noùi: “Toâi seõ cuùng”. Hoâm sau cho nguôøi mang toâ daàu ñeán, caùc Tyø-kheo ñoát ñeøn ñaët treân ñaát baèng neân aùnh saùng khoâng toûa khaép, phu nhaân Maït-lôïi lieàn ñem cuùng caây ñeøn, caùc Tyø-kheo noùi: “Phaät chöa cho thoï caây ñeøn”, baïch Phaät, Phaät cho

484                                                                       BOÄ LUAÄT 6

thoï. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo duøng môõ cuûa caùc thuù döõ nhö sö töû, coïp, baùo, gaáu ñeå thoa chaân; khi ñi ñeán chuoàng ngöïa, boø, voi, deâ, chuùng nghe ñöôïc muøi môõ naøy ñeàu kinh sôï muoán vuøng boû chaïy. Caùc cö só noùi vôùi nhau: “Taïi sao chuùng laïi kinh sôï nhö vaäy”, Luïc quaàn Tyø-kheo noùi: “Vì chuùng toâi coù ñaïi oai ñöùc, ñaïi thaàn löïc neân khieán chuùng kinh sôï muoán vuøng boû chaïy”, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi gioáng nhö thôï saên, duøng môõ caùc thuù döõ nhö sö töû, coïp, baùo… ñeå thoa chaân, khieán cho suùc sanh kinh sôï coøn noùi laø coù ñaïi oai ñöùc”. Tyø-kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay khoâng ñöôïc duøng môõ cuûa caùc thuù döõ thoa chaân, neáu duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi Xaù-baø-ñeà, vua Ba-tö-naëc ñeán trong tinh xaù Kyø-hoaøn muoán nghe phaùp, ngaøy ñoù laø ngaøy thuyeát giôùi neân caùc Tyø-kheo noùi: “Ñaïi vöông haõy ñi ra, chuùng toâi saép laøm phaùp söï”, vua noùi: “Ta muoán nghe phaùp söï”, caùc Tyø-kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi ôû tröôùc ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi maø laøm phaùp söï naøy”, vua khaêng khaêng ñoøi ñöôïc nghe, caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho ôû tröôùc caùc vua nhö vua Ba-tö-naëc thuyeát giôùi boá taùt, caùc ñaïi thaàn vaø binh só ñeàu ñi ra”, vua ñöôïc nghe neân taâm thanh tònh. Luùc ñoù coù moät ngöôøi cuùng ñaát ñai cho Tyø-kheo taêng, caùc Tyø-kheo khoâng thoï, Phaät noùi: “Töø nay cho Taêng thoï ñaát ñai ñeå laøm vöôøn caây, phoøng xaù hoaëc choã kinh haønh”. Luùc ñoù coù Tyø-kheo maëc y daøi naêm, ba khuyûu tay ñi vaøo tuï laïc, y keùo leâ treân ñaát dính dô vaø bò gioù thoåi laøm loä thaân. Phaät noùi: “Töø nay cho Tyø-kheo ñöôïc maëc Neâ-hoaøn-taêng khi ñi vaøo tuï laïc. Neâ-hoaøn-taêng daïi boán khuyûu tay, roäng hai khuyûu tay”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo nöôùc A-la-tyø sau khi böng ñaát ñaù gaïch ngoùi… ñeå xaây thaùp, tu söûa tinh xaù neân y bò dính dô. Caùc Tyø-kheo naøy ñeán giôø laïi mang baùt ñi khaát thöïc bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi maëc y dô ñi khaát thöïc, gioáng ngöôøi laøm daàu me, hay nhö ngöôøi laøm ruoäng”, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay khi laøm vieäc Taêng neân maëc y trong vaø Neâ-hoaøn-taêng”. Phaät taïi nöôùc Ca-tyø-la veä, caùc Thích töû quyù toäc xuaát gia khi khaát thöïc ñuøa giôõn laøm loä ngöïc, caùc Baø-la-moân thaáy lieàn cheâ traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñuøa giôõn loä baøy ngöïc ñi khaát thöïc, khieán cho moïi ngöôøi thaáy”, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                          485

“Töø nay cho maëc Taêng kyø chi ñeå che ngöïc khi vaøo tuï laïc khaát thöïc”. Luùc ñoù coù Tyø-kheo sau khi khaát thöïc ñöôïc thöùc aên mang veà ñeå moät beân ñôïi ñeán giôø môùi aên, khoâng ngôø coù gioù möa thoåi buïi ñaát bay vaøo trong baùt thöùc aên, ñeán giôù aên khoâng tìm ñöôïc tònh nhaân ñeå thoï laïi, giôø ngoï saép qua neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay neáu gaëp naêm loaïi buïi ñaát ñöôïc khoâng thoï maø aên, ñoù laø buïi gaïo, buïi luùa, buïi nöôùc, buïi y vaø buïi gioù”. Caùc Tyø-kheo nöôùc Kieàu-taùt-la ñöôïc cuùng Cam giaù (mía) cuøng chia aên, caùc Thöôïng toøa ñöôïc chia nhieàu nhöng laïi khoâng coù raêng, coøn caùc trung haï toøa vaø Sa-di ñöôïc chia ít nhöng raêng cöùng beùn neân aên mau heát, aên xong nhìn Thöôïng toøa muoán ñöôïc aên nöõa. Phaät noùi: “Töø nay neân chia thöùc aên cho ñoàng ñeàu”. Nöôùc Kieàu-taùt-la coù truù xöù nhieàu Tyø-kheo haï an cö, thaáy chuùng ñoâng neân muoán theo thöù lôùp thænh thoï thöïc hoaëc töï bôùt phaàn thöùc aên ñeå boá thí cho Tyø-kheo. Thaùng cuoái haï, sau khi töï töù xong, caùc Tyø-kheo naøy chia y vaät vaø thöùc aên roài mang ñi. Luùc ñoù coù caùc Tyø-kheo khaùc du haønh töø nöôùc Kieàu-taùt-la muoán ñeán nöôùc Xaù-baø-ñeà, boãng gaëp möa lôùn phi thôøi neân gheù laïi truù xöù naøy hoûi thaêm: “Nôi ñaây coù ñaøn vieät naøo coù theå boá thí thöùc aên khoâng?”, ñaùp laø khoâng coù, laïi hoûi: “Trong ñaây coù thöùc aên cuûa Taêng khoâng?, ñaùp: “Voán coù thöùc aên cuûa Taêng, nhöng an cö töï töù xong, caùc Tyø-kheo chia y vaät vaø thöùc aên roài mang ñi heát”. Coù Tyø-kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe roài taâm khoâng vui quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay thöùc aên cuûa taêng khoâng neân chia, neáu chia thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töø nay neáu an cö döôùi taøng caây, caây toát neân nhöôøng cho Thöôïng toøa. Gioáng nhö döôùi taøng caây, choã ñaát baèng cuõng nhö vaäy. Neáu Taêng coù vieäc neân laøm yeát ma sai möôøi boán haïng ngöôøi”. Phaät taïi nöôùc Baø-giaø, trong nöôùc naøy coù con cuûa moät quyù nhaân teân laø Maõn-ñeà thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, Maõn-ñeà bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Luùc ñoù Phaät vaø Taêng ñi ñeán nhaø Maõn-ñeà ngoài vaøo choã ngoài, ñeä töû cuûa Maõn-ñeà voán laø Baø-la-moân ngöôøi bieân ñòa khoâng tin Phaät phaùp taêng, khi doïn ñöa thöùc aên hoaëc khoâng ñöa mau hoaëc ñöa ít hoaëc khoâng nhaát taâm ñöa hoaëc khi ñöa ñuïng vaøo tay Tyø-kheo. Tyø-kheo noùi: “Haõy giô tay cao, chôù ñuïng vaøo tay toâi”, lieàn ñaùp: “Toâi khoâng phaûi ngöôøi bònh baïch laïi, cuõng khoâng phaûi Chieân-ñaø-la, taïi sao thaày coù thaùi

486                                                                      BOÄ LUAÄT 6

ñoä naøy vôùi toâi”, caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu khi cho khoâng khinh thöôøng thì ñöôïc thoï, neáu khinh thöôøng coá yù ñuïng vaøo tay thì khoâng neân thoï”. Coù moät truù xöù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la, moät Tyø-kheo qua ñôøi, tröôùc khi cheát coù gôûi y baùt trong tinh xaù Tyø-kheo-ni, caùc Tyø-kheo noùi: “Chuùng toâi neân chia”, Tyø-kheo-ni cuõng noùi: “Chuùng toâi neân chia”, caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu Tyø-kheo naøy tröôùc khi qua ñôøi gôûi y baùt ôû choã Tyø-kheo-ni thì hieän tieàn Tyø-kheo taêng neân chia”. Laïi coù moät truù xöù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la, moät Tyø-kheo-ni qua ñôøi, tröôùc khi cheát coù gôûi y baùt trong tinh xaù Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo-ni noùi: “Chuùng toâi neân chia”, Tyø-kheo cuõng noùi: “Chuùng toâi neân chia”, caùc Tyø- kheo-ni khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu Tyø-kheo-ni naøy tröôùc khi qua ñôøi gôûi y baùt ôû choã Tyø-kheo thì hieän tieàn Tyø-kheo-ni taêng neân chia”. Phaät taïi Xaù-baø-ñeà, luùc ñoù Baït-nan-ñaø Thích töû maát, y vaät ñeå laïi trò giaù ba möôi vaïn löôïng vaøng. Vua Ba-tö-naëc nöôùc Kieàu-taùt-la noùi: “Ngöôøi naøy khoâng coù con caùi neân y vaät ñeå laïi naøy thuoäc veà vua”, Phaät sai söù giaû ñeán noùi vôùi vua Ba-tö-naëc: “Ñaïi vöông khi ban phaùt thaønh aáp, tuï laïc cho daân, trong ñoù coù cho Baït-nan-ñaø phaàn naøo khoâng?”, vua ñaùp laø khoâng cho, söù giaû noùi: “Nhôø söùc cuûa ai ñöôïc sinh soáng thì ngöôøi ñoù ñöôïc laáy phaàn; Baït-nan-ñaø nhôø söùc cuûa Taêng neân nay Taêng ñöôïc laáy phaàn”, vua nghe roài thaáy chí lyù beøn thoâi. Luùc ñoù nhöõng ngöôøi trong doøng Saùt-ñeá-lî noùi: “Tyø-kheo naøy cuøng hoï, cuøng sanh trong chuûng toäc Saùt-ñeá-lî neân y vaät ñeå laïi naøy thuoäc veà chuùng toâi”, Phaät sai söù giaû ñeán noùi vôùi nhöõng ngöôøi naøy raèng: “Caùc vò laøm vieäc nöôùc, vieäc quan coù hoûi ñeán Baït-nan-ñaø hay khoâng?”, ñaùp laø khoâng hoûi, söù giaû laïi hoûi: “Khi Baït-nan-ñaø khoâng coù maët, caùc vò laøm vieäc quan coù ñôïi Baït-nan-ñaø ñeán khoâng?”, ñaùp laø khoâng ñôïi, söù giaû noùi: “Baït-nan-ñaø cuøng Taêng yeát ma, neáu Baït-nan-ñaø khoâng ñeán, khoâng coù maët thì Taêng khoâng yeát ma, neân y vaät ñeå laïi naøy neân thuoäc veà taêng”, nhöõng ngöôøi doøng Saùt-ñeá-lî nghe roài thaáy chí lyù neân thoâi. Luùc ñoù, nhöõng ngöôøi trong thaân toäc noäi ngoaïi cuûa Baït-nan-ñaø ñeàu noùi: “Baït-nan-ñaø laø chuù, baùc, caäu, laø anh, em… cuûa chuùng toâi neân y vaät ñeå laïi naøy neân thuoäc veà chuùng toâi”, Phaät sai söù giaû ñeán noùi vôùi nhöõng ngöôøi naøy: “Vôï con, theâ thieáp… cuûa caùc vò cuøng laáy tieàn taøi, coù ñôïi Baït-nan-ñaø ñeán ñeå chia cho Baït-nan-ñaø hay khoâng?”, ñaùp laø khoâng, söù giaû noùi: “Nhöõng ai cuøng chia y thöïc vôùi Baït-nan-ñaø thì nhöõng ngöôøi ñoù neân laáy phaàn. Baït-nan-ñaø cuøng thoï y thöïc vôùi Taêng neân y vaät ñeå laïi naøy neân thuoäc veà Taêng”, nhöõng ngöôøi naøy nghe roài thaáy chí

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 61                                           487

lyù beøn thoâi. Y vaät cuûa Baït-nan-ñaø gôûi ôû choã khaùc, Baït-nan-ñaø qua ñôøi ôû choã khaùc, caùc Tyø-kheo ôû choã gôûi y vaät noùi: “Y vaät naøy chuùng toâi neân chia”, caùc Tyø-kheo ôû choã Baït-nan-ñaø qua ñôøi cuõng noùi: “Y vaät naøy chuùng toâi neân chia”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Y vaät cuûa tyø-kheo naøy, hieän tieàn Taêng trong noäi giôùi neân chia”. Y vaät cuûa Baït-nan-ñaø cho ngöôøi vay laáy laõi ôû choã naøy, nhöng laïi qua ñôøi ôû choã khaùc, caùc Tyø-kheo ôû choã cho vay laáy laõi noùi: “Y vaät naøy chuùng toâi neân chia”, caùc Tyø-kheo ôû choã Baït-nan-ñaø qua ñôøi cuõng noùi: “Y vaät naøy chuùng toâi neân chia”, Phaät noùi: “Caùc Tyø-kheo ôû trong noäi giôùi choã cho vay laáy laõi neân chia”. Y vaät maø Baït-nan-ñaø baûo nhaäm (caàm coá) ñeå laáy laõi ôû choã naøy, nhöng laïi qua ñôøi ôû choã khaùc, caùc Tyø-kheo ôû choã caàm coá y vaät noùi: “Y vaät naøy neân thuoäc veà chuùng toâi”, caùc Tyø-kheo ôû choã Baït-nan-ñaø qua ñôøi cuõng noùi: “Y vaät naøy neân thuoäc veà chuùng toâi”, Phaät noùi: “Hieän tieàn Taêng trong noäi giôùi choã caàm coá y vaät neân chia”. Taøi vaät cuûa Baït-nan-ñaø do buoân baùn ñoåi chaùc baèng Chaát vaät (vaät baùu chöa thaønh hay ñaõ thaønh) ñeå ñöôïc lôïi töùc thì ôû choã naøy, nhöng Baït- nan-ñaø laïi maát ôû choã khaùc. Caùc Tyø-kheo ôû choã buoân baùn ñoåi chaùc ñeå ñöôïc lôïi töùc noùi raèng: “Taøi vaät naøy neân thuoäc veà chuùng toâi”, caùc Tyø- kheo ôû choã Baït-nan-ñaø qua ñôøi cuõng noùi: “Taøi vaät naøy neân thuoäc veà chuùng toâi”, Phaät noùi: “Hieän tieàn Taêng trong noäi giôùi choã buoân baùn ñoåi chaùc ñeå ñöôïc lôïi töùc neân chia”. Taøi vaät maø Baït-nan-ñaø cuøng ngöôøi khaùc laøm giaáy cam keát ñeå ôû choã naøy, nhöng Baït-nan-ñaø laïi qua ñôøi ôû choã khaùc. Caùc Tyø-kheo ôû choã giöõ giaáy tôø ñeå thu tieàn noùi: “Taøi vaät naøy neân thuoäc veà chuùng toâi”, caùc Tyø-kheo ôû choã Baït-nan-ñaø qua ñôøi cuõng noùi: “Taøi vaät naøy neân thuoäc veà chuùng toâi”, Phaät noùi: “Hieän tieàn Taêng trong noäi giôùi ôû choã giöõ giaáy tôø ñeå thu tieàn neân chia”. Phaät taïi Xaù-baø-ñeà, Tyø-kheo Maâu-laâu-phaù-caàu-ma qua ñôøi, y vaät cuûa vò naøy gôûi cho tröôûng laõo A-nan, nhöng laïi qua ñôøi ôû choã khaùc, A- nan laïi ôû moät choã khaùc, y vaät ñaõ gôûi laïi ñeå ôû moät choã khaùc. Caùc Tyø-kheo ôû choã Tyø-kheo naøy qua ñôøi noùi: “Y vaät naøy neân thuoäc veà chuùng toâi”, caùc Tyø-kheo ôû trong truù xöù cuûa A-nan cuõng noùi: “Y vaät naøy neân thuoäc veà chuùng toâi”, caùc Tyø-kheo ôû choã gôûi y vaät cuõng noùi: “Y vaät naøy neân thuoäc veà chuùng toâi”. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Hieän tieàn Taêng trong noäi giôùi ôû choã A-nan neân chia”.

LINH SÔN PHAÙP BAÛO ÑAÏI TAÏNG KINH TAÄP 76

THAÄP TUÏNG
TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC
XOA GIÔÙI BOÅN
SOÁ 1436

HOÄI VAÊN HOÙA GIAÙO DUÏC LINH SÔN ÑAØI BAÉC XUAÁT BAÛN

SOÁ 1436

THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN TYØ KHEO GIÔÙI BOÅN

Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, moät thaùng muøa Ñoâng ñaõ qua, thieáu moät ñeâm, thöøa moät ñeâm, coøn ba thaùng nöõa. Giaø cheát tôùi gaàn, Phaät phaùp saép dieät. Caùc ñaïi ñöùc vì muoán ñaéc ñaïo neân nhaát taâm sieâng naêng tinh taán, vì sao, vì chö Phaät nhôø sieâng naêng tinh taán maø chöùng ñöôïc ñaïo quaû Voâ thöôïng Boà ñeà, huoáng chi laø thieän ñaïo phaùp khaùc.
- Ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñaõ ra chöa?
- Ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñaõ ra.
- Nay Taêng hoøa hôïp ñeå laøm gì?
- Ñaùp: laø thuyeát giôùi boá taùt.
- Caùc Tyø-kheo khoâng ñeán ñaõ gôûi duïc vaø thanh tònh.
Chaép hai tay ngay ngaén,
Cuùng döôøng Thích Sö töû,
Nay toâi saép noùi giôùi,
Taêng nhaát taâm laéng nghe,
Cho ñeán trong toäi nhoû,
Taâm cuõng phaûi sôï haõi,
Coù toäi, nhaát taâm saùm,
Sau naøy chôù taùi phaïm.
Taâm dong ruoåi ñöôøng aùc,
Buoâng lung khoù caám ngaên.
Phaät noùi caùc giôùi haïnh,

492                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Nhö thaéng daây cöông ngöïa.
Mieäng Phaät noùi giaùo giôùi,
Ngöôøi thieän neân tin nhaän,
Ngöôøi naøy: Ngöïa ñieàu thuaän,
Phaù ñöôïc quaân phieàn naõo.
Neáu khoâng nghe Phaät daïy,
Cuõng khoâng öa thích giôùi,
Ngöôøi naøy: Ngöïa baát trò,
Maát trong quaân phieàn naõo.
Neáu ngöôøi giöõ gìn giôùi,
Nhö Mao ngöu tieác ñuoâi.
Giöõ taâm khoâng buoâng lung,
Cuõng nhö khæ bò xích.
Ngaøy ñeâm thöôøng tinh taán,
Caàu trí hueä chaân thaät,
Ngöôøi naøy trong phaùp Phaät,
Ñöôïc maïng soáng thanh tònh.
Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, hoâm nay laø ngaøy thöù möôøi laêm boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Neáu Taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay thuyeát giôùi boá taùt. Baïch nhö vaäy.
Caùc ñaïi ñöùc, hoâm nay cuøng boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Taêng nhaát taâm laéng nghe, neáu ai coù toäi thì phaùt loà, ai khoâng toäi thì im laëng, vì im laëng neân bieát caùc ñaïi ñöùc thanh tònh. Moãi laàn hoûi ñaùp, Tyø-kheo thuyeát giôùi ôû trong chuùng ñeàu xöôùng leân ba laàn; khi Tyø-kheo thuyeát giôùi ôû trong chuùng hoûi ñeán laàn thöù ba, neáu coù Tyø-kheo nhôù nghó mình coù toäi maø khoâng phaùt loà thì phaïm toäi voïng ngöõ. Caùc ñaïi ñöùc, Phaät noùi toäi coá yù voïng ngöõ chöôùng ngaên ñaïo phaùp. Tyø-kheo ôû trong ñaây nhôù nghó mình coù toäi, muoán caàu thanh tònh thì neân phaùt loà, phaùt loà thì ñöôïc an vui, khoâng phaùt loà thì toäi caøng theâm naëng.
Caùc ñaïi ñöùc, toâi ñaõ noùi Töïa cuûa giôùi, nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn).
Caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc, ñaây laø boán phaùp Ba-la-di moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø trong Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo cuøng caùc Tyø-kheo vaøo trong giôùi phaùp, khoâng hoaøn giôùi, giôùi suy keùm, khoâng noùi ra, laøm phaùp daâm duïc cho ñeán cuøng

SOÁ 1436 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                    493

vôùi suùc sanh thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. 2. Neáu Tyø-kheo ôû trong tuï laïc hay ôû choã vaéng veû, khoâng cho maø laáy goïi laø troäm caép. Khoâng cho maø laáy nhö vaäy neáu vua hay baäc ñoàng vua baét hay gieát hay troùi hay ñuoåi ñi vaø maéng raèng: “Thaày laø ngöôøi ngu si, laø keû giaëc”. Khoâng cho maø laáy nhö theá thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-la- di, khoâng ñöôïc ôû chung. 3. Neáu Tyø-kheo, ngöôøi hay tôï nhö ngöôøi maø töï tay gieát cheát, hoaëc caàm dao ñöa cho ngöôøi hoaëc baûo ngöôøi khaùc ñöa, hoaëc chæ baûo cheát, khen ngôïi caùi cheát, noùi raèng: “Chao oâi, soáng nhö theá laøm chi, thaø cheát coøn hôn”. Tuøy theo taâm ngöôøi ñoù muoán cheát maø duøng ñuû caùch chæ baûo cheát hay khen ngôïi caùi cheát khieán cho ngöôøi ñoù do nhaân duyeân naøy maø cheát thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. 4. Neáu Tyø-kheo hoaøn toaøn khoâng coù gì, khoâng bieát, khoâng thaáy Phaùp hôn ngöôøi, Thaùnh lôïi ñaày ñuû maø noùi raèng: “Toâi bieát nhö vaäy, toâi thaáy nhö vaäy”. Thôøi gian sau coù ai hoûi hay khoâng coù ai hoûi, Tyø-kheo naøy muoán xuaát toäi ñeå caàu thanh tònh neân noùi raèng: “Toâi thaät khoâng bieát maø noùi laø bieát, thaät khoâng thaáy maø noùi laø thaáy, ñoù laø hö doái voïng ngöõ” thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. Caùc ñaïi ñöùc, toâi ñaõ noùi boán phaùp Ba-la-di, neáu Tyø-kheo phaïm moãi moät phaùp naøo thì khoâng ñöôïc ôû chung, khoâng ñöôïc cuøng laøm vieäc. Nhö tröôùc (tröôùc khi xuaát gia thoï giôùi), sau (sau khi phaïm Ba-la-di) cuõng nhö vaäy, Tyø-kheo phaïm Ba-la-di thì khoâng ñöôïc ôû chung vaø cuøng laøm vieäc. Nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc, ñaây laø möôøi ba phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø trong Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo coá yù laøm xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, tröø trong moäng. 2. Neáu Tyø-kheo do daâm loaïn bieán taâm neân xuùc chaïm ngöôøi nöõ hoaëc naém tay, naém caùnh tay hoaëc naém toùc hoaëc naém moãi moät thaân phaàn naøo, hoaëc naâng leân, hoaëc ñeå xuoáng hoaëc sôø moù môn trôùn thì Tyø-kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 3. Neáu Tyø-kheo do daâm loaïn bieán taâm neân noùi lôøi daâm duïc thoâ aùc baát thieän, xöng hoâ vôùi ngöôøi nöõ nhö nam nöõ treû tuoåi thì Tyø-kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 4. Neáu Tyø-kheo do daâm loaïn bieán taâm neân töï khen ngôïi mình

494                                                                    BOÄ LUAÄT 6

tröôùc ngöôøi nöõ mong hoï cuùng döôøng thaân, noùi raèng: “Chuùng toâi laø Tyø- kheo trì giôùi, ñoaïn tröø daâm duïc, tu haønh thieän phaùp. Neáu coâ ñem phaùp daâm duïc cuùng döôøng thì söï cuùng döôøng naøy laø baäc nhaát”, Tyø-kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 5. Neáu Tyø-kheo laøm mai moái, ñem yù ngöôøi nam noùi vôùi ngöôøi nöõ, ñem yù ngöôøi nöõ noùi vôùi ngöôøi nam hoaëc laøm cho hoï thaønh vôï choàng hay thaønh vieäc tö thoâng, duø chæ trong choác laùt thì Tyø-kheo naøy phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa. 6. Neáu Tyø-kheo khoâng coù thí chuû, vì mình neân töï xin laøm phoøng thì neân laøm ñuùng löôïng. Löôïng laøm phoøng laø daøi möôøi hai gang tay cuûa Phaät, beân trong roäng baûy gang tay. Tyø-kheo naøy neân yeâu caàu caùc Tyø- kheo chæ choã laøm phoøng khoâng coù naïn vaø khoâng coù chöôùng ngaïi. Neáu Tyø-kheo khoâng coù thì chuû, vì mình neân töï xin laøm phoøng maø laøm ôû choã coù naïn vaø coù chöôùng ngaïi, cuõng khoâng yeâu caàu caùc Tyø-kheo chæ choã ñeå laøm, laïi laøm quaù löôïng thì Tyø-kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 7. Neáu Tyø-kheo coù thí chuû, muoán laøm phoøng lôùn, Tyø-kheo naøy neân yeâu caàu caùc Tyø-kheo chæ choã laøm phoøng khoâng coù naïn vaø khoâng coù chöôùng ngaïi, caùc Tyø-kheo neân chæ choã laøm phoøng khoâng coù naïn vaø khoâng coù chöôùng ngaïi. Neáu Tyø-kheo coù thì chuû, vì mình neân laøm phoøng lôùn maø laøm ôû choã coù naïn vaø coù chöôùng ngaïi, cuõng khoâng yeâu caàu caùc Tyø-kheo chæ choã ñeå laøm thì Tyø-kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 8. Neáu Tyø-kheo vì saân giaän khoâng vui ñem toäi Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo thanh tònh khoâng phaïm toäi, muoán phaù haïnh thanh tònh cuûa tyø-kheo kia. Thôøi gian sau, coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, Tyø-kheo naøy bieát laø vieäc khoâng caên cöù, chæ do saân giaän maø vu baùng, neân noùi vôùi caùc Tyø-kheo raèng: “Toâi vì saân giaän neân noùi nhö theá”, thì Tyø-kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 9. Neáu Tyø-kheo vì saân giaän khoâng vui, trong phaàn vieäc khaùc laáy moät chuùt toäi hay toäi töông tôï Ba-la-di, ñeå vu baùng Tyø-kheo thanh tònh khoâng phaïm toäi, muoán phaù haïnh thanh tònh cuûa tyø-kheo kia. Thôøi gian sau, coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, Tyø-kheo naøy bieát laø trong phaàn vieäc khaùc laáy chuùt toäi hay toäi töông tôï Ba-la-di, chæ do saân giaän maø vu baùng, neân noùi vôùi caùc Tyø-kheo raèng: “Toâi vì saân giaän neân noùi nhö theá”, thì Tyø-kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 10. Neáu Tyø-kheo muoán phaù hoøa hôïp Taêng, tìm caàu phöông tieän thoï trì vieäc phaù Taêng thì caùc Tyø-kheo neân can ngaên Tyø-kheo naøy raèng: “Thaày chôù phaù hoøa hôïp Taêng, chôù tìm caàu phöông tieän thoï trì vieäc phaù Taêng, phaûi cuøng Taêng hoøa hôïp, hoøa hôïp thì an laïc khoâng tranh, nhaát taâm

SOÁ 1436 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                    495

cuøng hoïc nhö nöôùc hoøa vôùi söõa, ñöôïc an laïc truï. Thaày neân boû vieäc phaù Taêng naøy”. Khi caùc Tyø-kheo can ngaên nhö theá maø khoâng chòu boû vieäc naøy thì neân can ngaên hai, ba laàn cho boû vieäc naøy, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì Tyø-kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 11. Neáu coù Tyø-kheo muoán phaù hoøa hôïp Taêng, coù Tyø-kheo khaùc ñoàng yù trôï giuùp, moät hay nhieàu ngöôøi noùi vôùi caùc Tyø-kheo raèng: “Caùc thaày chôù can ngaên Tyø-kheo naøy trong vieäc naøy, vì sao, vì Tyø-kheo naøy noùi ñuùng phaùp, ñuùng luaät khoâng phaûi laø noùi phi phaùp phi luaät, Tyø-kheo naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu vui thích. Ñoù laø bieát môùi noùi khoâng phaûi khoâng bieát maø noùi, Tyø-kheo naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo neân can ngaên caùc Tyø-kheo trôï giuùp vieäc phaù taêng raèng: “Thaày chôù noùi raèng Tyø-kheo naøy noùi ñuùng phaùp ñuùng luaät, Tyø- kheo naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu vui thích. Ñoù laø bieát môùi noùi khoâng phaûi khoâng bieát maø noùi, Tyø-kheo naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän. Caùc thaày chôù trôï giuùp vieäc phaù Taêng, phaûi vui giuùp Taêng hoøa hôïp; Taêng hoøa hôïp thì hoan hyû khoâng tranh, nhaát taâm cuøng hoïc nhö nöôùc hoøa vôùi söõa, ñöôïc an laïc truï”. Khi caùc Tyø-kheo can ngaên nhö theá maø vaãn chaáp chaët khoâng chòu boû thì caùc Tyø-kheo neân can ngaên ba laàn cho boû vieäc naøy, neáu chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa. 12. Neáu Tyø-kheo nöông ôû nôi tuï laïc maø laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát thì caùc Tyø-kheo neân quôû: “Thaày ñaõ laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát, caùc thaày haõy ñi ñi, khoâng neân ôû ñaây nöõa”. Tyø-kheo naøy noùi vôùi caùc Tyø- kheo: “Caùc thaày tuøy duïc haønh saân sôï si, vì sao, vì coù Tyø-kheo ñoàng toäi nhö vaäy, maø coù ngöôøi bò ñuoåi coù ngöôøi khoâng bò ñuoåi”. Caùc Tyø-kheo neân noùi vôùi Tyø-kheo naøy: “Thaày chôù noùi caùc Tyø-kheo tuøy duïc haønh saân sôï si, vì sao, vì caùc Tyø-kheo khoâng coù tuøy duïc haønh saân sôï si. Caùc thaày laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát, caùc thaày haõy boû caâu noùi tuøy duïc haønh saân sôï si naøy ñi. Caùc thaày haõy ñi ñi, khoâng neân ôû ñaây nöõa”. Khi noùi nhö theá neáu khoâng chòu boû lôøi noùi naøy thì neân khuyeân can ñeán ba laàn cho boû noùi lôøi noùi naøy, neáu chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 13. Neáu Tyø-kheo taùnh aùc khoù cuøng noùi chuyeän khi caùc Tyø-kheo nhö phaùp nhö thieän, noùi toäi maø vò naøy ñaõ phaïm trong giôùi thì Tyø-kheo naøy khoâng chaáp nhaän coøn noùi vôùi caùc Tyø-kheo raèng: “Caùc thaày chôù noùi toâi toát hay xaáu, toâi cuõng khoâng noùi caùc thaày toát hay xaáu”. Caùc Tyø-kheo neân khuyeân raèng: “Caùc Tyø-kheo nhö phaùp nhö thieän noùi toäi maø thaày ñaõ

496                                                                      BOÄ LUAÄT 6

phaïm trong giôùi, thaày ñöøng neân khoâng chaáp nhaän, thaày neân chaáp nhaän. Caùc Tyø-kheo nhö phaùp nhö luaät khuyeân can thaày, thaày cuõng seõ nhö phaùp nhö luaät khuyeân can caùc Tyø-kheo, vì sao, vì laøm nhö theá chuùng ñeä töû cuûa Nhö lai môùi ñöôïc taêng tröôûng lôïi ích, vì cuøng khuyeân can nhaéc nhôû vaø xuaát toäi cho nhau. Thaày haõy boû nghieäp khoâng chaáp nhaän naøy ñi”. Khi caùc Tyø-kheo khuyeân can nhö theá maø khoâng chòu boû, thì neân khuyeân can ñeán ba laàn cho boû vieäc naøy, neáu chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Caùc ñaïi ñöùc, toâi ñaõ noùi möôøi ba phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa, chín giôùi tröôùc vöøa laøm lieàn phaïm, boán giôùi sau cho ñeán can ba laàn môùi keát thaønh toäi. Neáu Tyø-kheo bieát mình phaïm toäi maø vaãn coá yù che giaáu, tuøy che giaáu bao laâu thì buoäc hoï phaûi haønh Ba-lôïi-baø-sa baáy nhieâu. Haønh Ba-lôïi-baø- sa xong, Tyø-kheo naøy neân ôû trong Taêng haønh saùu ngaøy saùu ñeâm Ma- na-ñoûa; haønh Ma-na-ñoûa xong môùi cho phaùp A-phuø-ha-na. Nhö phaùp saùm xong, caùc Tyø-kheo hoan hyû, neân ôû trong hai möôi vò Tyø-kheo cho xuaát toäi, neáu thieáu moät vò khoâng ñuû hai möôi maø cho xuaát toäi thì toäi cuûa tyø-kheo kia khoâng ñöôïc xuaát, maø caùc Tyø-kheo cuõng bò quôû traùch. Ñuùng phaùp neân laøm nhö theá. Nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc, ñaây laø hai phaùp Baát ñònh moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo moät mình cuøng ngöôøi nöõ ngoài ôû choã khuaát, ôû beân trong coù theå haønh daâm; neáu Öu-baø-di ñaùng tin noùi Tyø-kheo naøy ôû trong ba phaùp hoaëc laø Ba-la-di hoaëc laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hoaëc laø Ba-daät-ñeà, tuøy noùi moät vieäc naøo; neáu Tyø-kheo naøy töï noùi laø toâi coù ngoài ôû choã nhö theá, thì trong ba phaùp tuøy Tyø-kheo noùi laø phaùp gì, Taêng neân trò phaït toäi ñoù hoaëc laø Ba-la-di hoaëc laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hoaëc laø Ba-daät-ñeà; hoaëc tuøy Öu-baø-di ñaùng tin noùi laø vieäc gì thì Taêng neân trò phaït toäi ñoù. Ñaây laø phaùp baát ñònh thöù nhaát. 2. Neáu Tyø-kheo moät mình cuøng ngöôøi nöõ ngoài choã troáng vaéng laø choã khoâng theå haønh daâm. Neáu coù Öu-baø-di ñaùng tin noùi Tyø-kheo ôû trong hai phaùp hoaëc Taêng-giaø-baø-thi-sa hoaëc Ba-daät-ñeà, tuøy noùi moät vieäc naøo; neáu Tyø-kheo naøy töï noùi laø toâi coù ngoài choã ñoù thì theo lôøi noùi ñoù maø trò hoaëc Taêng-giaø-baø-thi-sa hoaëc Ba-daät-ñeà; hoaëc theo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø trò. Ñaây laø phaùp Baát ñònh thöù hai.

SOÁ 1436 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                      497

Caùc ñaïi ñöùc, toâi ñaõ noùi hai phaùp Baát ñònh, nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc, ñaây laø ba möôi phaùp Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng ruùt ra töø Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo ñaõ ñuû ba y, thôøi y Ca-hi-na ñaõ heát, ñöôïc caát chöùa y dö cho ñeán möôøi ngaøy, neáu chöùa quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 2. Neáu Tyø-kheo ñaõ ñuû ba y, thôøi y Ca-hi-na ñaõ heát, neáu trong ba y, lìa moät y naøo ñeán choã khaùc nguû ñeâm thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tröø Taêng yeát ma cho. 3. Neáu Tyø-kheo ñaõ ñuû ba y, thôøi y Ca-hi-na ñaõ heát, neáu ñöôïc vaûi phi thôøi, Tyø-kheo caàn y thì ñöôïc töï tay thoï, thoï roài neân mau may thaønh y. Neáu ñuû vaûi thì toát, neáu khoâng ñuû maø bieát coøn coù theå ñöôïc theâm cho ñuû thì Tyø-kheo naøy ñöôïc caát chöùa trong voøng moät thaùng ñeå ñöôïc theâm cho ñuû. Neáu caát chöùa quaù moät thaùng thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 4. Neáu Tyø-kheo xin y töø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tröø trao ñoåi. 5. Neáu Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con giaët y cuõ hoaëc nhuoäm hoaëc ñaäp thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 6. Neáu Tyø-kheo ñeán cö só hay vôï cö só khoâng phaûi baø con xin y, ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø y bò cöôùp, bò maát, bò chaùy, bò troâi. 7. Neáu Tyø-kheo, y bò cöôùp hoaëc bò maát, bò chaùy, bò troâi neân ñeán cö só, vôï cö só khoâng phaûi laø ba con xin y; neáu cö só, vôï cö só khoâng phaûi baø con töï töù thænh cho nhieàu vaûi, Tyø-kheo ñöôïc thoï cho ñeán hai y thöôïng haï. Neáu thoï quaù thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 8. Neáu vì Tyø-kheo neân cö só, vôï cö só khoâng phaûi baø con lo lieäu soá tieàn mua y, nghó raèng: “Ta ñem soá tieàn naøy mua y nhö theá nhö theá… cuùng cho Tyø-kheo               ”. Tyø-kheo naøy voán khoâng ñöôïc thænh tuøy yù tröôùc, lieàn khôûi töôûng ñoàng yù ñi ñeán choã cö só noùi raèng: “Cö só ñaõ lo lieäu soá tieàn mua y nhö theá cho toâi thì neân mua loaïi vaûi nhö theá nhö theá…”. Vì muoán toát, neáu ñöôïc y thì Tyø-kheo naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 9. Neáu Tyø-kheo coù hai cö só vaø vôï cö só khoâng phaûi baø con, vì Tyø- kheo neân moãi ngöôøi ñeå daønh tieàn mua y, nghó raèng: “Ta ñeå daønh tieàn naøy, moãi ngöôøi seõ mua y nhö theá nhö theá cuùng cho Tyø-kheo ”,

498                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Tyø-kheo naøy voán khoâng ñöôïc thænh tuøy yù tröôùc, khôûi töôûng ñoàng yù neân ñeán choã caùc cö só noùi raèng: “Caùc vò moãi ngöôøi ñeå daønh tieàn mua y, neân huøn chung laïi mua moät y nhö theá nhö theá cuùng cho toâi”. Vì muoán toát, neáu ñöôïc y thì Tyø-kheo naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 10. Neáu vì Tyø-kheo neân vua hoaëc ñaïi thaàn, Baø-la-moân, cö só sai söù ñöa giaù tieàn y ñeán, vò söù naøy ñeán noùi vôùi Tyø-kheo: “Ñaïi ñöùc, vua hoaëc ñaïi thaàn, Baø-la-moân, cö só          ñöa giaù tieàn y naøy cho thaày, xin haõy nhaän laáy”. Tyø-kheo neân noùi: “Phaùp cuûa tyø-kheo chuùng toâi laø khoâng ñöôïc thoï tieàn, khi naøo caàn y, ñöôïc vaûi thanh tònh toâi seõ nhaän ñeå may thaønh y thoï trì”, vò söù naøy noùi vôùi Tyø-kheo: “Ñaïi ñöùc coù ngöôøi chaáp söï coù theå lo lieäu moïi vieäc cho Tyø-kheo khoâng?”, Tyø-kheo neân chæ ngöôøi chaáp söï laø ngöôøi laøm vieäc trong chuøa hay laø Öu-baø-taéc cho vò söù bieát. Vò söù ñeán noùi vôùi ngöôøi chaáp söï: “Laønh thay, oâng haõy caát giöõ soá tieàn naøy roài mua vaûi nhö theá nhö theá cho Tyø-kheo                , khi naøo Tyø-kheo naøy caàn y thì ñöa cho vò aáy may thaønh y thoï trì”, noùi xong vò söù trôû laïi noùi vôùi Tyø-kheo: “Toâi ñaõ ñöa tieàn cho ngöôøi chaáp söï, ñaïi ñöùc khi naøo caàn y thì ñeán ñoù laáy”. Khi Tyø-kheo naøy caàn y thì neân ñeán choã ngöôøi chaáp söï noùi laø toâi caàn y, nhö theá ñeán hai, ba laàn; neáu ñoøi ñöôïc y thì toát, neáu khoâng ñöôïc thì neân ñeán tröôùc ngöôøi chaáp söï ñöùng yeân laëng nhaéc, nhö theá ñeán boán, naêm, saùu laàn; neáu ñoøi ñöôïc y thì toát, neáu khoâng ñöôïc y maø coá naøi cho ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu khoâng ñoøi ñöôïc ñi neân töï ñi hay sai söù ñeán choã ngöôøi tröôùc kia ñöa tieàn y ñeán noùi raèng: “Soá tieàn y maø oâng ñöa cho ngöôøi chaáp söï tröôùc kia, toâi khoâng laáy ñöôïc y, oâng neân töï bieát ñoøi laïi tieàn, chôù ñeå cho maát”. Vieäc naøy ñuùng phaùp neân laøm nhö theá. 11. Neáu Tyø-kheo duøng Kieàu-xa-da môùi laøm phu cuï thì phaïm Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 12. Neáu Tyø-kheo duøng loâng deâ thuaàn ñen laøm phu cuï môùi thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 13. Neáu Tyø-kheo muoán laøm phu cuï môùi neân duøng hai phaàn loâng deâ thuaàn ñen, moät phaàn loâng deâ traéng vaø moät phaàn loâng deâ taïp xaáu. Neáu Tyø-kheo khoâng duøng hai phaàn loâng deâ thuaàn ñen, moät phaàn loâng deâ traéng vaø moät phaàn loâng deâ taïp xaáu ñeå laøm phu cuï môùi thì phaïm Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 14. Neáu Tyø-kheo muoán laøm phu cuï môùi thì phu cuï cuõ phaûi duøng ñuû saùu naêm, neáu phu cuï cuõ duøng chöa ñuû saùu naêm duø ñem boû hay khoâng ñem boû maø may phu cuï môùi thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tröø Taêng yeát ma cho.

SOÁ 1436 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                    499

15. Neáu Tyø-kheo muoán laøm Ni-sö-ñaøn môùi, boán beân thaønh vieàn cuûa Ni-sö-ñaøn cuõ, moãi beân neân laáy chöøng moät gang tay cuûa Phaät ñeå may choàng leân Ni-sö-ñaøn môùi laøm cho hoaïi saéc. Neáu Tyø-kheo boán beân thaønh vieàn cuûa Ni-sö-ñaøn cuõ, moãi beân khoâng laáy chöøng moät gang tay cuûa Phaät ñeå may choàng leân Ni-sö-ñaøn môùi laøm cho hoaïi saéc, vì muoán toát thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 16. Neáu Tyø-kheo khi ñi ñöôøng ñöôïc loâng deâ muoán thoï thì Tyø-kheo naøy ñöôïc töï mang ñi cho ñeán ba do tuaàn, neáu khoâng coù aia mang giuøm maø ñi quaù ba do tuaàn thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 17. Neáu Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con giaët nhuoäm loâng deâ thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 18. Neáu Tyø-kheo töï tay caàm laáy vaøng baïc hay baûo ngöôøi caàm laáy hay sai ngöôøi caàm laáy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 19. Neáu Tyø-kheo duøng vaøng baïc ñeå mua caùc vaät duïng thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 20. Neáu Tyø-kheo duøng vaøng baïc mua baùn caùc thöù thì phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà. 21. Neáu Tyø-kheo caát chöùa baùt dö ñöôïc caát chöùa ñeán möôøi ngaøy, quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 22. Neáu Tyø-kheo, baùt ñaõ duøng chöa bò raêng nöùt ñeán naêm laèn maø xin baùt môùi, vì muoán toát thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo naøy phaûi ñem baùt môùi naøy vaøo trong Taêng xaû, Taêng seõ laáy baùt cuûa ngöôøi cuoái cuøng ñöa laïi cho Tyø-kheo naøy vaø noùi raèng: “Thaày haõy thoï baùt naøy cho ñeán khi beå”. Vieäc naøy ñuùng phaùp neân laøm nhö theá. 23. Neáu Tyø-kheo töï xin tô sôïi baûo thôï deät khoâng phaûi baø con deät thaønh y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 24. Neáu Tyø-kheo, coù cö só vaø vôï cö só khoâng phaûi baø con baûo thôï deät deät y cho Tyø-kheo         , Tyø-kheo naøy khoâng ñöôïc töï töù thænh tröôùc, vì muoán y toát neân laøm chuùt nhaân duyeân laø ñeán choã thôï deät noùi raèng: “Naøy oâng, y naøy laø deät cho toâi, oâng neân deät cho ñeïp, roäng daøi vaø beàn chaéc, toâi seõ ñöa theâm ít vaät cho oâng”. Tyø-kheo naøy töï khuyeán duï hay baûo ngöôøi khuyeán duï thôï deät naøy, sau ñoù ñöa theâm cho thôï deät ít vaät cho ñeán moät böõa aên hay ñaùng giaù baèng moät böõa aên, vì muoán y toát, ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 25. Neáu Tyø-kheo cho Tyø-kheo khaùc y roài, sau vì saân giaän khoâng vui neân töï ñoaït laïi hay baûo ngöôøi ñoaït laïi, noùi raèng: “Haõy traû y laïi toâi toâi, toâi khoâng cho thaày nöõa”, thì Tyø-kheo naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà vaø neân ôû tröôùc Tyø-kheo khaùc xaû y naøy.

500                                                                    BOÄ LUAÄT 6

26. Neáu Tyø-kheo coøn möôøi ngaøy nöõa môùi ñeán töï töù maø ñöôïc y cuùng gaáp, Tyø-kheo caàn thì ñöôïc töï tay thoï vaø ñöôïc caát chöùa cho ñeán Thôøi y, neáu caát chöùa quaù thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 27. Neáu Tyø-kheo qua ba thaùng haï, coù thaùng nhuaàn chöa heát thaùng taùm, neáu Tyø-kheo ôû nôi A-lan-nhaõ vaéng veû coù nghi sôï caùc naïn neân gôûi laïi moät trong ba y ôû trong tuï laïc. Neáu coù nhaân duyeân xuaát giôùi thì ñöôïc lìa y nguû ñeâm cho ñeán saùu ñeâm, neáu quaù saùu ñeâm thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 28. Neáu Tyø-kheo coøn moät thaùng nöõa laø heát muøa xuaân thì ñöôïc xin aùo taém möa vaø ñöôïc caát chöùa nöõa thaùng, neáu coøn moät thaùng nöõa laø heát muøa xuaân, Tyø-kheo xin aùo taém möa caát chöùa quaù nöõa thaùng thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà . 29. Neáu Tyø-kheo bieát ñaøn vieät muoán cuùng cho Taêng maø töï laáy xoay veà cho mình thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 30. Neáu Tyø-kheo bò bònh, Phaät cho ñöôïc duøng boán loaïi döôïc haøm tieâu laø toâ, daàu, maät vaø thaïch maät. Tyø-kheo naøy ñöôïc caát chöùa trong voøng baûy ngaøy ñeå duøng, neáu caát chöùa quaù baûy ngaøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Caùc ñaïi ñöùc, toâi ñaõ noùi ba möôi phaùp Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc, ñaây laø chín möôi phaùp Ba-daät-ñeà moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng ruùt ra töø Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo coá yù voïng ngöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà. 2. Neáu Tyø-kheo noùi lôøi cheâ bai huûy nhuïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 3. Neáu Tyø-kheo noùi ly giaùn laøm cho caùc Tyø-kheo khaùc tranh caõi nhau thì phaïm Ba-daät-ñeà. 4. Neáu Tyø-kheo bieát Taêng ñaõ nhö phaùp xöû ñoaùn vieäc xong roài maø phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà. 5. Neáu Tyø-kheo noùi phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø coù ngöôøi nam trí hueä ôû beân caïnh. 6. Neáu Tyø-kheo daïy ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñoïc kinh keä laøm cho oàn naùo thì phaïm Ba-daät-ñeà. 7. Neáu Tyø-kheo ôû tröôùc ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc noùi toâi ñöôïc phaùp hôn ngöôøi, neáu laø thaät thaáy bieát neân noùi laø thaáy bieát nhö vaäy, thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà.

SOÁ 1436 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                   501

8. Neáu Tyø-kheo bieát Tyø-kheo khaùc coù toäi thoâ maø noùi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nghe thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà, tröø Taêng yeát ma cho noùi. 9. Neáu Tyø-kheo tröôùc ñaõ hoan hæ cho, sau laïi noùi raèng: “Caùc Tyø- kheo tuøy thuaän ngöôøi quen bieát neân hoài chuyeån vaät cuûa Taêng ñem cho” thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 10. Neáu Tyø-kheo khi thuyeát giôùi noùi raèng: “Noùi nhöõng giôùi vuïn vaët aáy laøm chi, moãi nöõa thaùng töø trong Giôùi kinh noùi nhöõng giôùi naøy laøm cho Tyø-kheo khaùc taâm sanh hoái, taâm hoaïi, taâm phieàn naõo, aùy naùy, öu saàu khoâng vui, sanh taâm phaûn giôùi muoán hoaøn tuïc”, noùi lôøi khinh cheâ giôùi nhö vaäy thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 11. Neáu Tyø-kheo chaët phaù caây coû thì phaïm Ba-daät-ñeà. 12. Neáu Tyø-kheo hieàm traùch quôû maéng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 13. Neáu Tyø-kheo khoâng ñaùp theo caâu hoûi, muoán xuùc naõo ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 14. Neáu Tyø-kheo ñem ngoïa cuï, ñoà ngoài naèm cuûa Taêng ñeå nôi choã ñaát troáng, töï traûi hay baûo ngöôøi traûi ñeå ngoài naèm; khi ñi khoâng töï deïp caát, cuõng khoâng baûo ngöôøi khaùc deïp caát thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät- ñeà. 15. Neáu Tyø-kheo laáy ngoïa cuï trong phoøng Tyø-kheo, töï traûi hay baûo ngöôøi traûi ñeå ngoài naèm; khi ñi khoâng töï deïp caát, cuõng khoâng baûo ngöôøi khaùc deïp caát thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 16. Neáu Tyø-kheo ôû trong phoøng Tyø-kheo vì saân giaän khoâng vui, töï loâi keùo Tyø-kheo khaùc ra hay baûo ngöôøi khaùc loâi keùo ra, noùi raèng: “Haõy ñi ñi, thaày khoâng neân ôû trong phoøng naøy nöõa”, vì nhaân duyeân naøy khoâng phaûi vì duyeân gì khaùc thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 17. Neáu Tyø-kheo ôû trong phoøng Tyø-kheo, bieát caùc Tyø-kheo ñaõ traûi ngoïa cuï ôû tröôùc roài, mình ñeán sau göôïng ôû trong ñoù töï traûi ngoïa cuï hay baûo ngöôøi traûi, nghó raèng: “Neáu khoâng thích thì töï ñi khoûi ñaây”, vì nhaân duyeân naøy khoâng phaûi vì duyeân gì khaùc thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät- ñeà. 18. Neáu Tyø-kheo ôû treân taàng gaùc cuûa tyø-kheo maø duøng söùc ñeå ngoài naèm treân giöôøng ngoài hay giöôøng naèm suùt chaân thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 19. Neáu Tyø-kheo bieát nöôùc coù truøng maø töï tay duøng töôùi leân coû hay leân ñaát hoaëc baûo ngöôøi töôùi thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 20. Neáu Tyø-kheo muoán laøm phoøng xaù lôùn coù cöûa caùi, cöûa soå, töø ñaát baèng theo thöù lôùp xaây leân hai hay ba taàng cho kieân coá, neáu quaù ba

502                                                                   BOÄ LUAÄT 6

taàng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 21. Neáu Tyø-kheo, Taêng khoâng sai ñi giaùo giôùi Tyø-kheo-ni maø ñi thì phaïm Ba-daät-ñeà. 22. Neáu Tyø-kheo tuy ñöôïc Taêng sai ñi giaùo giôùi Tyø-kheo-ni maø giaùo giôùi cho ñeán khi maët trôøi laën thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 23. Neáu Tyø-kheo noùi raèng: “Vì lôïi cuùng döôøng neân caùc Tyø-kheo ñi giaùo giôùi Tyø-kheo-ni”thì phaïm Ba-daät-ñeà. 24. Neáu Tyø-kheo öôùc heïn ñi chung ñöôøng vôùi Tyø-kheo-ni cho ñeán moät tuï laïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø coù nhieàu ngöôøi laøm baïn cuøng ñi hay nghi coù sôï haõi. 25. Neáu Tyø-kheo öôùc heïn ñi chung thuyeàn vôùi Tyø-kheo-ni, ngöôïc doøng hay xuoâi doøng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø ñi ñoø ngang qua soâng. 26. Neáu Tyø-kheo ñem y cho Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con thì phaïm Ba-daät-ñeà. 27. Neáu Tyø-kheo may y cho Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con thì phaïm Ba-daät-ñeà. 28. Neáu Tyø-kheo moät mình ngoài ôû choã khuaát vôùi Tyø-kheo-ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. 29. Neáu Tyø-kheo moät mình ngoài ôû choã ñaát troáng vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà. 30. Neáu Tyø-kheo bieát do Tyø-kheo-ni khen ngôïi maø ñöôïc thöùc aên, neáu aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân laø baïch y thænh tröôùc. 31. Neáu Tyø-kheo thöôøng thöôøng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi cuùng döôøng. 32. Neáu Tyø-kheo coù thí chuû cuùng moät böõa aên, Tyø-kheo khoâng bònh neân aên moät böõa, neáu aên quaù moät böõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. 33. Neáu Tyø-kheo ñeán nhaø cö só ñöôïc töï töù thænh cho nhieàu baùnh buùn…, Tyø-kheo caàn thì ñöôïc thoï hai, ba baùt, neáu thoï quaù thì phaïm Ba- daät-ñeà. Thoï hai, ba baùt roài mang veà neân chia cho caùc Tyø-kheo khaùc aên, vieäc naøy ñuùng phaùp neân laøm nhö vaäy. 34. Neáu Tyø-kheo aên xong, khoâng thoï phaùp thöùc aên dö maø aên nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. 35. Neáu Tyø-kheo bieát Tyø-kheo khaùc ñaõ aên xong, khoâng thoï phaùp thöùc aên dö maø ñöa cho nhieàu thöùc aên, gaéng göôïng khuyeân Tyø-kheo aên nöõa, noùi raèng: “Thaày haõy aên thöùc aên naøy”, vì muoán xuùc naõo Tyø-kheo kia, nghó raèng: “Khieán cho Tyø-kheo naøy phieàn naõo cho ñeán trong choác laùt”, vì nhaân duyeân naøy khoâng phaûi vì duyeân gì khaùc thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà.

SOÁ 1436 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                  503

36. Neáu Tyø-kheo aên rieâng chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi may y, khi ñi ñöôøng, khi ñi thuyeàn, khi ñaïi hoäi, khi Sa-moân ngoaïi ñaïo thí thöïc. 37. Neáu Tyø-kheo aên phi thôøi thì phaïm Ba-daät-ñeà. 38. Neáu Tyø-kheo aên thöùc aên ñeå caùch ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. 39. Neáu Tyø-kheo khoâng thoï thöùc aên uoáng maø ñeå vaøo mieäng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nöôùc vaø taêm xæa raêng. 40. Neáu Tyø-kheo trong nhaø thí chuû coù thöùc aên ngon nhö söõa, laïc, sanh toâ, thuïc toâ, daàu, caù, thòt, nem; Tyø-kheo khoâng bònh, vì mình maø xin thöùc aên ngon nhö vaäy thì phaïm Ba-daät-ñeà. 41. Neáu Tyø-kheo bieát nöôùc coù truøng maø laáy duøng thì phaïm Ba- daät-ñeà. 42. Neáu Tyø-kheo ngoài nôi choã naèm trong nhaø aên (nhaø coù nam nöõ thöông yeâu nhau) thì phaïm Ba-daät-ñeà. 43. Neáu Tyø-kheo moät mình cuøng ngöôøi nöõ guôïng ngoài nôi choã naèm trong nhaø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. 44. Neáu Tyø-kheo töï tay ñöa thöùc aên cho ngoaïi ñaïo loûa hình nam hay nöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà. 45. Neáu Tyø-kheo ñeán xem quaân traän xuaát haønh thì phaïm Ba-daät- ñeà. 46. Neáu Tyø-kheo coù nhaân duyeân ñeán trong quaân traän, ñöôïc ôû laïi hai ñeâm; neáu quaù hai ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. 47. Neáu Tyø-kheo ôû trong quaân traän hai ñeâm, ñeán xem quaân dieãn taäp hoaëc xem chuû töôùng baøy binh boá traän thì phaïm Ba-daät-ñeà. 48. Neáu Tyø-kheo vì saân giaän khoâng vui, duøng tay ñaùnh Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 49. Neáu Tyø-kheo vì saân giaän khoâng vui, duøng tay doïa taùt Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 50. Neáu Tyø-kheo bieát Tyø-kheo khaùc phaïm toäi thoâ maø che giaáu cho ñeán moät ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. 51. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc: “Thaày haõy cuøng toâi ñeán caùc nhaø kia, toâi seõ baûo hoï cuùng thöùc aên ngon”, ñeán nôi laïi khoâng baûo cuùng cho thöùc aên, maø coøn noùi raèng: “Thaày haõy ñi ñi, toâi cuøng thaày cuøng ngoài, cuøng noùi chuyeän khoâng vui; toâi ngoài moät mình, noùi chuyeän moät mình vui hôn”, vì muoán xuùc naõo Tyø-kheo kia, nghó raèng: “Khieán cho Tyø-kheo naøy phieàn naõo cho ñeán trong choác laùt”, vì nhaân duyeân naøy khoâng phaûi vì duyeân gì khaùc thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 52. Neáu Tyø-kheo khoâng bònh, ñoát löûa söôûi aám nôi ñaát troáng, duøng

504                                                                     BOÄ LUAÄT 6

caây coû hay phaân traâu ñeå ñoát hay baûo ngöôøi khaùc ñoát thì phaïm Ba-daät- ñeà. 53. Neáu Tyø-kheo khi Taêng nhö phaùp taùc phaùp, gôûi duïc roài sau laïi hoái thì phaïm Ba-daät-ñeà. 54. Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nguû chung phoøng quaù hai ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. 55. Neáu Tyø-kheo noùi raèng: “Toâi hieåu nghóa cuûa phaùp Phaät laø haønh phaùp chöôùng ñaïo khoâng theå chöôùng ñaïo”, caùc Tyø-kheo neân can ngaên Tyø-kheo naøy: “Thaày chôù noùi laø toâi hieåu nghóa cuûa phaùp Phaät laø haønh phaùp chöôùng ñaïo khoâng theå chöôùng ñaïo. Thaày chôù huûy baùng Phaät, huûy baùng Phaät laø khoâng toát; Phaät khoâng noùi lôøi naøy, Phaät duøng ñuû nhaân duyeân noùi haønh phaùp chöôùng ñaïo thaät laø chöôùng ñaïo; thaày neân boû aùc taø kieán naøy ñi”. Khi caùc Tyø-kheo can ngaên nhö theá maø khoâng chòu boû vieäc naøy thì neân can ngaên hai, ba laàn cho boû vieäc naøy, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 56. Neáu Tyø-kheo bieát Tyø-kheo kia noùi lôøi nhö theá, khoâng nhö phaùp saùm hoái cuõng khoâng chòu boû aùc taø kieán neân bò taãn maø laïi chöùa nuoâi cuøng laøm vieäc, cuøng noùi chuyeän, cuøng nguû thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà . 57. Neáu coù Sa-di noùi raèng: “Toâi hieåu nghóa cuûa phaùp Phaät laø haønh phaùp chöôùng ñaïo khoâng theå chöôùng ñaïo”, caùc Tyø-kheo neân can ngaên Sa-di naøy: “Chuù chôù noùi laø toâi hieåu nghóa cuûa phaùp Phaät laø haønh phaùp chöôùng ñaïo khoâng theå chöôùng ñaïo. Chuù chôù huûy baùng Phaät, huûy baùng Phaät laø khoâng toát; Phaät khoâng noùi lôøi naøy, Phaät duøng ñuû nhaân duyeân noùi haønh phaùp chöôùng ñaïo thaät laø chöôùng ñaïo; chuù neân boû aùc taø kieán naøy ñi”. Khi caùc Tyø-kheo can ngaên nhö theá maø khoâng chòu boû vieäc naøy thì neân can ngaên hai, ba laàn cho boû vieäc naøy, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì caùc Tyø-kheo neân noùi raèng: “Naøy Sa-di, töø nay chuù khoâng ñöôïc noùi Phaät laø thaày, cuõng khoâng ñöôïc ñi theo sau caùc Tyø-kheo, khoâng ñöôïc cuøng nguû chung phoøng vôùi caùc Tyø-kheo cho ñeán hai ñeâm. Chuù haõy ñi khoûi nôi ñaây, khoâng ñöôïc ôû ñaây nöõa”. Neáu Tyø-kheo bieát Sa-di bò taãn maø laïi chöùa nuoâi, cuøng noùi chuyeän, cuøng nguû chung thì phaïm Ba-daät-ñeà. 58. Neáu Tyø-kheo töï tay caàm laáy vaät baùu hay tôï vaät baùu, hoaëc baûo ngöôøi khaùc caàm laáy thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø ôû trong taêng phoøng hay ôû trong truù xöù. Neáu vaät baùu hay tôï vaät baùu ôû trong Taêng phoøng hay ôû trong truù xöù, khi caàm laáy neân nghó raèng: “Ai laø chuû cuûa chuùng ñeán nhaän, seõ giao laïi”. Vieäc naøy ñuùng phaùp neân laøm nhö theá. 59. Neáu Tyø-kheo ñöôïc y môùi neân duøng moät trong ba maøu hoaëc

SOÁ 1436 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                    505

xanh, hoaëc buøn ñen hoaëc voû caây Moäc lan nhuoäm laøm cho hoaïi saéc. Neáu Tyø-kheo khoâng duøng moät trong ba maøu hoaëc xanh, hoaëc buøn ñen hoaëc voû caây Moäc lan nhuoäm y môùi laøm cho hoaïi saéc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 60. Neáu Tyø-kheo chöa tôùi nöõa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø vaøo moät thaùng röôõi cuûa cuoái muøa xuaân vaø moät thaùng ñaàu cuûa muøa haï, hai thaùng röôõi naøy khí trôøi raát noùng hoaëc khi bònh, khi gioù, khi möa, khi laøm vieäc, khi ñi ñöôøng. 61. Neáu Tyø-kheo coá yù gieát haïi suùc sanh thì phaïm Ba-daät-ñeà. 62. Neáu Tyø-kheo coá yù laøm cho Tyø-kheo khaùc sanh taâm nghi, nghó raèng: “Khieán cho Tyø-kheo naøy phieàn naõo cho ñeán trong choác laùt”, vì nhaân duyeân naøy khoâng phaûi vì duyeân gì khaùc thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 63. Neáu Tyø-kheo duøng ngoùn tay choïc leùt Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 64. Neáu Tyø-kheo ñuøa giôõn trong nöôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 65. Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ nguû chung trong moät phoøng nhaø thì phaïm Ba-daät-ñeà . 66. Neáu Tyø-kheo töï khuûng boá Tyø-kheo khaùc hay baûo ngöôøi khuûng boá, cho ñeán ñuøa giôõn thì phaïm Ba-daät-ñeà. 67. Neáu Tyø-kheo ñoái vôùi caùc vaät caàn duøng trong sinh hoaït cuûa tyø- kheo nhö y baùt, oáng kim, khoùa cöûa, giaøy deùp… töï laáy giaáu hay baûo ngöôøi giaáu, cho ñeán ñuøa giôõn thì phaïm Ba-daät-ñeà. 68. Neáu Tyø-kheo ñem y cho Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma- na, Sa-di, Sa-di-ni roài laáy laïi duøng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 69. Neáu Tyø-kheo ñem phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 70. Neáu Tyø-kheo heïn vôùi ngöôøi nöõ ñi chung ñöôøng, cho ñeán moät tuï laïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 71. Neáu Tyø-kheo heïn vôùi giaëc ñi chung ñöôøng, cho ñeán moät tuï laïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 72. Neáu Tyø-kheo cho ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ngöôøi naøy khoâng ñaéc giôùi maø caùc Tyø-kheo cuõng bò quôû traùch. Vieäc naøy ñuùng phaùp neân laøm nhö theá. 73. Neáu Tyø-kheo töï tay ñaøo ñaát hay baûo ngöôøi khaùc ñaøo, hoaëc chæ choã noùi raèng: “Haõy ñaøo choã naøy” thì phaïm Ba-daät-ñeà. 74. Neáu Tyø-kheo thoï töï töù thænh trong boán thaùng, qua boán thaùng maø thoï nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø thöôøng töï töù thænh, nhieàu laàn töï thöù thænh hay thoï töï töù thænh rieâng.

506                                                                     BOÄ LUAÄT 6

75. Neáu Tyø-kheo khi thuyeát giôùi noùi raèng: “Toâi nay chöa hoïc giôùi naøy, toâi seõ hoûi caùc Tyø-kheo ñoïc tuïng kinh luaät luaän”, thì phaïm Ba-daät- ñeà. Tyø-kheo muoán ñöôïc phaùp lôïi thì neân hoïc Giôùi kinh, cuõng neân hoûi caùc Tyø-kheo ñoïc tuïng kinh luaät luaän, hoûi raèng: “Ñaïi ñöùc, lôøi naøy coù yù nghóa gì?”, vieäc naøy ñuùng phaùp neân laøm nhö theá. 76. Neáu Tyø-kheo khi cuøng caùc Tyø-kheo khaùc tranh caõi, ñöùng ôû choã khuaát laëng leõ nghe leùn, nghó raèng: “Nhöõng lôøi caùc Tyø-kheo naøy noùi, ta seõ nhôù giöõ”thì phaïm Ba-daät-ñeà. 77. Neáu Tyø-kheo khi Taêng xöû ñoaùn vieäc, im laëng ñöùng daäy boû ñi thì phaïm Ba-daät-ñeà. 78. Neáu Tyø-kheo khinh thöôøng Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät- ñeà. 79. Neáu Tyø-kheo uoáng röôïu thì phaïm Ba-daät-ñeà. 80. Neáu Tyø-kheo phi thôøi vaøo tuï laïc maø khoâng baïch vôùi thieän Tyø- kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. 81. Neáu Tyø-kheo thoï thænh thöïc roài, tröôùc giôø aên hay sau giôø aên laïi ñi ñeán nhaø khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà . 82. Neáu Tyø-kheo trôøi chöa saùng, vua doøng Saùt-ñeá-lî ñaõ laøm leã Quaùn ñaûnh chöa caát baùu vaät maø Tyø-kheo böôùc qua ngaïch cöûa cung thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. 83. Neáu Tyø-kheo khi thuyeát giôùi noùi raèng: “Toâi nay môùi bieát phaùp naøy moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø trong Giôùi kinh”, caùc Tyø-kheo bieát Tyø-kheo naøy ñaõ ngoài trong choã thuyeát giôùi hai, ba laàn huoáng chi laø nhieàu laàn. Tyø-kheo naøy khoâng phaûi vì khoâng bieát maø ñöôïc thoaùt toäi, tuøy theo toäi ñaõ phaïm neân nhö phaùp maø trò, neân quôû traùch raèng: “Thaày ñaõ maát lôïi, khoâng lôïi, khoâng toát; khi thuyeát giôùi thaày ñaõ khoâng kính giôùi, khoâng nhaát taâm nhôù nghó, khoâng laéng tai nghe phaùp”, do vieäc naøy neân phaïm Ba-daät-ñeà. 84. Neáu Tyø-kheo laøm oáng kim baèng ngaø, xöông hay söøng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 85. Neáu Tyø-kheo muoán laøm toøa ngoài hay giöôøng naèm, chaân giöôøng neân cao baèng taùm ngoùn tay cuûa Nhö lai, tröø choã tra vaøo loã beä, neáu cao quaù taùm ngoùn tay thì phaïm Ba-daät-ñeà. 86. Neáu Tyø-kheo töï laáy boâng Ñaâu la mieân doàn neäm hay baûo ngöôøi khaùc doàn thì phaïm Ba-daät-ñeà. 87. Neáu Tyø-kheo muoán may aùo taém möa, neân lieäu löôïng, löôïng trong ñaây laø daøi saùu gang tay cuûa Phaät, roäng hai gang röôõi, neáu may quaù löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà.

SOÁ 1436 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                    507

88. Neáu Tyø-kheo muoán may aùo che thaân, neân lieäu löôïng, löôïng trong ñaây laø daøi boán gang tay cuûa Phaät, roäng hai gang röôõi, neáu may quaù löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. 89. Neáu Tyø-kheo muoán may Ni-sö-ñaøn neân lieäu löôïng, löôïng trong ñaây laø daøi hai gang tay cuûa Phaät, roäng moät gang röôõi, neáu thaân lôùn thì may theâm moät gang tay nöõa. Neáu may quaù löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. 90. Neáu Tyø-kheo may y baèng kích löôïng y cuûa Phaät hay hôn kích löôïng cuûa Phaät thì phaïm Ba-daät-ñeà, kích löôïng y cuûa Phaät laø daøi chín gang tay, roäng saùu gang tay. Caùc ñaïi ñöùc, toâi ñaõ noùi chín möôi phaùp Ba-daät-ñeà, nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc, ñaây laø boán phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø trong Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo khoâng bònh, ôû trong nhaø baïch y töï tay thoï thöùc aên töø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con; Tyø-kheo naøy neân ñeán beân Tyø-kheo khaùc noùi toäi raèng: “Ñaïi ñöùc, toâi phaïm phaùp ñaùng quôû traùch, laø vieäc khoâng neân laøm, nay ñeán beân ñaïi ñöùc noùi toäi”. Ñaây laø phaùp Ba-la-ñeà- ñeà-xaù-ni thöù nhaát. 2. Coù caùc Tyø-kheo ñeán nhaø baïch y thoï thænh thöïc, trong nhaø naøy coù moät Tyø-kheo-ni chæ baûo baïch y ñöa côm cho Tyø-kheo naøy, ñöa canh cho Tyø-kheo kia. Caùc Tyø-kheo neân noùi vôùi Tyø-kheo-ni naøy raèng: “Coâ haõy thoäi ñi, haõy ñôïi caùc Tyø-kheo duøng côm xong”, neáu trong caùc Tyø-kheo khoâng coù ai noùi vôùi Tyø-kheo-ni naøy nhö vaäy thì caùc Tyø-kheo naøy neân ñeán beân Tyø-kheo khaùc noùi toäi raèng: “Ñaïi ñöùc, toâi phaïm phaùp ñaùng quôû traùch, laø vieäc khoâng neân laøm, nay ñeán beân ñaïi ñöùc noùi toäi”. Ñaây laø phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni thöù hai. 3. Coù nhaø cuûa Hoïc gia, chö Taêng ñaõ taùc phaùp yeát ma Hoïc gia; neáu Tyø-kheo bieát Taêng ñaõ taùc phaùp yeát ma Hoïc gia, Tyø-kheo naøy tröôùc khoâng ñöôïc töï töù thænh maø ñeán trong nhaø Hoïc gia naøy töï tay thoï thöùc aên, Tyø-kheo naøy neân ñeán beân Tyø-kheo khaùc noùi toäi raèng: “Ñaïi ñöùc, toâi phaïm phaùp ñaùng quôû traùch, laø vieäc khoâng neân laøm, nay ñeán beân ñaïi ñöùc noùi toäi”. Ñaây laø phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni thöù ba. 4. Coù truù xöù A-lan-nhaõ laø nôi coù nghi sôï, neáu Tyø-kheo bieát tröôùc truù xöù A-lan-nhaõ naøy laø nôi coù nghi sôï, Taêng cuõng chöa taùc phaùp yeát

508                                                                   BOÄ LUAÄT 6

ma cho maø laïi ôû ngoaøi tinh xaù thoï thöùc aên, Tyø-kheo naøy neân ñeán beân Tyø-kheo khaùc noùi toäi raèng: “Ñaïi ñöùc, toâi phaïm phaùp ñaùng quôû traùch, laø vieäc khoâng neân laøm, nay ñeán beân ñaïi ñöùc noùi toäi”. Ñaây laø phaùp Ba-la- ñeà-ñeà-xaù-ni thöù tö. Caùc ñaïi ñöùc, toâi ñaõ noùi boán phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc, ñaây laø Chuùng hoïc phaùp, moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø trong Giôùi kinh: 1. Khoâng ñöôïc maëc noäi y quaù cao, caàn neân hoïc. 2. Khoâng ñöôïc maëc noäi y quaù thaáp, caàn neân hoïc. 3. Khoâng ñöôïc maëc noäi y so le, caàn neân hoïc. 4. Khoâng ñöôïc maëc noäi y gioáng nhö ñaàu caùi rìu, caân neân hoïc. 5. Khoâng ñöôïc maëc noäi y gioáng nhö laù Ña-la, caàn neân hoïc. 6. Khoâng ñöôïc maëc noäi y quaán nhö caùi voøi voi, caàn neân hoïc. 7. Khoâng ñöôïc maëc noäi y quaán vo troøn, caàn neân hoïc. 8. Khoâng ñöôïc maëc noäi y xeáp neáp nhoû, caàn neân hoïc. 9. Khoâng ñöôïc maëc noäi y gioáng nhö hai tai, caàn neân hoïc. 10. Khoâng ñöôïc maëc noäi y xoác xeách, caàn neân hoïc. 11. Khoâng ñöôïc maëc noäi y coät loûng leûo,caàn neân hoïc. 12. Neân maëc noäi y cho teà chænh,caàn neân hoïc. 13. Khoâng ñöôïc maëc y quaù cao, caàn neân hoïc. 14. Khoâng ñöôïc maëc y quaù thaáp, caàn neân hoïc. 15. Khoâng ñöôïc maëc y so le, caàn neân hoïc. 16. Neân maëc y cho teà chænh, caàn neân hoïc. 17. Kheùo che thaân khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 18. Kheùo che thaân khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 19. Kheùo nhieáp thaân khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 20. Kheùo nhieáp thaân khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 21. Khoâng ñöôïc lieác ngoù hai beân khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 22. Khoâng ñöôïc lieác ngoù hai beân khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 23. Khoâng ñöôïc cheâ hoâi khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 24. Khoâng ñöôïc cheâ hoâi khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 25. Khoâng ñöôïc töï ñaïi khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.

SOÁ 1436 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                 509

26. Khoâng ñöôïc töï ñaïi khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 27. Noùi nhoû tieáng khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 28. Noùi nhoû tieáng khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 29. Khoâng ñöôïc quyø goái ôû trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 30. Khoâng ñöôïc quyø goái khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 31. Khoâng ñöôïc che phuû ñaàu khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 32. Khoâng ñöôïc che phuû ñaàu khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 33. Khoâng ñöôïc quaán truøm ñaàu khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 34. Khoâng ñöôïc quaán truøm ñaàu khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 35. Khoâng ñöôïc choáng naïnh khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 36. Khoâng ñöôïc choáng naïnh khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 37. Khoâng ñöôïc loä baøy ngöïc khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 38. Khoâng ñöôïc loä baøy ngöïc khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 39. Khoâng ñöôïc loä baøy hoâng khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 40. Khoâng ñöôïc loä baøy hoâng khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 41. Khoâng ñöôïc laät ngöôïc y khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 42. Khoâng ñöôïc laät ngöôïc y khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 43. Khoâng ñöôïc vaét y qua hai beân khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 44. Khoâng ñöôïc vaét y qua hai beân khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 45. Khoâng ñöôïc buoâng thaû y nhaûy khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 46. Khoâng ñöôïc buoâng thaû y nhaûy khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 47. Khoâng ñöôïc ñaùnh ñöa caùnh tay khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 48. Khoâng ñöôïc ñaùnh ñöa caùnh tay khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 49. Khoâng ñöôïc nhuùn vai khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 50. Khoâng ñöôïc nhuùn vai khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân

510                                                                    BOÄ LUAÄT 6

hoïc. 51. Khoâng ñöôïc lay laéc ñaàu khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 52. Khoâng ñöôïc lay laéc ñaàu khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 53. Khoâng ñöôïc uoán eùo thaân khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 54. Khoâng ñöôïc uoán eùo thaân khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 55. Khoâng ñöôïc naém tay khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 56. Khoâng ñöôïc naém tay khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 57. Khoâng ñöôïc ñi caø nhaéc khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 58. Khoâng ñöôïc ñi caø nhaéc khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 59. Khoâng ñöôïc ñi keùo leâ chaân khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 60. Khoâng ñöôïc ñi keùo leâ chaân khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 61. Khoâng ñöôïc choáng caèm khi ngoài trong nhaø theá tuïc, laøm cho baïch y cöôøi, caàn neân hoïc. 62. Nhaát taâm thoï thöïc, caàn neân hoïc. 63. Nhaát taâm thoï canh, caàn neân hoïc. 64. Khoâng ñöôïc thoï côm, thöùc aên ñaày traøn baùt, caàn neân hoïc. 65. Côm canh phaûi ñoàng aên, caàn neân hoïc. 66. Khoâng ñöôïc moi thöùc aên ôû moät beân maø aên, caàn neân hoïc. 67. Khoâng ñöôïc chæ löïa aên thöùc aên ngon trong baùt, caàn neân hoïc. 68. Khoâng ñöôïc vaét côm thaønh mieáng lôùn maø aên, caàn neân hoïc. 69. Neân vaét côm vöøa mieäng maø aên, caàn neân hoïc. 70. Khoâng ñöôïc haù mieäng ñôïi côm ñeán maø aên, caàn neân hoïc. 71. Khoâng ñöôïc mieäng ngaäm côm noùi chuyeän, caàn neân hoïc. 72. Khoâng ñöôïc caén côm, thöùc aên moät nöõa maø aên, caàn neân hoïc. 73. Khoâng ñöôïc nhai côm, thöùc aên ra tieáng, caàn neân hoïc. 74. Khoâng ñöôïc nuoát troïng côm, thöùc aên, caàn neân hoïc. 75. Khoâng ñöôïc chöa nuoát maø aên nöõa, caàn neân hoïc. 76. Khoâng ñöôïc le löôõi maø aên, caàn neân hoïc. 77. Khoâng ñöôïc ngöûi thöùc aên roài môùi aên, caàn neân hoïc. 78. Khoâng ñöôïc lieám tay maø aên, caàn neân hoïc. 79. Khoâng ñöôïc duøng ngoùn tay veùt baùt maø aên, caàn neân hoïc. 80. Khoâng ñöôïc boû côm vaø thöùc aên, caàn neân hoïc. 81. Khoâng ñöôïc raûy tay raûy boû thöùc aên dính nôi tay, caàn neân hoïc.

SOÁ 1436 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                   511

82. Khoâng ñöôïc tay dô caàm ñoà ñöïng côm vaø thöùc aên, caàn neân hoïc.
83. Khoâng ñöôïc laáy côm phuû leân canh ñeå mong ñöôïc theâm, caàn neân hoïc.
84. Khoâng bònh, khoâng ñöôïc xin côm canh cho mình, caàn neân hoïc.
85. Khoâng ñöôïc khôûi taâm ganh tî maø ngoù trong baùt cuûa ngöôøi ngoài gaàn, caàn neân hoïc.
86. Nhaát taâm nhìn vaøo baùt maø aên, caàn neân hoïc.
87. Neân aên theo thöù lôùp, caàn neân hoïc.
88. Khoâng ñöôïc ñoå nöôùc röûa baùt trong nhaø cö só, tröø khi ñaõ hoûi hoï, caàn neân hoïc.
89. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi cöôõi ngöïa nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
90. Tyø-kheo ôû phía sau khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi ôû phía tröôùc nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
91. Tyø-kheo ñöùng beân leà ñöôøng khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi ñöùng ôû giöõa ñöôøng nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
92. Tyø-kheo ôû choã thaáp khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi ôû choã cao nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
93. Tyø-kheo ñöùng khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi ngoài nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
94. Tyø-kheo ngoài khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi naèm nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
95. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi quaán truøm ñaàu nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
96. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi choáng naïnh nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
97. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi loä baøy ngöïc nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
98. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi loä baøy hoâng nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
99. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi laät ngöôïc y nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
100. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi vaét y sang hai beân nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
101. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi buoâng thaû y nhaûy nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.

512                                                                     BOÄ LUAÄT 6

102. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi mang guoác nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
103. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi mang giaøy da nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
104. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi caàm gaäy nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
105. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi caàm duø nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc,
106. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi caàm ñao daøi naêm thöôùc
Taøu nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
107. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi caàm dao nhoû nghe, tröø bòn, caàn neân hoïc.
108. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi caàm cung teân vaø caùc loaïi binh khí khaùc, tröø bònh, caàn neân hoïc.
109. Khoâng ñöôïc khaïc nhoå, ñaïi tieåu tieän treân coû töôi, tröø bònh, caàn neân hoïc.
110. Khoâng ñöôïc khaïc nhoå, ñaïi tieåu tieän trong nöôùc saïch, tröø bònh, caàn neân hoïc.
111. Khoâng ñöôïc ñöùng ñaïi tieåu tieän, tröø bònh, caàn neân hoïc.
112. Khoâng ñöôïc leo leân caây cao quaù ñaàu ngöôøi, tröø nhaân duyeân caáp thieát, caàn neân hoïc.
Caùc ñaïi ñöùc, toâi ñaõ noùi Chuùng hoïc phaùp, nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn).
Caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc, ñaây laø baûy phaùp Dieät traùnh, moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø trong Giôùi kinh: 1. Ngöôøi ñaùng cho Hieän tieàn Tyø-ni thì neân cho Hieän tieàn Tyø-ni. 2. Ngöôøi ñaùng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni thì neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni. 3. Ngöôøi ñaùng cho Baát si Tyø-ni thì neân cho Baát si Tyø-ni. 4. Ngöôøi ñaùng cho Töï ngoân Tyø-ni ñeå trò thì neân cho Töï ngoân Tyø- ni. 5. Ngöôøi ñaùng cho Mích toäi töôùng Tyø-ni thì neân cho Thaät mích Tyø-ni. 6. Ngöôøi ñaùng cho Ña mích Tyø-ni thì neân cho Ña mích Tyø-ni. 7. Trong Taêng neáu coù xaûy ra vieäc tranh caõi ñaùng duøng Boá thaûo Tyø- ni ñeå dieät tröø thì neân duøng Boá thaûo Tyø-ni ñeå dieät tröø, caàn neân hoïc.

SOÁ 1436 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                    513

Caùc ñaïi ñöùc, toâi ñaõ noùi baûy phaùp Dieät traùnh, Nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn).
Caùc ñaïi ñöùc, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.
Caùc ñaïi ñöùc, toâi ñaõ noùi Töïa cuûa Giôùi kinh, ñaõ noùi boán phaùp Ba-ladi, möôøi ba phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa, hai phaùp Baát ñònh, ba möôi phaùp
Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, chín möôi phaùp Ba-daät-ñeà, boán phaùp Ba-la-ñeà-ñeàxaù-ni, ñaõ noùi caùc phaùp caàn neân hoïc vaø ñaõ noùi baûy phaùp Dieät traùnh. Taát caû nhöõng giôùi nhö vaäy do Phaät noùi ra trong Giôùi kinh, moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng vaø nhöõng giôùi phaùp tuøy thuaän ñaïo khaùc nöõa. Caùc ñaïi ñöùc trong ñaây neân nhaát taâm hoan hæ khoâng tranh caõi, hoøa hôïp nhö nöôùc vôùi söõa môùi ñöôïc an laïc haïnh, caàn neân hoïc. Tyø baø thi Nhö lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho saùu traêm hai möôi vaïn Tyø-kheo vaây quanh nhö sau:
“Nhaãn nhuïc, ñaïo thöù nhaát,
Nieát baøn, Phaät ca ngôïi,
Xuaát gia xuùc naõo ngöôøi,
Khoâng goïi laø Sa-moân”.
Thi-khí Nhö-lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho taùm möôi vaïn Tyø-kheo vaây quanh nhö sau:
“Ví nhö ngöôøi maét saùng,
Traùnh ñöôïc ñöôøng hieåm aùc.
Ñôøi coù ngöôøi thoâng minh,
Xa lìa ñöôïc caùc aùc”.
Tuøy-khí Nhö-lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho möôøi vaïn Tyø-kheo vaây quanh nhö sau:
“Khoâng phieàn, khoâng noùi loãi,
Haønh trì theo giôùi phaùp,
AÊn uoáng bieát vöøa ñuû,
Thöôøng thích choã tòch tónh,
Taâm tònh, öa tinh taán,
Laø lôøi chö Phaät daïy”.
Caâu-löu-toân Nhö-lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho boán vaïn Tyø-kheo vaây quanh nhö sau:
“Nhö Ong huùt maät hoa,
Khoâng hoaïi saéc vaø höông,
Laáy vò ngoït roài ñi.
Tyø-kheo vaøo tuï laïc,

514                                                              BOÄ LUAÄT 6

Khoâng phaù hoaïi vieäc ngöôøi,
Khoâng xem laøm, khoâng laøm,
Chæ xeùt laïi haïnh mình,
Laø thieän hay baát thieän”.
Caâu-na-haøm Nhö-lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho ba vaïn Tyø-kheo vaây quanh nhö sau:
“Muoán ñöôïc taâm toát chôù buoâng lung,
Sieâng hoïc thieän phaùp cuûa Thaùnh nhaân.
Neáu ngöôøi coù trí, taâm tòch tónh,
Môùi coù theå khoâng coøn lo buoàn”.
Ca-dieáp Nhö-lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho hai vaïn Tyø-kheo vaây quanh nhö sau:
“Khoâng laøm caùc ñieàu aùc,
Laøm taát caû ñieàu thieän,
Töï thanh tònh taâm yù,
Laø lôøi chö Phaät daïy”.
Thích-ca-maâu-ni Nhö-lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø-kheo vaây quanh nhö
sau:
“Laønh thay, hoä thaân nghieäp,
Laønh thay, hoä khaåu nghieäp,
Laønh thay hoä yù nghieäp,
Hoä taát caû laønh thay.
Tyø-kheo hoä ba nghieäp,
Xa lìa ñöôïc caùc khoå.
Tyø-kheo gìn khaåu yù,
Thaân khoâng laøm ñieàu aùc,
Ba nghieäp ñöôïc thanh tònh,
Chöùng ñöôïc ñaïo thaùnh nhaân.
Bò ngöôøi ñaùnh maéng, khoâng ñaùp traû,
Bò ngöôøi saân giaän, taâm khoâng saân,
Ñoái vôùi ngöôøi si, taâm thöôøng tònh,
Thaáy ngöôøi laøm aùc, mình khoâng laøm.
Baûy Phaät laø Theá toân ,
Cöùu hoä cho theá gian,
Neân noùi Giôùi kinh naøy.
Toâi ñaõ noùi giôùi xong,
Chö Phaät vaø ñeä töû,

SOÁ 1436 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                515

Cung kính Giôùi kinh naøy,
Cung kính Giôùi kinh roài,
Taát caû cung kính nhau,
Hoå theïn ñöôïc ñaày ñuû,
Chöùng ñöôïc ñaïo Voâ vi”.
Caùc ñaïi ñöùc, ñaõ noùi Giôùi kinh xong, Taêng nhaát taâm ñöôïc boá taùt.

LINH SÔN PHAÙP BAÛO ÑAÏI TAÏNG KINH TAÄP 76

THAÄP TUÏNG
TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ
MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN
SOÁ 1437

HOÄI VAÊN HOÙA GIAÙO DUÏC LINH SÔN ÑAØI BAÉC XUAÁT BAÛN

SOÁ 1437

THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN TYØ KHEO NI GIÔÙI BOÅN

Ñaïi ñöùc ni taêng laéng nghe, moät thaùng muøa Ñoâng ñaõ qua, thieáu moät ñeâm, thöøa moät ñeâm, coøn ba thaùng nöõa. Giaø cheát tôùi gaàn, Phaät phaùp saép dieät. Caùc ñaïi ñöùc ni vì muoán ñaéc ñaïo neân nhaát taâm sieâng naêng tinh taán, vì sao, vì chö Phaät nhôø sieâng naêng tinh taán maø chöùng ñöôïc ñaïo quaû Voâ thöôïng Boà ñeà, huoáng chi laø thieän ñaïo phaùp khaùc.
- Ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñaõ ra.
- Nay Taêng hoøa hôïp ñeå laøm gì?, ñaùp laø thuyeát giôùi boá taùt.
- Caùc Tyø-kheo-ni khoâng ñeán ñaõ gôûi duïc vaø thanh tònh.
Chaép hai tay ngay ngaén,
Cuùng döôøng Thích Sö töû,
Nay toâi saép noùi giôùi,
Taêng nhaát taâm laéng nghe,
Cho ñeán trong toäi nhoû,
Taâm cuõng phaûi sôï haõi,
Coù toäi, nhaát taâm saùm,
Sau naøy chôù taùi phaïm.
Taâm dong ruoåi ñöôøng aùc,
Buoâng lung khoù caám ngaên.
Phaät noùi caùc giôùi haïnh,
Nhö thaéng daây cöông ngöïa.
Mieäng Phaät noùi giaùo giôùi,

520                                                                        BOÄ LUAÄT 6

Ngöôøi thieän neân tin nhaän, Ngöôøi naøy: Ngöïa ñieàu thuaän, Phaù ñöôïc quaân phieàn naõo. Neáu khoâng nghe Phaät daïy, Cuõng khoâng öa thích giôùi, Ngöôøi naøy: Ngöïa baát trò, Maát trong quaân phieàn naõo. Neáu ngöôøi giöõ gìn giôùi, Nhö Mao ngöu tieác ñuoâi. Giöõ taâm khoâng buoâng lung, Cuõng nhö khæ bò xích. Ngaøy ñeâm thöôøng tinh taán, Caàu trí hueä chaân thaät, Ngöôøi naøy trong phaùp Phaät, Ñöôïc maïng soáng thanh tònh. Ñaïi ñöùc ni taêng laéng nghe, hoâm nay laø ngaøy thöù möôøi laêm boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Neáu Taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay thuyeát giôùi boá taùt. Baïch nhö vaäy. Caùc ñaïi ñöùc ni, hoâm nay cuøng boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Taêng nhaát taâm laéng nghe, neáu ai coù toäi thì phaùt loà, ai khoâng toäi thì im laëng, vì im laëng neân bieát caùc ñaïi ñöùc ni thanh tònh. Moãi laàn hoûi ñaùp, Tyø-kheo-ni thuyeát giôùi ôû trong chuùng ñeàu xöôùng leân ba laàn; khi Tyø-kheo-ni thuyeát giôùi ôû trong chuùng hoûi ñeán laàn thöù ba, neáu coù Tyø-kheo-ni nhôù nghó mình coù toäi maø khoâng phaùt loà thì phaïm toäi voïng ngöõ. Caùc ñaïi ñöùc ni, Phaät noùi toäi coá yù voïng ngöõ chöôùng ngaên ñaïo phaùp. Tyø-kheo-ni ôû trong ñaây nhôù nghó mình coù toäi, muoán caàu thanh tònh thì neân phaùt loà, phaùt loà thì ñöôïc an vui, khoâng phaùt loà thì toäi caøng theâm naëng. Caùc ñaïi ñöùc ni, toâi ñaõ noùi Töïa cuûa giôùi, nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc ni, ñaây laø taùm phaùp Ba-la-di moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø trong Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo-ni cuøng caùc Tyø-kheo-ni vaøo trong giôùi phaùp, khoâng hoaøn giôùi, giôùi suy keùm, khoâng noùi ra, laøm phaùp daâm duïc cho ñeán cuøng vôùi suùc sanh thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung.

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                 521

2. Neáu Tyø-kheo-ni ôû trong tuï laïc hay ôû choã vaéng veû, khoâng cho maø laáy goïi laø troäm caép. Khoâng cho maø laáy nhö vaäy neáu vua hay baäc ñoàng vua baét hay gieát hay troùi hay ñuoåi ñi vaø maéng raèng: “Coâ laø ngöôøi ngu si, laø keû giaëc”. Khoâng cho maø laáy nhö theá thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. 3. Neáu Tyø-kheo-ni, ngöôøi hay tôï nhö ngöôøi maø töï tay gieát cheát, hoaëc caàm dao ñöa cho ngöôøi hoaëc baûo ngöôøi khaùc ñöa, hoaëc chæ baûo cheát, khen ngôïi caùi cheát, noùi raèng: “Chao oâi, soáng nhö theá laøm chi, thaø cheát coøn hôn”. Tuøy theo taâm ngöôøi ñoù muoán cheát maø duøng ñuû caùch chæ baûo cheát hay khen ngôïi caùi cheát khieán cho ngöôøi ñoù do nhaân duyeân naøy maø cheát thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. 4. Neáu Tyø-kheo-ni hoaøn toaøn khoâng coù gì, khoâng bieát, khoâng thaáy Phaùp hôn ngöôøi, Thaùnh lôïi ñaày ñuû maø noùi raèng: “Toâi bieát nhö vaäy, toâi thaáy nhö vaäy”. Thôøi gian sau coù ai hoûi hay khoâng coù ai hoûi, Tyø-kheo-ni naøy muoán xuaát toäi ñeå caàu thanh tònh neân noùi raèng: “Toâi thaät khoâng bieát maø noùi laø bieát, thaät khoâng thaáy maø noùi laø thaáy, ñoù laø hö doái voïng ngöõ” thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. 5. Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm chaáp thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm, töø meù toùc trôû xuoáng cho ñeán töø ñaàu goái trôû leân sôø moù thuaän hay nghòch, hoaëc keùo hay ñaày, hoaëc ñeø xuoáng hay boàng leân… thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. 6. Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm chaáp thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm naém tay, naém aùo, cuøng ñöùng, cuøng noùi chuyeän, cuøng heïn hoø, vaøo choã khuaát, ñôïi ngöôøi nam ñeán, laøm töôùng nhö cö só nöõ. Do taùm vieäc naøy bieåu hieän töôùng tham ñaém neân Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. 7. Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo-ni kia phaïm toäi troïng maø che giaáu cho ñeán moät ñeâm. Thôøi gian sau, Tyø-kheo-ni kia thoâi tu hay coøn tu, cheát hay boû ñi; Tyø-kheo-ni naøy môùi noùi raèng: “Tröôùc ñaây toâi cuõng bieát Tyø-kheo-ni kia phaïm toäi nhö vaäy, nhöng khoâng muoán noùi ra, cuõng khoâng noùi cho Taêng bieát, vì sôï coù ngöôøi noùi laø sao em laïi laøm nhô chò mình”, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung. 8. Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo bò Taêng nhaát taâm hoøa hôïp cho yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt. Tyø-kheo-ni naøy laïi tuøy thuaän Tyø-kheo kia, caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên Tyø-kheo-ni naøy: “Tyø-kheo kia bò Taêng nhaát taâm hoøa hôïp cho yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt. Coâ ñöøng tuøy thuaän Tyø-kheo kia nöõa”. Khi caùc Tyø-kheo-ni can ngaên nhö

522                                                                     BOÄ LUAÄT 6

theá maø khoâng chòu boû vieäc naøy thì neân can ngaên hai, ba laàn cho boû vieäc naøy, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-la- di, khoâng ñöôïc ôû chung. Caùc ñaïi ñöùc ni, toâi ñaõ noùi taùm phaùp Ba-la-di, neáu Tyø-kheo-ni phaïm moãi moät phaùp naøo thì khoâng ñöôïc ôû chung, khoâng ñöôïc cuøng laøm vieäc. Nhö tröôùc (tröôùc khi xuaát gia thoï giôùi), sau (sau khi phaïm Ba-la- di) cuõng nhö vaäy, Tyø-kheo-ni phaïm Ba-la-di thì khoâng ñöôïc ôû chung vaø cuøng laøm vieäc. Nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc ni, ñaây laø möôøi baûy phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa, moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø trong Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo-ni laøm mai moái, ñem yù ngöôøi nam noùi vôùi ngöôøi nöõ, ñem yù ngöôøi nöõ noùi vôùi ngöôøi nam hoaëc laøm cho hoï thaønh vôï choàng hay thaønh vieäc tö thoâng, duø chæ trong choác laùt thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm, neân saùm hoái. 2. Neáu Tyø-kheo-ni vì saân giaän khoâng vui ñem toäi Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo-ni thanh tònh khoâng phaïm toäi, muoán phaù haïnh thanh tònh cuûa tyø-kheo-ni kia. Thôøi gian sau, coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, Tyø-kheo-ni naøy bieát laø vieäc khoâng caên cöù, chæ do saân giaän maø vu baùng, neân noùi vôùi caùc Tyø-kheo-ni raèng: “Toâi vì saân giaän neân noùi nhö theá”, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm, neân saùm hoái. 3. Neáu Tyø-kheo-ni vì saân giaän khoâng vui, trong phaàn vieäc khaùc laáy moät chuùt toäi hay toäi töông tôï Ba-la-di, ñeå vu baùng Tyø-kheo-ni thanh tònh khoâng phaïm toäi, muoán phaù haïnh thanh tònh cuûa tyø-kheo-ni kia. Thôøi gian sau, coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, Tyø-kheo-ni naøy bieát laø trong phaàn vieäc khaùc laáy chuùt toäi hay toäi töông tôï Ba-la-di, chæ do saân giaän maø vu baùng, neân noùi vôùi caùc Tyø-kheo-ni raèng: “Toâi vì saân giaän neân noùi nhö theá”, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm, neân saùm hoái. 4. Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm töï tay thoï thöùc aên töø ngöôøi nam coù laäu taâm thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm, neân saùm hoái. 5. Neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi Tyø-kheo-ni kia raèng: “Coâ khoâng coù laäu taâm töï tay thoï thöùc aên töø ngöôøi nam coù laäu taâm, tuøy yù thoï duïng thì

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                 523

ñoái vôùi coâ ñaâu coù heà gì”, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm, neân saùm hoái. 6. Neáu Tyø-kheo-ni ban ngay hay ban ñeâm moät mình ñi ñeán tuï laïc khaùc hay giôùi khaùc, moät mình loäi qua bôø kia soâng vaø nguû ñeâm laïi moät mình thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm, neân saùm hoái. 7. Neáu Tyø-kheo-ni döïa vaøo theá löïc ñeán choã vua, quan hay choã cö só, Baø-la-moân ñeå thöa kieän ngöôøi khaùc thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa, phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm, neân saùm hoái. 8. Neáu Tyø-kheo-ni bieát ngöôøi kia laø nöõ taëc, toäi ñaùng cheát moïi ngöôøi ñeàu bieát, vua quan khoâng cho maø laïi ñoä laøm ñeä töû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm, neân saùm hoái. 9. Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo-ni kia bò Taêng nhaát taâm hoøa hôïp cho yeát ma Baát kieán taãn, khoâng hoûi Tyø-kheo-ni taêng, cuõng khoâng laáy duïc maø lieàn ra ngoaøi giôùi taùc phaùp yeát ma giaûi taãn cho Tyø-kheo-ni kia, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, phaùp naøy vöøa laøm lieàn phaïm, neân saùm hoái. 10. Neáu Tyø-kheo-ni muoán phaù hoøa hôïp Taêng, tìm caàu phöông tieän thoï trì vieäc phaù Taêng thì caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên raèng: “Coâ chôù phaù hoøa hôïp Taêng, chôù tìm caàu phöông tieän thoï trì vieäc phaù Taêng, phaûi cuøng Taêng hoøa hôïp, hoøa hôïp thì an laïc khoâng tranh, nhaát taâm cuøng hoïc nhö nöôùc hoøa vôùi söõa, ñöôïc an laïc truï. Coâ neân boû vieäc phaù Taêng naøy”. Khi caùc Tyø-kheo-ni can ngaên nhö theá maø khoâng chòu boû vieäc naøy thì neân can ngaên hai, ba laàn cho boû vieäc naøy, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, phaùp naøy can ba laàn môùi phaïm, neân saùm hoái. 11. Neáu coù Tyø-kheo-ni muoán phaù hoøa hôïp Taêng, coù Tyø-kheo-ni khaùc ñoàng yù trôï giuùp, moät hay nhieàu ngöôøi noùi vôùi caùc Tyø-kheo-ni raèng: “Caùc coâ chôù can ngaên Tyø-kheo-ni naøy trong vieäc naøy, vì sao, vì Tyø- kheo-ni naøy noùi ñuùng phaùp, ñuùng luaät khoâng phaûi laø noùi phi phaùp phi luaät, Tyø-kheo-ni naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu vui thích. Ñoù laø bieát môùi noùi khoâng phaûi khoâng bieát maø noùi, Tyø-kheo-ni naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên caùc Tyø-kheo- ni trôï giuùp vieäc phaù Taêng raèng: “Caùc coâ chôù noùi raèng Tyø-kheo-ni naøy noùi ñuùng phaùp ñuùng luaät, Tyø-kheo-ni naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu vui thích. Ñoù laø bieát môùi noùi khoâng phaûi khoâng bieát maø noùi, Tyø-kheo-ni naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän. Caùc coâ chôù trôï giuùp vieäc phaù Taêng,

524                                                                       BOÄ LUAÄT 6

phaûi vui giuùp Taêng hoøa hôïp; Taêng hoøa hôïp thì hoan hæ khoâng tranh, nhaát taâm cuøng hoïc nhö nöôùc hoøa vôùi söõa, ñöôïc an laïc truï”. Khi caùc Tyø-kheo- ni can ngaên nhö theá maø vaãn chaáp chaët khoâng chòu boû thì caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên ba laàn cho boû vieäc naøy, neáu chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 12. Neáu Tyø-kheo-ni nöông ôû nôi tuï laïc maø laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát thì caùc Tyø-kheo-ni neân quôû: “Coâ ñaõ laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát, caùc coâ haõy ñi ñi, khoâng neân ôû ñaây nöõa”. Tyø-kheo-ni naøy noùi vôùi caùc Tyø-kheo- ni: “Caùc coâ tuøy duïc haønh, saân, sôï, si; vì sao, vì coù Tyø-kheo-ni ñoàng toäi nhö vaäy, maø coù ngöôøi bò ñuoåi coù ngöôøi khoâng bò ñuoåi”. Caùc Tyø-kheo-ni neân noùi vôùi Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ chôù noùi caùc Tyø-kheo-ni tuøy duïc haønh, saân, sôï, si; vì sao, vì caùc Tyø-kheo-ni khoâng coù tuøy duïc haønh, saân, sôï, si. Caùc coâ laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát, caùc coâ haõy boû caâu noùi tuøy duïc haønh, saân, sôï, si naøy ñi. Caùc coâ haõy ñi ñi, khoâng neân ôû ñaây nöõa”. Khi noùi nhö theá neáu khoâng chòu boû lôøi noùi naøy thì neân khuyeân can ñeán ba laàn cho boû noùi lôøi noùi naøy, neáu chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 13. Neáu Tyø-kheo-ni taùnh xaáu aùc noùi lôøi choáng traùi, khi caùc Tyø- kheo-ni nhö phaùp nhö luaät nhö trong Giôùi kinh khuyeân can maø choáng traùi khoâng nghe, coøn noùi vôùi caùc Tyø-kheo-ni raèng: “Caùc coâ chôù noùi toâi toát hay xaáu, toâi cuõng khoâng noùi caùc coâ toát hay xaáu”. Caùc Tyø-kheo-ni neân khuyeân raèng: “Caùc Tyø-kheo-ni nhö phaùp nhö luaät nhö trong Giôùi kinh khuyeân can, coâ chôù noùi lôøi choáng traùi, coâ neân noùi lôøi tuøy thuaän. Caùc Tyø-kheo-ni nhö phaùp nhö luaät khuyeân can coâ, coâ cuõng seõ nhö phaùp nhö luaät khuyeân can caùc Tyø-kheo-ni, vì sao, vì laøm nhö theá chuùng ñeä töû cuûa Nhö lai môùi ñöôïc taêng tröôûng lôïi ích, vì cuøng khuyeân can nhaéc nhôû vaø xuaát toäi cho nhau. Coâ haõy boû lôøi choáng traùi naøy”. Khi caùc Tyø-kheo-ni khuyeân can nhö theá maø khoâng chòu boû, thì neân khuyeân can ñeán ba laàn cho boû vieäc naøy, neáu chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa. 14. Neáu Tyø-kheo-ni khi cuøng Tyø-kheo-ni khaùc tranh caõi, noùi raèng: “Toâi boû Phaät, boû Phaùp, boû Taêng, boû giôùi. Chaúng phaûi chæ coù Sa-moân Thích töû bieát ñaïo, caùc Sa-moân, Baø-la-moân khaùc cuõng bieát ñaïo, coù hoå theïn, thích ñieàu thieän, öa trì giôùi. Toâi seõ theo hoï tu phaïm haïnh”. Caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ chôù cuøng Tyø-kheo-ni khaùc tranh caõi roài noùi raèng: “Toâi boû Phaät, boû Phaùp, boû Taêng, boû giôùi. Chaúng phaûi chæ coù Sa-moân Thích töû bieát ñaïo, caùc Sa-moân, Baø-la-moân

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                 525

khaùc cuõng bieát ñaïo, coù hoå theïn, thích ñieàu thieän, öa trì giôùi. Toâi seõ theo hoï tu phaïm haïnh’. Coâ neân ôû trong Phaät phaùp tu phaïm haïnh, haõy xa lìa taâm khoâng öa thích naøy”. Khi caùc Tyø-kheo-ni can ngaên nhö theá maø khoâng chòu boû vieäc naøy thì neân can ngaên hai, ba laàn cho boû vieäc naøy, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa. 15. Neáu Tyø-kheo-ni khi tranh caõi vôùi Tyø-kheo-ni khaùc noùi raèng: “Caùc Tyø-kheo-ni tuøy duïc haønh, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si”, Caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ chôù tranh caõi vôùi ni khaùc roài noùi laø caùc Tyø-kheo-ni tuøy duïc haønh, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si. Caùc Tyø-kheo-ni khoâng coù tuøy duïc haønh…; coâ haõy boû lôøi noùi naøy ñi”. Khi caùc Tyø-kheo-ni can ngaên nhö theá maø khoâng chòu boû vieäc naøy thì neân can ngaên hai, ba laàn cho boû vieäc naøy, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 16. Neáu Hai Tyø-kheo-ni cuøng laøm vieäc xaáu, tieáng xaáu lan xa, xuùc naõo caùc Tyø-kheo-ni vaø che giaáu toäi cho nhau. Caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên Hai Tyø-kheo-ni naøy: “Caùc coâ chôù cuøng laøm vieäc xaáu, tieáng xaáu lan xa, xuùc naõo caùc Tyø-kheo-ni vaø che giaáu toäi cho nhau. Caùc coâ neân ôû rieâng, neáu ôû rieâng thì trong Phaät phaùp ñöôïc taêng tröôûng. Caùc coâ haõy boû aùc haïnh naøy ñi”. Khi caùc Tyø-kheo-ni can ngaên nhö theá maø khoâng chòu boû vieäc naøy thì neân can ngaên hai, ba laàn cho boû vieäc naøy, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 17. Neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi Hai Tyø-kheo-ni kia raèng: “Caùc coâ chôù ôû rieâng, cöù ôû chung; neáu ôû rieâng thì trong Phaät phaùp khoâng ñöôïc taêng tröôûng, ôû chung môùi ñöôïc taêng tröôûng. Trong Ni taêng cuõng coù ngöôøi nhö caùc coâ, vì saân giaän neân Ni taêng môùi baûo caùc coâ ôû rieâng”. Caùc Tyø-kheo- ni neân can ngaên Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ chôù noùi vôùi Hai Tyø-kheo-ni kia raèng: “Caùc coâ chôù ôû rieâng, cöù ôû chung; neáu ôû rieâng thì trong Phaät phaùp khoâng ñöôïc taêng tröôûng, ôû chung môùi ñöôïc taêng tröôûng. Trong Ni taêng cuõng coù ngöôøi nhö caùc coâ, vì saân giaän neân Ni taêng môùi baûo caùc coâ ôû rieâng”. Coâ haõy boû lôøi khuyeân laøm taø haïnh naøy ñi”. Khi caùc Tyø-kheo-ni can ngaên nhö theá maø khoâng chòu boû vieäc naøy thì neân can ngaên hai, ba laàn cho boû vieäc naøy, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Caùc ñaïi ñöùc ni, toâi ñaõ noùi möôøi baûy phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa, chín phaùp tröôùc vöøa laøm lieàn phaïm, taùm phaùp sau can ba laàn khoâng boû môùi phaïm. Neáu Tyø-kheo-ni phaïm moät phaùp naøo thì phaûi ñeán trong hai boä taêng haønh nöõa thaùng Ma-na-ñoûa, hai boä taêng hoan hyû thì môùi ôû trong hai

526                                                                     BOÄ LUAÄT 6

boä taêng, moãi boä hai möôi vò laøm yeát ma Xuaát toäi cho Tyø-kheo-ni naøy. Neáu trong hai boä taêng thieáu moät vò khoâng ñuû soá hai möôi thì toäi cuûa tyø- kheo-ni naøy khoâng ñöôïc xuaát maø hai boä taêng cuõng bò quôû traùch. Vieäc naøy ñuùng phaùp neân laøm nhö vaäy. Nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc ni, ñaây laø ba möôi phaùp Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng ruùt ra töø Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo-ni ñaõ ñuû ba y, thôøi y Ca-hi-na ñaõ heát, ñöôïc caát chöùa y dö cho ñeán möôøi ngaøy, neáu chöùa quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà. 2. Neáu Tyø-kheo-ni ñaõ ñuû ba y, thôøi y Ca-hi-na ñaõ heát, neáu trong ba y, lìa moät y naøo ñeán choã khaùc nguû ñeâm thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tröø Taêng yeát ma cho. 3. Neáu Tyø-kheo-ni ñaõ ñuû ba y, thôøi y Ca-hi-na ñaõ heát, neáu ñöôïc vaûi phi thôøi, Tyø-kheo-ni caàn y thì ñöôïc töï tay thoï, thoï roài neân mau may thaønh y. Neáu ñuû vaûi thì toát, neáu khoâng ñuû maø bieát coøn coù theå ñöôïc theâm cho ñuû thì Tyø-kheo-ni naøy ñöôïc caát chöùa trong voøng moät thaùng ñeå ñöôïc theâm cho ñuû. Neáu caát chöùa quaù moät thaùng thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät- ñeà. 4. Neáu Tyø-kheo-ni ñeán cö só hay vôï cö só khoâng phaûi baø con xin y, ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø y bò cöôùp, bò maát, bò chaùy, bò troâi. 5. Neáu Tyø-kheo-ni, y bò cuôùp hoaëc bò maát, bò chaùy, bò troâi neân ñeán cö só, vôï cö só khoâng phaûi laø ba con xin y; neáu cö só, vôï cö só khoâng phaûi baø con töï töù thænh cho nhieàu vaûi, Tyø-kheo-ni ñöôïc thoï cho ñeán hai y thöôïng haï. Neáu thoï quaù thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 6. Neáu vì Tyø-kheo-ni neân cö só, vôï cö só lo lieäu soá tieàn mua y, nghó raèng: “Ta ñem soá tieàn naøy mua y nhö theá nhö theá… cuùng cho Tyø-kheo-ni ”. Tyø-kheo-ni naøy voán khoâng ñöôïc thænh tuøy yù tröôùc, lieàn khôûi töôûng ñoàng yù ñi ñeán choã cö só noùi raèng: “Cö só ñaõ lo lieäu soá tieàn mua y nhö theá cho toâi thì neân mua loaïi vaûi nhö theá nhö theá…”. Vì muoán toát, neáu ñöôïc y thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 7. Neáu Tyø-kheo-ni coù hai cö só vaø vôï cö só khoâng phaûi baø con, vì Tyø-kheo-ni neân moãi ngöôøi ñeå daønh tieàn mua y, nghó raèng: “Ta ñeå daønh tieàn naøy, moãi ngöôøi seõ mua y nhö theá nhö theá cuùng cho Tyø-kheo-ni

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                 527

”, Tyø-kheo-ni naøy voán khoâng ñöôïc thænh tuøy yù tröôùc, khôûi töôûng ñoàng yù neân ñeán choã caùc cö só noùi raèng: “Caùc vò moãi ngöôøi ñeå daønh tieàn mua y, neân huøn chung laïi mua moät y nhö theá nhö theá cuùng cho toâi”. Vì muoán toát, neáu ñöôïc y thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 8. Neáu vì Tyø-kheo-ni neân vua hoaëc ñaïi thaàn, Baø-la-moân, cö só sai söù ñöa giaù tieàn y ñeán, vò söù naøy ñeán noùi vôùi Tyø-kheo-ni: “Ñaïi ñöùc ni, vua hoaëc ñaïi thaàn, Baø-la-moân, cö só           ñöa giaù tieàn y naøy cho coâ, xin haõy nhaän laáy”. Tyø-kheo-ni neân noùi: “Phaùp cuûa tyø-kheo-ni chuùng toâi laø khoâng ñöôïc thoï tieàn, khi naøo caàn y, ñöôïc vaûi thanh tònh toâi seõ nhaän ñeå may thaønh y thoï trì”, vò söù naøy noùi vôùi Tyø-kheo-ni: “Ñaïi ñöùc ni coù ngöôøi chaáp söï coù theå lo lieäu moïi vieäc cho Tyø-kheo-ni khoâng?”, Tyø-kheo-ni neân chæ ngöôøi chaáp söï laø ngöôøi laøm vieäc trong chuøa hay laø Öu-baø-di cho vò söù bieát. Vò söù ñeán noùi vôùi ngöôøi chaáp söï: “Laønh thay, coâ haõy caát giöõ soá tieàn naøy roài mua vaûi nhö theá nhö theá cho Tyø-kheo-ni , khi naøo Tyø- kheo-ni naøy caàn y thì ñöa cho vò aáy may thaønh y thoï trì”, noùi xong vò söù trôû laïi noùi vôùi Tyø-kheo-ni: “Toâi ñaõ ñöa tieàn cho ngöôøi chaáp söï, ñaïi ñöùc ni khi naøo caàn y thì ñeán ñoù laáy”. Khi Tyø-kheo-ni naøy caàn y thì neân ñeán choã ngöôøi chaáp söï noùi laø toâi caàn y, nhö theá ñeán hai, ba laàn; neáu ñoøi ñöôïc y thì toát, neáu khoâng ñöôïc thì neân ñeán tröôùc ngöôøi chaáp söï ñöùng yeân laëng nhaéc, nhö theá ñeán boán, naêm, saùu laàn; neáu ñoøi ñöôïc y thì toát, neáu khoâng ñöôïc y maø coá naøi cho ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu khoâng ñoøi ñöôïc ñi neân töï ñi hay sai söù ñeán choã ngöôøi tröôùc kia ñöa tieàn y ñeán noùi raèng: “Soá tieàn y maø oâng ñöa cho ngöôøi chaáp söï tröôùc kia, toâi khoâng laáy ñöôïc y, oâng neân töï bieát ñoøi laïi tieàn, chôù ñeå cho maát”. Vieäc naøy ñuùng phaùp neân laøm nhö theá. 9. Neáu Tyø-kheo-ni töï tay caàm laáy vaøng baïc hay baûo ngöôøi caàm laáy hay sai ngöôøi caàm laáy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 10. Neáu Tyø-kheo-ni duøng vaøng baïc ñeå mua caùc vaät duïng thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 11. Neáu Tyø-kheo-ni duøng vaøng baïc mua baùn caùc thöù thì phaïm Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 12. Neáu Tyø-kheo, baùt ñaõ duøng chöa bò raêng nöùt ñeán naêm laèn maø xin baùt môùi, vì muoán toát thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo-ni naøy phaûi ñem baùt môùi naøy vaøo trong Ni taêng xaû, Ni taêng seõ laáy baùt cuûa ngöôøi cuoái cuøng ñöa laïi cho Tyø-kheo-ni naøy vaø noùi raèng: “Coâ haõy thoï baùt naøy cho ñeán khi beå”. Vieäc naøy ñuùng phaùp neân laøm nhö theá. 13. Neáu Tyø-kheo-ni töï xin tô sôïi baûo thôï deät khoâng phaûi baø con deät thaønh y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.

528                                                                         BOÄ LUAÄT 6

14. Neáu Tyø-kheo-ni, coù cö só vaø vôï cö só khoâng phaûi baø con baûo thôï deät deät y cho Tyø-kheo-ni , Tyø-kheo-ni naøy khoâng ñöôïc töï töù thænh tröôùc, vì muoán y toát neân laøm chuùt nhaân duyeân laø ñeán choã thôï deät noùi raèng: “Naøy oâng, y naøy laø deät cho toâi, oâng neân deät cho ñeïp, roäng daøi vaø beàn chaéc, toâi seõ ñöa theâm ít vaät cho oâng”. Tyø-kheo-ni naøy töï khuyeán duï hay baûo ngöôøi khuyeán duï thôï deät naøy, sau ñoù ñöa theâm cho thôï deät ít vaät cho ñeán moät böõa aên hay ñaùng giaù baèng moät böõa aên, vì muoán y toát, ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 15. Neáu Tyø-kheo-ni cho Tyø-kheo-ni khaùc y roài, sau vì saân giaän khoâng vui neân töï ñoaït laïi hay baûo ngöôøi ñoaït laïi, noùi raèng: “Haõy traû y laïi toâi toâi, toâi khoâng cho coâ nöõa”, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà vaø neân ôû tröôùc Tyø-kheo-ni khaùc xaû y naøy. 16. Neáu Tyø-kheo coøn möôøi ngaøy nöõa môùi ñeán töï töù maø ñöôïc y cuùng gaáp, Tyø-kheo-ni caàn thì ñöôïc töï tay thoï vaø ñöôïc caát chöùa cho ñeán Thôøi y, neáu caát chöùa quaù thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 17. Neáu Tyø-kheo-ni bieát ñaøn vieät muoán cuùng cho Taêng maø töï laáy xoay veà cho mình thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 18. Neáu Tyø-kheo-ni bò bònh, Phaät cho ñöôïc duøng boán loaïi döôïc haøm tieâu laø toâ, daàu, maät vaø thaïch maät. Tyø-kheo-ni naøy ñöôïc caát chöùa trong voøng baûy ngaøy ñeå duøng, neáu caát chöùa quaù baûy ngaøy thì phaïm Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 19. Neáu Tyø-kheo-ni caát chöùa baùt dö ñöôïc ñeán moät ñeâm, caát quaù moät ñeâm thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 20. Neáu Tyø-kheo-ni laáy Thôøi y laøm Phi thôøi y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 21. Neáu Tyø-kheo-ni laáy Phi thôøi y laøm Thôøi y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 22. Neáu Tyø-kheo-ni cuøng Tyø-kheo-ni khaùc ñoåi y, sau ñeán choã ni naøy noùi raèng: “Coâ haõy traû y laïi cho toâi, toâi seõ traû y laïi cho coâ”, neáu ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 23. Coù caùc cö só vaø vôï cö sò khoâng phaûi baø con vì Tyø-kheo-ni neân moãi ngöôøi cuùng moät soá tieàn ñeå may y vaø noùi raèng: “Chuùng toâi ñem soá tieàn naøy may y nhö vaäy ñeå cuùng cho Tyø-kheo-ni                     ”, Tyø-kheo-ni naøy tröôùc chöa ñöôïc töï töù thænh vì muoán coù y toát neân ñeán choã hoï noùi raèng: “Caùc vò neân huøn chung laïi may moät y toát cuùng cho toâi”, vì muoán toát neáu ñöôïc y thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 24. Neáu Tyø-kheo-ni vì mình maø xin vaøng baïc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                529

25. Neáu Tyø-kheo-ni xin vaät naøy roài laïi hoûi xin vaät khaùc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 26. Neáu Tyø-kheo vì Taêng xin taøi vaät ñeå laøm vieäc naøy nhöng laïi ñem duøng vaøo vieäc khaùc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 27. Neáu Tyø-kheo-ni vì mình xin taøi vaät ñeå laøm vieäc naøy nhöng laïi ñem duøng vaøo vieäc khaùc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 28. Neáu Tyø-kheo-ni vì soá ñoâng ngöôøi xin taøi vaät ñeå laøm vieäc naøy nhöng laïi ñem duøng vaøo vieäc khaùc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 29. Neáu Tyø-kheo-ni xin y daøy quùy giaù thì ñöôïc xin y trò giaù cho ñeán boán tieàn, neáu quaù boán tieàn thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 30. Neáu Tyø-kheo-ni xin y moûng quyù giaù thì ñöôïc xin y trò giaù baèng hai tieàn röôõi, neáu quaù giaù tieàn naøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Caùc ñaïi ñöùc ni, toâi ñaõ noùi ba möôi phaùp Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc ni, ñaây laø moät traêm baûy möôi taùm phaùp Ba-daät-ñeà moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng ruùt ra töø Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo-ni coá yù voïng ngöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà. 2. Neáu Tyø-kheo-ni noùi lôøi cheâ bai huûy nhuïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 3. Neáu Tyø-kheo-ni noùi ly giaùn laøm cho caùc Tyø-kheo-ni khaùc tranh caõi nhau thì phaïm Ba-daät-ñeà. 4. Neáu Tyø-kheo-ni bieát Taêng ñaõ nhö phaùp xöû ñoaùn vieäc xong roài maø phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà. 5. Neáu Tyø-kheo-ni daïy ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñoïc kinh phaùp thì phaïm Ba-daät-ñeà. 6. Neáu Tyø-kheo-ni thaät ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø noùi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nghe, thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 7. Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo-ni khaùc coù toäi thoâ maø noùi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nghe thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà, tröø Taêng yeát ma cho noùi. 8. Neáu Tyø-kheo-ni tröôùc ñaõ hoan hyû cho, sau laïi noùi raèng: “Caùc Tyø-kheo-ni tuøy thuaän ngöôøi quen bieát neân hoài chuyeån vaät cuûa Taêng ñem cho” thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 9. Neáu Tyø-kheo-ni khi thuyeát giôùi noùi raèng: “Noùi nhöõng giôùi vuïn vaët aáy laøm chi, moãi nöõa thaùng töø trong Giôùi kinh noùi nhöõng giôùi naøy laøm cho Tyø-kheo-ni khaùc taâm sanh hoái, taâm hoaïi, taâm phieàn naõo, aùy naùy, öu

530                                                                   BOÄ LUAÄT 6

saàu khoâng vui, sanh taâm phaûn giôùi muoán hoaøn tuïc”, noùi lôøi khinh cheâ giôùi nhö vaäy thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 10. Neáu Tyø-kheo-ni chaët phaù caây coû laø choã ôû cuûa quyû thaàn thì phaïm Ba-daät-ñeà. 11. Neáu Tyø-kheo-ni hieàm traùch vò tri söï cuûa Taêng thì phaïm Ba- daät-ñeà. 12. Neáu Tyø-kheo-ni khoâng ñaùp theo caâu hoûi, muoán xuùc naõo ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 13. Neáu Tyø-kheo-ni ñem ngoïa cuï, ñoà ngoài naèm cuûa Taêng ñeå nôi choã ñaát troáng, töï traûi hay baûo ngöôøi traûi ñeå ngoài naèm; khi ñi khoâng töï deïp caát, cuõng khoâng baûo ngöôøi khaùc deïp caát thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 14. Neáu Tyø-kheo-ni laáy ngoïa cuï trong phoøng Tyø-kheo-ni, töï traûi hay baûo ngöôøi traûi ñeå ngoài naèm; khi ñi khoâng töï deïp caát, cuõng khoâng baûo ngöôøi khaùc deïp caát thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 15. Neáu Tyø-kheo-ni ôû trong phoøng Tyø-kheo-ni vì saân giaän khoâng vui, töï loâi keùo Tyø-kheo-ni khaùc ra hay baûo ngöôøi khaùc loâi keùo ra, noùi raèng: “Haõy ñi ñi, coâ khoâng neân ôû trong phoøng naøy nöõa”, vì nhaân duyeân naøy khoâng phaûi vì duyeân gì khaùc thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà . 16. Neáu Tyø-kheo-ni ôû trong phoøng Tyø-kheo-ni, bieát caùc Tyø-kheo- ni ñaõ traûi ngoïa cuï ôû tröôùc roài, mình ñeán sau göôïng ôû trong ñoù töï traûi ngoïa cuï hay baûo ngöôøi traûi, nghó raèng: “Neáu khoâng thích thì töï ñi khoûi ñaây”, vì nhaân duyeân naøy khoâng phaûi vì duyeân gì khaùc thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 17. Neáu Tyø-kheo-ni ôû treân taàng gaùc cuûa tyø-kheo-ni maø duøng söùc ñeå ngoài naèm treân giöôøng ngoài hay giöôøng naèm suùt chaân thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 18. Neáu Tyø-kheo-ni bieát nöôùc coù truøng maø töï tay duøng töôùi leân coû hay leân ñaát hoaëc baûo ngöôøi töôùi thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 19. Neáu Tyø-kheo-ni ngoài moät mình vôùi Tyø-kheo ôû choã khuaát thì phaïm Ba-daät-ñeà . 20. Neáu Tyø-kheo-ni ñeán nhaø phöôùc ñöùc cuûa thí chuû cuùng moät böõa aên, Tyø-kheo-ni khoâng bònh neân aên moät böõa, neáu aên quaù moät böõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. 21. Neáu Tyø-kheo-ni ñeán nhaø cö só ñöôïc töï töù thænh cho nhieàu baùnh buùn…, Tyø-kheo-ni caàn thì ñöôïc thoï hai, ba baùt, neáu thoï quaù thì phaïm Ba- daät-ñeà. Thoï hai, ba baùt roài mang veà neân chia cho caùc Tyø-kheo-ni khaùc aên, vieäc naøy ñuùng phaùp neân laøm nhö vaäy.

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                531

22. Neáu Tyø-kheo-ni aên rieâng chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi may y, khi ñi ñöôøng, khi ñi thuyeàn, khi ñaïi hoäi, khi Sa-moân ngoaïi ñaïo thí thöïc. 23. Neáu Tyø-kheo-ni aên phi thôøi thì phaïm Ba-daät-ñeà. 24. Neáu Tyø-kheo-ni aên thöùc aên ñeå caùch ñeâm thì phaïm Ba-daät- ñeà. 25. Neáu Tyø-kheo-ni khoâng thoï thöùc aên uoáng maø ñeå vaøo mieäng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nöôùc vaø taêm xæa raêng. 26. Neáu Tyø-kheo-ni bieát nöôùc coù truøng maø laáy duøng thì phaïm Ba- daät-ñeà. 27. Neáu Tyø-kheo-ni ngoài naán naù laâu trong nhaø aên (nhaø coù nam nöõ thöông yeâu nhau) thì phaïm Ba-daät-ñeà. 28. Neáu Tyø-kheo-ni moät mình cuøng ngöôøi nam ngoài naán naù laâu trong nhaø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. 29. Neáu Tyø-kheo-ni töï tay ñöa thöùc aên cho ngoaïi ñaïo loûa hình, duø laø nam hay nöõ ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. 30 - Neáu Tyø-kheo-ni ñeán xem quaân traän xuaát haønh thì phaïm Ba- daät-ñeà. 31. Neáu Tyø-kheo-ni coù nhaân duyeân ñeán trong quaân traän, ñöôïc ôû laïi hai ñeâm; neáu quaù hai ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. 32. Neáu Tyø-kheo-ni ôû trong quaân traän hai ñeâm, ñeán xem quaân dieãn taäp hoaëc xem chuû töôùng baøy binh boá traän thì phaïm Ba-daät-ñeà. 33. Neáu Tyø-kheo-ni vì saân giaän khoâng vui, duøng tay ñaùnh Tyø- kheo-ni khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 34. Neáu Tyø-kheo-ni vì saân giaän khoâng vui, duøng tay doïa taùt Tyø- kheo-ni khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 35. Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo-ni khaùc phaïm toäi Taêng taøn maø che giaáu cho ñeán moät ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. 36. Neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi Tyø-kheo-ni khaùc: “Coâ haõy cuøng toâi ñeán caùc nhaø kia, toâi seõ baûo hoï cuùng thöùc aên ngon”, ñeán nôi laïi khoâng baûo cuùng cho thöùc aên, maø coøn noùi raèng: “Coâ haõy ñi ñi, toâi cuøng coâ cuøng ngoài, cuøng noùi chuyeän khoâng vui; toâi ngoài moät mình, noùi chuyeän moät mình vui hôn”, vì muoán xuùc naõo Tyø-kheo-ni kia, nghó raèng: “Khieán cho Tyø-kheo-ni naøy phieàn naõo cho ñeán trong choác laùt”, vì nhaân duyeân naøy khoâng phaûi vì duyeân gì khaùc thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 37. Neáu Tyø-kheo-ni khoâng bònh, ñoát löûa söôûi aám nôi ñaát troáng, duøng caây coû hay phaân traâu ñeå ñoát hay baûo ngöôøi khaùc ñoát thì phaïm Ba- daät-ñeà.

532                                                                    BOÄ LUAÄT 6

38. Neáu Tyø-kheo-ni khi Taêng nhö phaùp taùc phaùp, gôûi duïc roài sau laïi hoái thì phaïm Ba-daät-ñeà. 39. Neáu Tyø-kheo-ni cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nguû chung phoøng quaù hai ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. 40. Neáu Tyø-kheo-ni noùi raèng: “Toâi hieåu nghóa cuûa phaùp Phaät laø haønh phaùp chöôùng ñaïo khoâng theå chöôùng ñaïo”, caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên Tyø-kheo-ni naøy: “Coâ chôù noùi laø toâi hieåu nghóa cuûa phaùp Phaät laø haønh phaùp chöôùng ñaïo khoâng theå chöôùng ñaïo. Coâ chôù huûy baùng Phaät, huûy baùng Phaät laø khoâng toát; Phaät khoâng noùi lôøi naøy, Phaät duøng ñuû nhaân duyeân noùi haønh phaùp chöôùng ñaïo thaät laø chöôùng ñaïo; coâ neân boû aùc taø kieán naøy ñi”. Khi caùc Tyø-kheo-ni can ngaên nhö theá maø khoâng chòu boû vieäc naøy thì neân can ngaên hai, ba laàn cho boû vieäc naøy, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 41. Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo-ni kia noùi lôøi nhö theá, khoâng nhö phaùp saùm hoái cuõng khoâng chòu boû aùc taø kieán neân bò taãn maø laïi chöùa nuoâi cuøng laøm vieäc, cuøng noùi chuyeän, cuøng nguû thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 42. Neáu coù Sa-di-ni noùi raèng: “Toâi hieåu nghóa cuûa phaùp Phaät laø haønh phaùp chöôùng ñaïo khoâng theå chöôùng ñaïo”, caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên Sa-di-ni naøy: “Coâ chôù noùi laø toâi hieåu nghóa cuûa phaùp Phaät laø haønh phaùp chöôùng ñaïo khoâng theå chöôùng ñaïo. Coâ chôù huûy baùng Phaät, huûy baùng Phaät laø khoâng toát; Phaät khoâng noùi lôøi naøy, Phaät duøng ñuû nhaân duyeân noùi haønh phaùp chöôùng ñaïo thaät laø chöôùng ñaïo; coâ neân boû aùc taø kieán naøy ñi”. Khi caùc Tyø-kheo-ni can ngaên nhö theá maø khoâng chòu boû vieäc naøy thì neân can ngaên hai, ba laàn cho boû vieäc naøy, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì caùc Tyø-kheo-ni neân noùi raèng: “Naøy Sa-di-ni, töø nay coâ khoâng ñöôïc noùi Phaät laø thaày, cuõng khoâng ñöôïc ñi theo sau caùc Tyø-kheo-ni, khoâng ñöôïc cuøng nguû chung phoøng vôùi caùc Tyø-kheo-ni cho ñeán hai ñeâm. Coâ haõy ñi khoûi nôi ñaây, khoâng ñöôïc ôû ñaây nöõa”. Neáu Tyø- kheo-ni bieát Sa-di-ni bò taãn maø laïi chöùa nuoâi, cuøng noùi chuyeän, cuøng nguû chung thì phaïm Ba-daät-ñeà. 43. Neáu Tyø-kheo-ni töï tay caàm laáy vaät baùu hay tôï vaät baùu, hoaëc baûo ngöôøi khaùc caàm laáy thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø ôû trong taêng phoøng hay ôû trong truù xöù. Neáu vaät baùu hay tôï vaät baùu ôû trong Taêng phoøng hay ôû trong truù xöù, khi caàm laáy neân nghó raèng: “Ai laø chuû cuûa chuùng ñeán nhaän, seõ giao laïi”. Vieäc naøy ñuùng phaùp neân laøm nhö theá. 44. Neáu Tyø-kheo-ni ñöôïc y môùi neân duøng moät trong ba maøu hoaëc xanh, hoaëc buøn ñen hoaëc voû caây Moäc lan nhuoäm laøm cho hoaïi saéc. Neáu

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                533

Tyø-kheo-ni khoâng duøng moät trong ba maøu hoaëc xanh, hoaëc buøn ñen hoaëc voû caây Moäc lan nhuoäm y môùi laøm cho hoaïi saéc thì phaïm Ba-daät- ñeà. 45. Neáu Tyø-kheo-ni chöa tôùi nöõa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät- ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø vaøo moät thaùng röôõi cuûa cuoái muøa xuaân vaø moät thaùng ñaàu cuûa muøa haï, hai thaùng röôõi naøy khí trôøi raát noùng hoaëc khi bònh, khi gioù, khi möa, khi laøm vieäc, khi ñi ñöôøng. 46. Neáu Tyø-kheo-ni coá yù gieát haïi suùc sanh thì phaïm Ba-daät-ñeà. 47. Neáu Tyø-kheo-ni coá yù laøm cho Tyø-kheo-ni khaùc sanh taâm nghi, nghó raèng: “Khieán cho Tyø-kheo-ni naøy phieàn naõo cho ñeán trong choác laùt”, vì nhaân duyeân naøy khoâng phaûi vì duyeân gì khaùc thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 48. Neáu Tyø-kheo-ni duøng ngoùn tay choïc leùt Tyø-kheo-ni khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà . 49. Neáu Tyø-kheo-ni ñuøa giôõn trong nöôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 50. Neáu Tyø-kheo-ni cuøng ngöôøi nam nguû chung trong moät phoøng nhaø thì phaïm Ba-daät-ñeà. 51. Neáu Tyø-kheo-ni töï khuûng boá Tyø-kheo-ni khaùc hay baûo ngöôøi khuûng boá, cho ñeán ñuøa giôõn thì phaïm Ba-daät-ñeà . 52. Neáu Tyø-kheo-ni ñoái vôùi caùc vaät caàn duøng trong sinh hoaït cuûa tyø-kheo-ni nhö y baùt, oáng kim, khoùa cöûa, giaøy deùp… töï laáy giaáu hay baûo ngöôøi giaáu, cho ñeán ñuøa giôõn thì phaïm Ba-daät-ñeà. 53. Neáu Tyø-kheo-ni ñem y cho Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa- ma-na, Sa-di, Sa-di-ni roài laáy laïi duøng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 54. Neáu Tyø-kheo-ni ñem phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo-ni khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 55. Neáu Tyø-kheo-ni heïn vôùi ngöôøi nam ñi chung ñöôøng, cho ñeán moät tuï laïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 56. Neáu Tyø-kheo-ni heïn vôùi nöõ taëc cuøng ñi chung ñöôøng, cho ñeán moät tuï laïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 57. Neáu Tyø-kheo-ni töï tay ñaøo ñaát hay baûo ngöôøi khaùc ñaøo, hoaëc chæ choã noùi raèng: “Haõy ñaøo choã naøy” thì phaïm Ba-daät-ñeà. 58. Neáu Tyø-kheo-ni thoï töï töù thænh trong boán thaùng, qua boán thaùng maø thoï nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø thöôøng töï töù thænh, nhieàu laàn töï töù thænh hay thoï töï töù thænh rieâng. 59. Neáu Tyø-kheo-ni khi thuyeát giôùi noùi raèng: “Toâi nay chöa hoïc giôùi naøy, toâi seõ hoûi caùc Tyø-kheo-ni ñoïc tuïng kinh luaät luaän”, thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo-ni muoán ñöôïc phaùp lôïi thì neân hoïc Giôùi kinh, cuõng

534                                                                     BOÄ LUAÄT 6

neân hoûi caùc Tyø-kheo-ni ñoïc tuïng kinh luaät luaän, hoûi raèng: “Ñaïi ñöùc ni, lôøi naøy coù yù nghóa gì?”, vieäc naøy ñuùng phaùp neân laøm nhö theá. 60. Neáu Tyø-kheo-ni khi cuøng caùc Tyø-kheo-ni khaùc tranh caõi, ñöùng ôû choã khuaát laëng leõ nghe leùn, nghó raèng: “Nhöõng lôøi caùc Tyø-kheo-ni naøy noùi, ta seõ nhôù giöõ”, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 61. Neáu Tyø-kheo-ni khi Taêng xöû ñoaùn vieäc, im laëng ñöùng daäy boû ñi thì phaïm Ba-daät-ñeà. 62. Neáu Tyø-kheo-ni khoâng cung kính thì phaïm Ba-daät-ñeà. 63. Neáu Tyø-kheo-ni uoáng röôïu thì phaïm Ba-daät-ñeà. 64. Neáu Tyø-kheo-ni phi thôøi vaøo tuï laïc maø khoâng baïch vôùi thieän Tyø-kheo-ni khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. 65. Neáu Tyø-kheo-ni thoï thænh thöïc roài, tröôùc giôø aên hay sau giôø aên laïi ñi ñeán nhaø khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 66. Neáu Tyø-kheo-ni trôøi chöa saùng, vua doøng Saùt-ñeá-lî ñaõ laøm leã Quaùn ñaûnh chöa caát baùu vaät maø Tyø-kheo-ni böôùc qua ngaïch cöûa cung thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. 67. Neáu Tyø-kheo-ni khi thuyeát giôùi noùi raèng: “Toâi nay môùi bieát phaùp naøy moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø trong Giôùi kinh”, caùc Tyø- kheo-ni bieát Tyø-kheo-ni naøy ñaõ ngoài trong choã thuyeát giôùi hai, ba laàn huoáng chi laø nhieàu laàn. Tyø-kheo-ni naøy khoâng phaûi vì khoâng bieát maø ñöôïc thoaùt toäi, tuøy theo toäi ñaõ phaïm neân nhö phaùp maø trò, neân quôû traùch raèng: “Coâ ñaõ maát lôïi, khoâng lôïi, khoâng toát; khi thuyeát giôùi coâ ñaõ khoâng kính giôùi, khoâng nhaát taâm nhôù nghó, khoâng laéng tai nghe phaùp”, do vieäc naøy neân phaïm Ba-daät-ñeà. 68. Neáu Tyø-kheo-ni laøm oáng kim baèng ngaø, xöông hay söøng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 69. Neáu Tyø-kheo-ni muoán laøm toøa ngoài hay giöôøng naèm, chaân giöôøng neân cao baèng taùm ngoùn tay cuûa Nhö lai, tröø choã tra vaøo loã beä, neáu cao quaù taùm ngoùn tay thì phaïm Ba-daät-ñeà. 70. Neáu Tyø-kheo-ni töï laáy boâng Ñaâu la mieân doàn neäm hay baûo ngöôøi khaùc doàn thì phaïm Ba-daät-ñeà. 71. Neáu Tyø-kheo-ni may y baèng kích löôïng y cuûa Phaät hay hôn kích löôïng cuûa Phaät thì phaïm Ba-daät-ñeà, kích löôïng y cuûa Phaät laø daøi chín gang tay, roäng saùu gang tay. 72. Neáu Tyø-kheo-ni aên toûi soáng, toûi chín ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà . 73. Neáu Tyø-kheo-ni caïo loâng choã ñaïi tieåu tieän thì phaïm Ba-daät- ñeà. 74. Neáu Tyø-kheo-ni khi taåy tònh, ñöôïc duøng ñeán hai loùng tay, neáu

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN            535

quaù hai loùng tay thì phaïm Ba-daät-ñeà. 75. Neáu Tyø-kheo-ni duøng loøng baøn tay voã nöõ caên thì phaïm Ba- daät-ñeà. 76. Neáu Tyø-kheo-ni naáu sinh vaät laøm thöùc aên thì phaïm Ba-daät- ñeà. 77. Neáu Tyø-kheo-ni, khi Tyø-kheo thoï thöïc maø ñöùng haàu thì phaïm Ba-daät-ñeà. 78. Neáu Tyø-kheo-ni ñem phaân, nöôùc tieåu ñoå beân ngoaøi töôøng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 79. Neáu Tyø-kheo ñoå phaân, nöôùc tieåu leân coû töôi thì phaïm Ba-daät- ñeà. 80. Neáu Tyø-kheo-ni moät mình ñöùng ôû choã khuaát noùi chuyeän vôùi Tyø-kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà. 81. Neáu Tyø-kheo-ni moät mình ñöùng ôû choã ñaát troáng noùi chuyeän vôùi Tyø-kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà. 82. Neáu Tyø-kheo-ni moät mình ñöùng ôû choã khuaát noùi chuyeän vôùi nam cö só thì phaïm Ba-daät-ñeà. 83. Neáu Tyø-kheo-ni moät mình ñöùng ôû choã ñaát troáng noùi chuyeän vôùi nam cö só thì phaïm Ba-daät-ñeà. 84. Neáu Tyø-kheo-ni ôû choã toái khoâng coù ñeøn ngoài hay ñöùng cuøng ngöôøi nam ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. 85. Neáu Tyø-kheo-ni laøm nam caên ñeå vaøo trong nöõ caên thì phaïm Ba-daät-ñeà. 86. Neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi Tyø-kheo-ni khaùc raèng: “Coâ haõy ñeán ôû chung phoøng vôùi toâi”, sau ñoù vì saân giaän khoâng vui neân töï keùo loâi ra khoûi phoøng hay baûo ngöôøi khaùc keùo loâi ra, noùi raèng: “Coâ haõy ñi ñi, ñöøng ôû trong phoøng naøy nöõa”, vì nhaân duyeân naøy khoâng phaûi vì duyeân gì khaùc thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 87. Neáu Hai Tyø-kheo-ni naèm chung moät giöôøng thì phaïm Ba-daät- ñeà. 88. Neáu Hai Tyø-kheo-ni naèm chung moät ngoïa cuï thì phaïm Ba-daät- ñeà. 89. Neáu Hai Tyø-kheo-ni ñaép chung moät meàn thì phaïm Ba-daät-ñeà. 90. Neáu Tyø-kheo-ni vaøo nhaø baïch y, moät mình ñöùng noùi chuyeän rieâng vôùi Tyø-kheo, vì muoán ñöôïc thuaän tieän neân ñuoåi Tyø-kheo-ni cuøng ñi ra khoûi choã naøy thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 91. Neáu Tyø-kheo-ni vaøo nhaø baïch y, moät mình ñöùng noùi chuyeän rieâng vôùi nam cö só, vì muoán ñöôïc thuaän tieän neân ñuoåi Tyø-kheo-ni cuøng

536                                                                 BOÄ LUAÄT 6

ñi ra khoûi choã naøy thì Tyø-kheo-ni naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 92. Neáu Tyø-kheo-ni vì saân giaän, sau khi tranh caõi vôùi Tyø-kheo-ni khaùc lieàn töï ñaùnh vaøo thaân keâu khoùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 93. Neáu Tyø-kheo-ni vì saân giaän, sau khi tranh caõi vôùi Tyø-kheo-ni khaùc lieàn theà thoát truø ruûa ñoïa ñòa nguïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 94. Neáu Tyø-kheo-ni khoâng xem xeùt vaät kyõ lieàn hieàm haän thì phaïm Ba-daät-ñeà. 95. Neáu Tyø-kheo-ni trong muøa haï, khoâng coù nhaân duyeân maø ñi du haønh caùc nöôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 96. Neáu Tyø-kheo-ni töï töù xong khoâng ñi ñeán choã khaùc cho ñeán moät ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. 97. Neáu Tyø-kheo-ni du haønh ñeán choã nghi sôï ôû trong nöôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 98. Neáu Tyø-kheo-ni du haønh ñeán choã nghi sôï ôû ngoaøi nöôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 99.Neáu Tyø-kheo-ni ñeán tham quan phoøng veõ tranh thì phaïm Ba- daät-ñeà. 100. Neáu Tyø-kheo-ni bieát mình ôû tröôùc, ngöôøi khaùc ñeán sau, coá yù xuùc naõo hoï thì phaïm Ba-daät-ñeà. 101. Neáu Tyø-kheo-ni bieát mình ñeán sau, ngöôøi khaùc ôû tröôùc, coá yù xuùc naõo hoï thì phaïm Ba-daät-ñeà. 102. Neáu Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo-ni ôû chung bò bònh maø khoâng cung caáp thì phaïm Ba-daät-ñeà. 103. Neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo ñeán maø khoâng ñöùng daäy thì phaïm Ba-daät-ñeà. 104. Neáu Tyø-kheo-ni khoâng chaøo hoûi Tyø-kheo maø lieàn ngoài thì phaïm Ba-daät-ñeà. 105. Neáu Tyø-kheo-ni khoâng hoûi chuû nhaân maø töï traûi ngoïa cuï hay baûo ngöôøi khaùc traûi thì phaïm Ba-daät-ñeà. 106. Neáu Tyø-kheo-ni chöa ñuû möôøi hai tuoåi haï maø nuoâi chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 107. Neáu Tyø-kheo-ni tuy ñuû möôøi hai tuoåi haï nhöng Taêng chöa laøm yeát ma cho nuoâi chuùng, maø vaãn nuoâi chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 108. Neáu Tyø-kheo-ni, ngöôøi nöõ ñaõ gaû chöa ñuû möôøi hai tuoåi (taûo hoân) maø nuoâi laøm chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 109. Neáu Tyø-kheo-ni, ngöôøi nöõ ñaõ gaû tuy ñuû möôøi hai tuoåi nhöng chöa ôû trong Ni taêng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni, maø nuoâi laøm chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà.

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                  537

110. Neáu Tyø-kheo-ni, Taêng ñaõ laøm yeát ma cho döøng nuoâi chuùng maø vaãn nuoâi chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 111. Neáu Tyø-kheo-ni, ñeä töû khoâng coù hai naêm hoïc saùu phaùp maø lieàn cho thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 112. Neáu Tyø-kheo-ni, ñeä töû tuy ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp nhöng chöa ôû trong Ni taêng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni , maø nuoâi laøm chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 113. Neáu Tyø-kheo-ni sau khi thoï ñaïi giôùi, khoâng theo Hoøa thöôïng ni hai naêm thì phaïm Ba-daät-ñeà. 114. Neáu Tyø-kheo-ni nuoâi ñeä töû maø khoâng cho taøi phaùp thì phaïm Ba-daät-ñeà. 115. Neáu Tyø-kheo-ni ñoä daâm nöõ maø khoâng baûo rôøi khoûi choã ôû cuõ ñeán choã caùch xa saùu do tuaàn thì phaïm Ba-daät-ñeà. 116. Neáu Tyø-kheo-ni, ñoàng nöõ chöa ñuû hai möôi tuoåi maø nuoâi laøm chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 117. Neáu Tyø-kheo-ni, ñoàng nöõ tuy ñuû hai möôi nhöng chöa ôû trong Ni taêng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni, maø nuoâi laøm chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 118. Neáu Tyø-kheo-ni ñoä Hieáu nöõ (coù tang cha meï) thì phaïm Ba- daät-ñeà. 119. Neáu Tyø-kheo-ni, ngöôøi nöõ daãn theo con trai, con gaùi maø nuoâi laøm chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 120. Neáu Tyø-kheo-ni bieát ngöôøi nöõ coù taùnh xaáu aùc maø nuoâi laøm chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 121. Neáu Tyø-kheo-ni, ñoàng nöõ ñuû hai möôi tuoåi, chöa coù hai naêm hoïc saùu phaùp maø cho thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 122. Neáu Tyø-kheo-ni, ñoàng nöõ tuy ñuû hai möôi tuoåi, ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp, nhöng chöa ôû trong Ni taêng laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni, maø nuoâi laøm chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 123. Neáu Tyø-kheo-ni noùi raèng: “Haõy cho toâi y baùt, boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc; thì toâi seõ ñoä cho xuaát gia”, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 124. Neáu Tyø-kheo-ni, ngöôøi nöõ chöa ñöôïc choàng cho pheùp maø nuoâi laøm chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 125. Neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi ni khaùc raèng: “Neáu coâ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp thì toâi seõ nuoâi laøm chuùng”, sau neáu khoâng nuoâi laøm chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 126. Neáu Tyø-kheo-ni moãi naêm ñeàu ñoä ñeä töû thì phaïm Ba-daät-ñeà.

538                                                                 BOÄ LUAÄT 6

127. Neáu Tyø-kheo-ni caùch ñeâm laøm yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni (Boån phaùp yeát ma) roài môùi ñeán trong Taêng thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ba- daät-ñeà. 128. Neáu Tyø-kheo-ni may aùo taém thì neân may ñuùng löôïng, ñuùng löôïng laø daøi saùu gang tay cuûa Phaät, roäng hai gang röôõi, neáu laøm quaù löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. 129. Neáu Tyø-kheo-ni thöôøng thay ñoåi y phuïc thì phaïm Ba-daät- ñeà. 130. Neáu Tyø-kheo-ni may y ñeå laâu nhaát laø ñeán naêm ngaøy, neáu ñeå quaù naêm ngaøy môùi may thaønh y thì phaïm Ba-daät-ñeà. 131. Neáu Tyø-kheo-ni caùch naêm ngaøy khoâng xem laïi naêm y thì phaïm Ba-daät-ñeà. 132. Neáu Tyø-kheo-ni ñem y cho baïch y thì phaïm Ba-daät-ñeà. 133. Neáu Tyø-kheo-ni nguyeät bònh ñaõ döùt, giaët bònh y saïch roài maø khoâng xaû cho ni khaùc duøng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 134. Neáu Tyø-kheo-ni ngaên cuùng y cho Taêng thì phaïm Ba-daät-ñeà . 135. Neáu Tyø-kheo-ni vì hy voïng ñöôïc y mong manh neân môùi thoï y coâng ñöùc (y Ca-hi-na) thì phaïm Ba-daät-ñeà. 136. Neáu Tyø-kheo-ni khi Taêng xaû y Ca-hi-na maø khoâng thuaän theo thì phaïm Ba-daät-ñeà. 137. Neáu Tyø-kheo-ni khi Taêng chia y maø khoâng thuaän theo thì phaïm Ba-daät-ñeà. 138. Neáu Tyø-kheo-ni khi Taêng xöû ñoaùn vieäc maø khoâng thuaän theo thì phaïm Ba-daät-ñeà. 139. Neáu Tyø-kheo-ni khi ñi vaøo tuï laïc, khoâng nhôø ngöôøi coi ngoù giuøm phoøng xaù thì phaïm Ba-daät-ñeà. 140. Neáu Tyø-kheo-ni ñoïc tuïng chuù thuaät thì phaïm Ba-daät-ñeà . 141. Neáu Tyø-kheo-ni daïy cho baïch y ñoïc tuïng chuù thuaät thì phaïm Ba-daät-ñeà. 142. Neáu Tyø-kheo-ni laøm vieäc nhaø cho baïch y thì phaïm Ba-daät- ñeà. 143. Neáu Tyø-kheo-ni ngoài treân giöôøng cuûa baïch y, khi ñi khoâng giao traû laïi cho chuû thì phaïm Ba-daät-ñeà. 144. Neáu Tyø-kheo-ni khoâng hoûi chuû maø lieàn ngoài treân giöôøng cuûa hoï thì phaïm Ba-daät-ñeà. 145. Neáu Tyø-kheo-ni khoâng bònh maø ñi xe thì phaïm Ba-daät-ñeà. 146. Neáu Tyø-kheo-ni maëc tô luïa thì phaïm Ba-daät-ñeà. 147. Neáu Tyø-kheo-ni coät daây löng baèng tô luïa thì phaïm Ba-daät-

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                    539

ñeà.
148. Neáu Tyø-kheo-ni caàm duø ñi vaøo nhaø baïch y thì phaïm Ba-daätñeà.
149. Neáu Tyø-kheo-ni lìa choã coù Tyø-kheo ñeå an cö thì phaïm Badaät-ñeà.
150. Neáu Tyø-kheo-ni an cö xong, khoâng ñeán trong Ñaïi taêng caàu ba vieäc töï töù thaáy nghe nghi thì phaïm Ba-daät-ñeà.
151. Neáu Tyø-kheo-ni moãi nöõa thaùng khoâng ñeán trong Taêng caàu giaùo giôùi thì phaïm Ba-daät-ñeà.
152. Neáu Tyø-kheo-ni khoâng bònh maø khoâng ñeán thoï giaùo giôùi thì phaïm Ba-daät-ñeà.
153. Neáu Tyø-kheo-ni ñeán truù xöù coù Tyø-kheo, ôû ngoaøi cöûa khoâng hoûi maø lieàn vaøo thì phaïm Ba-daät-ñeà.
154. Neáu Tyø-kheo-ni noùi aám ôù vôùi Tyø-kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà.
155. Neáu Tyø-kheo-ni tranh caõi vôùi Tyø-kheo-ni khaùc roài noùi lôøi thoâ aùc ñeå khuûng boá Tyø-kheo-ni kia nhö sau: “Vua, ñaïi thaàn, töôùng quaân laø tri thöùc cuûa toâi, toâi seõ nhôø theá löïc cuûa hoï ñeå trò coâ”, thì phaïm
Ba-daät-ñeà.
156. Neáu Tyø-kheo-ni hoä tieác giuùm nhaø ngöôøi thì phaïm Ba-daätñeà.
157. Neáu Tyø-kheo-ni thoï thænh roài maø khoâng aên gì heát thì phaïm
Ba-daät-ñeà.
158. Neáu Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo khoâng cho maø lieàn hoûi kinh luaät luaän thì phaïm Ba-daät-ñeà.
159. Neáu Tyø-kheo-ni loûa hình taém ôû choã troáng traûi thì phaïm Badaät-ñeà.
160. Neáu Tyø-kheo-ni duøng ñoà trang söùc cuûa nöõ baïch y thì phaïm
Ba-daät-ñeà.
161. Neáu Tyø-kheo-ni coá yù ñeán xem nghe ca muùa kyõ nhaïc vaø ñaøo keùp trang ñieåm thì phaïm Ba-daät-ñeà.
162. Neáu Tyø-kheo-ni coù ung nhoït nhôø ngöôøi nam moå vaø baêng thì phaïm Ba-daät-ñeà.
163. Neáu Tyø-kheo-ni cuøng ngöôøi nam vöøa ñi vöøa noùi chuyeän theá tuïc thì phaïm Ba-daät-ñeà.
164. Neáu Tyø-kheo-ni höông thoa, caën daàu meø ñeå thoa chaø thaân thì phaïm Ba-daät-ñeà.
165. Neáu Tyø-kheo-ni nhôø ngöôøi duøng höông thoa, caën daàu meø thoa chaø thaân thì phaïm Ba-daät-ñeà.

540                                                                      BOÄ LUAÄT 6

166. Neáu Tyø-kheo-ni treân ñaàu boùng laùng ñoäi toùc giaû thì phaïm Badaät-ñeà.
167. Neáu Tyø-kheo-ni khoâng noùi vôùi Tyø-kheo-ni maø ra khoûi cöûa ñi xa thì phaïm Ba-daät-ñeà.
168. Neáu Tyø-kheo-ni duøng baøn chaûi chaûi ñaàu thì phaïm Ba-daät-ñeà.
169. Neáu Tyø-kheo-ni nhôø ngöôøi duøng baøn chaûi chaûi ñaàu cho mình thì phaïm Ba-daät-ñeà.
170. Neáu Tyø-kheo-ni duøng löôïc chaûi ñaàu thì phaïm Ba-daät-ñeà .
171. Neáu Tyø-kheo-ni nhôø ngöôøi duøng löôïc chaûi ñaàu cho mình thì phaïm Ba-daät-ñeà.
172. Neáu Tyø-kheo-ni chaûi buùi toùc thì phaïm Ba-daät-ñeà.
173. Neáu Tyø-kheo-ni nhôø ngöôøi chaûi buùi toùc cho mình thì phaïm
Ba-daät-ñeà.
174. Neáu Tyø-kheo-ni ñaïi tieåu tieän treân coû töôi thì phaïm Ba-daätñeà.
175. Neáu Tyø-kheo-ni coá yù laøm xuaát tinh thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø trong moäng.
176. Neáu Tyø-kheo-ni nuoát tinh thì phaïm Ba-daät-ñeà.
177. Neáu Tyø-kheo-ni taém nôi choã ngöôøi nam taém thì phaïm Badaät-ñeà.
178. Neáu Tyø-kheo-ni ñöùng ôû giöõa cöûa (nhìn ra ngoaøi) thì phaïm
Ba-daät-ñeà.
Caùc ñaïi ñöùc ni, toâi ñaõ noùi moät traêm baûy möôi taùm phaùp Ba-daät-ñeà, nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn).
Caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc ni, ñaây laø taùm phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø trong Giôùi kinh: Neáu Tyø-kheo-ni khoâng bònh maø töï xin söõa (cho ñeán 8 moùn aên ngon laø laïc, sanh toâ, thuïc toâ, daàu, caù, thòt vaø nem), Tyø-kheo-ni naøy neân ñeán beân Tyø-kheo-ni khaùc noùi toäi raèng: “Ñaïi ñöùc ni, toâi phaïm phaùp ñaùng quôû traùch, laø vieäc khoâng neân laøm, nay ñeán beân ñaïi ñöùc ni noùi toäi”. Ñaây laø taùm phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni. Caùc ñaïi ñöùc ni, toâi ñaõ noùi taùm phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN             541

Caùc ñaïi ñöùc ni, ñaây laø Chuùng hoïc phaùp, moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø trong Giôùi kinh: 1. Khoâng ñöôïc maëc noäi y quaù cao, caàn neân hoïc. 2. Khoâng ñöôïc maëc noäi y quaù thaáp, caàn neân hoïc. 3. Khoâng ñöôïc maëc noäi y so le, caàn neân hoïc. 4. Khoâng ñöôïc maëc noäi y gioáng nhö ñaàu caùi rìu, caàn neân hoïc. 5. Khoâng ñöôïc maëc noäi y gioáng nhö laù Ña-la, caàn neân hoïc. 6. Khoâng ñöôïc maëc noäi y quaán nhö caùi voøi voi, caàn neân hoïc. 7. Khoâng ñöôïc maëc noäi y quaán vo troøn, caàn neân hoïc. 8. Khoâng ñöôïc maëc noäi y xeáp neáp nhoû, caàn neân hoïc. 9. Khoâng ñöôïc maëc noäi y gioáng nhö hai tai, caàn neân hoïc. 10. Khoâng ñöôïc maëc noäi y xoác xeách, caàn neân hoïc. 11. Khoâng ñöôïc maëc noäi y coät loûng leûo, caàn neân hoïc. 12. Neân maëc noäi y cho teà chænh, caàn neân hoïc. 13. Khoâng ñöôïc maëc y quaù cao, caàn neân hoïc. 14. Khoâng ñöôïc maëc y quaù thaáp, caàn neân hoïc. 15. Khoâng ñöôïc maëc y so le, caàn neân hoïc. 16. Neân maëc y cho teà chænh, caàn neân hoïc. 17. Kheùo che thaân khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 18. Kheùo che thaân khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 19. Kheùo nhieáp thaân khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 20. Kheùo nhieáp thaân khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 21. Khoâng ñöôïc lieác ngoù hai beân khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 22. Khoâng ñöôïc lieác ngoù hai beân khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 23. Khoâng ñöôïc cheâ hoâi khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 24. Khoâng ñöôïc cheâ hoâi khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 25. Khoâng ñöôïc töï ñaïi khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 26. Khoâng ñöôïc töï ñaïi khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 27. Noùi nhoû tieáng khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 28. Noùi nhoû tieáng khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 29. Khoâng ñöôïc quyø goái ôû trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 30. Khoâng ñöôïc quyø goái khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 31. Khoâng ñöôïc che phuû ñaàu khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 32. Khoâng ñöôïc che phuû ñaàu khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 33. Khoâng ñöôïc quaán truøm ñaàu khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân

542                                                                  BOÄ LUAÄT 6

hoïc.
34. Khoâng ñöôïc quaán truøm ñaàu khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
35. Khoâng ñöôïc choáng naïnh khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
36. Khoâng ñöôïc choáng naïnh khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
37. Khoâng ñöôïc loä baøy ngöïc khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
38. Khoâng ñöôïc loä baøy ngöïc khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
39. Khoâng ñöôïc loä baøy hoâng khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
40. Khoâng ñöôïc loä baøy hoâng khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
41. Khoâng ñöôïc laät ngöôïc y khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
42. Khoâng ñöôïc laät ngöôïc y khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
43. Khoâng ñöôïc vaét y qua hai beân khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
44. Khoâng ñöôïc vaét y qua hai beân khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
45. Khoâng ñöôïc buoâng thaû y nhaûy khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
46. Khoâng ñöôïc buoâng thaû y nhaûy khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
47. Khoâng ñöôïc ñaùnh ñöa caùnh tay khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
48. Khoâng ñöôïc ñaùnh ñöa caùnh tay khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
49. Khoâng ñöôïc nhuùn vai khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
50. Khoâng ñöôïc nhuùn vai khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
51. Khoâng ñöôïc lay laéc ñaàu khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
52. Khoâng ñöôïc lay laéc ñaàu khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
53. Khoâng ñöôïc uoán eùo thaân khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
54. Khoâng ñöôïc uoán eùo thaân khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
55. Khoâng ñöôïc naém tay khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.
56. Khoâng ñöôïc naém tay khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc.

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                543

57. Khoâng ñöôïc ñi caø nhaéc khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 58. Khoâng ñöôïc ñi caø nhaéc khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 59. Khoâng ñöôïc ñi keùo leâ chaân khi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 60. Khoâng ñöôïc ñi keùo leâ chaân khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. 61. Khoâng ñöôïc choáng caèm khi ngoài trong nhaø theá tuïc, laøm cho baïch y cöôøi, caàn neân hoïc. 62. Nhaát taâm thoï thöïc, caàn neân hoïc. 63. Nhaát taâm thoï canh, caàn neân hoïc. 64. Khoâng ñöôïc thoï côm, thöùc aên ñaày traøn baùt, caàn neân hoïc. 65. Côm canh phaûi ñoàng aên, caàn neân hoïc. 66. Khoâng ñöôïc moi thöùc aên ôû moät beân maø aên, caàn neân hoïc. 67. Khoâng ñöôïc chæ löïa aên thöùc aên ngon trong baùt, caàn neân hoïc. 68. Khoâng ñöôïc vaét côm thaønh mieáng lôùn maø aên, caàn neân hoïc. 69. Neân vaét côm vöøa mieäng maø aên, caàn neân hoïc. 70. Khoâng ñöôïc haù mieäng ñôïi côm ñeán maø aên, caàn neân hoïc. 71. Khoâng ñöôïc mieäng ngaäm côm noùi chuyeän, caàn neân hoïc. 72. Khoâng ñöôïc caén côm, thöùc aên moät nöõa maø aên, caàn neân hoïc. 73. Khoâng ñöôïc nhai côm, thöùc aên ra tieáng, caàn neân hoïc. 74. Khoâng ñöôïc nuoát troïng côm, thöùc aên, caàn neân hoïc. 75. Khoâng ñöôïc chöa nuoát maø aên nöõa, caàn neân hoïc. 76. Khoâng ñöôïc le löôõi maø aên, caàn neân hoïc. 77. Khoâng ñöôïc ngöûi thöùc aên roài môùi aên, caàn neân hoïc. 78. Khoâng ñöôïc lieám tay maø aên, caàn neân hoïc. 79. Khoâng ñöôïc duøng ngoùn tay veùt baùt maø aên, caàn neân hoïc. 80. Khoâng ñöôïc boû côm vaø thöùc aên, caàn neân hoïc. 81. Khoâng ñöôïc raûy tay raûy boû thöùc aên dính nôi tay, caàn neân hoïc. 82. Khoâng ñöôïc tay dô caàm ñoà ñöïng côm vaø thöùc aên, caàn neân hoïc. 83. Khoâng ñöôïc laáy côm phuû leân canh ñeå mong ñöôïc theâm, caàn neân hoïc. 84. Khoâng bònh, khoâng ñöôïc xin côm canh cho mình, caàn neân hoïc. 85. Khoâng ñöôïc khôûi taâm ganh tî maø ngoù trong baùt cuûa ngöôøi ngoài gaàn, caàn neân hoïc. 86. Nhaát taâm nhìn vaøo baùt maø aên, caàn neân hoïc.

544                                                                    BOÄ LUAÄT 6

87. Neân aên theo thöù lôùp, caàn neân hoïc.
88. Khoâng ñöôïc ñoå nöôùc röûa baùt trong nhaø cö só, tröø khi ñaõ hoûi hoï, caàn neân hoïc.
89. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi cöôõi ngöïa nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
90. Tyø-kheo ôû phía sau khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi ôû phía tröôùc nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
91. Tyø-kheo ñöùng beân leà ñöôøng khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi ñöùng ôû giöõa ñöôøng nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
92. Tyø-kheo ôû choã thaáp khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi ôû choã cao nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
93. Tyø-kheo ñöùng khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi ngoài nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
94. Tyø-kheo ngoài khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi naèm nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
95. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi quaán truøm ñaàu nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
96. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi choáng naïnh nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
97. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi loä baøy ngöïc nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
98. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi loä baøy hoâng nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
99. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi laät ngöôïc y nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
100. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi vaét y sang hai beân nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
101. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi buoâng thaû y nhaøy nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
102. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi mang guoác nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
103. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi mang giaøy da nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
104. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi caàm gaäy nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc.
105. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi caàm duø nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc,
106. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi caàm ñao daøi naêm thöôùc

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN                  545

Taøu nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc. 107. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi caàm dao nhoû nghe, tröø bòn, caàn neân hoïc. 108. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi caàm cung teân vaø caùc loaïi binh khí khaùc, tröø bònh, caàn neân hoïc. 109. Khoâng ñöôïc khaïc nhoå, ñaïi tieåu tieän treân coû töôi, tröø bònh, caàn neân hoïc. 110. Khoâng ñöôïc khaïc nhoå, ñaïi tieåu tieän trong nöôùc saïch, tröø bònh, caàn neân hoïc. 111. Khoâng ñöôïc ñöùng ñaïi tieåu tieän, tröø bònh, caàn neân hoïc. 112. Khoâng ñöôïc leo leân caây cao quaù ñaàu ngöôøi, tröø nhaân duyeân caáp thieát, caàn neân hoïc. Caùc ñaïi ñöùc ni, toâi ñaõ noùi Chuùng hoïc phaùp, nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

Caùc ñaïi ñöùc, ñaây laø baûy phaùp Dieät traùnh, moãi nöõa thaùng thöôøng tuïng, ruùt ra töø trong Giôùi kinh: 1. Ngöôøi ñaùng cho Hieän tieàn Tyø-ni thì neân cho Hieän tieàn Tyø-ni. 2. Ngöôøi ñaùng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni thì neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni. 3. Ngöôøi ñaùng cho Baát si Tyø-ni thì neân cho Baát si Tyø-ni. 4. Ngöôøi ñaùng cho Töï ngoân Tyø-ni ñeå trò thì neân cho Töï ngoân Tyø- ni. 5. Ngöôøi ñaùng cho Mích toäi töôùng Tyø-ni thì neân cho Thaät mích Tyø-ni. 6. Ngöôøi ñaùng cho Ña mích Tyø-ni thì neân cho Ña mích Tyø-ni. 7. Trong Taêng neáu coù xaûy ra vieäc tranh caõi ñaùng duøng Boá thaûo Tyø-ni ñeå dieät tröø thì neân duøng Boá thaûo Tyø-ni ñeå dieät tröø, caàn neân hoïc. Caùc ñaïi ñöùc ni, toâi ñaõ noùi baûy phaùp Dieät traùnh, Nay xin hoûi caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây coù thanh tònh khoâng? (3 laàn). Caùc ñaïi ñöùc ni, trong ñaây thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Caùc ñaïi ñöùc ni, toâi ñaõ noùi Töïa cuûa Giôùi kinh, ñaõ noùi boán phaùp Ba- la-di, möôøi baûy phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa, ba möôi phaùp Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà, moät traêm baûy möôi taùm phaùp Ba-daät-ñeà, taùm phaùp Ba-la-ñeà- ñeà-xaù-ni, ñaõ noùi caùc phaùp caàn neân hoïc vaø ñaõ noùi baûy phaùp Dieät traùnh. Taát caû nhöõng giôùi nhö vaäy do Phaät noùi ra trong Giôùi kinh, moãi nöõa thaùng

546                                                                   BOÄ LUAÄT 6

thöôøng tuïng vaø nhöõng giôùi phaùp tuøy thuaän ñaïo khaùc nöõa. Caùc ñaïi ñöùc ni trong ñaây neân nhaát taâm hoan hyû khoâng tranh caõi, hoøa hôïp nhö nöôùc vôùi söõa môùi ñöôïc an laïc haïnh, caàn neân hoïc.
Tyø-baø-thi-Nhö-lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho saùu traêm hai möôi vaïn Tyø-kheo vaây quanh nhö sau:
“Nhaãn nhuïc, ñaïo thöù nhaát,
Nieát baøn, Phaät ca ngôïi,
Xuaát gia xuùc naõo ngöôøi,
Khoâng goïi laø Sa-moân”.
Thi-khí Nhö-lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho taùm möôi vaïn Tyø-kheo vaây quanh nhö sau:
“Ví nhö ngöôøi maét saùng,
Traùnh ñöôïc ñöôøng hieåm aùc.
Ñôøi coù ngöôøi thoâng minh,
Xa lìa ñöôïc caùc aùc”.
Tuøy-khí-Nhö-lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho möôøi vaïn Tyø-kheo vaây quanh nhö sau:
“Khoâng phieàn, khoâng noùi loãi,
Haønh trì theo giôùi phaùp,
AÊn uoáng bieát vöøa ñuû,
Thöôøng thích choã tòch tónh,
Taâm tònh, öa tinh taán,
Laø lôøi chö Phaät daïy”.
Caâu-löu-toân-Nhö-lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho boán vaïn Tyø-kheo vaây quanh nhö sau:
“Nhö Ong huùt maät hoa,
Khoâng hoaïi saéc vaø höông,
Laáy vò ngoït roài ñi.
Tyø-kheo vaøo tuï laïc,
Khoâng phaù hoaïi vieäc ngöôøi,
Khoâng xem laøm, khoâng laøm,
Chæ xeùt laïi haïnh mình,
Laø thieän hay baát thieän”.
Caâu-na-haøm Nhö-lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho ba vaïn Tyø-kheo vaây quanh nhö sau:
“Muoán ñöôïc taâm toát chôù buoâng lung,
Sieâng hoïc thieän phaùp cuûa Thaùnh nhaân.
Neáu ngöôøi coù trí, taâm tòch tónh,

SOÁ 1437 - THAÄP TUÏNG TYØ KHEO NI BA LA ÑEÀ MOÄC XOA GIÔÙI BOÅN         547

Môùi coù theå khoâng coøn lo buoàn”.
Ca-dieáp Nhö lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho hai vaïn Tyø-kheo vaây quanh nhö sau:
“Khoâng laøm caùc ñieàu aùc,
Laøm taát caû ñieàu thieän,
Töï thanh tònh taâm yù,
Laø lôøi chö Phaät daïy”.
Thích-ca-maâu-ni Nhö lai voâ sôû tröôùc ñaúng chaùnh giaùc noùi Giôùi kinh naøy cho moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø-kheo vaây quanh nhö
sau:
“Laønh thay, hoä thaân nghieäp,
Laønh thay, hoä khaåu nghieäp,
Laønh thay hoä yù nghieäp,
Hoä taát caû laønh thay.
Tyø-kheo hoä ba nghieäp,
Xa lìa ñöôïc caùc khoå.
Tyø-kheo gìn khaåu yù,
Thaân khoâng laøm ñieàu aùc,
Ba nghieäp ñöôïc thanh tònh,
Chöùng ñöôïc ñaïo thaùnh nhaân.
Bò ngöôøi ñaùnh maéng, khoâng ñaùp traû,
Bò ngöôøi saân giaän, taâm khoâng saân,
Ñoái vôùi ngöôøi si, taâm thöôøng tònh,
Thaáy ngöôøi laøm aùc, mình khoâng laøm.
Baûy Phaät laø Theá toân ,
Cöùu hoä cho theá gian,
Neân noùi Giôùi kinh naøy.
Toâi ñaõ noùi giôùi xong,
Chö Phaät vaø ñeä töû,
Cung kính Giôùi kinh naøy,
Cung kính Giôùi kinh roài,
Taát caû cung kính nhau,
Hoå theïn ñöôïc ñaày ñuû,
Chöùng ñöôïc ñaïo Voâ vi”.
Caùc ñaïi ñöùc ni, ñaõ noùi Giôùi kinh xong, Taêng nhaát taâm ñöôïc boá taùt.

LINH SÔN PHAÙP BAÛO ÑAÏI TAÏNG KINH TAÄP 76

ÑAÏI SA MOÂN
BAÙCH NHAÁT YEÁT MA
PHAÙP
SOÁ 1438

HOÄI VAÊN HOÙA GIAÙO DUÏC LINH SÔN ÑAØI BAÉC XUAÁT BAÛN

SOÁ 1438

ÑAÏI SA MOÂN BAÙCH NHAÁT YEÁT MA PHAÙP Ñôn baïch yeát ma coù hai möôi hai phaùp, baïch nhò yeát ma coù boán möôi baûy phaùp, baïch töù yeát ma coù ba möôi hai phaùp, toång coïng laø moät traêm leû moät phaùp. Thaät ra yeát ma khoâng haïn cuoäc trong soá moät traêm leû moät, vì nhöõng yeát ma töông tôï khoâng neâu ra neân noùi sô löôïc laø moät traêm leû moät phaùp. moät traêm leû moät phaùp yeát ma naøy caàn hieåu bieát taän töôøng môùi coù theå thaønh töïu yeát ma. 1. Yeát ma Xaû giôùi cuõ: (Xaû giôùi cuõ ñeå keát laïi giôùi môùi) Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng keát noäi giôùi cuõ cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay xaû giôùi cuõ cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng keát giôùi cuõ cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi. Taêng nay xaû giôùi cuõ cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän Taêng nay xaû giôùi cuõ cuùng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän xaû giôùi cuõ cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 2. Yeát ma keát noäi giôùi: Noäi giôùi trong ñaây töùc laø ñaïi giôùi , khi keát neáu khoâng noùi tröø ra thì coù toäi maát y trong truù xöù naøy; sau neáu keát giôùi y thì neân noùi tröø ra. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân noùi giôùi töôùng boán phöông, ñaây laø töôùng cuûa noäi giôùi, kia laø töôùng cuûa ngoaïi giôùi, Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ôû trong ñaây keát noäi

552                                                                          BOÄ LUAÄT 6

giôùi, cuøng moät truù xöù cuøng moät thuyeát giôùi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân noùi giôùi töôùng boán phöông, ñaây laø töôùng cuûa noäi giôùi, kia laø töôùng cuûa ngoaïi giôùi. Taêng nay ôû trong ñaây keát noäi giôùi, cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän ôû trong ñaây keát noäi giôùi, cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi thì im laëng. Ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän ôû trong ñaây keát noäi giôùi cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 3. Yeát ma keát ngoaïi giôùi: Ngoaïi giôùi trong ñaây töùc laø giôùi traøng, phaùp keát ñaïi giôùi coù giôùi traøng thì phaûi quy ñònh töôùng cuûa ñaïi giôùi (noäi giôùi), trong töôùng cuûa ñaïi giôùi laïi quy ñònh töôùng cuûa giôùi traøng (ngoaïi giôùi). Khi keát neân keát giôùi traøng tröôùc, keát ñaïi giôùi sau. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân noùi giôùi töôùng boán phöông, ñaây laø töôùng cuûa noäi giôùi, kia laø töôùng cuûa ngoaïi giôùi. Taêng ôû trong ñaây keát noäi giôùi, coøn trong khoaûnh ñaát naøy keát ngoaïi giôùi laøm nôi thoï giôùi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay trong khoaûnh ñaát naøy keát ngoaïi giôùi laøm nôi thoï giôùi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân noùi giôùi töôùng boán phöông, ñaây laø töôùng cuûa noäi giôùi, kia laø töôùng cuûa ngoaïi giôùi. Taêng ôû trong ñaây keát noäi giôùi, coøn trong khoaûnh ñaát naøy keát ngoaïi giôùi laøm nôi thoï giôùi. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän ôû trong khoaûnh ñaát naøy keát ngoaïi giôùi laøm nôi thoï giôùi thì im laëng. Ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän ôû trong khoaûnh ñaát naøy keát ngoaïi giôùi laøm nôi thoï giôùi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 4. Yeát ma keát giôùi khoâng maát y: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng ôû trong noäi giôùi cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi, tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, tröø A-lan-nhaõ vaø caùc nhaø ra, phaàn coøn laïi keát giôùi khoâng maát y, cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng ôû trong noäi giôùi cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi, tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, tröø A-lan-nhaõ vaø caùc nhaø ra, phaàn coøn laïi keát giôùi khoâng maát y, cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng ôû trong noäi giôùi cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi, tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc , tröø A-lan-nhaõ vaø caùc nhaø ra, phaàn coøn laïi keát giôùi khoâng maát y, cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát

SOÁ 1438 - ÑAÏI SA MOÂN BAÙCH NHAÁT YEÁT MA PHAÙP                                    553

giôùi. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän Taêng ôû trong noäi giôùi cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi, tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc , tröø A-lan-nhaõ vaø caùc nhaø ra, phaàn coøn laïi keát giôùi khoâng maát y, cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi thì im laëng. Ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän Taêng ôû trong noäi giôùi cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi, tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, tröø A-lan-nhaõ vaø caùc nhaø ra, phaàn coøn laïi keát giôùi khoâng maát y, cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 5. Yeát ma sai möôøi boán haïng ngöôøi coi ngoù coâng vieäc trong Taêng: Möôøi boán haïng ngöôøi ñoù laø ngöôøi taùc phaùp, ngöôøi chia ngoïa cuï, ngöôøi traûi ngoïa cuï, ngöôøi chia baùnh, ngöôøi xöû phaân vieäc sai ñi phoù thænh, ngöôøi xöû phaân Sa-di, ngöôøi chia chaùo, ngöôøi giöõ vöôøn, ngöôøi chia y, ngöôøi chia aùo taém möa, ngöôøi chia thuoác, ngöôøi giöõ y vaät, ngöôøi giöõ vaät thoâ, ngöôøi thöôøng coi giöõ truù xöù) Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân               coù theå laøm ngöôøi taùc phaùp thanh tònh cho Taêng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø-kheo             laøm ngöôøi taùc phaùp thanh tònh cho Taêng. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân                coù theå laøm ngöôøi taùc phaùp thanh tònh cho Taêng, Taêng nay sai Tyø-kheo                      laøm ngöôøi taùc phaùp thanh tònh cho Taêng. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän, Taêng sai Tyø-kheo laøm ngöôøi taùc phaùp thanh tònh cho Taêng thì im laëng. Ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän Taêng sai Tyø-kheo laøm ngöôøi taùc phaùp thanh tònh cho Taêng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Nhö theá cho ñeán sai möôøi boán haïng ngöôøi ñeàu baïch nhò yeát ma sai gioáng nhö treân. 6. Phaùp saùm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa coù che giaáu: a. Yeát ma Ba-lôïi-baø-sa (yeát ma phuù taøng): Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng che giaáu, sau ñoù ñeán noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Caùc tröôûng laõo, toâi Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu, nay toâi phaûi laøm sao”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Ba-lôïi-baø-sa, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö vaäy, Taêng cuõng neân cho yeát ma Ba-lôïi-baø-sa”.

554                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Taùc phaùp yeát ma Ba-lôïi-baø-sa nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma Bieät truï. (3 laàn) Moät Tyø-kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Bieät truï , tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Taêng nay cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø-kheo Ca- löu-ñaø-di yeát ma Bieät truï , tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. b. Xin yeát ma Ma-na-ñoûa: Taùc phaùp yeát ma Ma-na-ñoûa nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho con yeát ma Bieät truï , tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Con ñaõ haønh bieät truï , tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài, vì muoán tröø toäi nay theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. (3 laàn) Moät Tyø-kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau:

SOÁ 1438 - ÑAÏI SA MOÂN BAÙCH NHAÁT YEÁT MA PHAÙP                              555

Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài, vì muoán tröø toäi nay theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di ñaõ haønh bieät truï , tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài, vì muoán tröø toäi nay theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Taêng nay cho Tyø-kheo Ca- löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø-kheo Ca-löu- ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. c. Xin yeát ma Xuaát toäi: Taùc phaùp yeát ma Xuaát toäi nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø- kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho con yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy, con ñaõ haønh bieät truï tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng cuõng ñaõ cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, con cuõng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma Xuaát toäi. (3 laàn) Moät Tyø-kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho Tyø- kheo naøy yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy, Tyø-kheo naøy ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng cuõng ñaõ cho Tyø-

556                                                                    BOÄ LUAÄT 6

kheo naøy yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, Tyø-kheo naøy cuõng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Tyø-kheo naøy ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng cuõng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, Tyø-kheo naøy cuõng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Taêng nay cho Tyø-kheo Ca- löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi, caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø-kheo Ca-löu- ñaø-di yeát ma Xuaát toäi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 7. Phaùp saùm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng che giaáu: a. Xin yeát ma Ma-na-ñoûa: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, ñeán noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Caùc ñaïi ñöùc, toâi ñaõ coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng taøn khoâng che giaáu, toâi nay phaûi laøm sao”, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy laøm yeát ma cho Tyø-kheo Ca- löu-ñaø-di haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá cuõng neân cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa”. Taùc phaùp yeát ma Ma-na-ñoûa nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. (3 laàn) Moät Tyø-kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma haønh

SOÁ 1438 - ÑAÏI SA MOÂN BAÙCH NHAÁT YEÁT MA PHAÙP                            557

saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Taêng nay cho Tyø-kheo Ca-löu- ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, neáu tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø-kheo Ca-löu- ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. b. Xin yeát ma Xuaát toäi: Taùc phaùp yeát ma Xuaát toäi nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø- kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu neân Taêng ñaõ cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Con ñaõ ôû trong Taêng haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma Xuaát toäi. (3 laàn) Moät Tyø-kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, Taêng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Tyø-kheo naøy ñaõ ôû trong Taêng haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, Taêng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Tyø-kheo naøy ôû trong Taêng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Taêng nay cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi, neáu tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø-kheo Ca-löu- ñaø-di yeát ma Xuaát toäi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 8. Phaùp saùm taùi phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa: a. Yeát ma Boån nhaät trò:

558                                                                   BOÄ LUAÄT 6

Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu, ñeán noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Caùc ñaïi ñöùc, con trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu, nay con phaûi laøm sao”, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Boån nhaät trò, haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa laïi töø ñaàu. Neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho yeát ma Boån nhaät trò”. Taùc phaùp cho yeát ma Boån nhaät trò nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, Taêng ñaõ cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Con trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu, nay theo Taêng xin cho con yeát ma Boån nhaät trò. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma Boån nhaät trò. (3 laàn) Moät Tyø-kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, Taêng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di naøy trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma Boån nhaät trò. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Boån nhaät trò. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, Taêng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di naøy trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma Boån nhaät trò. Taêng nay cho Tyø-kheo Ca-löu- ñaø-di naøy yeát ma Boån nhaät trò, caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø- kheo Ca-löu-ñaø-di naøy yeát ma Boån nhaät trò thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø-kheo Ca-löu-

SOÁ 1438 - ÑAÏI SA MOÂN BAÙCH NHAÁT YEÁT MA PHAÙP                             559

ñaø-di yeát ma Boån nhaät trò xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. b. Yeát ma Xuaát toäi: Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di haønh Boån nhaät trò saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu xong roài ñeán baïch caùc Tyø-kheo: “Giôø toâi phaûi laøm sao”, caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy laøm yeát ma Xuaát toäi cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö vaäy, Taêng cuõng neân cho xuaát toäi”. Taùc phaùp yeát ma Xuaát toäi nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø- kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh, con laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho con yeát ma Boån nhaät trò, con haønh Boån nhaät trò saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu ñaõ xong, nay theo Taêng xin xuaát toäi. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma Xuaát toäi. (3 laàn) Moät Tyø-kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh, Tyø-kheo naøy laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho yeát ma Boån nhaät trò, Tyø-kheo naøy haønh Boån nhaät trò saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi ñaàu ñaàu ñaõ xong, nay theo Taêng xin xuaát toäi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, Taêng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Tyø-kheo naøy trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho yeát ma Boån nhaät trò, Tyø-kheo naøy haønh Boån nhaät trò saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu ñaõ xong, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Taêng nay cho Tyø- kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi, caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän

560                                                                    BOÄ LUAÄT 6

thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaï cho Tyø-kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma xuaát toäi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 9. Phaùp saùm toäi Thaâu-lan-giaù: Taát caû toäi Thaâu-lan-giaù töø hai thieân treân sanh ra boán phaåm sai khaùc: Toäi Thöôïng phaåm khoâng theå saùm, toäi Haï phaåm sanh töø thieân ñaàu vaø toäi Trung phaåm sanh töø thieân thöù hai thì ñöôïc saùm hoái tröôùc boán Tyø- kheo ôû ngoaøi giôùi, toäi Haï phaåm sanh töø thieân thöù hai thì ñöôïc saùm tröôùc moät Tyø-kheo. a. Saùm toäi Haï phaåm sanh töø thieân ñaàu vaø Trung phaåm sanh töø thieân thöù hai: Ñaïi ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø-kheo teân           troäm caép boán tieàn phaïm toäi Thaâu-lan-giaù khoâng coù che giaáu, nay ñeán trong Taêng saùm toäi Thaâu-lan-giaù khoâng coù che giaáu (3 laàn). Taêng hoûi: Coù thaáy toäi khoâng? Ñaùp: Thaáy toäi Taêng noùi: Neáu thaáy toäi thì sau chôù coù taùi phaïm. Tröôûng laõo nhôù nghó, con Tyø-kheo teân            naém aùo ngöôøi nöõ, phaïm toäi Thaâu-lan-giaù, nay ñeán tröôùc tröôûng laõo saùm toäi Thaâu-lan-giaù khoâng coù che giaáu (3 laàn). 10. Phaùp saùm toäi Ba-daät-ñeà: Tröôûng laõo nhôù nghó, con Tyø-kheo teân            chöùa y dö quaù möôøi ngaøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, con ñaõ xaû y naøy, nay ñeán tröôùc tröôûng laõo xin saùm toäi Ba-daät-ñeà ñeå ñöôïc thanh tònh (3 laàn). Tröôûng laõo nhôù nghó, con Tyø-kheo teân coá yù noùi doái phaïm Ba-daät-ñeà, nay ñeán tröôùc tröôûng laõo saùm toäi Ba-daät-ñeà coá yù noùi doái ñeå ñöôïc thanh tònh (3 laàn). 11. Phaùp saùm toäi Hoái quaù (Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni): Ñaïi ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø-kheo teân _ phaïm phaùp ñaùng quôû traùch, laø vieäc khoâng neân laøm, nay ñoái tröôùc caùc ñaïi ñöùc xin hoái quaù (3 laàn). Taêng cho hoái quaù. 12. Caùc yeát ma taãn: a. Yeát ma dieät taãn toäi Ba-la-di: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo naøy teân               laøm vieäc daâm duïc phaïm Ba-la-di. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay yeát ma dieät taãn Tyø-kheo teân laøm vieäc daâm duïc phaïm Ba-la- di, khoâng ñöôïc ôû chung, khoâng laøm vieäc chung. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân             laøm vieäc daâm duïc

SOÁ 1438 - ÑAÏI SA MOÂN BAÙCH NHAÁT YEÁT MA PHAÙP                                561

phaïm Ba-la-di, Taêng nay yeát ma dieät taãn Tyø-kheo teân                laøm vieäc daâm duïc phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung, khoâng laøm vieäc chung. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän, Taêng yeát ma dieät taãn Tyø-kheo laøm vieäc daâm duïc phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung, khoâng laøm vieäc chung thì im laëng. Ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát (laàn thöù hai , laàn thöù ba). Taêng ñaõ chaáp thuaän, Taêng yeát ma dieät taãn Tyø-kheo laøm vieäc daâm duïc phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung, khoâng laøm vieäc chung xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. b. Yeát ma Baát kieán taãn: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân           phaïm toäi maø khoâng töï thaáy toäi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay taùc yeát ma Baát kieán taãn cho Tyø-kheo             phaïm toäi maø khoâng töï thaáy toäi naøy. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän taùc yeát ma Baát kieán taãn cho Tyø-kheo             phaïm toäi maø khoâng töï thaáy toäi naøy xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. c. Yeát ma Baát taùc taãn: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân             phaïm toäi tuy töï thaáy toäi nhöng khoâng chòu nhö phaùp saùm hoái. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay taùc yeát ma Baát taùc taãn cho Tyø-kheo phaïm toäi tuy töï thaáy toäi nhöng khoâng chòu nhö phaùp saùm hoái naøy. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän taùc yeát ma Baát taùc taãn cho Tyø-kheo            phaïm toäi tuy töï thaáy toäi nhöng khoâng chòu nhö phaùp saùm hoái naøy xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 13. Taêng yeát ma dieät tröø vieäc phi phaùp: Moät Tyø-kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, neáu chuùng ta ôû trong Taêng dieät tröø vieäc phi phaùp naøy, Tyø-kheo voâ trí seõ noùi raèng: ‘vieäc naøy khoâng neân dieät tröø nhö vaäy’. Cho neân toâi nay ôû trong Taêng taùc phaùp yeát ma ñeå taát caû Taêng cuøng öôùc saéc vôùi nhau laø dieät tröø vieäc phi phaùp naøy. Baïch nhö vaäy. Tröôûng laõo Tam-boà-giaø ôû trong Taêng xöôùng teân cuûa boán Tyø-kheo ôû phöông Taây nam vaø boán Tyø-kheo ôû phöông Ñoâng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, toâi nay xöôùng teân cuûa taùm Tyø-kheo goàm coù boán Tyø-kheo ôû phöông Taây nam vaø boán Tyø-kheo ôû phöông Ñoâng, ñoù laø… Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cöû

562                                                                    BOÄ LUAÄT 6

taùm vò naøy laøm ngöôøi xöû ñoaùn vieäc, ôû trong Taêng xöû ñoaùn vieäc phi phaùp naøy. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, toâi nay xöôùng teân cuûa taùm Tyø-kheo goàm coù boán Tyø-kheo ôû phöông Taây nam vaø boán Tyø-kheo ôû phöông Ñoâng, ñoù laø… Taêng nay cöû taùm vò naøy laøm ngöôøi xöû ñoaùn vieäc, ôû trong Taêng xöû ñoaùn vieäc phi phaùp naøy. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cöû taùm vò naøy laøm ngöôøi xöû ñoaùn vieäc, ôû trong Taêng xöû ñoaùn vieäc phi phaùp naøy thì im laëng. Ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän cöû taùm vò naøy laøm ngöôøi xöû ñoaùn vieäc, ôû trong Taêng xöû ñoaùn vieäc phi phaùp naøy xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Keá cöû Tyø-kheo A-kyø-ña laøm ngöôøi traûi toïa cuï: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo A-kyø-ña naøy ñaõ thoï giôùi naêm naêm, tuoåi tuy nhoû nhöng coù theå trì tuïng Tyø-ni. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cöû Tyø-kheo A-kyø-ña laøm ngöôøi traûi toïa cuï cho caùc tröôûng laõo xöû ñoaùn vieäc ôû trong röøng Baø-giaø. Baïch nhö vaäy Nhö theá baïch nhò yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cöû Tyø- kheo A-kyø-ña laøm ngöôøi traûi toïa cuï cho caùc tröôûng laõo xöû ñoaùn vieäc trong röøng Baø-giaø xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 14. Phaùp thoï ba möôi chín ngaøy xuaát giôùi: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo          vì vieäc Taêng neân xin thoï phaùp ba möôi chín ngaøy xuaát giôùi, vieäc xong seõ trôû veà trong ñaây an cö vaø töï töù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø-kheo           vì vieäc Taêng neân xin thoï phaùp ba möôi chín ngaøy xuaát giôùi, vieäc xong seõ trôû veà trong ñaây an cö vaø töï töù. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo          vì vieäc Taêng neân xin thoï phaùp ba möôi chín ngaøy xuaát giôùi, vieäc xong seõ trôû veà trong ñaây an cö vaø töï töù. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø-kheo         vì vieäc Taêng neân xin thoï phaùp ba möôi chín ngaøy xuaát giôùi, vieäc xong seõ trôû veà trong ñaây an cö vaø töï töù thì im laëng. Ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän cho Tyø-kheo            vì vieäc Taêng neân xin thoï phaùp ba möôi chín ngaøy xuaát giôùi, vieäc xong seõ trôû veà trong ñaây an cö vaø töï töù xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 15. Taùc phaùp thoï y Ca-hi-na: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø-kheo sau ba thaùng an cö taïi nöôùc Tang Kyø-ñaø, töï töù xong, may y môùi roài lieàn ñaép y mang baùt du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, giöõa ñöôøng gaëp möa lôùn neân ngöôøi bò öôùt vaø laám

SOÁ 1438 - ÑAÏI SA MOÂN BAÙCH NHAÁT YEÁT MA PHAÙP                               563

lem buøn ñaát, laïi bò gioù noùng laøm xuùc naõo neân raát moõi meät. Khi ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân, phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø-kheo ñeán, Phaät ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, an cö coù an laïc khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, an cö ñöôïc an laïc, khaát thöïc khoâng khoù nhöng ñi ñöôøng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc Tyø-kheo sau khi an cö, töï töù xong hoøa hôïp moät choã thoï y Ca-hi-na. Thoï y Ca-hi-na roài thì y ñaõ thoï tröôùc ñoù vaãn khoâng maát, huoáng chi laø y môùi”. Phaùp thoï y Ca-hi-na nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø-kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe, ngaøy nay Taêng hoøa hôïp thoï y Ca-hi-na. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay thoï y Ca-hi-na. Baïch nhö vaäy. Tröôùc heát Taêng neân cöû ngöôøi thoï y Ca-hi-na, moät Tyø-kheo hoûi trong Taêng: “Ai coù theå vì Taêng laøm ngöôøi thoï y Ca-hi-na”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt kyõ, nhö Phaät daïy neáu coù naêm phaùp thì Taêng khoâng neân cöû laøm ngöôøi thoï y Ca-hi-na, ñoù laø tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si, khoâng bieát thoï hay khoâng thoï; ngöôïc laïi neáu thaønh töïu naêm phaùp: khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy sôï, khoâng tuøy si, bieát roõ thoï hay khoâng thoï thì neân cöû. Taùc phaùp baïch nhò yeát ma cöû ngöôøi thoï y Ca-hi-na, moät Tyø-kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø-kheo           coù theå vì Taêng laøm ngöôøi thoï y Ca-hi-na. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø-kheo              vì Taêng laøm ngöôøi thoï y Ca-hi-na . Baïch nhö theá. Nhö theá baïch nhò yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ sai Tyø-kheo vì Taêng laøm ngöôøi thoï y Ca-hi-na xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù neáu Taêng ñöôïc cuùng vaûi, Taêng an cö neân chia thì neân yeát ma ñem vaûi naøy ñöa cho ngöôøi thoï y Ca-hi-na, taùc phaùp yeát ma nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø-kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe, Taêng truù xöù naøy ñöôïc cuùng vaûi, Taêng an cö neân chia. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay yeát ma giao vaûi naøy cho Tyø-kheo              thoï laøm y Ca-hi-na, khoâng rôøi khoûi truù xöù naøy maø thoï trì. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch nhò yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ giao vaûi naøy cho Tyø-kheo         thoï laøm y Ca-hi-na khoâng rôøi khoûi truù xöù naøy maø thoï trì xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Tyø-kheo naøy nhaän vaûi roài neân ñem vaûi laøm qua boán coâng ñoaïn laø

564                                                                  BOÄ LUAÄT 6

giaët nhuoäm caét may. Tyø-kheo naøy khi giaët vaûi neân khôûi nieäm: “Ta duøng vaûi naøy may y Ca-hi-na ñeå thoï trì”, khi nhuoäm, ño, tính toaùn kích löôïng, caét may cuõng khôûi nieäm gioáng nhö treân, toång coäng laø saùu nieäm, khôûi ñuû saùu nieäm naøy môùi goïi laø kheùo may y Ca-hi-na; neáu khoâng khôûi ñuû saùu nieäm naøy thì khoâng goïi laø kheùo may y Ca-hi-na. Laïi nöõa neân khôûi ba taâm: Moät laø ta duøng vaûi naøy seõ may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï. Hai laø ta duøng vaûi naøy nay may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï. Ba laø ta duøng vaûi naøy may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï xong roài. Neáu khôûi ñuû ba taâm naøy môùi goïi laø kheùo may y Ca-hi-na, neáu khoâng khôûi ñuû ba taâm naøy thì khoâng goïi laø kheùo may y Ca-hi-na. 16. Yeát ma chia vaät cuûa ngöôøi cheát: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo          qua ñôøi, nhöõng khinh vaät ñeå laïi goàm coù y vaø phi y, Hieän tieàn taêng neân chia. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ñem nhöõng khinh vaät cuûa tyø- kheo         qua ñôøi ñeå laïi goàm coù y vaø phi y, Hieän tieàn taêng neân chia, ñem chia cho Tyø-kheo                . Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng nay ñem nhöõng khinh vaät cuûa tyø- kheo _ qua ñôøi ñeå laïi goàm coù y vaø phi y, Hieän tieàn taêng neân chia, ñem chia cho Tyø-kheo . Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän Taêng nay ñem nhöõng khinh vaät cuûa tyø-kheo _ qua ñôøi ñeå laïi goàm coù y vaø phi y, Hieän tieàn taêng neân chia, ñem chia cho Tyø-kheo             thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän ñem nhöõng khinh vaät cuûa tyø- kheo         qua ñôøi ñeå laïi goàm coù y vaø phi y, Hieän tieàn taêng neân chia, ñem chia cho Tyø-kheo            xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 17. Yeát ma ñem saùu vaät cho ngöôøi khaùn bònh: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo          qua ñôøi, saùu vaät ñeå laïi naøy Hieän tieàn taêng neân chia. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ñem saùu vaät naøy cho Tyø-kheo khaùn bònh. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo          qua ñôøi, saùu vaät ñeå laïi naøy Hieän tieàn taêng neân chia, Taêng nay ñem saùu vaät cho Tyø-kheo khaùn bònh. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän ñem saùu vaät naøy cho Tyø-kheo khaùn bònh thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän ñem saùu vaät naøy cho Tyø-kheo khaùn bònh xong roài, Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø-kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi

SOÁ 1438 - ÑAÏI SA MOÂN BAÙCH NHAÁT YEÁT MA PHAÙP                                565

ñöùc taêng laéng nghe, Sa-di             qua ñôøi coù ñeå laïi ngaàn aáy y thöôïng haï. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ñem ngaàn aáy y thöôïng haï cuûa Sa-di             qua ñôøi ñeå laïi, cho ngöôøi khaùn bònh. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng nay ñem ngaàn aáy y thöôïng haï cuûa Sa-di          qua ñôøi ñeå laïi, cho ngöôøi khaùn bònh. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän ñem ngaàn aáy y thöôïng haï cuûa Sa-di              qua ñôøi ñeå laïi, cho ngöôøi khaùn bònh thì im laëng; ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän ñem ngaàn aáy y thöôïng haï cuûa Sa-di              qua ñôøi ñeå laïi, cho ngöôøi khaùn bònh xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 18. Yeát ma giao tinh xaù cho thí chuû tu söûa: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, tinh xaù         khoâng coù chuû, nay bò hö hoaïi, thí chuû teân        coù theå tu söûa. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giao tinh xaù                  cho thí chuû teân ñeå tu söûa. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, tinh xaù         khoâng coù chuû, nay bò hö hoaïi, Taêng nay giao tinh xaù            cho thí chuû teân       ñeå tu söûa. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän, Taêng nay giao tinh xaù                 cho thí chuû teân ñeå tu söûa thì im laëng; ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän Taêng nay giao tinh xaù            cho thí chuû teân       ñeå tu söûa xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 19. Yeát ma keát tònh xöù: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, ngoâi nhaø (phoøng) ñöôïc choïn ñeå keát laøm tònh xöù (tònh khoá, tònh truø). Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay keát phoøng nhaø naøy laøm tònh xöù. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng nay keát phoøng nhaø naøy laøm tònh xöù, caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän keát phoøng nhaø naøy laøm tònh xöù thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän keát phoøng nhaø naøy laøm tònh xöù xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 20. Yeát ma cuoàng si: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân         cuoàng si, khi boá taùt vaø laøm caùc phaùp taêng söï khaùc, coù khi ñeán, coù khi khoâng ñeán, khieán caùc Tyø- kheo sanh taâm nghi hoái. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay taùc phaùp yeát ma cuoàng si cho Tyø-kheo               cuoàng si, duø Tyø-kheo naøy ôû chung (coïng) hay ôû rieâng (bieät), Taêng vaãn ñöôïc tuøy yù boá taùt vaø laøm caùc phaùp taêng söï khaùc. Baïch nhö vaäy.

566                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân            cuoàng si, khi boá taùt vaø laøm caùc phaùp taêng söï khaùc, coù khi ñeán, coù khi khoâng ñeán, khieán caùc Tyø-kheo sanh taâm nghi hoái. Taêng nay taùc phaùp yeát ma cuoàng si cho Tyø- kheo cuoàng si, duø Tyø-kheo naøy ôû chung (coïng) hay ôû rieâng (bieät), Taêng vaãn ñöôïc tuøy yù boá taùt vaø laøm caùc phaùp taêng söï khaùc. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän Taêng nay taùc phaùp yeát ma cuoàng si cho Tyø-kheo cuoàng si, duø Tyø-kheo naøy ôû chung (coïng) hay ôû rieâng (bieät), Taêng vaãn ñöôïc tuøy yù boá taùt vaø laøm caùc phaùp taêng söï khaùc thì im laëng; ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän Taêng nay taùc phaùp yeát ma cuoàng si cho Tyø- kheo cuoàng si, duø Tyø-kheo naøy ôû chung (coïng) hay ôû rieâng (bieät), Taêng vaãn ñöôïc tuøy yù boá taùt vaø laøm caùc phaùp taêng söï khaùc. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 21. Caùc phaùp baïch khaùc: 1. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, taát caû Taêng trong truù xöù naøy ñeàu coù toäi vaø bieát toäi, nay coù Tyø-kheo khaùc ôû chung ñoàng kieán khuyeân neân nhö phaùp saùm hoài, Taêng ñaõ sai ngöôøi ñi khaép nôi tìm caàu Tyø-kheo thanh tònh ñeå saùm toäi naøy nhöng khoâng thaønh neân khoâng theå thanh tònh. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sau naøy seõ nhö phaùp saùm toäi naøy. Baïch nhö vaäy. 2. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, taát caû taêng trong truù xöù naøy ñoái vôùi moät vieäc coù nghi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sau naøy seõ hoûi ñeå quyeát nghi roài seõ nhö phaùp saùm hoái. Baïch nhö vaäy. 3. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, trong truù xöù naøy coù Tyø-kheo duø coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, duø khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu cho Tyø-kheo naøy haønh Ba-lôïi-baø-sa thì khoâng thaønh cho haønh Ba-lôïi-baø-sa. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sau naøy seõ cho Tyø- kheo phaïm toäi naøy haønh Ba-lôïi-baø-sa. Baïch nhö vaäy. 4. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, trong truù xöù naøy coù Tyø-kheo duø coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, duø khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu cho Tyø-kheo naøy haønh Ma-na-ñoûa thì khoâng thaønh haønh Ma-na-ñoûa. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sau naøy seõ cho Tyø-kheo phaïm toäi naøy haønh Ma-na-ñoûa. Baïch nhö vaäy. 5. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, trong truù xöù naøy coù Tyø-kheo duø coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, duø khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu cho Tyø-kheo naøy

SOÁ 1438 - ÑAÏI SA MOÂN BAÙCH NHAÁT YEÁT MA PHAÙP                                567

haønh Boån nhaät trò thì khoâng thaønh haønh Boån nhaät trò. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sau naøy seõ cho Tyø-kheo phaïm toäi naøy haønh Boån nhaät trò. Baïch nhö vaäy. 6. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, trong truù xöù naøy coù Tyø-kheo duø coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, duø khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu cho Tyø-kheo naøy xuaát toäi thì khoâng thaønh xuaát toäi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sau naøy seõ cho Tyø-kheo naøy ñöôïc xuaát toäi. Baïch nhö vaäy. 7. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, trong truù xöù naøy coù Tyø-kheo duø coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, duø khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø phaïm toäi neân saùm hoái. Taêng cuøng tranh caûi veà vieäc naøy, coù Tyø-kheo noùi toäi naøy thuoäc loaïi tieåu saùm hoái, coù Tyø-kheo noùi toäi naøy thuoäc loaïi ñaïi saùm hoái. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng cho Tyø-kheo naøy sau naøy ñoái tröôùc Tyø-kheo thanh tònh ñoàng kieán khaùc ñeå nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Baïch nhö vaäy. 8. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, trong truù xöù naøy coù Tyø-kheo duø coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, duø khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø phaïm toäi neân saùm hoái. Taêng cuøng tranh caûi veà vieäc naøy, coù Tyø-kheo noùi toäi naøy laø toäi Ba-daät-ñeà, coù Tyø-kheo noùi toäi naøy neân cöû toäi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng cho Tyø-kheo naøy sau naøy ñoái tröôùc Tyø-kheo thanh tònh ñoàng kieán khaùc ñeå nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Baïch nhö vaäy. 9. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, trong truù xöù naøy coù Tyø-kheo duø coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, duø khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø phaïm toäi neân saùm hoái. Taêng cuøng tranh caûi veà vieäc naøy, coù Tyø-kheo noùi toäi naøy thuoäc loaïi Höõu taøn coù theå trò; coù Tyø- kheo noùi toäi naøy thuoäc loaïi Voâ taøn khoâng theå trò, khoâng neân cuøng töï töù, neân taãn xuaát. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng cho Tyø-kheo naøy sau naøy ñoái tröôùc Tyø-kheo thanh tònh ñoàng kieán khaùc ñeå nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Baïch nhö vaäy. 10. Coù moät truù xöù, khi töï töù Taêng coù ñaïi hoäi neân caùc Tyø-kheo suy nghó: “Taêng truù xöù naøy ñaïi hoäi, neáu chuùng ta noùi ba laàn töï töù thì ñeâm seõ troâi qua, khoâng theå töï töù xong”, nghó roài lieàn baïch Taêng: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng truù xöù naøy ñaïi hoäi, neáu chuùng ta noùi ba laàn töï töù thì ñeâm seõ troâi qua, khoâng theå töï töù xong. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy.

568                                                                       BOÄ LUAÄT 6

11. Khi boá taùt neáu coù naïn söï khôûi leân, moãi ngöôøi neân noùi: Tröôûng laõo nhôù nghó, hoâm nay laø ngaøy thöù möôøi laêm, Taêng thuyeát giôùi boá taùt, toâi Tyø-kheo          cuõng thuyeát giôùi boá taùt (3 laàn). Khi töï töù neáu coù naïn söï khôûi leân neân noùi moät laàn töï töù, trong lôøi taùc baïch tuøy vieäc naïn maø neâu ra: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, trong ñaây coù naïn khôûi, neáu noùi ba laàn töï töù sôï seõ bò gieát hoaëc seõ phaù giôùi. Neáu Taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy. Coù boán vieäc khôûi vaø ñaïi hoäi nhö vua hay baäc ñoàng vua ñeán ñöôïc nhieàu boá thí, hai phaùp sö nghóa bieän, nhieàu Tyø-kheo bònh hoaëc trôøi möa, maùi nhaø lôïp moûng neân bò doät ñeàu neân noùi moät laàn töï töù, trong lôøi taùc baïch tuøy vieäc maø neâu ra. 22. Yeát ma sai ngöôøi thoï töï töù cho Taêng: Moät Tyø-kheo trong Taêng neân hoûi: “Ai coù theå laøm ngöôøi thoï töï töù cho Taêng?”, neáu coù ngöôøi noùi laø coù theå thì Taêng neân xeùt ngöôøi naøy thaønh töïu naêm ñöùc thì neân sai, ñoù laø khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy sôï, khoâng tuøy si, bieát töï töù hay khoâng töï töù. Taùc phaùp sai nhö sau: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân           ,     coù theå laøm ngöôøi thoï töï töù cho Taêng. Neáu Taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thu- aän, Taêng nay sai Tyø-kheo            ,    laøm ngöôøi thoï töï töù cho Taêng. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo           ,      coù theå laøm ngöôøi thoï töï töù cho Taêng. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø-kheo ,    laøm ngöôøi thoï töï töù cho Taêng thì im laëng; ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän sai Tyø-kheo ,              laøm ngöôøi thoï töï töù cho Taêng xong roài, Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Taùc baïch töï töù nhö sau: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, hoâm nay laø ngaøy Taêng töï töù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay nhaát taâm thoï töï töù. Baïch nhö vaäy. Trong Taêng ñoái thuù töï töù nhö sau: Tröôûng laõo nhôù nghó, hoâm nay laø ngaøy Taêng töï töù, con Tyø-kheo cuõng töï töù; neáu tröôûng laõo thaáy, nghe nghi con coù toäi, xin thöông xoùt chæ baûo; neáu con thaáy, nghe bieát coù toäi seõ nhö phaùp saùm hoái. (3 laàn) Moät Tyø-kheo taâm nieäm töï töù nhö sau: Hoâm nay laø ngaøy Taêng töï töù, con Tyø-kheo             hoâm nay cuõng töï

SOÁ 1438 - ÑAÏI SA MOÂN BAÙCH NHAÁT YEÁT MA PHAÙP                                   569

töù (3 laàn) Ñoái thuù thoï an cö nhö sau: Tröôûng laõo nhôù nghó, con Tyø-kheo               ôû trong truù xöù naøy haï an cö ba thaùng tröôùc, nöông tuï laïc           laø choã neân ñi, phoøng xaù neáu coù hö hoaïi seõ tu boå (3 laàn). Vaên thoï phaùp baûy ngaøy xuaát giôùi: Tröôûng laõo nhôù nghó, con Tyø-kheo             ôû trong ñaây haï an cö, nay coù duyeân söï xin thoï phaùp baûy ngaøy xuaát giôùi, vieäc xong seõ trôû veà ñaây an cö vaø töï töù (3 laàn). Hai Tyø-kheo khi boá taùt baïch nhö sau: Tröôûng laõo nhôù nghó, hoâm nay laø ngaøy thöù möôøi laêm Taêng thuyeát giôùi boá taùt, tröôûng laõo bieát toâi thanh tònh, nhôù giöõ khoâng ngaên, ñöôïc thuyeát giôùi boá taùt (3 laàn) Moät Tyø-kheo taâm nieäm boá taùt nhö sau: Hoâm nay laø ngaøy thöù möôøi laêm, Taêng thuyeát giôùi boá taùt, con Tyø- kheo           cuõng thuyeát giôùi boá taùt (3 laàn) Vaên gôûi duïc: Tröôûng laõo nhôù nghó, toâi Tyø-kheo            vieäc Taêng nhö phaùp xin gôûi duïc vaø thanh tònh trong kyø thuyeát giôùi boá taùt naøy, xin caàm laáy theû giuøm toâi (3 laàn). Khi thuyeát giôùi neáu nhôù bieát mình coù toäi neân ñoái tröôùc moät Tyø- kheo baïch: Tröôûng laõo nhôù nghó, toâi Tyø-kheo                coù phaïm toäi         , sau khi thuyeát giôùi xong seõ ñeán choã Tyø-kheo thanh tònh nhö phaùp saùm hoái. Neáu nghi thì neân baïch: Tröôûng laõo nhôù nghó, toâi Tyø-kheo ñoái moät vieäc coù nghi, sau khi thuyeát giôùi xong seõ hoûi ñeå quyeát nghi roài nhö phaùp saùm hoái. Khi thuyeát giôùi neáu nhôù nghó mình coù toäi thì neân baïch: Tröôûng laõo nhôù nghó, toâi Tyø-kheo töï nhôù coù toäi naøy, sau khi thuyeát giôùi xong seõ nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Hoaëc taâm nieäm mieäng noùi: Töø nay toâi seõ khoâng taùi phaïm toäi naøy nöõa. Neáu truù xöù chæ coù moät Tyø-kheo thì neân taâm nieäm: Toäi naøy, sau seõ ñoái tröôùc moät Tyø-kheo thanh tònh nhö phaùp saùm tröø. Neáu trong toäi coù nghi thì neân taâm nieäm: Ñoái vôùi toäi naøy sau khi hoûi quyeát nghi roài nhö phaùp saùm tröø. Neáu truù xöù chæ coù moät Tyø-kheo khi ñöôïc thí y neân taâm nieäm mieäng noùi: Y naøy thí chuû cuùng cho Taêng trong truù xöù naøy, Hieän tieàn taêng neân chia, trong ñaây khoâng coù Taêng, y naøy neân thuoäc veà toâi thoï duïng.

570                                                                   BOÄ LUAÄT 6

Truù xöù coù Hai Tyø-kheo khi ñöôïc thí y neân cuøng chia cho nhau nhö sau: Y naøy thí chuû cuùng cho Taêng trong truù xöù naøy, Hieän tieàn taêng neân chia, trong ñaây khoâng coù Taêng, y vaät naøy thuoäc veà toâi vaø tröôûng laõo, phaàn naøy thuoäc veà tröôûng laõo thoï duïng, coøn phaàn naøy thuoäc veà toâi thoï duïng. Vaên ñoái thuù thoï döôïc nhö sau: 1. Tröôûng laõo nhôù nghó, toâi Tyø-kheo        loaïi taän hình döôïc naøy xin ñöôïc caát chöùa troïn ñôøi ñeå duøng (3 laàn) 2. Tröôûng laõo nhôù nghó, toâi Tyø-kheo       loaïi thaát nhaät döôïc naøy xin ñöôïc caát chöùa baûy ngaøy ñeå duøng (3 laàn) 3. Tröôûng laõo nhôù nghó, toâi Tyø-kheo        loaïi daï phaàn döôïc naøy xin ñöôïc thoï duøng phi thôøi (3 laàn).

LINH SÔN PHAÙP BAÛO ÑAÏI TAÏNG KINH TAÄP 76

THAÄP TUÏNG
YEÁT MA TYØ KHEO
YEÁU DUÏNG
SOÁ 1439

HOÄI VAÊN HOÙA GIAÙO DUÏC LINH SÔN ÑAØI BAÉC XUAÁT BAÛN

SOÁ 1439

THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG Yeát ma tuøy vieäc taùc phaùp coù raát nhieàu, trong ñaây nöông theo giôùi vaên chæ löôïc neâu ra yeáu duïng, caùc phaùp yeát ma khaùc coù ñuû trong ñaïi boån. Khi ôû trong ñaïi chuùng laøm yeát ma, ngöôøi laøm yeát ma phaûi nhoùm taêng vaán hoøa, hoûi: “Taêng nay muoán laøm vieäc gì?”, ñaùp laø laøm yeát ma               , laïi hoûi: “Tyø-kheo khoâng ñeán coù gôûi duïc khoâng?”, neáu coù thì neân baïch taêng, neáu khoâng thì ñaùp laø khoâng coù. Neáu yeát ma ôû treân giôùi traøng thì chæ caàn hoûi caâu Taêng nay muoán laøm vieäc gì vaø ñaùp laø laøm yeát ma             . 1. Vaên Thoï Tam Quy Nguõ Giôùi: Ngöôøi taïi gia môùi ñeán muoán thoï Tam quy nguõ giôùi, neân baûo hoï ñaûnh leã Phaät phaùp taêng, quyø goái chaép tay saùm hoái ba nghieäp cho ñöôïc thanh tònh roài môùi cho thoï giôùi. Giôùi sö neân thoï hoï noùi nhö sau: Con teân laø      töø nay cho ñeán troïn ñôøi xin quy y Phaät Löôõng tuùc toân, quy y Phaùp Voâ duïc toân, quy y Taêng Chuùng trung toân (3 laàn) Con teân laø         ñaõ quy y Phaät, ñaõ quy y Phaùp, ñaõ quy y Taêng roài, ôû trong giaùo phaùp cuûa Phaät Thích-ca-maâu-ni töø nay cho ñeán troïn ñôøi xin thoï trì naêm giôùi laøm Öu-baø-taéc cuûa Phaät. (3 laàn) Giôùi sö noùi: Thieän nam töû teân laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø- giaø-baø, Thích-ca-maâu-ni Ña-ñaø-a-giaø-ñoää A-la-ha-tam-mieäu-tam Phaät ñaø noùi ra naêm giôùi cuûa Öu-baø-taéc. Heã laø Öu-baø-taéc thì phaûi troïn ñôøi thoï trì: Moät laø troïn ñôøi lìa saùt sanh laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa saùt sanh, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc.

574                                                                        BOÄ LUAÄT 6

Hai laø troïn ñôøi lìa khoâng cho maø laáy laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa khoâng cho maø laáy, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Ba laø troïn ñôøi lìa taø daâm laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa taø daâm, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Boán laø troïn ñôøi lìa voïng ngöõ laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa voïng ngöõ, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Naêm laø troïn ñôøi lìa uoáng röôïu laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa uoáng röôïu, caùc loaïi röôïu nhö röôïu neáp, röôïu nho … coù theå laøm cho say söa phoùng daät, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc.

2. Vaên Thoï Baùt Quan Trai Giôùi: Con teân laø töø hoâm nay cho ñeán ngaøy mai xin quy y Phaät Löôõng tuùc toân, quy y Phaùp Voâ duïc toân, quy y Taêng Chuùng trung toân (3 laàn) Con teân laø       töø hoâm nay cho ñeán ngaøy mai, ñaõ quy y Phaät, ñaõ quy y Phaùp, ñaõ quy y Taêng roài (3 laàn) Con teân laø ñaõ thoï Tam quy roài, töø voâ thæ sanh töû ñeán nay; thaân nghieäp baát thieän laø saùt sanh, troäm caép, taø daâm; khaåu nghieäp baát thieän laø noùi doái, noùi theâu deät, noùi thoâ aùc, noùi ly giaùn; yù nghieäp baát thieän laø tham duïc, saân nhueá vaø ngu si. Nhöõng toäi nhö vaäy nay ñoái tröôùc möôøi phöông chö Phaät, chö toân Boà taùt, chö Hieàn thaùnh ñaéc ñaïo vaø hieän taïi ôû tröôùc Sö taêng ai caàu saùm hoái. Con teân ñaõ saùm hoái xong, thaân nghieäp thanh tònh, khaåu nghieäp thanh tònh, yù nghieäp thanh tònh, ñöôïc thanh tònh truï. Töø hoâm nay cho ñeán saùng mai con seõ tu taäp theo chö Phaät: Khoâng saùt sanh, khoâng troäm caép, khoâng daâm duïc, khoâng noùi doái, khoâng uoáng röôïu, khoâng ngoài naèm treân giöôøng cao roäng lôùn; khoâng ñeo traøng hoa thôm, chuoãi anh laïc vaø thoa daàu thôm treân thaân; khoâng ca muùa haùt xöôùng vaø coá yù ñi xem nghe; quaù ngoï khoâng aên (3 laàn). Con ñaõ thoï Baùt quan trai giôùi xong, nguyeän ñem coâng ñöùc naøy khoâng caàu phöôùc laïc coõi trôøi ngöôøi, cho ñeán phöôùc laïc cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông, Thích Phaïm chö thieân. Chæ nguyeän ñoaïn heát caùc phieàn naõo, thoâng ñaït caùc phaùp chöùng quaû vò Phaät.

3. Vaên Xin Yeát Ma Nuoâi Chuùng: Tyø-kheo-ni thoï giôùi cuï tuùc ñuû möôøi hai tuoåi haï, muoán nuoâi chuùng phaûi ñeán trong Ni taêng xin yeát ma nuoâi chuùng. Ni taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø-kheo-ni muoán nuoâi chuùng neân töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng:

SOÁ 1439 - THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG                              575

Ñaïi ñöùc Ni taêng nhôù nghó, con Tyø-kheo-ni thoï ñaïi giôùi ñaõ ñuû möôøi hai tuoåi haï, nay muoán nuoâi chuùng. Con theo Taêng xin yeát ma nuoâi chuùng, Taêng cho con Tyø-kheo-ni           yeát ma nuoâi chuùng, xin thöông xoùt (3 laàn). Moät Tyø-kheo-ni trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Tyø-kheo-ni        naøy thoï ñaïi giôùi ñaõ ñuû möôøi hai tuoåi haï nay muoán nuoâi chuùng neân theo Taêng xin yeát ma nuoâi chuùng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø-kheo-ni            yeát ma nuoâi chuùng. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Tyø-kheo-ni        naøy thoï ñaïi giôùi ñaõ ñuû möôøi hai tuoåi haï nay muoán nuoâi chuùng neân theo Taêng xin yeát ma nuoâi chuùng. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän Taêng cho Tyø-kheo-ni nuoâi chuùng thì im laëng; ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cho Tyø- kheo-ni        yeát ma nuoâi chuùng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

4. Vaên Thoï Möôøi Giôùi Sa-Di: Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay ngöôøi caàu xuaát gia coù hai vieäc neân baïch Taêng: Moät laø xuaát gia, hai laø caïo toùc. Duø Taêng nhoùm hay khoâng nhoùm, hai vieäc naøy ñeàu neân baïch Taêng nhö sau: Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe, ngöôøi naøy teân       caàu xuaát gia, caïo toùc. Xin Taêng nhôù nghó. Neáu ñaõ caïo toùc, duø Taêng nhoùm hay khoâng cuõng neân baïch moät vieäc nhö sau: Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe, ngöôøi naøy teân           caàu xuaát gia, xin Taêng nhôù nghó. Neáu Taêng khoâng nhoùm neân daãn ñi ñeán töøng phoøng baïch raèng: “Tröôûng laõo, ngöôøi naøy teân            caàu xuaát gia, xin tröôûng laõo nhôù nghó”. Giôùi sö neân daïy hoï quyø goái chaép tay thænh Hoøa thöôïng: Ñaïi ñöùc nhôù nghó, con nay thænh Ñaïi ñöùc laøm Hoøa thöôïng truyeàn giôùi Sa-di, cuùi xin ñaïi ñöùc laøm Hoøa thöôïng truyeàn giôùi, con nöông theo ñaïi ñöùc laøm Hoøa thöôïng ñeå ñöôïc xuaát gia thoï möôøi giôùi Sa-di . Con teân         ñaõ quy y Phaät, ñaõ quy y Phaùp, ñaõ quy y Taêng, ñaõ xu- aát gia. Phaät Baø-giaø-baø, Thích-ca-maâu-ni ña-ñaø-a-giaø-ñoä A-la-ha-tam- mieäu-tam Phaät ñaø ñaõ xuaát gia, con nay cuõng theo Phaät xuaát gia, Hoøa

576                                                                       BOÄ LUAÄT 6

thöôïng laø         (3 laàn). Keá giôùi sö neân hoûi: “Con bao nhieâu tuoåi?”, ñaùp tuøy theo tuoåi; laïi hoûi: “xuaát gia vaøo luùc naøo”, tuøy theo muøa xuaân, haï hay ñoâng, coù nhuaàn hay khoâng nhuaàn maø ñaùp; vieäc naøy troïn ñôøi neân nhôù giöõ. Keá giôùi sö neân noùi: Thieän nam töû teân laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø- giaø- baø, Thích-ca-maâu-ni ña-ñaø-a-giaø-ñoä A-la-ha-tam-mieäu-tam Phaät ñaø noùi ra möôøi giôùi cuûa Sa-di, heã laø Sa-di thì phaûi troïn ñôøi thoï trì: Moät laø troïn ñôøi lìa saùt sanh laø giôùi cuûa Sa-di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa saùt sanh, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Hai laø troïn ñôøi lìa khoâng cho maø laáy laø giôùi cuûa Sa-di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa khoâng cho maø laáy, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Ba laø troïn ñôøi lìa phi phaïm haïnh laø giôùi cuûa Sa-di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa phi phaïm haïnh, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Boán laø troïn ñôøi lìa voïng ngöõ laø iôùi cuûa Sa-di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa voïng ngöõ, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Naêm laø troïn ñôøi lìa uoáng röôïu laø giôùi cuûa Sa-di, trong ñaây troïn ñôøi lìa uoáng röôïu, caùc loaïi röôïu nhö röôïu neáp, röôïu nho… coù theå laøm cho say söa phoùng daät, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Saùu laø troïn ñôøi lìa naèm giöôøng cao roäng lôùn laø giôùi cuûa Sa-di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa naèm giöôøng cao roäng lôùn, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Baûy laø troïn ñôøi lìa ñeo traøng hoa, chuoãi anh laïc vaø laáy höông thôm thoa thaân laø giôùi cuûa Sa-di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa ñeo traøng hoa…, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Taùm laø troïn ñôøi lìa ca muùa haùt xöôùng vaø khoâng ñi xem nghe taáu caùc nhaïc cuï laø giôùi cuûa Sa-di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa ca muùa…, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Chín laø troïn ñôøi lìa caát chöùa vaøng baïc, tieàn vaø vaät baùu laø giôùi cuûa Sa-di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa caát chöùa vaøng…, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Möôøi laø troïn ñôøi lìa aên phi thôøi laø giôùi cuûa Sa-di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa aên phi thôøi, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Ñoù laø möôøi giôùi Sa-di, suoát ñôøi khoâng ñöôïc phaïm. Töø nay neân sieâng naêng cuùng döôøng Tam baûo; cuõng neân cuùng döôøng Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ. Moïi vieäc ñeàu neân nhö phaùp tuøy thuaän, khoâng ñöôïc choáng traùi, sieâng caàu phöông tieän tuïng kinh, ngoài thieàn ñeå ôû trong Phaät phaùp ñöôïc chöùng ñaéc ñaïo quaû Tu-ñaø-hoaøn, Tö-ñaø-haøm, A-na-haøm, A-la-haùn, Phaät

SOÁ 1439 - THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG                               577

Bích chi cho ñeán quaû vò Voâ thöôïng chaùnh ñaúng chaùnh giaùc. Nhö theá vieäc xuaát gia môùi khoâng uoång phí, phöôùc baùo khoâng döùt; ñieàu gì chöa hieåu thì Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ seõ giaûng giaûi cho con ñöôïc hieåu. (Vaên thoï Tam quy nguõ giôùi vaø taùm giôùi cuûa Öu-baø-di vaø vaên thoï möôøi giôùi Sa-di-ni cuõng gioáng nhö treân).

5. Vaên Thoï Saùu Phaùp Cuûa Thöùc-Xoa-Ma-Na: Vaên ñaêng ñaøn thoï saùu phaùp Sa-di-ni môùi ñeán, giôùi sö neân baûo theo thöù lôùp ñaûnh leã Ni taêng, keá daïy caàu Hoøa thöôïng ni nhö sau: Con laø Sa-di-ni teân        nay caàu ñaïi ñöùc ni laøm Hoøa thöôïng ni. Xin ñaïi ñöùc ni laøm Hoøa thöôïng ni ñeå con theo Taêng xin hai naêm hoïc giôùi (3 laàn). moät Tyø-kheo-ni trong Taêng neân hoûi vò naøy coù theå laøm Hoøa thöôïng ni cho Sa-di-ni naøy khoâng, neáu noùi laø ñöôïc thì giôùi sö neân daãn Sa-di-ni ñeán choã maét thaáy tai khoâng nghe ôû ngoaøi giôùi traøng, roài trôû vaøo trong Taêng hoûi: “Taêng hoøa hôïp khoâng?”, ñaùp laø hoøa hôïp, lieàn baïch: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp neân laøm Taêng söï, Sa-di-ni teân , Hoøa thöôïng ni laø         , Taêng neân cho hai naêm hoïc giôùi (3 laàn). Keá goïi Sa-di-ni ñeán, giôùi sö baûo ñaûnh leã Ni taêng roài daïy theo Taêng xin hai naêm hoïc giôùi nhö sau: Con Sa-di-ni teân        , Hoøa thöôïng ni laø        , nay theo Taêng xin hai naêm hoïc giôùi. Xin Taêng cho con Sa-di-ni                   , Hoøa thöôïng ni laø ñöôïc hai naêm hoïc giôùi. Xin thöông xoùt (3 laàn). Giôùi sö ôû trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Sa-di-ni teân            , Hoøa thöôïng ni laø nay theo Taêng xin hai naêm hoïc giôùi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Sa-di-ni               , Hoøa thöôïng ni laø          ñöôïc hai naêm hoïc giôùi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Sa-di-ni teân               , Hoøa thöôïng ni laø       theo Taêng xin hai naêm hoïc giôùi. Taêng nay cho Sa-di-ni                , Hoøa thöôïng ni laø ñöôïc hai naêm hoïc giôùi, tröôûng laõo ni naøo chaáp thuaän cho Sa-di-ni          , Hoøa thöôïng ni laø         ñöôïc hai naêm hoïc giôùi thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cho Sa- di-ni         , Hoøa thöôïng ni laø        ñöôïc hai naêm hoïc giôùi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Keá neân noùi saùu phaùp nhö sau:

578                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Naøy Thöùc-xoa-ma-na, haõy laéng nghe, Phaät Theá toân Ña-ñaø-a-giaø- ñoää A-la-ha-tam-mieäu-tam Phaät ñaø laø baäc Tri giaû, baäc kieán giaû ñaõ noùi saùu phaùp cuûa Thöùc-xoa-ma-na, suoát ñôøi neân thoï trì. moät laø Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch Duïc, duïc töôûng, duïc duïc, duïc giaùc, duïc nhieät; Phaät daïy neân ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng vaø dieät duïc nhieät. Neáu Thöùc-xoa- ma-na ñaõ vaøo trong phaùp Thöùc-xoa-ma-na, khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng noùi ra, maø theo taâm töôûng thoï vieäc daâm duïc cho ñeán cuøng vôùi suùc sanh thì chaúng phaûi laø Thöùc-xoa-ma-na, chaúng phaûi laø Thích nöõ, maát phaùp Thöùc-xoa-ma-na. Vieäc naøy suoát ñôøi khoâng ñöôïc laøm, neáu coâ thoï trì ñöôïc thì neân noùi laø ñöôïc. Hai laø Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch troäm caép, khen ngôïi khoâng troäm caép cho ñeán moät sôïi chæ, moät taác vaûi, moät gioït daàu, neáu khoâng cho thì khoâng ñöôïc laáy. Trong giôùi naøy Phaät cheá ít nhaát laø cho ñeán naêm tieàn hoaëc vaät trò giaù naêm tieàn, tuøy theo vaät maø Thöùc-xoa- ma-na troäm caép neáu bò vua baét hoaëc ñaùnh, hoaëc troùi hoaëc ñuoåi ñi, maéng laø keû giaëc, keû ngu si… thì chaúng phaûi laø Thöùc-xoa-ma-na, chaúng phaûi laø Thích nöõ, maát phaùp Thöùc-xoa-ma-na. Vieäc naøy suoát ñôøi khoâng ñöôïc laøm, neáu coâ thoï trì ñöôïc thì neân noùi laø ñöôïc. Ba laø Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch saùt sanh, khen ngôïi khoâng saùt sanh, khoâng giaát haïi cho ñeán moät con kieán huoáng chi laø gieát ngöôøi. Neáu Thöùc-xoa-ma-na töï tay gieát ngöôøi hoaëc caàm dao ñöa cho ngöôøi, chæ baûo cheát, khen ngôïi cheát, noùi raèng: “Soáng neáp soáng xaáu xa nhö theá laøm gì, thaø cheát coøn hôn”. Thuaän theo taâm yù ngöôøi naøy maø duøng ñuû caùch khuyeân daïy cheát, khen ngôïi cheát hoaëc laøm Öu-ña, Ñaàu-ña hoaëc giaêng löôùi baãy… ñeå gieát; hoaëc laøm Tyø-ñaø-la, tôï Tyø-ñaø-la, hoaëc laøm cho ñöùt hôi, hoaëc laøm cho ñoïa thai, hoaëc ñeø buïng cho cheát; hoaëc xoâ vaøo löûa, ñaåy xuoáng nöôùc, xoâ töø treân cao xuoáng, hoaëc sai ngöôøi ñoùn ñöôøng gieát cheát, hoaëc thai nhi môùi thoï hai caên laø thaân caên vaø maïng caên, trong Ca-la la laïi sanh taâm aùc phöông tieân gieát cheát… thì chaúng phaûi laø Thöùc-xoa- ma-na, chaúng phaûi laø Thích nöõ, maát phaùp Thöùc-xoa-ma-na. Vieäc naøy suoát ñôøi khoâng ñöôïc laøm, neáu coâ thoï trì ñöôïc thì neân noùi laø ñöôïc. Boán laø Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân cheâ traùch voïng ngöõ, khen ngôïi khoâng voïng ngöõ, cho ñeán ñuøa giôõn coøn khoâng noùi doái huoáng chi laø coá yù. Neáu Thöùc-xoa-ma-na khoâng bieát, khoâng thaáy phaùp hôn ngöôøi maø töï noùi: “Toâi bieát nhö vaäy, toâi thaáy nhö vaäy, toâi laø A-la-haùn, A- la-haùn höôùng; toâi laø A-na-haøm, A-na-haøm höôùng; Tö-ñaø-haøm, Tö-ñaø- haøm höôùng; Tu-ñaø-hoaøn, Tu-ñaø-hoaøn höôùng; hoaëc toâi ñöôïc sô thieàn, nhò thieàn, tam thieàn, töù thieàn; hoaëc toâi ñöôïc voâ löông taâm töø bi, hæ xaû; hoaëc

SOÁ 1439 - THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG                                  579

toâi ñöôïc Khoâng voâ saéc xöù ñònh, thöùc xöù ñònh, Voâ sôû höõu xöù ñònh, Phi töôûng phi phi töôûng xöù ñònh; hoaëc toâi ñöôïc phaùp quaùn baát tònh, A-na- baùt-na; caùc trôøi, roàng, Daï-xoa… ñeán choã toâi, hoï hoûi, toâi traû lôøi; toâi hoûi, hoï traû lôøi… thì chaúng phaûi laø Thöùc-xoa-ma-na, chaúng phaûi laø Thích nöõ, maát phaùp Thöùc-xoa-ma-na. Vieäc naøy suoát ñôøi khoâng ñöôïc laøm, neáu coâ thoï trì ñöôïc thì neân noùi laø ñöôïc. Naêm laø Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch Duïc, duïc töôûng, duïc duïc, duïc giaùc, duïc nhieät; Phaät daïy neân ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng vaø dieät duïc nhieät. Neáu Thöùc-xoa-ma-na coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm xuùc chaïm vuoát ve thuaän hay nghòch töø ñaàu toùc trôû xuoáng, töø ñaàu goái trôû leân, töø coå tay trôû ra, boû y, hoaëc keùo hoaëc ñaåy hoaëc ñeø hoaëc boùp, hoaëc naâng leân hoaëc ñeå xuoáng… thì chaúng phaûi laø Thöùc-xoa-ma-na, chaúng phaûi laø Thích nöõ, maát phaùp Thöùc-xoa-ma-na. Vieäc naøy suoát ñôøi khoâng ñöôïc laøm, neáu coâ thoï trì ñöôïc thì neân noùi laø ñöôïc. Saùu laø Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch Duïc, duïc töôûng, duïc duïc, duïc giaùc, duïc nhieät; Phaät daïy neân ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng vaø dieät duïc nhieät. Neáu Thöùc-xoa-ma-na coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm naém tay, naém y, cuøng ñöùng, cuøng noùi chuyeän, cuøng heïn hoø, vaøo choã khuaát, ñôïi ngöôøi nam ñeán, taát caû gioáng nhö ngöôøi nöõ baïch y, töï thaân laøm taùm vieäc naøy thì chaúng phaûi laø Thöùc-xoa-ma-na, chaúng phaûi laø Thích nöõ, maát phaùp Thöùc-xoa-ma-na. Vieäc naøy suoát ñôøi khoâng ñöôïc laøm, neáu coâ thoï trì ñöôïc thì neân noùi laø ñöôïc. Naøy Thöùc-xoa-ma-na haõy laéng nghe, Taêng ñaõ trao cho coâ saùu hoïc phaùp, ngöôøi thoï trì saùu phaùp naøy môùi goïi laø Thöùc-xoa-ma-na. Coâ coù ñuû Hoøa thöôïng ni, A-xaø-leâ ni, ñaày ñuû Ni taêng, ñuû haønh xöù, quoác ñoä, ñuû nguyeän cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông… , töø nay neân cung kính Tam baûo Phaät phaùp taêng; neân cung kính Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ vaø caùc baäc thöôïng trung haï toøa. Neân sieâng hoïc ba moân hoïc laø thieän giôùi hoïc, thieän ñònh hoïc vaø thieän hueä hoïc. Neân tu ba moân giaûi thoaùt laø khoâng voâ töôùng, voâ taùc. Neân sieâng tu ba nghieäp, toïa thieàn, tuïng kinh vaø khuyeán hoùa laøm phöôùc haïnh. Ñaây laø phaùp môû cöûa Nieát baøn ñeå ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn, Tö-ñaø- haøm, A-na-haøm, A-la-haùn; gioáng nhö hoa sen trong nöôùc ngaøy caøng töôi toát ñöôïc nôû hoa, coâ cuõng seõ taêng tröôûng ñaïo phaùp gioáng nhö vaäy, sau seõ ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc. Trong phaùp Thích sö töû, Ñaõ ñöôïc giôùi khoù ñöôïc, Thôøi khoâng khoù, khoù ñöôïc, Ñöôïc roài chôù ñeå maát.

580                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Cuùi ñaàu ñaûnh leã Taêng, Höõu nhieãu vui veû ñi.

6. Vaên Ñaêng Ñaøn Thoï Ñaïi Giôùi Tyø-Kheo-Ni: Luùc ñoù caùc Tyø-kheo-ni khoâng bieát phaùp ñaêng ñaøn thoï ñaïi giôùi nhö theá naøo, Phaät baûo: “Phaùp ñaêng ñaøn thoï ñaïi giôùi nhö sau: Tyø-kheo-ni daãn Thöùc-xoa-ma-na vaøo trong Taêng baûo theo thöù lôùp ñaûnh leã Taêng, keá daïy phaùp thoï y, neân hoûi: “Y naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân noùi: “Con haõy theo theo ta”: Con teân laø         y Taêng-giaø-leâ naøy coù chín ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì. (3 laàn) Keá hoûi: “Y naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân noùi: “Con haõy noùi theo ta”: Con teân laø       y Uaát-ña-la-taêng naøy coù baûy ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì. (3 laàn) Keá hoûi gioáng nhö treân vaø baûo: “Con haõy noùi theo ta”: Con teân laø         y An-ñaø-hoäi naøy coù naêm ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì. (3 laàn) Neáu laø maïn y Taêng-giaø-leâ thì neân noùi: “Maïn y Taêng-giaø-leâ naøy, con xin thoï trì”; neáu laø maïn y Uaát-ña-la-taêng thì neân noùi: “Maïn y Uaát- ña-la-taêng naøy, con xin thoï trì”; neáu laø maïn y An-ñaø-hoäi thì neân noùi: “Maïn y An-ñaø-hoäi naøy, con xin thoï trì”. Keá hoûi: “Y phuù kieân naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân baûo: “Haõy noùi theo ta” Con teân laø        y phuù kieân naøy daøi boán khuyûu tay, roäng hai khuyûu tay röôõi, con xin thoï trì (3 laàn). Keá hoûi: “Y Quyeát tu la naøy coù phaûi laø cuûa con coù hya khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân baûo: “Haõy noùi theo ta”; Con teân laø       y Quyeát-tu-la naøy daøi boán khuyûu tay, roäng hai khuyûu tay röôõi, con xin thoï trì (3 laàn) Keá hoûi: ‘Baùt-ña-la naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?’, ñaùp laø cuûa con coù, neân baûo: “Con haõy noùi theo ta”: Con teân laø       Baùt-ña-la öùng löôïng khí naøy nay con xin thoï ñeå duøng laâu daøi. (3 laàn). Daïy thoï y baùt xong, keá daïy thænh Hoøa thöôïng ni: Con Thöùc-xoa-ma-na teân              caàu ñaïi ñöùc ni laøm Hoøa thöôïng ni, xin ñaïi ñöùc ni laøm Hoøa thöôïng ni cho con, con nöông theo Hoøa thöôïng ni ñeå theo Taêng xin taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni. Xin thöông

SOÁ 1439 - THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG                               581

xoùt (3 laàn). Giôùi sö neân hoûi Hoøa thöôïng ni: “Ñaïi ñöùc ni coù theå laøm Hoøa thöôïng cho giôùi töû naøy khoâng?”, ñaùp laø coù theå, giôùi sö neân daãn ngöôøi thoï giôùi ñeán choã chæ thaáy maø khoâng nghe ôû trong giôùi traøng, roài trôû laïi trong Taêng xöôùng: “Chuùng taêng hoøa hôïp nhoùm, ai coù theå laø giaùo thoï sö cho giôùi töû naøy?”, neáu trong Taêng coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt ngöôøi naøy neáu coù ñuû naêm phaùp thì khoâng neân cöû laøm giaùo thoï sö, ñoù laø vì yeâu maø daïy, vì saân maø daïy, vì sôï maø daïy, vì si maø daïy vaø khoâng bieát daïy hay khoâng daïy. Ngöôïc laïi neáu coù naêm phaùp thaønh töïu thì neân cöû laøm giaùo thoï sö, ñoù laø khoâng vì yeâu maø daïy, khoâng vì saân maø daïy, khoâng vì sôï maø daïy, khoâng vì si maø daïy vaø bieát daïy hay khoâng daïy. Keá xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Thöùc-xoa-ma-na naøy teân                  theo Hoøa thöôïng ni             caàu thoï giôùi cuï tuùc, Tyø-kheo-ni         laøm giaùo thoï sö. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cöû Tyø-kheo-ni            laøm giaùo thoï sö ñeå daïy giôùi töû teân       . Baïch nhö theá. Nhö theá baïch nhò yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cöû Tyø- kheo-ni            laøm giaùo thoï sö ñeå daïy cho giôùi töû          xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù Giaùo thoï sö ñeán choã giôùi töû baûo quyø goái chaép tay roài noùi: “Giôùi töû teân        laéng nghe, nay laø giôø phuùt chí thaønh, laø giôø phuùt noùi thaät, laùt nöõa ôû trong Taêng cuõng seõ hoûi nhö theá, neáu thaät thì con neân noùi laø thaät, neáu khoâng thaät thì neân noùi laø khoâng thaät. Ta nay hoûi con: 1. Con coù phaûi laø ngöôøi nöõ khoâng, coù phaûi laø ngöôøi khoâng, khoâng phaûi laø phi nhaân phaûi khoâng, khoâng phaûi laø suùc sanh bieán hình phaûi khoâng? 2. Neáu laø ngöôøi nöõ thì treân nöõ caên coù loâng khoâng, coù khoâ hoaïi khoâng, khoâng coù maéc bònh laäu phaûi khoâng, khoâng coù hai ñöôøng hôïp moät phaûi khoâng, khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ khoâng theå sinh saûn ñöôïc phaûi khoâng, khoâng phaûi laø khoâng coù vuù phaûi khoâng, thuûy nguyeät coù thöôøng ra hay khoâng, khoâng phaûi laø khoâng coù nguyeät kî phaûi khoâng? 3. Con khoâng phaûi laø noâ tyø phaûi khoâng? 4. Con khoâng phaûi laø ngöôøi laøm thueâ cho ngöôøi phaûi khoâng? 5. Con khoâng phaûi do mua maø ñöôïc phaûi khoâng? 6. Con khoâng phaûi do quaân binh ñaùnh phaù maø baét ñöôïc phaûi khoâng? 7. Con khoâng phaûi laø vôï cuûa quan nhaân phaûi khoâng?

582                                                                     BOÄ LUAÄT 6

8. Con khoâng phaïm toäi quan phaûi khoâng? 9. Con khoâng coù maéc nôï ngöôøi phaûi khoâng? 10. Ngöôøi nöõ coù nhöõng bònh nhö bònh laïi, bònh laäu, ung thö, caøn tieâu, ñieân cuoàng … , gaàn ñaây con coù maéc nhöõng bònh nhö theá khoâng? 11 - Cha meï, phu chuû cuûa con coøn khoâng, hoï coù cho pheùp con xuaát gia khoâng? 12 - Naêm y vaø baùt coù ñuû khoâng? 13 - Teân cuûa con laø gì? 14 - Hoøa thöôïng ni cuûa con hieäu laø gì? Giaùo thoï sö hoûi xong neân trôû vaøo trong Taêng baïch raèng: “Thöùc- xoa-ma-na teân           . Toâi ñaõ hoûi xong caùc giaù naïn”, yeát ma sö noùi: “Neân thanh tònh thì daãn vaøo”, Giaùo thoï sö daãn vaøo roài baûo ñaûnh leã Ni taêng, keá daïy theo Taêng xin taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni (Boån phaùp yeát ma) nhö sau: Con Thöùc-xoa-ma-na teân                theo Hoøa thöôïng ni            muoán caàu thoï giôùi cuï tuùc, nay con theo Taêng xin taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni. Xin Taêng thöông xoùt taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni cho con, con teân           nöông Hoøa thöôïng ni           caàu thoï giôùi cuï tuùc. Xin thöông xoùt (3 laàn). Yeát ma sö ôû trong Taêng taùc baïch nhö sau: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Thöùc-xoa-ma-na teân theo Hoøa thöôïng ni          muoán caàu thoï giôùi cuï tuùc, theo Taêng xin taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Toâi nay ôû trong Taêng hoûi Thöùc-xoa-ma-na teân caùc phaùp chöôùng ñaïo.Baïch nhö vaäy. Taùc baïch roài hoûi: “Giôùi töû teân              laéng nghe, nay laø giôø phuùt chí thaønh, laø giôø phuùt noùi thaät, nay ta ôû trong Taêng hoûi con caùc phaùp chöôùng ñaïo, neáu thaät thì con neân noùi laø thaät, neáu khoâng thaät thì neân noùi laø khoâng thaät. Ta nay hoûi con: 1. Con coù phaûi laø ngöôøi nöõ khoâng, coù phaûi laø ngöôøi khoâng, khoâng phaûi laø phi nhaân phaûi khoâng, khoâng phaûi laø suùc sanh bieán hình phaûi khoâng? 2. Neáu laø ngöôøi nöõ thì treân nöõ caên coù loâng khoâng, coù khoâ hoaïi khoâng, khoâng coù maéc bònh laäu phaûi khoâng, khoâng coù hai ñöôøng hôïp moät phaûi khoâng, khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ khoâng theå sinh saûn ñöôïc phaûi khoâng, khoâng phaûi laø khoâng coù vuù phaûi khoâng, thuûy nguyeät coù thöôøng ra hay khoâng, khoâng phaûi laø khoâng coù nguyeät kî phaûi khoâng? 3. Con khoâng phaûi laø noâ tyø phaûi khoâng? 4. Con khoâng phaûi laø ngöôøi laøm thueâ cho ngöôøi phaûi khoâng? 5. Con khoâng phaûi do mua maø ñöôïc phaûi khoâng?

SOÁ 1439 - THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG                                583

6. Con khoâng phaûi do quaân binh ñaùnh phaù maø baét ñöôïc phaûi khoâng? 7. Con khoâng phaûi laø vôï cuûa quan nhaân phaûi khoâng? 8. Con khoâng phaïm toäi quan phaûi khoâng? 9. Con khoâng coù maéc nôï ngöôøi phaûi khoâng? 10. Ngöôøi nöõ coù nhöõng bònh nhö bònh laïi, bònh laäu, ung thö, caøn tieâu, ñieân cuoàng…, gaàn ñaây con coù maéc nhöõng bònh nhö theá khoâng? 11. Cha meï, phu chuû cuûa con coøn khoâng, hoï coù cho pheùp con xuaát gia khoâng? 12. naêm y vaø baùt coù ñuû khoâng? 13. Teân cuûa con laø gì? 14. Hoøa thöôïng ni cuûa con hieäu laø gì?”, ñôïi ñaùp ñaày ñuû roài baûo giôùi töû im laëng. yeát ma sö taùc baïch yeát ma: Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Thöùc-xoa-ma-na naøy teân                    theo Hoøa thöôïng ni           muoán caàu thoï giôùi cuï tuùc, ñaõ theo Taêng xin taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni, Hoøa thöôïng ni laø . Thöùc-xoa- ma- na naøy töï noùi thanh tònh, khoâng coù caùc phaùp chöôùng ñaïo, naêm y vaø baùt ñaày ñuû. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni cho Thöùc-xoa-ma-na teân _, Hoøa thöôïng ni laø            . Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc Ni taêng laéng nghe, Thöùc-xoa-ma-na naøy teân                    theo Hoøa thöôïng ni           muoán caàu thoï giôùi cuï tuùc, ñaõ theo Taêng xin taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni, Hoøa thöôïng ni laø . Thöùc-xoa- ma- na naøy töï noùi thanh tònh, khoâng coù caùc phaùp chöôùng ñaïo, naêm y vaø baùt ñaày ñuû. Tröôûng laõo ni naøo chaáp thuaän taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni cho Thöùc-xoa-ma-na teân                  , Hoøa thöôïng ni laø       thì im laëng; ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeât ma laàn thöù nhaát. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän taùc phaùp yeát ma thuoäc Hoøa thöôïng ni cho Thöùc-xoa-ma-na teân                  , Hoøa thöôïng ni laø      xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Yeát ma sö baûo giôùi töû: Naøy giôùi töû, neáu coù ai hoûi coâ ñöôïc maáy tuoåi haï, neân ñaùp laø chöa coù tuoåi haï; neáu hoûi thoï giôùi vaøo luùc naøo, neân ñaùp laø muøa ñoâng hoaëc muøa xuaân, muøa haï, coù nhuaàn hay khoâng nhuaàn. Ñaây laø thôøi tieát, giôùi töû neân troïn ñôøi ghi nhôù. Yeát ma xong, ngay trong ngaøy naøy neân daãn ñeán trong Ñaïi taêng xin thoï giôùi cuï tuùc.

584                                                                      BOÄ LUAÄT 6

7. Vaên thoï giôùi cuï tuùc ôû trong Ñaïi taêng: Giaùo thoï sö daïy Thöùc-xoa-ma-na xin Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc: Ñaïi ñöùc taêng nhôù nghó, con Thöùc-xoa-ma-na                     theo Hoøa thöôïng ni caàu thoï giôùi cuï tuùc. Nay ñeán trong Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, xin Taêng thöông xoùt teá ñoä cho con Thöùc-xoa-ma-na                 theo Hoøa thöôïng ni         ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc. Xin thöông xoùt (3 laàn) Yeát ma sö ôû trong Taêng taùc baïch yeát ma: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Thöùc-xoa-ma-na               theo Hoøa thöôïng ni caàu thoï giôùi cuï tuùc. Nay ñeán trong Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Ni taêng ñaõ taùc Boån phaùp yeát ma, Thöùc-xoa-ma-na naøy ñaõ töï noùi thanh tònh, khoâng coù caùc giaù naïn, tuoåi ñaõ ñuû, ñaõ ñuû hai naêm hoïc saùu phaùp, naêm y vaø baùt ñeàu ñuû. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Thöùc-xoa-ma-na                  theo Hoøa thöôïng ni         ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc. Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cho Thöùc-xoa-ma-na              theo Hoøa thöôïng ni           ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Keá noùi veà ba phaùp y: Giôùi töû teân laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø-giaø-baø, Thích-ca-maâu-ni Ña-ñaø-a-giaø-ñoä A-la-ha-tam-mieäu-tam Phaät ñaø noùi ra ba phaùp y cho ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc. Tyø-kheo-ni nöông theo ba phaùp y naøy ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo-ni: Moät laø nöông y phaán taûo, Tyø-kheo-ni ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo-ni. Neáu thoï theâm y baèng vaûi gai traéng, hoaëc gai ñoû hoaëc y Kieàu-thi-na, Suùy-di-la, Khaâm-baït-la, Kieáp-boái… caùc loaïi y thanh tònh khaùc thì con coù theå nöông y phaán taûo thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. Hai laø nöông phaùp khaát thöïc, Tyø-kheo-ni ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo-ni. Neáu thoï theâm thöùc aên ñaõ naáu chín hoaëc thöùc aên ngon vaøo nhöõng ngaøy trai nhö moàng taùm, hai möôi ba, möôøi boán, möôøi laêm, hai möôi chín, ba möôi, moàng moät, hoaëc thöùc aên cuûa taêng, hoaëc aên trong phoøng rieâng hoaëc thoï ngöôøi thænh thöïc… nhöõng thöùc aên thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông phaùp khaát thöïc thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. Ba laø nöông loaïi döôïc cuõ boû (Traàn khí döôïc), Tyø-kheo-ni ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo-ni. Neáu thoï theâm boán loaïi döôïc haøm tieâu laø toâ, daàu, maät, thaïch maät; boán loaïi môõ tònh laø môõ gaáu,

SOÁ 1439 - THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG                                585

môõ löøa, môõ heo, môõ caù; naêm loaïi döôïc töø cuû nhö cuû göøng, xích phu töû, ba ñeà, beä sa, xöông boà; naêm loaïi döôïc töø quaû nhö Ha-leâ-laëc, Tyø-dieâm- laëc, A-ma-laëc, hoà-tieâu, Taát-baït-la; naêm loaïi muoái laø muoái ñen, muoái traéng, muoái tía, muoái ñoû, muoái ñaát; naêm loaïi thuoác thang naáu töø cuû, coïng, laù, hoa, quaû; naêm loaïi thuoác töø nhöïa caây laø höng cöø, taùt-xaø-la-taùt- ñeá, dòch-ñeá, dòch-ñeà-ñeá, dòch-baø-na… caùc loaïi döôïc thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông loaïi döôïc cuõ boû thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. Giôùi töû teân laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø-giaø-baø, Thích-ca-maâu-ni ña-ñaø-a-giaø-ñoä A-la-ha-tam-mieäu-tam Phaät ñaø noùi ra taùm phaùp Ñoïa cho Tyø-kheo-ni thoï giôùi cuï tuùc. Tyø-kheo-ni ñoái vôùi taùm phaùp Ñoïa naøy neáu phaïm moät phaùp naøo thì khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni, khoâng phaûi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích nöõ maát phaùp Tyø-kheo-ni. Nhö caây Ña-la bò chaët ngoïn thì khoâng theå sanh tröôûng, khoâng töôi toát, khoâng cao lôùn, khoâng roäng maùt. Tyø-kheo-ni cuõng nhö theá, ñoái vôùi taùm phaùp Ñoïa naøy neáu phaïm moät phaùp naøo thì khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni… maát phaùp Tyø-kheo-ni. Taùm phaùp ñoïa laø: 1. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng, duïc giaùc, duïc nhieät; khen ngôïi ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Neáu Tyø-kheo- ni ñaõ thoï giôùi phaùp roài, khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng phaùt loà maø laøm phaùp daâm duïc cho ñeán cuøng vôùi suùc sanh thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni… maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù nhaát naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 2. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch khoâng cho maø laáy, khen ngôïi khoâng troäm caép töø moät sôïi chæ, moät caây kim… cho ñeán naêm tieàn hoaëc vaät trò giaù naêm tieàn. Tyø-kheo-ni neáu khoâng cho maø laáy, vì vieäc naøy hoaëc bò baét, bò troùi hoaëc bò ñuoåi ra khoûi nöôùc vaø bò maéng laø keû giaëc thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni… maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù hai naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 3. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch ñoaïn maïng ngöôøi, khen ngôïi khoâng ñoaïn maïng cho ñeán moät con kieán cuõng khoâng coá yù ñoaïn maïng huoáng chi laø ngöôøi. Neáu Tyø-kheo-ni töï tay coá yù ñoaïn maïng ngöôøi, hoaëc sai ngöôøi caàm dao gieát, hoaëc khuyeân cheát, khen cheát noùi raèng: “Chao oâi tröôïng phu, soáng toài teä nhö theá thì soáng laøm gì, thaù cheát coøn hôn”, tuøy taâm suy nghó maø duøng ñuû caùch khuyeán khích xuùi giuïc hoaëc khen ngôïi caùi cheát hoaëc ñaøo haàm, ñaët baåy… laøm cho cheát; hoaëc duøng caùch Tyø-ñaø-

586                                                                      BOÄ LUAÄT 6

la, baùn Tyø-ñaø-la ñeå gieát; hoaëc laøm ñoïa thai, hoaëc ñaåy vaøo löûa, hoaëc xoâ xuoáng nöôùc hoaëc ñaåy töø treân cao xuoáng cho cheát… cho ñeán thai trong buïng meï môùi ñöôïc hai caên laø thaân caên vaø maïng caên cuõng muoán laøm cho cheát thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni… maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù ba naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 4. Phaät ñuû caùch quôû traùch voïng ngöõ, khen ngôïi khoâng voïng ngöõ, cho ñeán ñuøa giôõn cuõng khoâng ñöôïc voïng ngöõ huoáng chi laø coá yù voïng ngöõ. Neáu Tyø-kheo-ni töï bieát mình khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø töï khen mình laø ñöôïc quaû A-la-haùn, A-la-haùn höôùng… Tu-ñaø-hoaøn, Tu-ñaø-hoaøn höôùng; hoaëc töï khen mình chöùng ñöôïc Sô thieàn… töù thieàn; hoaëc töï khen mình ñaõ ñöôïc phaùp Töø bi hyû xaû, ñöôïc ñònh Khoâng voâ bieân xöù…; ñöôïc phaùp quaùn baát tònh, A-na-ban-na nieäm; chö thieân ñeán choã toâi, trôøi roàng… ñeán choã toâi, toâi noùi chuyeän vôùi hoï… nhöõng vieäc nhö theá voán khoâng coù maø coá yù voïng ngöõ thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni… maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù tö naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 5. Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch Duïc, duïc töôûng, duïc duïc, duïc giaùc, duïc nhieät; Phaät daïy neân ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng vaø dieät duïc nhieät. Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm xuùc chaïm vuoát ve thuaän hay nghòch töø ñaàu toùc trôû xuoáng, töø ñaàu goái trôû leân, töø coå tay trôû ra, boû y, hoaëc keùo hoaëc ñaåy hoaëc ñeø hoaëc boùp, hoaëc naâng leân hoaëc ñeå xuoáng thì Tyø-kheo-ni phaïm toäi naøy khoâng coøn goïi laø Tyø- kheo-ni, chaúng phaûi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích chuûng nöõ, maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp ñoïa thöù naêm naøy reoïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 6. Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch Duïc, duïc töôûng, duïc duïc, duïc giaùc, duïc nhieät; Phaät daïy neân ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng vaø dieät duïc nhieät. Neáu Tyø-kheo-ni coù laäu taâm thuaän cho ngöôøi nam coù laäu taâm naém tay, naém y, cuøng ñöùng, cuøng noùi chuyeän, cuøng heïn hoø, vaøo choã khuaát, ñôøi ngöôøi nam ñeán, taát caû gioáng nhö ngöôøi nöõ baïch y, ñuû taùm vieäc naøy bieåu hieän töôùng tham aùi thì Tyø-kheo-ni phaïm toäi naøy khoâng coøn goïi laø Tyø-kheo-ni, chaúng phaûi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích chuûng nöõ, maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù saùu naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 7. Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch tri thöùc aùc, baïn ñaûng aùc; khen ngôïi thieän tri thöùc, thieän höõu. Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo khaùc phaïm toäi Thoâ maø che giaáu cho ñeán moät ñeâm. Tyø-kheo-ni naøy bieát Tyø-

SOÁ 1439 - THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG                               587

kheo-ni kia hoaëc ñaõ thoái thaát, hoaëc ñang truï, hoaëc bò taãn, hoaëc boû ñi; sau ñoù môùi noùi raèng: “Tröôùc ñaây toâi cuõng bieát Tyø-kheo-ni naøy phaïm haïnh baát tònh nhö theá nhö theá, nhöng toâi khoâng muoán neâu ra, cuõng khoâng muoán baïch cho Taêng bieát. Vì sôï coù ngöôøi noùi raèng em beâu xaáu chò” thì Tyø-kheo-ni phaïm toäi naøy khoâng coøn goïi laø Tyø-kheo-ni, chaúng phaûi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích chuûng nöõ, maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù baûy naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. 8. Phaät Theá toân ñuû nhaân duyeân quôû traùch aùc tri thöùc, baïn ñaûng aùc; khen ngôïi thieän höõu tri thöùc. Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo naøy, Taêng nhaát taâm hoøa hôïp ñaõ nhö phaùp taùc yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt maø coøn laøm haïnh tuøy thuaän. Caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên Tyø-kheo-ni naøy raèng: “Tyø-kheo naøy, Taêng nhaát taâm hoøa hôïp ñaõ nhö phaùp taùc yeát ma Baát kieán taãn, moät mình khoâng coù hai, khoâng beø baïn, khoâng thoâi döùt. Coâ khoâng ñöôïc laøm haïnh tuøy thuaän”. Khi caùc Tyø-kheo-ni can ngaên nhö vaäy maø Tyø-kheo-ni naøy vaãn chaáp chaët khoâng chòu boû vieäc laøm naøy thì caùc Tyø-kheo-ni neân can ngaên ñeán laàn thöù ba, neáu chòu boû thì toát; neáu khoâng chòu boû thì Tyø-kheo-ni phaïm toäi naøy khoâng coøn goïi laø Tyø-kheo-ni, chaúng phaûi laø Sa-moân ni, khoâng phaûi laø Thích chuûng nöõ, maát phaùp Tyø-kheo-ni. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù taùm naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Giôùi töû laéng nghe, töø nay trôû ñi con neân duøng taâm nhu hoøa deã daïy, tuøy thuaän lôïi daïy baûo cuûa Giaùo thoï sö. Nay con ñaõ thoï giôùi xong, Con ñaõ coù ñuû Hoøa thöôïng ni, A-xaø-leâ ni, ñaày ñuû Ni taêng, ñuû haønh xöù, quoác ñoä, ñuû nguyeän cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông… , töø nay con neân cung kính Tam baûo Phaät phaùp taêng; neân cung kính Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ vaø caùc baäc thöôïng trung haï toøa. Neân sieâng hoïc ba moân hoïc laø thieän giôùi hoïc, thieän ñònh hoïc vaø thieän hueä hoïc. Neân tu ba moân giaûi thoaùt laø khoâng voâ töôùng, voâ taùc. Neân sieâng tu ba nghieäp, toïa thieàn, tuïng kinh vaø khuyeán hoùa laøm phöôùc haïnh. Ñaây laø phaùp môû cöûa Nieát baøn ñeå ñöôïc quaû Tu-ñaø- hoaøn, Tö-ñaø-haøm, A-na-haøm, A-la-haùn; gioáng nhö hoa sen trong nöôùc ngaøy caøng töôi toát ñöôïc nôû hoa, con cuõng seõ taêng tröôûng ñaïo phaùp gioáng nhö vaäy. Nhöõng giôùi phaùp coøn laïi Hoøa thöôïng ni, A-xaø-leâ ni seõ töø töø giaûng roäng cho con. Keá noùi keä: “Trong phaùp Thích Sö töû, Taát caû dieäu thieän nhoùm, Saâu roäng khoâng bôø meù,

588                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Bieån chaâu baùu coâng ñöùc,
Laø nguyeän cuûa Luaân vöông,
Thieân vöông, Dieäu phaùp vöông,
Thöôøng caàu laøm Sa-moân,
Khoâng ñöôïc nhöng con ñöôïc.
Neân sieâng tu ba nghieäp,
Vaø voâ löôïng phaùp moân,
Neân thöôøng nghó ñeán phaùp,
Ñeå ñöôïc trí voâ ngaïi.
Nhö hoa sen trong nöôùc,
Moãi ngaøy theâm taêng tröôûng,
Con cuõng seõ nhö vaäy,
Giôùi ñònh hueä taêng tröôûng.
Coøn nhöõng giôùi phaùp khaùc,
Hoøa thöôïng sö seõ daïy.
Trong chuùng kính leã xong,
Vui ñöôïc nhö yù nguyeän”.

8. Vaên Thoï Ñaïi Giôùi Tyø-Kheo: Phaät laïi baûo caùc Tyø-kheo: “Phaùp thoï cuï tuùc coù ba vieäc hieän tieàn ñöôïc thoï cuï tuùc: Moät laø coù Taêng, hai laø coù ngöôøi muoán thoï cuï tuùc, ba laø coù yeát ma”. Ngöôøi muoán thoï cuï tuùc môùi ñeán neân baûo theo thöù lôùp ñaûnh leã Taêng, keá daïy phaùp thoï y, neân hoûi: “Y naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân noùi: “Con haõy theo theo ta”: Con teân laø        y Taêng-giaø-leâ naøy coù chín ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì. (3 laàn) Keá hoûi: “Y naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân noùi: “Con haõy noùi theo ta”: Con teân laø       y Uaát-ña-la-taêng naøy coù baûy ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì.(3 laàn) Keá hoûi gioáng nhö treân vaø baûo: “Con haõy noùi theo ta”: Con teân laø         y An-ñaø-hoäi naøy coù naêm ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì. (3 laàn) Keá hoûi: “Baùt-ña-la naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân baûo: “Con haõy noùi theo ta”: Con teân laø       Baùt-ña-la öùng löôïng khí naøy nay con xin thoï ñeå duøng laâu daøi. (3 laàn)

SOÁ 1439 - THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG                               589

Daïy thoï y baùt roài, keá daïy caàu Hoøa thöôïng: Con teân laø          nay caàu tröôûng laõo laøm Hoøa thöôïng, tröôûng laõo vì con laøm Hoøa thöôïng, con nöông theo tröôûng laõo Hoøa thöôïng ñeå ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc. (3 laàn) Giôùi sö neân hoûi Hoøa thöôïng: “Thaày coù theå laøm Hoøa thöôïng cho giôùi töû naøy khoâng?’, ñaùp laø coù theå, giôùi sö neân daãn ngöôøi thoï giôùi ñeán choã chæ thaáy maø khoâng nghe ôû trong giôùi traøng, roài trôû laïi trong Taêng xöôùng: “Chuùng taêng hoøa hôïp nhoùm, ai coù theå laø giaùo thoï sö cho giôùi töû naøy?’, neáu trong Taêng coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt ngöôøi naøy neáu coù ñuû naêm phaùp thì khoâng neân cöû laøm giaùo thoï sö, ñoù laø vì yeâu maø daïy, vì saân maø daïy, vì sôï maø daïy, vì si maø daïy vaø khoâng bieát day hay khoâng daïy. Ngöôïc laïi neáu coù naêm phaùp thaønh töïu thì neân cöû laøm giaùo thoï sö, ñoù laø khoâng vì yeâu maø daïy, khoâng vì saân maø daïy, khoâng vì sôï maø daïy, khoâng vì si maø daïy vaø bieát daïy hay khoâng daïy. Keá xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe, giôùi töû naøy teân          theo Hoøa thöôïng caàu thoï giôùi cuï tuùc, Tyø-kheo         laøm giaùo thoï sö. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cöû Tyø-kheo laøm giaùo thoï sö ñeå daïy giôùi töû teân         . Baïch nhö theá. Nhö theá baïch nhò yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cöû Tyø- kheo            laøm giaùo thoï sö ñeå daïy cho giôùi töû         xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù Giaùo thoï sö ñeán choã giôùi töû baûo quyø goái chaép tay roài noùi: “Giôùi töû teân        laéng nghe, nay laø giôø phuùt chí thaønh, laø giôø phuùt noùi thaät, sau ôû trong Taêng cuõng seõ hoûi nhö theá, neáu thaät thì con neân noùi laø thaät, neáu khoâng thaät thì neân noùi laø khoâng thaät. Ta nay hoûi con: 1. Con coù phaûi laø tröôïng phu khoâng? 2. Tuoåi coù ñuû hai möôi khoâng? 3. Con khoâng phaûi laø noâ tyø phaûi khoâng? 4. Con khoâng phaûi laø ngöôøi laøm thueâ cho ngöôøi phaûi khoâng? 5. Con khoâng phaûi do mua maø ñöôïc phaûi khoâng? 6. Con khoâng phaûi do quaân binh ñaùnh phaù maø baét ñöôïc phaûi khoâng? 7. Con khoâng phaûi laø quan nhaân phaûi khoâng? 8. Con khoâng phaïm vieäc quan phaûi khoâng? 9. Con khoâng coù aâm möu vôùi vöông gia phaûi khoâng? 10. Con khoâng coù maéc nôï ngöôøi phaûi khoâng? 11. Tröôïng phu coù nhöõng bònh nhö bònh laïi, bònh laäu, ung thö, caøn

590                                                                       BOÄ LUAÄT 6

tieâu, ñieân cuoàng…, gaàn ñaây con coù maéc nhöõng bònh nhö theá khoâng? 12. Cha meï cuûa con coøn khoâng, hoï coù cho pheùp con xuaát gia khoâng? 13. Tröôùc kia con coù laøm Tyø-kheo khoâng?, neáu ñaùp laø coù laøm thì neân hoûi: “Con coù thanh tònh trì giôùi khoâng, khi xaû giôùi con coù nhaát taâm nhö phaùp hoaøn giôùi khoâng?” 14. Con coù ñuû ba y vaø baùt khoâng? 15. Teân cuûa con laø gì? 16. Hoøa thöôïng laø ai? Giaùo thoï sö hoûi xong neân trôû laïi trong Taêng baïch raèng: “Con ñaõ hoûi giôùi töû      xong roài”, Giôùi sö noùi: “Neáu thanh tònh thì neân daãn ñeán”, lieàn daãn ñeán roài baûo ñaûnh leã Taêng vaø daïy phaùp theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc: Con teân laø          theo Hoøa thöôïng         thoï giôùi cuï tuùc, con nay theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Tyø-kheo            laø Hoøa thöôïng cuûa con. Xin Taêng teá ñoä cho con ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc. Xin thöông xoùt (3 laàn). Giôùi sö ôû trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe, giôùi töû teân               theo Hoøa thöôïng thoï giôùi cuï tuùc, nay theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng laø          . Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän cho toâi nay ôû trong Taêng hoûi giôùi töû teân           caùc phaùp chöôùng ngaên ñaïo. Baïch nhö vaäy. Giôùi töû teân      laéng nghe, nay laø giôø phuùt chí thaønh… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu khoâng thaät thì noùi laø khoâng thaät. Nay ta hoûi con: 1. Con laø tröôïng phu phaûi khoâng?… gioáng nhö treân cho ñeán möôøi saùu, Hoøa thöôïng laø ai? Taêng coøn coù ñieàu gì chöa hoûi nöõa khoâng, neáu chöa hoûi thì neân hoûi, neáu ñaõ hoûi heát roài thì im laëng. Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe, giôùi töû naøy teân          theo Hoøa thöôïng thoï giôùi cuï tuùc, nay theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng laø . Giôùi töû naøy töï noùi thanh tònh, khoâng coù caùc phaùp chöôùng ngaên ñaïo, ba y vaø baùt ñeàu ñuû, Hoøa thöôïng laø . Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng seõ cho giôùi töû naøy teân              thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng laø           . Baïch nhö vaäy. Nhö theá baïch töù yeát ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cho giôùi töû          thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng laø           xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Keá noùi veà phaùp Töù y:

SOÁ 1439 - THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG                                591

Giôùi töû teân laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø-giaø-baø, Thích-ca-maâu-ni Ña-ñaø-a-giaø-ñoä A-la-ha-tam-mieäu-tam Phaät ñaø noùi ra phaùp Töù y cho ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc. Tyø-kheo nöông theo phaùp Töù y naøy ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo: 1. Nöông y phaán taûo, Tyø-kheo ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo. Neáu thoï theâm y baèng vaûi gai traéng, hoaëc gai ñoû hoaëc y Kieàu-thi-na, Suùy-di-la, Khaâm-baït-la, Kieáp-boái… caùc loaïi y thanh tònh khaùc thì con coù theå nöông y phaán taûo thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 2. Nöông phaùp khaát thöïc, Tyø-kheo ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo. Neáu thoï theâm thöùc aên ñaõ naáu chín hoaëc thöùc aên ngon vaøo nhöõng ngaøy trai nhö moàng taùm, hai möôi ba, möôøi boán, möôøi laêm, hai möôi chín, ba möôi, moàng moät, hoaëc thöùc aên cuûa taêng, hoaëc aên trong phoøng rieâng hoaëc thoï ngöôøi thænh thöïc… nhöõng thöùc aên thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông phaùp khaát thöïc thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 3. Nöông döôùi goác caây döøng nghæ, Tyø-kheo ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo. Neáu thoï theâm nhaø aám, giaûng ñöôøng… cho ñeán hang ñoäng trong nuùi; ngoïa cuï Yeân-ñaàu-laëc-ca, Man ñaàu laëc ca… cho ñeán ñeäm coû, taát caû phoøng xaù ngoïa cuï thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông duôùi goác caây döøng nghæ thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng? Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 4. Nöông loaïi döôïc cuõ boû (Traàn khí döôïc), Tyø-kheo ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø-kheo. Neáu thoï theâm boán loaïi döôïc haøm tieâu laø toâ, daàu, maät, thaïch maät; boán loaïi môõ tònh laø môõ gaáu, môõ löøa, môõ heo, môõ caù; naêm loaïi döôïc töø cuû nhö cuû göøng, xích phu töû, ba ñeà, beä sa, xöông boà; naêm loaïi döôïc töø quaû nhö Ha-leâ-laëc, Tyø-dieâm-laëc, A-ma laëc, hoà tieâu, Taát-baït-la; naêm loaïi muoái laø muoái ñen, muoái traéng, muoái tía, muoái ñoû, muoái ñaát; naêm loaïi thuoác thang naáu töø cuû, coïng, laù, hoa, quaû; naêm loaïi thuoác töø nhöïa caây laø höng cöø, taùt-xaø-la-taùt-ñeá, dòch-ñeá, dòch-ñeà-ñeá, dòch-baø-na… caùc loaïi döôïc thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông loaïi döôïc cuõ boû thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. Giôùi töû teân laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø-giaø-baø, Thích-ca-maâu-ni Ña-ñaø-a-giaø-ñoä A-la-ha-tam-mieäu-tam Phaät ñaø noùi ra boán phaùp Ñoïa cho Tyø-kheo thoï giôùi cuï tuùc. Tyø-kheo ñoái vôùi boán phaùp Ñoïa naøy neáu phaïm moät phaùp naøo thì khoâng phaûi laø Tyø-kheo, khoâng phaûi laø Sa-moân, khoâng phaûi laø Thích töû maát phaùp Tyø-kheo. Nhö caây

592                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Ña-la bò chaët ngoïn thì khoâng theå sanh tröôûng, khoâng töôi toát, khoâng cao lôùn, khoâng roäng maùt. Tyø-kheo cuõng nhö theá, ñoái vôùi boán phaùp Ñoïa naøy neáu phaïm moät phaùp naøo thì khoâng phaûi laø Tyø-kheo… maát phaùp Tyø-kheo. Boán phaùp Ñoïa laø: 1. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng, duïc giaùc, duïc nhieät; khen ngôïi ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Neáu Tyø-kheo ñaõ thoï giôùi phaùp roài, khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng phaùt loà maø laøm phaùp daâm duïc cho ñeán cuøng vôùi suùc sanh thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo… maát phaùp Tyø-kheo. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù nhaát naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 2. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch khoâng cho maø laáy, khen ngôïi khoâng troäm caép töø moät sôïi chæ, moät caây kim… cho ñeán naêm tieàn hoaëc vaät trò giaù naêm tieàn. Tyø-kheo neáu khoâng cho maø laáy, vì vieäc naøy hoaëc bò baét, bò troùi hoaëc bò ñuoåi ra khoûi nöôùc vaø bò maéng laø keû giaëc thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo… maát phaùp Tyø-kheo. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù hai naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 3. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch ñoaïn maïng ngöôøi, khen ngôïi khoâng ñoaïn maïng cho ñeán moät con kieán cuõng khoâng coá yù ñoaïn maïng huoáng chi laø ngöôøi. Neáu Tyø-kheo töï tay coá yù ñoaïn maïng ngöôøi, hoaëc sai ngöôøi caàm dao gieát, hoaëc khuyeân cheát, khen cheát noùi raèng: “Chao oâi tröôïng phu, soáng toài teä nhö theá thì soáng laøm gì, thaø cheát coøn hôn’, tuøy taâm suy nghó maø duøng ñuû caùch khuyeán khích xuùi giuïc hoaëc khen ngôïi caùi cheát hoaëc ñaøo haàm, ñaët baåy… laøm cho cheát; hoaëc duøng caùch Tyø-ñaø-la, baùn Tyø-ñaø-la ñeå gieát; hoaëc laøm ñoïa thai, hoaëc ñaåy vaøo löûa, hoaëc xoâ xuoáng nöôùc hoaëc ñaåy töø treân cao xuoáng cho cheát… cho ñeán thai trong buïng meï môùi ñöôïc hai caên laø thaân caên vaø maïng caên cuõng muoán laøm cho cheát thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo… maát phaùp Tyø-kheo. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù ba naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 4. Phaät ñuû caùch quôû traùch voïng ngöõ, khen ngôïi khoâng voïng ngöõ, cho ñeán ñuøa giôõn cuõng khoâng ñöôïc voïng ngöõ huoáng chi laø coá yù voïng ngöõ. Neáu Tyø-kheo töï bieát mình khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø töï khen mình laø ñöôïc quaû A-la-haùn, A-la-haùn höôùng… Tu-ñaø-hoaøn, Tu-ñaø-hoaøn höôùng; hoaëc töï khen mình chöùng ñöôïc Sô thieàn… töù thieàn; hoaëc töï khen mình ñaõ ñöôïc phaùp Töø bi hyû xaû, ñöôïc ñònh Khoâng voâ bieân xöù…; ñöôïc phaùp quaùn baát tònh, A-na-ban-na-nieäm; chö thieân ñeán choã toâi, trôøi roàng…

SOÁ 1439 - THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG                              593

ñeán choã toâi, toâi noùi chuyeän vôùi hoï… nhöõng vieäc nhö theá voán khoâng coù maø coá yù voïng ngöõ thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo… maát phaùp Tyø- kheo. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù tö naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. Giôùi töû teân       laéng nghe, toäi trong thieân ñaàu khoâng theå saùm hoái; toïâi trong thieân thöù hai tuy coù theå saùm hoái, nhöng tuøy thôøi che daáu bao nhieâu maø cho haønh Ba-lôïi-baø-sa baáy nhieâu, haønh Ba-lôïi-baø-sa roài môùi cho haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh Ma-na-ñoûa xong môùi ôû trong chuùng hai möôi Tyø-kheo cho xuaát toäi. Nhöõng vieäc naøy ôû trong chuùng ñaùng hoå theïn vaø bò ngöôøi khinh cheâ, ñoù laø: 1. Khoâng ñöôïc coá yù laøm xuaát tinh, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 2. Khoâng ñöôïc coá yù xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 3. Khoâng ñöôïc ñoái tröôùc ngöôøi nöõ noùi lôøi thoâ tuïc, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 4. Khoâng ñöôïc ñoái tröôùc ngöôøi nöõ khen ngôïi vieäc cuùng döôøng thaân, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 5. Khoâng ñöôïc laøm mai moái, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 6. Khoâng ñöôïc töï xaây caát phoøng xaù, neáu Phaät cho thì ñöôïc laøm, khoâng cho thì khoâng ñöôïc laøm. Con coù theå giöõ ñöôïc khoâng, neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 7. Khoâng ñöôïc xaáy caát chuøa lôùn, Phaät cho thì ñöôïc laøm, khoâng cho thì khoâng ñöôïc laøm… nhö treân. 8. Khoâng ñöôïc ñem toäi khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc… nhö treân. 9. Khoâng ñöôïc laáy chuùt toâi vu baùng noùi laø ñaïi toäi… nhö treân. 10. Khoâng ñöôïc phaù Taêng… nhö treân. 11. Khoâng ñöôïc trôï giuùp vieäc phaù Taêng… nhö treân. 12. Khoâng ñöôïc OÂ-tha-gia… nhö treân. 13. Khoâng ñöôïc taùnh ngang ngaïnh khoù daïy… nhö treân. Phaûi kheùo khieâm haï taâm mình, vui veû thuaän theo lôøi daïy baûo. Naøy giôùi töû, con ñaõ thoï giôùi xong, Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, Tyø-kheo taêng ñeàu ñaày ñuû, trong quoác ñoä toát ñöôïc choã haønh ñaïo toát. Nhö nguyeän cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông, con nay ñeàu ñaõ ñaày ñuû. Con phaûi gia kính Tam baûo Phaät phaùp taêng, phaûi hoïc ba moân hoïc laø chaùnh giôùi hoïc, chaùnh taâm hoïc vaø chaùnh hueä hoïc. Con neân caàu ba moân giaûi thoaùt laø khoâng, voâ töôùng, voâ nguyeän;

594                                                                    BOÄ LUAÄT 6

phaûi sieâng naêng ba nghieäp tuïng kinh, ngoài thieàn vaø laøm vieäc chuùng.
Haønh phaùp nhö theá môùi môû cöûa Cam loà, chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn, Töñaø-haøm, A-na-haøm, A-la-haùn, Phaät Bích chi vaø quaû Phaät. Ví nhö hoa
Thanh lieân, Baïch lieân, Hoàng lieân, Xích lieân ôû trong nöôùc ngaøy moät taêng tröôûng; con cuõng nhö theá, ôû trong phaùp Tyø-kheo ngaøy moät taêng tröôûng.
Nhöõng giôùi coøn laïi, Hoøa thöôïng vaø A-xaø-leâ seõ daïy cho con, con nay ñaõ thoï xong giôùi cuï tuùc.
Trong phaùp Thích sö töû,
Taát caû dieäu thieän tuï,
Saâu roäng khoâng bôø meù.
Vaøo bieån baùu coâng ñöùc,
Laø nguyeän cuûa Luaân vöông,
Thieân vöông, Thieän phaùp vöông,
Thöôøng caàu laøm Sa-moân,
Khoâng ñöôïc nhöng con ñöôïc.
Sieâng naêng haønh ba nghieäp,
Phaät phaùp voâ löôïng moân.
Ngöôøi thöôøng nhôù nghó phaùp,
Ñaït ñöôïc trí voâ ngaïi.
Nhö hoa sen trong nöôùc,
Moãi ngaøy moät taêng tröôûng,
Con cuõng tin nhö theá,
Giôùi, vaên, ñònh, hueä taêng.
Nhöõng giôùi khaùc ñaõ cheá,
Hoøa thöôïng sö seõ daïy.
Trong chuùng ñaûnh leã xong,
Vui vì ñöôïc nhö yù.

9. Vaên Keát Tieåu Giôùi (Giôùi Traøng): Tröôùc xöôùng töôùng boán phöông cuûa tieåu giôùi laøm ranh giôùi roài môùi baïch nhò yeát ma keát: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo                ñaõ xöôùng töôùng boán phöông cuûa tieåu giôùi, Taêng nay ôû trong tieåu giôùi naøy keát laøm giôùi traøng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ôû trong töôùng boán phöông cuûa tieåu giôùi naøy keát laøm giôùi traøng. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng nay ôû trong töôùng boán phöông cuûa tieåu giôùi naøy keát laøm giôùi traøng, caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän, Taêng nay ôû trong töôùng boán phöông cuûa tieåu giôùi naøy keát laøm giôùi traøng thì im

SOÁ 1439 - THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG                                  595

laëng; ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän ôû trong töôùng boán phöông cuûa tieåu giôùi naøy keát laøm giôùi traøng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

10. Vaên Keát Ñaïi Giôùi: Tröôùc xöôùng töôùng boán phöông cuûa ñaïi giôùi laøm ranh giôùi roài môùi baïch nhò yeát ma keát: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân ñaõ xöôùng töôùng boán phöông cuûa ñaïi giôùi, beân trong töôùng boán phöông naøy laø töôùng cuûa noäi giôùi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ôû trong töôùng noäi giôùi naøy keát laøm ñaïi giôùi cuøng ôû chung, cuøng boá taùt. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng nay ôû trong töôùng noäi giôùi naøy keát laøm ñaïi giôùi cuøng ôû chung, cuøng boá taùt. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän Taêng nay ôû trong töôùng noäi giôùi naøy keát laøm ñaïi giôùi cuøng ôû chung, cuøng boá taùt thì im laëng; ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän ôû trong töôùng noäi giôùi naøy keát laøm ñaïi giôùi cuøng ôû chung, cuøng boá taùt xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

11. Vaên Keát Giôùi Khoâng Lìa Y: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng ôû trong noäi giôùi cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi, tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, tröø A-lan-nhaõ vaø caùc nhaø ra, phaàn coøn laïi keát giôùi khoâng maát y. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng ôû trong noäi giôùi cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi, tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, tröø A-lan-nhaõ vaø caùc nhaø ra, phaàn coøn laïi keát giôùi khoâng maát y. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng ôû trong noäi giôùi cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi, tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, tröø A-lan-nhaõ vaø caùc nhaø ra, phaàn coøn laïi keát giôùi khoâng maát y. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän Taêng ôû trong noäi giôùi cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi, tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, tröø A-lan-nhaõ vaø caùc nhaø ra, phaàn coøn laïi keát giôùi khoâng maát y thì im laëng. Ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän Taêng ôû trong noäi giôùi cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi, tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, tröø A-lan-nhaõ vaø caùc nhaø ra, phaàn coøn laïi keát giôùi khoâng maát y xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

596                                                                       BOÄ LUAÄT 6

12. Vaên Giaûi Ñaïi Giôùi: Vaên giaûi tieåu giôùi cuõng nöông theo vaên naøy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng ñaõ keát ñaïi giôùi cuõ cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay xaû ñaïi giôùi cuõ cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Taêng ñaõ keát ñaïi giôùi cuõ cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi. Taêng nay xaû giôùi cuõ cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän Taêng nay xaû ñaïi giôùi cuõ cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän xaû ñaïi giôùi cuõ cuøng moät truù xöù, cuøng moät thuyeát giôùi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

13. Vaên Sai Ngöôøi Coi Ngoù Coâng Vieäc Cho Taêng: Ngöôøi coi ngoù coâng vieäc cho Taêng coù möôøi boán haïng ngöôøi, neáu thaønh töïu naêm phaùp: Khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy si, khoâng tuøy sôï, bieát roõ coâng vieäc thì neân sai nhö sau: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân        coù theå laøm ngöôøi tri thöïc cho Taêng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø-kheo             laøm ngöôøi tri thöïc cho Taêng. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo teân            coù theå laøm ngöôøi tri thöïc cho Taêng, Taêng nay sai Tyø-kheo                 laøm ngöôøi tri thöïc cho Taêng. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän, Taêng sai Tyø-kheo laøm ngöôøi tri thöïc cho Taêng thì im laëng. Ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän Taêng sai Tyø-kheo               laøm ngöôøi tri thöïc cho Taêng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Nhö theá cho ñeán sai möôøi boán haïng ngöôøi ñeàu baïch nhò yeát ma sai gioáng nhö treân.

14. Vaên Thoï An Cö: Phaät noùi naêm chuùng neân an cö, Tyø-kheo Haï toøa ñoái tröôùc Thöôïng toøa thoï an cö neân töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch raèng: Tröôûng laõo nhôù nghó, con Tyø-kheo             ôû trong truù xöù naøy haï an cö ba thaùng tröôùc, nöông tuï laïc         laø choã neân ñi, phoøng xaù neáu coù hö hoaïi seõ tu boå (3 laàn). Thöôïng toøa noùi: Caån thaän chôù buoâng lung. Haï toøa ñaùp: Xin thoï trì.

SOÁ 1439 - THAÄP TUÏNG YEÁT MA TYØ KHEO YEÁU DUÏNG                              597

15. Vaên Thoï Phaùp Baûy Ngaøy Xuaát Giôùi: Tröôûng laõo nhôù nghó, con Tyø-kheo          ôû trong ñaây haï an cö, nay coù duyeân söï xin thoï phaùp baûy ngaøy xuaát giôùi, vieäc xong seõ trôû veà ñaây an cö vaø töï töù (3 laàn).

16. Vaên Thoï Phaùp Ba Möôi Chín Ngaøy Xuaát Giôùi: Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo         vì vieäc Taêng neân xin thoï phaùp ba möôi chín ngaøy xuaát giôùi, vieäc xong seõ trôû veà trong ñaây an cö vaø töï töù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø-kheo           vì vieäc Taêng neân xin thoï phaùp ba möôi chín ngaøy xuaát giôùi, vieäc xong seõ trôû veà trong ñaây an cö vaø töï töù. Baïch nhö vaäy. Ñaïi ñöùc taêng laéng nghe, Tyø-kheo         vì vieäc Taêng neân xin thoï phaùp ba möôi chín ngaøy xuaát giôùi, vieäc xong seõ trôû veà trong ñaây an cö vaø töï töù. Caùc tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø-kheo         vì vieäc Taêng neân xin thoï phaùp ba möôi chín ngaøy xuaát giôùi, vieäc xong seõ trôû veà trong ñaây an cö vaø töï töù thì im laëng. Ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ chaáp thuaän cho Tyø-kheo            vì vieäc Taêng neân xin thoï phaùp ba möôi chín ngaøy xuaát giôùi, vieäc xong seõ trôû veà trong ñaây an cö vaø töï töù xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

17. Vaên Moät Tyø-Kheo Taâm Nieäm Boá Taùt: Hoâm nay laø ngaøy thöù möôøi boán (hoaëc möôøi laêm), Taêng thuyeát giôùi boá taùt, con Tyø-kheo, cuõng thuyeát giôùi boá taùt (3 laàn)

18. Vaên Noùi Ba Laàn Boá Taùt Cuûa Hai, Ba Ngöôøi: Tröôûng laõo nhôù nghó, hoâm nay laø ngaøy thöù möôøi boán (hoaëc möôøi laêm), Taêng thuyeát giôùi boá taùt, tröôûng laõo bieát con thanh tònh, nhôù giöõ khoâng ngaên ñaïo phaùp

19. Vaên Gôûi Duïc:
Tröôûng laõo nhôù nghó, toâi Tyø-kheo       vieäc Taêng nhö phaùp xin gôûi duïc vaø thanh tònh trong kyø thuyeát giôùi boá taùt naøy, xin caàm laáy theû giuøm toâi (3 laàn).

20. Vaên Ñeán Trong Taêng Thuyeát Duïc: Tröôûng laõo nhôù nghó, hoâm nay laø ngaøy Taêng thuyeát giôùi boá taùt, Tyø-kheo teân    ,   vieäc Taêng nhö phaùp xin gôûi duïc vaø thanh tònh.

LINH SÔN PHAÙP BAÛO ÑAÏI TAÏNG KINH TAÄP 76

TAÙT BAØ ÑA TYØ NI
TYØ BAØ SA
SOÁ 1440
( QUYEÅN 1       9)

HOÄI VAÊN HOÙA GIAÙO DUÏC LINH SÔN ÑAØI BAÉC XUAÁT BAÛN

SOÁ 1440

TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA QUYEÅN 1

1. Phaät ñaø: Ñôøi Taàn dòch laø Giaùc, nghóa laø hieåu roõ taát caû phaùp töôùng. Laïi nöõa, taát caû chuùng sanh nguû meâ trong ba coõi, ñaïo nhaõn cuûa Phaät ñaõ môû, töï giaùc giaùc tha neân goïi laø Giaùc. Phaät ñoái vôùi taát caû phaùp coù theå bieát taát caû vaø thuyeát giaûng taát caû. Hoûi: Phaät thuyeát giaûng taát caû laø nhö theá naøo? ÖÙng theo thôøi vaø chuùng hoäi thích hôïp maø tuøy nghi thuyeát giaûng hay laø öùng theo boä chuùng maø thuyeát giaûng? Ñaùp: Phaät öùng theo thôøi vaø tuøy theo chuùng sanh maø thuyeát giaûng taát caû phaùp. Sau naøy caùc ñeä töû keát taäp phaùp taïng môùi phaân loaïi ra, nhö khi Phaät cheá giôùi cho caùc ñeä töû laø troïng hay khinh hoaëc laø Höõu taøn hay laø Voâ taøn thì phaân loaïi thaønh Luaät taïng; khi Phaät noùi veà nhaân quaû töông sanh vôùi Kieát söû cho ñeán caùc nghieäp töôùng thì phaân loaïi thaønh Luaän taïng; khi Phaät tuøy thôøi thuyeát phaùp cho chö thieân vaø loaøi ngöôøi, do ngöôøi giaùo hoùa taäp hôïp laïi thì goïi laø Taêng nhaát; khi Phaät thuyeát giaûng nghóa saâu xa cho caùc chuùng sanh lôïi caên, do ngöôøi coù hoïc vaàn taäp hôïp laïi thì goïi laø Trung A-haøm; khi Phaät thuyeát giaûng caùc phaùp thieàn, do ngöôøi tu taäp thieàn taäp hôïp laïi thì goïi laø Taïp A-haøm; Phaät thuyeát phaùp phaù ngoaïi ñaïo thì goïi laø Tröôøng A-haøm. Hoûi: Neáu Phaät thuyeát giaûng taát caû phaùp thì sao trong kinh noùi raèng: Khi Phaät ngoài döôùi moät goác caây, caàm moät naém laù trong tay roài hoûi caùc ñeä töû: “Laù caây trong tay ta nhieàu hay laù treân caây nhieàu?”, caùc ñeä töû ñaùp laø laù treân caây nhieàu, Phaät noùi: “Cuõng vaäy, phaùp maø ta ñaõ bieát

602                                                                        BOÄ LUAÄT 6

nhieàu nhö laù treân caây, coøn phaùp maø ta ñaõ thuyeát giaûng nhö naém laù trong tay”. Trong kinh ñaõ noùi nhö vaäy taïi sao laïi noùi laø Phaät thuyeát giaûng taát caû phaùp? Ñaùp: Chöõ taát caû phaân bieät coù hai: Taát caû theo Bieät töôùng vaø taát caû theo Toång töôùng, trong ñaây noùi taát caû laø taát caû theo Bieät töôùng. Coù thuyeát cho raèng Phaät coù theå thuyeát giaûng taát caû nhöng chuùng sanh khoâng theå laõnh thoï taát caû, neân Phaät môùi khoâng theå thuyeát giaûng taát caû. Laïi coù thuyeát cho raèng ñaùng leõ noùi laø bieát taát caû vaø chæ thuyeát giaûng nhöõng ñieàu ñaõ bieát, khoâng ñöôïc noùi laø thuyeát giaûng taát caû. Hoûi: Neáu Phaät bieát vaø thuyeát giaûng ñöôïc thì Thanh vaên vaø Phaät Bích chi cuõng bieát vaø thuyeát giaûng ñöôïc, vì sao khoâng goïi laø Phaät? Ñaùp: Khoâng goïi nhö theá vì Phaät bieát vaø thuyeát giaûng ñeàu cuøng taän; coøn Thanh vaên, Phaät Bích chi tuy cuõng bieát vaø thuyeát giaûng nhöng ñoái vôùi caùc phaùp coù choã chöa cuøng taän. Laïi nöõa Phaät thaáu hieåu taát caû phaùp neân ñöôïc goïi laø Phaät, coøn haøng Nhò thöøa thì khoâng theå. Laïi nöõa Phaät ñöôïc voâ bieân phaùp vaø coù theå thuyeát giaûng voâ bieân phaùp, coøn haøng Nhò thöøa thì khoâng theå. Laïi nöõa coù coïng vaø baát coïng, phaùp maø Thanh vaên vaø Phaät Bích chi chöùng ñaéc, Phaät cuõng ñoàng chöùng ñaéc (coïng); nhöng phaùp maø Phaät chöùng ñaéc thì haøng Nhò thöøa khoâng ñoàng chöùng ñaéc (baát coïng). Phaùp maø baäc Tieåu thöøa chöùng ñaéc, haøng Tam thöøa cuõng ñoàng chöùng ñaéc (coïng); phaùp maø haøng Trung thöøa chöùng ñaéc, haøng Nhò thöøa cuõng ñoàng chöùng ñaéc (coïng); nhöng phaùp maø Phaät chöùng ñaéc thì haøng Nhò thöøa khoâng theå bieát, chæ coù Phaät töï chöùng bieát. Ví nhö hoäp lôùn thì ñöïng ñöôïc duø lôùn, cuõng vaäy phaùp töôùng voâ bieân neân Phaät duøng trí hueä voâ bieân ñeå chöùng bieát phaùp voâ bieân; coøn trí hueä cuûa haøng Nhò thöøa laø höõu bieân neân khoâng theå bieát heát phaùp töôùng voâ bieân. Laïi nöõa coù caên, coù nghóa; caên laø tueä caên, töùc laø phaùp maø tueä duyeân theo; caên vaø nghóa nôi Phaät ñeàu ñaày ñuû neân phaùp maø tueä duyeân theo thaåy ñeàu cuøng taän; caên vaø nghóa nôi haøng Nhò thöøa ñeàu khoâng ñaày ñuû. Laïi nöõa Phaät ñöôïc goïi laø Nhö thaät trí, töùc laø trí hieåu bieát nhö thaät taát caû phaùp töôùng; haøng Nhò thöøa tuy hieåu bieát nhöng khoâng cuøng taän, chöa troïn veïn neân khoâng ñöôïc goïi laø Nhö thaät trí. Do taát caû nhöõng nghóa treân neân haøng Nhò thöøa khoâng ñöôïc goïi laø Phaät. 2. Baø khö baø: Khoâng theå chuyeån aâm, chæ coù theå duøng nghóa giaûi thích goïi laø Theá toân, vì Phaät coù theå bieát heát caùc phaùp ñoái trò. Laïi nöõa, do theá phaùp ngoân ngöõ baát ñoàng neân ngöôøi ñôøi töï khoâng hieåu nhau, nhöng Phaät coù theå hieåu taát caû neân goïi laø Theá toân. Laïi nöõa, phaøm phu töï cho mình ñaéc phaùp, hoaëc öa thích tòch tónh, hoaëc thích thieàn ñònh, hoaëc vì

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 1                                603

nhaân duyeân khaùc neân bí maät khoâng noùi ra; nhöng phaùp maø Phaät ñaõ chöùng ñaéc laø do löïc töø bi neân öa thích vì ngöôøi khaùc giaûng noùi. Laïi nöõa do ñaõ phaù tröø ba ñoäc neân goïi laø Theá toân . Hoûi: Haøng Nhò thöøa cuõng phaù tröø ñöôïc ba ñoäc, sao khoâng goïi laø Theá toân? Ñaùp: Haøng Nhò thöøa khoâng ñöôïc goïi nhö theá laø vì coøn thoái chuyeån, Phaät thì khoâng thoái chuyeån. Thoái chuyeån coù ba: Quaû thoái chuyeån, khoâng phaûi quaû thoái chuyeån vaø sôû duïng thoái chuyeån. Quaû thoái chuyeån laø ba quaû treân cuûa Tieåu thöøa coù thoái chuyeån coøn quaû döôùi thì khoâng thoái chuyeån; Trung thöøa coù hai haïng: Neáu do traêm kieáp tu haønh chöùng quaû Phaät Bích chi thì khoâng thoái chuyeån, neáu töø ba quaû treân cuûa Tieåu thöøa chöùng quaû Phaät Bích chi thì coù thoái chuyeån; Phaät quaû khoâng thoái chuyeån. Khoâng phaûi quaû thoái chuyeån laø ngöôøi höôùng ñeán quaû Tam thöøa chöa ñöôïc maø thoái chuyeån, hoaëc Tyø-kheo tu haønh ba nghieäp bieáng nhaùc khoâng tinh taán neân taát caû phaùp ñaõ tu taäp coù thoái chuyeån. Sôû duïng thoái chuyeån laø taát caû phaùp ñaõ chöùng ñaéc, duïng khoâng hieän tieàn. Nhö möôøi löïc cuûa Phaät, möôøi trí cuûa Tieåu thöøa neáu duøng moät phaùp naøo thì caùc phaùp khaùc khoâng hieån duïng; nhö ñoïc tuïng möôøi vaïn lôøi kinh, khi khoâng ñoïc tuïng thì khoâng hieån duïng. Tieåu thöøa vaø Trung thöøa coù khoâng phaûi quaû thoái chuyeån nhöng Phaät thì khoâng, vì trong taát caû caùc haønh Phaät thaûy ñeàu tinh taán. Nhò thöøa coù sôû duïng thoái chuyeån nhöng Phaät thì khoâng nhaát ñònh, coù thuyeát cho raèng trong möôøi löïc, khi Phaät duøng moät löïc thì khoâng duøng chín löïc kia neân goïi laø coù sôû duïng thoái chuyeån; coù thuyeát cho raèng nhö tuïng hai möôi vaïn lôøi kinh, ngöôøi phaøm vì söùc keùm neân moät, hai ngaøy môùi tuïng xong, nhöng Phaät thì coù theå töùc thôøi tuïng xong; möôøi löïc cuõng vaäy, muoán duøng thì lieàn duøng khoâng coù chöôùng ngaïi neân Phaät khoâng coù sôû duïng thoái chuyeån. Laïi nöõa nhö khi maëc Neâ-hoaøn-taêng, Phaät khoâng chæ laø maëc nhö ngöôøi ñôøi maëc, Phaät maëc vì lôïi ích cho chuùng sanh; taát caû phaùp ñaõ duøng neáu lôïi ích cho chuùng sanh thì lieàn duøng, khoâng lôïi ích cho chuùng sanh thì khoâng duøng, neân ñoái vôùi sôû duïng thoái chuyeån Phaät khoâng nhaát ñònh vì yù Phaät khoâng theå nghó baøn. Hoûi: Vì sao ba quaû treân cuûa Tieåu thöùa coù quaû thoái chuyeån coøn quaû döôùi laïi khoâng coù? Ñaùp: Ba quaû treân do ñaõ töøng ñöôïc neân coù quaû thoái chuyeån, coøn quaû döôùi chöa töøng ñöôïc neân khoâng coù aûu thoái chuyeån. Nhö ngöôøi ñoùi maø ñöôïc thöùc aên ngon thì laâu vaãn khoâng queân, nghóa naøy cuõng nhö vaäy. Coù thuyeát cho raèng giai vò Kieán ñeá ñaïo khoâng coù thoái chuyeån; giai vò Tö duy ñaïo thì coù thoái chuyeån vì coù töôûng tònh vaø baát tònh ñeå ñoaïn tröø kieát

604                                                                       BOÄ LUAÄT 6

söû neân ôû giai vò Tö duy ñaïo coù böùc baùch; giai vò Kieán ñeá ñaïo do thaáy ñöôïc lyù neân khoâng coù böùc baùch, khi tö duy phaùt sanh duø coù böùc baùch vaãn khoâng laøm cho thoái chuyeån. Coù thuyeát cho raèng ôû giai vò Kieán ñeá trí löïc maïnh, nhö röôøng coät lôùn choáng ñôõ caùc vaät neân khoâng thoái chuyeån; coøn ôû giai vò Tö duy trí löïc yeáu neân coù thoái chuyeån. Laïi nöõa, hai taâm Nhaãn vaø trí ôû giai vò Kieán ñeá cuûa coõi Duïc ñoaïn ñöôïc chín phaåm Tö hoaëc, Nhaãn vaø Trí cuûa hai coõi treân thì ñoaïn ñöôïc baûy möôi hai phaåm Tö hoaëc, ôû coõi Voâ saéc kieát söû heát neân khoâng coù thoái chuyeån. Do caùc nghóa treân neân Phaät ñöôïc goïi laø Theá toân; laïi nöõa, taäp khí cuûa Phaät ñaõ ñoaïn taän coøn taäp khí cuûa haøng Nhò thöøa chöa ñoaïn taän, nhö tröôøng hôïp Tyø-kheo Ngöu ty thöôøng nhai laïi nhö traâu laø do nhieàu ñôøi ôû trong loaøi traâu maø sanh ra; laïi coù Tyø-kheo tuy ñaõ ñöôïc laäu taän nhöng thöôøng hay soi göông laø do nhieàu ñôøi laøm daâm nöõ maø sanh ra; laïi coù Tyø-kheo thöôøng hay nhaûy nhoùt laø do nhieàu ñôøi töø trong loaøi khæ maø sanh ra, vì theá haøng Nhò thöøa khoâng ñöôïc goïi laø Theá toân. Hoûi: Taát caû kinh môû ñaàu baèng caâu Toâi nghe nhö vaày laø luùc Phaät coøn ôû ñôùi noùi laø Toâi nghe hay laø sau khi Phaät dieät ñoä? Ñaùp: Phaät töï thuyeát phaùp thì do ñaâu noùi laø Toâi nghe, sau khi Phaät dieät ñoä caùc vò keát taäp phaùp taïng môùi noùi laø Toâi nghe. Hoûi: Phaät thuyeát phaùp trong hai möôi naêm, toân giaû A-nan khoâng nghe, vì sao ñöôïc noùi laø Toâi nghe? Ñaùp: Coù thuyeát cho laø chö thieân noùi laïi cho toân giaû A-nan nghe, coù thuyeát cho laø Phaät nhaäp taâm theá tuïc khieán cho toân giaû A-nan bieát, cuõng coù thuyeát cho laø töø beân caùc Tyø-kheo nghe laïi. Trong kinh noùi toân giaû A-nan thænh Phaät nhöõng ñieàu nhö sau: “Xin Phaät ñöøng cho con y cuõ, xin ñöøng baûo thí chuû thænh con thoï thöïc, con vì caàu phaùp, vì cung kính Phaät neân laøm thò giaû chöù khoâng phaûi vì caàu y thöïc. Caùc Tyø-kheo moät ngaøy hai thôøi ñeán gaëp Phaät, chôù baûo con cuõng nhö vaäy, haõy cho con khi naøo muoán gaëp Phaät thì lieàn gaëp. Nhöõng phaùp maø Phaät ñaõ thuyeát trong hai möôi naêm qua xin thuyeát laïi cho con nghe”. Hoûi: Phaùp ñaõ thuyeát giaûng trong hai möôi naêm raát nhieàu, laøm sao coù theå noùi laïi? Ñaùp: Phöông tieän thieän xaûo coù theå ôû trong moät caâu phaùp dieãn noùi voâ löôïng phaùp vaø coù theå duøng voâ löôïng phaùp toùm laïi trong moät caâu phaùp. Phaät chæ baøy ñaàu moái, A-nan lieàn coù theå laõnh thoï ñöôïc taát caû, ñoù laø nhôø trí hueä saéc beùn vaø söùc thoï trì maïnh meõ cuûa A-nan . 3. Taùm vaïn Taïng Phaùp: Nhö caây coù nhieàu reã vaø caønh laù goïi laø moät caây, Phaät tröôùc sau thuyeát phaùp cho chuùng sanh goïi laø moät taïng,

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 1                                 605

nhö vaäy coù ñeán taùm vaïn taïng phaùp. Coù thuyeát cho laø Phaät moät laàn ngoài thuyeát phaùp thì goïi laø moät taïng, nhö vaäy coù ñeán taùm vaïn taïng phaùp. Coù thuyeát cho laø möôøi saùu chöõ laø nöõa baøi keä, ba möôi hai chöõ laø moät baøi keä, nhö vaäy coù ñeán taùm vaïn; keä coù ngaén daøi, cöù ba möôi hai chöõ laø moät baøi keä, nhö vaäy coù ñeán taùm vaïn. Coù thuyeát cho laø moãi nöõa thaùng thuyeát giôùi laø moät taïng, nhö theá coù ñeán taùm vaïn. Coù thuyeát cho laø Phaät töï noùi saùu vaïn saùu ngaøn baøi keä goïi laø moät taïng, nhö theá coù ñeán taùm vaïn. Coù thuyeát cho laø Phaät thuyeát giaûng coù taùm vaïn traàn lao neân phaùp döôïc ñoái trò cuõng coù taùm vaïn neân goïi laø taùm vaïn taïng phaùp. Hoûi: Vì sao trong kinh luaän khoâng duøng chöõ Phaät ñeå ôû ñaàu maø chæ trong luaät môùi duøng chöõ Phaät ñeå ôû ñaàu? Ñaùp: Vì luaät laø thuø thaéng vaø bí maät chæ do Phaät cheá. Kinh coù khi do caùc ñeä töû thuyeát giaûng, coù khi do chö thieân nhö Thích ñeà hoaøn nhôn noùi: “Phaùp boá thí laø baäc nhaát, vì sao, vì ta nhôø boá thí maø ñöôïc laøm thieân vöông, moïi öôùc nguyeän ñeàu ñöôïc nhö yù”, Phaät khen laø ñuùng theá; cuõng coù khi hoùa laøm hoùa Phaät ñeå thuyeát phaùp, nhöng luaät thì khoâng nhö theá. Taát caû giôùi do Phaät cheá neân trong luaät duøng chöõ Phaät ñeå ôû ñaàu. Laïi nöõa, kinh coù theå tuøy choã tuøy quyeát ñònh, nhöng luaät thì khoâng nhö theá; neáu trong noäi boä coù vieäc thì khoâng ñöôïc lieàn keát, phaûi ra ngoaøi maø keát; neáu töø beân cö só coù vieäc thì phaûi ôû trong chuùng maø keát; neáu töø trong tuï laïc coù vieäc cuõng ôû trong chuùng maø keát; neáu töø beân naêm chuùng xuaát gia coù vieäc thì phaûi ôû trong hai chuùng Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni maø keát, cho neân trong luaät duøng chöõ Phaät ñeå ôû ñaàu. 4. Tyø-da-ly: Coù nöôùc laáy teân vua laøm teân goïi, coù nöôùc laáy teân ñòa phöông laøm teân goïi, coù nöôùc laáy teân thaønh laøm teân goïi, nöôùc naøy laáy teân cuûa loaøi roàng laøm teân goïi; nhö tuï laïc Ca-lan ñaø laø laáy teân loaøi chim laøm teân goïi, coù thuyeát cho laø teân cuûa chuû tuï laïc. 5. Tu-ñeà-na: Laø teân cuûa ngöôøi con do cha meï caàu khaån thaàn kyø maø ñöôïc, dòch nghóa laø Caàu ñaéc. 6. Phuù quyù: Phuù coù hai loaïi: Chuùng sanh vaø phi chuùng sanh, giaøu veà phi chuùng sanh laø coù nhieàu vaøng baïc, kho laãm, ruoäng vöôøn, nhaø cöûa…; giaøu veà chuùng sanh laø coù nhieàu toâi tôù, voi, ngöïa, boø, deâ…. Quyù laø laøm chuû thoân, hoaëc coù ñaïo ñöùc ñöôïc moïi ngöôøi toân troïng. Toùm laïi coù nhieàu tieàn cuûa, ñuû thöù thaønh töïu thì goïi laø phuù quyù. 7. Töï quy y Tam baûo laø töï thoï phaùp Tam quy. Hoûi: Phaùp tam quy laáy gì laøm taùnh? Ñaùp: Coù luaän sö noùi phaùp tam quy laáy giaùo voâ giaùo laøm taùnh. Khi thoï phaùp tam quy, quyø goái chaép tay daïy noùi phaùp tam quy goïi laø thaân

606                                                                       BOÄ LUAÄT 6

khaåu giaùo; neáu taâm aân troïng thì tuy coù thaân khaåu nhöng khoâng coù daïy noùi (giaùo) neân goïi laø giaùo voâ giaùo. Coù thuyeát noùi phaùp tam quy laáy ba nghieäp thaân khaåu yù laøm taùnh, coù thuyeát noùi phaùp tam quy laáy naêm AÁm thieän cuûa chuùng sanh laøm naêng quy, laáy Tam baûo laøm sôû quy ñeå caàu cöùu hoä. Nhö coù ngöôøi coù toäi vôùi vua nöôùc naøy chaïy sang caàu vua nöôùc khaùc cöùu hoä, vua nöôùc kia noùi: “Neáu ngöôi caàu ñöôïc voâ uùy thì ñöøng ra khoûi coõi nöôùc cuûa ta, khoâng ñöôïc traùi lôùi ta daïy, ta seõ cöùu hoä”; chuùng sanh cuõng vaäy, leä thuoäc vaøo ma neân coù toäi loãi sanh töû, muoán quy höôùng Tam baûo caàu cöùu hoä, neáu thaønh taâm khoâng quy höôùng nôi khaùc thì Tam baûo seõ cöùu hoä, taø ma khoâng laøm haïi ñöôïc. Trong kinh noùi coù chim boà caâu bò chim öng ñuoåi baét, bay nuùp vaøo boùng cuûa toân giaû Xaù-lôïi-phaát vaãn coøn run sôï baát an, khi nuùp vaøo boùng cuûa Phaät thì khoâng coøn sôï haõi nöõa. Sôû dó nhö vaäy laø vì Phaät coù ñuû ñaïi töø ñaïi bi coøn toân giaû Xaù-lôïi-phaát chöa ñuû; laïi nöõa do taäp khí phieàn naõo ôû Phaät ñaõ ñoaïn taän coøn ôû toân giaû Xaù-lôïi- phaát thì chöa ñoaïn taän; laïi nöõa, Phaät ñaõ traûi qua ba A-taêng-kyø-kieáp tu haïnh boà taùt coøn toân giaû Xaù-lôïi-phaát chæ môùi traûi qua saùu möôi kieáp. Hoûi: Neáu quy höôùng Tam baûo coù theå tieâu tröø toäi loãi vaø döùt moïi sôï haõi, vì sao Ñeà-baø-ñaït-ña cuõng quy y Tam baûo, do loøng tin xuaát gia, thoï giôùi cuï tuùc maø vaãn phaïm ba toäi ñaïi nghòch bò ñoïa ñòa nguïc A-tyø? Ñaùp: Taát caû söï cöùu hoä laø cöùu ngöôøi coù theå cöùu ñöôïc, Ñeà-baø-ñaït-ña toäi aùc saâu naëng laïi laø ñònh nghieäp neân khoâng theå cöùu ñöôïc. Hoûi: Ngöôøi coù ñaïi toäi Phaät khoâng cöùu ñöôïc, ngöôøi khoâng coù toäi ñaâu caàn Phaät cöùu, sao noùi laø Tam baûo coù theå cöùu hoä? Ñaùp: Ñeà-baø-ñaït-ña tuy quy y Tam baûo nhöng taâm khoâng chaân thaät, phaùp tam quy khoâng ñuû, thöôøng caàu lôïi döôõng vaø danh tieáng, töï xöng laø baäc Nhaát thieát trí ñeå caïnh tranh vôùi Phaät. Vì theá Tam baûo duø coù naêng löïc lôùn vaãn khoâng cöùu ñöôïc. Vua A-xaø-theá cuõng taïo toäi ñaïi nghòch ñaùng ñoïa ñòa nguïc A-tyø, nhöng thaønh taâm höôùng Phaät neân chuyeån toäi naëng ñaùng ñoïa ñòa nguïc A-tyø thaønh toäi nheï chæ ñoïa ñòa nguïc Haéc thaèng, nhö ngöôøi phaïm toäi naëng bò giam giöõ baûy ngaøy thì ñöôïc thaû. Ñaây laø naêng löïc cöùu hoä cuûa Tam baûo. Hoûi: Neáu toäi cuûa Ñieàu ñaït khoâng ñöôïc cöùu hoä thì sao trong kinh laïi noùi: “Neáu quy y Phaät seõ khoâng ñoïa vaøo ba ñöôøng aùc”? Ñaùp: Ñieàu ñaït nhôø quy y Tam baûo neân tuy ñoïa trong ñòa nguïc A-tyø nhöng chòu toäi nheï, coù luùc ñöôïc taïm ngöøng; nhö coù ngöôùi ôû choã nuùi röøng vaéng veû ñaùng sôï, neáu nieäm coâng ñöùc Phaät lieàn heát sôï haõi. Cho neân noùi Tam baûo cöùu hoä laø khoâng coù hö doái. Hoûi: Trong boán ñeá, Tam baûo nhieáp thuoäc ñeá naøo; trong hai möôi

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 1                               607

caên nhieáp thuoäc caên naøo, trong möôøi taùm giôùi nhieáp thuoäc giôùi naøo; trong möôøi hai nhaäp nhieáp thuoäc nhaäp naøo vaø trong naêm aám nhieáp thuoäc aám naøo? Ñaùp: Trong boán ñeá, Tam baûo nhieáp thuoäc hai ñeá laø Ñaïo ñeá vaø Dieät ñeá; trong hai möôi caên nhieáp thuoäc ba caên laø caên vò tri, caên dó tri vaø caên voâ tri; trong möôøi taùm giôùi nhieáp thuoäc ba giôùi laø yù giôùi, yù thöùc giôùi vaø phaùp giôùi; trong möôøi hai nhaäp nhieáp thuoäc hai nhaäp laø yù nhaäp vaø phaùp nhaäp; trong naêm aám nhieáp thuoäc aám voâ laäu. Trong boán ñeá, Phaät baûo nhieáp thuoäc moät phaàn ít Ñaïo ñeá, Phaùp baûo nhieáp thuoäc Dieät ñeá, Taêng baûo nhieáp thuoäc moät phaàn ít Ñaïo ñeá. Trong hai möôi caên, Phaät baûo nhieáp thuoäc Caên voâ tri, Phaùp baûo laø Dieät ñeá voâ vi neân khoâng nhieáp thuoäc caên naøo, Taêng baûo nhieáp thuoäc ba caên voâ laäu. Trong möôøi taùm giôùi, Phaät baûo nhieáp thuoäc moät phaàn ít YÙ giôùi, YÙ thöùc giôùi vaø Phaùp giôùi; trong möôøi hai nhaäp nhieáp thuoäc moät phaàn ít YÙ nhaäp vaø Phaùp nhaäp; trong naêm aám nhieáp thuoäc moät phaàn ít naêm aám voâ laäu. Trong möôøi taùm giôùi, Phaùp baûo nhieáp thuoäc moät phaàn ít Phaùp giôùi; trong möôøi hai nhaäp nhieáp thuoäc moät phaàn ít Phaùp nhaäp; Phaùp baûo laø phaùp voâ vi neân khoâng nhieáp thuoäc trong naêm aám laø phaùp höõu vi. Trong möôøi taùm giôùi, Taêng baûo nhieáp thuoäc moät phaàn ít YÙ giôùi, YÙ thöùc giôùi vaø Phaùp giôùi; trong möôøi hai nhaäp nhieáp thuoäc moät phaàn ít YÙ nhaäp, Phaùp nhaäp; trong naêm aám nhieáp thuoäc moät phaàn ít naêm aám voâ laäu. Hoûi: Quy y Phaät laø quy y Phaät Thích-ca-maâu-ni hay quy y chö Phaät trong ba ñôøi? Ñaùp: Quy y Phaät laø quy y chö Phaät trong ba ñôøi vì Phaùp thaân Phaät laø ñoàng; quy y moât ñöùc Phaät töùc laø quy y chö Phaät trong ba ñôøi vì chö Phaät khoâng khaùc nhau. Coù thuyeát cho raèng neáu quy y chö Phaät trong ba ñôøi thì coù chö thieân töï cho mình laø ñeä töû cuûa Phaät Ca-dieáp hoaëc Phaät Caâu löu toân…, trong baûy ñöùc Phaät ñeàu noùi mình laø ñeä töû; do nhaân duyeân naøy neân chæ quy y moât ñöùc Phaät, khoâng neân quy y chö Phaät trong ba ñôøi. Coù thuyeát cho raèng khoâng neân chæ quy y moât ñöùc Phaät, vì sao, vì nhö trong kinh Tyø Sa-moân noùi: “Tyø Sa-moân thieân vöông quy y Tam baûo, quy y chö Phaät quaù khöù, hieän taïi vaø vò lai”, vì vaäy neân quy y chö Phaät trong ba ñôøi. Hoûi: Neáu chö thieän töï xöng mình laø ñeä töû cuûa Phaät naøo ñoù thì nghóa naøy nhö theá naøo? Ñaùp: Chö thieân noùi ra lôøi gì ñaâu theå cho laø ñònh thaät, vì coù chö thieân noùi moât ñöùc Phaät laø thaày nhöng cuõng quy y chö Phaät trong ba ñôøi, noùi moât ñöùc Phaät chæ ñeå laøm baèng chöùng maø thoâi.

608                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Nöông vaøo ñaâu goïi laø quy y Phaät? Ñaùp: Noùi lôøi quy y laø hoài chuyeån veà coâng ñöùc voâ hoïc cuûa Nhaát thieát trí . Hoûi: Quy y saéc thaân hay laø quy y Phaùp thaân? Ñaùp: Quy y Phaùp thaân, khoâng phaûi quy y saéc thaân; khoâng neân cho saéc thaân laø Phaät. Hoûi: Neáu saéc thaân khoâng phaûi laø Phaät, vì sao laøm thaân Phaät bò thöông chaûy maùu laïi phaïm toäi ñaïi nghòch? Ñaùp: Saéc thaân laø choã chöùa ñöïng Phaùp thaân (Phaùp thaân khí), laø choã nöông töïa cuûa Phaùp thaân. Cho neân haïi saéc thaân lieàn phaïm toäi ñaïi nghòch, khoâng phaûi saéc th6an laø Phaät maø phaïm toäi ñaïi nghòch. Hoûi: Nöông vaøo ñaâu goïi laø quy y Phaùp? Ñaùp: Noùi lôøi quy y laø hoài chuyeån veà ñoaïn duïc, voâ duïc, laø Dieät ñeá nieát baøn. Hoûi: Quy y caûnh giôùi Dieät ñeá nôi töï thaân hay laø quy y caûnh giôùi Dieät ñeá nôi ngöôøi khaùc? Ñaùp: Quy y caûnh giôùi Dieät ñeå cuûa caû töï thaân vaø ngöôøi khaùc, ñoù laø quy y Phaùp. Hoûi: Nöông vaøo ñaâu goïi laø quy y Taêng? Ñaùp: Noùi lôøi quy y laø hoài chuyeån veà ruoäng phöôùc toát laønh, coâng ñöùc Hoïc vaø Voâ hoïc cuûa Thanh vaên, ñoù laø quy y Taêng. Hoûi: Quy y Taêng tuïc ñeá hay laø quy y Taêng ñeä nhaát nghóa ñeá, neáu quy y Taêng ñeä nhaát nghóa ñeá thì khi Phaät cho Ñeà vò vaø Ba-lôïi thoï phaùp Tam quy, khoâng neân noùi raèng vò lai seõ coù Taêng, oâng neân quy y; Taêng ñeä nhaát nghóa ñeá thöôøng ôû theá gian? Ñaùp: Taêng tuïc ñeá laø sôû y cuûa Taêng ñeä nhaát nghóa ñeá, noùi vò lai seõ coù Taêng, oâng neân quy y laø vì toân troïng Taêng tuïc ñeá maø noùi. Nhö Phaät noùi: “Trong taát caû hoäi chuùng thì hoäi chuùng cuûa Phaät laø hôn heát, nhö töø söõa sanh Laïc, töø Laïc sanh ra Toâ, töø Toâ sanh ra Ñeà hoà laø vò ngon baäc nhaát; cuõng vaäy trong taát caû hoäi chuùng, chuùng ñeä töû Phaät laø baäc nhaát. Neáu coù Taêng nhoùm hoïp thì trong ñoù nhaát ñònh coù boán Höôùng, boán Quaû ñeàu laø phöôùc ñieàn voâ thöôïng, toái thöôïng, toân quyù baäc nhaát trong chín möôi saùu phaùi ngoaïi ñaïo, khoâng phaùi naøo saùnh baèng”, vì vaäy noùi vò lai seõ coù Taêng, oâng neân quy y thì khoâng haïi ñeán nghóa chaùnh. Hoûi: Phaät cuõng laø Phaùp, Phaùp cuõng laø Phaät, Taêng cuõng laø Phaùp, taát caû ñeàu laø moät phaùp thì coù gì khaùc nhau? Ñaùp: Tuy ñeàu laø moät phaùp nhöng theo nghóa thì coù nhieàu khaùc bieät. Theo nghóa cuûa Tam baûo thì baäc ñaïi trí khoâng thaày töï ngoä, ñöôïc

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 1                                609

taát caû coâng ñöùc voâ hoïc goïi laø Phaät baûo; Dieät ñeá voâ vi laø Phaùp baûo; caùc Thanh vaên Höõu hoïc vaø Voâ hoïc ñöôïc coâng ñöùc trí hueä laø Taêng baûo. Theo nghóa cuûa Phaùp thì Phaùp voâ sö voâ hoïc laø Phaät baûo; phaùp Dieät ñeá voâ vi khoâng phaûi Höõu hoïc cuõng khoâng phaûi Voâ hoïc laø Phaùp baûo; phaùp Thanh vaên Höõu hoïc vaø Voâ hoïc laø Taêng baûo. Theo nghóa cuûa Caên thì Caên voâ tri laø Phaät baûo; Phaùp baûo laø phaùp khoâng phaûi caên; Taêng baûo laø ba caên voâ laäu. Theo nghóa cuûa Ñeá thì Phaät baûo nhieáp thuoäc moät phaàn ít Ñaïo ñeá, Phaùp baûo nhieáp thuoäc Dieät ñeá, Taêng baûo nhieáp thuoäc moät phaàn ít Ñaïo ñeá. Ñöùng treân quaû Sa-moân thì Phaät baûo laø Sa-moân, Phaùp baûo laø quaû Sa-moân, Taêng baûo cuõng laø Sa-moân. Ñöùng treân quaû Baø-la-moân thì Phaät baûo laø Baø-la-moân, Phaùp baûo laø quaû Baø-la-moân, Taêng baûo cuõng laø Baø- la-moân. Ñöùng treân quaû Phaïm haïnh thì Phaät baûo laø Phaïm haïnh, Phaùp baûo laø quaû Phaïm haïnh, Taêng baûo cuõng laø Phaïm haïnh. Ñöùng treân Nhaân quaû thì Phaät baûo laø nhaân, Phaùp baûo laø quaû, Taêng baûo cuõng laø nhaân. Ñöùng treân ñaïo quaû thì Phaät baûo laø ñaïo, Phaùp baûo laø quaû, Taêng baûo cuõng laø ñaïo. Phaät laáy Phaùp laøm thaày, Phaät töø phaùp sanh ra, Phaùp laø meï cuûa Phaät, Phaät nöông vaøo Phaùp maø sanh ra. Hoûi: Neáu Phaät laáy Phaùp laøm thaày, vì sao trong Tam baûo khoâng ñeå Phaùp ñöùng ñaàu? Ñaùp: Tuy Phaùp laø thaày cuûa Phaät, nhöng neáu Phaùp khoâng coù Phaät thì khoâng theå hoaèng döông, ñoù goïi laø ñaïo ñöôïc hoaèng döông laø nhôø nôi ngöôøi, vì theá neân ñeå Phaät ñöùng ñaàu trong Tam baûo. Hoûi: Neáu khi thoï phaùp Tam quy, xöng Phaùp baûo tröôùc xöng Phaät baûo sau thì coù thaønh phaùp Tam quy khoâng? Ñaùp: Neáu do khoâng hieåu bieát, noùi khoâng theo thöù lôùp thì khoâng toäi vaãn thaønh phaùp Tam quy; neáu ñaõ hieåu bieát maø coá yù noùi ngöôïc thöù lôùp thì phaïm Ñoät-kieát-la vaø khoâng thaønh phaùp Tam quy. Hoûi: Neáu chæ xöng Phaät vaø phaùp, khoâng xöng Taêng thì coù thaønh phaùp Tam quy khoâng; hoaëc chæ xöng Phaùp vaø Taêng, khoâng xöng Phaät; hoaëc chæ xöng Phaät vaø Taêng, khoâng xöng Phaùp thì coù thaønh phaùp Tam quy khoâng? Ñaùp: Ñeàu khoâng thaønh phaùp Tam quy. Hoûi: Neáu khoâng thoï phaùp Tam quy thì coù ñaéc naêm giôùi, taùm giôùi cho ñeán möôøi giôùi hay khoâng; neáu khoâng baïch töù yeát ma thì coù ñaéc giôùi cuï tuùc khoâng? Ñaùp: Taát caû ñeàu khoâng ñaéc giôùi. Neáu muoán thoï naêm giôùi thì phaûi thoï phaùp Tam quy tröôùc, thoï phaùp Tam quy roài môùi ñaéc naêm giôùi. Sôû dó goïi laø naêm giôùi laø muoán cho ngöôøi thoï bieát roõ veà naêm giôùi; cuõng vaäy

610                                                                         BOÄ LUAÄT 6

baïch töù yeát ma xong môùi ñaéc giôùi cuï tuùc, sôû dó noùi phaùp Töù y, boán phaùp Ñoïa, möôøi ba Taêng taøn laø muoán cho ngöôøi thoï bieát. Coù thuyeát cho laø thoï phaùp Tam quy xong, chæ noùi moät giôùi Baát saùt lieàn ñaéc giôùi; noùi moät giôùi maø ñaéc caû naêm giôùi laø vì neáu giöõ ñöôïc moät giôùi töùc laø thoï trì caû naêm giôùi, vì theá phaàn cuûa naêm giôùi dính nhau kieâm boån yù theä thoï naêm giôùi. Coù thuyeát cho laø thoï naêm giôùi xong môùi ñaéc giôùi, nhöng trong caùc thuyeát thì thuyeát thoï phaùp Tam quy xong lieàn ñaéc naêm giôùi laø nghóa nhaát ñònh; cho ñeán taùm giôùi, möôøi giôùi cuõng nhö vaäy. Rieâng phaùp thoï giôùi cuï tuùc thì baïch töù yeát ma xong môùi ñaéc giôùi, vì giôùi cuï tuùc coù coâng ñöùc saâu, neáu khoâng coù nhieàu duyeân laønh vaø nhieàu löïc thì khoâng do ñaâu ñaéc giôùi, töùc laø phaûi coù ñuû tam Sö, thaäp Taêng baïch töù yeát ma môùi ñaéc giôùi. Naêm giôùi, taùm giôùi vaø möôøi giôùi coâng ñöùc ít hôn neân chæ caàn thoï phaùp Tam quy xong lieàn ñaéc giôùi. Hoûi: Khi truyeàn thoï giôùi cuï tuùc vì sao chæ noùi boán Ba-la-di, möôøi ba Taêng taøn maø khoâng noùi caùc thieân giôùi khaùc? Ñaùp: Vì hai thieân giôùi naøy laø troïng, neáu phaïm giôùi trong thieân thöù nhaát thì khoâng khôûi laïi giôùi; neáu phaïm giôùi trong thieân thöù hai tuy khôûi laïi giôùi nhöng khoù khôûi vì phaûi haønh Ba-lôïi-baø-sa, Ma-na-ñoûa xong môùi ôû trong Taêng ñuû hai möôi vò laøm yeát ma cho xuaát toäi. Neáu giôùi khoù trì maø trì ñöôïc thì nhöõng giôùi deã trì khoâng caàn phaûi noùi, vì vaäy chæ noùi hai thieân giôùi ñaàu maø khoâng noùi nhöõng thieân giôùi khaùc. Hoûi: Giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa naøy laø giôùi voâ laäu hay laø giôùi thieàn? Ñaùp: Khoâng phaûi giôùi voâ laäu cuõng khoâng phaûi thieàn giôùi. Giôùi Ba- la-ñeà-moäc-xoa coù khi Phaät xuaát hieän ôû ñôøi, neáu Phaät khoâng xuaát hieän ôû ñôøi thì khoâng coù; coøn giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn duø Phaät coù xuaát hieän hay khoâng xuaát hieän ôû ñôøi, trong taát caû thôøi ñeàu coù. Laïi nöõa giôùi Ba-la- ñeà-moäc-xoa töø Phaät daïy maø ñaéc giôùi, coøn giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn thì khoâng töø Phaät daïy vaãn ñaéc giôùi. Laïi nöõa giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa phaûi töø ngöôøi khaùc truyeàn thoï môùi ñaéc giôùi, coøn giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn thì khoâng nhôø ngöôøi khaùc vaãn ñaéc giôùi. Laïi nöõa, giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa baát luaän taâm hoân traàm hay khoâng hoân traàm, taâm thieän aùc hay voâ kyù, trong taát caû thôøi ñeàu coù; coøn giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn phaûi ôû trong taâm voâ laäu vaø taâm thieàn môùi coù giôùi, trong caùc taâm khaùc thì khoâng coù. Laïi nöõa, giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa chæ coù trong loaøi ngöôøi; coøn giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn thì trong trôøi ngöôøi ñeàu coù. Laïi nöõa giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa chæ coù trong coõi Duïc; coøn giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn trong coõi Duïc vaø coõi Saéc ñeàu coù, ôû coõi Voâ saéc thì thaønh töïu giôùi voâ laäu. Laïi nöõa, giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa chæ ñeä töû Phaät môùi coù; coøn giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn thì ñ6eï töû Phaät vaø

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 1                                  611

ngoaïi ñaïo ñeàu coù. Hoûi: Naêm giôùi cuûa Öu-baø-taéc coù maáy giôùi laø thaät toäi, maáy giôùi laø giaù toäi? Ñaùp: Boán giôùi ñaàu laø thaät toäi, giôùi uoáng röôïu laø giaù toäi; giôùi naøy sôû dó ñöôïc keát cuøng boán giôùi treân thaønh naêm giôùi laø vì uoáng röôïu laø goác cuûa buoâng lung, coù theå khieán phaïm luoân caû boán giôùi treân. Nhö vaøo thôøi Phaät Ca-dieáp, coù moät Öu-baø-taéc vì uoáng röôïu say maø taø daâm vôùi vôï ngöôøi, baét troäm gaø vaø gieát gaø cuûa ngöôøi; ngöôøi khaùc hoûi vì sao laøm nhö theá thì ngöôøi naøy ñaùp laø do röôïu laøm cho taâm meâ loaïn neân nhaát thôøi phaù caû boán giôùi treân. Laïi nöõa uoáng röôïu say coù theå phaïm boán toäi nghòch, tröø toäi Phaù taêng thì khoâng theå; tuy khoâng phaûi do nghieäp ñôøi tröôùc coù quaû baùo cuoàng loaïn, nhöng do uoáng röôïu say neân meâ loaïn nhö ngöôøi cuoàng loaïn, coù theå phaù maát chaùnh nghieäp nhö ngoài thieàn tuïng kinh vaø laøm vieäc chuùng taêng. Vì vaäy tuy khoâng phaûi laø thaät toäi nhöng do nhaân duyeân naøy neân cuøng vôùi thaät toäi ñoàng loaïi. Hoûi: Giôùi Öu-baø-taéc ôû treân chuùng sanh môùi ñaéc giôùi, coøn ôû treân loaøi phi chuùng sanh coù ñaéc giôùi khoâng; chæ ôû treân chuùng sanh coù theå saùt sanh, troäm caép, taø daâm, voïng ngöõ môùi ñaéc giôùi hay laø ôû treân chuùng sanh khoâng theå saùt sanh… cuõng ñaéc giôùi? Ñaùp: ÔÛ treân chuùng sanh môùi ñaéc giôùi coøn ôû treân loaøi phi chuùng sanh thì khoâng theå; ôû treân chuùng sanh coù theå saùt sanh, troäm caép, taø daâm, voïng ngöõ hay ôû treân chuùng sanh khoâng theå saùt sanh… ñeàu ñaéc giôùi. Döôùi cho ñeán ñòa nguïc A-tyø vaø treân cho ñeán coõi trôøi Phi phi töôûng xöù, ba ngaøn ñaïi thieân theá giôùi cho ñeán Phaät Nhö lai, taát caû loaøi coù maïng soáng ñeàu ñaéc boán giôùi naøy. Khi vöøa thoï giôùi, taát caø khoâng saùt sanh… taát caû khoâng noùi doái, cho neân treân taát caû chuùng sanh thaûy ñeàu ñaéc giôùi. Luaän veà phaùp thoï giôùi, tröôùc phaûi nghe thuyeát phaùp ñeå ñöôïc khai giaûi, khieán cho khôûi taâm töø maãn ñoái vôùi taát caû chuùng sanh, ñöôïc taâm taêng thöôïng môùi ñaéc giôùi taêng thöôïng. Luaän veà phaùp ñaéc giôùi, taát caû chuùng sanh ñeàu ñaéc boán giôùi, boán giôùi naøy sai bieät coù ñeán möôøi hai giôùi, ñoái vôùi taát caû chuùng sanh khoâng ñöôïc gieát haïi… khoâng ñöôïc noùi doái. Bôûi vì neáu khôûi ra boán aùc laø do ba nhaân duyeân maø khôûi, ñoù laø tham saân si, neân thaønh möôøi hai aùc; traùi ngöôïc vôùi möôøi hai aùc laø möôøi hai thieän giôùi saéc. Hoûi: Neáu coù traêm vaïn ngaøn vaïn A-la-haùn nhaäp nieát baøn thì ñoái vôùi caùc A-la-haùn naøy, giôùi ñaõ ñaéc tröôùc kia tröôùc sau coù thaønh töïu khoâng? Ñaùp: Khoâng, vì A-la-haùn nhaäp nieát baøn thì giôùi naøy cuõng maát. Nhö khi ñaéc giôùi uoáng röôïu thì thaân naøy cho ñeán troïn ñôøi, trong ba ngaøn ñaïi thieân theá giôùi ñoái vôùi taát caû loaïi röôïu ñaõ coù, chæ uoáng moät nguïm lieàn

612                                                                         BOÄ LUAÄT 6

phaïm giôùi saéc. Vì khi thoï giôùi, taát caû loaïi röôïu ñeàu khoâng ñöôïc uoáng, duø röôïu dieät heát nhöng giôùi vaãn thaønh töïu khoâng maát cho ñeán troïn ñôøi. Hoûi: khi thoï giôùi, nôi ba sanh moân cuûa ngöôøi nöõ ñaéc giôùi khoâng taø daâm, sau ñoù laáy vôï, coù phaïm giôùi naøy khoâng? Ñaùp: Khoâng phaïm, vì sao, vì tuy ñoái vôùi ngöôøi nöõ voán ñaõ ñaéc giôùi khoâng taø daâm, nhöng ngöôøi nöõ naøy nay laø vôï, khoâng goïi laø taø daâm neân khoâng phaïm giôùi naøy. Döïa theo ñaây maø suy ra thì taát caû giôùi ñeàu nhö vaäy, cho ñeán taùm giôùi, möôøi giôùi, chuùng sanh hay loaøi phi chuùng sanh ñaéc giôùi cuõng ñeàu nhö vaäy. Cho ñeán thoï hai traêm naêm möôi giôùi ñaéc giôùi, ôû treân taát caû chuùng sanh ñaéc baûy giôùi (thaân ba khaåu boán), phaân bieät coù ñeán hai möôi moát giôùi; bôûi vì neáu treân moät chuùng sanh khôûi ra baûy aùc laø do ba nhaân duyeân maø khôûi, ñoù laø tham saân si, neân thaønh hai möôi moát aùc. Treân moät chuùng sanh ñaéc hai möôi moát giôùi saéc thì treân taát caû chuùng sanh cuõng ñeàu nhö vaäy. Nhö ñoái vôùi nguõ coác, neáu treân moät loaïi coác naøo phaù haïi hay chaët caây aên traùi, laøm gaãy caønh laù thì tuøy phaù tuøy chaët bao nhieâu thì maéc toäi baáy nhieâu; ngöôïc laïi thì ñaéc ngaàn aáy giôùi. Bôûi vì khi thoï giôùi khoâng laøm haïi caây coû, ôû treân taát caû coû caây ñeàu ñaéc giôùi saéc; nhö giôùi khoâng ñaøo ñaát, treân moãi choã ñaát laø ñaéc moät giôùi saéc, döôùi cho ñeán ba ngaøn ñaïi thieân theá giôùi taän meù Kim cang cuõng ñeàu ñaéc moät giôùi saéc nhö vaäy. Trong hai traêm naêm möôi giôùi ñaõ thoï, ôû treân chuùng sanh hay khoâng phaûi chuùng sanh ñaéc giôùi nhieàu ít, theo ñaây maø suy ra thì khi ñaéc giôùi, treân moãi giôùi cuøng moät luùc ñaéc voâ löôïng giôùi. Nhö giôùi khoâng saùt sanh, treân moät chuùng sanh seõ ñaéc ba giôùi saéc, bôûi vì neáu khôûi gieát haïi laø do ba nhaân duyeân maø khôûi, ñoù laø tham saân si; neáu khoâng gieát haïi thì ñaéc ba giôùi saéc; neáu vì tham maø gieát ngöôøi thì treân ngöôøi bò gieát naøy phaïm moät giôùi saéc do tham, hai giôùi saéc kia khoâng phaïm. Khi phaïm giôùi troïng Ba-la-di naøy thì ví nhö ñoà ñöïng Ñaïo (ñaïo khí) bò thuûng, khoâng theå ñöïng Ñaïo ñöôïc nöõa neân khoâng theå chöùng boán Quaû Sa-moân, goïi laø phi Sa-moân. Vöøa phaïm giôùi Saùt naøy lieàn phaù huûy ñaïo khí neân goïi laø Ba-la-di, neáu sau ñoù gieát ngöôøi nöõa, thaät toäi tuy naëng nhöng khoâng coøn goïi laø Ba-la-di, vì khoâng coøn ñaïo khí ñeå phaù huûy nöõa, Tyø-kheo naøy goïi laø Tyø-kheo phaù giôùi, khoâng goïi laø phi Tyø-kheo. Theo ñaây maø suy ra thì tuy cuøng moät luùc ñaéc voâ löôïng giôùi nhöng khoâng phaûi cuøng moät luùc phaïm heát caùc giôùi, cuøng moät luùc xaû heát caùc giôùi. Luaän veà phaùp phaù giôùi, neáu phaù giôùi troïng thì khoâng coù thaêng tieán, cho duø xaû giôùi roài thoï giôùi laïi cuõng khoâng ñaéc giôùi. Neáu phaù moät giôùi troïng trong naêm giôùi roài thoï laïi naêm giôùi, cho ñeán möôøi giôùi, giôùi cuï tuùc, giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn ñeàu khoâng ñaéc giôùi. Neáu phaù moät giôùi troïng

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 1                                    613

trong naêm giôùi, muoán xaû heát naêm giôùi roài thoï laïi thì khoâng coù lyù ñoù; duø ñaõ xaû giôùi ñeå thoï laïi naêm giôùi cho ñeán möôøi giôùi, giôùi cuï tuùc, giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn ñeàu khoâng ñaéc giôùi. Neáu phaù moät giôùi troïng trong möôøi giôùi hoaëc giôùi cuï tuùc , muoán thaêng tieán hay muoán xaû giôùi roài thoï laïi cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp phaù moät giôùi troïng trong naêm giôùi. Hoûi: Giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn ôû trong ba coõi, giôùi naøo thuø thaéng hôn? Ñaùp: Giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn thuø thaéng hôn, nhöng coù thuyeát cho raèng giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thuø thaéng hôn, vì sao, vì Phaät ra ñôøi môùi coù giôùi naøy coøn giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn trong taát caû thôøi ñeàu coù. Taát caû chuùng sanh vaø loaøi phi chuùng sanh ñeàu ñaéc giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, con giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn thì chæ ôû treân chuùng sanh môùi ñaéc giôùi. Laïi nöõa taát caû chuùng sanh nhôø taâm Töø maø ñaéc giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, coøn giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn thì khoâng do taâm Töø maø ñaéc giôùi. Luaän veà duy trì Phaät phaùp thì chæ coù baûy chuùng ôû theá gian, ñaïo quaû Tam thöøa noái tieáp nhau khoâng döùt ñeàu laø laáy giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa laøm coäi goác; giôùi voâ laäu vaø giôùi thieàn thì khoâng nhö theá, cho neân ôû trong ba coõi, giôùi Ba-la- ñeà-moäc-xoa laø thuø thaéng nhaát. Khi môùi thoï giôùi, baïch töù yeát ma xong lieàn thaønh töïu moät giôùi saéc, moät nieäm giôùi saéc ñaàu tieân goïi laø Nghieäp, cuõng goïi laø Nghieäp ñaïo; nieäm thöù hai trôû veà sau, giôùi saéc ñaõ sanh chæ laø Nghieäp, khoâng phaûi laø Nghieäp ñaïo, vì sao, vì moät nieäm giôùi saéc ban ñaàu, tö duy vaø öôùc nguyeän ñaày ñuû, do tö duy thoâng neân goïi laø Tö nghieäp ñaïo. Giôùi saéc ban ñaàu laø nhaân, giôùi saéc sau nhaäm vaän töï sanh chæ goïi laø nghieäp, khoâng goïi laø Nghieäp ñaïo. moät nieäm giôùi saéc ban ñaàu vöøa thuoäc Giaùo vöøa thuoäc Voâ giaùo, giôùi saéc sau nhaäm vaän töï sanh chæ coù Voâ giaùo, khoâng coù Giaùo; moät nieäm giôùi saéc ban ñaàu goïi laø Giôùi, cuõng goïi laø Thieän haïnh, cuõng goïi laø Luaät nghi; giôùi saéc sau nhaäm vaän sanh khôûi cuõng coù ba nghóa naøy. Hoûi: Trong ba ñôøi, ñôøi naøo ñaéc giôùi? Ñaùp: Moät nieäm trong Hieän taïi laø chuùng sanh neân ñaéc giôùi, quaù khöù vò lai laø phaùp, khoâng phaûi chuùng sanh neân khoâng ñaéc giôùi. Hoûi: Trong taâm Thieän ñaéc giôùi hay trong taâm Baát thieän, taâm Voâ kyù hay laø trong Voâ taâm maø ñaéc giôùi? Ñaùp: Trong taát caû taâm ñeàu ñaéc giôùi. Tröôùc tieân vôùi taâm Thieän ñaûnh leã Taêng roài thoï y baùt, keá caàu Hoøa thöôïng, Taêng hoûi giaø naïn ñeå bieát coù thanh tònh khoâng… cho ñeán Taêng baïch töù yeát ma xong, taâm Thieän noái nhau neân giôùi saéc thaønh töïu, ñaây goïi laø trong taâm Thieän ñaéc giôùi. Neáu trong quaù trình thoï ñaéc giôùi treân cho ñeán khi baïch töù yeát ma boãng khôûi

614                                                                        BOÄ LUAÄT 6

caùc taâm Baát thieän nhö tham, saân… trong caùc taâm naøy thaønh töïu giôùi saéc thì ñaây goïi laø trong taâm Baát thieän ñaéc giôùi. Ñaéc giôùi naøy laø do löïc cuûa taâm Thieän ban ñaàu vaø söï daïy baûo thieän trong quaù trình thoï giôùi, khoâng phaûi do löïc cuûa taâm Baát thieän maø ñaéc giôùi. Neáu trong quaù trình thoï ñaéc giôùi treân cho ñeán khi baïch töù yeát ma boãng buoàn nguû hay hoân traàm, trong luùc naøy maø thaønh töïu giôùi saéc thì ñaây goïi laø trong taâm Voâ kyù ñaéc giôùi. Neáu trong quaù trình thoï ñaéc giôùi treân cho ñeán khi baïch töù yeát ma boãng nhaäp Dieät taän ñònh, trong luùc naøy maø thaønh töïu giôùi saéc thì ñaây goïi laø trong Voâ taâm ñaéc giôùi. Hoûi: Neáu cö só khoâng thoï naêm giôùi maø thoï thaúng leân möôøi giôùi thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Cuøng moät luùc thoï ñaéc hai loaïi giôùi: Giôùi Öu-baø-taéc vaø giôùi Sa-di; neáu khoâng thoï naêm giôùi, möôøi giôùi maø thoï thaúng leân giôùi cuï tuùc thì cuøng moät luùc thoï ñaéc ba loaïi giôùi. Hoûi: Neáu thoï thaúng leân giôùi cuï tuùc ñaéc caû ba loaïi giôùi thì caàn gì phaûi theo thöù lôùp thoï naêm giôùi tröôùc, keá thoï möôøi giôùi, sau cuøng laø thoï giôùi cuï tuùc? Ñaùp: Tuy cuøng moät luùc thoï ñaéc ba loaïi giôùi, nhöng ñeå thaám nhuaàn Phaät phaùp thì phaûi theo thöù lôùp tröôùc sau. Tröôùc thoï naêm giôùi laø ñeå töï ñieàu phuïc, loøng tin öa taêng daàn môùi thoï leân möôøi giôùi, thieän taâm chuyeån saâu môùi thoï leân giôùi cuï tuùc. Theo thöù lôùp nhö theá seõ ñöôïc thaám nhuaàn vò Phaät phaùp, loøng tin öa caøng kieân coá, khoù theå thoái chuyeån; ví nhö bôi trong bieån caû daàn daàn laïên saâu, trong bieån Phaät phaùp cuõng nhö vaäy. Neáu cuøng moät luùc thoï ñaéc ba loaïi giôùi thì boû maát thöù lôùp laïi phaù oai nghi; laïi nöõa, coù chuùng sanh khi thoï naêm giôùi maø ñöôïc ñaïo quaû, hoaëc coù chuùng sanh khi thoï möôøi giôùi maø ñöôïc ñaïo quaû… neân Nhö lai môùi noùi thoï theo thöù lôùp. Neáu tröôùc thoï naêm giôùi, ñeán khi thoï möôøi giôùi lieàn thaønh töïu caû hai loaïi giôùi; ñeán khi thoï giôùi cuï tuùc lieàn thaønh töïu caû ba loaïi giôùi. Trong baûy loaïi thoï giôùi, chæ coù baïch töù yeát ma theo thöù lôùp ba thôøi thoï môùi ñaéc giôùi, coøn saùu loaïi thoï giôùi kia chæ trong moät thôøi lieàn ñaéc giôùi. Neáu cuøng moät luùc ñaéc caû ba loaïi giôùi thì khi muoán xaû giôùi, neáu noùi toâi laø Sa-di thì khoâng phaûi laø Tyø-kheo, lieàn maát giôùi cuï tuùc; neáu noùi toâi laø Öu-baø-taéc thì khoâng phaûi laø Sa-di, lieàn maát möôøi giôùi; neáu noùi giôùi taïi gia xuaát gia ñeàu xaû thì caû ba loaïi giôùi ñoàng thôøi maát heát, nhöng khoâng maát phaùp Tam quy; neáu theo thöù lôùp thoï ñaéc giôùi thì xaû giôùi cuõng theo thöù lôùp. Hoûi: Neáu tröôùc ñaõ thoï naêm giôùi, sau ñoù xuaát gia thoï möôøi giôùi thì coù xaû naêm giôùi tröôùc khoâng? Ñaùp: Khoâng xaû naêm giôùi, chæ maát teân goïi vaø thöù lôùp chöù khoâng

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 1                                  615

maát giôùi, töùc laø maát teân Öu-baø-taéc ñöôïc teân Sa-di, maát thöù lôùp cö só ñöôïc thöù lôùp xuaát gia. Hoûi: Sa-di thoï leân giôùi cuï tuùc coù maát möôøi giôùi vaø naêm giôùi ñaõ thoï tröôùc hay khoâng? Ñaùp: Khoâng maát, chæ maát teân goïi vaø thöù lôùp chöù khoâng maát giôùi, töùc laø maát teân Sa-di ñöôïc teân Tyø-kheo, maát thöù lôùp Sa-di ñöôïc thöù lôùp Tyø-kheo. Tröôùc sau vaãn laø moät giôùi nhöng tuøy thôøi thoï leân maø coù teân goïi khaùc nhau, ví nhö laù caây vaøo muøa xuaân vaø muøa haï thì coù maøu xanh, sang muøa thu thì coù maøu vaøng, ñeán muøa ñoâng thì coù maøu traéng; tuøy theo muøa khaùc nhau maø laù caây coù maøu khaùc nhau, nhöng tröôùc sau vaãn laø laù caây. Giôùi cuõng vaäy, tuøy thôøi thoï maø coù teân khaùc nhau nhöng tröôùc sau vaãn laø giôùi; cuõng nhö söõa, laïc, toâ vaø ñeà hoà tuøy thôøi neân coù teân goïi khaùc nhau nhöng tröôùc sau vaãn laø moät loaïi söõa. Giôùi cuõng vaäy, tuy ba thôøi coù teân goïi khaùc nhau nhöng tröôùc sau vaãn laø giôùi. Hoûi: Khi thoï giôùi Öu-baø-taéc, neáu khoâng theå thoï ñuû naêm giôùi, chæ thoï moät giôùi cho ñeán boán giôùi thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Khoâng ñaéc giôùi. Laïi hoûi: Neáu khoâng ñaéc giôùi, sao trong kinh noùi coù thieåu phaàn Öu-baø-taéc, ña phaàn Öu-baø-taéc, maõn phaàn Öu-baø-taéc, nghóa naøy nhö theá naøo? Ñaùp: Sôû dó trong kinh noùi nhö theá laø muoán neâu roõ coâng ñöùc trì giôùi nhieàu ít, chöù khoâng noùi coù phaùp thoï giôùi nhö vaäy. Hoûi: Neáu thoï naêm giôùi haïn ñònh moät ngaøy, hai ngaøy cho ñeán möôøi ngaøy thì coù ñöôïc thoï nhö vaäy khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, Phaät cheá giôùi ñeàu coù haïn ñònh, neáu thoï naêm giôùi thì haïn ñònh laø troïn ñôøi; neáu thoï taùm trai giôùi thì haïn ñònh laø moät ngaøy moät ñeâm, khoâng theå laøm khaùc Phaät cheá. Luaän veà giôùi phaåm coù thöôïng trung haï, naêm giôùi laø giôùi phaåm haï, möôøi giôùi laø giôùi phaåm trung, giôùi cuï tuùc laø giôùi phaåm thöôïng. Trong naêm giôùi thoï ñaéc giôùi cuõng coù ba baäc, neáu thoï giôùi vôùi taâm baäc haï thì ñaéc giôùi baäc haï, neáu thoï giôùi vôùi taâm baäc trung thì ñaéc giôùi baäc trung, neáu thoï giôùi vôùi taâm baäc thöôïng thì ñaéc giôùi baäc thöôïng. Trong möôøi giôùi vaø giôùi cuï tuùc cuõng coù coù ba baäc thoï ñaéc giôùi gioáng nhö theá. Neáu thoï naêm giôùi vôùi taâm baäc haï, ñaéc naêm giôùi baäc haï; sau ñoù thoï leân möôøi vôùi taâm baäc trung hay thöôïng, ñaéc möôøi giôùi baäc trung hay thöôïng thì naêm giôùi baäc haï ñaõ ñaéc tröôùc kia vaãn laø baäc haï, khoâng coù taêng thaéng, naêm giôùi ñaéc sau môùi laø baäc trung hay thöôïng. Cuõng vaäy neáu thoï leân giôùi cuï tuùc vôùi taâm baäc thöôïng, do taâm taêng thöôïng neân ñaéc giôùi cuõng

616                                                                      BOÄ LUAÄT 6

taêng thöôïng. Ngöôïc laïi neáu thoï ñaéc naêm giôùi vôùi taâm baäc thöôïng thì ñaây laø giôùi phaåm thöôïng, khi thoï leân möôøi giôùi ñaéc giôùi vôùi taâm baäc trung thì ñaây laø giôùi phaåm trung, cho ñeán khi thoï leân giôùi cuï tuùc ñaéc giôùi vôùi taâm baäc haï thì ñaây laø giôùi phaåm haï. Theo ñaây maø suy ra thì giôùi Ba-la- ñeà-moäc-xoa khoâng coù ñaéc truøng leân nhau, tuøy taâm thöôïng trung haï maø ñaéc giôùi coù thöôïng trung haï sai khaùc nhau. Neáu tröôùc ñaõ caàu Hoøa thöôïng, khi ñaêng ñaøn thoï möôøi giôùi neáu Hoøa thöôïng khoâng coù maët vaãn ñaéc möôøi giôùi; neáu khi thoï möôøi giôùi nghe bieát Hoøa thöôïng tòch thì khoâng ñaéc giôùi, neáu khoâng nghe bieát thì vaãn ñaéc giôùi. Khi Taêng baïch töù yeát ma truyeàn thoï giôùi cuï tuùc, neáu Hoøa thöôïng vaéng maët thì Taêng soá khoâng ñuû, neáu theâm ngöôøi cho ñuû soá thì duø khoâng coù Hoøa thöôïng vaãn thoï ñaéc giôùi. Hoûi: Öu-baø-taéc thoï naêm giôùi coù ñöôïc mua baùn khoâng? Ñaùp: Ñöôïc, nhöng khoâng neân laøm naêm ngheà: Moät laø mua baùn suùc vaät, neáu töï coù suùc vaät cuõng cho baùn nhöng khoâng ñöôïc baùn cho ngöôøi moå gieát; hai laø mua baùn cung teân khi giôùi, neáu töï coù cuõng cho baùn; ba laø baùn röôïu, neáu töï coù cuõng cho baùn; boán laø eùp daàu, vì theo phaùp nöôùc Thieân truùc thì eùp daàu seõ gieát haïi nhieàu truøng, nhöng theo nöôùc Keá taân thì trong meø khoâng coù truøng, neáu khoâng coù truøng thì eùp laáy daàu khoâng toäi; naêm laø ngheà nhuoäm naêm maøu saéc chaùnh vì gieát haïi nhieàu truøng, nhö ôû ngoaïi quoác coù nöôùc Laïc Sa-laøm ngheà nhuoäm gieát raát nhieàu truøng, nöôùc Taàn nhuoäm maøu xanh cuõng gieát raát nhieàu truøng. Ñoù laø naêm ngheà khoâng neân laøm. Hoûi: Phaùp thoï taùm trai giôùi, quaù ngoï khoâng aên ñaùng leõ thaønh chín, vì sao noùi laø taùm ? Ñaùp: Phaùp thoï taùm trai giôùi laáy quaù ngoï khoâng aên laøm theå, taùm giôùi kia trôï giuùp cho thaønh töïu theå trai giôùi neân goïi laø taùm trai giôùi maø khoâng noùi laø chín phaùp. Neáu ngöôøi thoï taùm trai giôùi, ôû trong baûy chuùng hay baát cöù hoäi chuùng naøo, tuy khoâng thoï giôùi troïn ñôøi, chæ thoï giôùi moät ngaøy moät ñeâm vaãn ñöôïc goïi laø Öu-baø-taéc. Coù thuyeát cho raèng neáu goïi laø Öu-baø-taéc maø khoâng thoï giôùi troïn ñôøi, hoaëc khoâng phaûi Öu-baø-taéc maø thoï giôùi moät ngaøy moät ñeâm thì chæ goïi laø ngöôøi trung gian. Hoûi: Ngoaøi baûy chuùng coù giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa khoâng? Ñaùp: Ñoù laø taùm trai giôùi, theo ñaây maø suy thì ngöôøi thoï taùm trai giôùi khoâng thuoäc trong baûy chuùng. Phaùp thoï taùm trai giôùi neân noùi roõ laø moät ngaøy moät ñeâm khoâng saùt sanh, chôù ñeå cho ngöôøi thoï laàm laãn vôùi giôùi töôùng troïn ñôøi. Hoûi: Phaùp thoï taùm trai giôùi coù theå thoï moät luùc hai ngaøy, ba ngaøy

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 1                              617

cho ñeán möôøi ngaøy hay khoâng? Ñaùp: Phaät ñaõ cheá ñònh moät ngaøy moät ñeâm thì khoâng ñöôïc vöôït quaù thôøi haïn. Neáu coù söùc thì thoï moät ngaøy moät ñeâm xong roài xin thoï laïi nöõa, cöù nhö vaäy tuøy söùc maø thoï nhieàu ít khoâng keå soá ngaøy. Hoûi: Phaùp thoï trai giôùi phaûi thoï töø ngöôøi khaùc, neân thoï töø ngöôøi naøo? Ñaùp: Töø beân naêm chuùng. Neáu thoï taùm trai giôùi roài maø caàm roi ñaùnh chuùng sanh thì trai giôùi khoâng thanh tònh, duø trong moät ngaøy moät ñeâm aáy khoâng caàm roi ñaùnh chuùng sanh, ñôïi ñeán saùng hoâm sau lieàn caàm roi ñaùnh chuùng sanh thì trai giôùi cuõng khoâng thanh tònh. Toùm laïi, neáu thaân khaåu laøm ñieàu khoâng phaûi oai nghi thì duø khoâng phaù trai giôùi, trai giôùi vaãn khoâng thanh tònh. Neáu thaân khaåu thanh tònh maø trong taâm khôûi tham giaùc, duïc giaùc, saân nhueá giaùc, naõo haïi giaùc thì trai giôùi vaãn khoâng thanh tònh. Tuy thaân khaåu yù thanh tònh nhöng neáu khoâng tu saùu nieäm cuõng goïi laø trai giôùi khoâng thanh tònh; ngöôïc laïi neáu thoï taùm trai giôùi xong, tinh taán tu saùu nieäm thì goïi laø trai giôùi thanh tònh. Trong kinh noùi neáu laøm vua coõi Dieâm phuø ñeà, taát caû nhaân daân, vaøng baïc chaâu baùu … ñeàu ñöôïc nhö yù, tuy coù coâng ñöùc nhö vaäy vaãn khoâng baèng moät phaàn möôøi saùu coâng ñöùc thoï taùm trai giôùi, vì taùm trai giôùi laø thanh tònh baäc nhaát. Neáu ngöôøi muoán thoï taùm trai giôùi maø lung tình vôùi nöõ saéc, aên chôi buoâng lung cho ñaõ roài môùi thoï trai giôùi, duø tröôùc giôø ngoï hay sau giôø ngoï ñeàu khoâng ñaéc trai giôùi. Neáu ban ñaàu voâ taâm thoï trai giôùi, laøm nhöõng vieäc buoâng lung, sau ñoù gaëp thieän tri thöùc khai giaûi thoï laïi trai giôùi thì duø tröôùc giôø ngoï hay sau giôø ngoï ñeàu ñaéc trai giôùi. Neáu muoán thoï trai giôùi, gaëp phaûi vieäc khoù laøm chöôùng ngaïi khoâng thoï ñöôïc, sau ñoù giaûi quyeát xong vieäc khoù roài môùi thoï trai giôùi thì duø tröôùc giôø ngoï hay sau giôø ngoï ñeàu ñaéc giôùi. Hoûi: Neáu khi thoï trai giôùi haïn ñònh thoï ban ngaøy, khoâng thoï ban ñeâm hoaëc haïn ñònh thoï ban ñeâm, khoâng thoï ban ngaøy thì coù ñaéc trai giôùi khoâng? Ñaùp: Khoâng ñaéc giôùi, vì sao, vì Phaät ñaõ cheá ñònh thoï taùm trai giôùi laø moät ngaøy moät ñeâm thì khoâng theå laøm traùi ñöôïc. Hoûi: Neáu khoâng ñaéc thì sao trong phaùp Bì caùch noùi raèng: “ÖÙc nhó ôû nôi ñoàng troáng vaéng veû gaëp caùc ngaï quyû chòu voâ soá toäi, coù ngaï quyû ban ngaøy ñöôïc höôûng phöôùc nhöng ban ñeâm chòu toäi, coù ngaï quyû ban ñeâm höôûng phöôùc nhöng ban ngaøy chòu toäi. Sôû ñó nhö vaäy laø vì ngaï quyû naøy ñôøi tröôùc hoaëc chæ thoï trai giôùi vaøo ban ngaøy hoaëc chæ thoï trai giôùi vaøo ban ñeâm”, nghóa naøy nhö theá naøo?

618                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Neáu laø nhaân duyeân boån sanh thì khoâng phaûi Tu-ña-la, cuõng khoâng phaûi Tyø-ni, khoâng neân y theo cho laø nghóa nhaát ñònh. Coù thuyeát noùi toân giaû Ca-chieân-dieân muoán hoùa ñoä ÖÙc nhó neân bieán hoùa ra vieäc naøy ñeå caûm hoùa taâm ÖÙc-nhó, khoâng phaûi laø vieäc thaät. Neáu ñaõ thoï taùm trai giôùi maø muoán xaû thì khoâng caàn ôû beân naêm chuùng xaû, quaù ngoï muoán aên cöù ñeán noùi vôùi moät ngöôøi thì trai giôùi lieàn xaû. Luaän veà ñaéc giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, ñöùng treân naêm ñöôøng thì chæ ôû trong nhôn ñaïo môùi ñaéc giôùi, boán ñöôøng kia khoâng ñaéc. Coõi trôøi do taâm ñaém tröôùc phöôùc laïc saâu neân khoâng theå ñaéc giôùi, nhö tröôøng hôïp toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân vì ñeä töû bònh neân leân coõi trôøi Ñao lôïi ñeå hoûi Kyø-baø, luùc ñoù chö thieân ñang ñi vaøo vöôøn Hoan hyû, toân giaû ñöùng beân ñöôøng nhöng chö thieân khoâng ai quay laïi nhìn toân giaû. Kyø-baø ñi sau nhìn thaát toân giaû lieàn ñöa moät tay vaåy chaøo roài cöôõi xa ñi thaúng, Muïc-lieân suy nghó: “Vò naøy ôû coõi ngöôøi voán laø ñeä töû cuûa ta, hoâm nay thoï höôûng thieân laïc, do taâm nhieãm ñaém neân maát boån taâm”, nghó roài lieàn duøng thaàn thoâng baét xe döøng laïi. Kyø-baø xuoáng xe ñaûnh leã, Muïc lieân lieàn quôû traùch laø khoâng neân nhö vaäy. Kyø-baø noùi: “Vì ôû coõi ngöôøi toâi laø ñeä töû cuûa toân giaû neân môùi vaåy tay chaøo, toân giaû thaáy chö thieân coù ai quay laïi nhìn toân giaû khoâng, vì sanh leân coõi trôøi nhieãm ñaém thieân laïc, taâm khoâng töï taïi neân môùi nhö vaäy”, Muïc-lieân hoûi: “Ñeä töû cuûa toâi bònh, neân chöõa trò nhö theá naøo?”, Kyø-baø noùi: “Chæ caàn nhòn aên, bònh lieàn laønh”. Coù laàn toân giaû Muïc-lieân khuyeân Thích ñeà hoaøn nhôn: “Phaät ra ñôøi khoù gaëp, sao khoâng thöôøng thaân caän ñeå nghe chaùnh phaùp”, Thích ñeà hoaøn nhôn hieåu yù toân giaû neân cho vôøi moät thieân töû ñeán, vôøi ñeán ba laàn maø thieân töû naøy vaãn chöa ñeán. Thieân töû naøy coù moät ngöôøi vôï vôùi moät loaïi kyõ nhaïc, do ñaém nhieãm saâu neân tuy bieát lònh vua trôøi laø troïng, nhöng khoâng töï cheá ngöï ñöôïc, cuoái cuøng baát ñaéc dó môùi ñeán, Ñeá thích hoûi vì sao, lieàn thaät tình baïch roõ nguyeân do, Ñeá thích baïch vôùi Muïc-lieân: “Thieân töû naøy chæ coù moät ngöôøi vôï vaø moät loaïi kyõ nhaïc maø coøn ñaém nhieãm, khoâng töï cheá ngöï ñöôïc; huoáng chi laø thieân vöông coù voâ soá thieân nöõ, thöùc aên Tu-ñaø coù traêm vò töï nhieân vôùi traêm ngaøn loaïi kyõ nhaïc. Do ñoù tuy bieát Phaät ra ñôøi khoù gaëp, chaùnh phaùp khoù ñöôïc nghe, nhöng bò duïc laïc troùi buoäc, nhieãm ñaém khoâng ñöôïc töï taïi”. Luaän veà phaùp thoï giôùi, phaûi phaùt taâm doõng maõnh, töï theä nguyeän quyeát ñoaùn môùi ñaéc giôùi. Chö thieân do taâm tham ñaém duïc laïc nhieàu, luïc thieän taâm yeáu neân khoâng theå ñaéc giôùi; Ngaï quyû do bò ñoùi khaùt böùc baùch, thaân taâm bò thieâu ñoát neân khoâng theå ñaéc giôùi; Ñòa nguïc do chòu voâ löôïng khoå naõo, taâm yù ñau ñôùn neân khoâng theå ñaéc giôùi; Suùc sanh do nghieäp

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 1                              619

chöôùng, khoâng hieåu bieát gì neân khoâng theå thoï ñaéc giôùi. Tuy nhieàu nôi trong kinh noùi Roàng cuõng thoï taùm trai giôùi vôùi taâm thieän, tuy ñöôïc coâng ñöùc thoï giôùi vôùi taâm thieän nhöng vaãn khoâng ñaéc giôùi vì nghieäp chöôùng. Ñöùng treân boán chaâu thieân haï thì chæ coù ba chaâu: Coõi Dieâm phuø ñeà, coõi Caâu-da-ni, coõi Phaát Baø-ñeà vaø nhöõng ngöôøi ôû treân haûi ñaûo giöõa ba chaâu treân laø ñöôïc ñaéc giôùi. Cho neân Phaät baûo toân giaû Taân-ñaàu-loâ ñeán coõi Caâu-da-ni laøm Phaät söï, cuõng coù boán boä chuùng; ôû phöông Ñoâng cuõng coù Tyø-kheo laøm Phaät söï vaø cuõng coù boán boä chuùng. Rieâng coõi Uaát ñôn vieät khoâng coù Phaät phaùp neân khoâng coù ñaéc giôùi, do phöôùc baùo laøm chöôùng ngaïi vaø do ngu si khoâng laõnh thoï Thaùnh phaùp. Trong loaøi ngöôøi coù boán haïng ngöôøi: Nam, nöõ, huyønh moân vaø ngöôøi hai caên; trong ñaây chæ coù nam vaø nöõ laø ñaéc giôùi, hai haïng ngöôøi kia khoâng theå ñaéc giôùi. Trong hai haïng nam vaø nöõ, neáu gieát cha, gieát meï… ñoaïn maát caên laønh, cuõng khoâng ñaéc giôùi. Noùi chung, neáu thoï trì Phaät phaùp thì khoâng caàn phaûi noùi, duø laø trôøi roàng, quyû thaàn, huyønh moân, hai caên ñeàu ñöôïc thoï phaùp Tam quy. Hoûi: Chö Phaät trong ba ñôøi coù ñaéc giôùi ñoàng nhau khoâng? Ñaùp: Khoâng ñoàng nhau, luaän veà ñaéc giôùi thì ôû treân chuùng sanh hay loaøi phi chuùng sanh ñeàu ñaéc giôùi, nhöng moät vò Phaät ra ñôøi ñoä voâ löôïng A-taêng-kyø chuùng sanh vaøo Voâ dö nieát baøn; vò Phaät sau ra ñôøi thì caùc chuùng sanh naøy laïi khoâng ñaéc giôùi. Nhö Phaät Ca-dieáp ra ñôøi ñoä voâ löôïng A-taêng-kyø chuùng sanh vaøo Voâ dö nieát baøn, trong thôøi Phaät Ca- dieáp caùc chuùng sanh naøy ñeàu ñaéc giôùi; nhöng khi Phaät Thích-ca ra ñôøi thì caùc chuùng sanh naøy laïi khoâng ñaéc giôùi, chöùng toû Phaät tröôùc vaø Phaät sau ñaéc giôùi khoâng ñoàng nhau. Chö Phaät trong ba ñôøi coù ba vieäc ñoàng nhau: Moät laø tu haønh ñoàng nhau, hai laø phaùp thaân ñoàng nhau, ba laø hoùa ñoä chuùng sanh ñoàng nhau. Chö Phaät ñeàu tu haïnh Boá taùt traûi qua ba A- taêng-kyø kieáp, ñeàu ñuû naêm phaàn phaùp thaân, möôøi löïc, boán Voâ sôû uùy, möôøi taùm phaùp baát coïng vaø ñeàu hoùa ñoä voâ löôïng A-taêng-kyø chuùng sanh vaøo Voâ dö nieát baøn. Hoûi: Trong kinh noùi moãi vò Phaät ra ñôøi hoùa ñoä chín möôi Na-do- tha chuùng sanh nhaäp nieát baøn, vì sao laïi noùi laø voâ löôïng A-taêng-kyø chuùng sanh? Ñaùp: Trong kinh noùi moãi vò Phaät ra ñôøi hoùa ñoä chín möôi Na-do- tha chuùng sanh nghóa laø noùi ngöôøi ñöôïc ñoä töø vò Phaät ñoù coù chín möôi Na-do-tha chuùng sanh; coøn noùi voâ löôïng A-taêng-kyø chuùng sanh laø bao goàm chuùng sanh ñöôïc ñoä töø Phaät hoaëc töø ñeä töû Phaät hoaëc töø trong chaùnh phaùp cuûa Phaät. Noùi toùm laïi, coù voâ löôïng A-taêng-kyø chuùng sanh vaøo Voâ dö nieát baøn, chö Phaät trong ba ñôøi coù ba vieäc ñoàng nhau, chæ coù ñaéc giôùi

620                                                                            BOÄ LUAÄT 6

laø khoâng ñoàng nhau. Hoûi: Chuùng sanh hay loaøi phi chuùng sanh ñaéc AÙc luaät nghi giôùi, hay laø caû hai ñeàu coù theå hoaëc khoâng theå ñaéc giôùi naøy? Ñaùp: Chæ coù chuùng sanh môùi ñaéc giôùi naøy, loaøi phi chuùng sanh thì khoâng. Laïi coù thuyeát noùi chæ coù chuùng sanh coù theå gieát haïi môùi ñaéc giôùi naøy, chuùng sanh khoâng theå gieát haïi thì khoâng ñaéc. Laïi coù thuyeát noùi chuùng sanh coù theå gieát haïi vaø chuùng sanh khoâng theå gieát haïi ñeàu ñaéc giôùi naøy, nhö keû ñoà teå gieát deâ, coù taâm saùt haïi, gieát deâ khoâng coù giôùi haïn; duø ôû trong coõi trôøi ngöôøi, nay khoâng gieát haïi nöõa vaãn phaûi laàn löôït thoï sanh trong loaøi deâ. Cho neân taát caû chuùng sanh ñeàu ñaéc giôùi naøy, möôøi hai aùc luaät nghi cuõng vaäy. möôøi hai aùc luaät nghi goàm coù: Moät laø moå gieát traâu deâ, hai laø laøm nem laøm goûi, ba laø nuoâi heo, boán laø nuoâi gaø, naêm laø baét caù, saùu laø thôï saên, baûy laø baét chim, taùm laø baét traên, chín laø chuù thuaät baét roàng, möôøi laø cai nguïc, möôøi moät laø keû giaëc, möôøi hai laø vöông gia thöôøng sai ngöôøi baét giaëc; nuoâi taèm cuõng laø AÙc luaät nghi. Coù ba thôøi xaû AÙc luaät nghi giôùi: Moät laø luùc cheát, hai laø khi ñöôïc AÙi taän, ba laø khi thoï Luaät nghi giôùi, nhö khi thoï phaùp Tam quy vöøa noùi moät laàn lieàn xaû AÙc luaät nghi giôùi, noùi laàn thöù hai , thöù ba lieàn ñaéc thieän giôùi. Hoûi: Khi ngöôøi coù thieän giôùi laøm ngöôøi aùc giôùi thì luùc naøo xaû thieän giôùi vaø ñöôïc aùc giôùi? Ñaùp: Vöøa noùi toâi laø ñoà teå, lieàn xaû thieän giôùi, noùi laàn thöù hai, thöù ba lieàn ñaéc aùc giôùi. Coù thuyeát cho laø baát cöù luùc naøo xaû thieän giôùi lieàn ñaéc aùc giôùi; neáu ngöôøi coù thieän giôùi chöa öï theä laøm keû ñoà teå, chæ vì tham taøi lôïi neân cuøng keû ñoà teå laøm vieäc naøy thì luùc ñoù goïi laø phaïm giôùi thieän chöù chöa xaû giôùi thieän, chöa ñaéc aùc giôùi. Neáu töï theä laøm keû ñoà teå lieàn ñaéc aùc giôùi, ñaéc aùc giôùi chæ caàn töï theä hoaëc noùi ra lôøi, khoâng phaûi töø ngöôøi khaùc maø ñaéc. Neáu haïn ñònh laøm ngöôøi aùc giôùi trong moät ngaøy, hai ngaøy cho ñeán möôøi ngaøy, moät naêm… tuøy yù , vì laøm phaùp aùc laø thuaän theo doøng sanh töû, khoâng coù nghóa thaêng tieán, neân tuøy taâm muoán laøm lieàn ñaéc aùc giôùi, khoâng gioáng nhö thieän luaät nghi giôùi.

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 2                               621

TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA QUYEÅN 2

1. Baûy loaïi ñaéc Giôùi Phaùp: Hoûi: Sau khi thaønh ñaïo ñöôïc maáy naêm Phaät môùi cho phaùp baïch töù yeát ma thoï giôùi? Ñaùp: Coù thuyeát cho laø moät naêm sau khi Phaät thaønh ñaïo, laïi coù thuyeát cho laø boán naêm, laïi coù thuyeát cho laø taùm naêm. Theo nghóa maø suy thì taùm naêm sau khi thaønh ñaïo laø ñuùng nghóa; vì Phaät thaønh ñaïo vaøo ngaøy moàng taùm thaùng möôøi hai, sao Phaát (sao Mai) vöøa moïc; Phaät ñaûn sanh vaøo ngaøy moàng taùm thaùng tö, sao Mai vöøa moïc; Phaät chuyeån phaùp luaân vaøo ngaøy moàng taùm thaùng taùm, sao Mai vöøa moïc; Phaät nhaäp nieát baøn vaøo ngaøy moàng taùm thaùng hai, sao Mai cuõng vöøa moïc. Sau khi thaønh ñaïo trong boán möôi chín ngaøy Phaät töï taïi trong caùc phaùp moân vaø quaùn chuùng sanh, baûy ngaøy ñaàu Phaät nhaäp phaùp moân Hyû, baûy ngaøy thöù hai Phaät nhaäp phaùp moân Laïc, baûy ngaøy thöù ba Phaät nhaäp caùc moân giaûi thoaùt, baûy ngaøy thöù tö Phaät nhaäp phaùp moân ñaïi xaû, baûy ngaøy thöù naêm Phaät nhaäp phaùp quaùn thuaän nghòch möôøi hai nhaân duyeân, baûy ngaøy thöù saùu laïi traûi qua caùc phaùp moân treân vaø baûy ngaøy sau cuøng Phaät quaùn chuùng sanh, ai ñaùng ñöôïc ñoä. Hoûi: Phaät tu Boà taùt haïnh trong ba A-taêng-kyø kieáp, nay thaønh ñaïo ñeå hoùa ñoä chuùng sanh, vì sao trong boán möôi chín ngaøy laïi töï taïi trong caùc phaùp moân maø khoâng lieàn hoùa ñoä? Ñaùp: Phaät phaûi töï an thaân tröôùc roài sau môùi hoùa ñoä chuùng sanh, sôû dó trong boán möôi chín ngaøy töï taïi trong caùc phaùp moân laø ñeå thaân taâm ñöôïc ñieàu thuaän roài môùi ñoä sanh. Laïi nöõa, vì naêm anh em Kieàu-traàn-nhö caên cô chöa chín muoài vaø vì Phaät phaùp ñaùng toân troïng neân töø töø noùi sau; laïi vì muoán cho Phaïm thieân vöông ñöôïc maõn boån nguyeän. Boån nguyeän cuûa Phaïm thieân vöông laø sau khi Phaät thaønh ñaïo seõ laø ngöôøi ñaàu tieân thænh Phaät chuyeån phaùp luaân, neân Phaät ñôïi Phaïm thieân vöông ñeán thænh roài môùi thuyeát phaùp. Qua boán möôi chín ngaøy, Phaät khôûi nieäm khieán cho Phaïm thieân vöông bieát, luùc ñoù nhö trong khoaûng co duoãi caùnh tay, Phaïm

622                                                                    BOÄ LUAÄT 6

thieân vöông bieán maát ôû coõi Saéc hieän ra tröôùc Phaät thænh Phaät chuyeån phaùp luaân, Phaät nhaän lôøi roài quaùn chuùng sanh ai ñaùng ñöôïc hoùa ñoä. Ví nhö roàng lôùn töø bieån caû xuaát hieän, maây ñen bao phuû muoán laøm möa to neân quaùn trong coõi Dieâm phuø ñeà seõ möa xuoáng ôû ñaâu. Phaät cuõng vaäy, töø trong bieån voâ löôïng ñaïi phaùp xuaát hieän, maây töø bi bao phuû muoán ban xuoáng möa phaùp neân quaùn chuùng sanh ai ñaùng ñöôïc ñoä tröôùc. Luùc ñoù Phaät nghó ñeán hai baäc thaày dò ñaïo laø A-lan-Ca-lan vaø Uaát-ñaàu-lam-phaát, nhöng hai vò naøy ñaõ qua ñôøi, Phaät noùi: “Phaùp cam loà saép khai nhöng vì giaø suy neân hoï khoâng theå nghe ñöôïc, sanh töû qua laïi duyeân gì ñöôïc döùt”. Hoûi: Neáu hai vò aáy ñaùng ñöôïc ñoä vaøo ñaïo thì ñaùng leõ khoâng neân qua ñôøi maø ñôïi ñeå ñöôïc nghe phaùp, neáu hoï khoâng ñaùng ñöôïc ñoä vaøo ñaïo, vì sao Phaät laïi khôûi nieäm muoán ñoä? Ñaùp: Vì Phaät muoán khieán chuùng sanh khoâng queân aân ñöùc, hai vò naøy tröôùc ñaây coù chuùt aân, Phaät coøn nhôù nghó muoán ñoä huoáng chi laø ngöôøi coù aân lôùn maø coù theå queân hay sao. Laïi nöõa, hai baäc thaày dò ñaïo naøy voán ñöôïc ngöôøi ñöông thôøi toân troïng cho laø ngöôøi ñaéc ñaïo, Phaät muoán dieät taát caû yù töôûng taø ñeå hieån roõ phaùp maø chín möôi saùu phaùi dò ñaïo noùi ra khoâng phaûi laø phaùp yeáu. Phaät laïi quaùn bieát chæ coù naêm anh em Kieàu- traàn-nhö laø ñaùng ñöôïc vò cam loà neân trong vöôøn Nai ñeå hoùa ñoä. Phaät vaø naêm vò naøy an cö ñoàng moät choã, naêm vò naøy luaân phieân nhau heã ba vò ñi khaát thöïc thì hai vò kia ôû taïi truù xöù nghe phaùp, ngöôïc laïi neáu hai vò kia ñi khaát thöïc thì ba vò naøy ôû taïi truù xöù nghe thuyeát phaùp. Hoûi: Vì sao laïi chia phieân nhö theá maø khoâng ñi vaø ôû cuøng nhau? Ñaùp: Sôû dó khoâng ñi vaø ôû cuøng nhau laø vì vöøa khaát thöïc ñöôïc thöùc aên vöøa coù theå ñöôïc nghe phaùp. Luùc ñoù naêm vò naøy tuy chöa ñaéc giôùi nhöng caïo toùc maëc ca sa nhö Phaät, trong thôøi gian an cö Phaät thuyeát giaûng veà boá thí, trì giôùi vaø caùc phaùp AÁm giôùi nhaäp ñeå ñieàu phuïc taâm hoï. Cuøng an cö xong ba thaùng ñeán ngaøy moàng taùm thaùng taùm, naêm vò naøy ñeàu ñöôïc Kieán ñeá chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn laø nhöõng ngöôøi ñöôïc Phaät chuyeån phaùp luaân truyeàn trao chaùnh phaùp ñaàu tieân. Keá ñoù Phaät ñoä Baûo xöùng… naêm ngöôøi ñeàu laø Tyø-kheo thieän lai, keá ñoä theâm naêm möôi ngöôøi cuõng ñeàu laø Tyø-kheo thieän lai, cöù nhö theá Phaät ñoä caøng ngaøy caøng ñoâng. Sau ñoù Phaät baûo caùc Tyø-kheo neân du haønh trong nhaân gian truyeàn baù chaùnh phaùp, luùc ñoù ngöôøi ñôøi boû tuïc vaøo ñaïo caøng ñoâng, caùc Tyø-kheo hoaëc daïy baûo hoï noùi ba laàn ñeå ñöôïc thoï ñaéc giôùi hoaëc baûo hoï thoï phaùp Tam quy ñeå ñöôïc ñaéc giôùi. Tuøy theo nghieäp löïc ñôøi tröôùc cuûa moãi ngöôøi, neáu laø ngöôøi ñaùng noùi ba laàn ñöôïc ñaéc giôùi thì daïy baûo noùi ba laàn; neáu

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 2                                 623

laø ngöôøi ñaùng noùi phaùp Tam quy ñöôïc ñaéc giôùi thì daïy baûo hoï thoï phaùp Tam quy. Nhö tröôøng hôïp Tyø-kheo Ngöu ty daãn theo baûy vaïn ngöôøi ñeán choã caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo ñeàu daïy baûo hoï noùi ba laàn. Tröôøng hôïp Ñaïi Ca-dieáp ñeán choã Phaät baïch raèng: “Phaät laø thaày, con laø ñeä töû; Theá toân Tu-giaø-ñaø laø thaày, con laø ñeä töû”, baïch xong lieàn ñaéc giôùi, ñaây laø töï theä thoï ñaéc giôùi. Sau ñoù huynh ñeä cuûa Öu-laâu-taàn-loa Ca-dieáp vaø moân ñoà moät ngaøn ngöôøi; Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân cuøng moân ñoà hai traêm naêm möôi ngöôøi, toång coäng moät ngaøn hai traêm naêm möôi ngöôøi ñeàu laø Tyø-kheo thieän lai. Trong kinh thöôøng neâu con soá moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø-kheo laø chæ cho caùc vò naøy, vì caùc vò naøy ñoàng laø thuoäc doøng Baø-la-moân xuaát gia, thaày troø vaø moân ñoà raát ñoâng laïi ñoàng laø Tyø-kheo thieän lai vaø ñeàu laø A-la-haùn. Sau ñoù Phaät baûo A-nan truyeàn trao taùm phaùp kính cho Ñaïi AÙi ñaïo maø ñöôïc thoï ñaéc giôùi; möôøi boán naêm sau ñoù Phaät môùi cho phaùp baïch töù yeát ma thoï giôùi. Coù taát caû baûy loaïi thoï giôùi: Moät laø Kieán ñeá thoï ñaéc giôùi, hai laø Phaät goïi thieän lai ñöôïc ñaéc giôùi, ba laø noùi ba laàn ñöôïc thoï ñaéc giôùi, boán laø thoï phaùp Tam quy ñaéc giôùi, naêm laø töï theä ñaéc giôùi, saùu laø thoï taùm Kænh phaùp ñaéc giôùi vaø baûy laø baïch töù yeát ma thoï ñaéc giôùi. Trong baûy loaïi naøy, loaïi Kieán ñeá thoï ñaéc giôùi chæ coù naêm ngöôøi, khoâng coù theâm ai khaùc; loaïi Thieän lai ñaéc giôùi, noùi ba laàn thoï ñaéc giôùi vaø thoï phaùp Tam quy ñaéc giôùi thì khi Phaät coøn ôû ñôøi môùi coù, sau khi Phaät dieät ñoä thì khoâng coù nöõa; loaïi Töï theä ñaéc giôùi chæ coù moät mình toân giaû Ñaïi Ca-dieáp, khoâng coù theâm ai khaùc; loaïi thoï taùm Kính phaùp ñaéc giôùi chæ coù moät mình ni Ñaïi AÙi ñaïo; loaïi baïch töù yeát ma thoï ñaéc giôùi thì duø Phaät coøn ôû ñôøi hay sau khi Phaät dieät ñoä vaãn ñaéc giôùi. Hoûi: Phaät vaø Phaät Bích chi laøm sao ñaéc giôùi? Ñaùp: Voâ sö ñaéc giôùi. Hoûi: Töø giaùo ñaéc giôùi hay khoâng töø giaùo ñaéc giôùi? Ñaùp: Khoâng töø giaùo ñaéc giôùi. Coù thuyeát cho laø cuõng töø giaùo ñaéc giôùi, nhö khi Phaät ngoài kieát giaø döôùi goác caây noùi raèng: “Neáu khoâng ñöôïc Laäu taän seõ khoâng rôøi khoûi choã naøy”, lieàn thaønh töïu thaân giaùo vaø khaåu giaùo, sau ñoù ñöôïc Laäu taän vaø ñoàng thôøi ñaéc giôùi, ñaây laø töø giaùo maø ñaéc giôùi. Phaät Bích chi cuõng vaäy, neáu Phaät Bích chi tu haønh traêm kieáp ra ñôøi vaøo thôøi khoâng coù Phaät phaùp, chæ coù ñöôïc moät phaùp, khoâng coù ñöôïc hai phaùp; nhö con Teâ giaùc chæ coù moät söøng, khoâng coù söøng thöù hai; boû tuïc xuaát gia ôû moät mình choã tòch tónh, töï noùi keä xa lìa aùc phaùp seõ ñöôïc thieän phaùp, thieän aùc ñeàu döùt maø ñöôïc ñaéc ñaïo, ngay luùc ñoù thaân khaåu giaùo ñeàu thaønh töïu, khi ñöôïc Laäu taän thì ñoàng thôøi cuõng ñaéc giôùi, ñaây laø töø

624                                                                         BOÄ LUAÄT 6

giaùo maø ñaéc giôùi. Neáu ba quaû vò Tu-ñaø-hoaøn, Tö-ñaø-haøm vaø A-na-haøm sau khi Phaät dieät ñoä ñöôïc Laäu taän thì goïi laø Phaät Bích chi ñoän caên. Sau khi Phaät dieät ñoä, Phaät Bích chi ñoän caên naøy xuaát hieän ôû ñôøi khoâng haïn ñònh nhieàu hay ít, hoaëc moät hoaëc hai hoaëc raát nhieàu. Phaät cuøng Phaät Bích chi tu haønh traêm kieáp ñöôïc Laäu taän khoâng coù khaùc nhau veà thöù baäc. Baäc Kieán ñeá ñaéc giôùi hoaëc töø giaùo maø ñaéc giôùi hoaëc khoâng töø giaùo maø ñaéc giôùi, töø giaùo maø ñaéc giôùi laø qua moät muøa an cö ñöôïc nghe phaùp, thaân khaåu giaùo ñeàu thaønh töïu, khi ñöôïc Kieán ñeá thì ñoàng thôøi cuõng ñaéc giôùi. Phaät, Phaät Bích chi vaø baäc Kieán ñeá ñaéc giôùi caû ba coù ñieåm gioáng nhau cuõng coù ñieåm khaùc nhau; gioáng laø ñoàng ñaéc giôùi cuï tuùc, ñoàng ngaên chaän baûy ñieàu aùc nôi thaân khaåu, ñoàng ôû trong taâm voâ laäu maø ñaéc giôùi; khaùc laø Phaät vaø Phaät Bích chi laø voâ sö ñaéc giôùi, coøn baäc Kieán ñeá laø töø Phaät maø ñaéc giôùi. Laïi nöõa, Phaät vaø Phaät Bích chi do Ñaïi taän trí hieän taïi tieàn maø ñaéc giôùi vaø laø baäc Voâ hoïc ñaéc giôùi, coøn baäc Kieán ñeá do Ñaïo vò tri trí hieän taïi tieàn maø ñaéc giôùi vaø laø baäc Höõu hoïc ñaéc giôùi. Hoûi: Ba baäc naøy trong möôøi trí do trí naøo hieän tieàn maø ñaéc giôùi? Ñaùp: Phaät vaø Phaät Bích chi do Ñaïi taän trí hieän taïi tieàn maø ñaéc giôùi. Hoûi: ÔÛ trong taâm voâ laäu sao laïi ñaéc giôùi höõu laäu? Ñaùp: Phaùp öùng nhö vaäy laø do nghieäp löïc, trong taâm voâ laäu ñaéc caû hai giôùi voâ laäu vaø giôùi höõu laäu; baäc Kieán ñeá do Ñaïo vò tri trí hieän taïi tieàn maø ñaéc giôùi, ôû trong taâm voâ laäu cuõng ñaéc caû hai giôùi voâ laäu vaø giôùi höõu laäu. Trong naêm vò toân giaû Kieán ñeá ñaéc giôùi thì toân giaû Kieàu-traàn-nhö laø Thöôïng toøa vì ñöôïc kieán ñeá ñaàu tieân; trong nhöõng vò Thieän lai ñaéc giôùi thì toân giaû Baûo xöùng laø Thöôïng toøa vì laø ngöôøi ñeán tröôùc nhaát; trong noùi Tam ngöõ thoï ñaéc giôùi vaø thoï phaùp Tam quy ñaéc giôùi cuõng vaäy, ngöôøi naøo thoï ñaàu tieân thì ngöôøi ñoù laø Thöôïng toøa. Ba loaïi Kieán ñeá, Thieän lai vaø Töï theä ñaéc giôùi phaûi töø Phaät maø ñaéc giôùi. Hoûi: Coù phaûi toân Phaät laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ khoâng? Ñaùp: Phaät khoâng vì ngöôøi laøm Hoøa thöôïng neân khoâng ñöôïc goïi. Hoûi: Töø beân caùc Tyø-kheo thoï Tam ngöõ vaø phaùp Tam quy ñaéc giôùi coù phaûi toân caùc vò naøy laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ khoâng?. Ñaùp: Khoâng goïi laø Hoøa thöôïng nhöng ñöôïc goïi laø A-xaø-leâ, ni Ñaïi AÙi ñaïo töø beân toân giaû A-nan thoï taùm Kính phaùp cuõng ñöôïc toân A-nan laøm A-xaø-leâ maø khoâng goïi laø Hoøa thöôïng. Hoûi: Vì sao Phaät khoâng vì ngöôøi laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ? Ñaùp: Vì bình ñaúng, taâm Phaät bình ñaúng ñoái vôùi taát caû, khoâng coù thieân vò neân khoâng laøm Hoøa thöôïng cho ngöôøi naøy, cuõng khoâng laøm

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 2                                 625

Hoøa thöôïng cho ngöôøi kia. Laïi nöõa, ñeå ngaên döùt tranh caõi; vì neáu laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ thì seõ coù thaân sô, heã coù thaân sô thì seõ coù tranh caõi. Laïi nöõa, ñeå ngaên döùt phæ baùng vì neáu laøm Hoøa thöôïng, ngoaïi ñaïo seõ noùi: “Sa-moân Cuø-ñaøm töï cho mình laø töø bi bình ñaúng ñoái vôùi taát caû maø laïi laøm Hoøa thöôïng cho ngöôøi naøy, khoâng laøm Hoøa thöôïng cho ngöôøi kia, ñaâu coù khaùc gì phaøm phu”. Laïi nöõa, vì thaønh töïu phaùp Tam quy, neáu Phaät laøm Hoøa thöôïng seõ phaûi ôû trong Taêng soá; nhö thoï giôùi cuï tuùc coù tam sö thaát chöùng, neáu Phaät laøm Hoøa thöôïng thì phaûi ôû trong tam sö thuoäc trong Taêng soá möôøi ngöôøi thì khoâng coù Phaät baûo, khoâng coù Phaät baûo thì khoâng thaønh phaùp Tam quy. Laïi nöõa, vì thaønh töïu saùu phaùp Nieäm, neáu Phaät laøm Hoøa thöôïng thì khoâng coù Nieäm Phaät. Laïi nöõa, neáu Phaät laøm Hoøa thöôïng thì khi ñeä töû coù bònh, Hoøa thöôïng phaûi chaêm soùc lo lieäu thöùc aên thöùc uoáng vaø thuoác thang, ñaây haù laø ñieàu maø ñaáng Phaùp vöông neân laøm hay sao. Laïi nöõa, neáu Phaät laøm Hoøa thöôïng, khi ñeä töû coù bònh vaø caùc naïn khoå, Hoøa thöôïng phaûi cung caáp ñaày ñuû, neáu coù thieáu soùt ñieàu gì thì seõ dieät maát caùc coâng ñöùc ñaõ coù cuûa ngöôøi tröôùc maët. Nhö xöa kia coù moät Tyø-kheo ñaùng leõ chöùng ñöôïc quaû A-la-haùn, vì coù nghieäp cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông laøm chöôùng neân khoâng ñöôïc Laäu taän, Phaät lieàn vì vò naøy maø laøm chaùnh phuù la khieán cho nghieäp cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông ñöôïc döùt heát, ngay luùc ñoù lieàn ñöôïc khoâng coøn chaáp thuû. Do nhaân duyeân naøy, Phaät neáu laøm Hoøa thöôïng seõ khoâng coù lôïi ích, chæ coù toån haïi. Laïi nöõa, Phaät phaùp löu truyeàn coù gaàn coù xa, neáu Phaät laøm Hoøa thöôïng khi ñeä töû muoán thoï giôùi, khoâng luaän gaàn xa Phaät ñeàu phaûi ñeán, seõ khieán cho chuùng sanh chòu nhieàu khoå naõo; neáu Phaät khoâng laøm Hoøa thöôïng seõ khoâng khieán cho ñeä töû coù caùc naïn khoå nhö theá. Laïi nöõa, neáu Phaät laøm Hoøa thöôïng thì khi Phaät coøn ôû ñôøi coù theå nhö theá, nhöng sau khi Phaät dieät ñoä thì ai seõ laøm Hoøa thöôïng. Do nhieàu nhaân duyeân nhö theá neân Phaät khoâng laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ cho ñeä töû. Hoûi: Trong baûy loaïi thoï ñaéc giôùi coù maáy loaïi töø Phaät ñaéc giôùi, maáy loaïi khoâng töø Phaät? Ñaùp: Noùi chung thì taát caû baûy loaïi ñeàu töø Phaät ñaéc giôùi, vì Phaät ra ñôøi môùi coù giôùi naøy; nhöng theo nghóa maø suy thì coù ba loaïi thoï ñaéc giôùi töø Phaät: Moät laø Kieán ñeá ñaéc giôùi, hai laø Thieän lai ñaéc giôùi, ba laø Töï theä ñaéc giôùi; boán loaïi thoï ñaéc giôùi töø ñeä töû Phaät: Moät laø Tam ngöõ thoï ñaéc giôùi, hai laø thoï phaùp Tam quy ñaéc giôùi, ba laø thoï taùm phaùp Kính ñaéc giôùi vaø boán laø baïch töù yeát ma thoï ñaéc giôùi. Hoûi: Trong baûy loaïi thoï ñaéc giôùi coù maáy loaïi ñaéc giôùi töø ngöôøi khaùc, maáy loaïi töï ñaéc giôùi?

626                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Coù saùu loaïi ñaéc giôùi töø ngöôøi khaùc, trong ñaây neân phaân bieät loaïi Kieán ñeá ñaéc giôùi treân caên baûn laø nhôø nghe phaùp töø Phaät maø ñöôïc chöùng Thaùnh ñeá neân goïi laø ñaéc giôùi töø ngöôøi khaùc; nhöng töø treân nghóa maø suy, neáu töï duøng Nhaãn trí quaùn chieáu Chaân ñeá maø ñöôïc ñaéc giôùi thì goïi laø töï ñaéc giôùi. Hoûi: Trong baûy loaïi thoï ñaéc giôùi coù maáy loaïi do baïch maø ñaéc giôùi, maáy loaïi khoâng do baïch maø ñaéc giôùi? Ñaùp: Coù saùu loaïi khoâng do baïch maø ñaéc giôùi, chæ coù loaïi baïch töù yeát ma laø phaûi do baïch môùi ñaéc giôùi. Hoûi: Trong baûy loaïi thoï ñaéc giôùi coù maáy loaïi laø nghieäp, maáy loaïi khoâng phaûi laø nghieäp? Ñaùp: Caû baûy loaïi ñeàu goïi laø nghieäp. Hoûi: Trong baûy loaïi naøy coù maáy loaïi Tyø-kheo khoâng ñoàng vôùi Tyø-kheo-ni? Ñaùp: Coù naêm loaïi ñoù laø Kieán ñeá ñaéc giôùi, Thieän lai ñaéc giôùi, Tam ngöõ ñaéc giôùi, thoï phaùp Tam quy ñaéc giôùi vaø Töï theä ñaéc giôùi. Hoûi: Trong baûy loaïi naøy coù maáy loaïi Tyø-kheo-ni khoâng ñoàng vôùi Tyø-kheo? Ñaùp: Chæ coù moät laø thoï taùm phaùp Kính ñaéc giôùi. Hoûi: Trong baûy loaïi naøy coù maáy loaïi Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni chung? Ñaùp: Chæ coù moät laø baïch töù yeát ma thoï ñaéc giôùi. Hoûi: Trong baûy loaïi naøy coù maáy loaïi thoâng caû ba chaâu thieân haï, coù maáy loaïi khoâng thoâng caû ba chaâu? Ñaùp: Coù moät loaïi thoâng khaép ba chaâu laø baïch töù yeát ma thoï ñaéc giôùi; saùu loaïi kia chæ coù ôû coõi Dieâm phuø ñeà, khoâng thoâng khaép ba chaâu. Hoûi: Trong baûy loaïi coù maáy loaïi thoï ñaéc giôùi suy yeáu, coù maáy loaïi khoâng suy yeáu, maáy loaïi xaû, maáy loaïi khoâng xaû, maáy loaïi caên bieán ñoåi, maáy loaïi caên khoâng bieán ñoåi, maáy loaïi ñoaïn caên laønh, maáy loaïi khoâng ñoaïn caên laønh? Ñaùp: Coù moät loaïi thoï ñaéc giôùi suy yeáu, saùu loaïi kia khoâng suy yeáu; coù moät loaïi xaû, saùu loaïi kia khoâng xaû; coù moät loaïi caên bieán ñoåi, saùu loaïi kia caên khoâng bieán ñoåi; coù moät loaïi ñoaïn caên laønh, saùu loaïi kia khoâng ñoaïn caên laønh. Noùi moät loaïi ñoù laø loaïi baïch töù yeát ma thoï ñaéc giôùi, vì chuùng sanh phöôùc caïn moûng neân caûm ñöôïc loaïi thoï ñaéc giôùi naøy; vì vaäy khoâng kieân coá vaø coù nhieàu tai hoaïn. Saùu loaïi kia laø töø Kieán ñeá ñaéc giôùi cho ñeán thoï taùm phaùp Kính ñaéc giôùi, vì chuùng sanh phöôùc ñöùc saâu daøy neân môùi ñaéc giôùi loaïi naøy; vì vaäy tröôùc sau kieân coá khoâng coù

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 2                               627

caùc tai hoaïn. Hoûi: Trong baûy loaïi naøy coù maáy loaïi laø taêng thöôïng toân troïng, maáy loaïi khoâng toân troïng? Ñaùp: Noùi chung thì caû baûy loaïi ñeàu toân troïng, nhöng ñöùng treân nghóa maø phaân bieät thì coù ñieåm sai khaùc nhau: saùu loaïi ñaéc giôùi töø Kieán ñeá cho ñeán thoï taùm phaùp Kính do löïc coâng ñöùc cuûa chuùng sanh saâu daøy neân môùi ñaéc giôùi, vì vaäy goïi laø thuø thaéng nhöng vì khoâng theå duy trì chaùnh phaùp neân trôû thaønh khoâng thuø thaéng, Nhö Kieán ñeá ñaéc giôùi chæ coù naêm ngöôøi, Töï theä ñaéc giôùi chæ coù moät ngöôøi, thoï taùm phaùp Kính ñaéc giôùi chæ coù moät ngöôøi, sau ñoù khoâng coù theâm ai khaùc nöõa; nhö Thieän lai ñaéc giôùi thì töø toân giaû Tu baït trôû veà sau khoâng coù ai khaùc nöõa; Tam ngöõ ñaéc giôùi vaø thoï phaùp Tam quy ñaéc giôùi thì trong voøng taùm naêm töø khi Phaät thaønh ñaïo thì coù ngöôøi ñaéc giôùi, nhöng sau taùm naêm thì khoâng coù ai daéc giôùi nöõa. Rieâng loaïi baïch töù yeát ma thoï ñaéc giôùi thì duø Phaät coøn ôû ñôøi hay sau khi Phaät dieät ñoä, taát caû thôøi ñeàu coù ngöôøi ñaéc giôùi, Phaät phaùp tröôùc sau ñeàu duøng loaïi baïch töù yeát ma thoï giôùi laøm caên baûn ñeå noái thaïnh Tam baûo vaø laøm lôïi ích cho voâ soá ngöôøi. Cho neân trong baûy loaïi thoï ñaéc giôùi thì loaïi baïch töù yeát ma laø thuø thaéng, vi dieäu vaø ñaùng toân troïng nhaát. Hoûi: Trong baûy chuùng coù maáy chuùng töø Phaät thoï ñaéc giôùi, maáy chuùng khoâng töø Phaät thoï ñaéc giôùi? Ñaùp: Noùi chung thì caû baûy chuùng ñeàu töø Phaät thoï ñaéc giôùi vì Phaät hieän ra ñôøi môùi coù baûy chuùng naøy, nhöng treân Söï maø suy ra thì trong baûy chuùng chæ coù ba chuùng: Tyø-kheo, Öu-baø-taéc vaø Öu-baø-di laø töø Phaät thoï ñaéc giôùi; trong chuùng Sa-di thì chæ coù hai Sa-di Nan ñeá vaø Da-xaù laø töø Phaät thoï ñaéc giôùi; ba chuùng Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na vaø Sa-di- ni thì khoâng töø Phaät thoï ñaéc giôùi do hai nguyeân nhaân: Moät laø ngaên döùt phæ baùng, vì neáu ba chuùng naøy töø Phaät thoï ñaéc giôùi thì ngoaïi ñaïo seõ phæ baøng: “Sa-moân Cuø-ñaøm voán ôû trong cung vua giöõa caùc cung phi myõ nöõ, nay tuy ñaõ xuaát gia vaãn ñoä ngöôøi nöõ ñeå töï vui”, hai laø Phaät thaønh ñaïo muïc ñích hoùa ñoä taát caû chuùng sanh, tröôùc khôûi loøng tin quy höôùng khoâng nghi thì ñaïo phaùp môùi löu truyeàn khaép coõi trôøi ngöôøi, vì boû gaàn laáy xa neân ba chuùng naøy khoâng ñöôïc töø Phaät thoï ñaéc giôùi.

---------------------

628                                                                     BOÄ LUAÄT 6

TUÏNG THÖÙ NHAÁT 2. Nhaân duyeân keát boán Ba-la-di: a. Nhaân duyeân keát giôùi Daâm: Caïo boû raâu toùc ñaép maëc ca sa Hoûi: Khoâng caïo boû raâu toùc coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Ñaéc giôùi nhöng khoâng phaûi laø oai nghi (cuûa ngöôøi xuaát gia) Hoûi: Khoâng coù y baùt coù ñaéc giôùi khoâng, vì sao phaûi caàn coù y baùt? Ñaùp: Moät laø vì oai nghi, hai laø laøm cho ngöôøi khaùc sanh taâm tín kính, nhö ngöôøi thoï saên maëc ca sa khieán cho con nai nhìn thaáy khoâng sanh taâm sôï; ba laø hieän töôùng khaùc vôùi theá tuïc vì ñöùc beân trong ñaõ khaùc thì töôùng beân ngoaøi cuõng phaûi khaùc ñeå ngöôøi khaùc sanh tín taâm. Tin laø tin Tam baûo seõ ñöôïc vaøo coõi trôøi ngöôøi, tin taø ñaïo seõ ñoïa vaøo ba ñöôøng aùc; tin thì môùi bieát Khoå, ñoaïn Taäp, chöùng Dieät vaø tu Ñaïo; khoâng tin laø khoâng tin thieän aùc, boán ñeá. Tin nhaø laø khoâng phaûi nhaø: Nhaø laø chæ cho cha me, vôï con, anh em quyeán thuoäc; khoâng phaûi nhaø laø chæ cho voâ thöôøng bieán hoaïi khoâng theå toàn taïi laâu daøi; tin nhaø thì taêng tröôûng tham saân ñaáu tranh ñuû caùc phaùp aùc, tin khoâng phaûi nhaø thì taêng tröôûng coâng ñöùc thieän phaùp. Töø boû gia ñình, queâ höông xöù sôû: Luaän veà ngöôøi xuaát gia neân dieät tröø heä luïy, muoán dieät tröø heä luïy thì phaûi rôøi boû gia ñình vì gia ñình laø nhaân duyeân phieàn naõo. Boá thí thöùc aên ñöôïc naêm coâng ñöùc: Moät laø ñöôïc saéc ñeïp, hai laø ñoan chaùnh trang nghieâm, ba laø ñöôïc söùc khoûe, boán laø ñöôïc bieän taøi, naêm laø ñöôïc soáng laâu. Theo thöù lôùp khaát thöïc: Moãi ngaøy ñi ñeán moät nhaø khaát thöïc, neáu ñöôïc thöùc aên thì aên, neáu khoâng ñuû thì theo thöù lôùp ñeán nhaø khaùc, nhö theá cho ñeán baûy nhaø, neáu ñöôïc thöùc aên thì aên, khoâng ñuû thöùc aên cuõng döøng laïi. Coù thuyeát cho raèng theo thöù lôùp khaát thöïc heát nhaø naøy ñeán nhaø khaùc cho ñeán khi ñuû thöùc aên thì döøng, khoâng giôùi haïn nhieàu nhaø hay ít nhaø; hoâm sau ñi khaát thöïc cuõng theo thöù lôùp nhö theá. Hoûi: Vì sao phaûi thoï phaùp khaát thöïc? Ñaùp: Moät laø vì taïi gia coù nhieàu phieàn naõo do nhieàu nhaân duyeân, hai laø neáu vì saân naõo laøm ñieàu phi phaùp thì thöùc aên thí khoâng thanh tònh, ba laø quaùn taâm yù vaø saéc maët cuûa ngöôøi cho maø taâm khoâng an nhieân, boán laø vì thieåu duïc tri tuùc tu haønh thaùnh chuûng. Neáu thoï thí chuû thænh thöïc cuõng coù loãi laàm: Nhö ñöôïc thænh thöïc neáu thöùc aên thoâ dôû thì baûo thí chuû laøm cho ngon, neáu thöùc aên ít thì baûo laøm nhieàu hôn, neáu moùn aên naøy vò khoâng ngon thì baûo doïn leân moùn aên coù vò ngon hôn. Laïi nöõa thoï thænh

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 2                                 629

thöïc seõ coù taâm mong caàu, khoâng phaûi laø phaùp thieåu duïc tri tuùc thaùnh chuûng; naêm laø treân ñaøn thoï giôùi ñaõ thoï phaùp Töù y, neáu thoï thænh thöïc thì thöôøng sanh taâm ta ngöôøi, ñöôïc maát; coøn khaát thöïc taâm ñöôïc an nhieân, khoâng bò raøng buoäc cuõng khoâng coù taêng giaûm; saùu laø thöùc aên cuûa chuùng thì coù luùc heát coøn khaát thöïc thì thöùc aên voâ cuøng, chæ caàn trong thieân haï coù ngöôøi thì aét seõ coù thöùc aên, cho neân khaát thöïc thì thöùc aên laø voâ cuøng taän neân Phaät baûo caùc ñeä töû neân tu theo phaùp voâ cuøng taän naøy. Phaät phaùp khoù thaønh: Nhö ngöôøi vaøo bieån caû tìm chaâu baùu, ñi thì nhieàu nhöng trôû veà ñöôïc thì raát ít; vaøo bieån Phaät phaùp cuõng vaäy, hoaïi thì nhieàu maø thaønh thì raát ít, nhö caàm dao beùn töï caét thaân muoán khoâng bò thöông thì thaät laø raát khoù. Thoï Phaät giôùi, tu phaùp thaân thanh tònh, beân trong hoaïi dao beùn phieàn naõo aùc phaùp maø khoâng hoaïi phaùp thaân thì thaät laø raát khoù. Chöa keát giôùi naøy laø ban ñaàu Phaät chæ noùi taát caû ñieàu aùc khoâng neân laøm, chöa keát naêm thieân giôùi toäi töôùng khinh troïng. Laøm vieäc daâm duïc: Moät laø vì phieàn naõo huaân taäp laâu ñôøi, hai laø caàn cha meï giao hoäi ñeå coù con phöôùc ñöùc, ba laø vì dö baùo taâm daâm chöa döùt. Coù ngöôøi töø khi sanh ra cho ñeán khi tröôûng thaønh khoâng haønh daâm lieàn ñöôïc Laäu taän, nhöng coù ngöôøi phaûi traûi qua daâm duïc môùi ñöôïc Laäu taän laø do nhaân duyeân ñôøi tröôùc ñaõ ñoaïn taän hay chöa ñoaïn taän; boán laø laøm nhaân duyeân keát giôùi, vì neáu khoâng xaûy ra vieäc naøy thì khoâng do ñaâu keát giôùi. Laøm nhö vaäy ñeán ba laàn laø oâm loøng daâm ñeán ba laàn ñoøi hoûi, khi coù ñöôïc con (coù thai) lieàn thoâi, khoâng ñoøi hoûi nöõa. Tuïc chuûng: Phaùp ñaët teân ôû theá gian laø coù nhaân duyeân: Moät laø do teân goïi töø ñôøi tröôùc neân nay ñaët theo teân aáy, hai laø ñaët teân theo caùc vì sao, ba laø ñaët teân theo nhaân duyeân. Nhö tröôøng hôïp Tu-ñeà-na do nhaân duyeân khoâng coù con noái doøng neân khi coù con ñaët teân laø Tuïc chuûng, ng- hóa laø noái doøng noái doõi; boán laø nhaân nôi ñöùc maø ñaët teân, nhö Luaät sö laø ngöôøi thoâng hieåu veà Luaät, Luaän sö laø ngöôøi thoâng hieåu veà luaän nghóa… Duïc töôûng: Tuy thaân khaåu khoâng ñoäng nhöng trong taâm nghó nhôù ngöôøi nöõ; Duïc giaùc: Taâm say meâ, ngöôøi ñôø ñaãn; Duïc nhieät: Hai thaân giao hoäi. Taäp Taêng: Moät laø Phaät hieän baøy khoâng töï chuyeân quyeát ñoaùn, hai laø Phaät khoâng phaûi nhoùm Taêng ñeå cuøng quyeát ñoaùn toäi naëng nheï roài keát giôùi, maø Phaät chæ cuøng Taêng hoøa hôïp khieán cho ngöôøi phaïm toäi phaûi taâm phuïc; ba laø nhö quoác vöông giöõ nöôùc tuy ñöôïc töï taïi nhöng heã coù quoác söï gì ñeàu cuøng quaàn thaàn baøn luaän thì nöôùc môùi ñöôïc toàn taïi laâu daøi. Phaät laø Phaùp vöông cuõng nhö vaäy, tuy ñöôïc töï taïi nhöng vì duy trì Phaät

630                                                                       BOÄ LUAÄT 6

phaùp neân heã coù phaùp söï gì ñeàu nhoùm Taêng cuøng Taêng hoøa hôïp, ñeå cho chaùnh phaùp ñöôïc toàn taøi laâu daøi; boán laø Phaät muoán laøm tieâu bieåu cho ñeä töû ôû hieän taïi vaø vò lai, heã laø vieäc Taêng thì baát luaän coù naêng löïc hay khoâng coù naêng löïc ñeàu caàn phaûi hoûi yù kieán Taêng, cuøng Taêng hoøa hôïp, khoâng ñöôïc ñoäc ñoaùn chuyeân quyeàn; naêm laø phaùp cuûa chö Phaät ñeàu nhö vaäy, khoâng chæ rieâng Phaät Thích ca. Taêng coù naêm loaïi: Moät laø Taêng baày deâ: Loaïi Taêng khoâng bieát boá taùt, haønh truø (phaùt theû ñeám soá ngöôøi), an cö, töï töù, taùc phaùp yeát ma… taát caû Taêng söï thaûy ñeàu khoâng bieát gioáng nhö baày deâ. Hai laø Taêng khoâng hoå theïn: Loaïi Taêng maø caû chuùng cuøng laøm vieäc phi phaùp nhö haønh daâm, uoáng röôïu, aên quaù ngoï… taát caû nhöõng ngöôøi phaïm giôùi, phi phaùp nhö vaäy cuøng ôû chung vôùi nhau khoâng coù hoå theïn. Ba laø Taêng bieät chuùng: Nhö khi yeát ma chi y vaät cuûa tyø-kheo cheát ñeå laïi, do taâm tham ueá neân duø coù khaùch Tyø-kheo ñeán cuõng khoâng cho vò naøy ñoàng yeát ma. Heã laøm yeát ma theo taâm bieät chuùng nhö vaäy thì goïi laø Taêng bieät chuùng. Boán laø Taêng thanh tònh: Taát caû Taêng phaïm phu trì giôùi thanh tònh, khoâng laøm vieäc phi phaùp thì goïi laø Taêng thanh tònh. Naêm laø Taêng ñeä nhaát nghóa ñeá: Chæ cho boán Quaû, boán Höôùng. Hoûi: Neáu taäp Taêng thì taäp hoïp loaïi Taêng naøo trong naêm loaïi Taêng treân? Ñaùp: Taäp hoïp hai loaïi Taêng, coù thuyeát cho raèng ba loaïi Taêng kia tuy laøm vieäc phi phaùp nhöng ñeàu laø ñeä töû Phaät, sao chæ taäp hoïp coù hai loaïi Taêng, ñuùng lyù neân taäp hoïp caû naêm loaïi Taêng. Bieát maø vaãn hoûi: Moät laø theo phaùp thöôøng cuûa chö Phaät, hai laø Phaät khoâng vieäc gì maø khoâng bieát nhöng muoán khieán cho ngöôøi phaïm toäi taâm phuïc nhaän toäi, tuøy thuaän töï thuù roài sau môùi duøng phaùp ñeå trò; ba laø muoán laøm cho chuùng sanh an vui. Tuy Phaät khoâng vieäc gì laø khoâng bieát, khoâng nghe thaáy nhöng neáu khoâng hoûi maø töï duøng caùi thaáy nghe hay bieát cuûa mình ñeå keát toäi ñònh toäi thì chuùng sanh thöôøng oâm loøng lo sôï, khoâng theå töï an, nhö vaäy Phaät taäp hoïp Taêng khoâng phaûi laø laøm cho chuùng sanh an vui; boán laø neáu xeùt xöû nghòch vôùi taâm ngöôøi thì khoâng phaûi laø nghi phaùp cuûa baäc Thaùnh chuû ñaïi nhaân. Ñuùng thôøi môùi hoûi: Moät laø phaûi hoûi ôû trong chuùng Tyø-kheo, ôû tröôùc Sa-di vaø cö só thì khoâng hoûi; hai laø ñuùng luùc neân keát giôùi môùi hoûi. Coù lôïi ích môùi hoûi: Moät laø Tu-ñeà-na thöôøng oâm loøng lo buoàn hoái

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 2                                  631

haän neân Phaät hoûi laø muoán khieán cho Tu-ñeà-na bieát vieäc maø mình ñaõ laøm tröôùc khi Phaät keát giôùi laø khoâng phaïm thì khoâng coøn lo buoàn hoái haän nöõa; hai laø Phaät nhaân vieäc naøy môùi keát giôùi ñeå döùt tröø nhöõng vieäc phi phaùp trong töông lai; ba laø sau khi Phaät keát giôùi bieát laø toäi naëng hay nheï, laø Höõu taøn hay laø Voâ taøn, coù theå saùm hoái ñöôïc hay khoâng theå saùm hoái ñöôïc, moùi döùt heát löôùi nghi; boán laø do coù möôøi coâng ñöùc lôïi neân hoûi. Coù nhaân duyeân môùi hoûi: Töùc laø nhaân duyeân keát giôùi. Noùi thaày laø ngöôøi ngu si: Phaät ñaïi töø bi khoâng noùi lôøi thoâ aùc, vì sao laïi noùi thaày laø ngöôøi ngu si? moät laø lôøi Phaät noùi ra laø thaät ngöõ, khoâng phaûi laø aùc khaåu, do Tu-ñeà-na laø ngöôøi coù ñuû phieàn naõo troùi buoäc, hoaøn toaøn ngu si; hai laø vì taâm töø bi neân phaûi quôû traùch ñeå chieát phuïc, nhö vaäy noùi laø ngöôøi ngu si khoâng phaûi laø lôøi thoâ aùc. Môû cöûa höõu laäu: Töø kieáp sô trôû laïi ñaây chöa coù nam nöõ laøm vieäc daâm duïc, Tu-ñeà-na laø ngöôøi ñaàu tieân haønh daâm laø caên baûn aùc phaùp. Phaät phaùp ban ñaàu voán thanh tònh chöa coù vieäc phi phaùp, Tu-ñeà-na laø ngöôøi ñaàu tieân laøm ñieàu aùc, môû ñaàu cho toäi loãi phi phaùp trong töông lai neân noùi laø môû cöûa höõu laäu. Thaø ñem thaân phaàn beân trong ñeå vaøo mieäng raén ñoäc: raén coù ba ñieàu haïi ngöôøi: Moät laø coù thaáy môùi haïi ngöôøi, hai laø coù xuùc chaïm môùi haïi ngöôøi, ba laø caén moå haïi ngöôøi. Coù ba loaïi giaëc laøm haïi thieän phaùp nôi ngöôøi: Moät laø neáu thaáy ngöôøi nöõ khôûi taâm daâm duïc thì dieät maát thieän phaùp nôi ngöôøi; hai laø neáu xuùc chaïm ngöôøi nöõ, phaïm toäi Taøn thì dieät maát thieän phaùp nôi ngöôøi; ba laø neáu cuøng giao hoäi, phaïm toäi Ba- la-di thì dieät maát thieän phaùp nôi ngöôøi. Bò raén ñoäc caén chæ haïi cheát thaân naøy, coøn bò ngöôøi nöõ haïi thì haïi voâ soá thaân; laïi nöõa, bò raén ñoäc caén chæ haïi ñöôïc thaân Voâ kyù, coøn bò ngöôøi nöõ haïi thì haïi ñeán thieän phaùp thaân; laïi nöõa, bò raén ñoäc caén chæ haïi ñöôïc thaân naêm thöùc, coøn bò ngöôøi nöõ haïi thì haïi caû thaân saùu thöùc; laïi nöõa, bò raén ñoäc caén vaãn ñöôïc haønh truø thuyeát giôùi vôùi chuùng taêng, ñöôïc ôû trong soá möôøi boán vò ñöôïc Taêng sai vaø laøm taát caû yeát ma, coøn bò ngöôøi nöõ haïi thì khoâng ñöôïc cuøng Taêng laøm caùc Taêng sö; laïi nöõa, bò raén ñoäc caén vaãn ñöôïc sanh leân coõi trôøi ngöôøi, ñöôïc gaëp Hieàn thaùnh coøn bò ngöôøi nöõ haïi thì ñoïa trong ba ñöôøng aùc; laïi nöõa, bò raén ñoäc caén vaãn ñöôïc boán Quaû Sa-moân, coøn bò ngöôøi nöõ haïi thì duø taùm chaùnh ñaïo truyeàn khaép theá gian cuõng ñeàu voâ ích; laïi nöõa, bò raén ñoäc caén cuõng ñöôïc ngöôøi thöông xoùt cöùu giuùp, coøn bò ngöôøi nöõ haïi thì chuùng Taêng ñeàu boû maëc, taát caû trôøi roàng thieän thaàn ñeàu xa lìa, bò caùc Hieàn thaùnh quôû traùch. Do möôøi coâng ñöùc lôïi: Neáu keát giôùi naøy töùc laø thuaän theo möôøi

632                                                                       BOÄ LUAÄT 6

coâng ñöùc lôïi vaø seõ ñöôïc möôøi coâng ñöùc lôïi naøy; neáu giöõ moät giôùi, vò lai seõ ñöôïc quaû baùo cuûa moät giôùi vaø ñöôïc quaû baùo cuûa möôøi coâng ñöùc lôïi, taát caû giôùi khaùc cuõng ñeàu nhö vaäy. Khoâng cuøng ôû chung: Moät laø khoâng cuøng laøm taát caû caùc phaùp yeát ma, caùc Taêng söï; sôû dó khoâng cuøng ôû chung laø ñeå cho boán boä trôøi roàng quyû thaàn sanh taâm tín kính, neáu cuøng ôû chung vaø cuøng laøm Taêng söï vôùi ngöôøi aùc thì khoâng do ñaâu tín kính. Hai laø bieåu hieän Phaät phaùp khoâng rieâng tö, khoâng thöông gheùt, neáu ngöôøi thanh tònh thì cuøng ôû chung, neáu khoâng thanh tònh thì khoâng ôû chung. Ba laø ngaên döùt phæ baùng, vì neáu cuøng ôû chung vaø cuøng laøm Taêng söï vôùi ngöôøi aùc thì ngoaïi ñaïo taø kieán vaø ngöôøi ñôøi seõ phæ baùng raèng: “Phaät phaùp khoâng coù gì ñaùng quyù, baát luaän thieän hay aùc ñeàu cuøng ôû chung vaø laøm vieäc chung”. Boán laø giuùp cho ngöôøi giöõ giôùi ñöôïc an laïc, taêng tröôûng caên laønh vaø khieán cho ngöôøi phaù giôùi sanh taâm hoå theïn, chieát phuïc taâm aùc. Cho ñeán suùc sanh: Do coù moät Tyø-kheo moät mình ôû trong röøng vì cho laø ôû trong chuùng nhieàu vieäc, nhieàu phieàn naõo trôû ngaïi tu taäp thieän phaùp; laïi cho laø ôû trong chuùng nghe nhieàu, thaáy nhieàu, noùi nhieàu tuy sanh nhieàu trí hueä nhöng ít thieàn ñònh, caàn phaûi ôû nôi thanh vaéng ñeå tu taâm; khi ñöôïc Ñònh nhieàu roài môùi ôû trong chuùng caàu tri kieán. Ñaàu tieân khi Phaät cheá giôùi Daâm, chæ cheá khoâng ñöôïc cuøng ngöôøi nöõ haønh daâm, chöa cheá suùc sanh, do Tyø-kheo ôû trong röøng naøy laøm phaùp aùc cuøng vôùi suùc sanh neân Phaät môùi tuøy vieäc cheá theâm laø cho ñeán suùc sanh, vì trong saùu ñöôøng suùc sanh laø loaøi thaáp nhaát; noùi chung laø ñoái vôùi taát caû loaøi coù theå haønh daâm ñeàu keát giôùi. Luaän veà phaïm toäi coù ba: Moät laø toäi nghieäp ñaïo, hai laø toäi aùc haïnh vaø ba laø toäi phaïm giôùi. Tu-ñeà-na trong ba toäi naøy thì phaïm toäi aùc haïnh vì daâm duïc laø phaùp aùc, khoâng phaïm toäi nghieäp ñaïo vì ngöôøi nöõ ñoù laø vôï tröôùc kia cuûa mình, khoâng coù toäi phaïm giôùi vì Phaät chöa keát giôùi naøy. Tyø-kheo trong röøng phaïm toäi aùc haïnh vì daâm duïc laø phaùp aùc vaø phaïm toäi nghieäp ñaïo vì haønh daâm vôùi khæ caùi voán laø thuoäc veà khæ ñöïc, khoâng coù toäi phaïm giôùi vì Phaät chöa keát giôùi. Caû Hai Tyø-kheo naøy ñeàu laø ngöôøi phaïm tröôùc khi Phaät keát giôùi neân khoâng coù toäi phaïm giôùi. Neáu Tyø-kheo: Laø chæ cho taát caû Tyø-kheo trong baûy loaïi thoï ñaéc giôùi. Hoïc: Coù ba laø hoïc Giôùi taêng, hoïc Taâm taêng vaø hoïc Hueä taêng. Hoûi: Hoïc coù raát nhieàu vì sao chæ neâu coù ba? Ñaùp: Vì ba moân hoïc naøy nhieáp heát taát caû moân hoïc. Hoïc Giôùi taêng laø hoïc naêm thieân giôùi ñeå phoøng hoä ñieàu aùc nôi thaân khaåu, tònh tu thaân khaåu; hoïc Taâm taêng laø döùt tröø taâm caáu nhieãm ñoái vôùi taát caû phaùp; hoïc

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 2                                 633

Hueä taêng laø thaáy roõ coäi goác cuûa phaùp töôùng ñeå döùt tröø aùc phaùp. Laïi nöõa, hoïc Giôùi taêng töùc laø hoïc Tyø-ni; hoïc Taâm taêng töùc laø hoïc Tu-ña-la; hoïc Hueä taêng töùc laø hoïc A-tyø-ñaøm. Laïi nöõa, hoïc Giôùi taêng laø hoïc naêm thieân giôùi; hoïc Taâm taêng laø ñaéc Sô thieàn coù naêm thieàn chi, ñaéc Nhò thieàn coù boán thieàn chi cho ñeán ñaéc Töù thieàn; hoïc Hueä taêng laø thaáy ñöôïc boán ñeá lyù. Laïi nöõa, dieät tröø caùc aùc luaät nghi vaø caùc ñieàu phi oai nghi ñeå ñöôïc naêm thieân giôùi thanh tònh thì goïi laø hoïc Giôùi taêng; do Giôùi thanh tònh neân Taâm thanh tònh thì goïi laø hoïc Taâm taêng; tö duy nghóa lyù thaâm dieäu ñöôïc taêng tröôûng thieän phaùp thì goïi laø hoïc Hueä taêng. Laïi nöõa, trong Kinh noùi tu giôùi tu taâm tu hueä, neân bieát ñöôïc ba moân hoïc naøy nhieáp heát caùc moân hoïc. Laïi nöõa, trong taùm chaùnh ñaïo, chaùnh ngöõ, chaùnh nghieäp vaø chaùnh maïng laø hoïc Giôùi taêng; chaùnh ñònh laø hoïc Taâm taêng; chaùnh kieán, chaùnh chí, chaùnh phöông tieän, chaùnh nieäm laø hoïc Hueä taêng. Laïi nöõa, ñaéc naêm thieân giôùi laø hoïc Giôùi taêng; ñaéc Thieàn giôùi laø hoïc Taâm taêng; ñaéc Voâ laäu giôùi laø hoïc Hueä taêng. Laïi coù ba moân hoïc laø hoïc Oai nghi, hoïc Tyø-ni vaø hoïc Ba-la-ñeà-moäc-xoa; hoïc Oai nghi laø hoïc taát caû giôùi vaø oai nghi; hoïc Tyø-ni laø dieät taát caû aùc phaùp; hoïc Ba-la-ñeà-moäc-xoa laø hoïc naêm thieân giôùi. Hoûi: Vì sao phaûi phaân bieät laïi hoïc giôùi moät laàn nöõa? Ñaùp: Ngoaïi ñaïo cuõng coù hoïc Giôùi taêng cho neân phaân bieät laïi laàn nöõa ñeå hieån roõ ngoaïi ñaïo khoâng coù hoïc Giôùi taêng; vì tuy ngoaïi ñaïo ñoaïn tröø kieát söû chöùng ñöôïc Tam khoâng nhöng khoâng theå ñoaïn tröø caùc kieát söû ôû coõi Phi töôûng xöù; Phaät phaùp ñoaïn tröø coäi goác kieát söû neân goïi laø hoïc Giôùi taêng. Laïi nöõa, ngoaïi ñaïo ñoaïn tröø kieát söû, nhôø thöôïng phaåm ñoaïn tröø haï phaåm; coøn Phaät phaùp vöøa duøng thöôïng phaåm ñoaïn tröø haï phaåm, vöøa duøng haï phaåm ñoaïn tröø thöôïng phaåm. Laïi nöõa, ngoaïi ñaïo cuõng cheá boán giôùi troïng: Moät laø khoâng daâm duïc vôùi vôï cuûa thaày, hai laø khoâng troäm caép vaøng, ba laø khoâng gieát Baø-la-moân, boán laø khoâng uoáng röôïu traéng; Phaät phaùp khoâng chæ nhö theá: Moät laø taát caû khoâng ñöôïc daâm duïc, hai laø taát caû khoâng ñöôïc troäm caép, ba laø taát caû khoâng ñöôïc gieát haïi, boán laø taát caû khoâng ñöôïc voïng ngöõ vaø naêm laø taát caû loaïi röôïu khoâng ñöôïc uoáng. Ñoàng vaøo hoïc phaùp: Laø phaùp maø Tyø-kheo môùi thoï giôùi phaûi hoïc, Tyø-kheo moät traêm tuoåi haï cuõng hoïc nhö theá. Hoûi: Neáu Tyø-kheo moät traêm tuoåi haï cuõng ñoàng hoïc phaùp vôùi Tyø- kheo môùi thoï giôùi thì Tyø-kheo môùi thoï giôùi phaûi laøm nhöõng vieäc nhö queùt nhaø, lau chuøi, xaùch nöôùc…; Tyø-kheo moät traêm tuoåi haï coù laøm nhöõng vieäc nhö theá hay khoâng?

634                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Tyø-kheo moät traêm tuoåi haï cuõng ñaõ laøm töø treû ñeán giaø neân Tyø-kheo môùi thoï giôùi cuõng phaûi laøm nhöõng vieäc ñoù töø treû cho ñeán giaø; phaùp maø Tyø-kheo môùi thoï giôùi phaûi hoïc, Tyø-kheo moät traêm tuoåi haï cuõng ñaõ hoïc nhö theá. Trong ñaây noùi hoïc laø hoïc hai traêm naêm möôi giôùi vaø taát caû phaùp oai nghi. Noùi toâi boû Phaät…: Coù taát caû hai möôi moát vieäc xaû giôùi, töø boû Phaät cho ñeán khoâng laøm baïn ñoàng hoïc vôùi thaày nöõa, coù taát caû laø hai möôi moát vieäc, chæ caàn laøm moät vieäc ñeàu goïi laø xaû giôùi. Hoûi: Noùi boû Phaät laø treân caên baûn ñaõ boû Tam baûo thì coù coøn goïi laø xuaát gia nöõa hay khoâng? Ñaùp: Coù luaän noùi khoâng coøn goïi laø xuaát gia nöõa vì ñoù laø ñieàu aùc caên baûn; nhöng coù thuyeát laïi noùi vaãn goïi laø xuaát gia vì khoâng rôi vaøo moät traêm leû moät phaùp Giaù (ngaên), vì treân caên baûn tuy ñaõ xaû giôùi thanh tònh nhöng vaãn coù theå quy y Phaät trôû laïi. Kinh noùi: “Khoâng coù phaùp naøo mau hôn Taâm”, taâm cuûa phaøm phu khinh suaát voäi vaøng hoaëc thieän hoaëc aùc neân khoâng theå vì trong choác laùt laøm aùc maø lieàn boû haún, neân traân caên baûn tuy noùi boû Phaät nhöng sau vaãn ñöôïc xuaát gia trôû laïi. Nhöng ñaõ noùi boû Phaät roài thì trong ñôøi hieän taïi khoâng coù ñöôïc vieäc thieän toát laønh, vì ñaõ laøm vieäc khoâng toát, khoâng lôïi ích seõ chuoác hoïa vaøo thaân. Muoán xaû giôùi khoâng toäi: Neáu muoán xaû giôùi cuï tuùc thì neân noùi laø toâi xaû giôùi cuï tuùc, toâi laø Sa-di; neáu muoán xaû giôùi xuaát gia thì neân noùi laø toâi xaû giôùi xuaát gia, toâi laø Öu-baø-taéc; neáu muoán xaû naêm giôùi thì neân noùi laø toâi laø Öu-baø-taéc thoï phaùp Tam quy. Neáu noùi nhö theá thì thaønh xaû giôùi maø khoâng coù toäi; neáu ñaõ maëc y phuïc cuûa cö só, coù ngöôøi hoûi côù sao laøm nhö theá, ñaùp laø toâi boû ñaïo, toâi laøm cö só thì cuõng goïi laø xaû giôùi. Khi xaû giôùi khoâng caàn coù ngöôøi xuaát gia, neáu coù cö só baát luaän laø ñeä töû Phaät hay khoâng phaûi ñeä töû Phaät, chæ caàn ngöôøi naøy nghe tieáng noùi hieåu ñöôïc nghóa ñeàu ñöôïc xaû giôùi; khi xaû giôùi chæ caàn noùi moät laàn lieàn xaû, khoâng caàn noùi ñeán ba laàn. Hoûi: Khi thoï giôùi phaûi coù Tam sö thaát chöùng, vì sao khi xaû giôùi chæ caàn noùi vôùi moät ngöôøi thì lieàn xaû? Ñaùp: Vì thoï giôùi laø caàu phaùp taêng thöôïng, muoán ñaéc giôùi phaûi caàn nhieàu duyeân nhieàu löïc hoã trôï; coøn xaû giôùi nhö töø treân cao rôi xuoáng thì khoâng caàn phaûi coù nhieàu duyeân, nhieàu ngöôøi. Laïi nöõa, vì khoâng muoán cho ngöôøi tröôùc maët (ngöôøi muoán xaû giôùi) sanh taâm phieàn naõo noùi raèng: “Phaät phaùp thaät coù nhieàu duyeân phieàn naõo, khi thoï giôùi thì coù theå caàn nhieàu duyeân nhieàu löïc nhieàu ngöôøi, coøn xaû giôùi caàn nhieàu duyeân nhieàu ngöôøi laøm gì”. Laïi nöõa, thoï ñaéc giôùi nhö ñöôïc tieàn taøi chaâu baùu, coøn xaû

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 2                               635

giôùi nhö maát tieàn cuûa; laïi nhö vaøo bieån tìm chaâu baùu caàn phaûi coù nhieàu phöông tieän môùi tìm ñöôïc, nhöng khi maát hoaëc bò troäm cöôùp, hoaëc bò nöôùc cuoán troâi hay bò löûa chaùy… thì trong choác laùt ñeàu maát heát khoâng coøn, xaû giôùi cuõng gioáng nhö vaäy. Boû Tam baûo sôû dó thaønh xaû giôùi laø vì khi thoï giôùi phaûi quy höôùng Tam baûo môùi ñaéc giôùi; boû Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ thaønh xaû giôùi laø vì nhôø coù Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ môùi ñaéc giôùi; boû Tyø-kheo… cho ñeán noùi raèng: “Toâi khoâng laøm baïn ñoàng hoïc vôùi thaày nöõa”ñeàu thaønh xaû giôùi, vì voán cuøng quy höôùng moät Vò moät Ñaïo maø nay noùi boû töùc laø nghóa Phaät phaùp ñoaïn döùt, cho neân boû Phaät phaùp thì giôùi lieàn maát. Hoøa thöôïng coù boán loaïi: Moät laø loaïi coù phaùp maø khoâng coù y thöïc, hai laø loaïi coù y thöïc maø khoâng coù phaùp, ba laø loaïi vöøa coù phaùp vöøa coù y thöïc, boán laø khoâng coù phaùp cuõng khoâng coù y thöïc. Nay noùi boû Hoøa thöôïng töùc laø boû caû boán loaïi treân. A-xaø-leâ coù naêm baäc: Moät laø thoï giôùi A-xaø-leâ, hai laø Oai nghi A- xaø-leâ, ba laø Y chæ A-xaø-leâ, boán laø hoïc kinh A-xaø-leâ vaø naêm laø xuaát gia A-xaø-leâ. Nay noùi boû A-xaø-leâ töùc laø boû caû naêm baäc treân. Laøm phaùp daâm duïc: Moät laø coù haønh daâm nhöng thaân khoâng xuùc chaïm nhau, nhö tröôøng hôïp Tyø-kheo Nhöôïc Yeâu ñöa nam caên vaøo mieäng töï haønh daâm; hoaëc nhö Tyø-kheo Tröôøng caên ñöa nam caên vaøo choã haønh daâm töï haønh daâm. hai laø tuy thaân xuùc chaïm nhau nhöng khoâng phaïm Daâm, nhö haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ bò hoaïi nöõ caên. Ba laø thaân xuùc chaïm nhau vaø phaïm Daâm, nhö haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ khoâng bò hoaïi nöõ caên. Boán laø khoâng phaûi thaân xuùc chaïm nhau cuõng khoâng phaïm Daâm, nhö haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ ñaõ cheát ôû choã khoâng phaûi laø choã haønh daâm. Neáu thaân xuùc chaïm nhau maø haønh daâm thì phaïm Ba-la- di, Ba-la-di nghóa laø rôi vaøo choã khoâng nhö yù, nhö hai ngöôøi ñaùnh nhau aét coù moät ngöôøi thaéng, moät ngöôøi thua. Tyø-kheo thoï giôùi laø muoán thoaùt khoûi sanh töû phaûi cuûng boán Ma ñaùnh nhau, neáu phaïm giôùi naøy lieàn rôi vaøo choã thua. Hoûi: Phaïm naêm thieân giôùi ñeàu rôi vaøo choã thua, vì sao chæ coù thieân giôùi naøy laø thaønh teân goïi? Ñaùp: Boán thieân giôùi kia tuy phaïm cuõng rôi vaøo choã thua, nhöng chæ caàn saùm hoái thì toäi lieàn tieâu dieät, khoâng phaûi vónh vieãn rôi vaøo choã thua neân khoâng thaønh teân goïi. Nhö keû thuø duøng dao gieát ngöôøi nhöng ngöôøi chöa cheát, tuy goïi laø thaéng nhöng khoâng phaûi laø quyeát ñònh thaéng, phaûi gieát cheát môùi laø quyeát ñònh thaéng. Phaïm boán thieân giôùi kia cuõng nhö gieát ngöôøi maø ngöôøi chöa cheát, coøn phaïm thieân giôùi troïng naøy nhö ngöôøi

636                                                                       BOÄ LUAÄT 6

bò gieát cheát, neân ñöôïc thaønh teân goïi. Nhö ngöôøi ñi chinh phaït nöôùc khaùc tuy baét ñöôïc caùc quan cuõng goïi laø ñöôïc thaéng, nhöng chöa phaûi laø ñaïi thaéng, phaûi baét ñöôïc vua môùi goïi laø ñaïi thaéng. Cuõng vaäy phaïm caùc thieân giôùi khaùc, boán Ma chöa goïi laø ñaïi thaéng, neáu phaïm thieân giôùi troïng naøy thì quyeát ñònh rôi vaøo choã thua. Laïi nöõa, nhö haït gioáng gieo ôû ruoäng toát neáu gaëp söông vaø möa ñaù thì seõ khoâng thu hoaïch keát quaû; phaïm thieân giôùi troïng naøy cuõng vaäy khoâng theã chöùng ñöôïc boán Quaû Sa-moân. Laïi nöõa, nhö haït gioáng chaùy duø gieo ôû ruoäng toát vaø ñöôïc vun phaân töôùi nöôùc ñieàu ñoä vaãn khoâng theå naåy maàm; phaïm thieân giôùi troïng naøy cuõng vaäy, duø sieâng naêng tinh taán vaãn khoâng theå chöùng boán Quaû Sa-moân. Laïi nhö caây Ña-la bò chaët ngoïn khoâng theå sanh tröôûng ñöôïc nöõa; phaïm thieân giôùi troïng naøy cuõng vaäy, khoâng theå taêng tröôûng boán Quaû Sa-moân. Laïi nhö caây bò chaët ñöùt reã, caây lieàn khoâ heùo vaø cheát; phaïm thieân giôùi troïng naøy thì caây Ñaïo lieàn khoâ heùo. Laïi nöõa, neáu phaïm thieân giôùi troïng naøy thì bò Taêng töø boû, trôøi roàng thieän thaàn xa laùnh vaø bò Hieàn thaùnh quôû traùch, cho neân thaønh teân goïi. Laïi nöõa, neáu phaïm thieân giôùi troïng naøy thì khoâng tieâu ñöôïc taát caû söï cuùng thí cuûa ñaøn vieät; laïi gioáng nhö thaây cheát ôû trong ñaïi chuùng, khoâng ñöôïc laøm gì, khoâng ñöôïc lôïi ích gì; neáu phaïm thieân giôùi troïng naøy thì duø ôû trong ñaïi chuùng xuaát gia thanh tònh vaãn khoâng theå chöùng ñöôïc boán Quaû Sa-moân. Laïi nhö y phuïc cuõ raùch bò ngöôøi vaát boû, neáu phaïm thieân giôùi troïng naøy seõ bò ñaïi chuùng vaát boû, khoâng ñöôïc cuøng Taêng thuyeát giôùi boá taùt, töï töù vaø laøm caùc phaùp yeát ma, cuõng khoâng ñöôïc xeáp vaøo möôøi boán haøng ngöôøi ñöôïc Taêng sai, neân thaønh teân goïi laø Ba-la-di, rôi vaøo choã thua, choã khoâng nhö yù. Cho ñeán suùc sanh: Neáu cuøng ngöôøi nöõ giao hoäi thì thoï aùi duïc ñaày ñuû, coøn giao hoäi vôùi suùc sanh caùi thì nhieãm tình duïc ít; vì suùc sanh laø loaøi thaáp nhaát trong naêm ñöôøng neân noùi laø cho ñeán suùc sanh. Neáu phaïm boán giôùi troïng, vöøa phaïm laàn ñaàu thì keát toäi Ba-la-di; phaïm laàn thöù hai cho ñeán nhieàu laàn chæ keát toäi Ñoät-kieát-la. Haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ vaø nöõ phi nhaân ôû ba choã haønh daâm thì phaïm Ba-la-di, phaïm phöông tieän Thaâu-lan-giaù coù khinh troïng, phaïm troïng Thaâu-lan- giaù neân saùm trong ñaïi chuùng, quyø goái chaép tay xin ba laàn, Taêng neân ñôn baïch cho saùm, khi saùm hoái neân noùi ba laàn; phaïm khinh Thaâu-lan- giaù neân saùm hoái tröôùc boán Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi, caùch saùm cuõng gioáng nhö vaäy. Phaïm khinh Thaâu-lan-giaù laø nhö tröôøng hôïp muoán haønh daâm neân ñöùng daäy nhöng ngoài xuoáng laïi; hoaëc caát böôùc chaân ñeán choã ngöôøi nöõ nhöng chöa xuùc chaïm ñaõ quay trôû laïi. Phaïm troïng Thaâu-lan-giaù laø nhö tröôøng hôïp haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ soáng hay cheát ôû ba choã haønh

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 2                                     637

daâm ñaõ bò hoaïi hoaëc bò truøng aên trong ñoù; hoaëc haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ soáng hay cheát khoâng phaûi ôû choã haønh daâm, töùc laø töø naùch trôû xuoáng cho ñeán baép veá. Tröôøng hôïp muoán haønh daâm vôùi suùc sanh caùi vaø ngöôøi hai caên phaïm Thaâu-lan-giaù khinh hay troïng cuõng gioáng nhö treân ñaõ noùi. Tröôøng hôïp muoán haønh daâm vôùi ngöôøi nam, phi nhaân nam, suùc sanh ñöïc, huyønh moân phaïm Thaâu-lan-giaù khinh troïng cuõng gioáng nhö treân ñaõ noùi. Neáu thaân ngöôøi nam xuùc chaïm ngöôøi nöõ nhöng chöa xuaát tinh thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù, neáu xuaát tònh thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù; tröø ba choã haønh daâm, xuaát tinh ôû caùc choã treân thaân phaàn khaùc thì phaïm Taêng taøn. Neáu phaïm giôùi trong naêm thieân, moãi moãi giôùi ñeàu phaïm ba toäi, nhö phaïm giôùi trong thieân Ba-la-di coù ba toäi: Moät laø toäi Ba-la-di vì phaïm giôùi theå laø Ba-la-di, hai laø toäi Ba-daät-ñeà vì traùi lôøi Phaät daïy, ba laø toäi Ñoät-kieát-la vì phaïm oai nghi. Nhö theá cho ñeán phaïm caùc giôùi trong thieân Chuùng hoïc phaùp cuõng coù ba toäi: Moät laø toäi Ñoät-kieát-la vì phaïm giôùi theå laø Ñoät-kieát-la, hai laø toäi Ba-daät-ñeà vì traùi lôøi Phaät daïy, ba laø toäi Ñoät-kieát-la vì phaïm oai nghi. Khi saùm hoái, chæ caàn saùm toäi phaïm giôùi theå thì hai toäi kia ñoàng tieâu dieät vì giôùi theå laø caên baûn. b. Nhaân duyeân keát Giôùi Troäm: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, coù luaän sö giaûi thích nöôùc naøy laø nöôùc lôùn maïnh nhaát trong möôøi saùu nöôùc lôùn luùc baáy giôø, thaønh teân laø Vöông xaù. Laïi nöõa do nöôùc naøy coù con roàng döõ gaây nhieàu tai haïi, phaù hoaïi nhaø cöûa cuûa daân chuùng, chæ coù cung vua laø khoâng bò phaù hoaïi neân goïi teân laø thaønh Vöông xaù. Laïi nöõa do thuôû xöa daân chuùng ôû nöôùc naøy luùc thôøi theá maát muøa ñoùi keùm ñaõ aên ñuû loaïi thòt nhö thòt choù, thòt raén… khieán cho quyû La saùt vaøo nöôùc naøy laøm nhieàu ñieàu quaùi laï. Vua hoûi bieát roõ ñöôïc nguyeân nhaân lieàn ra saéc lònh khoâng ñöôïc aên caùc loaïi thòt baát tònh vaø laäp ra nhieàu pheùp taéc leã nghi khaùc, do vöông phaùp maïnh neân goïi teân laø thaønh Vöông xaù. Laïi nöõa do trong nöôùc naøy coù naêm traêm vò Phaät Bích chi vaø naêm traêm tieân nhaân thöôøng ñöôïc daân chuùng cung caáp moïi thöù caàn duøng, do coù nhieàu baäc tieân thaùnh neân goïi teân laø thaønh Vöông xaù. Trong möôøi saùu nöôùc lôùn coù hai nöôùc lôùn maïnh: Moät laø nöôùc cuûa vua Öu-ñieàn, hai laø nöôùc Ma-kieät-ñaø; nöôùc cuûa vua Öu-ñieàn cho aùo maõo cuûa vua laø thuø thaéng, coøn nöôùc Ma-kieät-ñaø cho quoác phaùp leã nghóa laø thuø thaéng. Phaùp thöùc leã nghóa cuûa caùc nöôùc khaùc trong möôøi saùu nöôùc lôùn, vua nöôùc Ma-kieät-ñaø hoaëc duøng hoaëc khoâng duøng; nhöng caùc nöôùc kia ñeàu duøng theo phaùp thöùc leã nghóa cuûa nöôùc Ma-kieät-ñaø, vì vaäy goïi teân laø thaønh Vöông xaù. Laïi nöõa do ôû nöôùc naøy Phaät ñaõ ngoài treân toøa sö töû döôùi coäi Ñaïo thoï maø chöùng quaû A-naäu-ña-la-tam-mieäu-tam-boà-ñeà,

638                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Ñòa thaàn cuûa nöôùc naøy laïi coù theá löïc lôùn thöôøng uûng hoä vua khieán cho nöôùc naøy huøng maïnh, caùc nöôùc khaùc ñeàu quy phuïc neân goïi teân laø thaønh Vöông xaù. Raát nhieàu Tyø-kheo cuøng moät choã an cö: Taát caû thôøi Phaät ñeàu tieàn an cö, chæ coù ôû nöôùc Tyø-la-nhieân laø haäu an cö vì coù nhaân duyeân. Hoûi: Phaät töø ngöôøi khaùc thoï an cö hay töï an cö? Ñaùp: Coù thuyeát cho laø Phaät töø ngöôøi khaùc thoï an cö, coù thuyeát laïi cho laø Phaät töï an cö, vì sao, vì Phaät töï ñaõ chöùng ñöôïc möôøi löïc, boán Voâ uùy… neân khoâng töø ngöôøi khaùc thoï an cö; laïi nöõa, Phaät töï cheá phaùp naøy neân Phaät töï an cö. Hoûi: Phaät noùi ba laàn an cö hay laø noùi moät laàn an cö? Ñaùp: Phaät taâm nieäm an cö, khoâng caàn noùi ra vì Phaät khoâng queân ñieàu naøy. Hoûi: Phaät coù ñoàng vôùi chuùng taêng Boá taùt, töï töù… caùc phaùp yeát ma vaø laøm taát caû Taêng söï hay khoâng? Ñaùp: Phaät khoâng ñoàng vôùi chuùng taêng Boá taùt, töï töù… caùc phaùp yeát ma vaø laøm taát caû Taêng söï , cuõng khoâng caàn gôûi duïc thanh tònh, vì nôi Phaät khoâng gì khoâng phaûi laø phaùp neân Phaät khoâng vaøo trong Taêng soá. Sau khi thaønh ñaïo trong voøng möôøi hai naêm Phaät thöôøng ôû trong Taêng thuyeát giôùi boá taùt, sau möôøi hai naêm do coù phaùp aùc sanh neân Phaät khoâng thuyeát giôùi nöõa maø baûo caùc ñeä töû thuyeát giôùi. Hoûi: Phaät coù trí hueä voâ bieân, coù bieän luaän voâ bieân vì sao trong möôøi hai naêm khi thuyeát giôùi chæ thöôøng noùi coù moät baøi keä? Ñaùp: Tuy Phaät chæ thöôøng noùi coù moät baøi keä nhöng chuùng sanh nghe thoï khoâng ai gioáng ai, Phaät duø noùi hay im laëng ñeàu coù ngöôøi ñöôïc hoùa ñoä; cho neân duø coù bieän luaän voâ bieân, Phaät cuõng khoâng noùi khaùc cuõng khoâng noùi nhieàu theâm. Luùc ñoù Phaät cuøng toân giaû A-nan: Heã Phaät cheá giôùi aét laø do vieäc töø beân ngoaøi, töø ngöôøi naøo ñoù coù vieäc ñeå laøm nhaân duyeân keát giôùi neân Phaät môùi cuøng A-nan ñi xem xeùt phoøng xaù. Phaät baûo A-Nan-ñaäp phaù ngoâi nhaø: Neáu ngöôøi khaùc ñaäp phaù aét coù sanh tranh caõi, nhöng A-Nan-ñaäp phaù thì moïi ngöôøi ñeàu phuïc. Luùc baáy giôø trong giaùo ñoaùn cuûa Phaät coù ba ngöôøi coù söùc maïnh khoâng ai saùnh baèng: Moät laø A-nan, hai laø Caâu-di vaø ba laø moät ngöôøi thuoäc doøng hoï Thích; A-nan coù theå chuyeån taûng ñaù lôùn ñi boán möôi daëm neân khi ñaäp phaù ngoâi nhaø naøy, moïi ngöôøi sôï neân ñeàu phuïc. Laïi nöõa ngöôøi khaùc neáu ñaäp phaù ngoâi nhaø baèng gaïch kieân coá thì khoâng theå ñaäp phaù ñöôïc, do A- nan coù söùc maïnh neân trong choác laùt lieàn phaù xong.

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 2                                639

Nhaân duyeân laäu keát: Laäu keát coù hai: Moät laø Caên baûn phieàn naõo nhö tröôøng hôïp Tu-ñeà-na vaø Tyø-kheo trong röøng thuoäc giôùi Daâm ôû treân, hai laø tröôøng hôïp Tyø-kheo töï laøm phoøng xaù, coù saùn nghieäp rieâng neân nhieàu vieäc, nhieàu phieàn naõo laøm trôû ngaïi cho vieäc tuïng kinh ngoài thieàn laø chaùnh nghieäp cuûa tyø-kheo neân goïi laø nhaân duyeân laäu keát. Ñaùt-ni-tra im laëng: Ñaùt-ni-tra laø Tyø-kheo laøm ngoâi nhaø bò ñaäp phaù naøy, do Phaät laø phaùp vöông baûo ñaäp phaù aét coù nguyeân nhaân: Moät laø vì nhaø laøm phi phaùp neân Phaät baûo ñaäp phaù, hai laø vì Phaät khoâng ñoàng yùneân môùi baûo ñaäp phaù, vì vaäy Ñaùt-ni-tra im laëng. Vì sao Phaät baûo ñaäp phaù ngoâi nhaø môùi xaây naøy, vì Phaät muoán ñoaïn tröø nhaân duyeân laäu keát seõ xaûy ra trong töông lai neân baûo ñaäp phaù khieán cho ngöôøi thaáy sanh sôï. Hoûi: Söï sôï haõi naøy thuoäc coõi Duïc, coõi Saéc hay coõi Voâ saéc, laø cuøng taâm töông öng hay khoâng cuøng taâm töông öng? Ñaùp: Thuoäc coõi Duïc vaø cuøng taâm töông öng. Hoûi: Tam tai ôû coõi Saéc leân tôùi coõi Tam thieàn, chö thieân töø coõi trôøi döôùi leân tôùi coõi trôøi naøy khoâng coù sôï haõi hay sao? Ñaùp: Chö thieân coõi Saéc chæ coù nhaøm lìa khoâng coù sôï haõi, sôï haõi chæ coù trong coõi Duïc. Hoûi: Ai coù söï sôï haõi naøy? Ñaùp: Phaøm phu coõi Duïc, boán Thaùnh quaû cho ñeán Phaät Bích chi ñeàu coù söï sôï haõi naøy, chæ coù Phaät laø khoâng sôï haõi. Lieàn ñeán choã Vua hoûi raèng: “Vì sao Vua laïi ñem caây goã lôùn cho Tyø-kheo?”: Vì sao ñaõ laø thaàn haï laïi hoûi thaúng vua nhö vaäy, moät laø vì döïa treân chaùnh nghóa lyù neân hoûi thaúng, hai laø tuy hoûi thaúng nhöng lôøi dòu daøng khieâm haï. Khi vua môùi leân ngoâi: Hoûi: Khi Tyø-kheo naøy ñeán hoûi laáy caây goã lôùn laø coù suy nghó hay laø noùi voäi vaøng khoâng suy nghó? Ñaùp: Noùi voäi vaøng khoâng suy nghó. Hoûi: Tyø-kheo naøy coù toäi vôùi ai, vôùi daân chuùng trong nöôùc hay laø vôùi ngöôøi chuû caây goã hay laø vôùi Vua? Ñaùp: Coù toäi vôùi Vua, vì do vua khi môùi leân ngoâi ñaõ noùi vôùi caùc Tyø-kheo nhö theá. Hoûi: Vì sao Vua khoâng ñem vieäc naøy baïch Phaät? Ñaùp: Vì ñaây laø vieäc nhoû neân Vua khoâng baïch Phaät, laïi vì vieäc naøy ñaùng hoå theïn neân khoâng baïch Phaät. Phaät baûo A-nan ñi hoûi… Hoûi: Ba giôùi kia vì sao Phaät khoâng baûo A-nan ñi hoûi, trong giôùi

640                                                                        BOÄ LUAÄT 6

naøy laïi baûo ñi hoûi? Ñaùp: Vì giôùi naøy lieân quan tôùi vöông phaùp coøn ba giôùi kia thì khoâng, giôùi naøy phaûi nöông theo vöông phaùp troäm caép bao nhieâu môùi bò xöû toäi töû, sau ñoù môùi keát giôùi, vì theá Phaät môùi baûo A-nan ñi hoûi. hai giôùi Daâm vaø Saùt heã vieäc thaønh thì toäi thaønh neân khoâng caàn hoûi; giôùi Voïng ngöõ khoâng lieân quan gì tôùi vöông phaùp cho neân caû ba giôùi naøy Phaät ñeàu khoâng baûo A-nan ñi hoûi. Hoûi: Phaät bieát roõ taát caû phaùp töôùng thì caàn gì baûo ñi hoûi? Ñaùp: Vì ñeå ngaên döùt phæ baùng, Phaät tuy töï taïi, tuøy yù töï cheá giôùi nhöng neáu hoûi roû vöông phaùp, nöông theo vöông phaùp ñeå keát giôùi thì chuùng sanh môùi taâm phuïc. Hoûi: Duø ngöôøi tin hay khoâng tin, A-nan cuõng ñeàu hoûi, côù sao laïi nhö theá? Ñaùp: Vì neáu chæ hoûi ngöôøi tin thì sôï hoï vì Tyø-kheo maø noùi laø troäm nhieàu tieàn môùi phaïm toäi troïng; neáu chæ hoûi ngöôøi khoâng tin thì sôï hoï ganh gheùt maø noùi laø troäm ít cuõng phaïm toäi troïng. Vì theá A-nan phaûi hoûi caû ngöôøi tin vaø ngöôøi khoâng tin, caû keû oaùn ngöôøi thaân môùi bieát roõ troäm bao nhieâu tieàn thì bò xöû toäi töû. Troäm ñeán naêm tieàn laø phaïm toäi troïng: Tieàn trong ñaây bao goàm tieàn vaøng, tieàn baïc, tieàn ñoàng, tieàn saét… khoâng nhaát ñònh. Trong ba coõi hieän coù Phaät phaùp laø coõi Dieâm phuø ñeà, coõi Caâu-da-ni vaø coõi Phaát-Baø- ñeà, chæ coù vöông phaùp cuûa thaønh Vöông xaù laø laáy naêm tieàn phaïm toäi troïng. Phaät döïa theo vöông phaùp naøy ñeå keát giôùi troäm naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di. Thaày laø Tyø-kheo troäm caép, khoâng cho maø laáy nhö vaäy: Coù boán caâu: Moät laø khoâng cho maø laáy nhöng khoâng phaûi laø giaëc, nhö vaät coù chuû töôûng laø khoâng coù chuû neân laáy; hai laø troäm giaëc, khoâng phaûi laø khoâng cho maø laáy, nhö trong Taêng doïn ñöa thöùc aên moãi ngöôøi ba caùi baùnh, Tyø-kheo coù taâm troäm neân laáy boán caùi; hoaëc vaät voâ chuû, töôûng laø coù chuû maø laáy. Ba laø vöøa troäm giaëc vöøa khoâng cho maø laáy, nhö Tyø-kheo coù taâm troäm laáy vaät coù chuû; boán laø khoâng phaûi troäm giaëc cuõng khoâng phaûi khoâng cho maø laáy, nhö khoâng coù taâm troäm vaø laáy vaät voâ chuû. Toäi: Chæ cho toäi thuoäc naêm thieân, ngoaøi naêm thieân giôùi ra cuõng coù ñuû loaïi toäi. Phaät cheá giôùi chæ roõ toäi troïng toäi khinh neân noùi: “Ñaây laø toäi Ba-la-di, ñaây laø toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa, ñaây laø toäi Ba-daät-ñeà, ñaây laø toäi Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, ñaây laø toäi Ñoät-kieát-la”. Thoï chöùc vò vua: Hoûi: Ngöôøi nöõ coù naêm ñieàu chöôùng do ñaâu ñöôïc laøm vua?

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 2                                 641

Ñaùp: Khoâng ñöôïc laøm Chuyeån luaân thaùnh vöông, nhöng laøm vua nöôùc nhoû thì khoâng coù gì chöôùng ngaïi. Vaät coù chuû: Chæ cho taát caû vaät coù chuû, nhö trong ñaát coù phuïc taøng (moû vaøng, moû baïc…), neáu ñaát thuoäc vua thì phuïc taøng thuoäc veà vua, töùc laø coù chuû; neáu vaät khoâng coù chuû sanh nghi maø laáy thì phaïm Thaâu-lan- giaù. Nhö laáy vaät trong thaùp hay beân ngoaøi thaùp ñeàu laø vaät cuûa thaùp cuûa Phaät duøng ñeå cuùng döôøng thaùp, Phaät; vaät trong ñaát cuûa Taêng cuõng vaäy; neáu vaät ôû trong Taêng phoøng thì ngöôøi trong phoøng ñöôïc duøng; neáu laø vaät cuûa tyø-kheo qua ñôøi ñeå laïi thì Hieän tieàn taêng neân chia. Trong nuùi röøng, nôi ñoàng troáng, nuùi saït lôû laøm cho caây bò gaûy hoaëc gioù noùng, gioù laïnh laøm cho chim thuù cheát, Tyø-kheo ôû choã khoâng coù thöùc aên thì ñöôïc löôïm laáy aên khoâng toäi. Neáu laáy thöùc aên dö cuûa chim thuù thì phaïm Ñoät-kieát-la, laáy thöùc aên dö cuûa Sö töû thì khoâng toäi. Neáu troäm laáy töôïng Phaät ñeå cuùng döôøng thì khoâng toäi, neáu ñem baùn ñeå ñöôïc tieàn thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu troäm Kinh baát luaän cuùng döôøng hay khoâng cuùng döôøng, tính theo giaù tieàn maø keát toäi; neáu troäm laáy Xaù lôïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laáy vaät rôøi khoûi choã: Coù hai tröôøng hôïp: Moät laø laáy rôøi khoûi choã cuõ, hai laø laáy rôøi khoûi choã roài traû laïi choã cuõ. Neáu laáy rôøi khoûi choã cuõ mang ñi thì phaïm hai loaïi toäi: Moät laø toäi nghieäp ñaïo vì troäm vaät cuûa ngöôøi khaùc, hai laø toäi Ba-la-di vì Phaät ñaõ cheá giôùi. Neáu laáy rôøi khoûi choã roài traû laïi choã cuõ thì chæ phaïm moät toäi vì tröôùc ñoù tuy laáy rôøi khoõi choã nhöng khoâng phaïm toäi nghieäp ñaïo, vì khoâng laøm toån haïi vaät cuûa ngöôøi khaùc; tuy traû laïi choã cuõ vaãn phaïm Ba-la-di. Naêm loaïi vaät baùu: Goàm coù vaøng, baïc, traân chaâu, san hoâ vaø tyø löu ly; naêm loaïi tôï baùu laø ñoàng, tieàn, thuûy ngaân, baïch laïp chì thieác vaø naêm laø hoïp laïi laøm thaønh caùc ñoà trang söùc trang nghieâm. Neáu caàm naêm loaïi vaät baøu thì phaïm Ñoät-kieát-la, laày rôøi khoûi choã phaïm Ba-daät-ñeà; neáu laáy tieàn rôøi khoûi choã hay khoâng rôøi khoûi choã ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø- kheo coù thaàn thoâng, duøng thaàn thoâng löïc bay qua caùc nöôùc, neáu ôû choã xuaát phaùt vaø choã ñeán coù vaät phaûi ñoùng thueá maø khoâng ñoùng thì phaïm troïng; caùc nöôùc ñi ngang qua ôû khoaûng giöõa khoâng ñoùng thueá khoâng phaïm, nhöng neáu coù mua baùn ñoåi chaùc thì tuøy vua quan, neáu vua quan chaáp thuaän thì Tyø-kheo khoâng toäi, neáu vua quan khoâng chaáp thuaän thì tính theo giaù tieàn maø ñònh toäi, ñuû naêm tieàn thì phaïm troïng.

642                                                                    BOÄ LUAÄT 6

TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA QUYEÅN 3

b. Nhaân duyeân keát giôùi Troäm (Tieáp Theo): Trong möôøi saùu nöôùc lôùn, thaønh Vöông xaù vaø nöôùc cuûa vua Öu- ñieàn laø lôùn maïnh nhaát, thoáng laõnh taát caû caùc nöôùc trong vaø ngoaøi bieân coõi Dieâm-phuø-ñeà. Nöôùc cuûa vua Öu-ñieàn tuy lôùn maïnh nhöng laïi duøng theo phaùp luaät cuûa thaønh Vöông xaù, töø ñaây suy ra caùc nöôùc ñeàu duøng theo phaùp taéc leã nghóa cuûa thaønh Vöông xaù. Vua A-xaø-theá ñöùng ñaàu trong caùc vua ôû coõi ngöôøi; Phaät laø Phaùp vöông, laø baäc toân quyù trong caùc baäc Thaùnh, do Phaät döïa theo quoác phaùp cuûa thaønh Vöông xaù keát keát giôùi Troäm, neáu troäm caép naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di; cho neân taát caû nöôùc trong coõi Dieâm-phuø-ñeà, nhöõng nôi coù Phaät phaùp ñeàu haïn ñònh laáy caép naêm tieàn laø phaïm troïng, neáu nöôùc naøo khoâng duøng tieàn thì troäm vaät töông ñöông vôùi giaù naêm tieàn ñeàu phaïm troïng. Neáu töï troäm laáy vaät cuûa ngöôøi khaùc, muoán laáy hôn naêm tieàn, töø luùc caát böôùc chaân ñi lieàn phaïm khinh Thaâu-lan-giaù, neáu laáy ñöôïc cho ñeán ba tieàn roài trôû veà cuõng phaïm khinh Thaâu-lan-giaù, neáu laáy ñöôïc boán tieàn thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù; neáu chæ muoán laáy töø moät ñeán boán tieàn, töø luùc caát böôùc chaân ñi cho ñeán khi laáy ñöôïc ba tieàn cuõng phaïm khinh Thaâu-lan-giaù, laáy ñöôïc boán tieàn thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù. Neáu sai baûo ngöôøi khaùc troäm laáy vaät cuûa ngöôøi, khi ñang sai baûo thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; neáu laáy ñöôïc naêm tieàn trôû leân rôøi khoûi choã cuõ thì Tyø-kheo ñöôïc sai baûo naøy phaïm Ba-la-di vì nghe lôøi laáy troäm vaät cuûa ngöôøi (vaät coù chuû). Neáu Tyø-kheo ñöôïc sai baûo naøy khi ñi ñeán choã kia troäm laáy vaät maø bò ñieân cuoàng, taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì duø laáy ñöôïc vaät cuõng khoâng phaïm, nhöng Tyø-kheo sai baûo troäm thì phaïm. Neáu sai baûo troäm laáy vaøng maø Tyø-kheo ñöôïc sai laïi troäm laáy baïc thì Tyø-kheo sai baûo khoâng phaïm Ba-la-di vì Tyø-kheo ñöôïc sai troäm laáy khaùc vôùi lôøi sai baûo, nhöng phaïm Thaâu-lan-giaù vì laøm phöông tieän tröôùc. Tyø-kheo ñöôïc sai baûo duø coù laøm ñuùng hay khoâng laøm ñuùng theo lôøi sai baûo thì khi ñi töø choã naøy ñeán choã kia laáy troäm, moãi böôùc chaân ñi ñeàu phaïm khinh Thaâu-lan-giaù. Tyø-kheo sai baûo khoâng phaïm,

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 3                                 643

nhöng neáu Tyø-kheo ñöôïc sai laáy troäm vaät cuûa chuùng taêng trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù, boán tieàn trôû xuoáng thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù vaø chieâu caûm quaû baùo saâu naëng. Neáu laáy chöa rôøi khoûi ñaát cuûa Taêng thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; neáu vaøo phoøng cuûa tyø-kheo ñaõ ñoåi thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù. Neáu nhaø thuoäc moät chuû, vaät khoâng coù chuû khaùc, neáu troäm laáy chöa rôøi khoûi ñaát vaø chöa ra khoûi giôùi cuûa nhaø thì moãi böôùc ñi ñeàu phaïm khinh Thaâu-lan-giaù. Neáu vaøo ôû phoøng cuûa chò, em gaùi, phoøng cuûa ngöôøi nöõ giuùp vieäc thì phaïm Ba-la-di; neáu vaøo ôû phoøng cuûa anh em trai thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù, neáu laáy vaät ra khoûi töôùng ñaát cuûa ngöôøi chuû thì phaïm Ba-la-di. Vaøo muøa doâng muøa haï, neáu caùc Tyø-kheo ñoåi phoøng cho nhau, phoøng thuoäc cuûa tyø-kheo naøy tuøy theo giôùi ñaát gaàn hay xa ñeàu goïi laø giôùi cuûa phoøng; neáu vaøo ôû trong phoøng khoâng ñoåi thì phoøng khoâng ñoåi naøy laø phoøng cuûa chuû khaùc. Neáu vaät ôû trong ñaát naøy thì vaät thuoäc cuûa moät chuû nhöng ñaát laïi thuoäc cuûa chuû khaùc, neáu ñaát khoâng coù töôùng khaùc thì tuøy laáy chu vi boán phía cuûa vaät laøm töôùng giôùi, neáu laáy vaät ra khoûi töôùng giôùi naøy thì goïi laø laáy rôøi khoûi choã. Neáu ôû treân meàn neäm coù maøu saéc khaùc, vaät ôû choã maøu saéc naøy dôøi ñeán choã maøu saéc khaùc thì goïi laø rôøi khoûi choã. Neáu chim coù chuû ôû trong soâng, ao khoâng coù chuû; neáu nhaän chim xuoáng nöôùc, nöôùc phuû treân löng thì goïi laø rôøi khoûi choã; hoaëc mang chim ra khoûi ao nöôùc cuõng goïi laø rôøi khoûi choã. Neáu baét chim trong doøng nöôùc chaûy, khieán cho doøng nöôùc sau chaûy qua tröôùc ñaàu chim thì goïi laø laáy rôøi khoûi choã. Neáu chim coù chuû ôû trong ao coù chuû maø baét chim ra khoûi ao nöôùc thì goïi laø laáy rôøi khoûi choã; neáu ao nöôùc laø cuûa moät chuû, ñaát treân bôø laø cuûa chuû khaùc, neáu keùo chim leân bôø thì goïi laø laáy rôøi khoûi choã; neáu ao nöôùc vaø ñaát treân bôø laø cuûa cuøng moät chuû, duø keùo leân bôø cuõng khoâng goïi laø choã khaùc. Neáu chöa vaøo giôùi cuûa nöôùc, moät Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc raèng nöôùc naøy thu thueá naëng, Tyø-kheo kia nghe roài lieàn quay trôû veà; neáu thaät laø thu thueá naëng thì caû hai khoâng toäi; neáu laø thu thueá nheï thì Tyø-kheo noùi laø thu thueá naëng naøy phaïm toäi troïng Thaâu-lan-giaù, Tyø- kheo kia khoâng toäi. Neáu ñaõ vaøo trong giôùi cuûa nöôùc, Tyø-kheo naøy noùi vôùi Tyø-kheo kia laø thu thueá naëng, Tyø-kheo kia nghe roài lieàn quay trôû veà; neáu thaät laø thu thueá naëng thì caû hai khoâng toäi; neáu laø thu thueá nheï thì Tyø-kheo noùi laø thu thueá naëng naøy phaïm Ba-la-di, Tyø-kheo kia khoâng phaïm. Neáu trong bình coù vaät baùu, Tyø-kheo muoán laáy troäm vaät baùu neân mang luoân caû bình dôøi ñi choã khaùc, duø gaàn hay xa ñeàu phaïm khinh

644                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Thaâu-lan-giaù; neáu laáy vaät naùu ra khoûi ñaùy bình thì phaïm Ba-la-di. Neáu laáy cuûa phi nhaân töø naêm tieàn trôû leân thì phaïm troïng Thaâu-lan- giaù; boán tieàn trôû xuoáng thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù. Vaät khoâng coù chuû: Neáu giöõa bieân giôùi hai nöôùc ñeàu töï coù töôùng phong toûa, khoaûng ñaát troáng trong ñoù neáu coù vaät thì goïi laø vaät khoâng chuû. Laïi nöõa, nhö vua nöôùc naøy ñi chinh phaït nöôùc khaùc, vua nöôùc kia bò thua hoaëc cheát hay boû chaïy, khi vua thaéng traän chöa thoáng laõnh nöôùc naøy, neáu treân ñaát coù vaät thì goïi laø vaät voâ chuû. Neáu vaät khoâng coù chuû töôûng laø coù chuû maø laáy thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; neáu vaät coù chuû töôûng laø khoâng coù chuû neân laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu vaät coù ngöôøi coi giöõ, khoâng coù taâm ngaõ sôû maø troäm laáy thì ôû beân ngöôøi chuû cuûa vaät phaïm toäi Ba-la-di. Neáu töôùng cuûa ruoäng ñaát thöa kieän ñeå ñöôïc thaéng thuoäc veà mình, thaéng thì phaïm Ba-la-di, khoâng thaéng thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù. Nhö theá cho ñeán traâu boø, vaät baùu… cuõng vaäy, thöa kieän ñeå ñöôïc thaéng, neáu thaéng maø chöa ñem vaät rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; vaät rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di. Neáu thöa kieän maø thaéng thua chöa quyeát ñònh, lieàn daét traâu boø… ñi tröôùc, daét ñi ñöôïc thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; sau ñoù xöû ñöôïc thaéng thì phaïm Ba-la-di vì ñaõ daét rôøi khoûi choã ñi tröôùc roài. Neáu Tyø-kheo khi coøn laø baïch y coù ruoäng ñaát, tröôùc khi xuaát gia ñaõ xaû boû heát roài thì ruoäng ñaát naøy khoâng thuoäc cuûa tyø-kheo nöõa; neáu tröôùc chöa xaû boû thì vaãn thuoäc cuûa tyø-kheo. Neáu bò vua quan phaït tieàn, vaät bò maát tröôùc ñoù neáu khôûi taâm chöa xaû boû thì neân laáy laïi, ngoaøi vaät cuûa mình ra neáu laáy theâm vaät cuûa ngöôøi khaùc thì tính theo giaù tieàn maø thaønh toäi. Neáu tröôùc ñaõ khôûi taâm xaû boû roài thì duø laø vaät cuûa mình cuõng khoâng ñöôïc laáy, neáu laáy thì tính theo giaù tieàn thaønh toäi. Neáu vaät thuoäc quoác caám, mang ra khoûi nöôùc seõ bò xöû toäi töû; neáu Tyø-kheo mang ra khoûi nöôùc, ban ñaàu Luaät sö noùi laø phaïm troïng nhöng sau laïi noùi laø tôï nhö khoâng phaïm toäi troïng, chæ laø traùi phaïm vöông phaùp neân phaïm Ñoät-kieát- la, nhöng neáu laáy rôøi khoûi choã cuõ vôùi taâm troäm caép thì phaïm Ba-la-di. Toäi troäm caép theo quoác phaùp coù khi phaïm toäi töû, coù khi chæ phaït tieàn; neáu vua cho pheùp ngöôøi xuaát gia mang vaät ra khoûi nöôùc thì khoâng bò xöû toäi töû cuõng khoâng bò phaït tieàn; neáu vua khoâng cho pheùp maø vaãn mang ra khoûi nöôùc, duø laø khoâng coù taâm troäm caép vaãn phaïm Ñoät-kieát-la vì traùi lònh vua. ÔÛ coõi Caâu-da-ni duøng boø ngöïa laøm tieàn ñeå mua baùn, neáu laáy troäm tính ñuû soá tieàn theo phaùp luaät coõi ñoù keát toäi troïng thì phaïm Ba-la-di; coõi Phaát Baø-ñeà duøng vaûi laøm tieàn ñeå mua baùn cuõng nhö vaäy.

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 3                               645

Neáu laø vaät cuûa Tam baûo hay vaät cuûa ngöôøi khaùc gôûi, Tyø-kheo töï laáy laøm y phuïc, thuoác thang… hay ñem cho cha meï ñeàu ñöôïc khoâng phaïm, tröø mua baùn ñoåi chaùc thì khoâng ñöôïc. c. Nhaân duyeân keát Giôùi Saùt: Coù thieân thaàn cuûa Ma: Ma vöông ôû coõi trôøi thöù saùu neân taát caû chuùng sanh trong coõi Duïc ñeàu laø quyeán thuoäc cuûa Ma, coù hai loaïi: Moät laø noäi quyeán thuoäc thöôøng nghe theo lôøi daïy cuûa Ma vöông, hai laø ngoaïi quyeán thuoäc thì ngöôïc laïi. Thieân thaàn naøy laø noäi quyeán thuoäc neân nghe theo lôøi Ma vöông, sanh aùc taø kieán. Phaät daïy tu phaùp quaùn baát tònh: Hoûi: Phaät laø baäc Nhaát thieát trí vì sao laïi daïy caùc Tyø-kheo tu phaùp quaùn naøy khieán hoï suy naõo nhö vaäy, neáu khoâng bieát caùch daïy thì ñaâu ñöôïc goïi laø baäc Nhaát thieát trí? Ñaùp: Phaät giaùo hoùa taát caû ñeàu bình ñaúng, luùc ñoù Phaät khoâng nhöõng daïy cho saùu möôi Tyø-kheo tu phaùp quaùn baát tònh, maø coøn daïy cho taát caû khoâng coù taâm thieân vò, nhöng ngöôøi laõnh thoï giaùo phaùp ñöôïc lôïi ích coù nhieàu hay ít maø thoâi, cho neân Phaät khoâng coù loãi. Phaät bieát roõ nguoàn goác tröôùc sau veà nghieäp caên cuûa chuùng sanh, bieát phaûi duøng phaùp nhaân duyeân naøy giaùo hoùa thì chuùng sanh sau seõ ñöôïc lôïi ích lôùn. Saùu möôi Tyø-kheo naøy ñaõ thoï trì phaùp quaùn baát tònh töø thôøi Phaät Ca-dieáp, do khoâng chuyeân tu neân laøm nhieàu aùc haïnh, sau khi mang chung ñoïa vaøo ñòa nguïc. Khi Phaät Thích ca ra ñôøi, hoï ñöôïc sanh laøm ngöôøi trong nhaø ngheøo heøn thuoäc giai caáp thaáp heøn, sau ñoù xuaát gia vaøo ñaïo; do nhaân duyeân xöa neân hoï thoï trì phaùp quaùn naøy, sau khi maïng chung seõ ñöôïc sanh leân coõi trôøi, töø coõi trôøi xuoáng nghe Phaät thuyeát phaùp vaø ñöôïc chöùng ñaïo quaû; do nhaân duyeân naøy neân Phaät khoâng coù loãi. Ñöôïc ñaïi quaû ñaïi lôïi: Moät laø ñöôïc Laäu taän ngay trong ñôøi naøy, hai laø khoâng ñoïa vaøo aùc ñaïo, ba laø ñöôïc saùnh vaøo coõi trôøi ngöôøi, boán laø thieän phaùp ñöôïc taêng tröôûng vaø naêm laø khoâng sanh vaøo nhaø ngheøo heøn, giai caáp thaáp heøn. A-na-ban-na nieäm: Laø quaùn hôi thôû ra vaøo, ban ñaàu tu taáp phaùp quaùn naøy phaûi chuù taâm nôi choùt muõi, neáu quaùn 6 coõi thì chuù taâm treân ñænh ñaàu; neáu khoâng quaùn baát tònh thì chuù taâm ôû giöõa hai chaân maøy, neáu tu phaùp quaùn baát tònh thì phaûi quaùn treân maët tröôùc vì tu phaùp quaùn naøy laø ñeå tröø tham duïc, taâm duïc thöôøng sanh khôûi töø treân maët neân phaûi quaùn treân maët tröôùc. Ngoài kieát giaø: Ñeå thaân ngay thaêng, thaân coù ngay thaúng thì taâm môùi chaùnh nieäm. Laïi do chín möôi saùu phaùi ngoaïi ñaïo khoâng coù phaùp ngoài kieát giaø, Phaät baûo ngoài kieát giaø ñeå khaùc vôùi ngoaïi ñaïo. Laïi nöõa,

646                                                                       BOÄ LUAÄT 6

ngoài kieát giaø coù theå döùt buoàn nguû; ngoài kieát giaø coù theå khieán ngöôøi nhìn thaáy sanh taâm tín kính, nhö tröôøng hôïp nöôùc khaùc keùo ñeán chinh phaït nöôùc Keá taân, vöøa vaøo trong giôùi cuûa nöôùc nhìn thaáy caùc Tyø-kheo ngoài kieát giaø döôùi goác caây trong röøng, thaân ngay thaúng, taâm chaùnh nieäm lieàn sanh tín kính vaø ruùt quaân trôû veà, khoâng chinh phaït nöõa. Laïi nöõa, khi Phaät ngoài kieát giaø döôùi coäi Ñaïo thoï, caùc vò Phaät Bích chi lôïi caên cuõng ngoài kieát giaø. Phaïm Ba-la-di: Hoûi vì sao chæ gieát ngöôøi môùi keát toäi Ba-la-di? Ñaùp: Vì trong loaøi ngöôøi coù Tam quy nguõ giôùi vaø giôùi Ba-la-ñeà- moäc-xoa. Laïi nöõa, boán Quaû Sa-moân phaàn nhieàu chöùng ñöôïc trong coõi ngöôøi; Phaät vaø Phaät Bích chi ñeàu ôû trong loaøi ngöôøi maø ñöôïc Laäu taän, cho neân gieát ngöôøi môùi keát toäi Ba-la-di, gieát caùc loaøi khaùc khoâng phaïm Ba-la-di; neáu laøm dao gaây cung teân… ñeå gieát ngöôøi thì phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu caàm dao muoán gieát ngöôøi, khi caát böôùc chaân ñi, moãi moãi böôùc ñeàu phaïm khinh Thaâu-lan-giaù, cho ñeán chöa ñaâm ngöôøi bò thöông maø quay trôû veà ñeàu phaïm khinh Thaâu-lan-giaù. Neáu ñaõ ñaâm truùng ngöôøi duø caïn hay saâu maø ngöôøi chöa cheát thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù; neáu ngöôøi cheát thì phaïm Ba-la-di. Neáu ñaøm haàm hoá ñeå gieát ngöôøi, ñang ñaøo thì phaïm Ñoät-kieát-la, ñaøo xong thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; neáu ngöôøi teù xuoáng haàm naøy nhöng nhôø coù söùc maïnh phöông tieän ra ñöôïc khoûi haàm thì Tyø-kheo phaïm troïng Thaâu-lan-giaù; hoaëc ngöôøi teù xuoáng haàm bò thöông maø khoâng cheát, Tyø-kheo cuõng phaïm troïng Thaâu-lan-giaù. Tröôøng hôïp laøm baãy raäp, ñaët cô quan… cuõng nhö vaäy. Neáu sai baûo ngöôøi gieát ngöôøi, khi ñang sai baûo thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; neáu Tyø-kheo ñöôïc sai gieát cheát ngöôøi thì phaïm Ba-la-di, Tyø-kheo sai baûo trong ba taâm cuõng phaïm Ba-la-di, nhö khi sai baûo maø ñang tuïng kinh, leã Phaät thì phaïm Ba-la-di trong thieän taâm; trong taâm baát thieän vaø taâm voâ kyù suy ra coù theå bieát ñöôïc. Neáu sai baûo ngöôøi ñi gieát ngöôøi noùi raèng: “Neáu ngöôøi ñoù ñeán thì gieát”, Tyø-kheo ñöôïc sai laïi gieát luùc ngöôøi ñoù ñang ñi thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; neáu baûo caàm dao gieát laïi caàm gaäy gieát hoaëc baûo gieát ngöôøi naøy laïi gieát laàm ngöôøi kia… taát caû haønh ñoäng khoâng ñuùng theo lôøi sai baûo thì Tyø-kheo ñöôïc sai ñeàu phaïm khinh Thaâu-lan-giaù. Neáu sai moät ngöôøi ñi gieát ngöôøi, ngöôøi ñöôïc sai laïi sai ngöôøi khaùc ñi gieát, cöù nhö theá laàn löôït sai chuyeàn ñeán möôøi ngöôøi, khi ngöôøi sau cuøng gieát cheát ñöôïc ngöôøi thì caû möôøi ñeàu phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo bieát xem sao, lòch soá, aâm döông, boùi queû, giaûi ñoaùn kieát hung, vaän nöôùc höng suy cho ñeán hình theá quaân traän…; ngöôøi ñeán xem boùi neáu nghe theo lôøi

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 3                                647

Tyø-kheo boùi toaùn maø caát quaân chinh phaït ñeå thoáng trò nöôùc khaùc, tuøy ngöôøi bò gieát haïi vaø taøi baûo cöôùp ñöôïc bao nhieâu thì Tyø-kheo phaïm caû hai toäi saùt vaø troäm baáy nhieâu. Neáu Öu-baø-taéc vì vua, ñoàng taâm vôùi vua trong vieäc ñi chinh phaït nöôùc khaùc, khi ñaùnh phaù tuøy ngöôøi bò thöông cheát vaø taøi baûo thu ñöôïc bao nhieâu thì Öu-baø-taéc phaïm caû hai toäi saùt vaø troäm baáy nhieâu, vì tuy khoâng töï tay laøm nhöng ñaõ ñoàng taâm laøm. Neáu hai ngöôøi ñaâm cheùm nhau vaø cuøng cheát thì khoâng phaïm giôùi toäi, vì thoï giôùi theä nguyeän troïn moät ñôøi, neân cheát roài thì khoâng keát toäi. Neáu duøng dao gaäy muoán gieát ngöôøi, khi ñaùnh ñaäp hay ñaâm cheùm maø ngöôøi kia khoâng cheát lieàn, sau ñoù coù ngöôøi khaùc ñeán ñaùnh khieán cho ngöôøi ñoù cheát thì ngöôøi ñaùnh sau laøm cho cheát phaïm Ba-la-di, ngöôøi ñaùnh tröôùc chæ phaïm troïng Thaâu-lan-giaù. Neáu sai baûo ngöôøi ñi gieát ngöôøi noùi raèng: “Neáu ngöôøi ñoù ñeán thì duøng dao gieát cheát”, baát luaän ñaâm caïn hay saâu maø ngöôøi ñoù chöa cheát thì caû hai ngöôøi sai vaø ngöôøi ñöôïc sai ñeàu phaïm troïng Thaâu-lan-giaù. Neáu gieát thai nhi baèng caùch laøm cho saåy thai, hö thai; thai nhi trong buïng meï töø luùc caùc caên ñaõ thaønh töïu trôû ñi neáu laøm cho cheát thì goïi laø Ñoïa thai saùt (gieát baèng caùch laøm cho hö thai, saåy thai). Tröôøng hôïp caùc caên chöa ñeáy ñuû chæ môùi töôïng hình nhö laïc saép thaønh toâ, neáu ñeø buïng ngöôøi meï laøm cho tan hoaïi thì goïi laø AÙn phuùc saùt (ñeø buïng meï khieán thai nhi cheát), cho ñeán khi thai nhi coù hai caên laø thaân caên vaø maïng caên maø laøm cho thai nhi cheát ñeàu phaïm Ba-la-di. Treân ñaây laø noùi ñeán möùc toät cuøng. Coù boán haïng ngöôøi khoâng theå gieát ñöôïc, ñoù laø ngöôøi nhaäp Dieät taän ñònh, ngöôøi nhaäp Voâ töôûng ñònh, Phaät vaø ngöôøi nhaäp töø taâm tam muoäi. d. Nhaân duyeân keát giôùi voïng ngöõ: Neáu vì lôïi döôõng vaø danh tieáng maø noùi laø toâi ñaõ ñaéc phaùp quaùn baát tònh, A-na-ban-na nieäm cho ñeán quaû vò Theá ñeä nhaát cuûa Hieàn vò, boán Höôùng, boán Quaû Sa-moân cuûa Thaùnh vò, cho ñeán ñaéc boán Thieàn, boán taâm voâ löôïng, boán Ñònh coõi Voâ saéc, naêm Thoâng… ñeàu phaïm Ba-la-di. Neáu töï noùi mình giöõ giôùi thanh tònh, khoâng khôûi taâm daâm maø khoâng thaät nhö vaäy thì phaïm Thaâu-lan-giaù; hoaëc töï noùi trôøi roàng quyû thaàn ñeán choã toâi, toâi cuøng hoï hoûi ñaùp maø khoâng thaät nhö vaäy thì phaïm Ba-la-di. Sôû dó phaïm troïng laø do töï cho mình beân trong coù phaùp thuø thaéng, coù theå caûm ñöôïc trôøi roàng quyû thaàn; hoaëc töï bieåu hieän mình ñaõ lìa sôï haõi vì roàng quyû thaàn ñeán choã toâi maø toâi khoâng sôï haõi, ñaùng ñöôïc goïi laø coù phaùp hôn ngöôøi. Chæ noùi hôn ngöôøi maø khoâng noùi hôn trôøi vì Phaät cheá giôùi trong loaøi ngöôøi, chæ ôû coõi ngöôøi môùi coù giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa vaø coù nhieàu

648                                                                       BOÄ LUAÄT 6

ngöôøi tu thieän phaùp, chöùng nhaäp Thaùnh ñaïo hôn haún coõi trôøi, cho neân noùi hôn ngöôøi laø ñaõ hôn trôøi, chæ caàn noùi hôn ngöôøi laø phaïm Ba-la-di khoâng caàn noùi hôn trôøi. Neáu khoâng tuïng ñoïc boán boä A-haøm maø noùi laø ñaõ ñoïc tuïng; khoâng phaûi laø A-tyø-ñaøm sö maø noùi mình laø A-tyø-ñaøm sö, khoâng phaûi laø Luaät sö maø noùi laø Luaät sö… cho ñeán khoâng coù ngoài thieàn tu tòch tónh maø noùi laø tu tòch tónh, ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Noùi chung, khoâng coù tu taäp ñoïc tuïng gì maø noùi laø coù tu taäp ñoïc tuïng, taát caû ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù.

3. Nhaân Duyeân Keát Möôøi Ba Vieäc Taêng Taøn: 1. Giôùi coá yù laøm xuaát tinh: Phaät cheá giôùi cho caùc Tyø-kheo: Hoûi: Taát caû thieän phaùp ñeàu khoâng noùi keát, vì sao chæ noùi keát giôùi? Ñaùp: Vì giôùi laø caên baûn cuûa vaïn thieän, chæ caàn keát giôùi laø keát taát caû. Sôû dó Phaät keát giôùi coá yù laøm xuaát tinh naøy laø vì muoán cho chaùnh phaùp truï laâu vaø muoán ngaên döùt phæ baøng; neáu Tyø-kheo laøm vieäc naøy, ngöôøi ñôøi vaø ngoaïi ñaïo seõ noùi laø Sa-moân Thích töû laøm haïnh baát tònh khoâng khaùc theá tuïc; laïi muoán cho trôøi roàng thieän thaàn phaùt taâm tín kính, neáu Tyø-kheo laøm vieäc naøy duø laø ôû choã khuaát kín nhöng taát caû trôøi roàng thieän thaàn ñeàu nhìn thaáy. Laïi nöõa, Phaät bình ñaúng khoâng phaân bieät thaân sô, heã coù vieäc lieàn cheá giôùi, khoâng vieäc (voâ söï) thì khoâng cheá giôùi. Laïi nöõa, phaùp cuûa chö Phaät ñeàu nhö theá, daâm duïc laø haïnh xaáu xa ñaùng neân cheá ngaên. Taêng-giaø-baø-thi-sa: Taàn dòch laø Taêng taøn vì toäi naøy thuoäc Taêng, trong Taêng coù dö taøn, nhôø Taêng maø toäi ñöôïc tröø dieät. Laïi nöõa, phaïm boán troïng thì khoâng coù dö taøn (voâ taøn), coøn phaïm möôøi ba vieäc naøy thì coù dö taøn (höõu taøn), nhôø Taêng dieät toäi neân goïi laø Taêng taøn. Hoûi: Boán thieân giôùi sau ñeàu coù dö taøn vì sao chæ thieân giôùi naøy goïi laø Taøn? Ñaùp: Boán thieân giôùi sau tuy ñeàu coù dö taøn nhöng taát caû khoâng phaûi nhôø Taêng maø ñöôïc dieät toäi, trong ba möôi phaùp Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà chæ coù ba toäi nhôø Taêng tröø dieät, nhöõng toäi coøn laïi thì khoâng; trong chín möôi phaùp Ba-daät-ñeà chæ coù baûy toäi nhôø Taêng tröø dieät, nhöõng toäi khaùc thì khoâng. Rieâng möôøi ba vieäc trong thieân giôùi naøy ñeàu nhôø Taêng dieät toäi. Laïi nöõa, phaïm toäi trong thieân giôùi naøy neáu coù che giaáu phaûi ôû trong Taêng haønh Ba-lôïi-baø-sa, khi haønh Ma-na-ñoûa cuõng phaûi ôû trong Taêng, cho ñeán khi xuaát toäi cuõng phaûi ôû trong Taêng, cho neân goïi laø Taêng taøn.

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 3                               649

Giôùi coá yù laøm xuaát tinh naøy baát coïng vôùi ni, Tyø-kheo laøm thì phaïm Taêng taøn coøn Tyø-kheo-ni laøm chæ phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Vì sao laïi cheá baát coïng? Ñaùp: Vì hai chuùng coù khaùc bieät, coù thuyeát cho laø ngöôøi nöõ phieàn naõo saâu neân khoù caâu thuùc, khoù cheá ngöï; neáu cheá trò phaït naëng thì seõ laøm cho hoï phieàn naõo. Laïi nöõa, ngöôøi nöõ ôû choã khuaát kín coù nhieàu duyeân, nhieàu löïc môùi xuaát tinh; ngöôøi nam khoâng nhö theá, tuøy vieäc ñeàu coù theå xuaát tinh neân cheá baát coïng. Neáu Tyø-kheo coá yù laøm cho xuaát tinh, tinh chöa xuaát lieàn bieán thaønh ni, sau ñoù tinh môùi xuaát thì khoâng phaïm vì ni khoâng coù phöông tieän laøm xuaát tinh. Neáu Tyø-kheo coá yù laøm xuaát tinh, tinh vöøa xuaát lieàn bieán thaønh ni thì ñöôïc thanh tònh ôû trong chuùng. Neáu Tyø-kheo ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa maø bieán thaønh ni, cuõng ñöôïc thanh tònh ôû trong chuùng; hoaëc ñang haønh Ba-lôïi-baø-sa maø bieán thaønh ni, cuõng ñöôïc thanh tònh ôû trong chuùng. Tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni bieán thaønh Tyø-kheo cuõng nhö theá, ñoù laø choã khoâng ñoàng nhau. Neáu Tyø-kheo tröôùc ñaõ phaïm Taêng taøn, vieäc laøm chöa xong lieàn bieán thaønh ni thì Tyø- kheo tröôùc phaïm Thaâu-lan-giaù, coøn Tyø-kheo-ni sau laïi phaïm Taêng taøn vì toäi ñoàng; Tyø-kheo-ni bieán thaønh Tyø-kheo cuõng vaäy. Neáu Tyø-kheo phaïm Taêng taøn che giaáu toäi möôøi naêm, naêm naêm, sau ñoù bieán thaønh ni thì Tyø-kheo-ni naøy chæ haønh nöõa thaùng Ma-na-ñoûa lieàn ñöôïc xuaát toäi. Neáu Tyø-kheo-ni phaïm Taêng taøn khoâng che giaáu, haønh nöõa thaùng Ma- na-ñoûa môùi ñöôïc moät, hai ngaøy lieàn bieán thaønh Tyø-kheo thì Tyø-kheo naøy chæ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa lieàn ñöôïc xuaát toäi. Neáu tröôùc phaïm toäi coù che giaáu, sau ñoù bieán thaønh Tyø-kheo thì Tyø-kheo naøy phaûi tuøy theo soá ngaøy che giaáu maø haønh Ba-lôïi-baø-sa, ñaáy laø choã khoâng ñoàng nhau. Xuaát tinh trong moäng: coù ba vieäc coù theå sanh phieàn naõo, ñoù laø nhaân duyeân, phöông tieän vaø caûnh giôùi. Nhaân duyeân laø chuùng sanh do thieän nghieäp ñôøi tröôùc ñöôïc sanh vaøo nhaø giaøu sang hoaëc sanh leân coõi trôøi ñeàu laáy söï höôûng thoï duïc laïc laøm tröôùc, cho neân söï giaøu sang vui söôùng ôû coõi trôøi ngöôøi laø nhaân duyeân cuûa daâm duïc. Phöông tieän laø neáu thaáy nöõ saéc nghe tieáng ngöôøi nöõ, tö duy phöông tieän roài khôûi duïc. Caûnh giôùi laø neáu thaáy ngöôøi nöõ tuyeät ñeïp lieàn khôûi duïc. Ca-löu-ñaø-di tröôùc laø con nhaø giaøu sang, tuy xuaát gia nhöng taâm duïc höøng thaïnh neân trong moäng xuaát tinh; laïi do khi ñi vaøo trong tuï laïc thaáy nöõ saéc, tö duy phöông tieän neân môùi xuaát tinh trong moäng. Ñöùng moät beân: Toân giaû A-nan vì kính Phaät neân khoâng ngoài. Hoûi: Toân giaû Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân cuõng kính Phaät, vì

650                                                                     BOÄ LUAÄT 6

sao laïi ngoài? Ñaùp: Hai vò ngoài vì kính phaùp, toân giaû A-nan vöøa laø baø con cuûa Phaät, laïi thoï Taêng sai laøm thò giaû cho Phaät neân khoâng ñoàng vôùi hai toân giaû kia. Laïi nöõa, phaùp cuûa chö Phaät ñeàu nhö vaäy, phaùp cuûa thò giaû laø khoâng ñöôïc ngoài. Khen ngôïi giôùi, khen ngôïi ngöôøi trì giôùi: Ñeå ñieàu phuïc ngöôøi phaù giôùi khieán cho ngöôøi trì giôùi ñöôïc taêng tröôûng thieän caên; nhö Phaät thöôøng khen ngôïi ña vaên, trí hueä, chuyeân caàn tinh taán. Neáu ngöôøi phaù giôùi hoaëc ngöôøi ngu si, ngöôøi bieáng nhaùc nhaän bieát lôøi Phaät noùi laø khoâng hai, aét seõ ñöôïc lôïi ích lôùn. Phaät khen ngôïi nhö vaäy ñeå ngöôøi khoâng trì giôùi seõ sieâng naêng trì giôùi, chuùng sanh ngu si seõ sieâng caàu trí hueä, chuùng sanh bieáng nhaùc seõ chuyeân caàn tinh taán. 2. Nhaân duyeân keát giôùi sôø naém ngöôøi nöõ: Ca-löu-ñaø-di caàm khoùa cöûa ñöùng ôû giöõa cöûa, do vò naøy nhieàu duïc, taâm daâm höøng thaïnh, heã thaáy coù ngöôøi nöõ lieàn cuøng noùi cöôøi, sôø naém hoaëc oâm ñeå giaûi toûa taâm daâm. Hoûi: Neáu taâm nhieàu duïc nhö vaäy, vì sao khoâng laøm vieäc daâm phaù giôùi? Ñaùp: Vì ngöôøi naøy caên cô thuaàn thuïc seõ ñöôïc Laäu taän, laïi phaûi hoùa ñoä moät ngaøn nhaø trong thaønh Xaù-veä, chæ thieáu moät ngöôøi, cho neân khoâng laøm vieäc daâm phaù giôùi. Hoûi: Vì sao nhöõng ngöôøi nöõ laïi ñeán tham quan Taêng phöôøng? Ñaùp: Moät laø vì theá gian nhieàu vieäc, nhieàu lo toan coøn choã ôû cuûa ngöôøi xuaát gia laïi tòch tónh an laïc; hai laø vì hoï muoán gaàn guûi thieän tri thöùc ñeå ñöôïc nghe chaùnh phaùp; ba laø vì trong Taêng phöôøng ñuû thöù trang nghieâm, phoøng xaù cho ñeán giöôøng naèm, ngoïa cuï… ñeàu ñöôïc chaïm troã, toâ veõ ñeïp ñeõ, vöøa nhìn lieàn thích neân môùi ñeán tham quan. Hoûi: Vì sao laïi ñeán sau böõa aên ngoï? Ñaùp: Khoâng coù nghóa nhaát ñònh, vì neáu ñeán tröôùc böõa aên ngoï thì coù ngöôøi seõ hoûi vì sao khoâng ñeán sau böõa aên ngoï, tröôùc hay sau ñeàu coù nghi nhö theá. Laïi nöõa, ngöôøi theá tuïc tröôùc böõa aên tröa baän nhieàu vieäc, nhieàu duyeân hoaëc phaûi laøm thöùc aên cho böõa aên tröa, xöû lyù vieäc trong nhaø…; sau khi lo lieäu vieäc nhaø xong, hoï môùi coù theå tuøy yù leân nuùi daïo chôi hoaëc ñeán trong chuøa tham quan. Laïi nöõa, ñeán trong Taêng phöôøng tham quan laø vì muoán gaàn guûi baäc thieän nhaân vaø thích ñöôïc nghe phaùp; neáu ñeán tröôùc böõa aên ngoï thì caùc Tyø-kheo ñeàu ñi khaát thöïc hoaëc coù duyeân söï gì ñoù khoâng ôû trong taêng phöôøng, neân sau böõa aên ngoï môùi ñeán. Hoûi: Vì sao nhöõng ngöôøi nöõ laïi ñi theo Tyø-kheo vaøo trong

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 3                              651

phoøng? Ñaùp: Vì hoï cho laø ngöôøi xuaát gia ñaõ ñoaïn duïc thanh tònh, laïi vì tín kính neân theo vaøo trong phoøng maø khoâng nghi ngaïi. Hoûi: Vì sao trong caùc ngöôøi nöõ, coù ngöôøi im laëng, coù ngöôøi khoâng im laëng? Ñaùp: Coù thuyeát cho laø ngöôøi coù nhieàu duïc thì im laëng, ngöôøi ít duïc thì khoâng im laëng; laïi nöõa, neáu ngöôøi quen bieát thì im laëng, ngöôøi khoâng quen bieát thì khoâng im laëng; laïi nöõa, taùnh ngöôøi khoâng gioáng nhau, ngöôøi thích che giaáu toäi loãi thì im laëng, ngöôøi khoâng thích che giaáu toäi loãi thì khoâng im laëng; laïi nöõa, ngöôøi khoâng coù cha meï, anh em, con caùi khoâng coù gì lo sôï neân im laëng; ngöôøi coù cha meï… coù lo sôï neân khoâng im laëng. Tyø-kheo thuyeát phaùp cho caùc ngöôøi nöõ: Thuyeát giaûng Phaät phaùp taêng laø ruoäng phöôùc toát laønh, ñaùng tin, ñaùng kính. Khoâng neân vì chuùt nhaân duyeân maø töï phaù maát thieän caên: Töùc laø khen ngôïi Ca-löu-ñaø-di ñôøi tröôùc ñaõ gieo troàng coâng ñöùc trí hueä, ñôøi naøy seõ ñöôïc Laäu taän, seõ hoùa ñoä moät ngaøn nhaø laøm lôïi ích lôùn, chôù vì chuùt nhaân duyeân maø töï phaù maát thieän caên. Sôû dó Phaät cheá giôùi sôø naém ngöôøi nöõ, moät laø vì ngöôøi xuaát gia khoâng nöông vaøo ñaâu, Phaät keát giôùi naøy cho hoï laøm baïn ñeå coù choã nöông; hai laø vì ngaên döùt ñaáu tranh, sôø naém ngöôøi nöõ laø caên baûn cuûa caïnh tranh ñaáu loaïn; ba laø vì döùt hieàm nghi, Tyø-kheo neáu sôø naém ngöôøi nöõ, ngöôøi nhìn thaáy seõ cho laø Tyø-kheo khoâng chæ sôø naém maø coøn coù theå laøm vieäc daâm duïc xaáu xa; boán laø ñeå ñoaïn tröø goác reã daâm duïc vì duïc laø khôûi ñaàu cuûa caùc hoïa, sôø naém ngöôøi nöõ töùc laø môû cöûa caùc aùc, ngaên caám ñieàu môùi baét ñaàu khôûi ñeå phoøng ngöøa ñaém nhieãm; naêm laø giöõ chaùnh nieäm, neáu sôø naém ngöôøi nöõ lieàn maát chaùnh nieäm; saùu laø vì phaùp taêng thöôïng, phaùp cuûa tyø-kheo laø ñoaïn tröø duïc ueá, ñeå taâm ngoaøi caùc vieäc, laøm baäc moâ phaïm cho trôøi ngöôøi. Neáu sôø naém ngöôøi nöõ khoâng khaùc gì keû xaáu, seõ laøm cho ngöôøi ñôøi maát loùng tín kính. Giôùi naøy baát coïng vôùi Ni, Tyø-kheo phaïm Taêng taøn, Tyø-kheo-ni sôø naém ngöôøi nam thì phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo saép sôø naém ngöôøi nöõ lieàn bieán thaønh Ni, sau ñoù sôø naém thì khoâng phaïm vì Ni khoâng coù taâm phöông tieän neân ñöôïc thanh tònh cuøng ôû. Neáu Tyø-kheo sôø naém ngöôøi nöõ roài môùi bieán thaønh Ni, cuõng ñöôïc thanh tònh cuøng ôû; Tyø-kheo-ni sôø naém ngöôøi nam phaïm Ba-la-di roài bieán thaønh Tyø-kheo, cuõng ñöôïc thanh tònh cuøng ôû. Neáu Tyø-kheo sôø naém ngöôøi nöõ, chöa naém maø ngöôøi nöõ lieàn bieán thaønh nam, khi naém khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ nöõa thì Tyø-kheo khoâng phaïm Taêng taøn, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù phöông tieän tröôùc; neáu naém

652                                                                        BOÄ LUAÄT 6

ñöôïc roài ngöôøi nöõ môùi bieán thaønh nam thì Tyø-kheo phaïm Taêng taøn. Neáu Tyø-kheo-ni sôø naém ngöôøi nam, chöa naém maø ngöôøi nam lieàn bieán thaønh nöõ thì Tyø-kheo-ni khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù phöông tieän tröôùc; neáu ñaõ naém roài ngöôøi nam môùi bieán thaønh nöõ thì Tyø-kheo-ni phaïm troïng. 3. Nhaân duyeân keát giôùi noùi thoâ aùc: Giôùi naøy cuõng baát coïng vôùi Ni, Tyø-kheo noùi lôøi thoâ aùc (lôøi yeâu ñöông tình töù) vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Taêng taøn, Tyø-kheo-ni chæ phaïm Thaâu-lan-giaù, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Trong naêm thieân giôùi, moãi thieân ñeàu coù chuûng loaïi nhö naêm giôùi ñaàu trong möôøi ba Taêng taøn; ba giôùi trong ba möôi Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà goàm coù giôùi laáy yù töø Ni khoâng phaûi baø con, giôùi giaët y cuõ vaø giôùi nhuoäm loâng deâ; möôøi laêm giôùi trong chín möôi Ba-daät-ñeà goàm coù giôùi noùi chuyeän vôùi ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi, giôùi giaùo giôùi Ni ñeán maët trôøi laën… theo thöù lôùp ñeán möôøi giôùi, cuøng vôùi hai giôùi göôïng ngoài trong nhaø aên, giôùi nguû ñeâm cuøng nhaø vôùi ngöôøi nöõ vaø giôùi heïn ñi chung ñöôøng; giôùi thöù tö trong boán phaùp Hoái quaù vaø caùc giôùi trong thieân Chuùng hoïc phaùp nhö giôùi khoâng ñöôïc lieác ngoù, giôùi khoâng nhìn leân cao… taát caû caùc giôùi keå treân ñeàu thuoäc veà chuûng loaïi giôùi Daâm. hai giôùi veà laøm phoøng xaù trong möôøi ba Taêng taøn; baûy giôùi trong ba möôi Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà goàm coù giôùi caát chöùa vaät baùu, giôùi duøng vaät baùu, giôùi mua baùn, giôùi töï xin chæ sôïi, giôùi baûo thôï deät deät, giôùi ñoaït y cuûa ngöôøi khaùc, giôùi hoài Taêng vaät; ba giôùi trong chín möôi Ba- daät-ñeà goàm coù giôùi giaáu y baùt…, giôùi cho y roài ñoaït laïi, giôùi cuøng giaëc ñi chung ñöôøng; giôùi thöù ba trong boán phaùp Hoái quaù vaø caùc giôùi trong thieân Chuùng hoïc phaùp nhö giôùi laáy côm phuû leân canh, giôùi ñaïi tieåu tieän treân coû töôi, trong nöôùc saïch… taát caû caùc giôùi keå treân ñeàu thuoäc veà chuûng loaïi giôùi Troäm. Giôùi OÂ-tha-gia trong möôøi ba Taêng taøn; giôùi laøm phu cuï baèng Kieàu-xa-da trong ba möôi Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; trong chín möôi Ba-daät-ñeà coù caùc giôùi nhö giôùi bieát nöôùc coù truøng maø duøng töôùi leân coû vaø uoáng duøng, giôùi ñaùnh vaø doïa ñaùnh Tyø-kheo khaùc, giôùi coá yù gieát suùc sanh; giôùi thöù moät trong boán phaùp Hoái quaù; trong thieân Chuùng hoïc phaùp coù caùc giôùi nhö giôùi ñaïi tieåu tieän treân coû töôi vaø trong nöôùc saïch… taát caû caùc giôùi treân ñeàu thuoäc veà chuûng loaïi giôùi Saùt. Trong möôøi ba Taêng taøn coù caùc giôùi nhö hai giôùi vu baùng, hai giôùi phaù Taêng vaø trôï giuùp phaù Taêng, giôùi noùi lôøi choáng traùi; trong ba möôi Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà coù caùc giôùi nhö giôùi baûo cö só mua y toát, giôùi baûo caùc cö só huøn tieàn mua y, giôùi ñeán ñoøi y quaù saùu laàn; möôøi giôùi ñaàu trong chín möôi Ba-daät-ñeà; giôùi thöù hai trong boán phaùp Hoái quaù vaø taát caû caùc giôùi veà thuyeát phaùp trong

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 3                                  653

thieân Chuùng hoïc phaùp… taát caû caùc giôùi treân ñeàu thuoäc veà chuûng loaïi Voïng ngöõ. hai traêm naêm möôi theo chuûng loaïi maø noùi thì coù boán, theo töôùng toäi thì coù naêm thieân. 4. Giôùi laøm phoøng khoâng coù thí chuû: Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, nöôùc naøy laø choã ôû cuûa quyû thaàn A-la-tyø neân laáy ñoù laøm teân nöôùc. Caùc Tyø-kheo: Coù hai haïng ñoù laø Tyø-kheo thuoäc theá ñeá thì thoï giôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa vaø Tyø-kheo thuoäc Ñeä nhaát nghóa ñeá thì truï nôi giôùi Voâ laäu. Ñaïi Ca-dieáp: Coù nhieàu ngöôøi teân Ca-dieáp nhöng trong ñaây sôû dó goïi laø Ñaïi Ca-dieáp: Moät laø vì toân giaû laø con cuûa moät tröôûng giaû giaøu coù, giai caáp quyù toäc; hai laø vì toân giaû coù theå boû söï giaøu sang vaø giai caáp quyù toäc ñeå xuaát gia; ba laø vì toân giaû coù theå haønh haïnh ñaàu ñaø, thieåu duïc tri tuùc; boán laø vì toân giaû ñöôïc caùc quoác vöông cho ñeán trôøi roàng quyû thaàn ñeàu bieát ñeán vaø tín kính cuùng döôøng; naêm laø vì toân giaû xaû boû lôïi döôõng lôùn ôû theá gian, thieåu duïc tri tuùc tu haïnh khaát thöïc. Nhö toân giaû Xaù-lôïi- phaát coù ñaïi trí hueä, toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân coù ñaïi thaàn thoâng; toân giaû Ñaïi Ca-dieáp do thaønh töïu ñaïi coâng ñöùc, haønh haïnh ñaàu ñaø, thieåu duïc tri tuùc neân ñöôïc goïi laø Ñaïi Ca-dieáp. Ña duïc khoâng tri tuùc: Traùi vôùi thieåu duïc tri tuùc, tham muoán nhieàu ñöôïc moät laïi caàu theâm moät thì goïi laø ña duïc khoâng tri tuùc. Laïi nöõa, beân trong ñöôïc cuùng döôøng khoâng nhaøm chaùn goïi laø ña duïc; beân ngoaïi ñöôïc nhieàu lôïi döôõng cuõng khoâng nhaøm chaùn goïi laø khoâng tri tuùc. Phaät keát giôùi naøy moät laø muoán chaùnh phaùp ñöôïc truï laâu, hai laø ngaên döùt phæ baùng, ba laø khoâng laøm naõo haïi chuùng sanh khieán hoï taêng tröôûng loøng tín kính, boán laø muoán caùc Tyø-kheo thieåu duïc tri tuùc ñeå tu thieän phaùp. Giôùi naøy baát coïng vôùi Ni, Tyø-kheo thì phaïm Taêng taøn coøn Tyø-kheo-ni chæ phaïm Thaâu-lan-giaù, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Laøm phoøng: Trong giôùi naøy laø laøm phoøng rieâng, khoâng coù thí chuû lieäu lyù, töï xin töï laøm; do nhieàu duyeân, nhieàu vieäc laøm naõo loaïn chuùng taïi gia neân Phaät cheá ngaên phaûi laøm ñuùng löôïng: Chieàu daøi khoâng quaù möôøi hai gang tay cuûa Phaät, beân trong phoøng roäng khoâng quaù baûy gang tay cuûa Phaät. Moät gang tay cuûa Phaät baèng moät khuyûu tay röôõi cuûa ngöôøi thöôøng. Chæ choã: Taêng neân chæ choã laøm phoøng, nhoùm Taêng roài cuøng ñeán chæ choã neân laøm phoøng thì caøng toát; neáu Taêng khoâng ñeán thì neân sai boán ngöôøi ñeán chæ choã vaø noùi kích löôïng laøm phoøng roài vaïch daáu laøm töôùng; neáu Taêng khoâng noùi kích löôïng laøm phoøng vaø khoâng chæ choã neân laøm,

654                                                                       BOÄ LUAÄT 6

töùc laø choã khoâng coù naïn, choã khoâng coù chöôùng ngaïi thì Taêng phaïm Ñoät- kieát-la. Choã coù naïn laø nhöõng choã coù hang raén, hang chuoät…, trong phaïm vi chöøng bao nhieâu goïi laø choã khoâng coù naïn, töùc laø chung quanh boán phía choã laøm phoøng khoâng coù naïn; hoaëc ñöôøng ñi ôû choã ra vaøo khoâng coù naïn. Choã coù chöôùng ngaïi: Laø choã ñaát cuûa vua, cuûa cö só, cuûa ngoaïi ñaïo, cuûa tyø-kheo-ni…; choã ñaát cuûa vua laø boán phía chung quanh trong phaïm vi moät taàm, neáu coù ñaát thaùp, ñaát cuûa vua, vua thöôøng vaøo trong Taêng phöôøng vaø ôû laïi nguû nghæ. Taêng khoâng muoán vua vaøo trong phoøng cuûa Taêng thì neân keát rieâng choã ñaát naøy goïi laø ñaát cuûa vua; choã ñaát cuûa cö só laø khi laøm Taêng phöôøng coù caùc cö só thöôøng ñeán choã chuùng taêng vaø ôû laïi nguû nghæ, noùi cöôøi ñuøa giôõn. Taêng khoâng muoán hoï vaøo trong phoøng Taêng thì neân keát rieâng choã ñaát naøy goïi laø ñaát cuûa cö só; ñaát cuûa ngoaïi ñaïo laø do cö só coù baø con xuaát gia theo ngoaïi ñaïo lui tôùi neân Taêng keát rieâng choã ñaát naøy goïi laø ñaát cuûa ngoaïi ñaïo; ñaát cuûa tyø-kheo-ni laø do cö só coù baø con xuaát gia laøm Ni thöôøng lui tôùi neân Taêng keát rieâng choã ñaát naøy goïi laø ñaát cuûa tyø-kheo-ni. Taûng ñaù lôùn laø do ôû gaàn choã laøm phoøng coù taûng ñaù lôùn, nhieàu ngöôøi tôùi lui qua laïi bò noù laøm naõo haïi hoaëc laøm beå caùc vaät duïng neân goïi laø choã coù chöôùng ngaïi. Nöôùc chaûy laø do laøm phoøng gaàn choã nöôùc chaûy, khi nöôùc lôùn daâng seõ laøm troâi maát phoøng nhaø hoaëc nöôùc chaûy xoùi vaøo bôø huûy hoaïi khoâng nhoû neân goïi laø choã coù chöôùng ngaïi. Nöôùc ao laø laøm phoøng gaàn ao nöôùc, nöôùc ao ngaám daàn khieán cho phoøng khoâng kieân coá neân goïi laø choã coù chöôùng ngaïi. Caây lôùn laø laøm phoøng gaàn caây lôùn coù nhieàu chim bay ñeán tuï taäp gaây ra tieáng oàn naùo vaø phaân chim baát tònh, hoaëc caønh caây gaåy rôi xuoáng coù theå laøm toån thöông ngöôøi neân goïi laø choã coù chöôùng ngaïi. Haàm saâu laø laøm phoøng gaàn choã suïp lôû khieán cho phoøng khoâng kieân coá. Baát luaän laøm phoøng ôû ñaâu neáu quaù kích löôïng vaø ôû choã coù naïn, coù chöôùng ngaïi, coù boán vieäc khoâng nhö phaùp thì töø luùc ñaát coøn baèng phaúng, vaïch ñaát laøm töôùng, luùc ñoù phaïm Thaâu-lan-giaù; töø luùc laøm phoøng coøn toâ treùt hai cuïc buøn nöõa môùi xong thì phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; coøn toâ treùt moät cuïc buøn nöõa môùi xong thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù; laøm xong thì phaïm Taêng taøn. Neáu coù ba vieäc khoâng nhö phaùp hoaëc moät vieäc nhö phaùp, hai vieäc khoâng nhö phaùp hoaëc hai vieäc nhö phaùp, moät vieäc khoâng nhö phaùp hoaëc ba vieäc nhö phaùp thì töø luùc ñaát coøn baèng phaúng, vaïch ñaát laøm töôùng cho ñeán giai ñoaïn coøn toâ treùt moät cuïc buøn nöõa môùi xong, taát caû ñeàu phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; neáu laøm phoøng xong thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù. Tyø-kheo muoán laøm phoøng, phaûi töï ñi xem choã laøm phoøng tröôùc roài môùi nhoùm Taêng, vaøo trong Taêng noùi ba laàn xin cho laøm phoøng, Taêng

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 3                              655

neân ñeán chæ choã vaø vaïch ñaát laøm töôùng roài môùi taùc phaùp yeát ma. Neáu khi vaïch ñaát laøm töôùng maø bò gioù thoåi hay möa lôùn laøm troâi maát töôùng thì neân vaïch töôùng laïi; khi ñang taùc phaùp yeát ma maø töôùng maát thì cuõng thaønh yeát ma; yeát ma nöõa chöøng maø töôùng maát thì cuõng thaønh yeát ma; yeát ma xong maø töôùng maát thì cuõng thaønh yeát ma. Khi Taêng ñaõ vaïch ñaát laøm töôùng roài thì Tyø-kheo xin laøm phoøng khoâng ñöôïc laøm phoøng ôû choã khaùc, Tyø-kheo khaùc cuõng khoâng ñöôïc laøm phoøng ôû choã naøy, chæ coù Tyø- kheo ñaõ theo Taêng xin laøm phoøng môùi ñöôïc laøm. Neáu laøm phoøng xong khoâng ñöôïc cheâ nhoû quaù hay lôùn quaù; neáu laøm phoøng khoâng nhö phaùp thì tuøy töøng giai ñoaïn laøm phoøng ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo chuû cuûa phoøng naøy qua ñôøi hay ñi xa khoâng veà nöõa thì ñöôïc tuøy yù xöû phaân hoaëc cuùng Tam baûo hoaëc cho baø con hoaëc cho cö só hoaëc baùn laáy tieàn, chæ ñöôïc baùn phoøng khoâng baùn ñaát; neáu Taêng khoâng thuaän cho thì Taêng maéc toäi. Neáu Tyø-kheo chuû cuûa phoøng naøy khoâng töï xöû phaân thì phoøng naøy thuoäc veà Töù phöông taêng, chuùng taêng theo thöù lôùp thoï ôû. Neáu coù Tyø-kheo khaùc muoán xaây theâm phoøng treân phoøng nhaø naøy thì khoâng caàn baïch Taêng maø theo xin Tyø-kheo chuû cuûa phoøng naøy, chuû chaáp thuaän cho laøm thì ñöôïc laøm, chuû khoâng chaáp thuaän cho laøm thì khoâng ñöôïc laøm, tuøy yù chuû phoøng xöû phaân; neáu chuû phoøng khoâng xöû phaân thì phoøng thuoäc veà Töù phöông Taêng nhö tröôøng hôïp treân. Neáu Tyø-kheo laøm phoøng khoâng nhö phaùp hoaëc ôû treân ñaát cuûa Taêng boán phöông thì khoâng ñöôïc xaây thaùp, neáu xaây thì phaïm toäi; cuõng khoâng ñöôïc töï troàng troït. Neáu Taêng hoøa hôïp cho laøm thì ñöôïc laøm; Taêng khoâng hoøa hôïp, khoâng cho laøm thì khoâng ñöôïc laøm. Neáu trong ñaát cuûa taêng coù troàng nhieàu loaïi hoa neân baûo tònh nhaân haùi roài theo thöù lôùp cuùng döôøng Taêng, khoâng ñöôïc laáy rieâng töï cuùng döôøng Tam baûo; neáu hoa nhieàu Taêng haùi khoâng heát, Taêng hoøa hôïp cho haùi thì ñöôïc tuøy yù haùi. Neáu ruoäng vöôøn cuûa Tam baûo sau khi boû hoang khoâng phaân bieät ñöôïc, cöïu Tyø-kheo ôû tröôùc kia cho ñeán baïch y khoâng hoûi roõ maø quyeát ñònh laø khoâng coù choã naøo; neáu Taêng hoøa hôïp tuøy yù xöû phaân laø khoâng phaûi ñaát cuûa Taêng thì ñaát ñoù neân thuoäc veà vua, Tyø-kheo muoán laøm phoøng nhaø treân ñaát naøy neân baïch vua roài môùi ñöôïc laøm, neáu khoâng baïch vua thì khoâng ñöôïc laøm. Neáu ôû beân trong Taêng phöôøng, khoâng ñöôïc xaây thaùp taïo töôïng vì gaàn ngöôøi nhô ueá khoâng thanh tònh. Neáu nhaø coù laàu gaùc, kinh töôïng ñeå ôû döôùi thì mình khoâng ñöôïc ôû taàng treân. Hoa troàng trong ñaát thaùp, khoâng ñöôïc haùi cuùng döôøng Taêng, ñuùng phaùp neân cuùng döôøng Phaät; cuõng ñöôïc baùn hoa laáy tieàn duøng ñeå cuùng döôøng thaùp. Neáu nöôùc ôû trong ñaát thaùp thì duøng ñeå cuùng döôøng thaùp, neáu coøn dö thì ngöôøi ra

656                                                                       BOÄ LUAÄT 6

coâng söùc laøm thaùp coù theå baùn nöôùc naøy laáy tieàn duøng ñeå cuùng döôøng thaùp, khoâng ñöôïc duøng vaøo vieäc khaùc, neáu duøng thì tính giaù tieàn keát toäi; neáu thaùp khoâng coù ngöôøi troâng coi thì nöôùc dö naøy do Taêng nhôn truø tính. Tyø-kheo hoïc vaán hay ngoài thieàn ñeàu coù nghieäp nhaát ñònh; neáu Tyø- kheo hoïc vaán hoïc khoâng caên baûn, muoán laáy hoïc vaán naøy ñeå luaän veà haï laïp laø khoâng thanh tònh; neáu Tyø-kheo tu thieàn khoâng caên baûn, muoán laáy toïa thieàn naøy ñeå luaän veà haï laïp laø khoâng thanh tònh. 5. Giôùi laøm phoøng coù thí chuû: Phaät ôû nöôùc Caâu-dieäm-di, tröôûng laõo Xieån-na laø em khaùc meï vôùi Phaät, laø con cuûa em gaùi vua Öu-ñieàn, xuaát thaân trong gia ñình quyù toäc, sau khi xuaát gia vaãn ôû trong nöôùc naøy, taùnh voán ngang ngaïnh töï duïng laøm nhieàu ñieàu laàm loãi. Giôùi naøy cuõng baát coïng vôùi Ni, Tyø-kheo phaïm Taêng taøn coøn Tyø- kheo-ni chæ phaïm Thaâu-lan-giaù, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Coù thí chuû laø thí chuû xuaát tieàn ñöa cho Tyø-kheo laøm Taêng phoøng, vì laø Taêng phoøng neân khoâng cheá haïn kích löôïng. Neáu ñaøn vieät muoán laøm phoøng lôùn, Tyø-kheo neân noùi laøm phoøng nhoû ñeå thích öùng vôùi phaùp thieåu duïc; neáu ñaøn vieät muoán caàu phöôùc ñöùc neân laøm chuøa lôùn cho nhieàu ngöôøi ôû hoaëc laøm chuøa coù nhieàu taàng thì khoâng neân traùi yù thí chuû, neáu traùi yù töùc laø laøm toån phöôùc ñöùc cuûa hoï. Neáu yù thí chuû muoán laøm chuøa roäng lôùn trang nghieâm nhö tinh xaù Kyø-hoaøn, Tyø-kheo neân kheùo chæ baøy ñeå khai giaûi hoï roài môùi laøm chuøa nhoû. Luaät sö noùi: “Giôùi laøm chuøa lôùn naøy do coù thí chuû laøm Taêng phoøng, vì laø Taêng phoøng neân khoâng haïn cheá kích löôïng lôùn hay nhoû, taùc phaùp cuõng gioáng nhö giôùi laøm phoøng ôû treân”. Neáu khoâng baïch taêng ñeå Taêng chæ choã laøm, laøm ôû choã coù naïn hay choã coù chöôùng ngaïi, ba vieäc khoâng nhö phaùp thì töø giai ñoaïn ñaát coøn baèng phaúng vaïch ñaát laøm töôùng cho ñeán giai ñoaïn toâ treùt coøn hai cuïc buøn nöõa môùi xong ñeàu phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; toâ treùt coøn moät cuïc buøn nöõa môùi xong thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù; laøm chuøa xong thì phaïm Taêng taøn. Neáu hai vieäc khoâng nhö phaùp hoaëc moät vieäc nhö phaùp, moät vieäc khoâng nhö phaùp hoaëc hai vieäc nhö phaùp thì töø giai ñoaïn ñaát coøn baèng phaúng vaïch ñaát laøm töôùng cho ñeán giai ñoaïn toâ treùt moät cuïc buøn nöõa môùi xong ñeàu phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; laøm chuøa xong thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù. Neáu laáy taøi vaät cuûa mình ñeå laøm Taêng phoøng cuõng nhö vaäy. Neáu laáy vaät cuûa Taêng laøm phoøng cho moät vò taêng, baát luaän coù ñöôïc Taêng chæ choã, laøm phoøng ôû choã khoâng coù naïn hay khoâng chöôùng ngaïi, laøm xong thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laøm ôû choã coù naïn, coù

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 3                               657

chöôùng ngaïi töø giai ñoaïn ñaát coøn baèng phaúng vaïch ñaát laøm töôùng cho ñeán giai ñoaïn toâ treùt coøn hai cuïc buøn nöõa môùi xong ñeàu phaïm khinh Thaâu-lan-giaù; toâ treùt coøn moät cuïc buøn nöõa môùi xong thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù; laøm chuøa xong thì phaïm Taêng taøn. Neáu laáy taøi vaät cuûa mình vaø taøi vaät cuûa thí chuû ñeå laøm chuøa cuõng nhö trong giôùi tröôùc ñaõ noùi roõ. Duø laøm phoøng rieâng nhö trong giôùi tröôùc hay laøm chuøa lôùn nhö trong giôùi sau, neáu vì tình caûm cuûa ngöôøi daønh cho mình maø nhaän laøm nhöng laøm khoâng nhö phaùp thì caû hai ñeàu maéc toäi. Duø laøm chuøa (Taêng phoøng) hay laøm phoøng rieâng cho mình ñeàu phaûi baïch Taêng xin ba laàn, thöù lôùp taùc phaùp nhö trong giôùi treân ñaõ noùi roõ. Öu-baø-taéc: Taàn dòch laø boû aùc tu thieän, cuõng dòch laø thaân caän. 6. Giôùi khoâng caên cöù vu baùng thöù taùm: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, nöôùc Ca-tyø-la veä tröôûng döôõng saéc thaân, nöôùc Ma-kieät-ñaø tröôûng döôõng phaùp thaân neân Phaät ôû thaønh Vöông xaù nhieàu hôn. Do tröôûng laõo Ñaø-phieâu löïc só töû thaønh töïu naêm phaùp neân Taêng yeát ma sai laøm ngöôøi troâng coi ngoïa cuï. Hoûi: Ngöôøi thaønh töïu naêm phaùp raát nhieàu, vì sao Taêng chæ sai tröôûng laõo Ñaø-phieâu? Ñaùp: Vì tröôûng laõo Ñaø-phieâu laø ngöôøi ôû laâu trong thaønh Vöông xaù lo vieäc tieáp ñaõi khaùch Taêng; laïi do Phaät muoán laøm cho tröôûng laõo ñöôïc maõn boån nguyeän. Quaù khöù vaøo thôøi Phaät Ca-dieáp, tröôûng laõo Ñaø-phieâu cuõng laøm ngöôøi troâng coi ngoïa cuï raát vöøa yù chuùng taêng; luùc ñoù tröôûng laõo coù phaùt nguyeän, nguyeän vaøo ñôøi vò lai cuõng laøm ngöôøi troâng coi ngoïa cuï cho Taêng neân ñeán ñôøi naøy tröôûng laõo laïi ñöôïc cöû laøm ngöôøi troâng coi ngoïa cuï cho Taêng. Phaät sôû dó muoán ngöôøi coù ñaày ñuû ñöùc haïnh troâng coi ngoïa cuï cho Taêng laø muoán hieån baøy phaùp khoâng xeûn tieác, vì phaùp cuûa ngoaïi ñaïo laø khoâng muoán cho ñeä töû coù taøi naêng ñaûm nhaän laøm vieäc gì, vì sôï ñöùc haïnh cuûa ñeä töû ngang baèng mình. Phaät khoâng nhö theá, taát caû khoâng xeûn tieác, tuøy ñeä töû gioûi hay keùm veà phöông dieän naøo maø sai laøm vieäc thích hôïp; laïi vì muoán hieån baøy thöù baäc cuûa trí hueä, phöôùc ñöùc, lôùn nhoû…, ngöôøi troâng coi ngoïa cuï coù phöôùc ñöùc nhö vaäy huoáng chi laø ngöôøi thoï duïng. Laïi nöõa, Phaät muoán laøm trang nghieâm phaùp cuûa Phaät Di laëc ôû ñôøi vò lai, nhö hieän nay tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát laø Trí hueä baäc nhaát, tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân laø Thaàn thoâng baäc nhaát, tröôûng laõo Ca-chieân-dieân laø Luaän giaûi kinh baäc nhaát, tröôûng laõo Phuù-laâu-na laø Töù bieän taøi baäc nhaát, tröôûng laõo A-nan laø Toång trì baäc nhaát, tröôûng laõo Ñaø-phieâu laø ngöôøi troâng coi ngoïa cuï baäc nhaát…; ngöôøi ñöông thôøi thaáy naêm traêm ñeä töû cuûa Phaät ñeàu laø nhöõng ngöôøi baäc nhaát nhö theá aét seõ phaùt

658                                                                     BOÄ LUAÄT 6

nguyeän thuø thaéng, theä laäp caùc haïnh vaø nguyeän ôû trong phaùp cuûa Phaät vò lai cuõng ñöôïc baäc nhaát nhö theá. Phaät ra ñôøi muoán trang nghieâm cho Phaät vò lai neân ñoái vôùi naêm traêm ñeä töû naøy tuøy baäc nhaát veà phöông dieän naøo maø trao vieäc öùng hôïp. Luùc ñoù tröôûng laõo Ñaø-phieâu saép xeáp cho Tyø-kheo A-lan-nhaõ ôû cuøng phoøng vôùi Tröôûng laõo A-lan-nhaõ, Tyø-kheo trì luaät ôû cuøng phoøng vôùi Tyø-kheo trì luaät, Phaùp sö ôû cuøng phoøng vôùi Phaùp sö, Kinh sö ôû cuøng phoøng vôùi Kinh sö… Hoûi: Neáu saép xeáp ñoàng nghieäp ôû chung nhö theá, haù khoâng coù thieân tö gì hay sao? Ñaùp: Khoâng phaûi nhö vaäy, do ôû chung vôùi ñoàng nghieäp neân khoâng naõo loaïn nhau vaø ñöôïc an laïc truï. Hoûi: Boán haïng ngöôøi boán haïnh nghieäp khaùc nhau, vì sao thöôøng khoâng rôøi nhau? Ñaùp: Tyø-kheo A-lan-nhaõ ñoái vôùi phaùp thieàn coù ñieàu gì nghi chöa thoâng, muoán hoïc hoûi theâm vaø muoán thöôøng nghe phaùp ñeå taêng tieán söï tu, cho neân ôû gaàn nhau. Luaät sö ñoái vôùi giôùi luaät muoán bieát giôùi töôùng troïng khinh, saùng suoát quyeát ñoaùn toäi vaø muoán hieåu roõ Taêng phaùp, cho neân ôû gaàn nhau. Phaùp sö luaän nghóa thuyeát phaùp ñeå xöng döông Tam baûo neân ôû gaàn nhau ñeå taêng tröôûng thieän caên. Kinh sö ñoïc tuïng ñaïi kinh, hieåu bieát saâu roäng neân ôû gaàn nhau ñeå tuøy vieäc coù theå giaûi ñaùp cho nhau. Neáu trong Taêng phöôøng ít phoøng nhö coù boán phoøng thì neân öu tieân chia choù Tyø-kheo A-lan-nhaõ, keá môùi chia theo thöù lôùp; neáu chuøa coù boán taàng cuõng theo thöù lôùp chia nhö theá, neáu khoâng coù boán phoøng thì Taêng tuøy nghi xöû phaân. Khoâng caàn ñeøn ñuoác: Taát caû aùnh saùng thuoäc veà thaàn löïc ñeàu phaûi do taâm nhaäp ñònh. Hoûi: Neáu phaân chia ngoïa cuï aét phaõi ra khoûi taâm ñònh, vì sao trong taâm khoâng ñònh maø laïi phaùt ñöôïc aùnh saùng? Ñaùp: Phaät khoâng theå nghó baøn, Roàng cuõng khoâng theå nghó baøn, nghieäp baùo cuõng khoâng theå nghó baøn. Tröôûng laõo Ñaø-phieâu caên taùnh thoâng lôïi, thieàn ñònh cuõng thoâng lôïi; khi phaân chia ngoïa cuï, khoaûng thôøi gian giöõa taâm nhaäp ñònh vaø taâm xuaát ñònh raát nhanh goïi laø taùn taâm, vì noù nhanh quaù neân goïi laø moät taâm. Nhö ngöôøi ñaùnh troáng, tay ñaùnh mieäng hoâ leân, taâm ñaùnh troáng khoâng duyeân vôùi taâm hoâ leân, hai taâm khaùc nhau nhöng vì noù nhanh quaù neân goïi laø moät taâm; laïi nhö ngöôøi bôi noåi, tay caàm phao, chaân ñaïp nöôùc, taâm caàm phao vaø taâm ñaïp nöôùc khaùc nhau nhöng vì nhanh quaù neân goïi laø moät taâm cuõng gioáng nhö theá. Laïi nöõa,

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 3                              659

taâm nhaäp ñònh tröôùc, tay lieàn phaùt ra aùnh saùng, phaùt ra aùnh saùng roài môùi xuaát ñònh; do theá löïc cuûa taâm nhaäp ñònh neân tuy ôû trong taâm khoâng ñònh, aùnh saùng vaãn khoâng maát. Gioáng nhö ngöôøi thôï laøm goám, tay quay voøng ñeå laøm ra vaät duïng, do theá löïc cuûa moät laàn quay voøng maø töï noù quay ñöôïc ñeán naêm, möôøi voøng khoâng ngöøng laïi; tröôûng laõo Ñaø-phieâu cuõng vaäy, do theá löïc cuûa moät laàn nhaäp ñònh maø aùnh saùng truï laâu. Quaù khöù vaøo thôøi Phaät Nhieân ñaêng, Phaät ra ñôøi thuyeát phaùp giaùo hoùa chuùng sanh nhöng chuùng sanh thôøi ñoù tham ñaém theá laïc, bieáng nhaùc buoâng lung neân khoâng thoï Phaät phaùp. Phaät nhaäp ñònh duøng thaàn thoâng löïc hoùa laøm moät thaønh aáp trang nghieâm thanh tònh, daân chuùng trong thaønh giaøu coù höôûng thoï ñaày ñuû nguõ duïc nhö theá traûi qua möôøi hai naêm, Phaät cuõng nhaäp ñònh möôøi hai naêm. Sau ñoù nöôùc lôùn boãng daâng traøn cuoán troâi heát thaønh aáp naøy, daân chuùng trong thaønh tan taùc; chuùng sanh tham ñaùm theá laïc naøy thaáy caûnh naøy roài ngoä leõ voâ thöôøng, nghó raèng: “Chuùng ta khoâng bao laâu sau cuõng seõ nhö vaäy”. Luùc ñoù Phaät xuaát ñònh voït leân hö khoâng hieän ñuû thöù thaàn bieán roài töø treân hö khoâng hieän xuoáng thuyeát phaùp cho caùc chuùng sanh naøy nghe, luùc ñoù coù ngöôøi ñöôïc chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn… cho ñeán A-la-haùn; coù ngöôøi gieo troàng nhaân duyeân Phaät Bích-chi, coù ngöôøi phaùt taâm caàu ñaïo quaû A-naäu-ña-la-tam-mieäu-tam-boà-ñeà, nhö theá voâ löôïng chuùng saùnh ñeàu ñöôïc phaùp lôïi. Do ñònh löïc maø Phaät coøn döøng truï trong ñònh suoát möôøi hai naêm, huoáng chi laø aùnh saùng döøng truï trong choác laùt. Hoûi: Trong Phaät phaùp, coù toäi neân phaùt loà coøn coù coâng ñöùc thì neân che giaáu, vì sao tröôûng laõo Ñaø-phieâu laïi thöôøng phaùt ra aùnh saùng nôi tay ñeå töï hieån baøy coâng ñöùc? Ñaùp: Töï hieån baøy coâng ñöùc coù hai tröôøng hôïp: Moät laø vì lôïi döôõng vaø danh tieáng, hai laø vì Phaät phaùp vaø chuùng sanh. Neáu vì Phaät phaùp vaø chuùng sanh thì tuøy thôøi töï taïi khoâng coù chöôùng ngaïi gì. Sôû dó tröôûng laõo Ñaø-phieâu thöôøng phaùt ra aùnh saùng nôi tay laø ñeå ngaên döùt phæ baùng, nhö Phaät khi bò moät nöõ Baø-la-moân vu baùng lieàn caát tieáng gaàm cuûa Sö töû noùi raèng: “Ta coù möôøi löïc, boán Voâ sôû uùy, möôøi taùm phaùp Baát coïng…” laø ñeå bieåu baïch mình thanh tònh; laïi nhö tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân khi bò Cuø-giaø-ly vu baùng cuõng caát tieáng gaàm cuûa Sö töû noùi raèng: “Ta coù baûy baùu Giaùc yù nhö trong nhaø tröôûng giaû coù kho taøng vôùi voâ soá y phuïc, chaâu baùu töï taïi laáy duøng; ta coù baûy baùu Giaùc yù cuõng tuøy yù laáy duøng” ñeå bieåu baïch mình thanh tònh; tröôûng laõo Muïc-lieân thì noùi: “Ta sanh töû ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc laøm ñaõ xong, khoâng thoï thaân sau”, cuõng ñeå bieåu baïch mình thanh tònh; tröôûng laõo A-na-luaät khi

660                                                                    BOÄ LUAÄT 6

bò ngöôøi phæ baùng cuõng töï noùi: “Ta vaøo laàu quaùn trí hueä töï taïi du hí”, cuõng laø ñeå bieåu baïch mình thanh tònh; tröôûng laõo Sa-giaø-ñaø khi bò ngöôøi phæ baùng laø ngöôøi uoáng röôïu cuõng töï noùi: “Ta nhaäp ñònh coù theå laøm cho töø döôùi ñòa nguïc A-tyø leân ñeán coõi trôøi A-ca-nò -saéc-tra khaép nôi ñeàu noåi löûa”, ñeå bieåu baïch mình thanh tònh; tröôûng laõo Thaâu-tyø-ñaø bò ngöôøi phæ baùng cuõng töï noùi: “Trong moät nieäm, ta coù theå bieát ñöôïc vieäc trong naêm traêm kieáp”, ñeå bieåu baïch mình thanh tònh. Tröôûng laõo Ñaø-phieâu cuõng vaäy, khi bò Töø-ñòa vu baùng, khi chia ngoïa cuï, tay thöôøng phaùt ra aùnh saùng moät laø ñeå bieåu baïch mình thanh tònh. Hai laø döùt tröø taâm khinh cheâ, nhö Tyø-kheo hoïc vaán khinh cheâ Tyø- kheo toïa thieàn vaø Tyø-kheo sieâng laøm vieäc chuùng Taêng, Tyø-kheo toïa thieàn cuõng khinh cheâ hai haïng Tyø-kheo kia, Tyø-kheo sieâng giuùp vieäc chuùng Taêng cuõng khinh cheâ hai haïng Tyø-kheo kia. Tröôûng laõo Ñaø-phieâu duøng ñònh löïc phaùt ra aùnh saùng nôi tay ñeå phaân chia ngoïa cuï vaø sieâng laøm vieäc chuùng, muïc ñích dieät tröø taâm khinh cheâ hôn thua laãn nhau. Ba laø ñeå chieát phuïc taâm coáng cao ngaõ maïn cuûa caùc Tyø-kheo A- lan-nhaõ tu haïnh ôû döôùi goác caây trong röøng nuù. Caùc vò naøy cho raèng caùc Tyø-kheo ôû gaàn thaønh aáp taâm thöôøng taùn loaïn, noùi nhieàu, lo toan nhieàu vieäc neân ñaïo nghieäp khoù theå thaønh töïu; coøn caùc Tyø-kheo A-lan-nhaõ ôû nôi tòch tónh môùi khoâng coù laàm loãi. Tröôûng laõo Ñaø-phieâu muoán chöùng minh cho hoï thaáy tuy ôû choã nhieàu vieäc lo toan nhöng vaãn ñöôïc ñaïi thaàn löïc, neân khi phaân chia ngoïa cuï nôi tay thöôøng phaùt ra aùnh saùng ñeå chieát phuïc taâm caùc vò naøy. Boán laø muoán theå hieän quaû baùo tinh taán, nhôø tinh taán löïc môùi ñöôïc thaàn thoâng löïc ñeå khích phaùt nhöõng ngöôøi bieáng nhaùc buoâng lung. Naêm laø muoán cho thí chuû ñaøn vieät ñöôïc taêng tröôûng caên laønh. Saùu laø muoán theå hieän phaùp khoâng thoái chuyeån, ñöùc haïnh cuûa tröôûng laõo Ñaø-phieâu tröôùc ñaõ thuaàn thuïc roài, sau bò Töø ñòa vu baùng neân nhieàu ngöôøi nghi laø tröôûng laõo thoái chuyeån; tröôûng laõo khi phaân chia ngoïa cuï nôi tay thöôøng phaùt ra aùnh saùng ñeå chöùng minh mình thaät khoâng thoái chuyeån. Baûy laø muoán theå hieän ñaïi oai ñöùc cuûa Taêng, moät Tyø-kheo troâng coi ngoïa cuï coøn coù thaàn ñöùc nhö vaäy huoáng chi laø caùc vò coù danh ñöùc khaùc. Taùm laø yeâu tieác chaùnh nghieäp, khoâng muoán ñeå cho luoáng maát neân khi phaân chia ngoïa cuï vaãn thöôøng ôû trong taâm ñònh, khieán cho vieäc Taêng ñöôïc xong maø phaùp tu thieàn ñònh cuõng khoâng bò pheá boû. Thaät ra Taêng taùc phaùp yeát ma cöû tröôûng laõo Ñaø-phieâu laøm ngöôøi sai ñi phoù hoäi

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 3                               661

(caét ñaët Tyø-kheo ñi thoï thí chuû thænh thöïc) tröôùc, coøn cöû laøm ngöôøi phaân chia ngoïa cuï sau; vì bò Töø ñòa vu baùng vaø do baûy nguyeân nhaân treân neân khi phaân chia ngoïa cuï, nôi tay tröôûng laõo thöôøng phaùt ra aùnh saùng. Ngöôøi ñöông thôøi cho vieäc phaân chia ngoïa cuï laø thuø thaéng hôn vieäc caét ñaët Tyø-kheo phoù hoäi neân ñoåi thöù lôùp tröôùc sau. Töø ñòa khoâng bieát sôû dó mình ñi thoï thænh thöïc chæ gaëp toaøn thöùc aên thoâ dôõ laø do nghieäp löïc ñôøi tröôùc, laïi do Töø ñòa ngaøy ñeâm taâm khoâng thanh tònh neân trôøi roàng quyû thaàn môùi taïo ra nhaân duyeân khieán cho Tyø-kheo naøy khoâng ñöôïc nhö yù. Theá toân bieát con: Laø lôøi cuûa tröôûng laõo Ñaø-phieâu baïch Phaät, nhöng ngöôøi thaät söï thanh tònh thì khoâng neân noùi nhö vaäy, do nghieäp löïc ñôøi tröôùc cuõng khoâng theå noùi laø khoâng. Hoûi: Vì sao Phaät khoâng noùi Ñaø-phieâu laø ngöôøi thanh tònh? Ñaùp: Moät laø vì taâm Phaät bình ñaúng, khoâng coù thaân sô yeâu gheùt neân khoâng theå lieàn quyeát ñoaùn laø ngöôøi naøy ñuùng ngöôøi kia sai; hai laø vì nghieäp quaû cuûa Ñaø-phieâu ñaõ chín muoài, do quaù khöù vaøo thôøi Phaät Ca-dieáp, Ñaø-phieâu laøm ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia thöùc aên cho Taêng. Luùc ñoù coù moät Tyø-kheo truï trong goø maû ñaõ ñaéc quaû A-la-haùn, töôùng maïo trang nghieâm ñang ñi treân ñöôøng; moät ngöôøi nöõ vöøa nhìn thaáy Tyø-kheo naøy lieàn sanh aùi nhieãm neân nhìn theo maõi khoâng thoâi. Ñaø-phieâu nhìn thaáy caûnh naøy cho laø Tyø-kheo naøy aét ñaõ cuøng ngöôøi nöõ ñoù giao thoâng tröôùc roài, lieàn noùi raèng: “Tyø-kheo naøy aét ñaõ cuøng ngöôøi nöõ kia laøm phaùp aùc”. Do noùi lôøi vu baùng baäc Hieàn thaùnh neân Ñaø-phieâu sau khi maïng chung bò ñoïa vaøo ñòa nguïc, chòu khoå heát roài môùi ñöôïc sanh leân coõi ngöôøi, nhôø nghieäp xöa neân ñöôïc gaëp Phaät vaø ñaéc ñaïo, do nghieäp löïc dö taøn neân nay chòu quaû baùo naøy. Tyø-kheo-ni Di-ña-la töï noùi taïo toäi vu baùng naøy neân bò yeát ma dieät taãn: Neáu Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni töï noùi taïo toäi vu baùng naøy, neáu khoâng hoái caõi thì Taêng neân cho yeát ma dieät taãn, neáu khoâng cho yeát ma taãn thì cöù ñuoåi thaúng; neáu hoái caõi thì phaïm Thaâu- lan-giaù, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo phaïm giôùi, beân trong muïc naùt, caû chuùng ñeàu bieát thì khoâng caàn vò ñoù töï thuù toäi maø neân ñuoåi thaúng; neáu cho yeát ma taãn thì baûo vò ñoù töï thuù toäi cho xa gaàn ñeàu nghe bieát ñeå chieát phuïc toäi aùc, khoâng daùm taïo toäi nöõa. Heã naêm chuùng töï noùi phaïm toäi troïng duø tröôùc moät ngöôøi hay tröôùc nhieàu ngöôøi ñeàu neân ñuoåi ra khoûi chuùng; Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni hieän tieàn coøn ba chuùng döôùi khoâng ñöôïc hieän tieàn. Tröôøng hôïp tröôûng laõo Ñaø-phieâu bò vu baùng neân Taêng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni nhö trong baûy phaùp dieät traùnh ñaõ noùi roõ. Phaùp bò yeát ma dieät taãn laø khoâng ñöôïc cuøng chuùng taêng laøm taát caû

662                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Taêng söï vaø caùc phaùp yeát ma, khi Taêng töï töù thoï tuoåi haï laïp cuõng khoâng ñöôïc thoï tuoåi; neáu cheát, Taêng khoâng ñöôïc yeát ma phaân chia y vaät, neân ñem cho baø con cuûa vò aáy hay cho cö só. Ngöôøi bò taãn khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc leã baùi cuùng döôøng, khoâng ñöôïc nghe thuyeát giôùi vaø laøm caùc yeát ma, cuõng khoâng ñöôïc gôûi duïc thanh tònh. Coù ba haïng ngöôøi chaéc chaén ñoïa vaøo ñòa nguïc veà toäi vu baùng, coù thuyeát cho laø hai haïng ngöôøi. Phaät khoâng muoán tröïc tieáp noùi loãi cuûa mình ngöôøi, vì trong chuùng coù vieäc aùc naøy xaûy ra neân nhaân ñaây noùi loãi ra ñeå chieát phuïc taâm ngöôøi aùc töï bieát hoå theïn. Luaän veà ngöôøi soáng treân theá gian, buùa sanh ôû trong mieäng vì noùi lôøi thoâ aùc vu baùng neân Phaät töï noùi nhaân duyeân xöa: Quaù khöù caùch ñaây voâ soá kieáp coù Phaät ra ñôøi hieäu laø A-leâ-la, trong giaùo phaùp cuûa Phaät coù hai anh em xuaát gia laøm Tyø-kheo. Ngöôøi anh tu thieàn chöùng quaû A-la-haùn coù ñuû ba Minh saùu Thoâng, ngöôøi em hoïc thoâng ba taïng xieån döông chaùnh phaùp neân ñöôïc ngöôøi ñöông thôøi toân suøng. Ngöôøi anh nhôø chöùng Thaùnh ñaïo neân ñöôïc lôïi döôõng nhieàu hôn, coù ñaøn vieät cuùng cho ngöôøi anh chieác meàn boâng maø khoâng cuùng cho ngöôøi em, taát caû y thöïc, thuoác thang khaùc cuõng nhö vaäy neân ngöôøi em khôûi taâm ganh gheùt muoán vu baùng haïi anh. Sau ñoù ñaøn vieät sai con gaùi mang thöùc aên ñeán, ngöôøi em baûo coâ gaùi: “Coâ haõy vu baùng Tyø- kheo aáy giuùp ta”, coâ gaùi noùi: “Sao laïi vu baùng cho baäc Thaùnh nhaân?”, ngöôøi em duøng ñuû lôøi duï hoaëc taâm coâ gaùi vaø coâ gaùi nhaän lôøi, ngöôøi em noùi: “Ta laáy chieác meàn boâng cuûa vò aáy ñöa cho coâ laøm baèng chöùng, coâ haõy noùi vôùi moïi ngöôøi laø ñaõ cuøng Tyø-kheo aáy haønh daâm vaø ñöôïc cho chieác meàn naøy”. Coâ gaùi y theo lôøi daïy noùi vôùi moïi ngöôøi nhö vaäy khieán cho moïi ngöôøi ñeàu sanh nghi hoaëc, Tyø-kheo chöùng A-la-haùn naøy thaáy hai ngöôøi naøy ñaõ taïo ñaïi toäi lieàn boû ñi ñeán nôi khaùc. Phaät noùi: “Tyø-kheo em thuôû ñoù chính laø thaân ta ngaøy nay, coâ gaùi thuôû ñoù chính laø Toân-ñaø-lôïi ngaøy nay; thuôû xöa vì ta vu baùng baäc Laäu taän A-la-haùn neân ngaøy nay duø ta ñöôïc Laäu taän ôû ñòa vò Voâ hoïc vaãn trôû laïi bò vu baùng”. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo laø ñeå ngaên döùt phæ baùng, khieán cho chaùnh phaùp ñöôïc truï laâu vaø caùc vò phaïm haïnh ñöôïc an laïc truï, ñaïo nghieäp khoâng bò chöôùng ngaïi. Ñaây laø coïng giôùi, Tyø-kheo phaïm Taêng taøn, Tyø-kheo-ni cuõng phaïm Taêng taøn, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng coù boán loaïi: Moät laø duøng phaùp Ba- la-di khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc thì phaïm Taêng taøn; hai laø duøng phaùp Taêng taøn khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà; ba laø khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc laøm Phaät bò thöông chaûy maùu vaø

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 3                                663

phaù hoøa hôïp taêng thì phaïm Thaâu-lan-giaù; boán laø duøng phaùp Ba-daät-ñeà khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Noùi toäi thoâ cuûa ngöôøi khaùc coù ba loaïi: Moät laø noùi ngöôøi khaùc phaïm Ba-la-di vaø Taêng taøn thì phaïm Ba-daät-ñeà; hai laø noùi ngöôøi khaùc laøm thaân Phaät bò thöông chaûy maùu vaø phaù Taêng thì phaïm Thaâu-lan-giaù; ba laø noùi ngöôøi khaùc phaïm Ba-daät-ñeà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Che giaáu toäi thoâ cuûa ngöôøi khaùc cuõng coù ba loaïi: Moät laø che giaáu toäi Ba-la-di vaø Taêng taøn cuûa ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà; hai laø che giaáu toäi laøm Phaät bò thöông chaûy maùu vaø phaù Taêng cuûa ngöôøi khaùc thì phaïm Thaâu-lan-giaù; ba laø che giaáu toäi Ba-daät-ñeà cuûa ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khinh cheâ giôùi töùc laø khinh cheâ naêm thieân giôùi thì phaïm Ba-daät- ñeà, cho ñeán khinh cheâ moät thieân giôùi sau cuøng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng caên cöù vu baùng, noùi toäi thoâ cuûa ngöôøi khaùc vaø khinh cheâ giôùi ba vieäc naøy laø phaùp ñaáu tranh laøm naõo loaïn; che giaáu toäi thoâ cuûa ngöôøi khaùc töùc laø che giaáu toäi aùc laøm nhieãm oâ Phaät phaùp. Laïi nöõa, khoâng caên cöù vu baùng vaø noùi toäi thoâ cuûa ngöôøi khaùc seõ laøm chöôùng ngaïi vieäc tuïng kinh haønh ñaïo cuûa ngöôøi khaùc; khinh cheâ giôùi töùc laø hoaïi phaùp thaân Phaät; che giaáu toäi thoâ cuûa ngöôøi khaùc töùc laø khieán cho Phaät phaùp khoâng thanh tònh, tröôûng döôõng phaùp aùc. Khoâng caên cöù coù ba laø thaáy nghe vaø nghi, döïa treân ba ñieàu naøy thì goïi laø coù caên cöù, khoâng döïa treân ba ñieàu naøy thì goïi laø khoâng caên cöù. Trong ba ñieàu naøy chæ nghi khoâng thì khoâng thaønh caên cöù, maét thaáy caên cöù laø maét phaûi thanh tònh, khoâng bònh, thaáy söï vieäc roõ raøng, ñaùng tin caäy; maét thaáy trong ñaây laø chæ cho nhuïc nhaõn thaáy, khoâng phaûi laø thieân nhaõn thaáy vì neáu duøng thieân nhaõn thaáy ñeå noùi loãi cuûa ngöôøi khaùc thì ai maø khoâng coù loãi vaø nhö vaäy seõ laøm chöôùng ngaïi vaø naõo loaïn raát nhieàu, cho neân Phaät khoâng cho duøng thieân nhaõn. Tai nghe caên cöù laø tai phaûi thanh tònh, khoâng laõng tai, naëng tai, nghe bieát roõ raøng, ñaùng tin caäy, cuõng khoâng phaûi duøng thieân nhó nghe bieát gioáng nhö tröôøng hôïp duøng thieân nhaõn ôû treân. Neáu cöû toäi hay neâu ra toäi cuûa ngöôøi töùc laø noùi töôùng quyeát ñònh, cho neân phaûi döïa treân ba caên cöù naøy, chæ nghi khoâng khoâng thì khoâng phaûi laø quyeát ñònh, hoaëc cho laø phaïm hoaëc cho laø khoâng phaïm neân khoâng ñaùng tin caäy, khoâng thaønh caên cöù. 7. Giôùi Phaù Taêng thöù möôøi: Hoûi: Phaù Phaùp luaân taêng vaø phaù Yeát ma taêng coù gì sai khaùc? Ñaùp: Coù nhieàu sai khaùc, phaù Phaùp luaân taêng vaø phaù yeát ma taêng ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù, nhöng phaù Phaùp luaân taêng thì phaïm toäi nghòch

664                                                                        BOÄ LUAÄT 6

Thaâu-lan-giaù khoâng theå saùm hoái, coøn phaù yeát ma taêng phaïm Thaâu-lan- giaù khoâng phaûi nghòch coù theå saùm hoái. Laïi nöõa, phaù Phaùp luaân taêng seõ ñoïa vaøo ñòa nguïc A-tyø chòu toäi trong moät kieáp, coøn phaù yeát ma taêng thì khoâng ñoïa ñòa nguïc. Laïi nöõa, phaù Phaùp luaân taêng ít nhaát laø chín ngöôøi, trong soá ñoù coù moät ngöôøi töï xöng laø Phaät; coøn phaù yeát ma taêng thì ít nhaát laø taùm ngöôøi, khoâng coù ngöôøi töï xöng laø Phaät. Laïi nöõa phaù Phaùp luaân taêng ôû trong hay ôû ngoaøi giôùi ñeàu phaù ñöôïc, coøn phaù yeát ma taêng phaûi ôû trong giôùi rieâng laøm yeát ma môùi phaù ñöôïc. Laïi nöõa, phaù Phaùp luaân taêng phaûi laø ngöôøi nam, coøn phaù yeát ma taêng nam hay nöõ ñeàu coù theå phaù. Laïi nöõa, phaù Phaùp luaân taêng chæ phaù Taêng thuoäc Tuïc ñeá, coøn phaù yeát ma taêng thì caû Taêng thuoäc Tuïc ñeá vaø Taêng thuoäc ñeä nhaát nghóa ñeá ñeàu coù theå phaù. Laïi nöõa, phaù Phaùp luaân taêng chæ phaù ôû coõi Dieâm phuø ñeà, coøn phaù yeát ma taêng thì thoâng caû ba coõi ñeàu phaù ñöôïc, tröø coõi Uaát ñôn vieät. Ñieàu ñaït duøng naêm phaùp ñeå duï caùc Tyø-kheo treû tuoåi khieán cho hoï sanh kieán giaûi khaùc. Naêm phaùp naøy laø caên baûn cho vieäc phaù Taêng. Hoûi: Naêm phaùp naøy thöôøng ñöôïc Phaät khen ngôïi, sao laïi goïi laø phi phaùp? Ñaùp: Phaät thöôøng khen ngôïi tu theo boán Thaùnh chuûng seõ ñöôïc taùm Thaùnh ñaïo vaø boán Quaû Sa-moân, nhöng Ñieàu ñaït noùi ngöôïc laïi raèng taùm Thaùnh ñaïo tuy höôùng ñeán Nieát baøn nhöng chaäm vaø khoù, coøn naêm phaùp naøy höôùng ñeán giaûi thoaùt nieát baøn raát mau, cho neân goïi laø phi phaùp. Phi phaùp noùi laø phaùp: Naêm phaùp laø phi phaùp maø noùi laø phaùp; phaùp noùi laø phi phaùp: Taùm Thaùnh ñaïo laø phaùp maø noùi laø phi phaùp; phi luaät noùi laø luaät: Naêm phaùp laø phi luaät maø noùi laø luaät; luaät noùi laø phi luaät: Taùm Thaùnh ñaïo laø luaät maø noùi laø phi luaät; khoâng phaïm noùi laø phaïm: Phaät khoâng cheá giôùi thuoäc veà taâm thì Ñieàu ñaït noùi raèng taâm khôûi ba ñoäc töùc laø phaïm giôùi; phaïm noùi laø khoâng phaïm: Phaät noùi khoâng caïo toùc, khoâng caét moùng tay laø phaïm giôùi thì Ñieàu ñaït noùi raèng toùc vaø moùng tay cuõng coù maïng soáng neân khoâng caàn phaûi caïo vaø caét; phaïm khinh noùi laø troïng: Nhö roàng öu-baùt-la haùi laù caây phaïm toäi khinh, Ñieàu ñaït laïi noùi raèng ngöôøi laøm cheát caây coû ñeàu phaïm troïng; phaïm troïng noùi laø khinh: Ñieàu ñaït thaáy Tu-ñeà-na vaø Ñaït-ni-ca phaïm tröôùc khi Phaät cheá giôùi neân khoâng thaønh phaïm troïng, lieàn noùi raèng phaïm Daâm vaø Troäm laø toäi khinh; höõu taøn noùi laø voâ taøn: Boán thieân giôùi sau coù phaïm laø höõu taøn maø noùi laø voâ taøn; voâ taøn noùi laø höõu taøn: Phaïm boán giôùi troïng laø voâ taøn maø noùi laø höõu taøn; phaùp thöôøng sôû haønh noùi khoâng phaûi laø phaùp thöôøng sôû haønh: Taùm Thaùnh ñaïo laø phaùp thöôøng sôû haønh, Ñieàu ñaït noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh; khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 3                                665

sôû haønh: Naêm phaùp khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh maø noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh; phi giaùo noùi laø giaùo: Phaïm boán giôùi troïng maø noùi laø toäi khinh, phaïm boán thieân giôùi sau laïi noùi laø toäi troïng, ñaây laø phi giaùo (khoâng phaûi lôøi Phaät daïy)maø noùi laø giaùo (lôøi Phaät daïy); giaùo noùi laø phi giaùo: Phaïm boán giôùi troïng laø toäi troïng, phaïm boán thieân giôùi sau laø toäi khinh, ñaây laø giaùo (lôøi Phaät daïy) maø noùi laø phi giaùo (khoâng phaûi lôøi Phaät daïy).

666                                                                       BOÄ LUAÄT 6

TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA QUYEÅN 4

3. Nhaân Duyeân Keát Möôøi Ba Taêng Taøn (Tieáp Theo): 8. Giôùi OÂ-tha-gia thöù möôøi hai: Maõ tuùc vaø Maõn tuùc laø teân cuûa hai ngoâi sao, luùc hai vò naøy sanh ra, hai ngoâi sao naøy vöøa moïc neân ñöôïc ñaët teân theo teân hai ngoâi sao naøy. Xuaát thaân töø nhaø giaøu coù neân ñaém tröôùc theá laïc taâm khoâng buoâng boû neân sau khi xuaát gia thöôøng phaïm giôùi, buoâng lung laøm caùc aùc haïnh, laøm nhô taâm ngöôøi taïi gia, taïo nhieàu aùc nghieäp, phaù taâm thieän tín kính cuûa ngöôøi neân goïi laø OÂ-tha-gia. Laøm caùc aùc haïnh: Laø laøm caùc nghieäp khoâng thanh tònh, oâ ueá seõ maéc quaû baùo aùc; OÂ-tha-gia: Neáu Tyø-kheo ñem phaåm vaät bieáu taëng cho quoác vöông, ñaïi thaàn, tröôûng giaû, cö só… taát caû taïi gia ñeå mong caàu vieäc gì cho Tam baûo hay cho rieâng mình thì goïi laø OÂ-tha-gia. Vì sao, vì luaän veà ngöôøi xuaát gia laø phaûi voâ vi voâ duïc, thanh tònh töï giöõ, laáy vieäc tu ñaïo laøm taâm; neáu taëng ñöa phaåm vaät cho ngöôøi theá tuïc, giao tieáp qua laïi seõ pheá boû chaùnh nghieäp, khoâng phaûi laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia neân laøm. Laïi nöõa, neáu taëng ñöa phaåm vaät cho baïch y töùc laø laøm hoaïi taâm bình ñaúng cuûa hoï, ngöôøi naøo ñöôïc taëng vaät thì vui thích kính yeâu, ngöôøi khoâng ñöôïc taëng vaät thì duø laø Hieàn thaùnh cuõng khoâng kính moä; nhö theá seõ laøm maát phöôùc lôïi saâu daày cuûa hoï, laïi coøn laøm ñaûo loaïn Phaät phaùp. Luaän veà ngöôøi taïi gia laø phaøi cuùng döôøng töù söï cho ngöôøi xuaát gia, nhöng ngöôøi xuaát gia laïi taêng ñöa phaåm vaät cho hoï töùc laø ñaùnh maát Thaùnh taâm laøm ñaûo loaïn Phaät phaùp. Ngöôøi taïi gia ñaùng leõ phaûi caàu ruoäng phöôùc thanh tònh nôi Tam baûo, caét giaûm phaàn thoï duïng cuûa mình ñeå gieo troàng thieän caên; nhöng ngöôøi xuaát gia laïi taëng ñöa phaåm vaät khieán hoï sanh taâm mong caàu nôi ngöôøi xuaát gia, khoâng nhöõng laøm hoaïi taâm tín kính thanh tònh ñoái vôùi Tam baûo cuûa hoï maø coøn laøm maát lôïi döôõng cuûa taát caû ngöôøi xuaát gia. Neáu ñem moät ít phaåm vaät bieáu cho baïch y, duø xaây ñöôïc thaùp baèng baûy baùu trang nghieâm cuõng khoâng baèng toïa thieàn, trì giôùi thanh tònh môùi laø chaân thaät cuùng döôøng phaùp thaân Nhö lai. Neáu ñem moät ít

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 4                              667

phaåm vaät bieáu cho baïch y, duø laäp ñöôïc tinh xaù roäng lôùn nhö tinh xaù Kyø-hoaøn cuõng khoâng baèng toïa thieàn, trì giôùi thanh tònh môùi laø chaân thaät cuùng döôøng Tam baûo. Neáu ñem moät ít phaåm vaät bieáu cho baïch y, duø taát caû Thaùnh chuùng trong coõi Dieâm phuø ñeà ñeàu ñöôïc töù söï cuùng döôøng ñaày ñuû, cuõng khoâng baèng toïa thieàn, trì giôùi thanh tònh môùi laø chaân thaät cuùng döôøng Thaùnh chuùng. Neáu ngöôøi coù theá löïc muoán phaù thaùp hoaïi töôïng, thay vì ñem phaåm vaät bieáu cho hoï ñeå baûo toaøn thaùp vaø töôïng thì neân baùn caùc loaïi hoa quaû trong ñaát thaùp ñöôïc tieàn, hoaëc nhôø caùc duyeân khaùc ñöôïc taøi vaät roài tuøy nghi giaûi quyeát. Neáu ngöôøi coù theá löïc muoán phaù hoaïi, chieát giaûm vaät Taêng, neân tuøy trong ñaát Taêng coù vaät gì baùn ñöôïc, ñem baùn laáy tieàn roài tuøy duyeân giaûi quyeát. Cha meï laø ruoäng phöôùc neân Phaät cho cuùng döôøng cha meï; neáu ngöôøi thuoäc Taêng laøm sai dòch cho Taêng thì neân cho; neáu thí chuû muoán laøm thöùc aên cho Taêng vaø muoán bieát phaùp thì neân cho; taát caû ngöôøi ngheøo khoå ñôn chieác aên xin… vì taâm thöông xoùt neân cho; taát caû ngoaïi ñaïo ñoái côùi Phaät phaùp coù taâm ganh gheùt, thöôøng rình tìm hay dôû thì neân cho; neáu vì maïng soáng ñaùng cho y baùt ñeå ñöôïc thoaùt naïn thì neân cho. Ngoài chung moät giöôøng vôùi ngöôøi nöõ: Tyø-kheo khoâng ñöôïc ngoài chung giöôøng vôùi ngöôøi nöõ, neáu ngoài chung thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngoài chung moät chieáu moät neäm cuõng Ñoät-kieát-la; neáu giöôøng daøi giaùp keá nhau, ngoài phaûi coù khoaûng caùch ôû giöõa hoaëc khaùc chieáu, khaùc neäm thì ñöôïc ngoài. Ngöôøi nöõ: Chæ taát caû ngöôøi nöõ bao goàm meï, chò em gaùi, con gaùi baát luaän thaân sô ñeàu khoâng ñöôïc ngoài chung, vì hoaïi oai nghi. Duøng höông thôm thoa thaân: Neáu xoâng thôm y phuïc thì boán chuùng kia phaïm Ñoät-kieát-la, rieâng Tyø-kheo-ni thì phaïm Ba-daät-ñeà vì ngöôøi nöõ deã ñaém nhieãm. Caû naêm chuùng ñeàu khoâng ñöôïc duøng nöôùc thôm röôùi ñaát, tröø khi ñeå cuùng döôøng Tam baûo. Töï xoû hoa laøm voøng hoa hay baûo ngöôøi khaùc laøm: Vì trong vieäc naøy coù laøm caùc aùc haïnh, trôû ngaïi vieäc haønh ñaïo, cho duø laøm ñeå cuùng döôøng Tam baûo cuõng khoâng ñöôïc laøm. Laïi nöõa caùc loaïi trang nghieâm nhö hoa thôm, chuoãi ngoïc… ñeàu khoâng ñöôïc ñeo treân thaân Phaät, chæ ñöôïc raûi treân ñaát ñeå cuùng döôøng. Neáu Tyø-kheo duøng hoa cuùng döôøng Taêng, khoâng ñöôïc raûi treân thaân chuùng taêng. Caû naêm chuùng ñeàu khoâng ñöôïc laøm cho voi ñaáu nhau cho ñeán gaø ñaù nhau; neáu Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni coù taâm saùt khieán chuùng ñaáu ñaù nhau maø cheát thì phaïm Ba-daät-ñeà, chuùng khoâng cheát thì phaïm Ñoät-kieát-la, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Caû naêm chuùng cuõng khoâng ñöôïc chaïy

668                                                                         BOÄ LUAÄT 6

tröø coù nhaân duyeân caáp baùch. Caû naêm chuùng ñeàu khoâng ñöôïc khoùc lôùn tieáng, cho duø cha meï qua ñôøi cuõng khoâng neân khoùc lôùn, neáu khoùc lôùn tieáng thì boán chuùng kia phaïm Ñoät-kieát-la, rieâng Tyø-kheo-ni thì phaïm Ba-daät-ñeà vì taâm luyeán aùi naëng. Caû naêm chuùng ñeàu khoâng ñöôïc keâu to vì hoaïi oai nghi, tröø coù nhaân duyeân caáp baùch; cuõng khoâng ñöôïc huyùt saùo vì hoaïi oai nghi. Luùc ñoù toân giaû A-nan: Hoûi: A-nan laø thò giaû cuûa Phaät sao laïi rôøi Phaät ñi ñeán nôi khaùc? Ñaùp: A-nan tuøy chuùng sanh höõu duyeân ñaùng ñöôïc ñoä thì ñi. Hoûi: Luùc naøo thì A-nan ñöôïc rôøi Phaät ñi nôi khaùc? Ñaùp: Nhö khi Phaät nhaäp thieàn hoaëc khi Phaät ñi nôi khaùc maø A-nan khoâng ñöôïc ñi theo, hoaëc vaâng lôøi Phaät daïy ñi ñeán ñoù. Nhöõng luùc ñoù A- nan ñöôïc rôøi Phaät du haønh. A-nan mang baùt ñi roài mang baùt khoâng trôû veà: Hoûi: A-nan laø thò giaû cuûa Phaät coù coâng ñöùc lôùn, nôi ñoù laïi laø nôi toân giaû ra ñôøi, ngöôøi nôi ñoù ñeàu laø baø con vì sao ñi khaát thöïc laïi mang baùt khoâng trôû veà? Ñaùp: Vì Maõ tuùc vaø Maõn tuùc ôû nôi ñoù laøm nhöõng vieäc phi phaùp vaø ñuû caùc aùc haïnh, laøm nhô taâm thanh tònh cuûa ngöôøi (OÂ-tha-gia); A-nan khoâng bò naõo haïi laø may maén laém roài huoáng chi laø ñöôïc thöùc aên, laïi do A-nan töø khi xuaát gia ñeán nay traûi qua nhieàu naêm thaùng neân moïi ngöôøi khoâng coøn nhôù A-nan. 9. Giôùi noùi lôøi choáng traùi thöù möôøi ba: Neáu nhö theá: Caùc ñeä töû cuûa Phaät ñöôïc taêng tröôûng lôïi ích laø nhôø cuøng noùi chuyeän vôùi nhau, cuøng daïy baûo laãn nhau vaø cuøng xuaát toäi (cöû toäi, neâu toäi ra) cho nhau. Hoûi: Trong Kinh Phaät coù daïy chæ töï quaùn thaân haønh, chôù xeùt thieän baát thieän, trong ñaây laïi noùi daïy baûo laãn nhau, xuaát toäi cho nhau haù khoâng traùi ngöôïc hay sao? Ñaùp: Phaät tuøy thôøi cheá giôùi, tuy noùi traùi ngöôïc nhöng laïi ñöa ñeán hoøa hôïp thì khoâng coøn traùi ngöôïc nöõa. Ñoái vôùi chuùng sanh coù taâm yeâu gheùt neân lôøi noùi ra aét coù toån haïi, Phaät môùi daïy chæ töï quaùn thaân haønh, chôù xeùt thieän baát thieän; neáu vì loøng töø laøm lôïi ích thì neân daïy baûo laãn nhau. Ñoái vôùi ngöôøi ñoän caên, khoâng coù trí hueä, lôøi noùi ra khoâng coù lôïi ích neân Phaät môùi daïy chæ töï quaùn thaân haønh, chôù xeùt thieän baát thieän; neáu laø ngöôøi lôïi caên coù trí hueä, lôøi noùi ra coù lôïi ích thì neân daïy baûo laãn nhau. Neáu vì lôïi döôõng vaø danh tieáng thì Phaät daïy chæ töï quaùn thaân haønh, chôù xeùt thieän baát thieän; neáu vì laøm lôïi ích vaø an laïc cho chuùng sanh ñeå xieån

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 4                               669

döông Phaät phaùp thì neân daïy baûo laãn nhau. Laïi nöõa, vì muoán theå hieän phaùp laïc neân Phaät daïy chæ töï quaùn thaân haønh, chôù xeùt thieän baát thieän; neáu muoán ñem giaùo phaùp ra giaùo hoùa chuùng sanh ñeå ñöôïc lôïi ích an laïc gioáng nhö mình thì neân daïy baûo laãn nhau. Laïi nöõa, ñoái vôùi ngöôøi môùi xuaát gia coøn luyeán aùi cha meï, anh chò em neân Phaät môùi daïy chæ töï quaùn thaân haønh, chôù xeùt thieän baát thieän; neáu laø ngöôøi ñaõ thaám nhuaàn Phaät phaùp coù theå kieâm giaùo hoùa ngöôøi khaùc thì neân daïy baûo laãn nhau.

4. Nhaân Duyeân Keát Hai Phaùp Baát Ñònh: Luùc ñoù Tyø-xaù-khö ñeán nhaø cuûa Quaät-ña: Hoûi: Tyø-xaù-khö laø ngöôøi thoâng minh lôïi caên, coù ñöùc bieát toân troïng ngöôøi khaùc, vì sao thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ ngoài ôû choã khuaát maø coøn ñi ñeán ñoù? Ñaùp: Ngöôøi naøy ñaõ nhaäp ñaïo, tin öa Phaät phaùp saâu xa. Phaät thöôøng noùi nghe phaùp coù naêm ñieàu lôïi: Moät laø ñöôïc nghe phaùp chöa töøng nghe, hai laø ñaõ töøng nghe hieåu roài thì ñöôïc thanh tònh kieân coá, ba laø tröø ñöôïc taø kieán, boán laø coù ñöôïc chaùnh kieán vaø naêm laø hieåu phaùp saâu xa. Vì Tyø- xaù-khö ñaõ hieåu phaùp saâu xa neân khoâng vì hieàm nghi maø töï ngaïi. Ñoái vôùi ngöôøi taïi gia chöa nhaäp ñaïo, Phaät noùi nhieàu veà coâng ñöùc boá thí; ñoái vôùi ngöôøi xuaát gia ñaõ nhaäp ñaïo thì Phaät noùi nhieàu veà coâng ñöùc trì giôùi. Phaät kieát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø ñeå ngaên döùt phæ baùng, hai laø ñeå döùt tröø ñaáu tranh, ba laø vì phaùp taêng thöôïng, Tyø-kheo xuaát gia neân ñoaïn tuyeät tuïc ueá ñeå ñöôïc trôøi ngöôøi toân troïng, ñem Ñaïo giaùo hoùa chuùng sanh; neáu cuøng ngöôøi nöõ ngoài ôû choã khuaát leùn luùt rieâng tö thì treân traùi vôùi Thaùnh yù, döôùi maát taâm tín kính cuûa trôøi ngöôøi. Boán laø ñeå ñoaïn tröø phaùp theo thöù lôùp ñöa ñeán nghieäp aùc vì ban ñaàu ôû choã khuaát daàn ñöa ñeán choã daém nhieãm thì khoâng vieäc gì laø khoâng xaûy ra, cho neân phaûi ñeà phoøng. Tyø-xaù-khö ñaõ nhaäp ñaïo, ñöôïc loøng tin voâ laäu neân khoâng vì mình cuõng vì ngöôøi khaùc vaø cuõng khoâng vì taøi lôïi maø voïng ngöõ. Khoâng coá yù voïng ngöõ: Phaøm phu neáu ñaõ tin öa Phaät phaùp cho duø gaëp nhaân duyeân phaûi maát maïng cuõng khoâng coá yù voïng ngöõ huoáng chi laø Thaùnh nhaân. Neáu coù ngöôøi noùi raèng: “Neáu ngöôi chòu noùi doái thì ta seõ khoâng haïi maïng ngöôi, neáu khoâng chòu noùi doái thì ta seõ haïi maïng ngöôi”, neân töï suy nghó: “Ta khoâng noùi doái thì chæ haïi nhuïc thaân naøy, maát moät thaân naøy; neáu ta chòu noùi doái thì maát voâ soá thaân vaø haïi caû phaùp thaân, vì vaäy ta theà khoâng noùi doái”, ñaây laø khoâng vì mình maø voïng ngöõ. Neáu coù ngöôøi laïi noùi: “Neáu ngöôi chòu noùi doái thì cöùu ñöôïc cha meï, anh chò em cuøng taát caû thaân quyeán cuûa ngöôi; khoâng chòu noùi doái thì taát caû

670                                                                       BOÄ LUAÄT 6

hoï seõ bò gieát cheát”, neân töï suy nghó: “Ta khoâng noùi doái thì haïi cheát baø con thaân quyeán trong moät ñôøi sanh töû naøy, neáu ta chòu noùi doái ta seõ löu chuyeån trong ba ñöôøng aùc, vónh vieãn maát heát baø con quyeán thuoäc nhieàu ñôøi ôû coõi trôøi ngöôøi; laïi coøn maát caû quyeán thuoäc Hieàn thaùnh xuaát theá gian”, ñaáy laø khoâng vì ngöôøi khaùc maø voïng ngöõ. Neáu coù ngöôøi laïi noùi: “Neáu ngöôi chòu noùi doái, ta seõ cho ngöôi nhieàu chaâu baùu, tieàn taøi vaø lôïi loäc; neáu ngöôi khoâng chòu noùi doái thì ngöôi seõ khoâng ñöôïc gì caû”, neân töï suy nghó: “Ta khoâng noùi doái thì chæ maát tieàn taøi cuûa theá tuïc, neáu ta noùi doái ta seõ maát Thaùnh phaùp taøi”, ñaây laø khoâng vì taøi lôïi maø voïng ngöõ. Baát ñònh: Khi Phaät ngoài nôi ñaïo traøng ñaõ quyeát ñònh naêm thieân giôùi khinh troïng vaø thoâng bít, khoâng coù phaùp Baát ñònh; trong ñaây sôû dó noùi Baát ñònh laø ñeå cho Öu-baø-di ñaùng tin khoâng bieát töôùng toäi troïng khinh, cuõng khoâng bieát teân toäi, neáu thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ ngoài chung moät choã, khoâng bieát cuøng laøm vieäc gì hoaëc laø cuøng haønh daâm hay laø cuøng xuùc chaïm hay laø noùi lôøi thoâ (yeâu ñöông tình töù)… neân goïi laø Baát ñònh. Giôùi cuøng ngöôøi nöõ ngoài ôû choã khuaát naøy duø Phaät ñaõ keát giôùi hay chöa keát ñeàu neân cho Thaät mích Tyø-ni; neáu Tyø-kheo ban ñaàu noùi nhö vaäy, sau laïi noùi khoâng phaûi nhö vaäy hoaëc noùi toâi khoâng ñeán ñoù, khoâng phaïm toäi ñoù… thì Taêng neân theo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin maø cho Tyø- kheo naøy Thaät mích Tyø-ni. Laøm nhö vaäy ñeå ngöôøi phaïm toäi chieát phuïc taâm aùc, khoâng che giaáu toäi nöõa vaø ñeå cho caùc vò phaïm haïnh ñöôïc an laïc truï, ñoàng thôøi khieán cho phaùp aùc khoâng khôûi leân trong töông laïi. Ngöôøi bò Thaät mích Tyø-ni tuy cho ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc, cho ngöôøi y chæ, chöùa nuoâi Sa-di… ñeàu thaønh nhöng phaïm Ñoät-kieát-la vì theo Baát giaùo Tyø-ni. Neáu cho yeát ma roài maø töï noùi toäi tröôùc ñoù thì taêng neân cho giaûi yeát ma roài tuøy toäi naëng nheï maø trò; neáu khoâng töï noùi toäi thì troïn ñôøi khoâng neân cho giaûi yeát ma. Phaùp Baát ñònh thöù hai chæ coù choã vaø hai phaùp laø khaùc, ngoaøi ra taát caû ñeàu ñoàng, cho Thaät mích Tyø-ni cuõng ñoàng.

5. Nhaân Duyeân Keát Ba Möôi Phaùp Xaû Ñoïa: 1. Giôùi caát chöùa y dö thöù nhaát: Luïc quaàn Tyø-kheo: Moät laø Nan-ñaø, hai laø Baït-nan-ñaø, ba laø Ca- löu-ñaø-di, boán laø Xieån-na, naêm laø Maõ tuùc vaø saùu laø Maõn tuùc. Coù thuyeát cho laø coù hai ngöôøi ñöôïc Laäu taän nhaäp nieát baøn voâ dö , ñoù laø Ca-löu-ñaø- di vaø Xieån-na. Coù hai ngöôøi ñöôïc sanh leân trôøi, ñoù laø Nan-ñaø vaø Baït- nan-ñaø; nhöng coù thuyeát cho laø caû hai ñeàu phaïm giôùi troïng, neáu phaïm troïng thì khoâng ñöôïc sanh leân trôøi. Coù hai ngöôøi bò ñoïa vaøo ñöôøng aùc,

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 4                               671

sanh trong loaøi roàng, ñoù laø Maõ tuùc vaø Maõn tuùc. Trong saùu ngöôøi naøy, coù hai ngöôøi gioûi veà toaùn soá, aâm döông vaø ñoaùn vaän, ñoù laø Nan-ñaø vaø Baït-nan-ñaø; hai ngöôøi gioûi veà baén cung laø Ca-löu-ñaø-di vaø Xieån-na; hai ngöôøi gioûi veà aâm nhaïc vaø caùc troø vui chôi, cuõng gioûi luaän nghò vaø thoâng hieåu A-tyø-ñaøm, ñoù laø Maõ tuùc vaø Maõn tuùc; hai ngöôøi gioûi veà thuyeát phaùp vaø luaän nghò laø Nan-ñaø vaø Baït-nan-ñaø; hai ngöôøi thoâng hieåu veà A-tyø- ñaøm laø Ca-löu-ñaø-di vaø Xieån-na. Coù thuyeát cho laø saùu ngöôøi naøy thoâng hieåu ba taïng, möôøi hai boä kinh khoâng gì laø khoâng hieåu; beân trong laø röôøng coät cuûa Phaät phaùp, beân ngoaøi laø ngöôøi ñaïi hoä Phaät phaùp. Trong saùu ngöôøi naøy, hai ngöôøi nhieàu tham duïc laø Nan-ñaø vaø Baït-nan-ñaø; hai ngöôøi nhieàu saân laø Maõ tuùc vaø Maõn tuùc; hai ngöôøi nhieàu si laø Ca-löu-ñaø- di vaø Xieån-na; coù thuyeát noùi ba ngöôøi nhieàu tham duïc laø Nan-ñaø, Baït- nan-ñaø vaø Ca-löu-ñaø-di; chæ coù moät ngöôøi nhieàu si laø Xieån-na. Trong saùu ngöôøi naøy, naêm ngöôøi thuoäc trong hoaøng toäc hoï Thích laø Nan-ñaø, Baït-nan-ñaø, Xieån-na, Maõ tuùc vaø Maõn tuùc; chæ coù Ca-löu-ñaø-di laø thuoäc doøng Baø-la-moân. Caû saùu ngöôøi ñeàu laø con nhaø giaøu coù, quyù toäc, sau khi xuaát gia keát thaønh moät nhoùm goïi laø Luïc quaàn Tyø-kheo, raát thoâng suoát Phaät giaùo. Maëc y khaùc: Vì caát chöùa nhieàu y neân tuøy thôøi tuøy choã maø maëc y khaùc nhau; coù thuyeát cho laø y maëc trong ngaøy hoâm nay, hoâm sau khoâng maëc laïi, moãi ngaøy maëc moãi khaùc. Hoûi: Do ñaâu coù nhieàu y phuïc nhö vaäy? Ñaùp: Vì xuaát thaân trong nhaø giaøu coù, khi coøn taïi gia thích ñeo chuoãi ngoïc… ñuû caùc loaïi phuïc söùc; sau khi xuaát gia do thoùi quen tröôùc kia neân thích y baùt ñeïp, laïi theâm taùnh tham duïc tích chöùa nhieàu ñôøi neân caát chöùa nhieàu khoâng bieát nhaøm chaùn. Hoûi: Phaùp tònh thí laø chaân thaät thí hay laø giaû danh thí? Ñaùp: Taát caû phaùp tònh thí, chín möôi saùu phaùi ngoaïi ñaïo ñeàu khoâng coù, do Phaät ñaïi töø bi khai phöông tieän cho tònh thí, chæ laø phöông tieän thí khoâng phaûi chaân thaät thí, muïc ñích cho caùc ñeä töû ñöôïc caát chöùa taøi vaät dö maø khoâng phaïm giôùi. Hoûi: Vì sao Phaät khoâng cho thaúng caùc ñeä töû ñöôïc caát chöùa taøi vaät dö, laïi mieãn cöôõng kieát giôùi roài laäp baøy phöông tieän laøm gì? Ñaùp: Phaät phaùp laáy thieåu duïc tri tuùc laøm goác cho neân Phaät keát giôùi khoâng ñöôïc caát chöùa taøi vaät dö. Vì chuùng sanh caên taùnh khoâng ñoàng, coù chuùng sanh thích caát chöùa nhieàu sau môùi tu thaønh ñaïo vaø chöùng ñöôïc Thaùnh quaû neân sau khi keát giôùi roài, Phaät phaûi laäp baøy phöông tieän khai cho tònh thí ñeå ôû trong Phaät phaùp ñöôïc voâ ngaïi vaø chuùng sanh cuõng ñöôïc

672                                                                         BOÄ LUAÄT 6

lôïi ích. Nhö coù moät Tyø-kheo ñeán choã Phaät caàu xin cho ôû trong phoøng toát ñeïp trang nghieâm vôùi ñaày ñuû tieän nghi nhö giöôøng neäm, meàn goái… ñeàu toát ñeïp; Phaät baûo A-Nan-ñaùp öùng nhu caàu cho Tyø-kheo naøy ñeå vò aáy ñöôïc ñöôïc an taâm haønh ñaïo, sau ñoù öùng cô thuyeát phaùp khieán cho vò naøy ngay nôi toøa ngoài ñoaïn döùt phieàn naõo ñöôïc Laäu taän chöùng quaû A-la-haùn, ba Minh saùu Thoâng… caùc Thaùnh phaùp ñeàu ñaày ñuû. Phaät cheá giôùi thoâng hay bít ñeàu tuøy caên taùnh chuùng sanh viø chæ coù Phaät môùi bieát Tyø-kheo naøy voán laø töø treân coõi trôøi thöù saùu sanh xuoáng coõi ngöôøi, neân Phaät tuøy thuaän thoùi quen xöa roài nhaân ñoù hoùa ñoä vaø khai cho tònh thí, ñöôïc chöùa taøi vaät dö maø khoâng phaïm giôùi. Hoûi: Tyø-kheo chuû tònh thí khoâng phaïm caát chöùa taøi vaät dö hay sao? Ñaùp: Khoâng phaïm vì ñaõ laøm phöông tieän thí neân taøi vaät caát chöùa laø thuoäc cuûa ngöôøi khaùc. Phaät cheá giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo vì neáu Tyø- kheo tham ñaém theá lôïi thì lôïi veà ñaïo khoâng thaønh, laïi coøn laøm maát loøng tín kính cuûa ñaøn vieät. Tyø-kheo neáu khoâng bieát nhaøm chaùn theá lôïi thì khoâng khaùc ngöôøi theá tuïc, traùi lôøi Phaät daïy vaø boán phaùp Thaùnh chuûng. Ñaây laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Taøi vaät dö coù naêm: Moät laø vaät baùu, hai laø tieàn vaø vaät tôï baùu, ba laø y hoaëc y taøi ñuùng löôïng, boán laø y vaø y taøi khoâng ñuùng löôïng, naêm laø caùc loaïi thöïc phaåm nhö luùa gaïo… Tyø-kheo khoâng ñöôïc caát chöùa taát caû tieàn baïc vaät baùu, neáu caát chöùa vaät baùu phaûi xaû cho tònh nhôn ñoàng taâm roài ôû trong Taêng saùm toäi Ba-daät-ñeà; neáu laø tieàn vaø vaät tôï baùu, tröø trong soá moät traêm leû moät vaät, taát caû ñeàu neân xaû cho tònh nhôn ñoàng taâm roái saùm toäi Ñoät-kieát-la. Tieàn vaø vaät baùu thuyeát tònh coù hai: Moät laø neáu baïch y mang tieàn vaø vaät baùu ñeán ñöa cho Tyø-kheo, Tyø-kheo neân noùi: “Vaät baát tònh naøy toâi khoâng ñöôïc caát chöùa, neáu tònh thì seõ thoï”, noùi nhö vaäy laø tònh phaùp. hai laø neáu baïch y noùi: “Vaät baùu naøy thaày neân ñoåi laáy tònh vaät ñeå caát chöùa”, noùi nhö vaäy töùc laø taùc tònh; neáu baïch y khoâng noùi caâu naøy, Tyø-kheo cuõng khoâng thuyeát tònh nhö treân thì neân ñeå vaät treân ñaát maø ñi; Neáu coù Tyø-kheo thì neân ñeán beân Tyø-kheo naøy laøm phaùp thuyeát tònh môùi ñöôïc tuøy yù caát chöùa laâu hay mau; neáu khoâng coù Tyø-kheo thì khoâng ñöôïc nhaän laáy taøi vaät naøy, neáu nhaän laáy thì phaïm Xaû ñoïa. Neáu ñöôïc y ñuùng löôïng hay khoâng ñuùng löôïng ñeàu neân thuyeát tònh, thuyeát tònh lieàn thì caøng toát; neáu khoâng thuyeát tònh thì ñöôïc caát chöùa trong voøng möôøi ngaøy khoâng coù loãi, ñeán ngaøy thöù möôøi neân cho ngöôøi khaùc hoaëc tònh thí hay thoï trì; neáu khoâng cho ngöôøi khaùc, khoâng tònh thí vaø khoâng thoï trì thì

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 4                                673

qua ngaøy thöù möôøi moät, trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Xaû ñoïa, y ñuùng löôïng naøy neân xaû roài saùm toäi Ba-daät-ñeà; y khoâng ñuùng löôïng cuõng neân xaû roài saùm toäi Ñoät-kieát-la. Neáu ñöôïc caùc loaïi thöïc phaåm nhö luùa gaïo … thì ngay trong ngaøy ñoù neân taùc tònh; neáu khoâng coù baïch y thì neân ôû beân boán chuùng taùc tònh, neáu khoâng taùc tònh thì qua hoâm sau trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Xaû ñoïa, caùc loaïi thöïc phaåm naøy neân xaû roài saùm toäi Ñoät-kieát-la. Sa-di neân caát chöùa hai y thöôïng haï: Moät laø y thöôøng maëc seõ laøm y An-ñaø-hoäi, hai laø y seõ laøm y Uaát-ña-la-taêng ñeå maëc khi vaøo trong Taêng hoaëc khi ñi ñaâu. Nhöõng vaät thöôøng theo beân mình nhö Taêng-kyø-chi, Neâ-hoaøn-taêng, y phuù-kieân, phuù-la… thì ñöôïc caát chöùa moãi thöù moät caùi, ngoaøi nhöõng thöù caàn duøng treân, taát caû thöù khaùc ñeàu laø taøi vaät dö. Neáu ñöôïc tieàn vaø vaät baùu neân lieàn thuyeát tònh, neáu khoâng thuyeát tònh thì tieàn vaø vaät baùu ñoù neân xaû vaø saùm toäi Ñoät-kieát-la. Neáu ñöôïc y ñuùng löôïng hay y khoâng ñuùng löôïng cuõng ñöôïc caát chöùa ñeán möôøi ngaøy, quaù möôøi ngaøy neân xaû roài saùm toäi Ñoät-kieát-la; caùc loaïi thöïc phaåm nhö luùa gaïo… ñeàu khoâng ñöôïc ñeå qua ñeâm gioáng nhö phaùp cuûa tyø-kheo. Trong naêm loaïi y coù ba loaïi caát chöùa quaù möôøi ngaøy phaïm Xaû ñoïa: Moät laø y bò boø nhai, hai laø y bò chuoät caén, ba laø y bò chaùy; hai loaïi y coøn laïi laø y dô cuûa nam nöõ môùi giao hôïp vaø y dô cuûa ngöôøi nöõ sau khi sanh, caát chöùa quaù möôøi ngaøy khoâng phaïm Xaû ñoïa, chæ phaïm Ñoät-kieát- la . Möôøi ngaøy: Do Phaät bieát phaùp töôùng neân cheá ñuùng möôøi ngaøy, khoâng chaäm khoâng gaáp, khoâng theâm khoâng bôùt. Neáu ngaøy ñaàu ñöôïc y maø bò taêng cho yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, hoaëc ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi; neáu Taêng khoâng giaûi taãn hoaëc khoâng trôû laïi boån taâm (heát ñieân cuoàng) cho ñeán luùc maïng chung thì khoâng phaïm giôùi naøy; neáu ñöôïc Taêng giaûi taãn hoaëc trôû laïi boån taâm thì cöù tính tieáp ngaøy maø thaønh toäi. Neáu ngaøy ñaàu ñöôïc y maø leân cung trôøi hoaëc ñi ñeán coõi Uaát ñôn vieät ôû phöông Baéc cho ñeán luùc maïng chung thì khoâng phaïm giôùi naøy, neáu trôû veà coõi naøy thì cöù tính tieáp ngaøy maø thaønh toäi. Neáu ngaøy ñaàu ñöôïc y caát chöùa ñeán naêm ngaøy thì bò Taêng cho yeát ma Baát kieán taãn… hoaëc leân coõi trôøi… cho ñeán luùc maïng chung thì khoâng phaïm; neáu ñöôïc giaûi taãn hoaëc trôû laïi boån taâm hoaëc trôû veà laïi coõi naøy thì cöù tính tieáp ngaøy maø thaønh toäi. Luaät sö noùi: “Laáy naêm ngaøy tröôùc coäng theâm naêm ngaøy sau tính ñuû möôøi ngaøy thaønh toäi laø nghóa quyeát ñònh. Ba coõi; coõi Dieâm phuø ñeà, coõi Caâu-da-ni, coõi Phaát Baø-ñeà vaø cung Roàng ñeàu coù giôùi phaùp Tyø-kheo, vaät ñeàu coù chuû; chæ coù hai coõi: Coõi trôøi vaø coõi Uaát ñôn vieät laø khoâng coù

674                                                                        BOÄ LUAÄT 6

giôùi phaùp Tyø-kheo, vaät ñeàu voâ chuû”. Phaùp tònh thí: Neáu laø tieàn vaø vaät baùu thì Tyø-kheo neân tìm moät baïch y bieát phaùp thanh tònh roài noùi yù mình cho hoï hieåu: “Phaùp Tyø-kheo chuùng toâi khoâng ñöôïc caát chöùa tieàn baïc vaät baùu, nay toâi nhôø ñaøn vieät laøm tònh chuû, neáu sau naøy ñöôïc tieàn baïc vaät baùu, toâi seõ laøm phaùp tònh thí cho ñaøn vieät tònh chuû”, noùi nhö vaäy roài sau ñoù coù ñöôïc tieàn baïc vaät baùu cöù ñeán beân moät Tyø-kheo thuyeát tònh, khoâng caàn noùi teân tònh chuû ra, thuyeát tònh xong thì ñöôïc tuøy yù caát chöùa laâu hay mau; neáu tònh chuû naøy cheát hay ñi xa qua nöôùc khaùc thì Tyø-kheo phaûi tìm tònh chuû khaùc. Tröø tieàn baïc vaø vaät baùu ra, taát caû taøi vaät dö khaùc ñeàu ôû beân naêm chuùng taùc tònh, neân tìm ngöôøi trì giôùi, hoïc roäng coù phöôùc ñöùc laøm tònh chuû; sau ñoù ñöôïc taøi vaät gì cöù ñoái tröôùc moät Tyø-kheo noùi teân tònh chuû ra ñeå thuyeát tònh. Neáu tònh chuû qua ñôøi hay ñi xa qua nöôùc khaùc thì Tyø-kheo phaûi tìm tònh chuû khaùc, tröø saùu haïng ngöôøi bò Taêng cho yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn; ngöôøi phaïm moät trong saùu toäi: Moät laø toäi laøm Phaät bò thöông chaûy maùu, hai laø toäi phaù Phaùp luaân taêng vaø toäi Ba- la-di phaïm boán giôùi troïng ñeàu khoâng ñöôïc laøm tònh chuû. Sa-di ñaéc giôùi, ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, ngöôøi haønh Bieät truù, ngöôøi haønh Ma-na-ñoûa… naêm phaùp laøm phaùp tònh thí muoán ñöôïc thanh tònh thì phaûi coù ngöôøi laøm chöùng ñeå khoâng sanh tranh caûi vì nhöõng ngöôøi treân ñeàu khoâng nhö phaùp. Neáu thuyeát tònh tieàn vaø vaät baùu xong roài, sau ñoù ñoåi thaønh y taøi nhö y baùt… thuoäc trong soá moät traêm leû moät vaät thì khoâng caàn thuyeát tònh nöõa; ngoaøi soá moät traêm leû moät vaät ra, caùc vaät khaùc ñeàu phaûi thuyeát tònh laïi. Neáu ñem tieàn vaø vaät baùu phaïm Xaû ñoïa ñoåi thaønh y taøi thuoäc trong soá moät traêm leû moät vaät thì ôû beân tieàn ñaõ caát chöùa tröôùc ñoù phaïm Ñoät- kieát-la neân ñoái thuù saùm hoái; beân vaät baùu ñaõ caát chöùa tröôùc ñoù phaïm Xaû ñoïa neân ôû trong Taêng saùm; beân y taøi ñaõ ñoåi thaønh thuoäc trong moät traêm leû moät vaät thì khoâng caàn xaû vì ñaõ ñöôïc tònh; ngoaøi moät traêm leû moät vaät ra nhöõng y ñaõ may hay chöa may khaùc ñeàu phaûi thuyeát tònh. Neáu thuyeát tònh tieàn, vaät baùu vaø caùc y taøi roài, coù ngöôøi khaùc ñeán vay möôïn, thôøi gian sau ñem traû laïi: Vaät baùu thì traû laïi baèng vaät baùu, tieàn thì traû laïi baèng tieàn… gioáng nhö tröôùc thì khoâng caàn thuyeát tònh laïi; neáu traû laïi baèng vaät khaùc vôùi tröôùc kia thì phaûi thuyeát tònh laïi, vì vaät traû sau khaùc vôùi vaät ñaõ möôïn tröôùc kia; neáu traû laïi y taøi thuoäc trong moät traêm leû moät vaät gioáng nhö tröôùc kia thì khoâng caàn thuyeát tònh laïi; neáu traû laïi y ñuùng löôïng hay khoâng ñuùng löôïng thuoäc soá y dö hoaëc khí vaät dö khaùc thì neân thuyeát tònh laïi.

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 4                             675

Neáu y phaïm Xaû ñoïa tröôùc ñaõ ñuùng löôïng ñem may thaønh y ñuùng löôïng hay khoâng ñuùng löôïng thì y naøy neân xaû vaø saùm toäi Ba-daät-ñeà; neáu y phaïm Xaû ñoïa tröôùc ñaõ khoâng ñuùng löôïng ñem may thaønh y ñuùng löôïng hay khoâng ñuùng löôïng thì y naøy neân xaû vaø saùm toäi Ñoät-kieát-la. Neáu y phaïm Xaû ñoïa tröôùc ñaõ ñuùng löôïng, mua theâm y taøi roài ñem may thaønh y ñuùng löôïng hay khoâng ñuùng löôïng thì y naøy khoâng phaûi xaû, nhöng saùm toäi Ba-daät-ñeà ñaõ phaïm tröôùc; neáu y phaïm Xaû ñoïa tröôùc ñaõ khoâng ñuùng löôïng, mua theâm y taøi roài ñem may thaønh y ñuùng löôïng hay khoâng ñuùng löôïng thì y naøy khoâng phaûi xaû nhöng saùm toäi Ñoät-kieát-la ñaõ phaïm tröôùc. Ba y Taêng-giaø-leâ, Uaát-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi: Sôû dó coù ba teân sai khaùc laø do Phaät muoán hieån baøy phaùp chöa töøng coù, laïi do Phaät muoán khaùc vôùi ngoaïi ñaïo vì chín möôi saùu phaùi ngoaïi ñaïo ñöông thôøi ñeàu khoâng coù ba loaïi y naøy. Y Taêng-giaø-leâ coù ba baäc chín phaåm nhö sau: Taêng-giaø-leâ baäc haï coù ba phaåm goàm hai ñaøn caùch daøi, moät ñaøn caùch ngaén, phaåm haï chín ñieàu, phaåm trung möôøi moät ñieàu, phaåm thöôïng möôøi ba ñieàu; Taêng-giaø-leâ baäc trung coù ba phaåm goàm ba ñaøn caùch daøi, moät ñaøn caùch ngaén, phaåm haï möôøi laêm ñieàu, phaåm trung möôøi baûy ñieàu, phaåm thöôïng möôøi chín ñieàu; Taêng-giaø-leâ baäc thöôïng coù ba phaåm goàm boán ñaøn caùch daøi, moät ñaøn caùch ngaén, phaåm haï hai möôi moát ñieàu, phaåm trung hai möôi ba ñieàu, phaåm thöôïng hai möôi laêm laêm ñieàu. Neáu laø y Taêng-giaø-leâ baäc haï maø may thaønh ba ñaøn caùch daøi, moät ñaøn caùch ngaén tuy ñöôïc thoï trì, ñöôïc maëc nhöng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laø y Taêng- giaø-leâ baäc trung maø may thaønh boán ñaøn caùch daøi, moät ñaøn caùch ngaén tuy ñöôïc thoï trì, ñöôïc maëc nhöng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laø y Taêng-giaø-leâ baäc thöôïng maø may thaønh hai ñaøn caùch daøi, moät ñaøn caùch ngaén hoaëc ba ñaøn caùch daøi, moät ñaøn caùch ngaén thì tuy ñöôïc thoï trì, ñöôïc maëc nhöng phaïm Ñoät-kieát-la. Y ñuùng löôïng: Laø daøi naêm khuyûu tay cuûa Phaät, daøi nhieàu laém laø saùu khuyûu tay; roäng ba khuyûu tay röôõi, roäng laém laø boán khuyûu tay, heïp laém laø hai khuyûu tay röôõi. Neáu y ñuùng löôïng nhö phaùp laø daøi naêm, roäng ba khuyûu tay thì khi thoï y neân noùi: “Y naøy thaønh thoï trì khoâng loãi”, neáu noùi: “Y nhö theá thaønh thoï trì”thì phaïm Ñoät-kieát-la, vì hoaïi oai nghi. Neáu y quaù löôïng daøi naêm, roäng ba thì khi thoï trì neân noùi: “Y nhö vaäy thaønh thoï trì khoâng loãi”, neáu noùi: “Y naøy thaønh thoï trì”thì phaïm Ñoät-kieát-la , vì hoaïi oai nghi; laïi vì y thieáu neân caát chöùa quaù möôøi ngaøy khoâng phaïm toäi chöùa y dö. Neáu y ñuùng löôïng daøi naêm, roäng ba nhö phaùp thoï thì thaønh thoï trì. Neáu Tyø-kheo qua ñôøi, ba y neân ñem cho ngöôøi khaùn bònh; ngoaøi

676                                                                        BOÄ LUAÄT 6

y ñuùng löôïng daøi naêm, roäng ba ra, taát caû y dö khaùc tuøy nhieàu hay ít ñeàu neân baïch cho Taêng bieát, Taêng hoøa hôïp cho thì toát. Luaän veà phaùp thoï y, neáu laø y dö neân thuyeát tònh, neáu khoâng thuyeát tònh thì xeáp vaøo trong soá taøi vaät dö; trong soá moät traêm leû moät vaät, ba y vaø baùt aét phaûi taùc phaùp thoï, caùc vaät khaùc neáu thoï thì toát, khoâng thoï cuõng khoâng coù loãi. Tyø-kheo neáu khoâng taùc phaùp thoï ba y maø caát chöùa quaù möôøi ngaøy, tuy khoâng phaïm toäi caát chöùa y dö vaø khoâng phaïm toäi lìa y nguû ñeâm, nhöng phaïm toäi thieáu y vaø hoaïi oai nghi. Neáu may y Taêng-giaø-leâ môùi nhieàu laém laø ba lôùp goàm moät lôùp môùi hai lôùp cuõ, neáu toaøn laø vaûi môùi thì chæ ñöôïc may hai lôùp; Ni-sö-ñaøn cuõng vaäy; neáu duøng vaûi môùi may y Uaát-ña-la-taêng vaø y An-ñaø-hoäi thì chæ ñöôïc may moät lôùp; neáu duøng toaøn vaûi cuõ thì ñöôïc may y Taêng-giaø-leâ boán lôùp, y Uaát-ña-la-taêng hai lôùp, y An-ñaø-hoäi cuõng hai lôùp, Ni-sö-ñaøn boán lôùp. Neáu ba y bò raùch, baát luaän choã raùch lôùn hay nhoû maø thaønh vieàn y khoâng ñöùt thì vaãn thaønh thoï trì; y quaù cuõ baïc maøu vaãn khoâng maát phaùp thoï trì; y bieán thaønh thöôïng saéc cuõng khoâng maát phaùp thoï trì. Neáu y taøi tröôùc ñaõ thuyeát tònh, sau ñoù may thaønh y thoï trì thì maát tònh phaùp, y naøy neân xaû roài thuyeát tònh laïi, neáu khoâng thuyeát tònh laïi thì phaïm toäi chöùa y dö. Neáu Tyø-kheo may laïi ba y, neáu coù nhaân duyeân trích ra mang ñeán choã khaùc thì goïi laø khoâng lìa y nguû ñeâm. Neáu Tyø-kheo qua ñôøi, y vaät ñeå laïi hieän tieàn taêng trong giôùi neân chia; coù thuyeát cho laø neân ñem cho ngöôøi khaùn bònh. Luaät sö noùi: “Nghóa sau laø nghóa quyeát ñònh, neáu coù nhaân duyeân moät xaáp vaûi may ñöôïc ba y, nhuoäm maøu saéc nhö phaùp, taùc phaùp thoï moät hay hai y tuøy yù ñöôïc thoï trì”. Neáu ngoaøi y ñuùng luôïng daøi naêm, roäng ba maø coøn coù y dö thì neân thuyeát tònh; neáu khoâng thuyeát tònh thì phaïm toäi chöùa y dö. Phaùp thoï ba y neân noùi ba laàn, khoâng ñöôïc noùi laàn thöù hai, laàn thöù ba cuõng nhö theá. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu ngaøy ñaàu ñöôïc y cho ñeán ngaøy thöù chín ñöôïc y thì ngaøy thöù möôøi neáu khoâng xaû, khoâng thoï trì, khoâng taùc tònh, qua ngaøy thöù möôøi moät trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Xaû ñoïa. Sôû dó phaïm Xaû ñoïa laø vì y ñaõ ñöôïc trong chín ngaøy tröôùc ñeàu xaû, ñeàu taùc tònh nhöng y ñaõ ñöôïc trong ngaøy thöù möôøi vì noái tieáp vôùi nhaân duyeân tröôùc neân phaïm. Chöõ xaû trong ñaây nghóa laø taùc tònh, töø nghóa naøy suy ra ba caâu sau ñeàu coù theå hieåu: Neáu ngaøy ñaàu ñöôïc y ngay trong ngaøy ñaàu xaû, ngaøy thöù hai ñöôïc y thì y cuûa ngaøy thöù hai naøy vì noái tieáp neân theo thöù lôùp ñöôïc ñeán ngaøy thöù möôøi. Neáu ngaøy ñaàu ñöôïc y, ngaøy thöù hai xaû, ngaøy thöù hai khoâng ñöôïc y, ngaøy thöù ba laïi ñöôïc thì y cuûa ngaøy thöù ba naøy vì

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 4                                  677

khoâng noái tieáp neân theo thöù lôùp ñöôïc ñeán ngaøy thöù möôøi. Neáu ngaøy ñaàu ñöôïc y, ngaøy thöù hai xaû, ngay trong ngaøy thöù hai laïi ñöôïc y, y naøy noái tieáp vì trong cuøng moät ngaøy xaû moät y thoï moät y. Neáu ngaøy ñaàu ñöôïc y, ngay trong ngaøy ñaàu xaû, ngaøy thöù hai ñöôïc y khoâng noái tieáp vôùi ngaøy ñaàu vì khaùc ngaøy xaû y, khaùc ngaøy thoï y, y cuûa ngaøy thöù hai theo thöù lôùp ñöôïc ñeán ngaøy thöù möôøi; ba caâu sau theo ñoù suy ra coù theå hieåu: Neáu Tyø-kheo coù y neân xaû ñaõ xaû, toäi ñaõ saùm, keá tieáp laïi ñöôïc y nöõa thì y ñöôïc sau ôû beân y ñöôïc tröôùc phaïm Xaû ñoïa. Trong ñaây noùi keá tieáp khoâng phaûi laø ngaøy keá tieáp maø laø taâm tham caàu noái tieáp khoâng döùt. Neáu y ñaõ xaû, toäi ñaõ saùm, taâm keá tieáp ñaõ döùt; neáu ngay trong ngaøy ñoù y mong caàu tröôùc ñoù laïi ñeán hoaëc y ñeán ngoaøi yù muoán thì khoâng phaïm, vì taâm keá tieáp ñaõ döùt. Neáu ngay trong ngaøy ñöôïc y xaû y, saùm toäi cuõng ngay trong ngaøy ñoù nhöng taâm mong caàu chöa ñoaïn döùt, cho ñeán moät thaùng sau y mong caàu laïi ñeán hoaëc y ñeán ngoaøi yù muoán thì phaïm toäi keá tieáp, y naøy ôû beân y ñaõ ñöôïc tröôùc ñoù phaïm Xaû ñoïa, ngay ngaøy ñöôïc y lieàn phaïm khoâng caàn traûi qua ngaøy hoâm sau. Neáu ngaøy nay ñöôïc y lieàn xaû vaø ñaõ saùm toäi, ngaøy trong ngaøy ñoù taâm mong caàu ñaõ ñoaïn döùt; ngaøy hoâm sau laïi coù nhaân duyeân ñöôïc y thì y naøy khoâng phaïm toäi keá tieáp vì taâm mong caàu ôû giöõa hai ngaøy ñaõ ñoaïn döùt. Neáu vaøo trôøi saùng ñöôïc y lieàn xaû vaø saùm toäi, taâm keá tieáp cuõng ñoaïn döùt; ñeán trôøi toái laïi mong caàu vaø ñöôïc y thì y naøy neân xaû vaø saùm toäi Ñoät-kieát-la. Neáu y ñaõ xaû, taâm keá tieáp ñaõ ñoaïn nhöng chöa saùm toäi; cho duø nhieàu ngaøy sau ñöôïc y thì y naøy cuõng phaûi xaû vaø saùm toäi Ñoät-kieát-la. 2. Giôùi khoâng lìa y nguû ñeâm thöù hai: Minh töôùng: Coù nhieàu teân goïi, Baø-la-moân goïi laø maët trôøi, giôùi quyù toäc goïi laø Dòch (thay ñoåi), ngöôøi Hoà mieàn nuùi goïi laø Khöôùc sa, ngöôøi troàng troït canh taùc goïi laø Chuûng taùc thôøi, ngöôøi ñaùnh caù goïi laø Hieån… nhöõng teân goïi nhö theá ñeàu khoâng phaûi laø Minh töôùng, nhöng döïa treân Minh töôùng maø thaønh teân goïi aáy. Vì chuùt nhaân duyeân: Toân giaû Ñaïi Ca-dieáp troâng coi vieäc xaây caát naêm tinh xaù lôùn: Moät laø tinh xaù treân nuùi Kyø-xaø-quaät, hai laø tinh xaù Truùc laâm vaø ba tinh xaù khaùc nöõa. Luùc ñoù toân giaû ñi ñeán Truùc vieân ñeå troâng coi vieäc xaây caát cuõng nhö toân giaû Xaù-lôïi-phaát ñeán tinh xaù Kyø-hoaøn ñeå troâng coi vieäc xaây caát; toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân cuõng troâng coi vieäc xaây caát naêm traêm tinh xaù. Hoûi: Caùc ñaïi ñeä töû cuûa Phaät ñeàu ñaõ ñoaïn heát laäu keát (laäu hoaëc kieát söû), vieäc neân laøm ñaõ laøm xong vì sao laïi lieäu lyù phöôùc nghieäp naøy? Ñaùp: Moät laø ñeå baùo ñaùp aân Phaät, hai laø ñeå tröôõng döôõng Phaät

678                                                                     BOÄ LUAÄT 6

phaùp, ba laø ñeå dieät taâm coáng cao cuûa chuùng sanh phaøm phu thaáp keùm laøm ñöôïc chuùt ít phöôùc nghieäp, boán laø chieát phuïc taâm kieâu maïn cuûa caùc ñeä töû trong töông lai, naêm laø muoán phaùt khôûi phöôùc nghieäp cho chuùng sanh trong töông lai. Hoûi: Toân giaû Ñaïi Ca-dieáp coù thaàn thoâng löïc, vì sao khoâng duøng thaàn löïc ñi, laïi ñeå cho trôøi möa laøm trôû ngaïi? Ñaùp: Toân giaû Ñaïi Ca-dieáp khi troâng coi vieäc xaây caát töï tay laøm caùc vieäc nhö laáy buøn toâ treùt vaùch töôøng, töï tay ñaép neân cho baèng phaúng. Luùc ñoù trôøi möa lôùn, toân giaû lieàn nhaäp ñònh ñôïi taïnh möa môùi xuaát ñònh, nhöng möa suoát ñeâm ñeán saùng môùi taïnh, toân giaû xuaát ñònh thì trôøi ñaõ saùng. Coù thuyeát cho laø Phaät thuyeát kinh Caây khoâ, caùc Tyø-kheo nghe roài coù ngöôøi hoaøn tuïc veà nhaø, coù ngöôøi öu naõo khoâng theå töï an neân toân giaû tuøy nghi thuyeát phaùp khai giaûi cho hoï, suoát ñeâm khoâng nghæ, thuyeát phaùp xong thì trôøi saùng. Do nhaân duyeân naøy neân khoâng theå duøng thaàn löïc. Lìa y Taêng-giaø-leâ nguû ñeâm khoâng bieát laøm sao: Hoûi: Toân giaû Ñaïi Ca-dieáp laø ngöôøi coù ñaïi trí hueä, vieäc lôùn coøn thaáu ñaït huoáng chi laø vieäc nhoû naøy ñaâu caàn phaûi hoûi ngöôøi khaùc . Ñaùp: Vì muoán cho chuùng sanh trong töông lai khoâng döïa vaøo chuùt ít trí hueä vaø bieän taøi maø töï tin töï duïng, neân thöôøng nghó mình khoâng baèng; laïi nöõa vì muoán laøm moâ phaïm cho chuùng sanh neân hieån baøy hoûi vieäc naøy. Khen ngôïi giôùi, khen ngôïi ngöôøi trì giôùi: Do thieän taâm neân khen ngôïi, laïi vì toân giaû Ñaïi Ca-dieáp tröôùc nay chöa bò Phaät quôû traùch, caùc ñeä töû khaùc ñeàu bò Phaät quôû nhö toân giaû Xaù-lôïi-phaát bò Phaät quôû: “Sao thaày laïi aên thöùc aên baát tònh?”; Ñaïi Muïc-kieàn-lieân cuõng bò Phaät quôû: “Sao thaày laïi cho ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi thoï giôùi cuï tuùc?”, Nan-ñaø cuõng bò Phaät quôû: “Sao thaày laïi giaùo giôùi Ni ñeán maët trôøi laën?”, Öu-ñaø- di cuõng bò Phaät quôû: “Thaày laø ngöôøi ngu si môùi muoán luaän nghò tranh thaéng vôùi Xaù-lôïi-phaát”, A-nan cuõng bò Phaät quôû: “Thaày laø ngöôøi ngu si, sao laïi xuùc naõo baäc Thöôïng toøa”… Toân giaû Ñaïi Ca-dieáp chöa töøng bò Phaät quôû vì toân giaû coù ñöùc haïnh saâu daày, khoâng coù loãi laàm; duø coù chuùt loãi laàm gì Phaät cuõng khoâng quôû toân giaû Ñaïi Ca-dieáp vì muoán toân giaû ñaûm ñöông vieäc duy trì chaùnh phaùp sau khi Phaät dieät ñoä vaø muoán chuùng sanh ñôøi sau heát loøng toân troïng toân giaû. Xaù-lôïi-phaát: Laø teân cuûa ngöôøi meï, Taàn dòch laø Thaân töû, do baø meï teân Xaù lôïi sanh raa neân goïi laø Xaù lôïi töû. Khi baø meï mang thai toân giaû, naèm moäng thaáy moät ngöôøi töôùng maïo trang nghieâm, thaân maëc aùo giaùp

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 4                                 679

ñoäi muõ truï treân tay caàm caây gaäy ñaùnh vaøo baø. Töôùng sö ñoaùn moäng laø baø seõ sanh ngöôøi con thoâng minh bieän taøi baäc nhaát, coù theå chieát phuïc taát caû caùc luaän sö. Coù thuyeát cho laø khi baø mang thai toân giaû, thaàn trí hôn haún ngaøy thöôøng, töï caàu luaän sö cuøng tranh thaéng; moïi ngöôøi thaáy vieäc kyø laï naøy ñeàu cho laø baø maát boån taâm. Caùc Baø-la-moân noùi: “Ñaây khoâng phaûi laø naêng löïc cuûa baø maø laø nhôø thai nhi laø ngöôøi thoâng minh trí hueä neân khieán baø nhö theá”, sau khi bieát roõ nguyeân nhaân, baø ñöôïc hoä veä cho ñeán ngaøy haï sanh toân giaû. Xaù-lôïi-phaát bò bònh: Trong soá caùc ñeä töû, toân giaû laø ngöôøi nhieàu bònh nhaát, thöôøng bò truùng gioù, caûm laïnh cho ñeán bònh maùu noùng …; thaày thuoác noùi: “bònh truùng gioù neân uoáng nöôùc chaùo”, hoaëc noùi: “Bònh maùu noùng neân chaét laáy nöôùc côm uoáng”, hoaëc noùi: “Ñoát cuïc ñaù cho noùng roài boû vaøo nöôùc söõa ñeå uoáng”, hoaëc noùi: “Naáu toûi trong nöôùc söõa ñeå aên”, hoaëc noùi: “Giaû laù caây laáy nöôùc thoa leân ngöôøi”… Hoûi: Toân giaû Xaù-lôïi-phaát tu ñònh coù coâng ñöùc, laø baäc ñaïi trí hueä vì sao coù nhieàu bònh nhö theá? Ñaùp: Do nhaân duyeân ñôøi tröôùc, ñôøi quaù khöù toân giaû ñaõ naõo loaïn cha meï cho ñeán Sö taêng neân ñôøi naøy bò nhieàu bònh. Coù thuyeát cho laø toân giaû laø baäc ñaïi trí hueä, lôïi caên, ñaõ thaám nhuaàn phaùp vò, thöôøng tu trí hueä vaø gioûi luaän nghò, thích tu thieàn ñònh vaø sieâng laøm vieäc chuùng, tinh taán ba nghieäp khoâng chuùt bieáng treã, do ñi ñöùng naèm ngoài khoâng ñieàu ñoä neân coù nhieàu bònh. Laïi coù thuyeát cho laø ñaây laø thaân sau cuøng cuûa toân giaû, taát caû toäi nghieäp ñôøi tröôùc ñeàu phaûi thoï heát môùi coù theå nhaäp nieát baøn, cho neân coù nhieàu bònh. Muoán ñi du haønh moät thaùng: Hoûi: Toân giaû Xaù-lôïi-phaát coù nhieàu bònh vì sao laïi muoán du haønh moät thaùng? Ñaùp: Vì coù chuùng sanh höõu duyeân ñaùng ñöôïc hoùa doä, nhö Phaät moät ngaøy saùu thôøi thöôøng quaùn chuùng sanh ñeå tuøy nghi hoùa ñoä; toân giaû Xaù-lôïi-phaát laø baäc chuyeån phaùp luaân laàn thöù hai cuõng moät ngaøy saùu thôøi thöôøng quaùn chuùng sanh ñeå tuøy nghi hoùa ñoä; laïi do toân giaû laø ngöôøi naém giöõ Phaät phaùp neân muoán du haønh caùc nöôùc ñeå tuøy nghi hoùa ñoä vaø truyeàn baù Phaät phaùp, ngöôøi ñaùng haøng phuïc seõ haøng phuïc, ngöôøi ñaõ ñöôïc haøng phuïc seõ khieán phaùt taâm tín ngoä; laïi do du haønh töï khoå, bònh gioù bònh laïnh seõ giaûm bôùt. Hoûi: Vì sao chæ du haønh trong voøng moät thaùng? Ñaùp: Vì ñoái vôùi chuùng sanh höõu duyeân chæ caàn moät thaùng laø ñoä heát; coù thuyeát cho laø ngöôøi ñaùng thu phuïc chæ caàn moät thaùng laø thu phuïc

680                                                                        BOÄ LUAÄT 6

xong; laïi cho laø chæ caàn moät thaùng laø khaát thöïc ñuû nhöõng vaät caàn duøng nhö y thöïc, ngoïa cuï, thuoác thang trò bònh. Y Taêng-giaø-leâ daày naëng: Hoûi: Toân giaû Xaù-lôïi-phaát coù boán Nhö yù tuùc coù theå ñeå ba ngaøn ñaïi thieân theá giôùi trong baøn tay xoay chuyeån, sao laïi noùi laø y Taêng-giaø-leâ daày naëng? Ñaùp: Toân giaû du haønh laø ñeå ñoä sanh nhöng chuùng sanh höõu duyeân khoâng theå duøng thaàn thoâng löïc maø laøm cho giaùc ngoä ñöôïc, toân giaû phaûi ñi boä neân noùi y Taêng-giaø-leâ daày naëng. Laïi do ngöôøi maø toân giaû muoán thu phuïc laø caùc luaän sö, phaûi duøng lyù chieát phuïc khoâng theå duøng thaàn thoâng löïc, neáu duøng thaàn thoâng löïc seõ khieán hoï taêng theâm kieâu maïn, toân giaû phaûi ñi boä neân noùi y Taêng-giaø-leâ daày naëng. Laïi do toân giaû hieän töôùng ñaïi töø bi, muoán cho caùc Tyø-kheo giaø bònh trong töông lai khoâng phieàn naõo neân muoán Nhö lai khai duyeân cho caùc Tyø-kheo giaø bònh yeát ma ñöôïc lìa y nguû ñeâm moät thaùng. Noùi giaø laø baûy möôi tuoåi trôû leân. Hoûi: Vì sao Phaät khai cho phaùp khoâng lìa y nguû ñeâm moät thaùng? Ñaùp: Vì nhaân duyeân ñoä sanh, laïi vì nhaân duyeân haønh ñaïo, khoâng mang theo y naëng thì ñöôïc lìa khoå naõo, tuøy thôøi tu ñaïo nghieäp khoâng bò trôû ngaïi. Laïi vì tìm caàu nhöõng vaät duïng tuøy thaân vaø thuoác thang thích nghi cho bònh tình hoaëc ñeå lieäu lyù vieäc xaây caát tinh xaù, chuøa thaùp; hoaëc ñeå thu phuïc ngöôøi chöa thu phuïc, ngöôøi ñaõ ñöôïc thu phuïc phaát taâm tín ngoä neân Phaät khai cho lìa y moät thaùng. Giôùi lìa y caùch ñeâm naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñoàng nhöng ba chuùng döôùi khoâng ñoàng. Ni keát ñaïi giôùi roäng nhaát laø moät Caâu-loâ-xaù, keát giôùi y cuõng baèng vôùi ñaïi giôùi; Taêng keát ñaïi giôùi vaø giôùi y khoâng ñoàng vôùi Ni. Keát ñaïi giôùi sôû dó thoâng vôùi tuï laïc vì khi Taêng keát ñaïi giôùi, uy löïc cuûa giôùi khieán cho ñieàu aùc khoâng ñeán ñöôïc trong giôùi, trong giôùi coù thieän thaàn uûng hoä; laïi vì ñaøn vieät neân keát ñaïi giôùi thoâng vôùi tuï laïc, neáu keát ñaïi giôùi taát caû Taêng ñeàu tuï hoïp, khoâng ñöôïc gôûi duïc, nhöng keát giôùi y thì phaûi noùi tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc. Maëc y thöôïng haï du haønh caùc nöôùc: Y thöôïng laø y Uaát-ña-la-taêng, y haï laø y An-ñaø-hoäi. moät ñeâm: Coù thuyeát cho laø laáy saéc aám laøm ngaøy ñeâm, trôøi saùng laø ban ngaøy, trôøi toái laø ban ñeâm; coù thuyeát laïi noùi laáy naêm aám laøm ngaøy ñeâm. Maët trôøi laën laø khi maët trôøi ñi qua khoûi coõi Dieâm-phuø-ñeà. Minh töôùng coù nhieàu teân goïi nhö treân ñaõ noùi, noùi laáy saéc aám laøm ngaøy ñeâm laø döïa treân ba saéc: Khi aùnh maët trôøi chieáu vaøo coâng coái ôû coõi Dieâm phuø ñeà thì coù saéc ñen, khi chieáu vaøo laù caây thì coù saéc xanh nhöng khi chieáu qua khoûi laù caây, roïi vaøo coõi Dieâm phuø ñeà thì coù saéc traéng. Trong ba saéc naøy thì saéc traéng laø saéc chính, neáu lìa y nguû ñeâm

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 4                                       681

cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, trong ñaây coù boán tröôøng hôïp: Moät laø xaû y thì khoâng phaïm, nhö Tyø-kheo xuaát giôùi ñeán nôi khaùc nguû ñeâm, möôïn y thoï trì ñeán saùng hoâm sau xaû y traû laïi cho chuû y thì khoâng phaïm. Hai laø phaïm vì khoâng xaû y, gioáng nhö treân nhöng khi xaû y traû laïi cho chuû y khoâng taùc phaùp xaû y, trôû veà thoï laïi y cuûa mình; vì khoâng taùc phaùp xaû y maø thoï laïi y cuûa mình laø hoaïi oai nghi, phaïm Ñoät-kieát-la. Ba laø cuõng xaû y cuõng phaïm toäi, nhö Tyø-kheo ñeå y trong giôùi, xuaát giôùi ñeán choã khaùc nguû ñeâm ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Xaû ñoïa. Boán laø khoâng xaû y cuõng khoâng phaïm toäi, nhö Tyø-kheo töï thoï trì y, khoâng lìa y nguû ñeâm ôû choã khaùc. Tröø Taêng yeát ma cho: Taêng keát ñaïi giôùi tröôùc, keát giôùi y sau, ñaïi giôùi roäng nhaát laø möôøi Caâu-loâ-xaù, keát giôùi roài phaûi ôû trong ñaïi giôùi naøy thuyeát giôùi boá taùt vaø laøm caùc phaùp yeát ma. Neáu coù soâng ngoøi, ñöôøng ñi ñeàu ñöôïc hôïp keát, nhöng chæ laáy töôùng bôø; keát ñaïi giôùi roài töø töôùng bôø ñoù trôû ñi tuøy phaïm vi xa gaàn, lôùn hay nhoû ñeàu khoâng coù loãi. Neáu keát giôùi y ñoàng vôùi ñaïi giôùi thì neân noùi tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, sôû dó noùi tröø ra vì giôùi tuï laïc khoâng coù nhaát ñònh coøn giôùi y thì nhaát ñònh; laïi vì ngaên döùt phæ baùng, dieät tröø ñaáu tranh vaø gìn phaïm haïnh, döùt hieàm nghi. Coù thuyeát cho laø neáu coù tuï laïc môùi noùi tröø ra, neáu khoâng coù tuï laïc thì khoâng caàn noùi tröø ra; cuõng coù thuyeát cho laø duø coù tuï laïc hay khoâng coù tuï laïc khi keát yeát ma ñeàu neân noùi tröø ra, vì sao, vì khi keát giôùi y khoâng coù tuï laïc, nhöng sau ñoù coù tuï laïc vaø daân cö ñeán trong ñaïi giôùi, luùc ñoù khoâng caàn phaûi keát giôùi y laïi vì khi keát ñaõ noùi tröø ra roài. Neáu ban ñaàu ñaõ coù tuï laïc, sau khi keát giôùi y xong khoâng coù tuï laïc vì daân cö ñaõ dôøi ñi nôi khaùc thì choã troáng naøy thuoäc veà giôùi y. Neáu giôùi tuï laïc ban ñaàu nhoû, sau ñoù nôùi lôùn daàn ra thì tuøy nôùi lôùn daàn ra tôùi ñaâu, nôi ñoù khoâng thuoäc veà giôùi y nöõa. Neáu giôùi tuï laïc ban ñaàu lôùn, sau ñoù thu nhoû daàn laïi thì tuøy thu nhoû laïi tôùi ñaâu, choã troáng ñoù laïi nhieáp thuoäc vaøo giôùi y. Neáu vua vaø quyeán thuoäc vaøo trong ñaïi giôùi giaêng maøn tröôùng, ôû gaàn hai beân laøm choã aên uoáng, choã ñaïi tueåu tieän, choã ñi laïi… thì nhöõng choã aáy khoâng coøn thuoäc veà giôùi y; ngöôøi laøm aûo thuaät, ngöôøi chuù thuaät, ngöôøi chôi nhaïc cuï… vaøo trong ñaïi giôùi cuõng laïi nhö vaäy. Noùi tröø Taêng yeát ma cho laø nhö toân giaû Xaù-lôïi-phaát vì caùc Tyø- kheo giaø bònh xin Phaät khai cho phaùp khoâng lìa y moät thaùng, sau khi cho xong maø bònh laønh vaãn ñöôïc theo yeát ma tröôùc ñi du haønh moät thaùng; neáu yeát ma cho xong maø bònh trôû naëng theâm khoâng theå ñi ñöôïc, sau khi

682                                                                       BOÄ LUAÄT 6

bònh laønh vaãn theo yeát ma tröôùc ñöôïc du haønh moät thaùng. Neáu hoùa ñoä chuùng sanh chöa heát maø thôøi gian moät thaùng laïi heát, hoaëc vieäc tìm caàu y phuïc thuoác thang caùc vaät caàn duøng hoaëc lieäu lyù vieäc Tam baûo chöa xong maø thôøi gian moät thaùng ñaõ heát, ñôïi ñeán khi xong vieäc môùi trôû veà vaãn khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo qua ñôøi thì y ñaõ xin yeát ma naøy neân cho ngöôøi khaùn bònh; neáu maát y ñaõ xin yeát ma naøy sau ñoù xin laïi ñöôïc y khaùc, baát luaän naëng hay nheï ñeàu phaûi xin laïi yeát ma; neáu ñem y ñaõ xin yeát ma naøy cuùng döôøng Tam baûo, sau ñoù xin laïi ñöôïc y khaùc cuõng phaûi xin laïi yeát ma. Tröôøng hôïp xin yeát ma lìa y chín thaùng cuõng nhö vaäy, vì nhaân duyeân neân khai cho phaùp lìa y moät thaùng, cuõng vì nhaân duyeân maø khai cho phaùp lìa y chín thaùng. Hoûi: Vì sao khoâng nhieàu khoâng ít maø khai cho ñuùng chín thaùng? Ñaùp: Vì trong moät naêm coù ba thaùng phaûi ôû moät choã an cö tieán tu ñaïo nghieäp neân khai cho ñuùng chín thaùng. Hoûi: laøm moät laàn yeát ma cho hay laø laøm chín laàn yeát ma? Ñaùp: Chæ laøm moät laàn yeát ma, gioáng nhö tröôøng hôïp lìa y Taêng- giaø-leâ, lìa y Uaát-ña-la-taêng hay y An-ñaø-hoäi cuõng nhö vaäy; vì nhaân duyeân neân khai cho lìa y Taêng-giaø-leâ, vì nhaân duyeân cuõng khai cho lìa y Uaát-ña-la-taêng vaø y An-ñaø-hoäi. Hoûi: Cho lìa moät y hay cho lìa moät luùc hai y? Ñaùp: Khoâng cho lìa moät luùc hai y, Phaät cheá ba y laø ñeå choáng laïnh, neáu chæ coøn coù moät y thì khoâng theå choáng laïnh; laïi vì tröø hoå theïn, neáu chæ coøn moät y thì khoâng tröø ñöôïc hoå theïn; laïi nöõa, Phaät cheá ba y ñeå maëc vaøo tuï laïc, neáu chæ coøn moät y thì khoâng ñöôïc vaøo tuï laïc; laïi nöõa, Phaät cheá maëc ba y vì muoán ngöôøi nhìn thaáy sanh taâm hoan hæ, neáu chæ coøn moät y thì khoâng khieán ngöôøi thaáy sanh taâm thieän; laïi vì muoán cho oai nghi thanh tònh neân cheá maëc ba y, neáu chæ coøn moät y thì oai nghi khoâng thanh tònh. Tyø-kheo-ni cheá coù naêm y neáu muoán lìa hai y cuõng khoâng ñöôïc, Phaät cheá neân maëc naêm y vì thaønh oai nghi, neáu chæ coøn ba y thì khoâng thaønh oai nghi. Tyø-kheo maëc ñuû ba y, Tyø-kheo-ni maëc ñuû naêm y thì taát caû thôøi ñeàu ñöôïc vaøo cung vua vaø tuï laïc ñeàu khoâng coù loãi. Neáu xin yeát ma ñöôïc lìa y moät thaùng, Tyø-kheo giaø coù y Taêng-giaø-leâ daày naëng nhöng thaät teá laø khoâng giaø, khoâng bònh, chæ vì y Taêng-giaø-leâ daày naëng neân xin yeát ma; neáu Taêng cho yeát ma thì yeát ma tuy thaønh nhöng Taêng phaïm Ñoät-kieát-la, ngöôøi xin yeát ma neáu khoâng bieát phaùp thì khoâng phaïm, neáu bieát phaùp thì cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu thaät khoâng phaûi giaø bònh vaø y Taêng-giaø-leâ cuõng khoâng daày naëng maø noùi laø giaø bònh vaø y daày naëng thì yeát ma tuy thaønh nhöng ngöôøi xin phaïm Ba-daät-ñeà.

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 4                                     683

Khi keát giôùi y noùi tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, trong ñaây coù boán tröôøng hôïp: Moät laø giôùi tuï laïc khoâng phaûi laø giôùi nhaø, nhö hai tuï laïc, moãi tuï laïc ñeàu coù nhaø. Hai laø giôùi nhaø khoâng phaûi laø giôùi tuï laïc, nhö moät tuï laïc lôùn khoâng coù tuï laïc khaùc, trong coù coù raát nhieàu nhaø. Ba laø giôùi tuï laïc cuõng laø giôùi nhaø, nhö hai tuï laïc, moãi tuï laïc ñeàu coù raát nhieàu nhaø. Boán laø khoâng phaûi giôùi tuï laïc cuõng khoâng phaûi giôùi nhaø, nhö nôi A-lan-nhaõ. Trong tuï laïc coù moät giôùi cuõng coù giôùi khaùc, neáu tuï laïc keá tieáp nhau thì goïi laø moät giôùi, neáu khoâng keá tieáp nhau thì goïi laø giôùi khaùc. Nhaø cuõng coù moät giôùi vaø giôùi khaùc, neáu truù xöù chæ coù moät phoøng xaù thì goïi laø moät giôùi; neáu trong truù xöù coù choã naáu aên, choã laáy nöôùc, choã ñaïi tieåu tieän, cöûa ngoõ… thì goïi laø giôùi khaùc. Noùi tuï laïc khoâng keá tieáp nhau laø choã maø gaø coù theå bay ñeán ñöôïc, choã maø teân coù theå baén tôùi ñöôïc, choã phaân bieät nam nöõ, choã maø ngöôøi coù hoå theïn ñaïi tieåu tieän vaø ñi laïi… Neáu tuï laïc chæ coù moät nhaø, ñeå y trong nhaø, Tyø-kheo naèm ôû choã maø teân coù theå baén tôùi ñöôïc, nguû ñeán khi trôøi saùng cuõng khoâng maát y; hoaëc y ñeå ôû choã maø teân coù theå baén tôùi ñöôïc, Tyø-kheo naèm nguû trong nhaø cho ñeán khi trôøi saùng cuõng khoâng maát y. Neáu tuï laïc coù nhieàu nhaø, y ñeå trong nhaø, Tyø-kheo naèm nguû ôû choã maø teân coù theå baén tôùi ñöôïc, trôøi saùng thì maát y vì giôùi nhaø khaùc; neáu y ñeå ôû ngoaøi giôùi nhaø, Tyø-kheo nguû nôi choã maø teân coù theå baén tôùi ñöôïc, ñeán trôøi saùng cuõng khoâng maát y. Tröôøng hôïp tuï laïc keá tieáp nhau töùc laø boán phía ñeàu coù tuï laïc, boán phía ñeàu duøng caùi thang möôøi hai baäc döïa vaøo töôøng ñeå ñi leân vaø ra vaøo thoâng nhau, Tyø-kheo nguû döôùi chaân caàu thang coøn y ñeå ôû boán phía cuûa tuï laïc cuõng khoâng phaïm lìa y vì thang vaø boán phía tieáp giaùp nhau. Neáu tuï laïc chæ coù moät nhaø, y ñeå trong nhaø cuõng khoâng maát y; neáu tuï laïc coù nhieàu nhaø, y ñeå trong nhaø thì phaïm loãi lìa y, neáu ñeå y ngoaøi giôùi nhaø thì khoâng maát y; neáu coù thang tieáp giaùp vôùi tuï laïc, ñeå y ôû boán phía cuûa tuï laïc cuõng khoâng maát y. Tröôøng hôïp giôùi tuï laïc tieáp giaùp nhau töùc laø hai beân coù tuï laïc, ôû giöõa coù ñöôøng cho ngöôøi vaø xe qua laïi, neáu hai ñaàu cuûa xe tieáp giaùp vôùi hai beân tuï laïc, y ñeå ôû ñaàu naøy, ngöôøi naèm nguû ôû ñaàu kia, caû y vaø ngöôøi ôû treân xe thì khoâng maát y vì xe tieáp giaùp vôùi giôùi cuûa hai tuï laïc. Neáu tuï laïc chæ coù moät nhaø, y ñeå trong nhaø, ngöôøi nguû ôû treân xe cuõng khoâng maát y; neáu khoâng coù xe thì khoâng thaønh nghóa tieáp giaùp, vì vaäy coù xe môùi khoâng maát y, khoâng coù xe thì maát y. Neáu tuï laïc coù töôøng raøo hoaëc haøo bao quanh boán phía laø giôùi

684                                                                       BOÄ LUAÄT 6

tuï laïc, nhöõng choã nhö choã laøm vieäc, choã maø ñoå boû raùc reán ñeán ñöôïc, do tuï laïc coù töôøng raøo hay haøo bao quanh neân theá löïc khoâng ñeán ñöôïc choã xa thì goïi laø giôùi tuï laïc tieáp giaùp vôùi giôùi tuï laïc. Toäc hoï coù moät giôùi vaø giôùi khaùc: Neáu cha meï, anh em, chò em, con caùi cuøng aên moät choã cuøng laøm moät ngheà thì goïi laø moät nhaø; neáu aên rieâng, laøm rieâng, taát caû ñeàu rieâng, tuy cuøng ôû chung nhöng vieäc khoâng ñoàng nhau thì goïi laø moät toäc. Choã maø moãi ngöôøi ôû goïi laø moät giôùi coøn nhöõng choã nhö choã naáu aên, choã laáy nöôùc, choã ñaïi tieåu tieän… laø giôùi khaùc. Neáu ñeå y trong toäc hoï naøy, ngöôøi ôû trong toäc hoï khaùc thì maát y; neáu ngöôøi ôû trong phoøng maø y ñeå ôû choã laáy nöôùc hay choã naáu aên… laø giôùi khaùc thì maát y. Nhö theá cho ñeán nhaø ngoaïi ñaïo, saân vöôøn… neáu khaùc chuû vaø thaáy bieát khaùc thì maát y; neáu ñoàng laø moät chuû ñoàng thaáy bieát thì khoâng maát y. Nhaø coù laàu gaùc: Neáu y ñeå ôû taàng treân, ngöôøi ôû taàng döôùi maø nhaø thuoäc cuûa moät chuû thì khoâng maát y; neáu hai taàng thuoäc cuûa hai chuû khaùc nhau thì maát y. Neáu y ôû taàng döôùi, ngöôøi ôû taàng giöõa hoaëc y ôû taàng giöõa, ngöôøi ôû taàng döôùi; hoaëc y ôû taàng treân, ngöôøi ôû taàng giöõa hoaëc y ôû taàng giöõa, ngöôøi ôû taàng treân thì khoâng maát y vì taàng giöõa tieáp giaùp vaø thoâng vôùi hai taàng treân vaø döôùi. Neáu Tyø-kheo giöõ y cho thaày thì thaày troø neân caùch nhau tröôùc sau khoaûng boán möôi chín taàm, luaät sö noùi hoaëc ngang doïc caùch khoaûng boán möôi chín taàm. Neáu Tyø-kheo naèm nguû treân ñöôøng ranh cuûa hai giôùi, thaân vaøo trong hai giôùi, y cuõng ôû trong hai giôùi thì khoâng maát y. Neáu giöõa hai giôùi tuï laïc coù moät böùc töôøng ngaên, Tyø-kheo naèm treân töôøng, y ôû hai beân tuï laïc cuõng khoâng maát y.Neáu Tyø-kheo naøy qua ñôøi thì tuøy maët day veà höôùng naøo thì ngöôøi ôû höôùng ñoù ñöôïc laáy y hoaëc ngöôøi naøo nhìn thaáy tröôùc thì ñöôïc laáy y. 3. Giôùi caát chuùa y phi thôøi quaù moät thaùng: Nhaân duyeân veà Öu-ba-tö-na Phaät noùi ta muoán yeân tónh trong boán thaùng toïa thieàn: Hoûi: Phaät ñaõ traûi qua ba A-taêng-kyøø kieáp laäp boán theä nguyeän roäng lôùn ñeå teá ñoä voâ bieân chuùng sanh, nay ñaõ thaønh ñaïo roài sao laïi muoán töï ñöôïc yeân tónh? Ñaùp: Khoâng luùc naøo laø Phaät khoâng ñoä sanh hoaëc tónh laëng maø laøm Phaät söï, hoaëc thuyeát phaùp, taát caû oai nghi ñi ñöùng naèm ngoài ñeàu laøm Phaät söï. Neáu Phaät tónh laëng laø ñeå lìa thaân taùn loaïn hoaëc lìa taâm taùn loaïn hoaëc caû thaân taâm ñeàu lìa taùn loaïn neân trong boán thaùng Phaät nhaäp ñònh, töï taïi trong caùc phaùp moân, hoaëc ñeán phöông khaùc giaùo hoùa chuùng sanh,

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 4                               685

hoaëc theå nhaäp möôøi löïc, boán Voâ sôû uùy vaø möôøi taùm phaùp Baát coïng. Laïi do chuùng sanh thöôøng thaáy Phaät neân sanh taâm deã duoâi bieáng nhaùc, muoán cho chuùng sanh khôûi taâm khaùt ngöôõng neân Phaät muoán yeân tónh toïa thieàn trong boán thaùng. Laïi do khoâng muoán ngoaïi ñaïo dò kieán taêng tröôûng cô hieàm phæ baùng vì thaáy Phaät thöôøng du haønh caùc nöôc lieàn cho laø Phaät chæ ôû trong choã roän ròp thì khoâng coù thaät phaùp neân Phaät muoán yeân tónh toïa thieàn trong boán thaùng, hieån baøy khoâng phaûi laø khoâng coù thaät phaùp. Laïi do Phaät muoán laøm pheùp taéc cho caùc ñeä töû trong töông lai; coâng ñöùc, trí hueä cuûa Phaät taát caû ñeàu ñaày ñuû maø Phaät vaãn khoâng boû vieäc toïa thieàn, huoáng chi phaøm phu maø laïi bieáng nhaùc hay sao. Laïi do Phaät laáy phaùp laøm thaày, yeân tónh nhaäp ñònh töï taïi trong caùc phaùp moân chính laø phaùp cuùng döôøng thaày. Khi Phaät taïi theá coù ba laàn yeân tónh toïa thieàn: Moät laø sau khi thaønh ñaïo Phaät yeân tónh toïa thieàn trong möôøi laêm ngaøy, laàn thöù hai yeân tónh toïa thieàn hai thaùng vaø laàn sau cuøng laø boán thaùng. Hoûi: Vì sao laàn ñaàu yeân tónh toïa thieàn möôøi laêm ngaøy, laàn thöù hai laïi ñeán hai thaùng vaø laàn sau cuøng laïi ñeán boán thaùng? Ñaùp: Sau khi thaønh ñaïo, baét ñaàu ra ñoä sanh thì nhaân duyeân ñoä sanh raát nhieàu neân Phaät chæ yeân tónh toïa thieàn trong möôøi laêm ngaøy. Traûi qua moät thôøi gian, chuùng sanh ñaõ ñöôïc hoùa ñoä, voâ löôïng ngoaïi duyeân cuõng giaûm bôùt neân laàn thöù hai Phaät yeân tónh toïa thieàn hai thaùng. Luùc saép nhaäp nieát baøn, vieäc ñoä sanh cuõng saép heát neân laàn sau cuøng Phaät yeân tónh toïa thieàn boán thaùng. Laïi do giai ñoaïn ñaàu sau khi Phaät thaønh ñaïo, raát ít chuùng sanh phaïm loãi, Phaät chæ yeân tónh toïa thieàn trong möôøi laêm ngaøy hoï lieàn töï thaáy loãi. Thôøi gian sau, chuùng sanh phaïm loãi taêng nhieàu theâm, Phaät yeân tónh toïa thieàn trong hai thaùng hoï môùi töï thaáy loãi. Giai ñoaïn sau chuùng sanh laøm vieäc phi phaùp caøng nhieàu, phaïm loãi caøng taêng, Phaät phaõi yeân tónh toïa thieàn trong boán thaùng hoï môùi töï thaáy loãi. Hoûi: Vì sao caùc Tyø-kheo khoâng noùi cho Öu ba tö na bieát cheá ñònh cuûa Taêng? Ñaùp: Öu-ba-tö-na laø baäc ñaïi ñöùc naém giöõ Phaät phaùp, vì sôï laøm khoù neân khoâng daùm noùi. Chæ tröø Tyø-kheo ñöa thöùc aên ñeán vaø vaøo ngaøy boá taùt: Ñöa thöùc aên ñeán laø ñeå cuùng döôøng saéc thaân cuûa Phaät, vaøo ngaøy boá taùt ñeán boá taùt laø cuùng döôøng phaùp thaân. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Y phi thôøi: Töø möôøi saùu thaùng boán ñeán ngaøy raèm thaùng taùm ñöôïc y thì goïi laø y thôøi, neáu coù thoï y coâng ñöïc thì ñeán ngaøy raèm thaùng chaïp goïi

686                                                                     BOÄ LUAÄT 6

laø y thôøi. Töø möôøi saùu thaùng chaïp ñeán ngaøy raèm thaùng tö ñöôïc y thì goïi laø y phi thôøi. Trong boán thaùng naøy neáu cha meï, vôï con, anh chò em cuùng döôøng y hoaëc gaëp hoäi naêm naêm môû moät laàn hoaëc hoäi nhaäp xaù (vaøo ôû nhaø môùi) ñöôïc cuùng döôøng y thì khoâng goïi laø y phi thôøi vì caùc hoäi naøy laø thöôøng ñònh. Neáu töï xin y cho mình cuõng khoâng goïi laø y phi thôøi vì neáu xin ñuû ba y thì khoâng xin nöõa. Tröôøng hôïp trong giôùi naøy laø ñöôïc cuùng vaûi khoâng ñuû may thaønh y, do mong caàu cho ñuû neân khai cho caát chöùa trong moät thaùng chôø cuùng theâm cho ñuû, neáu quaù moät thaùng thì phaïm Xaû ñoïa. Vì vaäy trong voøng moät thaùng naøy phaûi sieâng naêng caàn caàu cho ñuû vaûi ñeå may thaønh y, nieäm mong caàu khoâng cho giaùn ñoaïn môùi ñöôïc caát chöùa ñeán moät thaùng. Neáu döùt nieäm mong caàu thì khoâng ñöôïc caát chöùa ñeán moät thaùng, nhö ngaøy ñaàu ñöôïc vaûi maø suy nghó raèng: “Trong möôøi ngaøy naøy mong caàu cho ñuû vaûi chaéc seõ khoâng ñöôïc”, neáu nghó nhö vaäy thì vaûi naøy khoâng ñöôïc caát chöùa quaù möôøi ngaøy, duø chæ ñöôïc boán khuyûu tay cuõng phaûi may thaønh y, neáu quaù möôøi ngaøy thì phaïm Xaû ñoïa; y khoâng ñuùng löôïng thì phaïm Ñoät-kieát-la, y naøy neân xaû. Nhö theá cho ñeán ngaøy thöù möôøi neáu suy nghó raèng: “Noäi trong moät ngaøy naøy mong caàu cho ñuû vaûi chaéc seõ khoâng ñöôïc”, neáu nghó nhö vaäy thì y naøy noäi trong ngaøy thöù möôøi neáu khoâng cho ngöôøi, khoâng may thaønh y thoï trì, khoâng taùc tònh, qua ngaøy thöù möôøi moät trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Xaû ñoïa. Neáu ngaøy ñaàu ñöôïc vaûi y khoâng ñöôïc nhö yù muoán, keá laïi ñöôïc theâm vaûi y ngoaøi mong caàu thì caû hai loaïi vaûi y naøy trong voøng möôøi ngaøy phaûi may thaønh y; neáu khoâng may thaønh y, khoâng taùc tònh, khoâng cho ngöôøi, khoâng thoï trì, qua ñeán ngaøy thöù möôøi moät trôøi vöøa saùng thì phaïm Xaû ñoïa; neáu ñöôïc y khoâng ñuùng löôïng thì y naøy neân xaû roài saùm toäi Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû may y, vì mong caàu cho ñuû neân chôø ñeán chín ngaøy, ñeán ngaøy thöù möôøi duø khoâng ñöôïc vaûi y nhö mong caàu hay khoâng mong caàu maø ñöôïc thì vaûi y noäi trong moät ngaøy naøy phaûi may thaønh y; neáu khoâng may thaønh y, khoâng taùc tònh, khoâng cho ngöôøi, khoâng thoï trì, qua ñeán ngaøy thöù möôøi moät trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Xaû ñoïa.

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 5                              687

TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA QUYEÅN 5

5. Nhaân Duyeân Keát Ba Möôi Xaû Ñoïa (Tieáp Theo): 4. Nhaân duyeân keát giôùi thöù tö: Tyø-kheo-ni Hoa saéc: Dung maïo ñoan chaùnh, saéc ñeïp nhö hoa Öu- baùt-la (hoa sen xanh), nhieàu kieáp laâu xa trong ñôøi quaù khöù laø moät Baø- la-moân nöõ. Cha meï vaø ngöôøi thaân cuûa coâ vaøo bieån tìm chaâu baùu, coâ ôû nhaø khoâng theå töï kieám soáng neân cuøng ôû chung vôùi caùc daâm nöõ baùn saéc nuoâi thaân. Do coâ khoâng ñeïp laém neân khoâng coù ai lui tôùi vôùi coâ, coâ thöôøng töï oaùn traùch baûn thaân. Luùc ñoù coù moät vò Phaät Bích chi ñöôïc moïi ngöôøi kính ngöôõng, coù ngöôøi noùi vôùi coâ raèng: “Coâ haõy cuùng döôøng vò Phaät Bích chi naøy roài phaùt nguyeän, tuøy taâm muoán gì seõ ñöôïc nhö yù nguyeän”, coâ nghe lôøi lieàn söûa soaïn caùc moùn aên ngon cuøng vôùi hoa sen xanh ñem daâng cuùng Phaät Bích chi roài phaùt nguyeän: “Nguyeän cho con ñôøi ñôøi thöôøng laøm ngöôøi nöõ ñoan chaùnh, saéc ñeïp tuyeät traàn, ñöôïc moïi ngöôøi yeâu meán; laïi nguyeän cho con ñöôïc coâng ñöùc nhö vò Sa-moân naøy ñaõ ñöôïc”. Do boån nguyeän ñôøi xöa neân nay laøm ngöôøi nöõ xinh ñeïp, sau khi xuaát gia laïi ñöôïc Laäu taän. Röøng An ñaø: Coøn goïi laø röøng truù aùm (ban ngaøy toái taêm) vì khu röøng naøy roäng lôùn raäm raïp, döôùi nhöõng taøng caây trong röøng maët trôøi khoâng chieáu xuoáng ñöôïc; laïi do chuû cuûa khu röøng naøy teân laø An-ñaø neân nhaân ñoù ñaët teân röøng An-ñaø. Duøng ñieäp y quyù giaù goùi xaâu thòt roài treo leân caây: Hoûi: Neáu coù ngöôøi laáy goùi thòt naøy thì ôû beân ai maéc toäi, beân chuùa giaëc hay beân Ni? ñaùp laø beân Ni. Y phuïc raùch röôùi: Hoûi: Ni Hoa saéc coù coâng ñöùc vaø coù tieáng taêm moïi ngöôøi ñeàu bieát, vì sao y phuïc khoâng ñuû? Ñaùp: ÔÛ ñôøi coù hai haïng ngöôøi: Moät laø ñöôïc roài caát chöùa, hai laø ñöôïc roài ñem boá thí. Tyø-kheo-ni Hoa saéc heã coù ñöôïc vaät gì ñeàu ñem cho heát cho ngöôøi ñeán xin, cho ñeán ñoái vôùi baûn thaân thöôøng bò thieáu thoán.

688                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Trong soá y dö: Do Phaät nhaäp thaát yeân tónh toïa thieàn boán thaùng khieán caùc Tyø-kheo töï thaáy loãi neân xaû y dö do cö só cuùng, chæ maëc ba y phaán taûo neân goïi laø soá y dö. Giôùi thoï laáy y töø Ni khoâng phaûi baø con laø giôùi baát coïng, Tyø-kheo- ni khoâng phaïm, Sa-di phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät cheá giôùi naøy cho caùc Tyø- kheo laø vì nam nöõ khoâng neân giao tieáp qua laïi, neáu cuøng qua laïi seõ sanh aùi nhieãm vaø ñöa ñeán caùc nhaân duyeân phi phaùp, cho neân Phaät cheá ngaên; neáu laø baø con thì khoâng bò hieàm nghi cuõng khoâng bò phæ baùng thì ñöôïc thoï laáy y. Y ñuùng löôïng naøy neáu laø cuûa cö só hoaëc y coù maøu saéc phi phaùp cuõng khoâng ñöôïc thoï laáy; neáu y ñöôïc nhuoäm ñuùng phaùp maø thoï laáy thì phaïm Xaû ñoïa. Neáu nhieàu Tyø-kheo thoï laáy moät y thì taát caû ñeàu phaïm; neáu moät Tyø-kheo thoï laáy moät y töø nhieàu Ni thì tính soá Ni maø keát phaïm. Trong naêm loaïi y coù ba loaïi khoâng ñöôïc thoï laáy, ñoù laø y bò chaùy, y bò boø nhai vaø y bò chuoät caén, neáu thoï laáy thì phaïm Xaû ñoïa; hai loaïi y kia thoï laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu thoï laáy baùt ñuùng löôïng cuõng phaïm Xaû ñoïa; thoï laáy y khoâng ñuùng löôïng vaø caùc vaät duïng nhö kieàn tö… thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu thoï laáy y töø Thöùc-xoa-ma-na vaø Sa-di-ni cuõng phaïm Xaû ñoïa. Tröø trao ñoåi: Ñeå cho ngöôøi haønh ñaïo ñöôïc an laïc vaø caùc ñeä töû khoâng bò khoå naõo neân Phaät khai cho tröø trao ñoåi. Nhö tröôøng hôïp Tyø- kheo ñoåi y vôùi Tyø-kheo-ni vì maëc vöøa vaën hoaëc Tyø-kheo-ni ñoåi y vôùi Tyø-kheo vì maëc vöøa vaën. Neáu Phaät khoâng khai cho trao ñoåi thì caùc ñeä töû seõ vì nhaân duyeân tìm caàu y phuïc maø phieàn naõo vaø boû pheá vieäc haønh ñaïo. 5. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm: Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Sa-di nhôø ni khoâng phaûi baø con giaët y cuõ thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu töï ñöa y cho Tyø-kheo-ni khoâng phaûi laø baø con giaët hoaëc nhuoäm hoaëc ñaäp, trong ba vieäc naøy tuøy laøm moät vieäc lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu cuøng moät luùc nhôø laøm ba vieäc cuõng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu y giaët chöa saïch, nhuoäm chöa thaønh maøu, ñaäp chöa saïch, ñeàu phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu vieát thö hay laøm daáu ñöa tin thì phaïm Ñoät-kieát-la; nhôø giaët y phaïm Xaû ñoïa cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu hai ngöôøi duøng chung y cho ñeán nhieàu ngöôøi duøng chung y, nhôø Tyø-kheo-ni giaët, ñaäp hay nhuoäm ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu nhôø giaët, nhuoäm hay ñaäp y baát tònh töùc laø y ñöôïc deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng taïp thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo nhôø Sa-di hoïc hoái giaët, nhuoäm, ñaäp y cuõng phaïm Xaû ñoïa; nhôø ngöôøi phaù giôùi, keû Taëc truï… thì khoâng phaïm; nhôø Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di-ni giaët,

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 5                              689

nhuoäm hay ñaäp y cuõng phaïm Xaû ñoïa; neáu Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo giaët y cuõ thì phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi naøy nhôø giaët y cuõ ñuùng löôïng hay khoâng ñuùng löôïng ñeàu phaïm. 6. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu: Baït-nan-ñaø noùi caùc phaùp: Coù thuyeát cho laø ban ñaàu noùi phaùp boá thí, chaëng giöõa noùi coâng ñöùc trì giôùi, sau cuøng noùi phöôùc baùo ñöôïc sanh leân coõi trôøi. Coù thuyeát cho laø töø ñaàu ñeán cuoái ñeàu noùi phöôùc baùo cuûa boá thí. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø ñeå Phaät phaùp ñöôïc taêng thöôïng, hai laø ñeå döùt traùnh tuïng, ba laø ñeå dieät tröø taâm baát thieän cuûa chuùng sanh, boán laø muoán khieán cho chuùng sanh ôû trong chaùnh phaùp phaùt taâm tin öa. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø- kheo xin y töø cö só khoâng phaûi laø baø con, ñöôïc y thì phaïm Xaû ñoïa. Neáu vieát thö hay laøm daáu ñöa tin thì phaïm Ñoät-kieát-la; hai ngöôøi cuøng xin moät y cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; xin y giuøm cho ngöôøi khaùc cuõng Ñoät-kieát- la. Giôùi naøy neáu xin ñöôïc y ñuùng löôïng thì phaïm Xaû ñoïa, y khoâng ñuùng löôïng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø xin y töø baø con, neáu baø con naøy giaøu coù nhieàu tieàn cuûa thì ñeán xin khoâng phaïm; nhöng neáu baø con naøy ngheøo khoå maø ñeán xin thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu baø con cho ít, xin theâm nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la; xin giuøm cho ngöôøi khaùc cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng xin maø baø con töï cho thì khoâng phaïm. Neáu ñöôïc thænh tröôùc: Neáu ngöôøi khoâng phaûi laø baø con ñaõ thænh cuùng y tröôùc, sau ñoù ñeán laáy thì khoâng phaïm. Tuy ngöôøi ñoù ñaõ thænh tröôùc nhöng sau ñoù trôû neân ngheøo khoù maø ñeán nhaéc ñoøi thì phaïm Ñoät- kieát-la; neáu cuùng1 ít maø xin theâm cuõng Ñoät-kieát-la; xin giuøm cho ngöôøi khaùc cuõng Ñoät-kieát-la; neáu khoâng xin maø töï cho thì khoâng phaïm. 7. Nhaân duyeân keát giôùi thöù baûy: Luùc ñoù Tyø-kheo Ba-la: Ba-la laø teân cuûa vuøng ñaát, Tyø-kheo naøy ñöôïc ñaït teân theo teân cuûa vuøng ñaát. Do ñôøi quaù khöù, boà taùt Nho ñoàng ôû tröôùc Phaät Nhieân ñaêng traûi toùc treân maët ñaát ñeå Phaät böôùc qua, nhôø nhaân duyeân naøy maùi toùc coù maøu xanh bieác. Luùc caïo toùc xuaát gia coù voâ soá ngöôøi laáy toùc naøy xaây thaùp cuùng döôøng, nhôø nhaân duyeân naøy nhieàu chuùng sanh ñöôïc gaëp Phaät quaù khöù vaø ñeàu ñöôïc Laäu taän nhaäp nieát baøn voâ dö, coøn laïi boán möôi ngöôøi maõi ñeán ñôøi naøy gaëp Phaät hieän taïi môùi ñöôïc ñoä, Tyø-kheo Ba la laø ngöôøi sau cuøng trong soá boán möôi ngöôøi ñoù. Loûa hình maø ñi: Hoûi: Ñi xa gaëp nhieàu hieåm naïn nhö naïn giaëc cöôùp, naïn thuù döõ,

690                                                                    BOÄ LUAÄT 6

truøng ñoäc, naïn ñoùi laïnh…, vì sao Phaät laïi baûo caùc Tyø-kheo du hoùa phöông xa? Ñaùp: Vì caên taùnh vaø sôû thích cuûa chuùng sanh khoâng gioáng nhau, Phaät tuøy caên côù sôû thích maø cheá giaùo; coù chuùng sanh nhôø ñi xa ñoäng loaïn môùi phaùt thieän caên thì Phaät khen ngôïi du haønh, tuøy thôøi thay ñoåi khoâng bò heä luïy; coù chuùng sanh nhôø yeân tónh toïa thieàn môùi taêng tröôûng thieän caên thì Phaät khen ngôïi yeân tónh laëng leõ töï giöõ, tuøy ñöôïc lôïi ích khoâng coù loãi laàm. Trong giôùi naøy caùc Tyø-kheo loûa hình maø ñi laø vì Phaät ñaõ keát giôùi khoâng ñöôïc xin y töø cö só khoâng phaûi laø baø con neân khoâng daùm xin, hai laø vì caùc Tyø-kheo trong töông lai cuõng seõ gaëp naïn khoå nhö vaäy, muoán Phaät nhaân vieäc naøy maø khai thoâng nhaân duyeân. Ñoaït laáy y cuûa tyø-kheo: Do Luïc quaàn Tyø-kheo coù trí hueä kheùo tìm caùch noùi tröôùc vôùi Tyø-kheo Ba la raèng: “Thaày laáy ñuû ba y, nhöõng y coøn dö haõy cho chuùng toâi”, Ba la ñoàng yù neân khoâng phaïm. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo maát moät y, töø y Taêng-giaø-leâ coù theå trích ra laøm moät y thì khoâng neân xin, neáu xin maø ñöôïc y thì phaïm Xaû ñoïa, khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu trong soá y taøi dö coù theå may ñöôïc y thì khoâng neân xin, xin ñöôïc hay khoâng ñöôïc keát phaïm nhö treân. Neáu maát hai y, töø y Taêng-giaø-leâ coù theå trích ra laøm moät y thì chæ neân xin moät y, neáu xin hai y maø ñöôïc thì phaïm Xaû ñoïa, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Y trong giôùi naøy laø y ñuùng löôïng, neáu y khoâng ñuùng löôïng hoaëc thieáu hoaëc dö ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. 8. Nhaân duyeân keát giôùi thöù taùm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Luùc ñoù coù cö só lo lieäu giaù tieàn y ñònh cuùng y cho Baït-nan-ñaø, cö só naøy vôùi Baït-nan-ñaø laø chuû khaùch thöôøng lui tôùi nhau; Baït-nan-ñaø coù trí hueä phöôùc ñöùc laïi nhieàu tieàn cuûa, thöôøng ñöa tieàn baïc vaät baùu cho cö só naøy vay ñeå buoân baùn sanh lôïi neân cö só naøy muoán cuùng y cho Baït-nan-ñaø ñeå Baït-nan-ñaø khoâng tính toaùn nhieàu ít trong vieäc sanh lôïi cuûa mình. Baït-nan-ñaø bieát ñöôïc yù naøy neân ñeán baûo cö só mua y quyù giaù cuùng. Theå cuûa giôùi naøy laø cö só hay vôï cö só lo lieäu tröôùc giaù tieàn y, Tyø-kheo ñeán baûo hoï theâm tieàn mua y toát, töùc laø theå saéc vaø löôïng cuûa y ñeàu toát; neáu ñöôïc y nhö lôøi yeâu caàu thì phaïm Xaû ñoïa, khoâng ñöôïc y nhö yeâu caàu thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu vieát thö hay laøm daáu ñöa tin thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng yeâu caàu theå, saéc vaø löôïng y ñeàu toát maø yeâu caàu cuùng y theo sôû thích cuûa mình hoaëc baèng vôùi giaù tieàn y cuûa hoï hoaëc ít hôn thì khoâng phaïm. Y trong giôùi naøy laø y

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 5                              691

ñuùng löôïng, ñöôïc y ñuùng löôïng thì phaïm Xaû ñoïa; ñöôïc y khoâng ñuùng löôïng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø xin y töø baø con, neáu baø con naøy giaøu coù nhieàu tieàn cuûa thì ñeán xin khoâng phaïm; nhöng neáu baø con naøy ngheøo khoå maø ñeán xin thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ngöôøi khoâng phaûi laø baø con ñaõ thænh tröôùc, noùi raèng: “Khi naøo caàn y thì ñeán laáy”, sau ñoù ñeán laáy thì khoâng phaïm. Neáu ñaøn vieät thænh tröôùc naøy laø ngöôøi giaøu coù, baûo hoï mua y toát thì khoâng phaïm; neáu hoï laø ngöôøi ngheøo khoù maø baûo hoï mua y toát cuùng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu khoâng xin maø töï cho thì khoâng phaïm. 9. Nhaân duyeân keát giôùi thöù chín: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Y trong giôùi naøy cuõng laø y ñuùng löôïng, neáu khuyeân hoï huøn chung mua y maø ñöôïc y khoâng ñuùng löôïng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi naøy khaùc giôùi tröôùc ôû choã laø hai cö só, moãi ngöôøi lo lieäu rieâng giaù tieàn y ñeå mua y cuùng; Tyø-kheo khuyeân hoï huøn chung laïi ñeå giaù tieàn gaáp ñoâi leân ñeå mua moät y quyù giaù. Khoâng phaïm laø xin töø baø con hoaëc ñöôïc thænh cuùng tröôùc hoaëc khoâng xin maø töï cho… gioáng nhö giôùi treân. 10. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi: Khi coøn taïi gia, Baït-nan-ñaø gioûi veà baén cung vaø thoâng binh phaùp. Quan ñaïi thaàn töôùng soaùi nöôùc Ma-kieät-ñaø sai naêm traêm ngöôøi theo Baït-nan-ñaø thoï hoïc binh phaùp vaø phaùp baén cung, hoïc thoâng roài lieàn trôû veà nöôùc. Vò ñaïi thaàn naøy sai söù mang nhieàu vaät quyù hieám ñeán bieáu taëng cho Baït-nan-ñaø ñeå ñeàn ôn nhöng luùc ñoù Baït-nan-ñaø ñaõ xuaát gia ôû nöôùc Xaù-veä. Söù giaû nöôùc Ma-kieät-ñaø ñeán nöôùc Ca-tyø-la veä bieát ñöôïc tin naøy lieàn ñi ñeán thaønh Xaù-veä tìm kieám, cuoái cuøng gaëp nhau ôû phoá chôï, söù giaû giao vaät baùu bieáu taëng roài trôû veà nöôùc cuûa mình. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø neáu ñaøn vieät sai söù ñöa vaät baùu cho Tyø-kheo, Tyø-kheo neân noùi: “Phaùp Tyø-kheo chuùng toâi khoâng ñöôïc nhaän vaät baùu, khi toâi caàn y neáu ñöôïc y thanh tònh seõ thoï trì”, söù giaû neáu hoûi Tyø-kheo coù chaáp söï khoâng, Tyø-kheo neân chæ choã ngöôøi chaáp söï. Söù giaû ñöa giaù tieàn y naøy cho ngöôøi chaáp söï vaø baûo mua y thanh tònh cho Tyø-kheo thoï trì, sau ñoù trôû laïi noùi vôùi Tyø-kheo: “Khi naøo thaày caàn y thì cöù ñeán choã ngöôøi chaáp söï laáy”. Tyø-kheo khi caàn y neân ñeán choã ngöôøi chaáp söï noùi raèng: “Toâi caàn y”, ñeán noùi nhö vaäy döôïc ñeán laàn thöù ba; neáu ñöôïc y thì toát, neáu khoâng ñöôïc y thì laàn thöù tö, thöù naêm , thöù saùu neân ñeán tröôùc ngöôøi chaáp söï naøy ñöùng im laëng ñeå nhaéc;

692                                                                       BOÄ LUAÄT 6

neáu ñöôïc y thì toát, neáu khoâng ñöôïc y maø ñeán quaù saùu laàn ñeå ñoøi y, ñöôïc y thì phaïm Xaû ñoïa. Trong giôùi naøy coù ba laàn noùi vaø ba laàn ñöùng im laëng ñeå hieän töôùng ñoøi y khoâng phaïm, neáu ñeán ñoøi laàn thöù baûy maø ñöôïc y thì phaïm Xaû ñoïa, khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la.

---------------------------

TUÏNG THÖÙ HAI

11. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi moät: Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-tyø: Caâu-xaù-tyø laø teân vuøng ñaát, Kieàu-xa-da laø teân moät loaïi tô taèm. Do nöôùc naøy nuoâi taèm laáy tô gioáng nhö nöôùc Taàn, töø tô naøy deät thaønh vaûi coù hai loaïi: Moät laø taùch boâng vaûi ra doàn laøm ngoïa cuï, hai laø töø tô taèm deät thaønh vaûi; hai loaïi vaûi naøy ñeàu duøng laøm phu cuï. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø ñeå döùt phæ baùng, hai laø ñeå taêng tröôûng tín kính, ba laø ñeå haønh ñaïo ñöôïc an laïc truï, boán laø ñeå khoâng laøm haïi chuùng sanh. Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Xaû ñoïa, boán chuùng kia phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu xin keùn taèm, tô taèm hay boâng vaûi ñeå deät thaønh vaûi, laøm xong lieàn phaïm Xaû ñoïa; neáu xin keùn taèm ñeå baùn, trong ñoù taèm coøn soáng thì phaïm Ñoät-kieát-la, khoâng coù taèm thì khoâng phaïm; neáu ñöôïc Kieàu-xa-da bò raùch ñeå laøm ngoïa cuï thì khoâng phaïm. Neáu laáy loâng deâ, loâng laïc ñaø, loâng boø hôïp xen ñeå laøm ngoïa cuï thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laáy loaïi vaûi gai traéng, vaûi gai ñoû, Soâ-ma, Suùy-di- la, Khaâm-baø-la, Kieáp boái hôïp xen ñeå laøm ngoïa cuï thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñöôïc Kieàu-xa-da may thaønh y ñuùng löôïng thì phaïm Xaû ñoïa, baûo ngöôøi khaùc may thaønh y cuõng phaïm Xaû ñoïa vì Kieàu-xa-da raát quyù ôû trong nöôùc naøy. 12. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi hai: ÔÛ nöôùc naøy loâng deâ ñen raát quyù neân Phaät cheá ngaên khoâng cho duøng laøm ngoïa cuï. Loâng deâ ñen deät thaønh vaûi cuõng coù hai loaïi: Moät laø löïa choïn laáy loâng deâ ñen doàn laøm ngoïa cuï, hai laø keùo thaønh sôïi ñeå deät thaønh vaûi. Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Xaû ñoïa, boán chuùng kia phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø coù boán loaïi loâng deâ ñen: Moät laø loaïi ñen nhuoäm lam, hai laø loaïi ñen nhuoäm maøu buøn xaùm, ba laø loaïi ñen nhuoäm maøu voû caây vaø thuaàn ñen, ñen nhaùnh. Trong boán loaïi naøy, baát cöù duøng loaïi naøo laøm ngoïa cuï, laøm xong thì phaïm Xaû ñoïa; neáu laø loâng

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 5                                 693

deâ ñen bò khoâ, hö duøng laøm ngoïa cuï thì khoâng phaïm. Neáu laáy loâng deâ, loâng laïc ñaø, loâng boø hôïp xen ñeå laøm ngoïa cuï thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laáy loaïi vaûi gai traéng, vaûi gai ñoû, Soâ-ma, Suùy-di la, Khaâm-ba-la, Kieáp- boái hôïp xen ñeå laøm ngoïa cuï thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñöôïc loâng deâ laøm ngoïa cuï ñuùng löôïng thì phaïm Xaû ñoïa, baûo ngöôøi khaùc laøm cuõng phaïm Xaû ñoïa vì loâng deâ ôû nöôùc naøy raát quyù. 13. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi ba: Giôùi naøy khaùc vôùi giôùi treân ôû choã laø laáy loâng deâ xen taïp laøm ngoïa cuï. Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Xaû ñoïa, boán chuùng kia phaïm Ñoät-kieát-la. Xen taïp trong ñaây laø ñen traéng xen taïp vôùi loâng xaáu baäc haï, loâng deâ traéng laø loâng ôû löng, ôû hai beân söôøn vaø ôû coå; loâng deâ xaáu baäc haï laø loâng ôû ñaàu, ôû buïng vaø ôû chaân. Neáu laøm phu cuï neân duøng hai möôi baùt la loâng deâ ñen, möôøi baùt la loâng deâ traéng, möôøi baùt la loâng deâ xaáu baäc haï; moät baùt la baèng boán laïng. Trong ñaây, neân duøng hai möôi baùt la loâng deâ ñen maø duøng quaù moät laïng thì phaïm Xaû ñoïa; neân duøng möôøi baùt la loâng deâ traéng maø duøng quaù moät laïng thì phaïm Ñoät-kieát-la; neân duøng möôøi baùt la loâng deâ xaáu baäc haï maø duøng ít hôn thì moät laïng thì phaïm Xaû ñoïa. Neáu laøm phu cuï saùu möôi baùt-la thì neân duøng ba möôi baùt la loâng deâ ñen, möôøi laêm baùt la loâng deâ traéng vaø möôøi laêm baùt-la loâng deâ xaáu baäc haï. Neáu laøm phu cuï moät traêm baùt-la thì neân duøng naêm möôi baùt la loâng deâ ñen, hai möôi laêm baùt la loâng deâ traéng, hai möôi laêm baùt la loâng deâ xaáu baäc haï. Neáu töï xin deâ nuoâi laáy loâng ñeå laøm thaønh vaûi cuõng phaïm Xaû ñoïa; giôùi naøy tuy cho duøng loâng deâ xen taïp ñeå laøm ngoïa cuï nhöng maát nhieàu coâng söùc, laøm trôû ngaïi ñaïo nghieäp; neáu nhôø ngöôøi khaùc laøm nhö phaùp thì khoâng phaïm. 14. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi boán: Neáu Tyø-kheo ñaõ may ba y vaø laøm ngoïa cuï ñuùng löôïng roài, phaûi thoï trì trong saùu naêm, khoâng ñöôïc theo ñaøn vieät xin loâng deâ ñeå laøm ngoïa cuï môùi, laøm thaønh thì phaïm Xaû ñoïa, tröø khi Taêng yeát ma. Theå cuûa giôùi naøy laø ñeå ñoaïn tröø taâm tham muoán caát chöùa nhieàu, giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Xaû ñoïa, boán chuùng kia phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu ngöôøi khaùc töï cho, töï coù y taøi laøm thaønh hoaëc ñöôïc caùi ñaõ laøm thaønh thì khoâng phaïm. 15. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi laêm: Phaät im laëng nhaän lôøi: Hoûi: Vì sao khi Phaät thoï thænh laïi im laëng? Ñaùp: Phaät ñaõ dieät taän kieát söû tham ñoái vôùi thöùc aên neân im laëng thoï thænh; Phaät Bích chi vaø Thanh vaên tuy ñaõ dieät taän kieát söû tham nhöng taäp

694                                                                        BOÄ LUAÄT 6

khí vaãn coøn neân höùa khaû thoï thænh. Laïi vì ñoaïn döùt cô hieàm phæ baùng, neáu Phaät höùa khaû khi thoï thænh thöïc thì ngoaïi ñaïo seõ noùi raèng: “Sa-moân Cuø-ñaøm töï noùi ñaõ vöôït qua ba coõi maø coøn tham thoï thænh thöïc”, neân Phaät im laëng thoï thænh. Coù thuyeát cho laø Phaät thò hieän töôùng Ñaïi nhaân, aên uoáng laø vieäc nhoû neân khoâng caàn phaûi noùi; nhö quoác vöông khoâng vì vieäc nhoû maø dao ñoäng, neáu coù vieäc lôùn toû roõ roài môùi dao ñoäng; Phaät cuõng vaäy. Laïi do Phaät coù naêm thôøi nhaäp Khoâng tam muoâi: Moät laø khi thoï thænh, hai laø khi thoï thöïc, ba laø khi thuyeát phaùp, boán laø khi coù lôïi laïc, naêm laø khi bò ngöôøi cô hieàm phæ baùng. Nhö khi thoï thænh seõ quaùn ngöôøi thænh laø ai, ngöôøi thoï thænh laø ai; khi thoï thöïc seõ quaùn ngöôøi thí thöïc laø ai, ngöôøi thoï thöïc laø ai; cöù nhö theá cho ñeán khi bò cô hieàm phæ baùng cuõng quaùn ngöôøi phæ baùng laø ai, ngöôøi bò phæ baùng laø ai; khi quaùn nhö vaäy lieàn nhaäp Khoâng tam muoäi neân Phaät im laëng. Coù kinh noùi Phaät coù khi cuõng höùa khaû thoï thænh. Hoûi: Vì sao Phaät khi thì im laëng thoï thænh, khi thì höùa khaû thoï thænh? Ñaùp: Ñieàu naøy khoâng theå nghó baøn, nhö trong Kinh noùi Phaät khoâng theå nghó baøn, Roàng khoâng theå nghó baøn, nghieäp baùo theá gian khoâng theå nghó baøn. Phaät muoán cho chuùng sanh bieát ñöôïc taâm Phaät: Cho ñeán haøng chuùng sanh thaáp heøn ñoän caên, neáu Phaät muoán cho hoï thaáy thì hoï lieàn ñöôïc thaáy; neáu Phaät khoâng muoán cho hoï thaáy thì hoï khoâng theå thaáy ñöôïc, duø Thanh vaên hay Phaät Bích chi duøng thieân nhaõn cuõng khoâng theå thaáy. Laïi nöõa, khi Phaät phoùng ñaïi quang minh chieáu xuoáng cho ñeán ñòa nguïc A-tyø, chieáu leân cho ñeán coõi trôøi Höõu ñaûnh, neáu ngöôøi naøo ñaùng ñöôïc ñoä thì lieàn thaáy aùnh saùng naøy, ngöôøi khoâng ñaùng ñöôïc ñoä thì khoâng thaáy. Cho neân Phaät im laëng thoï thænh hay höùa khaû thoï thænh ñeàu khoâng theå suy löôøng ñöôïc. Cuùi ñaàu ñaûnh leã höõu nhieãu roài ñi: Ngoaïi ñaïo dò kieán chæ höõu nhieãu roài ñi, coøn ngöôøi tín kính Phaät thì cuùi ñaàu ñaûnh leã höõu nhieãu roài ñi. Thaân Phaät thanh tònh nhö göông, taát caû aûnh töôïng theá gian ñeàu hieän roõ, khieán ngöôøi nhìn thaáy sanh taâm tín kính cuùi ñaàu ñaûnh leã. Höõu nhieãu laø thuaän chaùnh phaùp, trong kinh noùi coù löïc só Maät tích neáu thaáy ai nhieãu beân traùi lieàn duøng chaøy kim cang ñaäp ngöôøi aáy; laïi do Phaät trtong nhieàu kieáp tröôùc thöôøng hieáu thuaän Tam baûo, sö taêng, cha meï khoâng coù traùi nghòch neân ñöôïc phöôùc baùo khoâng gaëp ngöôøi traùi nghòch. Hoûi: Vì sao ngoaïi ñaïo dò kieán laïi khoâng ñaûnh leã Phaät ? Ñaùp: Vì hoï coù taäp khí kieâu maïn tích chöùa nhieàu ñôøi laïi thöôøng oâm

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 5                              695

loøng taø aùc, khoâng coù taâm thieän. Hoûi: Moãi ngöôøi leã moãi caùch vì sao chæ nhieãu ba voøng? Ñaùp: Moät laø khoâng laøm naõo loaïn Phaät cuõng khoâng töï naõo loaïn mình, hai laø muoán phaùt sanh nhaân duyeân giaûi thoaùt ôû ñôøi vò lai. Trôû veà ñeán nhaø suoát ñeâm lo söõa soaïn ñaày ñuû caùc moùn aên ngon tinh khieát: Hoûi: Vì sao laïi laøm thöùc aên vaøo ban ñeâm? Ñaùp: Vì naáu ban ngaøy khí trôøi noùng böùc seõ laøm thöùc aên mau thiu; laïi do laøm thöùc aên vaøo ban ñeâm thì saùng hoâm sau môùi coù thöùc aên, neáu laøm thöùc aên ban ngaøy thì seõ thaønh thöùc aên caùch ñeâm. Baïch Phaät thôøi ñaùo (ñeán giôø thoï thöïc): Hoûi: Vì sao tröôùc ñaõ thænh roài laïi coøn thænh nöõa? Ñaùp: Moät laø vì muoán taêng thöôïng coâng ñöùc, hai laø vì muoán thaønh töïu ba phaùp kieân coá. Cuõng coù tröôøng hôïp ñeán giôø thì Phaät töï ñi, nhö coù moät cö só ôû choã yeân tónh thaép höông thænh Phaät töø xa, höông thôm bay ñeán nhieãu quanh Phaät ba voøng, Phaät töï bieát thôøi. Coù thuyeát cho laø löïc só Maät tích ñeán giôø baïch Phaät, cuõng coù thuyeát cho laø A-nan ñeán giôø baïch Phaät, coù thuyeát cho laø Phaät töï bieát thôøi khoâng caàn caùc duyeân beân ngoaøi. Phaät ôû laïi trong phoøng: Khi Phaät thaáy ñi khoâng coù lôïi ích thì Phaät khoâng ñi, laïi do coù naêm nhaân duyeân neân Phaät khoâng ñi thoï thænh thöïc: Moät laø vaøo thaát tónh toïa, hai laø thuyeát phaùp cho chö thieân, ba laø thaêm caùc Tyø-kheo bònh, boán laø muoán keát giôùi, naêm laø ñi xem xeùt phoøng xaù ngoïa cuï. Thöù lôùp ñi töø phoøng naøy ñeán phoøng khaùc: Vì muoán caùc Tyø-kheo sanh taâm kính sôï neân sau khi caùc Tyø-kheo ñi thoï thænh thöïc roài, Phaät lieàn ñi xem xeùt phoøng xaù; sau khi trôû veà caùc Tyø-kheo seõ töï bieát ngaên naép, khoâng daùm ñeå trong phoøng coù ñieàu gì phi phaùp. Laïi do Phaät muoán ñoaïn döùt caùc Tyø-kheo ñaøm luaän phi phaùp, vì Phaät vaøo phoøng xem xeùt thì khoâng ai daùm noùi lôøi phi phaùp. Laïi do ngaên döùt ngöôøi coù taâm troäm caép vì neáu coù ngöôøi xaáu, thaáy Phaät ñi xem xeùt phoøng xaù nhö vaäy seõ khoâng khôûi taâm troäm caép. Thöôïng toøa thuyeát phaùp: Sau khi thoï thöïc xong, Thöôïng toøa thuyeát phaùp cho ñaøn vieät moät laø ñeå tieâu tín thí, hai laø ñeå baùo ôn, ba laø thuyeát phaùp khieán hoï hoan hæ, thaønh töïu thieän caên thanh tònh; boán laø taïi gia haønh taøi thí coøn ngöôøi xuaát gia neân haønh phaùp thí. Luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc: Khi Phaät coøn taïi theá, ñöôïc cuùng döôøng y thöïc vaø caùc thöù khaùc, Phaät chæ

696                                                                      BOÄ LUAÄT 6

thoï phaàn cuûa moät ngöôøi; sau khi Phaät dieät ñoä, trong Tam baûo cuõng chæ thoï moät phaàn. Hoûi: Vì sao nhö vaäy? Ñaùp: laø khi Phaät coøn taïi theá, cuùng döôøng laø cuùng döôøng saéc thaân Phaät neân Phaät chæ thoï phaàn cuûa moät ngöôøi; sau khi Phaät dieät ñoä, cuùng döôøng laø cuùng döôøng phaùp thaân Phaät, tuy coâng ñöùc phaùp thaân Phaät thuø thaéng hôn coâng ñöùc Taêng baûo nhöng trong Tam baûo cuõng chæ thoï moät phaàn. Khi Phaät coøn taïi theá, neáu thí chuû noùi cuùng döôøng Phaät thì saéc thaân Phaät thoï duïng, neáu noùi cuùng döôøng Phaät baûo thì saéc thaân Phaät khoâng ñöôïc thoï duïng vì laø cuùng döôøng phaùp thaân Phaät. Luaän veà phaùp thoï thí, taâm phaûi ñònh, mieäng phaûi ñònh vì phöôùc thí saâu daày raát deã phaân bieät; neáu cuùng döôøng Phaät neân noùi roõ raøng laø cuùng Phaät, neáu cuùng döôøng phaùp neân noùi roõ laø cuùng döôøng Kinh hay cuùng döôøng cho ngöôøi thuyeát phaùp, ñoïc tuïng kinh. Neáu cuùng döôøng Taêng neân phaân bieät roõ laø cuùng cho Taêng kyø laïp hay Töï töù laïp hay Dieän moân laïp; cuõng neân phaân bieät roõ laø cuùng döôøng Taêng hay cuùng döôøng Taêng baûo. Neáu cuùng döôøng Taêng baûo thì duø Taêng phaøm phu hay Taêng thaùnh nhaân cuõng ñeàu khoâng ñöôïc laáy phaàn; neáu cuùng döôøng Taêng thì Taêng phaøm phu hay Taêng thaùnh nhaân ñeàu ñöôïc laáy phaàn. Neáu noùi cuøng döôøng Tam baûo neân chia laøm ba phaàn: Moät phaàn cho Phaät baûo, moät phaàn cho Phaùp baûo, moät phaàn cho Taêng baûo. Phaàn cho Phaùp baûo thì neân ñeå trong thaùp, khoâng ñöôïc laáy in kinh cuõng khoâng ñöôïc ñem cho ngöôøi thuyeát phaùp tuïng kinh. Phaàn cho Taêng baûo thì Taêng khoâng ñöôïc laáy phaàn maø neân ñeå cuùng döôøng cho Taêng ñeä nhaát nghóa ñeá. Luaät sö noùi khoâng chia phaàn cho Phaùp baûo, nhö nöôùc Taàn gôûi vaät ñeán cuùng döôøng phaùp hay cho Taêng kyø, Töï töù hay Dieän moân tuøy lôøi noùi maø chia. Phaàn cuûa Taêng töï töù laïp thì ñôïi ñeán khi töï töù môùi ñöôïc chia; phaàn cuûa Taêng dieän moân laïp thì tuøy yù chia. Neáu khoâng coù Taêng, chæ coù Sa-di thì Sa-di cuõng neân chia laøm ba phaàn cho Taêng kyø, Töï töù hay Dieän moân; neáu laø Töï töù laïp thì ñôïi ñeán khi töï töù môùi chia, neáu laø Dieân moân laïp thì tuøy yù chia; neáu khi thoï thöïc thì Töï töù laïp, Dieän moân laïp neân ñaùnh kieàn chuøy, neáu coù Tyø-kheo thì cuøng thoï duïng, neáu khoâng coù Tyø-kheo thì nhö phaùp thanh tònh töï thoï thöïc. Neáu khoâng coù Sa-di thì neân cho Taêng ôû gaàn, neáu khoâng coù Taêng ôû gaàn thì neân cho Ni taêng; Ni taêng neân xeùt kyõ neáu laø cuùng cho Taêng thì tröôùc sau coù caùi lyù neân hoaøn traû laïi, luùc ñoù Ni taêng neân caát moät choã ñeå hoaøn traû laïi cho Taêng; neáu chaéc chaén khoâng coù ngaøy hoaøn traû laïi thì neân chia laøm ba phaàn nhö treân ñaõ noùi. Neáu ôû nöôùc xa gôûi vaät ñeán cuøng cho Ni taêng cuõng theo thöù lôùp gioáng nhö cuùng cho Taêng ôû treân. Neáu cuùng döôøng cho Ba dieãn cuõng neân

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 5                               697

chia laøm ba phaàn: Moät phaàn cho Ba dieãn, moät phaàn cho Dieän moân, moät phaàn cho Töï töï ñôïi ñeán khi töï töù môùi chia. ÔÛ nöôùc Keá taân, Phaät giaùo höng thaïnh ñöa vaät ñeán cuùng döôøng thì vaät naøy neân cuùng döôøng Phaät vaø Taêng; neáu cuùng döôøng Phaät vaø Taêng töùc laø cuùng döôøng Phaùp, vì Phaùp khoâng rôøi Phaät vaø Taêng. Neáu ñöa vaät ñeán cuùng döôøng ôû nöôùc Keá taân thì coù hai boä Taêng neân cuùng döôøng: Moät laø Taêng thuoäc boä phaùi Taùt-Baø-ña vaø hai laø Taêng thuoäc boä phaùi Ñaøm voâ ñöùc. Neáu ñöa vaät ñeán cuùng döôøng cho Taêng coù naêm phaùp (naêm ñöùc), neáu trong Taêng khoâng coù ngöôøi ñuû naêm phaùp thì neân ñöa qua cho Ni taêng coù naêm phaùp, neáu trong Ni taêng cuõng khoâng coù ngöôøi ñuû naêm phaùp thì vaät naøy neân chia laøm ba phaàn cho Taêng kyø, Töï töù vaø Dieän moân. Neáu Tyø-kheo laøm Ni-sö-ñaøn môùi neân laáy moät mieáng vaûi töø phu cuï cuõ chöøng moät gang tay cuûa Phaät ñeå may vieàn chung quanh laøm cho hoaïi saéc. Ni-sö-ñaøn ñuùng löôïng laø daøi boán gang tay cuûa Phaät, roäng ba gang tay. Phu cuï cuõ laø y vaø ngoïa cuï cuõ cuûa chuùng taêng boû trong kho, trong soá phu cuï cuõ naøy löïa laáy moät mieáng vaûi daøi moät gang tay ñeå may vieàn chung quanh phu cuï môùi; neáu trong soá phu cuï cuõ khoâng coù caùi naøo lôùn vaø daøi thì löïa caùi töông ñoái daøi hoaëc töông ñoái ngaén ñeå laáy vaûi may vieàn, neáu taát caû ñeàu khoâng coù thì khoâng may vieàn khoâng coù loãi. Neáu trong Töù phöông taêng coù y ngoïa cuï cuõ nhöng khoâng phaûi laø vaät boû thì khoâng ñöôïc laáy duøng, neáu coù maø khoâng laáy ñeå may vieàn caùi môùi thì phaïm Xaû ñoïa. 16. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi saùu: Thaáy caùc Tyø-kheo gaùnh mang loâng deâ töø phía sau ñi tôùi lieàn sanh taâm ganh gheùt: Moät laø vì caùc thöông nhôn ñi buoân loâng deâ khoâng muoán loâng deâ vaøo trong nöôùc khaùc nhieàu, hai laø vì thaáy Sa-moân gaùnh loâng deâ ñi khoâng phaûi laø phaùp cuûa ngöôøi xuaát gia neân môùi quôû traùch. Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Xaû ñoïa, boán chuùng kia phaïm Ñoät-kieát-la. Moät do tuaàn baèng boán möôi daëm, Tyø-kheo ñöôïc gaùnh loâng deâ ñi trong khoaûng ba do tuaàn, neáu Hai Tyø-kheo luaân phieân gaùnh thì ñöôïc ñi ñeán saùu do tuaàn, cö nhö vaäy khoâng luaän nhieàu ngöôøi hay ít ngöôøi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo gaùnh loâng deâ ñi quaù ba do tuaàn thì phaïm Xaû ñoïa. Hoûi: Ñaây laø taïm xaû hay laø caên baûn xaû? Ñaùp: Ñöùng treân Toäi maø noùi laø caên baûn xaû, coøn ñöùng treân Phaùp laø taïm xaû. Neáu sai boán chuùng mang loâng deâ ñi quaù ba do tuaàn thì phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng khoâng ñöôïc duøng xe chôû hay duøng laïc ñaø taûi; neáu sai tònh nhaân mang loâng deâ ñi quaù ba do tuaàn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø ñi trong khoaûng ba do tuaàn, neáu mang ñi cho ngöôøi khaùc trong

698                                                                        BOÄ LUAÄT 6

khoaûng ba do tuaàn cuõng khoâng phaïm nhöng ñoù khoâng phaûi laø phaùp cuûa tyø-kheo vaø cuõng töï laøm toån thöông mình. 17. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi baûy: Cuùi ñaàu ñaûnh leã roài ñöùng qua moät beân: Hoûi: Vì sao Cuø-Ñaøm-di vaø ni chuùng laïi khoâng ngoài? Ñaùp: Vì ngöôøi nöõ thieân veà leã kính neân khoâng ngoài. Ñoái vôùi ni chuùng Phaät ít noùi phaùp, neáu coù noùi phaùp cuõng khoâng noùi nhieàu; khi ñeán choã Phaät, ni chuùng khoâng ngoài vì ñeå ngaên döùt phæ baùng, neáu Ni ngoài nghe phaùp ngoaïi ñaïo seõ noùi: “Khi coøn ôû trong vöông cung, Sa- moân Cuø-ñaøm ôû cuøng moät choã vôùi caùc theå nöõ; nay tuy ñaõ xuaát gia cuõng khoâng khaùc tröôùc, cuøng caùc ni ngoài chung moät choã”. Laïi do ngöôøi nöõ taùnh caïn heïp deã sanh hieàm nghi cho neân khoâng ngoài. Phaät cheá giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø vì taêng thöôïng phaùp, neáu Ni chuùng laøm caùc vieäc nhö giaët nhuoäm… seõ pheá boû chaùnh nghieäp, khoâng coù oai ñöùc vaø phaù taêng thöôïng phaùp; hai laø ñeå ngaên döùt nhaân duyeân theo thöù lôùp ñöa ñeán aùc phaùp; ba laø vì hai boä chuùng ñeàu thanh tònh. Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Xaû ñoïa, boán chuùng kia phaïm Ñoät-kieát- la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi laø baø con giaët nhuoäm ñaäp loâng deâ, tuøy laøm moät trong vieäc treân thì Tyø-kheo phaïm Xaû ñoïa. Neáu Tyø-kheo-ni khoâng laøm maø nhôø ngöôøi khaùc laøm thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø-kheo nhôø Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di-ni laøm cuõng phaïm Xaû ñoïa. Neáu vieát thö hay laøm daáu ñöa tin nhôø laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu loâng deâ chöa taùc tònh maø nhôø giaët nhuoäm ñaäp thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñaõ taùc tònh maø baûo giaët nhuoäm ñaäp thì chuû tònh thí phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø nhôø Ni laø baø con. 18. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi taùm: Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø ñeå ngaên döùt phæ baùng, hai laø tröø dieät ñaáu tranh vaø ba laø thaønh töïu Thaùnh chuûng. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi caát chöùa thì phaïm Ñoät-kieát-la, caàm thì khoâng phaïm. Theå cuûa giôùi naøy laø cheá ngaên caát chöùa vaät baùu, nhö trong Giôùi boån noùi neáu Tyø-kheo töï tay laáy caát vaät baùu hay baûo ngöôøi khaùc laáy caát ñeàu goïi laø laáy caát. Töï laáy caát coù naêm caùch: Moät laø duøng tay thoï laáy töø tay ngöôøi khaùc, hai laø duøng y thoï laáy töø y cuûa ngöôøi khaùc, ba laø duøng vaät ñöïng laáy töø vaät ñöïng cuûa ngöôøi khaùc, boán laø noùi ñeå vaøo trong ñaây, naêm laø noùi ñöa cho tònh nhaân naøy. Neáu laáy töø moät trong naêm caùch treân ñeå caát chöùa thì phaïm Xaû ñoïa, chôù töï tay caàm laáy caát, neáu nhö phaùp thuyeát tònh thì khoâng phaïm. Vaät baùu laø chæ cho baûy baùu nhö vaøng baïc, traân chaâu, san hoâ, xa cöø, maõ naõo…

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 5                               699

hoaëc ñaõ laøm thaønh hoaëc chöa laøm thaønh hoaëc coù töôùng hoaëc khoâng töôùng. Laøm thaønh laø töø baûy baùu laøm ra khí vaät; chöa laøm thaønh laø baûy baùu nguyeân chaát chöa laøm ra khí vaät; coù töôùng laø khoâng laøm ra khí vaät nhöng laøm ra töôùng chöõ hoaëc töôùng aán tín; khoâng töôùng laø khoâng laøm ra khí vaät cuõng khoâng laøm ra töôùng chöõ vaø töôùng aán tín. Neáu thoï vaø caát chöùa caùc vaät baùu nhö theá ñeàu phaïm Xaû ñoïa. Neáu Tyø-kheo töï tay laáy caát tieàn saét, tieàn ñoàng, tieàn baïch laïp, tieàn chì, tieàn keõm… baèng naêm caùch keå treân thì phaïm Ñoät-kieát-la, chôù töï tay laáy caát, neáu nhö phaùp thuyeát tònh thì khoâng phaïm. Tyø-kheo neáu coù vaät baùu phaïm Xaû ñoïa, ít thì neân boû, nhieàu thì neân tìm tònh nhaân ñoàng taâm vaø noùi raèng: “Vaät naøy baát tònh neân toâi khoâng theå laáy, oâng neân laáy giuøm”, tònh nhaân laáy roài noùi vôùi Tyø-kheo: “Vaät naøy cho ñaïi ñöùc”, Tyø-kheo noùi: “Vaät naøy baát tònh, neáu tònh toâi seõ thoï”, noùi nhö vaäy goïi laø thuyeát tònh. Neáu caàm laáy vaät baùu roài môùi thuyeát tònh thì do caàm laáy tröôùc neân phaïm Ba-daät-ñeà; neáu caàm laáy caùc loaïi tieàn nhö tieàn saét, tieàn ñoàng… roài môùi thuyeát tònh thì do caàm laáy tröôùc phaïm Ñoät-kieát-la, ñeàu khoâng phaûi laø theå cuûa giôùi naøy maø laø theå cuûa giôùi caàm vaät baùu trong chín möôi Ba-daät-ñeà. Theå cuûa giôùi naøy laø caát chöùa, neáu caát chöùa caùc loaïi tieàn vaø vaät tôï baùu nhö pha leâ, hoå phaùch, thuûy tinh… thì phaïm Ñoät-kieát-la; tieàn vaø vaät tôï baùu naøy neân xaû cho tònh nhaân ñoàng taâm, khoâng xaû cho Töù phöông taêng, thuyeát tònh roài vaøo trong Taêng saùm toäi Ñoät-kieát-la. Neáu laø vaät baùu maø khoâng tìm ñöôïc tònh nhaân ñoàng taâm thì neân xaû cho Töù phöông taêng; neáu laø vaät tôï baùu ñaõ laøm ra khí vaät thuoäc trong soá moät traêm leû moät vaät thì khoâng caàn taùc tònh; neáu khoâng thuoäc trong soá moät traêm leû moät vaät ñeàu phaûi thuyeát tònh; trong soá moät traêm leû moät vaät, moãi loaïi ñöôïc caát chöùa moät caùi, ngoaøi moät traêm leû moät vaät ra, taát caû ñeàu goïi laø vaät dö. 19. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi chín: Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø-kheo laáy vaät baùu ñaõ phaïm Xaû ñoïa tröôùc ñoù nhö phaùp thuyeát tònh roài duøng ñuû caùch chuyeån ñoåi ñeå sinh lôïi. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø ñem vaät baùu chuyeån ñoåi vôùi ngöôøi khaùc ñeå sinh lôïi, khi ñöa lieàn phaïm Xaû ñoïa; khi ñöôïc vaät baùu töø ngöôøi kia ñöa cuõng phaïm Xaû ñoïa; neáu vì lôïi ñöa vaät baùu naøy mua laïi vaät baùu khaùc, khi ñöôïc vaät lieàn phaïm Xaû ñoïa. Ñöa vaät baùu chuyeån ñoåi laø ñem vaät baùu ñaõ laøm thaønh ñoåi laáy vaät baùu ñaõ laøm thaønh hoaëc ñoåi vaät chöa laøm thaønh hoaëc ñoåi vaät baùu ñaõ laøm thaønh vaø chöa laøm thaønh; hoaëc ñem vaät baùu chöa laøm thaønh ñoåi laáy vaät baùu ñaõ laøm thaønh hay chöa laøm thaønh nhö treân; hoaëc ñem vaät baùu coù töôùng ñoåi laáy vaät baùu khoâng töôùng

700                                                                       BOÄ LUAÄT 6

hoaëc vaät coù töôùng hoaëc vaät coù töôùng vaø khoâng töôùng; hoaëc ñem vaät baùu khoâng töôùng ñoåi laáy vaät baùu coù töôùng hoaëc khoâng töôùng nhö treân. Duøng ñuû caùch chuyeån ñoåi coù naêm: Moät laø laáy, hai laø ñem ñeán, ba laø ñem ñi, boán laø baùn, naêm laø mua. Laáy laø nhö noùi laáy vaät naøy, laáy trong ñaây, laáy chöøng ngaàn aáy vaø laáy töø ngöôøi naøy; ñem ñeán, ñem ñi, baùn vaø mua cuõng gioáng nhö boán caùch laáy treân. Neáu Tyø-kheo ñem caùc loaïi tieàn nhö tieàn saét, tieàn ñoàng… chuyeån ñoåi vôùi ngöôøi khaùc ñeå sinh lôïi thì phaïm Ñoät- kieát-la; neáu vì lôïi ñem tieàn mua vaät thì phaïm Ñoät-kieát-la; ñem vaät tôï baùu chuyeån ñoåi hay mua laïi vaät khaùc ñeå sinh lôïi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø ñem vaät baùu duøng ñuû caùch chuyeån ñoåi, vöøa chuyeån ñoåi ñöôïc vaøo tay lieàn phaïm; khoâng gioáng nhö giôùi mua baùn laø mua ñi baùn laïi ñöôïc lôïi môùi phaïm. Tieàn vaø vaät baùu neáu ít neân boû, neáu nhieàu neân tìm tònh nhaân ñoàng taâm thuyeát tònh nhö treân. Giôùi naøy vaø giôùi mua baùn sau ñeàu phaûi xaû cho baïch y hay tònh nhaân ñoàng taâm, khoâng ñöôïc xaû cho Sa-di; Sa-di cuõng phaûi xaû cho baïch y; cuõng khoâng ñöôïc xaû cho Töù phöông taêng vaø neân saùm toäi Ñoät-kieát-la. Noùi laäp baûng ñeå trò toäi laø vieát teân ngöôøi phaïm giôùi naøy leân baûng cho moïi ngöôøi nhìn thaáy. 20. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi: Luùc ñoù coù moät Phaïm chí laø moân ñoà cuûa Luïc sö ngoaïi ñaïo, moãi baäc thaày trong soá Luïc sö ñeàu coù möôøi laêm loaïi giaùo lyù ñeå truyeàn trao cho ñeä töû, do giaùo lyù khaùc nhau neân caùc ñeä töû tieáp thoï vaø tu theo cuõng thaønh coù kieán chaáp khaùc nhau; thaày cuõng coù giaùo lyù rieâng coäng vôùi möôøi laêm giaùo lyù daïy cho ñeä töû toång coïng coù möôøi saùu loaïi giaùo lyù, naêm baäc thaày kia cuõng vaäy neân Luïc sö toång coäng coù taát caû chín möôi saùu loaïi giaùo lyù, cuõng goïi laø chín möôi saùu dò kieán; phaùp rieâng cuûa baäc thaày chæ truyeàn trao laïi cho moät ñeä töû keá thöøa, cöù nhö vaäy thaày thaày truyeàn nhau neân ngoaïi ñaïo vaãn thöôøng coù saùu baäc thaày goïi laø Luïc sö. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø vì taêng thöôïng Phaät phaùp, hai laø ñeå ngaên döùt ñaáu tranh, ba laø vì thaønh töïu Thaùnh chuûng vaø naêm laø taêng tröôûng loøng tín kính. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Toäi buoân baùn laø toäi naëng nhaát trong caùc toäi Ba-daät-ñeà, thaø laøm keû ñoà teã chöù khoâng buoân baùn, vì sao, vì ñoà teã chæ gieát haïi suùc sanh, coøn buoân baùn thì löøa doái vaø laøm haïi taát caû, khoâng luaän laø ñaïo hay ñôøi, hieàn hay ngu, trì giôùi hay phaù giôùi… thaûy ñeàu bò löøa doái. Laïi nöõa buoân baùn thöôøng coù taâm aùc, nhö buoân baùn gaïo thì mong cho thôøi theá maát muøa ñoùi keùm hoaëc coù bònh dòch…; nhö buoân baùn muoái vaø caùc loaïi thöïc phaåm khaùc thì mong cho boán phöông loaïn laïc, ñöôøng saù aùch taéc… Neáu laøm vieäc buoân baùn truïc

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 5                              701

lôïi naøy laáy lôïi laøm thöùc aên cuùng Taêng, Taêng cuõng khoâng neân thoï duïng; laøm phoøng cho Taêng boán phöông, Taêng boán phöông cuõng khoâng neân ôû; laøm thaùp laøm töôïng cuõng khoâng neân leã thaùp vaø töôïng ñoù, chæ neân taùc yù leã Phaät maø thoâi. Toùm laïi heã laø Tyø-kheo trì giôùi thì khoâng neân thoï duïng nhöõng vaät duïng nhö theá, nhöng neá Tyø-kheo buoân baùn naøy qua ñôøi thì Taêng ñöôïc yeát ma chia. Hoûi: Vì sao khi vò aáy coøn soáng thì khoâng ñöôïc thoï duïng, khi vò aáy qua ñôøi laïi yeát ma chia? Ñaùp: Vì toäi cuûa nghieäp buoân baùn naøy saâu naëng, khi vò naøy coøn soáng neáu Taêng thoï duïng thì vò aáy seõ tieáp tuïc phaïm toäi; neáu phöôùc ñieàn Taêng khoâng thoï duïng, hoï seõ nghó raèng ñôøi naøy khoâng phöôùc, ñôøi sau thoï toäi; do nghó nhö vaäy neân hoï khoâng daùm laøm nöõa. Khi Tyø-kheo naøy qua ñôøi, khoâng coøn nhaân duyeân buoân baùn nöõa neân Taêng cho yeát ma chia vaät ñeå laïi. Coù hai tröôøng hôïp: Moät laø phöông tieän coù toäi nhöng quaû laïi khoâng toäi, nhö vì lôïi neân buoân baùn tích tröõ luùa gaïo, muoái… (phöông tieän coù toäi); sau ñoù khôûi thieän taâm cuùng Taêng caàu phöôùc (quaû khoâng toäi). Hai laø phöông tieän khoâng toäi nhöng quaû coù toäi, nhö vì laøm phöôùc neân thu mua luùa gaïo (phöông tieän khoâng toäi), sau ñoù thaáy lôïi neân baùn ra ñeå töï thu lôïi (quaû coù toäi, phaïm Ñoät-kieát-la). Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo vì lôïi neân coá yù mua, mua roài khoâng baùn ra thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu vì lôïi neân baùn ra, baùn roài khoâng thu mua laïi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu vì lôïi neân mua ñi baùn laïi thì phaïm Xaû ñoïa. Neáu buoân baùn laáy lôïi laøm thöùc aên, moãi mieáng aên ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu may y phuïc maëc, vöøa maëc lieàn phaïm Ba-daät-ñeà; neáu laøm phu cuï, khi naèm leân moãi laàn xoay trôû ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Luaän veà phaùp mua ôû chôï, khoâng neân maëc caû haï giaù, neáu haï giaù thì phaïm Ñoät-kieát-la; y maø Taêng chöa xöôùng ba laàn thì ñöôïc theâm giaù, xöôùng ba laàn xong thì khoâng ñöôïc theâm giaù, Taêng cuõng khoâng neân cho vì y ñaõ thuoäc veà ngöôøi khaùc. Neáu yeát ma xöôùng ba laàn roài, Tyø-kheo ñöôïc y khoâng ñöôïc hoái, neáu hoái ñoøi traû laïi, Taêng cuõng khoâng neân cho traû laïi. Vaät buoân baùn naøy neáu khoâng coù tònh nhaân ñoàng taâm thì neân laáy laøm ngoïa cuï cho Töù phöông taêng ñeå ngaên döùt phæ baùng, neáu ñöa vaøo phöôùc ñieàn Phaät thì ngoaïi ñaïo seõ noùi raèng: “Sa-moân Cuø-ñaøm quaù tham lôïi neân baûo ñeä töû xaû vaät ñeå töï laáy duøng”. Vì vaäy ñöa vaøo phöôùc ñieàn Taêng thì khoâng coù loãi, baát luaän laø thoï phaùp hay khoâng thoï phaùp, trì giôùi hay phaù giôùi, laø phaùp ngöõ hay phi phaùp ngöõ thaûy ñeàu ñöôïc thoï duïng; nhöng neáu laø Tyø-kheo trì giôùi thì khoâng neân thoï duïng y thöïc cuûa tyø-kheo laøm vieäc buoân baùn vaät naøy. 21. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi moát:

702                                                                   BOÄ LUAÄT 6

Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo laø ñeå thaønh töïu Thaùnh chuûng vaø ñeå taêng tröôûng chaùnh nghieäp. Ñaây laø giôùi baát coïng, Tyø-kheo caát baùt dö quaù möôøi ngaøy thì phaïm Xaû ñoïa; Tyø-kheo-ni caát baùt quaù moät ñeâm thì phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu caát chöùa baùt dö baèng saét traéng, baùt goám chöa nung vaø caùc loaïi baùt khoâng ñuùng löôïng ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Neáu y coù saéc traéng hay saéc khoâng nhö phaùp caát chöùa quaù möôøi ngaøy thì phaïm Xaû ñoïa vì nhuoäm maøu khoâng nhö phaùp; vì sao chöùa baùt dö baèng saét traéng, baùt goám chöa nung quaù möôøi ngaøy khoâng phaïm Xaû ñoïa? Ñaùp: Vì y baùt khoâng gioáng nhau, y neáu nhuoäm nhö phaùp thì thaønh saéc, khoâng coù theâm bôùt nöõa; coøn baùt khi nung hoaëc xoâng coù theå hö hay beå. Baùt baèng saét traéng hay goám chöa ñaùnh daàu cho boùng laùng tuy ñöôïc thoï duïng nhöng khoâng thaønh thoï trì. Baùt coù ba loaïi: Baùt thöôïng laø baùt thoï ñöôïc ba baùt côm, moät baùt canh vaø nöõa baùt canh thöùc aên khaùc; baùt haï laø baùt thoï ñöôïc moät baùt côm, nöõa baùt canh, nöõa baùt canh thöùc aên khaùc; baäc giöõa cuûa hai loaïi baùt naøy laø baùt trung, neáu lôùn hôn baùt thöôïng vaø nhoû hôn baùt haï thì khoâng goïi laø baùt. Baùt hay baùt tha, caùc Luaän sö giaûi thích coù nhieàu caùch nhöng ñeàu coù moät nghóa chaùnh, ñoù laø moät baùt tha thoï ñöôïc möôøi laêm laïng côm; ñôøi Taàn cho laø moät baùt tha thoï ñöôïc ba möôi laïng côm, ôû Thieân truùc cho moät baùt tha baèng moät choõ côm; ngöôøi ñöông thôøi ñeàu cho laø baùt thöôïng thoï ñöôïc ba baùt tha côm, moät baùt tha canh vaø nöõa baùt tha canh thöùc aên khaùc; ba baùt tha côm baèng hai thaêng cuûa ñôøi Taàn, moät baùt tha canh vaø nöõa baùt tha canh thöùc aên khaùc laø moät baùt tha röôõi; nhö vaäy theo caân löôïng Thaêng cuûa ñôøi Taàn thì moät baùt thöôïng thoï ñöôïc ba thaêng côm canh vaø thöùc aên. Coù Luaät sö noùi khoâng coù thöùc aên khaùc, chæ noùi moät baùt thöôïng thoï ñöôïc ba baùt tha côm vaø moät baùt tha canh, beân treân laø khoaûng troáng ñeå cho tay khoâng chaïm ñeán thöùc aên beân trong baùt; baùt haï cuõng vaäy, thoï ñöôïc moät baùt tha côm, nöõa baùt tha canh vaø nöõa baùt tha caùnh thöùc aên khaùc, tính theo Thaêng cuûa ñôøi Taàn thì baùt haï thoï ñöôïc töø moät thaêng cho ñeán moät thaêng röôõi. Hoûi: Y dö hay thieáu vaãn thaønh thoï trì, vì sao baùt lôùn hôn hay nhoû hôn ñeàu khoâng thaønh thoï trì? Ñaùp: Y dö hay thieáu coù theå giaûm bôùt hay noái theâm, coøn baùt lôùn hôn hay nhoû hôn khoâng theå giaûm bôùt hay taêng theâm, neân y vaø baùt khoâng gioáng nhau. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo vaøo ngaøy ñöôïc baùt dö, ngay ngaøy ñoù bò ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi; hoaëc bò yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn … cho ñeán khi qua ñôøi thì khoâng

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 5                              703

phaïm. Sau ñoù trôû laïi ñöôïc boån taâm hoaëc ñöôïc giaûi taãn thì cöù theo thöù lôùp tính tieáp ngaøy maø keát toäi. Neáu ñöôïc baùt dö caát chöùa ñöôïc naêm ngaøy, keá bò ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi; hoaëc bò yeát ma Baát kieán taãn… thì trong khoaûng thôøi gian naøy khoâng tính toäi; sau ñoù trôû laïi ñöôïc boån taâm hay ñöôïc giaûi taãn thì cöù theo thöù lôùp tính tieáp naêm ngaøy nöõa coäng vôùi naêm ngaøy tröôùc thaønh toäi. Neáu ngay ngaøy ñöôïc baùt dö ñi leân coõi trôøi hay qua coõi Uaát ñôn vieät, trong khoaûng thôøi gian ñoù khoâng tính toäi; sau khi trôû veà choã cuõ thì cöù theo thöù lôùp tính tieáp ngaøy maø keát toäi. 22. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi hai: Nhìn thaáy trong cöûa haøng coù caùi baùt söù troøn, boùng laùng raát ñeïp: Luaät sö noùi khi Phaät môùi thaønh ñaïo, chuùng taêng khoâng coù baùt, Phaät baûo Thích ñeà hoaøn nhôn ra lònh cho thôï coõi trôøi laøm ra möôøi vaïn caùi baùt. Caùi baùt trong cöûa haøng chính laø baùt do trôøi laøm khoâng phaûi do ngöôøi laøm ra. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu xin baùt baèng saét traéng hay baùt goám chöa nung, hoaëc xin cho ngöôøi khaùc, hoaëc hai ngöôøi cuøng xin moät baùt, hoaëc mua ñöôïc hoaëc ngöôøi khaùc mua cho, hoaëc vieát thö hay laøm daáu ñöa tin ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Xin baùt khoâng ñuùng löôïng cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, neáu xin ñöôïc baùt baèng saét traéng hay baùt goám chöa nung ñem veà töï nung, töï xoâng thì phaïm Xaû ñoïa. Baùt maø Tyø-kheo ñaõ thoï trì bò raêng nöùt chöa ñeán naêm laèn maø xin baùt môùi thì phaïm Xaû ñoïa; neáu baùt bò raêng nöùt ñeán naêm choã chöa treùt hay raøng bít laïi, xin baùt môùi thì khoâng phaïm. Neáu baùt bò raêng nöùt boán, naêm choã ñaõ ñöôïc raøng bít laïi thì sau khi thoï thöïc xong neân thaùo daây raøng ra, röûa saïch roài lau khoâ ñem caát ôû choã saïch seõ; qua hoâm sau tröôùc giôø aên neân laáy daây môùi raøng bít laïi duøng ñeå thoï thöïc. Tröôøng hôïp baùt chöa raêng nöùt ñeán naêm choã maø xin baùt môùi thì nhö trong vaên luaät noùi neân ôû trong Taêng haønh baùt, ñöa baùt naøy theo thöù lôùp töø Thöôïng toøa ñeán Haï toøa, neáu khoâng ai chòu laáy thì ñöa traû laïi cho Tyø-kheo phaïm roài baûo gìn giöõ suoát ñôøi cho ñeán khi beå, nhöng vaãn phaûi nhö phaùp thoï trì baùt cuõ, coøn baùt môùi khoâng ñöôïc thoï trì; tuy khoâng thoï trì baùt môùi nhöng vaãn phaûi mang theo hai baùt beân mình, laøm nhö vaäy ñeå hieån baøy tham muoán nhieàu laø toäi loãi vaø ñoaïn döùt nhaân duyeân ñöa ñeán aùc phaùp sau naøy. 23. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi ba: Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø ñeå ngaên döùt phæ baùng, hai laø tröø dieät phaùp aùc vaø ba laø thaønh töïu Thaùnh chuûng. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo töï xin tô

704                                                                      BOÄ LUAÄT 6

sôïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; baûo thôï deät khoâng phaûi laø baø con deät thaønh y thì phaïm Xaû ñoïa; neáu vieát thö hay laøm daáu ñöa tin thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu döïa vaøo theá löïc quyù troïng baét buoäc thôï deät deät, thôï deät vì sôï gaëp naïn neân deät thì phaïm toäi, Trong giôùi naøy neáu ñöôïc y vaøo tay thì phaïm toäi, neáu xin tô sôïi töø baø con thì khoâng phaïm; töï deät hay nhôø Tyø-kheo khaùc hoaëc Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na deät ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu khoâng coù y, xin tô sôïi töø ngöôøi khoâng phaûi baø con ñeå deät thaønh y thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu thieáu y thì xin y, khoâng ñöôïc xin tô sôïi; neáu xin tô sôïi laøm daây thieàn thì khoâng phaïm; neáu khoâng döïa vaøo theá löïc quyù troïng, thôï deät töï phaùt taâm deät cho thì khoâng phaïm. Trong giôùi naøy baát luaän ñöôïc y ñuùng löông hay khoâng ñuùng löôïng ñeàu phaïm. Khoâng phaïm laø nhôø baø con deät hoaëc nhôø ngöôøi khoâng phaûi baø con deät laøm daây thieàn thì khoâng phaïm. 24. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi boán: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø neáu cö só hay vôï cö só khoâng phaûi laø baø con baûo thôï deät deät y cho Tyø-kheo, Tyø-kheo töï ñeán choã thôï deät baûo deät cho roäng, daøi, beàn chaéc vaø ñeïp roài höùa cho thöùc aên hoaëc giaù tieàn baèng moät böõa aên; ñöôïc y toát vaøo tay lieàn phaïm Xaû ñoïa, khoâng ñöôïc y toát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Trong giôùi naøy ñöôïc y toát ñuùng löôïng hay khoâng ñuùng löôïng ñeàu phaïm; neáu thuyeát phaùp cho thôï deät nghe roài baûo deät cho toát ñeïp hôn, khoâng höùa ñöa cho thöùc aên hay giaù tieàn baèng moät böõa aên, ñöôïc y toát vaøo tay thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu vieát thö hay laøm daáu ñöa tin höùa seõ ñöa cho thöùc aên hay giaù tieàn baèng moät böõa aên thì phaïm Xaû ñoïa; khoâng phaïm laø töï coù tô sôïi ñöa cho thôï deät deät . 25. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi laêm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ñoaït y cuûa tyø-kheo khaùc thì phaïm Xaû ñoïa, ñoaït y cuûa boán chuùng kia thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñoaït y cuûa Sa-di ñaéc giôùi (töùc laø Sa-di hoïc hoái), cuûa ngöôøi haønh Bieät truù, Ma-na-ñoûa; cuûa ngöôøi muø. Ñieác, caâm; cuûa ngöôøi ñang bò yeát ma Baát kieán taãn… ñeàu phaïm Xaû ñoïa. Neáu ñoaït y cuûa ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi; ngöôøi phaïm boán troïng, ngöôøi laøm Phaät bò thöông chaûy maùu, ngöôøi phaù Phaùp luaân taêng, ngöôøi thoï naêm taø phaùp ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo-ni ñoaït y cuûa tyø-kheo-ni cuõng phaïm Xaû ñoïa, ñoaït y cuûa tyø-kheo vaø ba chuùng döôùi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; ñoaït y cuûa Sa-di ñaéc giôùi (töùc laø Sa-di hoïc hoái)… cuõng phaïm Xaû ñoïa nhö treân. Theå

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 5                                 705

cuûa giôùi naøy laø Tyø-kheo tröôùc ñaõ cho ngöôøi khaùc y roài, sau ñoù vì phieàn naõo neân ñoaït laïi thì phaïm Xaû ñoïa, y naøy neân xaû traû laïi cho ngöôøi ñoù roài saùm toäi Ba-daät-ñeà; neáu tröôùc cho möôn taïm duøng, sau ñoaït laáy laïi thì khoâng phaïm. Neáu Hoøa thöôïng muoán chieát phuïc ñeä töû töø boû phaùp aùc neân taïm ñoaït y thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo ñoaït y mang y naøy ra khoûi giôùi hoaëc Tyø-kheo bò maát y töï ra khoûi giôùi nguû ñeâm thì maát y phaïm Xaû ñoïa, y naøy neân xaû traû thaúng cho ngöôøi kia, khoâng caàn vaøo trong Taêng xaû. Luaät sö noùi nöôùc Hoà voán khoâng ôû trong Taêng xaû phaùp vì toäi Ba-daät- ñeà laø ñoái thuù saùm. Sa-di ñaéc giôùi (Sa-di hoïc hoái): Luaät sö noùi Tyø-kheo-ni töø luùc Phaät xuaát theá ñeán nay khoâng coù Sa-di-ni ñaéc giôùi (töùc laø Sa-di-ni hoïc hoái), huoáng chi laø phaïm toäi. Sa-di ñaéc giôùi töùc laø Tyø-kheo phaïm Daâm roài moät nieäm khoâng che giaáu thì ñöôïc cho hoïc phaùp (hoïc laïi phaùp Tyø-kheo). Khi Phaät coøn taïi theá, coù moät ngöôøi ñöôïc cho hoïc phaùp töùc laø Tyø-kheo Nan- ñeà; sau khi Phaät dieät ñoä ôû nöôùc Keá taân coù moät ngöôøi cuõng ñöôïc cho hoïc phaùp; caû hai ngöôøi naøy sau ñeàu ñöôïc Laäu taän. Laïi nöõa Sa-di ñaéc giôùi khoâng laøm ñieàu aùc maø laïi khoåi kieán chaáp vaøo phaùp cuûa ngoaïi ñaïo; cuõng khoâng ham thích phaùp theá tuïc maø phaûn giôùi hoaøn tuïc. 26. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi saùu: Giôùi naøy baát coïng, ba chuùng kia khoâng coù giôùi naøy. Luùc ñoù tröôûng laõo Tyø ha, Taàn dòch laø ñoaïn, töùc laø ñoaïn tröø taát caû sanh töû laäu hoaëc. Taát caû A-la-haùn ñeàu ñöôïc laäu taän nhöng döïa treân caên baûn ñeå ñaët teân ñeàu coù nhaân duyeân neân khoâng ñoàng nhau.Tl Tyø ha naøy coù y Taêng-giaø-leâ quyù giaù, trò giaù möôøi vaïn tieàn neân boïn giaëc cöôùp muoán ñoaït laáy, chuùng ñeán tröôùc cöûa phoøng goû cöûa, Tyø-kheo hoûi voïng ra: “Ai ñoù?”, giaëc cöôùp noùi: “Chuùng toâi muoán ñoaït laáy y cuûa tyø-kheo”, tröôûng laõo Tyø ha nghe roài lieàn maéc y leân cöûa soå roài nhaäp ñònh Töù thieàn, duøng ñònh löïc giöõ y khieán giaëc cöôùp khoâng cöôùp ñöôïc. Chuùng noùi vôùi nhau: “Haõy ñôïi Tyø-kheo ñi khaát thöïc, chuùng ta seõ vaøo laáy”, noùi roài lieàn rình ñôïi khi tröôûng laõo ñi khaát thöïc lieàn vaøo phoøng laáy y mang ñi, do nhaân duyeân naøy tröôûng laõo bò maát y. Qua ba thaùng coù thaùng nhuaàn: Chöa heát thaùng taùm töùc laø qua tieàn an cö. Luaät sö noùi khoâng neân noùi coù thaùng nhuaàn, vöøa qua raèm thaùng baûy, chöa heát thaùng taùm goïi laø haäu an cö. Töø ngaøy möôøi saùu thaùng baûy theo thöù lôùp ñeán saùu ñeâm cho Tyø-kheo an cö nôi A-lan-nhaõ ñöôïc lìa y nguû ñeâm vì ñeà phoøng keû troäm troäm laáy y, neân ñem y naøy gôûi cho Taêng trong ñaïi giôùi hoaëc ôû nhaø cö só choã khoâng coù naïn giaëc cöôùp, gôûi ñeán ñeâm thöù saùu thì trôû laïi laáy y hoaëc ñeán choã y hoaëc thoï y khaùc. Neáu khoâng ñeán

706                                                                     BOÄ LUAÄT 6

choã y hoaëc thoï y khaùc thì ñeán ñeâm thöù baûy trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Xaû ñoïa. A-lan-nhaõ laø nôi caùch xa tuï laïc khoaûng naêm traêm cung, theo böôùc chaân cuûa ngöôøi Hoà thì boán traêm böôùc chaân laø moät traêm cung, moät böôùc chaân cuûa ngöôøi Hoà baèng moät gang tay, boán traêm cung laø moät Caâu-loâ-xaù, boán Caâu-loâ-xaù laø moät do tuaàn. Noùi xa gaàn laø nhö ôû nöôùc Ma-kieät-ñaø, ngay trong thaønh ñoâ ñaát ñai baèng phaúng neân noùi laø gaàn; coøn ôû phöông Baéc nuùi non cao thaáp neân noùi laø xa. Laïi nöõa, ôû trong thaønh ñoâ nhieàu gioù, neáu ôû xa thì khoâng nghe ñöôïc tieáng troáng, coøn ôû gaàn thì nghe ñöôïc neân noùi laø gaàn; coøn ôû phöông Baéc ít gioù, duø ôû xa vaãn nghe ñöôïc tieáng troáng neân noùi laø xa. Cho neân hai phöông Nam baéc noùi coù xa gaàn ñeàu laø do nghe ñöôïc hay khoâng nghe ñöôïc tieáng troáng; Caâu-loâ-xaù laø teân goïi aâm thanh, heã nôi naøo coøn nghe ñöôïc tieáng troáng vang ñeán ñeàu goïi laø moät Caâu-loâ-xaù. Luaät sö noùi nghóa naøy laø nhaát ñònh. 27. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi baûy: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Noùi coøn möôøi ngaøy nöõa môùi ñeán Töï töù maø ñöôïc y caáp thí nghóa laø vua hay phu nhaân cuûa vua hoaëc vöông töû, ñaïi thaàn, töôùng soaùi… coù taâm tín kính neân mang y vaät ñeán cuùng Taêng. Vì nhöõng ngöôøi quyeàn quyù khoù khôûi taâm thieän, laïi khoù thöôøng khôûi taâm thieän, vì coù nhaân duyeân caáp baùch môùi cuùng neân goïi laø y caáp thí; neáu Taêng khoâng thoï thì coâng ñöùc cuûa hoï khoâng thaønh maø Taêng cuõng maát y neân Phaät khai cho thoï. Nhöõng tröôøng hôïp nhö ngöôøi nöõ saép ñöôïc gaû veà nhaø choàng seõ khoâng ñöôïc töï do, naøy coøn töï do neân ñem y vaät cuùng Taêng; hoaëc ngöôøi bònh khôûi taâm thieän cuùng Taêng ñeå caàu cho duø soáng hay qua ñôøi ñeàu ñöôïc lôïi ích… ñeàu goïi laø y caáp thí. Taêng ñöôïc y caáp thí naøy neân theo thöù lôùp maø chia. Noùi ñöôïc caát chöùa cho ñeán Thôøi y laø töø ngaøy möôøi saùu thaùng baûy ñeán ngaøy raèm thaùng taùm, neáu khoâng thoï y coâng ñöùc thì moät thaùng naøy goïi laø Thôøi y, sôû dó goïi laø Thôøi y vì an cö xong, ñaøn vieät cuùng nhieàu y thöïc cho Taêng, caùc Tyø-kheo cuõng laøm nhieàu vieäc nhö giaët nhuoäm may y môùi, trong moät thaùng naøy coù theå xaû y cuõ thoï y môùi neân goïi laø Thôøi y. Neáu coù thoï y coâng ñöùc thì töø ngaøy möôøi saùu thaùng taùm ñeán ngaøy raèm thaùng chaïp, trong boán thaùng naøy goïi laø Thôøi y. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu khoâng thoï y coâng ñöùc thì ñeán ngaøy raèm thaùng taùm, y naøy neân xaû hoaëc tònh thí hay thoï trì; neáu khoâng xaû, khoâng tònh thí, khoâng thoï trì thì qua ngaøy möôøi saùu thaùng taùm trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Xaû ñoïa. Neáu coù thoï y coâng ñöùc thì ñeán ngaøy raèm thaùng chaïp, y naøy neân xaû hoaëc tònh thí hay thoï trì; neáu khoâng xaû, khoâng tònh thí, khoâng thoï trì thì qua ngaøy möôøi saùu thaùng chaïp trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Xaû ñoïa. Tröø

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 5                             707

coøn möôøi ngaøy nöõa ñöôïc y caáp thí, taát caû y an cö khaùc ñeàu phaûi ñôïi ñeán khi Töï töù môùi ñöôïc chia, neáu chia trong haï an cö thì phaïm Ñoät-kieát-la.

708                                                                   BOÄ LUAÄT 6

TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA QUYEÅN 6

28. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi taùm: Giôùi naøy baát coïng, Tyø-kheo ñöôïc caát chöùa y taém möa, Tyø-kheo-ni ñöôïc caát chöùa aùo taém, khoâng ñöôïc caát chöùa y taém möa vì Ni voán yeáu ôùt, caát chöùa mang theo khoâng tieän. Caát chöùa y taém möa thöôøng laøm hai vieäc: Moät laø khi trôøi möa duøng ñeå che boán phía, ôû trong ñoù taém goäi; khi trôøi noùng cuõng duøng ñeå che kín choã taém. hai laø vaøo thaùng haï thöôøng möa nhieàu, y taém möa naøy duøng ñeå boïc giöõ ba y khi gaùnh mang ñi. Ba chuùng döôùi khoâng ñöôïc caát chöùa y taém möa. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, töø ngaøy möôøi saùu thaùng ba ñeán raèm thaùng tö, trong moät thaùng naøy neân xin y taém möa. Nöõa thaùng cuoái töø moàng moät thaùng gieâng ñeán raèm thaùng tö, neân may thaønh y vaø caát chöùa duøng ñeå taém vaø mang ñi theo. Neáu y chöa may thaønh ñöôïc caát chöùa ñeán raèm thaùng tö ñeå xin cho ñuû vaø may thaønh; neáu töø ngaøy möôøi saùu thaùng ba ñeán ngaøy möôøi taùm hay möôøi chín thaùng ba xin ñöôïc y vaø may thaønh thì nhö Luaät sö noùi cuõng ñöôïc caát chöùa duøng. Xeùt theo luaät cheá thì trong moät thaùng, nöõa thaùng ñaàu ñöôïc xin vaø trong nöõa thaùng cuoái ñöôïc caát chöùa duøng. Neáu tieàn an cö thì ñeán ngaøy möôøi saùu thaùng tö neân nhö phaùp thoï trì, ñeán raèm thaùng baûy neân caát moät choã khoâng duøng nöõa, neáu coøn chöùa duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Y naøy khoâng caàn xaû, ñôïi ñeán muøa an cö naêm sau laáy ra duøng nhö tröôùc, khoâng caàn thoï laïi. Neáu haäu an cö thì töø raèm thaùng tö ñöôïc caát chöùa ñeán raèm thaùng naêm thoï trì ñeán raèm thaùng baûy neân caát moät choã khoâng duøng nöõa… gioáng nhö tieàn an cö. Neáu thaùng ba nhuaàn thì Tyø-kheo khoâng neân xin vaø may y taém möa vaøo thaùng ba tröôùc, neân baét ñaàu xin vaø may y taém möa töø ngaøy möôøi saùu thaùng ba nhuaàn. Neáu Tyø-kheo khoâng bieát coù thaùng nhuaàn neân xin vaø may y taém möa töø ngaøy möôøi saùu thaùng ba tröôùc thì y naøy trôû thaønh y dö, trong moät thaùng naøy khoâng ñöôùc caát chöùa neân caát moät choã, cuõng khoâng caàn taùc tònh vaø cho ngöôøi khaùc, vì y naøy thuoäc trong soá moät traêm leû moät vaät. Neáu thaùng tö nhuaàn, an cö töø ngaøy möôøi saùu thaùng tö sau thì

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 6                                 709

ngaøy nay neân thoï trì y taém möa cho ñeán raèm thaùng baûy. Caát chöùa quaù nöõa thaùng thì phaïm Xaû ñoïa: Luaät sö noùi: “Caùc luaän sö cho laø neáu thaùng ba nhuaàn ñöôïc xin vaø may y taém möa töø ngaøy möôøi saùu thaùng ba tröôùc, ñeán thaùng ba nhuaàn sau thì thoï duïng”, tính töø ngaøy thoï duïng trôû ñi cho ñeán heát thaùng ba sau laø caát giöõ quaù nöõa thaùng phaïm Xaû ñoïa, y naøy neân xaû vaø saùm toäi Ba-daät-ñeà; neáu tính töø ngaøy xin vaø may thaønh y trôû ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Xaû vaø saùm xong caát moät choã, ñeán ngaøy möôøi saùu thaùng tö laáy ra thoï trì… gioáng nhö treân ñaõ noùi. Neáu Tyø-kheo ôû choã khoâng coù thaùng nhuaàn xin ñöôïc y taém möa, ñeán an cö nôi choã coù thaùng nhuaàn thì cuõng gioáng nhö treân tính töø ngaøy thoï duïng y trôû ñi thì phaïm Xaû ñoïa, tính töø ngaøy xin vaø may y thaønh trôû ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Noùi coù thaùng nhuaàn töùc laø chæ cho thaùng ba nhuaàn, Tyø-kheo ôû choã khoâng coù thaùng nhuaàn xin vaø may y taém möa töø ngaøy möôøi saùu thaùng ba, ñoái vôùi choã coù thaùng nhuaàn thì thaùng ba naøy ñang laø thaùng ba tröôùc. Tyø-kheo ñeán an cö nôi choã coù thaùng nhuaàn töùc laø vaøo thaùng ba sau thì trôû thaønh haäu an cö. Neáu tính töø ngaøy xin vaø may y thaøng thì phaïm Ñoät-kieát-la, coøn tính töø ngaøy thoï duïng thì caát duøng quaù nöõa thaùng neân phaïm Xaû ñoïa. 29. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi chín: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø neáu bieát vaät ñònh cuùng cho Taêng maø xoay veà cho mình thì phaïm Xaû ñoïa; neáu xoay veà cuùng cho ba, hai, moät Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu bieát vaät ñònh cuùng cho Ni taêng maø xoay veà cho mình cuõng phaïm Xaû ñoïa; neáu xoay veà cuùng cho ba, hai, moät Tyø-kheo khaùc cuõng phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu bieát vaät ñònh cuùng cho Taêng maø xoay veà cuùng cho thaùp, cuùng cho thaùp roài thì khoâng caàn laáy laïi vì phöôùc ñoàng nhau, nhöng Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu bieát vaät ñònh cuùng cho chuùng taêng naøy laïi xoay veà cuùng cho chuùng taêng kia, cuùng cho chuùng taêng kia roài thì khoâng caàn laáy laïi vì Taêng laø ñoàng nhöng Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu bieát vaät cuùng cho Taêng töï töù laïp choã naøy laïi xoay veà cuùng cho Taêng choã khaùc thì vaät naøy neân traû laïi cho Taêng töï töù choã naøy, vì vaät töï töù ñaõ thuoäc veà chuùng taêng choã naøy vaø Tyø-kheo neân saùm toäi Ñoät-kieát-la; neáu khoâng traû laïi thì tính theo giaù tieàn maø thaønh toäi. Cuùng cho Taêng dieän moân laïp cuõng nhö vaäy. Neáu Tyø-kheo bieát vaät ñònh cuùng cho ngöôøi naøy maø xoay veà cuùng cho ngöôøi khaùc thì neân laáy laïi, vì vaät ñaõ thuoäc veà chuû tröôùc vaø Tyø-kheo neân saùm toäi Ñoät-kieát-la; neáu khoâng traû laïi thì tính theo giaù tieàn maø ñònh toäi.

710                                                                       BOÄ LUAÄT 6

30. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Luùc ñoù ñeä töû cuûa Taát-laân-giaø-baø- ta coù boán loaïi döôïc haøm tieâu laø toâ, daàu, maät vaø thaïch maät caát caùch ñeâm roài laáy duøng, phaïm aùc troùc, khoâng thoï maø aên vaø noäi tuùc. Tröôùc ñoù Phaät chæ cheá Thôøi döôïc goàm naêm loaïi chaùnh thöïc vaø naêm loaïi tôï thöïc, chöa cheá Thaát nhaät döôïc nhöng nhöõng vieäc nhö aùc troùc, khoâng thoï maø aên vaø noäi tuùc thì ñaõ cheá tröôùc roài. Theå cuûa gioùi naøy laø neáu Tyø-kheo bònh caàn duøng loaïi Thaät nhaät döôïc maø khoâng coù tònh nhaân ñeå taùc tònh hoaëc tìm khoù ñöôïc thì neân töø tay tònh nhaân thoï, keá ñeán beân Tyø-kheo noùi thoï roài tuøy caát moät choã laày duøng trong voøng baûy ngaøy. Neáu bònh naëng khoâng noùi thoï ñöôïc thì cuõng ñöôïc duøng, hoaëc thoï töø tay Tyø-kheo khaùn bònh vaø mieäng noùi thoï cuõng thaønh phaùp thoï. Neáu thoï roài maø tònh nhaân chaïm vaøo thì phaûi thoï laïi; neáu ngay ngaøy ñoù thoï roài maø thöïc phaåm khoâng thuoäc loaïi thöïc phaåm maø mình caàn thì neân traû laïi roài thoï laïi. Neáu thoï roài traûi qua hai, ba ngaøy laïi ñöôïc theâm thöïc phaåm nöõa thì neân traû laïi roài thoï laïi. Neáu töø ngaøy ñaàu theo thöù lôùp cho ñeán ngaøy thöù baûy ñöôïc nhieàu loaïi thöïc phaåm, khoâng bieát loaïi naøo ñaõ thoï roài, loaïi naøo chöa thoï thì neân töø tay thoï laïi vaø noùi thoï laïi roài môùi ñöôïc duøng. Neáu ñeán ngaøy thöù saùu, thöù baûy heát bònh thì khoâng ñöôïc thoï laïi loaïi Thaát nhaät döôïc naøy nöõa, ñeán ngaøy thöù baûy neáu coøn dö neân taùc tònh hoaëc cho ngöôøi hoaëc duøng cho heát; neáu khoâng taùc tònh, khoâng cho ngöôøi thì qua ngaøy thöù taùm trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Xaû ñoïa. Neáu ngöôøi khoâng bònh maø ñöôïc loaïi Thaát nhaät döôïc thì neân ôû beân tònh nhaân taùc tònh, taùc tònh roài ñöôïc caát moät choã tuøy yù laáy duøng. Neáu töø tay thoï maø khoâng noùi thoï baûy ngaøy laïi ñeå caùch ñeâm laáy duøng thì phaïm giôùi aên thöùc aên dö caùch ñeâm (taøn tuùc thöïc) neân saùm toäi Ba-daät-ñeà. Boán loaïi döôïc haøm tieâu naøy sau giôø ngoï ñeàu ñöôïc thoï duøng khoâng loãi. Neáu duøng loaïi Thôøi döôïc vaø loaïi Chung thaân döôïc trôï giuùp thaønh loaïi Thaát nhaät döôïc ñeå duøng thì khoâng coù loãi, vì theá löïc cuûa Thaát nhaät döôïc nhieàu. Trôï giuùp thaønh loaïi Thaát nhaät döôïc laø nhö laáy Toâ naáu thòt, nöôùc Toâ naáu thòt naøy thaønh Thaát nhaät döôïc ñeå duøng. Neáu laáy Thôøi döôïc vaø loaïi Thaát nhaät döôïc trôï giuùp thaønh loaïi Chung thaân döôïc ñeå duøng cuõng khoâng coù loãi; hoaëc laáy Chung thaân döôïc vaø loaïi Thaát nhaät döôïc trôï giuùp thaønh loaïi Thôøi döôïc ñeå duøng cuõng khoâng coù loãi, vì tuøy theá löïc nhieàu trôï giuùp nhau maø thaønh; neáu phaân soá theá löïc thì tuøy teân maø aán ñònh, nhö Thaïch maät hoaøn döïa treân teân (Thaïch maät)maø thaønh loaïi Thaát nhaät döôïc; nhö Nguõ thaïch taùn döïa treân teân (Thaïch taùn) maø thaønh loaïi Chung thaân döôïc. Nhö vaäy tuøy theá löïc cuûa loaïi döôïc naøo nhieàu thì

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 6                                      711

tuøy theá löïc ñoù maø ñaït thaønh teân, neáu theá löïc cuûa caùc loaïi döôïc baèng nhau thì tuøy teân maø aán ñònh thuoäc loaïi döôïc naøo.

6. Nhaân Duyeân Keát Chín Möôi Phaùp Ba-Daät-Ñeà: 1. Nhaân duyeân keát giôùi thöù nhaát: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Coù taát caû naêm loaïi voïng ngöõ keát toäi khaùc nhau: Moät laø loaïi voïng ngöõ phaïm Ba-la-di: Thaät khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø noùi laø coù phaùp hôn ngöôøi. Hai laø loaïi voïng ngöõ phaïm Taêng taøn: Ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo khaùc. Ba laø loaïi voïng ngöõ phaïm Thaâu-lan-giaù: Noùi coù phaùp hôn ngöôøi khoâng roõ raøng ñaày ñuû hoaëc ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng khoâng roõ raøng ñaày ñuû. Boán laø loaïi voïng ngöõ phaïm Ba-daät-ñeà: Ñem phaùp Taêng taøn khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo khaùc vaø loaïi voïng ngöõ trong thieân Ba-daät-ñeà naøy. Naêm laø loaïi voïng ngöõ phaïm Ñoät-kieát-la: Ba chuùng döôùi voïng ngöõ keát phaïm toäi naøy. Tröôøng hôïp voïng ngöõ khoâng phaïm laø tröôùc kia laø taïi gia khoâng coù sö taêng hoaëc Tyø-kheo ñaõ phaù giôùi sau trôû laïi laøm Tyø-kheo. Coù baûy vieäc thaønh voïng ngöõ: Moät laø tröôùc taùc yù muoán voïng ngöõ, hai laø mieäng voïng ngöõ, ba laø noùi xong töï noùi laø voïng ngöõ, boán laø thaáy khaùc, naêm laø muoán khaùc, saùu laø chaáp nhaän khaùc vaø baûy laø bieát khaùc. Laïi coù boán vieäc thaønh voïng ngöõ töùc laø boán vieäc sau trong baûy vieäc treân; laïi coù ba vieäc thaønh voïng ngöõ, töùc laø ba vieäc tröôùc trong baûy vieäc treân. Neáu Tyø-kheo khoâng thaáy söï vieäc maø noùi laø thaáy, hoaëc thaáy maø noùi laø khoâng thaáy; hoaëc thaáy töôûng laø khoâng thaáy maø noùi vôùi ngöôøi khaùc laø thaáy, hoaëc khoâng thaáy töôûng laø thaáy maø noùi vôùi ngöôøi khaùc laø khoâng thaáy; hoaëc thaáy maø nghi, khoâng bieát laø thaáy hay khoâng thaáy, laïi noùi vôùi ngöôøi khaùc laø khoâng thaáy; hoaëc khoâng thaáy maø nghi, khoâng bieát laø thaáy hay khoâng thaáy maø noùi vôùi ngöôøi khaùc laø thaáy… do noùi traùi vôùi taâm töôûng neân taát caû tröôøng hôïp treân ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Nghe, hieåu vaø bieát cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp thaáy ôû treân, neáu taát caû ñeàu noùi theo taâm töôûng thì khoâng phaïm. Töø maét thaáy goïi laø kieán, töø tai nghe goïi laø vaên, töø muõi, löôõi, thaân nhaän bieát goïi laø giaùc; töø yù caên nhaän bieát goïi laø tri. Ba caên nhaõn, nhó, yù do taùnh nhaïy beùn vaø coù löïc duïng thieân nhieàu veà thaáy nghe vaø nhaän bieát, laïi coù theå thoï laáy

712                                                                        BOÄ LUAÄT 6

caûnh giôùi ôû xa neân coù teân goïi rieâng laø kieán, vaên, tri; ba caên muõi, löôõi vaø thaân do taùnh chaäm luït vaø löïc duïng ít, chæ coù theå thoï laáy caûnh giôùi ôû gaàn neân hôïp chung thaønh moät teân goïi laø giaùc. Neáu baûo ngöôøi khaùc voïng ngöõ hay vieát thö, trong thö voïng ngöõ ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu tröôùc voán voâ taâm noùi lôû lôøi hay noùi loän maø thaønh voïng ngöõ thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu thuyeát phaùp hay baøn luaän gì, hoaëc chuyeàn noùi loãi cuûa ngöôøi khaùc, taát caû vieäc thò phi chôù töï cho laø ñuùng, thöôøng phaûi suy ñoaùn coù caên cöù thì khoâng coù loãi. Neáu ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm. Khi noùi coù Toaøn phong, Thoå quyû ñeán choã toâi; hoaëc töï noùi mình laø ngöôøi trì giôùi thanh tònh khoâng khôûi duïc; hoaëc töï noùi mình coù phaùp hôn ngöôøi… neáu ngöôøi nghe khoâng chaáp nhaän thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù. Neáu muoán ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo khaùc, tröôùc laäp baøy phöông tieän noùi vôùi ngöôøi khaùc raèng: “Tyø-kheo teân                    phaïm toäi , xin haõy trôï giuùp toâi cöû toäi” thì phaïm troïng Thaâu-lan-giaù. 2. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät noùi nhaân duyeân boån sanh: Moät laø ñeå daãn chöùng cho toäi khinh cheâ , hai laø döùt phæ baùng, vì neáu khoâng noùi Boån sanh thì ngoaïi ñaïo seõ noùi raèng: “Sa-moân Cuø-ñaøm khoâng coù Tuùc maïng thoâng”; ba laø ñeå thaønh töïu möôøi hai boä kinh, ñaây laø kinh Boån sanh. Phaät duøng Nguyeän trí bieát roõ vieäc quaù khöù ñeå noùi nhaân duyeân boån sanh. Hoûi: Nguyeän trí vaø Tuùc maïng trí khaùc bieät nhö theá naøo? Ñaùp: Tuùc maïng trí bieát vieäc quaù khöù, coøn Nguyeân trí bieát roõ vieäc trong ba ñôøi; Tuùc maïng trí bieát vieäc thuoäc Höõu laäu, Nguyeän trí bieát roõ vieäc thuoäc caû Höõu laäu vaø Voâ laäu; Tuùc maïng trí bieát vieäc quaù khöù cuûa töï thaân, Nguyeän trí bieát roõ vieäc quaù khöù cuûa mình vaø caû ngöôøi khaùc; Tuùc maïng trí bieát vieäc theo thöù lôùp töø moät ñôøi ñeán hai ñôøi, ba ñôøi…, Nguyeän trí trong moät nieäm bieát söï vieäc vöôït caû moät traêm kieáp. Thuôû xöa sôû dó loaøi suùc sanh noùi ñöôïc tieáng ngöôøi maø ngaøy nay khoâng theå noùi ñöôïc laø vì vaøo kieáp sô chæ coù coõi trôøi ngöôøi chöa coù ba ñöôøng aùc, sau ñoù töø hai coõi naøy sanh ra coù ba ñöôøng aùc, do taäp khí ñôøi tröôùc gaàn neân noùi ñöôïc tieáng ngöôøi. Ngaøy nay suùc sanh phaàn nhieàu töø trong ba ñöôøng aùc sanh ra neân khoâng theå noùi ñöôïc tieáng ngöôøi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø khinh cheâ coù taùm vieäc: Doøng hoï, ngheà nghieäp, vieäc laøm, phaïm toäi, bònh, hình töôùng, phieàn naõo vaø maéng. Neáu ñem ba vieäc doøng hoï, ngheà nghieäp vaø vieäc laøm ñeå khinh cheâ Tyø- kheo thuoäc ba giai caáp Saùt-ñeá-lî, Baø-la-moân vaø thöông nhaân thì phaïm

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 6                             713

Ñoät-kieát-la; neáu ñem ba vieäc treân ñeå khinh cheâ Tyø-kheo thuoäc giai caáp khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñem naêm vieäc sau trong taùm vieäc treân ñeå khinh cheâ Tyø-kheo thuoäc caû boán giai caáp thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ñem taùm vieäc treân ñeå khinh cheâ Tyø-kheo ôû tröôùc maët thì phaïm Ba-daät- ñeà, khinh cheâ ôû sau löng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñem taùm vieäc treân ñeå khinh cheâ Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la, khinh cheâ ba chuùng döôùi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñem taùm vieäc treân ñeå khinh cheâ ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, taïi gia khoâng coù sö taêng, ngöôøi vieät teá (phaù noäi ngoaïi ñaïo), ngöôøi ñieác… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; khinh cheâ saùu haïng ngöôøi phaïm toäi ñang bò trò toäi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñem taùm vieäc treân ñeå khinh cheâ Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu khoâng ñem taùm vieäc treân, chæ muoán xuùc naõo neân noùi lôøi khinh cheâ thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu sai baûo ngöôøi khaùc hay vieát thö ñeå khinh cheâ cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñem taùm vieäc treân ñeå khinh cheâ, noùi raèng: “Thaày coù taùm vieäc naøy khoâng hôïp vôùi phaùp xuaát gia” thì phaïm Ba-daät- ñeà; neáu khoâng duøng taùm vieäc treân maø duøng vieäc khaùc ñeå khinh cheâ, nhö noùi: “Thaày aên nhieàu, nguû nhieàu, noùi chuyeän nhieàu, ham aên ham nguû nhö vaäy xuaát gia thoï giôùi laøm chi”, thì phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø neáu ngöôøi bò khinh cheâ nghe ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng nghe ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu coù ngöôøi sau khi xuaát gia roài môùi bò bònh huûi thì ñöôïc cuøng laøm vieäc chuùng nhöng khi aên thì khoâng neân ngoài aên chung trong chuùng. 3. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø noùi ly giaùn coù taùm vieäc: Doøng hoï, ngheà nghieäp, vieäc laøm, phaïm toäi, bònh, hình töôùng, phieàn naõo vaø maéng. Neáu ñem ba vieäc doøng hoï, ngheà nghieäp vaø vieäc laøm ñeå noùi ly giaùn Tyø-kheo thuoäc ba giai caáp Saùt-ñeá-lî, Baø-la-moân vaø thöông nhaân thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñem ba vieäc treân ñeå noùi ly giaùn Tyø-kheo thuoäc giai caáp khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñem naêm vieäc sau trong taùm vieäc treân ñeå noùi ly giaùn Tyø-kheo thuoäc caû boán giai caáp thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñem taùm vieäc treân ñeå noùi ly giaùn Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la, noùi ly giaùn ba chuùng döôùi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñem taùm vieäc treân ñeå noùi ly giaùn ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, taïi gia khoâng coù sö taêng, ngöôøi vieät teá (phaù noäi ngoaïi ñaïo), ngöôøi ñieác… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; noùi ly giaùn saùu haïng ngöôøi phaïm toäi ñang bò trò toäi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ñem naêm vieäc sau trong taùm vieäc treân ñeán noùi vôùi Tyø-kheo naøy raèng: “Tyø-

714                                                                          BOÄ LUAÄT 6

kheo kia noùi thaày laø ngöôøi aùc thích maéng, xuaát gia thoï giôùi laøm chi”, Tyø- kheo naøy hoûi: “Tyø-kheo ñoù laø ai?”, ñaùp: “Tyø-kheo ñoù teân laø                ”, laïi hoûi laø hoï gì, ñaùp: “Tyø-kheo ñoù hoï laø ”, laïi hoûi laø laøm vieäc gì, ñaùp: “Ñang laøm vieäc ”, laïi hoûi hình töôùng ra sao, ñaùp: “Tyø-kheo aáy coù hình töôùng ”. Neáu ngöôøi kia nghe hieåu thì phaïm Ba-daät-ñeà, nghe khoâng hieåu thì phaïm Ñoät-kieát-la; sôû dó hoûi theo thöù lôùp nhö theá vì ngöôøi cuøng teân cuøng hoï raát nhieàu. Noùi ly giaùn coù boán tröôøng hôïp: Moät laø noùi ly giaùn khoâng phaûi laø voïng ngöõ vaø aùc khaåu, nhö Tyø- kheo ñem lôøi cuûa tyø-kheo naøy ñeán noùi vôùi Tyø-kheo kia, neáu laø thaät thì khoâng phaûi laø voïng ngöõ; noùi lôøi hoøa dòu thì khoâng phaûi laø aùc khaåu; nhöng noùi vôùi taâm muoán ly giaùn Hai Tyø-kheo naøy thì goïi laø ly giaùn ngöõ. Hai laø noùi ly giaùn laø voïng ngöõ nhöng khoâng phaûi laø aùc khaåu, nhö Tyø-kheo ñem lôøi cuûa Tyø-kheo naøy ñeán noùi vôùi Tyø-kheo kia, neáu khoâng phaûi laø thaät thì goïi laø voïng ngöõ; noùi lôøi hoøa dòu thì khoâng phaûi laø aùc khaåu; nhöng noùi vôùi taâm muoán ly giaùn Hai Tyø-kheo naøy thì goïi laø ly giaùn ngöõ. Ba laø noùi ly giaùn laø aùc khaåu nhöng khoâng phaûi laø voïng ngöõ, nhö Tyø-kheo ñem lôøi cuûa tyø-kheo naøy ñeán noùi vôùi Tyø-kheo kia, neáu laø thaät thì khoâng phaûi laø voïng ngöõ; noùi lôøi thoâ aùc thì goïi laø aùc khaåu vaø noùi vôùi taâm muoán ly giaùn Hai Tyø-kheo thì goïi laø ly giaùn ngöõ. Boán laø noùi ly giaùn vöøa laø voïng ngöõ vöøa laø aùc khaåu, nhö Tyø-kheo ñem lôøi cuûa tyø-kheo naøy ñeán noùi vôùi Tyø-kheo kia, neáu khoâng phaûi laø thaät thì goïi laø voïng ngöõ; noùi lôøi thoâ aùc thì goïi laø aùc khaåu vaø noùi vôùi taâm muoán ly giaùn Hai Tyø-kheo naøy thì goïi laø ly giaùn ngöõ. Voïng ngöõ vaø aùc khaåu cuõng coù boán tröôøng hôïp gioáng nhö treân. Neáu maéng ngöôøi taïi gia, noùi raèng: “ôû theá tuïc coù nhieàu ñieàu khoâng thanh tònh”thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu maéng ngöôøi xuaát gia, noùi raèng: “Ngöôøi xuaát gia coù nhieàu vieäc khoâng nhö phaùp”cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng duøng taùm vieäc treân maø duøng vieäc khaùc ñeå maéng, nhö noùi: “Thaày aên nhieàu, nguû nhieàu, noùi chuyeän nhieàu, ham aên ham nguû nhö vaäy xuaát gia thoï giôùi laøm chi”, thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu khoâng chueàn noùi kia ñaây, chæ ñeán hai beân noùi ly giaùn khieán hoï ly taùn ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. 4. Nhaân duyeân keát giôùi thöù tö: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Coù naêm haïng Tyø-kheo: Moät laø cöïu Tyø-kheo, hai laø khaùch Tyø-kheo, ba laø Tyø-kheo thoï duïc, boán laø Tyø- kheo taùc yeát ma vaø naêm laø Tyø-kheo bò yeát ma. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu cöïu Tyø-kheo ôû trong töôùng ngoân traùnh khôûi töôûng laø töôùng

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 6                               715

ngoân traùnh, ñaõ nhö phaùp dieät traùnh khôûi töôûng laø nhö phaùp dieät traùnh roài maø phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà; ôû trong töôùng ngoân traùnh khôûi töôûng laø töông trôï traùnh, ñaõ nhö phaùp dieät traùnh khôûi töôûng laø nhö phaùp dieät traùnh roài maø phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà; ôû trong töôùng ngoân traùnh khôûi töôûng laø phaïm toäi traùnh hay thöôøng sôû haønh traùnh cuõng gioáng nhö treân. Gioáng nhö trong töôùng ngoân traùnh coù boán caâu nhö treân thì trong töông trôï traùnh, phaïm toäi traùnh vaø thöôøng sôû haønh traùnh cuõng coù boán caâu nhö theá, toång coäng laø möôøi saùu caâu, trong moãi caâu naøy ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Gioáng nhö cöïu Tyø-kheo ôû trong boán phaùp dieät traùnh laøm möôøi saùu nhö treân thì boán haïng Tyø-kheo coøn laïi, moãi haïng Tyø-kheo cuõng ôû trong boán phaùp dieät traùnh laøm möôøi saùu gioáng nhö theá, toång coäng laø taùm möôi caâu, trong moãi caâu naøy ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu cöïu Tyø-kheo ôû trong töôùng ngoân traùnh ñaõ nhö phaùp dieät traùnh, khôûi töôûng laø nhö phaùp dieät traùnh roài maø phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà; ôû trong töôùng ngoân traùnh, ñaõ nhö phaùp dieät traùnh maø khôûi töôûng laø khoâng nhö phaùp dieät traùnh, lieàn phaùt khôûi trôû laïi cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; ôû trong töôùng ngoân traùnh ñaõ nhö phaùp dieät traùnh roài nhöng sanh nghi, lieàn phaùt khôûi trôû laïi cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Gioáng nhö trong töôùng ngoân traùnh coù ba caâu nhö treân thì trong töông trôï traùnh, phaïm toäi traùnh vaø thöôøng sôû haønh traùnh cuõng coù ba caâu nhö theá, toång coïng laø laø möôøi hai caâu, trong moãi caâu ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Gioáng nhö cöïu Tyø- kheo, boán haïng Tyø-kheo coøn laïi moãi haïng Tyø-kheo cuõng coù laø möôøi hai caâu nhö treân, toång coïng laø saùu möôi caâu, trong moãi caâu ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu cöïu Tyø-kheo ôû trong töôùng ngoân traùnh khoâng nhö phaùp dieät traùnh, khôûi töôûng laø khoâng nhö phaùp dieät traùnh maø phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; ôû töôùng ngoân traùnh, khoâng nhö phaùp dieät traùnh maø sanh nghi lieàn phaùt khôûi trôû laïi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Gioáng nhö trong töôùng ngoân traùnh coù hai caâu nhö treân thì trong ba phaùp dieät traùnh coøn laïi, moãi phaùp cuõng coù hai caâu nhö vaäy, toång coïng laø taùm caâu; gioáng nhö cöïu Tyø-kheo, boán haïng Tyø-kheo coøn laïi moãi haïng Tyø-kheo cuõng coù taùm caâu, toång coäng laø boán möôi caâu, trong moãi caâu ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu cöïu Tyø-kheo ôû trong töôùng ngoân traùnh khoâng nhö phaùp dieät traùnh, khôûi töôûng laø khoâng nhö phaùp dieät traùnh maø phaùt khôûi trôû laïi thì khoâng phaïm; ôû trong töôùng ngoân traùnh khoâng nhö phaùp dieät traùnh maø sanh nghi lieàn phaùt khôûi trôû laïi thì khoâng phaïm. Gioáng nhö trong töôùng ngoân traùnh coù hai caâu nhö treân thì trong ba phaùp dieät traùnh coøn laïi, trong moãi phaùp cuõng coù hai caâu nhö vaäy, toång coäng laø taùm caâu; gioáng nhö cöïu

716                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Tyø-kheo trong boán phaùp dieät traùnh coù taùm caâu thì boán haïng Tyø-kheo coøn laïi, moãi haïng Tyø-kheo ôû trong boán phaùp dieät traùnh cuõng coù taùm caâu nhö vaäy, toång coäng laø boán möôi caâu ñeàu khoâng phaïm. Theå cuûa giôùi naøy baát luaän laø yeát ma hay khoâng phaûi yeát ma, chæ caàn taêng nhö phaùp hoøa hôïp dieät traùnh roài maø phaùt khôûi trôû laïi, duø ôû trong Taêng hay ôû choã khuaát-ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu laø Taêng cheá, khoâng vaøo Phaät phaùp maø phaùt khôûi laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng phaûi Phaät phaùp cuõng khoâng phaûi Taêng phaùp, nhöng moïi ngöôøi ñaõ hoøa hôïp dieät traùnh roài maø phaùt khôûi trôû laïi vôùi taâm phi phaùp thì khoâng phaïm. Tröø naêm haïng Tyø-kheo treân, caùc Tyø-kheo khaùc vaø Tyø-kheo gôûi duïc ñeàu ñoàng. 5. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm: Giôùi naøy baát coïng, Tyø-kheo-ni noùi phaùp cho ngöôøi nam quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coù hai ngöôøi nam thì khoâng phaïm; Sa-di noùi phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la; hai chuùng kia cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi nöõ laø chæ cho ngöôøi coù theå haønh daâm ñöôïc, neáu laø thaïch nöõ hay beù gaùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Naêm, saùu lôøi laø chæ cho naêm phaùp nhö noùi Saéc aám voâ thöôøng, thoï töôûng haønh thöùc cuõng ñeàu voâ thöôøng; hoaëc saùu phaùp nhö noùi Nhaõn voâ thöôøng, nhó tyû thieät thaân yù cuõng ñeàu voâ thöôøng. Noùi quaù naêm, saùu lôøi naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ngöôøi nam coù trí laø ngöôøi hieåu roõ tình ngöôøi vaø yù thuù cuûa lôøi noùi, coù theå laøm ngöôøi chöùng minh; phaûi laø ngöôøi cuøng ngoân ngöõ hieåu nhau, neáu laø ngöôøi phöông khaùc ngoân ngöõ baát ñoàng thì khoâng ñöôïc. Ngöôøi nam naøy phaûi laø cö só, ngöôøi xuaát gia khoâng ñöôïc vì vieäc ñoàng nhau. Neáu Taêng nhoùm hoïp coù ngöôøi nöõ nhieàu hay ít maø khoâng coù ngöôøi nam coù trí thì khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho hoï, ñöôïc thuyeát phaùp cho Ni vaø ni chuùng vì coù phaùp giaùo giôùi neân khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo noùi phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi maø khoâng coù ngöôøi nam coù trí beân caïnh thì phaïm Ba-daät-ñeà; sau ñoù coù ngöôøi nöõ khaùc ñeán laïi vì noùi phaùp, ngöôøi nöõ ñeán tröôùc cuõng cuøng ngoài nghe. Tyø- kheo noùi phaùp xong ñöùng daäy ñi, treân ñöôøng gaëp ngöôøi nöõ laïi vì noùi phaùp, ngöôøi nöõ tröôùc cuõng cuøng nghe, Tyø-kheo noùi quaù naêm, saùu lôøi roài ñi ñeán nôi khaùc, laïi vì ngöôøi nöõ khaùc noùi phaùp, ngöôøi nöõ tröôùc cuõng cuøng nghe; nhö theá noùi phaùp ôû ba choã ñeàu phaïm. Neáu laàn noùi phaùp sau khoâng bieát coù ngöôøi nöõ tröôùc cuõng cuøng nghe phaùp thì khoâng phaïm; neáu giaûng kinh thì moãi moãi vieäc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu noùi keä thì moãi moãi keä ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà, keä coù ba möôi hai chöõ hoaëc ba möôi chöõ hoaëc hai möôi chöõ; neáu töø keä chuyeån sang noùi kinh thì moãi moãi vieäc cuõng phaïm

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 6                                717

Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø neáu noùi veà phöôùc baùo boá thí, chuù nguyeän hoaëc tuøy hoûi tuøy ñaùp hoaëc noùi phaùp cho ngöôøi thoï naêm giôùi hoaëc taùm trai giôùi; neáu noùi vieäc thöôøng cuûa theá gian thì phaïm Ñoät-kieát-la. 6. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø- kheo moät laø ñeå khaùc vôùi ngoaïi ñaïo, hai laø vì giöõa thaày vaø ñeä töû coù khaùc bieät, ba laø ñeå phaân bieät ngoân ngöõ ñeå ngöôøi khaùc hieåu roõ, boán laø ñeå nöông theo thaät nghóa khoâng chaáp vaøo aâm thanh. Ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc laø chæ taát caû moïi ngöôøi tröø Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni. Theå cuûa giôùi naøy laø neáu duøng moät caâu phaùp daïy cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm. Caâu phaùp coù hai laø caâu ñaày ñuû vaø caâu khoâng ñaày ñuû; caâu ñaày ñuû laø nhö Luaät sö noùi neáu thaày tuïng caâu daøi, ñeä töû cuõng tuïng caâu daøi thì goïi laø ñoàng caâu. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu thaày tuøy gioïng cao thaáp tuïng caâu daøi ñeå daïy cho ñeä töû, ñeä töû cuõng hôïp theo gioïng cuûa thaày ñeå tuïng caâu daøi thì phaïm Ba-daät-ñeà; cuøng gioïng tuïng caâu ngaén cuõng vaäy. Neáu thaày tuïng caâu daøi, ñeä töû tuïng caâu ngaén cuøng gioïng thì phaïm Ñoät-kieát-la; thaày tuïng caâu ngaén, ñeä töû tuïng caâu daøi cuøng gioïng cuõng vaäy. Khoâng phaïm laø thaày tuïng xong ñeä töû môùi tuïng, khoâng hôïp gioïng vôùi nhau duø laø ñoàng caâu hay khoâng ñoàng caâu ñeàu khoâng phaïm. Nghóa chính trong giôùi naøy laø ñoàng caâu vaø cuøng gioïng môùi phaïm Ba-daät-ñeà; neáu khoâng ñoàng caâu maø cuøng gioïng thì phaïm Ñoät-kieát-la, tuïng coù tieáng tröôùc tieáng sau thì khoâng phaïm. Neáu hai ngöôøi tuïng kinh ñeàu thoâng lôïi ñoàng tuïng thì khoâng phaïm nhöng khoâng ñöôïc hôïp taùn. Neáu Tyø-kheo khoâng coù choã thoï hoïc ñoïc tuïng cuõng ñöôïc thoï hoïc töø Sa-di, Sa-di-ni, chæ caàn caàu baäc trì giôùi ñöùc troïng laøm baïn chöùng minh; cuõng ñöôïc thoï hoïc töø cö só nhöng khoâng ñöôïc goïi laø A-xaø-leâ. Laàn löôït theo thöù lôùp nhö vaäy ñeàu cho thoï hoïc nhöng chôù ñeå cho maát oai nghi; yù vò ñaày ñuû hay khoâng ñaày ñuû, chöõ ñaày ñuû hay khoâng ñaày ñuû cuõng nhö vaäy. Neáu duøng ñoàng caâu daïy cho ngöôøi ñaõ thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät- kieát-la; thaày daïy tuïng caâu daøi, ñeä töû thoï tuïng thaønh caâu ngaén thì phaïm Ñoät-kieát-la. 7. Nhaân duyeân keát giôùi thöù baûy: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu vì lôïi döôõng maø noùi coù phaùp hôn ngöôøi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc bieát cuõng phaïm Ba-daät- ñeà. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø vì phaùp cuûa baäc ñaïi nhaân, neáu töï khen ngôïi ñöùc haïnh maø che giaáu loãi laàm thì ñoù laø phaùp cuûa tieåu

718                                                                          BOÄ LUAÄT 6

nhaân; hai laø vì phaùp bình ñaúng, neáu töï xöng laø thaùnh ñöùc töùc laø hieàn ngu coù khaùc bieät, seõ khieán cho ngöôøi nghe bieát khoâng coù taâm bình ñaúng ñoái vôùi Taêng. Hoûi: Coù tröôøng hôïp noùi mình coù phaùp hôn ngöôøi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc bieát maø khoâng phaïm toäi hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu noùi cho baäc tri thöùc ñoàng taâm nghe thì khoâng phaïm; neáu khoâng vì danh lôïi maø noùi cuõng khoâng phaïm. Neáu gaëp naïn giaëc nguy ñeán taùnh maïng lieàn noùi raèng: “Neáu ngöôi gieát ta seõ phaïm toäi raát naëng”, hoaëc khi bònh khoâng coù ngöôøi chaêm soùc lieàn noùi raèng: “Neáu ngöôi chaêm soùc cho ta seõ ñöôïc ñaïi phöôùc ñöùc”… thì khoâng phaïm, vì thaân ngöôøi khoù ñöôïc neân noùi khoâng phaïm. Ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc laø chæ taát caû moïi ngöôøi tröø Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni. Ñaây laø thaät coù töùc laø thaät coù phaùp hôn ngöôøi, neáu Tyø-kheo thaät ñaéc boán Höôùng boán Quaû maø noùi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc bieát thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu thaät ñaéc boán Thieàn, boán Voâ löôïng taâm, boán Ñònh Voâ saéc, naêm Thoâng, phaùp quaùn baát tònh, A-na-ban-na nieäm… maø noùi cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Phaùp quaùn baát tònh vaø A-na-ban-na nieäm laø phaùp gaàn, phaùp nhoû sao goïi laø phaùp hôn ngöôøi? Ñaùp: Ñaây laø phaùp moân ban ñaàu ñeå ñöôïc cam loà, taát caû Hieàn thaùnh ñeàu baét ñaàu töø phaùp moân naøy neân goïi laø phaùp hôn ngöôøi. Neáu vì danh lôïi maø noùi laø toâi trì giôùi thanh tònh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu vì danh lôïi maø noùi trôøi roàng ñeán choã toâi thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu vì danh lôïi maø noùi Toaøn phong Thoå quyû ñeán choã toâi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu thaät söï tuïng thoâng ba taïng, vì danh lôïi maø noùi vôùi ngöôøi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu vì danh lôïi maø noùi raèng: “Kinh maø toâi ñaõ tuïng, toâi ñeàu hieåu ñöôïc nghóa, toâi coù theå tuøy hoûi ñaùp”thì phaïm Ñoät-kieát-la. 8. Nhaân duyeân keát giôùi thöù taùm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø- kheo moät laø vì ñaïi hoä Phaät phaùp, neáu noùi toäi aùc cuûa tyø-kheo cho cö só bieát thì ôû trong Phaät phaùp, hoï seõ khoâng coøn tín kính nöõa. Thaø phaù thaùp hoaïi töôïng chöù khoâng neân noùi toäi loãi cuûa tyø-kheo cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc bieát, vì noùi toäi loãi cuûa tyø-kheo töùc laø phaù phaùp thaân. Tröø Taêng yeát ma laø nhö trong Luaät noùi toäi thoâ cuûa tyø-kheo töùc laø toäi trong hai thieân ñaàu, neáu noùi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc bieát teân toäi trong hai thieân cuûa tyø-kheo ñaõ phaïm thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu noùi vieäc cuûa toäi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi teân toäi trong ba thieân sau cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi vieäc cuûa toäi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Baát luaän Tyø-kheo tröôùc ñoù

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 6                                719

coù phaïm toäi hay khoâng maø noùi toäi thoâ cuûa Tyø-kheo cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc bieát ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu noùi toäi cuûa boán chuùng kia thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu vieát thö hay laøm daáu ñöa tin thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu noùi Tyø-kheo ñoù laøm Phaät bò thöông chaûy maùu hay phaù Phaùp luaân taêng thì phaïm Thaâu-lan-giaù ñoái thuù saùm hoái; neáu noùi Tyø-kheo ñoù phaïm boán troïng, möôøi ba Taêng taøn ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù vaø Ñoät-kieát-la; neáu noùi toäi thoâ cuûa boán chuùng kia thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo thaáy Tyø-kheo khaùc phaïm Ba-la-di, nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø mình coù phaùp hôn ngöôøi. Nhö theá naøo laø Ba-la-di maø cho laø Taêng taøn?: Nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø mình coù phaùp hôn ngöôøi maø cho laø noùi lôøi thoâ (lôøi tình töï) vôùi ngöôøi nöõ. Nhö theá naøo laø Ba-la-di maø cho laø Ba-daät-ñeà?: Nhö nghe thaáy Tyø- kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø mình coù phaùp hôn ngöôøi maø cho laø noùi vôùi ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi. Nhö theá naøo laø Ba-la-di maø cho laø Ba-la- ñeà-ñeà-xaù-ni? Nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø mình coù phaùp hôn ngöôøi maø cho laø Tyø-kheo thoï thöùc aên uoáng töø ngöôøi nöõ ôû beân trong tinh xaù. Neáu Tyø-kheo thaáy Tyø-kheo phaïm Taêng taøn, nhö nghe thaáy Tyø- kheo noùi lôøi thoâ (lôøi tình töï) vôùi ngöôøi nöõ. Nhö theá naøo laø Taêng taøn maø cho laø Ba-daät-ñeà? Nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi lôøi thoâ (lôøi tình töï) vôùi ngöôøi nöõ maø cho laø noùi vôùi ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi. Nhö theá naøo laø Taêng taøn maø cho laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni?: Nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi lôøi thoâ (lôøi tình töï) vôùi ngöôøi nöõ maø cho laø Tyø-kheo thoï thöùc aên uoáng töø ngöôøi nöõ ôû beân trong tinh xaù. Nhö theá naøo laø Taêng taøn maø cho laø Ñoät- kieát-la?: Nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi lôøi thoâ (lôøi tình töï) vôùi ngöôøi nöõ maø cho laø Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø coâ naøy muø loøa. Nhö theá naøo laø Taêng taøn maø cho laø Ba-la-di? Nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi lôøi thoâ (lôøi tình töï) vôùi ngöôøi nöõ maø cho laø Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ mình coù phaùp hôn ngöôøi. Neáu Tyø-kheo thaáy Tyø-kheo khaùc phaïm Ba-daät-ñeà, nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi. Nhö theá naøo laø Ba- daät-ñeà maø cho laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni? Nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi maø cho laø Tyø-kheo thoï thöùc aên uoáng töø ngöôøi nöõ ôû beân trong tinh xaù. Nhö theá naøo laø Ba-daät-ñeà maø cho laø Ñoät-kieát- la?: Nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi maø cho laø Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø coâ naøy ñen, coâ naøy traéng. Nhö theá naøo laø Ba-daät-ñeà maø cho laø Ba-la-di? Nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi maø cho laø Tyø-kheo noùi coù phaùp hôn ngöôøi. Nhö theá naøo

720                                                                      BOÄ LUAÄT 6

laø Ba-daät-ñeà maø cho laø Taêng taøn? Nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi maø cho laø Tyø-kheo noùi lôøi tình töï (lôøi thoâ). Neáu Tyø-kheo thaáy Tyø-kheo khaùc phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, nhö thaáy Tyø-kheo thoï thöùc aên uoáng töø ngöôøi nöõ ôû beân trong tinh xaù. Nhö theá naøo laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni maø cho laø Ñoät-kieát-la? Nhö thaáy Tyø-kheo thoï thöùc aên uoáng töø ngöôøi nöõ ôû beân trong tinh xaù maø cho laø Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø coâ naøy muø loøa. Nhö theá naøo laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni maø cho laø Ba-la-di? Nhö thaáy Tyø-kheo thoï thöùc aên uoáng töø ngöôøi nöõ ôû beân trong tinh xaù maø cho laø Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ mình coù phaùp hôn ngöôøi. Nhö theá naøo laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni maø cho laø Taêng taøn? Nhö thaáy Tyø-kheo thoï thöùc aên uoáng töø ngöôøi nöõ ôû beân trong tinh xaù maø cho laø Tyø-kheo noùi lôøi thoâ (lôøi tình töï) vôùi ngöôøi nöõ. Nhö theá naøo laø Ba-la- ñeà-ñeà-xaù-ni maø cho laø Ba-daät-ñeà? Nhö thaáy Tyø-kheo thoï thöùc aên uoáng töø ngöôøi nöõ ôû beân trong tinh xaù maø cho laø Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi. Neáu Tyø-kheo nghe thaáy Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la nhö nghe Tyø- kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø coâ naøy traéng, coâ naøy ñen. Nhö theá naøo laø Ñoät- kieát-la maø cho laø Ba-la-di? Nhö nghe thaáy Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø coâ naøy muø loøa, cho laø nghe thaáy Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ mình coù phaùp hôn ngöôøi. Nhö theá naøo laø Ñoät-kieát-la maø cho laø Taêng taøn? Nhö nghe Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø coâ naøy muø loøa, cho laø Tyø-kheo noùi lôøi thoâ (lôøi tình töï) vôùi ngöôøi nöõ. Nhö theá naøo laø Ñoät-kieát-la maø cho laø Ba-daät-ñeà? Nhö nghe Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø coâ naøy muø loøa, cho laø Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi. Nhö theá naøo laø Ñoät-kieát-la maø cho laø Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni? Nhö nghe Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø coâ naøy muø loøa, cho laø Tyø-kheo thoï thöùc aên uoáng töø ngöôøi nöõ ôû beân trong tinh xaù. Neáu Tyø-kheo thaáy Tyø-kheo khaùc phaïm Ba-la-di, sanh nghi khoâng bieát coù phaûi phaïm Ba-la-di hay khoâng, nhö thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ haønh daâm laïi cho laø Tyø-kheo coá yù xuaát tinh hay ngöôøi nöõ ñoù laø thaïch nöõ; sau ñoù döùt nghi, ôû trong phaùp Ba-la-di quyeát ñònh laø Ba-la-di. Hoûi: Do ñaâu ñöôïc döùt nghi? Ñaùp: Nhôø gaëp thieän tri thöùc neân döùt nghi vaø coù theå ñoaïn tröø phaùp baát thieän, taø phaùp vaø phaùp baát ñònh. Neáu thaáy Tyø-kheo khaùc phaïm Taêng taøn, sanh nghi khoâng bieát coù phaûi phaïm Taêng taøn hay khoâng, nhö thaáy Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ loûa hình oâm nhau, nghi khoâng bieát laø loûa hình hay coù maëc y vaø ngöôøi nöõ ñoù coù phaûi laø thaïch nöõ hay khoâng. Neáu nghe thaáy Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 6                               721

maø nghi, nhö nghe Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi maø nghi khoâng bieát coù phaûi laø quaù naêm, saùu lôøi hay khoâng. Neáu thaáy Tyø-kheo phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni maø sanh nghi nhö thaáy Tyø-kheo thoï laáy thöùc aên töø nhaø cuûa Hoïc gia, sanh nghi khoâng bieát Taêng ñaõ laøm yeát ma Hoïc gia hay chöa. Neáu Tyø-kheo nghe thaáy Tyø-kheo khaùc phaïm Ñoät-kieát-la maø sanh nghi, nhö nghe Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ laø coâ naøy muø loøa maø nghi khoâng bieát coù phaûi noùi laø muø loøa hay khoâng. 9. Nhaân duyeân keát giôùi thöù chín: Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø ñeå dieät tröø ñaáu tranh, hai laø dieät khoå naõo vaø ba laø ñeå ñöôïc an laïc haønh ñaïo. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba-daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø neáu Taêng ñaõ hoøa hôïp laøm yeát ma hay khoâng laøm yeát ma, chaáp thuaän ñem y vaät cho vò tri söï laøm vieäc Taêng cöïc khoå, vaät ñoù hoaëc laø cuûa-taêng-kyøø hay laø vaät töï töù; Tyø-kheo ñaõ cuøng hoøa hôïp cho roài, sau laïi quôû traùch raèng: “Taêng tuøy thuaän ñem vaät cho ngöôøi thaân thieát” thì phaïm Ba-daät-ñeà. ÔÛ trong Taêng, neáu vò tri söï laøm vieäc Taêng cöïc khoå hay laø baäc coù phöôùc ñöùc nhöng ngheøo tuùng; neáu Taêng ñaõ hoøa hôïp chaáp thuaän ñem y vaät cho, Tyø-kheo ñaõ gôûi duïc nhö phaùp roài sau ñoù laïi quôû traùch thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu laø ngöôøi töø ngoaøi giôùi ñeán quôû traùch thì phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi naøy khoâng caàn noùi tuøy thuaän ñem vaät cho ngöôøi thaân thieát, chæ caàn noùi khoâng neân ñem cho cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. 10. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Xieån-na laø em cuøng cha khaùc meï vôùi Phaät, laø con trai cuûa em gaùi vua Öu-ñieàn, ñöôïc sanh ra taïi nöôùc Caâu- xaù-tyø, nôi ñaây coù cung ñieän cuûa vua Baïch tònh. ÔÛ nöôùc Caâu-xaù-di cuõng coù cung ñieän laø nôi meï cuûa Xieån-na thöôøng ôû, Xieån-na cuõng coù ngöôøi chò theo choàng veà nöôùc naøy, do nhaân duyeân naøy neân Xieån-na thöôøng ôû nhieàu trong nöôùc naøy. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo laø vì toân troïng Ba-la-ñeà-moäc-xoa, ñeå tröôûng döôõng giôùi vaø dieät tröø aùc phaùp. Xieån-na cho raèng sau khi Phaät thaønh ñaïo trong möôøi hai naêm ñaàu thöôøng noùi coù moät baøi keä, nay laïi noùi teân cuûa naêm thieân giôùi raát laø phöùc taïp neân cheâ traùch. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu cheâ traùch moät giôùi Ba-la-di nhö noùi raèng: “Noùi giôùi daâm naøy laøm chi”thì phaïm moät Ba-daät-ñeà; neáu cheâ traùch caû boán vieäc thì phaïm boán Ba-daät-ñeà; neáu cheâ traùch chung boán Ba-la-di thì phaïm moät Ba-daät-ñeà. Khi noùi töïa giôùi maø cheâ traùch cuõng phaïm Ba-daät-ñeà.

722                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Töïa giôùi khoâng phaûi laø giôùi vì sao cuõng phaïm? Ñaùp: Vì trong Töïa giôùi noùi nghóa cuûa hai traêm naêm möôi giôùi neân cheâ traùch Töïa giôùi töùc laø cheâ traùch taát caû giôùi. Nhö vaäy theo thöù lôùp noùi caùc thieân giôùi sau toång coäng Coù möôøitaùm vieäc, neáu cheâ traùch moãi vieäc thì phaïm moät traêm leû taùm Ba-daät-ñeà, neáu cheâ traùch chung naêm thieân thì phaïm moät Ba-daät-ñeà; cheâ traùch baûy phaùp dieät traùnh cuõng vaäy. Neáu noùi kinh tuøy luaät maø cheâ traùch cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; ngoaøi kinh tuøy luaät ra, khi noùi kinh khaùc tuøy cheâ traùch nhieàu ít ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Vì sao cheâ traùch kinh tuøy luaät laïi phaïm toäi naëng, coøn cheâ traùch caùc kinh khaùc thì phaïm toäi nheï? Ñaùp: Vì giôùi laø ñaát baèng cuûa Phaät phaùp, vaïn ñieàu thieän töø ñaây phaùt sanh; laïi vì caùc ñeä töû cuûa Phaät ñeàu nöông nôi giôùi tu haønh, neáu khoâng coù giôùi thì khoâng coù choã nöông, taát caû chuùng sanh cuõng nöông nôi giôùi maø truï; laïi do giôùi laø cöûa ñaàu vaøo Phaät phaùp ñeå ñeán thaønh Nieát baøn; giôùi cuõng laø chuoãi ngoïc duøng ñeå trang nghieâm Phaät phaùp. Vì theá cheâ traùch lieàn phaïm toäi naëng. 11. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi moät: Coù hai duyeân hôïp keát thaønh moät giôùi naøy, ñoù laø nhoå coû trong chuøa vaø chaët caây Ñaïi ty baït la laø choå ôû cuûa quyû thaàn. Thaàn caây naøy vaøo cuoái ñeâm ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân. Hoûi: Quyû thaàn ñeán choã Phaät vaøo ban ñeâm laøm gì? Ñaùp: Khi Phaät coøn taïi theá, ban ñeâm thuyeát phaùp cho trôøi roàng quyû thaàn coøn ban ngaøy thuyeát phaùp cho ngöôøi, vì neáu quyû thaàn ñeán nghe phaùp ban ngaøy, ngöôøi thaáy seõ sanh sôï haõi. Noùi ñöùng qua moät beân laø do quyû thaàn aùi kính Phaät hoaëc coù ñieàu muoán htænh caàu hoaëc do hoï thích saïch seõ maø ñaát coõi naøy laø baát tònh, vì vaäy hoï chæ ñöùng moät beân maø khoâng ngoài. Vaøo taùm ñeâm cuoái Ñoâng, gioù laïnh buoát phaù tre: ÔÛ Thieân truùc taùm ñeâm cuoái muøa Ñoâng vaø taùm ñeâm ñaàu muøa Xuaân laø luùc thaïnh ñoâng neân trôøi raát laïnh. Coù thuyeát noùi do maët trôøi vaän haønh ôû choã thaáp, aùnh saùng chieáu xuoáng maët ñaát ít neân trôøi laïnh; sôû dó noùi trôøi buoát laïnh phaù tre vì tre laø loaïi caây cöùng nhaát, ñoâng haï thöôøng xanh maø coøn bò giaù laïnh phaù hö huoáng chi laø caùc loaïi caây khaùc. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø ñeå khoâng xuùc naõo chuùng sanh, hai laø ngaên döùt phæ baùng, ba laø ñeå ñaïi hoä Phaät phaùp. Coù taát caû ba giôùi laøm lôïi ích lôùn cho Phaät phaùp: Moät laø giôùi khoâng gaùnh vaùc, hai laø giôùi khoâng chaët phaù coû caây, ba laø giôùi khoâng ñaøo ñaát. Neáu Phaät khoâng cheá ba giôùi naøy thì caùc quoác vöông seõ ra lònh caùc Tyø-kheo laøm söu dòch,

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 6                               723

nhôø coù ba giôùi naøy neân caùc quoác vöông döùt taâm. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Xaû ñoïa, ba chuùng döôùi laø tònh nhaân neân khoâng phaïm. Coù naêm loaïi gioáng: Gioáng ôû reã, gioáng ôû coïng (thaân), gioáng ôû loùng ñoát, gioáng töï ruïng vaø gioáng ôû quaû (haït). Gioáng ôû reã nhö La baëc, Vu thanh… ñeàu moïc töø reã; gioáng ôû thaân, coïng nhö Thaïch löïu, Boà ñaøo, Döông lieãu… ñeàu moïc leân töø thaân caønh; gioáng ôû loùng ñoát nhö mía, tre, truùc… ñeàu moïc töø loùng ñoát; gioáng töï ruïng nhö La-laëc, Hoà tuy, Quyùt, Leâ… ñeàu do traùi töï ruïng maø moïc leân; gioáng ôû quaû, haït nhö luùa, meø, luùa maïch, ñaïi maïch… ñeàu töø haït maø moïc leân. Tyø-kheo ñoái vôùi naêm loaïi gioáng naøy töï chaët hay baûo ngöôøi chaët, töï phaù hay baûo ngöôøi phaù, töï ñoát hay baûo ngöôøi ñoát ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Baûo ngöôøi töùc laø baûo Tyø-kheo hoaëc Tyø-kheo-ni khaùc laøm thì phaïm Ba-daät-ñeà; baûo ba chuùng döôùi laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu chaët phaù hay ñoát moät laàn caû naêm loaïi gioáng thì phaïm moät Ba-daät-ñeà; neáu chaët phaù hay ñoát nhieàu laàn, moãi laàn phaïm moät Ba-daät-ñeà. Muoán taùc tònh traùi caây rau caûi töôi hoaëc thöùc aên goàm caû hoät thuoäc naêm loaïi gioáng naøy thì neân duøng hoûa tònh, hoûa tònh roài môùi ñöôïc aên; neáu laø thöùc aên khoâng goàm caû hoät, khoâng thuoäc trong naêm loaïi gioáng naøy thì neân duøng ñao tònh hay traûo tònh (caét baèng dao hay baám baèng moùng tay). Luaät sö noùi: “Taát caû loaïi quaû hoaëc thöùc aên goàm caû hoät thì neân duøng hoûa tònh môùi ñöôïc aên, neáu khoâng phaûi thöùc aên goàm caû hoät thì taát caû thôøi ñeàu ñöôïc aên, khoâng caàn duøng ñao tònh hay traûo tònh”. Phaät noùi traùi caây hay rau caûi töôi khoâng luaän laø thuoäc loaïi gioáng hay khoâng thuoäc loaïi gioáng caàn phaûi taùc tònh roài môùi ñöôïc aên; neáu aên quaû baát tònh hay goàm caû hoät, neáu nuoát thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu caén beå thì phaïm Ba-daät-ñeà. 12. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi hai: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø Taêng ñaõ sai möôøi boán haïng ngöôøi tröôùc roài sau môùi giaän traùch thì phaïm Ba-daät- ñeà. Taát caû möôøi boán haïng ngöôøi ñöôïc Taêng sai naøy neáu chöa xaû yeát ma maø giaän traùch thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ñaõ xaû yeát ma maø giaän traùch thì phaïm Ñoät-kieát-la, cho ñeán ngöôøi khaùc phoøng nhöng ñoàng coâng vieäc ñöôïc sai laøm ngöôøi troâng coi thöùc aên maø giaän traùch thì phaïm Ñoät-kieát- la. ÔÛ choã xa giaän traùch möôøi boán haïng ngöôøi naøy, neáu hoï nghe ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu hoï khoâng nghe ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ôû choã xa giaän traùch, tuy khoâng ôû tröôùc maët nhöng tieáng noùi nghe ñöôïc roõ raøng hoaëc vieát thö traùch thì phaïm Ñoät-kieát-la. 13. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi ba:

724                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Ñaây laø coïng giôùi, trong giôùi naøy coù hai laàn cho yeát ma ÖÙc thöùc: Moät laø neáu khoâng traû lôøi theo caâu hoûi ñeå xuùc naõo ngöôøi khaùc thì Taêng cho yeát ma ÖÙc thöùc, cho yeát ma xong, vaãn khoâng traû lôøi theo caâu hoûi thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Taêng chöa cho yeát ma, khoâng traû lôøi theo caâu hoûi thì phaïm Ñoät-kieát-la. hai laø im laëng ñeå xuùc naõo ngöôøi khaùc thì Taêng cho yeát ma ÖÙc thöùc, cho yeát ma xong, vaãn im laëng xuùc naõo thì phaïm Ba-daät- ñeà; neáu Taêng chöa cho yeát ma, im laëng xuùc naõo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Trong naêm thieân giôùi coù ba giôùi do hai laàn keát hoïp thaønh moät giôùi, nhö giôùi Daâm trong thieân Ba-la-di: Laàn thöù nhaát do Tyø-kheo haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ neân keát giôùi, laàn thöù hai do haønh daâm cuøng suùc sanh neân keát giôùi. Trong thieân Ba-daät-ñeà coù hai giôùi laø giôùi möôøi hai ôû treân vaø giôùi naøy, trong giôùi treân laàn thöù nhaát do ôû tröôùc maët giaän traùch Ñaø-phieâu laø ngöôøi ñöôïc Taêng cöû laøm ngöôøi sai phoù hoäi, laàn thöù hai do ôû xa giaän traùch, keát giôùi tröôùc sau hai laàn hoïp thaønh moät giôùi giaän traùch Tri söï. Trong giôùi naøy, laàn thöù nhaát do khoâng traû lôøi theo caâu hoûi ñeå xuùc naõo, laàn thöù hai do im laëng ñeå xuùc naõo, keát giôùi tröôùc sau hai laàn hoïp thaønh moät giôùi. Ñoái töôïng cho yeát ma ÖÙc thöùc laø naêm chuùng. Hoûi: Khi Taêng cho yeát ma ÖÙc thöùc, naêm chuùng hieän tieàn hay khoâng hieän tieàn? Ñaùp: Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni hieän tieàn, ba chuùng döôùi khoâng hieän tieàn, khi yeát ma neân ôû trong giôùi. Theå cuûa giôùi naøy laø khi ñöôïc hoûi veà Ba-la-ñeà-moäc-xoa, vì muoán xuùc naõo neân khoâng traû lôøi theo caâu hoûi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ba chuùng Ni hoûi veà vieäc cuûa giôùi maø khoâng traû lôøi theo caâu hoûi thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoûi vieäc trong caùc kinh khaùc maø khoâng traû lôøi theo caâu hoûi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. 14. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi boán: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø- kheo moät laø ñeå ñöôïc an laïc haønh ñaïo, hai laø ñeå tröôûng döôõng loøng tín kính, ba laø ñeå ñaøn vieät ñöôïc thaønh töïu caên laønh. Ngoïa cuï cuûa Taêng goàm coù giöôøng daây thoâ hay teá, giöôøng caây vaø meàn goái…; nôi ñaát troáng laø choã khoâng coù ngaên che. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo vaøo ñaàu ñeâm traûi ngoïa cuï cuûa Taêng ñeå ngoài hay naèm, khi ñi khoâng doïn caát cuõng khoâng nhôø ngöôøi doïn caát, qua hoâm sau trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu vaøo saùng sôùm traûi ngoïa cuï cuûa Taêng ôû nôi ñaát troáng ñeå ngoài hay naèm, sau ñoù boû vaøo trong thaát nguû nghæ cho ñeán maët trôøi laën thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu vaøo buoåi chieàu traûi ngoïa cuï cuûa Taêng ôû choã ñaát troáng ñeå ngoài naèm, sau ñoù vaøo trong thaát nguû nghæ cho ñeán toái, sau khi

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 6                               725

maët trôøi ñaõ laën thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu traûi ngoïa cuï cuûa Taêng roài maø rôøi khoûi chuøa quaù boán möôi chín böôùc cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu traûi ngoïa cuï cuûa Taêng xong, khoâng daën doø laïi cho ngöôøi khaùc maø boû ñi ñeán caùc phoøng khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laø ngoïa cuï cuûa mình maø khoâng tuøy thôøi doïn caát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Sôû dó neân doïn caát laø vì sôï bò möa gioù hay naéng laøm cho hö hoaïi; neáu traûi ngoïa cuï cuûa Taêng ôû ngoaøi ñaát troáng, baát luaän coù ra khoûi chuøa hay khoâng, cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu trôøi chöa saùng thì phaïm Ñoät-kieát-la. 15. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi laêm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu khaùch Tyø-kheo ôû trong phoøng Taêng traûi ngoïa cuï roài ñi ra khoûi ñaïi giôùi thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu khi ñi nghó raèng seõ trôû veà ngay nhöng vì coù nhaân duyeân caáp baùch khoâng theå trôû veà ngay ñöôïc, ñeán saùng hoâm sau môùi trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng nghó laø seõ trôû veà ngay maø ñi ñeán saùng hoâm sau môùi trôû veà thì phaïm Ba-daät-ñeà. Trong giôùi naøy noùi traûi ngoïa cuï laø traûi ôû trong Taêng phoøng, nhö trong Luaät noùi neáu rôøi khoûi chuøa duø xa hay gaàn ñeàu neân daën trao laïi cho ngöôøi khaùc, neáu khoâng daën trao thì phaûi thu xeáp laïi ñeå moät choã; cuõng ñöôïc daên trao cho Sa-di lôùn kheùo trì giôùi. 16. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi saùu: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø- kheo laø ñeå khoâng laøm cho chuùng sanh khoå naõo vaø döùt ñaáu tranh. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo töùc giaän khoâng vui, töï tay loâi keùo Tyø-kheo khaùc töø treân giöôøng xuoáng ñaát hay töø trong phoøng ra ngoaøi thì phaïm Ba-daät-ñeà; duøng söùc löïc loâi keùo ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng loâi keùo ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu sai baûo naêm chuùng cho ñeán cö só loâi keùo Tyø-kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu sai baûo Tyø-kheo maø loâi keùo ñöôïc thì caû hai ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà, neáu loâi keùo khoâng ñöôïc thì caû hai ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; sai baûo ngöôøi khaùc loâi keùo cuõng vaäy. Neáu loâi keùo Tyø-kheo-ni vaø ba chuùng döôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu loâi keùo ngöôøi ñui, ñieác, caâm hoaëc Sa-di hoïc hoái, ngöôøi haønh Bieät truù, Ma-na- ñoûa… cho ñeán saùu haïng ngöôøi phaïm toäi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; loâi keùo cö só thì khoâng phaïm. Tröø nhaân duyeân laø neáu trong phoøng hö hoaïi hoaëc coù caùc naïn xaûy ra neân loâi keùo ngöôøi ôû trong phoøng ra gaáp thì khoâng phaïm. Neáu tröôùc coù taâm saùt haïi neân ra söùc loâi keùo laøm cho ngöôøi cheát

726                                                                     BOÄ LUAÄT 6

thì phaïm Ba-la-di, khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu coù taâm daâm neân loâi keùo Tyø-kheo-ni ñeå sôø naém thì phaïm Taêng taøn. Neáu vì töùc giaän loâi keùo Tyø-kheo-ni, loâi keùo ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Ni loâi keùo Tyø-kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø- kheo ôû trong phoøng Taêng hay ôû trong phoøng Ni maø loâi keùo Ni thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Ni ôû trong phoøng Taêng maø loâi keùo Tyø-kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu ôû trong phoøng Ni maø loâi keùo thì phaïm Ñoät-kieát-la. 17. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi baûy: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo bieát trong phoøng coù Tyø-kheo ñaõ traûi ngoïa cuï tröôùc roài, mình ñeán sau maø ôû tröôùc choã naèm hay choã ngoài hoaëc ôû trong phoøng hay ngaoøi phoøng hoaëc ôû choã ñi… töï traûi hay baûo ngöôøi traûi, traûi ñöôïc thì pha- ïm Ba-daät-ñeà, khoâng traûi ñöôc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø cheá ngaên khoâng ñöôïc gaéng göôïng laøm traùi yù ngöôøi ñeán tröôùc, neáu vì muoán xuùc naõo neân ñoùng cöûa hay môû cöûa, ñoát ñeøn hay taét ñeøn, hoaëc ñoïc kinh, taùn tuïng, vaán naïn… tuøy laøm vieäc gì khieán cho ngöôøi khaùc khoâng vui ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà , vì coù taâm coá yù xuùc naõo neân thaønh toäi. 18. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi taùm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu giöôøng naèm hay giöôøng ngoài thieàn coù moät chaân nhoïn, ba chaân khoâng nhoïn hoaëc hai chaân nhoïn, hai chaân khoâng nhoïn hoaëc ba chaân nhoïn, moät chaân khoâng nhoïn hoaëc caû boán chaân ñeàu nhoïn ôû treân laàu gaùc, tuøy duøng söùc löïc ñeå ngoài naèm treân giöôøng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu duøng caùc vaät meàm loùt ñôû ôû chaân giöôøng thì khoâng phaïm; neáu duøng caùc vaät cöùng nhö gaïch ngoùi, ñaù loùt ñôû ôû chaân giöôøng coù theå laøm ngöôøi bò thöông thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû treân laàu gaùc, choã ñeå giöôøng chaéc chaén khoâng rôi xuoáng döôùi gaùc thì khoâng phaïm; neáu chaân giöôøng khoâng nhoïn cuõng khoâng phaïm; neáu chaân giöôøng nhoïn maø khoâng duøng söùc löïc ñeå ngoài naèm leân thì khoâng phaïm. Theå cuûa giôùi naøy laø phaûi ôû treân laàu gaùc, chaân giöôøng nhoïn, choã ñeå giöôøng khoâng chaéc chaén laïi coøn duøng söùc löïc ngoài naèm leân môùi phaïm Ba-daät-ñeà. Phaùp cuûa tyø-kheo ngoài hay naèm ñeàu phaûi nheï nhaøng vaø thaän troïng, neáu khoâng seõ laøm ngöôøi khaùc bò thöông vaø töï hoaïi oai nghi phaïm Ñoät-kieát-la. 19. Nhaân duyeân keát giôùi thöù möôøi chín: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Luaän veà saùt sanh coù ba loaïi:

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 6                               727

Moät laø vì tham loâng, söøng vaø da thòt maø saùt sanh; hai laø vì oan gheùt hay haän thuø maø saùt sanh; ba laø khoâng vì tham lôïi cuõng khoâng vì oaùn thuø maø vì ngu si neân saùt sanh. Trong giôùi naøy Xieån-na duøng nöôùc coù truøng laø vì ngu si maø saùt sanh. Coù taát caû boán giôùi saùt sanh, trong boán giôùi, giôùi naøy ñöôïc keát ñaàu tieân; sau khi Phaät cheá giôùi khoâng ñöôïc duøng nöôùc coù truøng töôùi leân coû, buøn ñaát; Xieån-na duøng nöôùc coù truøng uoáng duøng. Sau khi Phaät cheá giôùi khoâng ñöôïc duøng nöôùc coù truøng uoáng duøng, Xieån-na coá yù gieát suùc sanh; sau khi Phaät cheá giôùi khoâng ñöôïc coá yù gieát suùc sanh laïi gieát ngöôøi. Do söï vieäc khaùc nhau neân phaân laøm boán giôùi keát toäi troïng khinh khaùc nhau. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo duøng nöôùc coù truøng töôùi leân coû, buøn ñaát; tuøy duøng nöôùc nhieàu hay ít ñeàu phaïm Ba- daät-ñeà. Neáu muoán laøm choã ôû, Tyø-kheo neân xem xeùt kyõ nöôùc ôû nôi ñoù coù truøng hay khoâng; neân duøng vaûi daày khoaûng moät khuyûu tay ñeå laøm ñaûy löôït nöôùc, löôït nöôùc xong neân ñöa nöôùc ñaõ löôït ra choã coù aùnh saùng maët trôøi xem coøn truøng hay khoâng, neáu thaáy vaãn coøn truøng thì neân löôït nöôùc laïi laàn thöù hai; neáu löôït nöôùc ñeán laàn thöù ba maø vaãn coøn truøng thì khoâng neân ôû choã naøy.

728                                                                     BOÄ LUAÄT 6

TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA QUYEÅN 7

6. Nhaân Duyeân Keát Chín Möôi Ba-Daät-Ñeà (Tieáp Theo): 20. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi: Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, boán chuùng kia phaïm Ñoät-kieát-la. Xieån-na laøm chuøa, ngay ngaøy laøm vöøa xong, chuøa lieàn suïp ñoå; laøm chuøa lôùn naøy ñaõ toán heát ba möôi vaïn tieàn vaø ra coâng söùc raát nhieàu. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo phaûi thuyeát phaùp an uûi ñaøn vieät raèng: “Chuøa tuy suïp ñoå nhöng coâng ñöùc ñöôïc thaønh töïu vì khi chuøa chöa suïp ñoå, Phaät ñaõ vaøo trong chuøa tröôùc vaø nhö vaäy töùc laø ñaõ thoï duïng. Phaät laø phöôùc ñieàn voâ thöôïng, Phaät ñaõ thoï duïng thì coâng ñöùc saâu roäng khoâng theå suy löôøng”. Coù thuyeát cho laø khi chuøa môùi hoaøn thaønh, coù moät Tyø-kheo kheo treû tuoåi coù giôùi ñöùc thanh tònh ñaõ vaøo trong chuøa, Tyø-kheo treû tuoåi coù giôùi ñöùc thanh tònh naøy chính laø Phaät. Neáu xaây caát haøng öùc laàu gaùc vôùi voâ soá phoøng ñuû thöù trang nghieâm, chæ caàn coù moät Tyø-kheo giôùi ñöùc thanh tònh taïm thôøi thoï duïng cuõng hoaøn taát ôn cuûa thí chuû. Vì sao, vì Phaät ñaõ tu haïnh boà taùt töø voâ löôïng kieáp, ñeán nay ñöôïc thaønh Phaät ñaïo môùi ñem Ba-la-ñeà-moäc-xoa truyeàn daïy cho chuùng sanh. Ba-la-ñeà-moäc-xoa khoâng phaûi laø phaùp theá gian maø laø ly theá gian höôùng ñeán Nieát baøn. Taát caû phoøng xaù, ngoïa cuï, thöùc aên uoáng… ñeàu laø phaùp theá gian, khoâng phaûi laø phaùp theá gian khoù ñöôïc; cho neân moät Tyø-kheo giôùi ñöùc thanh tònh taïm thôøi thoï duïng cuõng hoaøn taát ñöôïc ôn cuûa thí chuû. Neáu laøm phoøng xaù môùi cho Taêng cho ñeán xaây thaùp ñuùc töôïng, ñaøo gieáng, laøm caàu… thì coâng ñöùc cuûa ngöôøi naøy thöôøng sanh trong taát caû thôøi, tröø ba nhaân duyeân: Moät laø vieäc ñaõ bò huûy hoaïi töø ñôøi tröôùc, hai laø khi ngöôøi naøy qua ñôøi, ba laø neáu khôûi taâm taø aùc; neáu khoâng coù ba nhaân duyeân naøy thì phöôùc ñöùc thöôøng sanh. Phaät tröôùc ñaõ vaøo trong chuøa môùi xaây naøy vaø ñaõ kinh haønh leân xuoáng qua laïi neân khieán cho coâng ñöùc cuûa thí chuû khoâng troáng khoâng; Phaät laïi duøng thaàn löïc caûm caùc ñeä töû theo thöù lôùp thuyeát phaùp ñeå an uûi ñaøn vieät. Luaän veà phaùp laøm phoøng xaù coù ba baäc thöôïng trung haï vaø phaùp

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7                               729

lôïp phoøng xaù cuûa moãi baäc cuõng töï coù giôùi haïn cuûa noù. Neáu laøm phoøng xaù baäc haï maø duøng phaùp lôïp cuûa phoøng baäc thöôïng, baäc trung thì seõ bò ñeø naëng vaø vì muoán mau xong neân môùi suïp ñoå thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu laøm phoøng xaù baäc trung maø duøng phaùp lôïp cuûa phoøng baäc thöôïng, cuõng gioáng nhö treân phaïm Ba-daät-ñeà; neáu duøng phaùp lôïp cuûa phoøng baäc trung, baäc haï maø muoán mau xong thì khi vöøa laøm xong lieàn phaïm Ba- daät-ñeà; neáu khoâng voäi xaây töôøng vaùch cho mau xong thì khoâng phaïm. 21. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi moát: Luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Ta giaùo hoùa boán chuùng raát meät nhoïc”. Hoûi: Phaät ñaõ ñöôïc thaân Na la dieân neân thaân khoâng meät nhoïc; laïi ñöôïc möôøi löïc, boán Voâ sôû uùy, ñaïi töø ñaïi bi neân taâm khoâng meät nhoïc, vì sao Phaät laïi noùi meät nhoïc? Ñaùp: Phaät khoâng coù meät nhoïc nhöng thuaän theo phaùp theá tuïc maø noùi laø meät nhoïc. Nhö ngöôøi cha bieát con coù theå ñaûm ñöông gaùnh vaùc vieäc nhaø, tuy coøn söùc löïc vaãn muoán giao phoù söï nghieäp laïi cho con neân noùi vôùi con raèng: “Nay cha ñaõ giaø nua, taát caû vieäc trong nhaø con neân bieát heát”. Phaät cuõng vaäy, vì muoán caùc ñeä töû ñaûm ñöông vieäc truyeàn trao giaùo phaùp neân thuaän theo phaùp theá gian maø noùi laø meät nhoïc. Trong giôùi naøy Phaät baûo caùc ñeä töû theo thöù lôùp giaùo giôùi Ni chuùng, moät laø hieån baøy khoâng coù boûn xeûn phaùp, hai laø hieån baøy Phaät vaø caùc ñeä töû coù tri kieán ñoàng nhau, ba laø muoán hieån baøy coâng ñöùc trí hueä cuûa tyø-kheo Baøn-ñaëc, boán laø vì caùc Tyø-kheo coù nhaân duyeân vôùi Ni chuùng neân thoï vieäc giaùo giôùi naøy. 22. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi hai: Nan-ñaø: Vò naøy khoâng phaûi laø Nan-ñaø em cuûa Phaät. Thuôû xöa ôû thaønh Duy veä coù Phaät ra ñôøi giaùo hoùa chuùng sanh, sau khi Phaät dieät ñoä coù moät vò vua xaây thaùp baèng Ngöu ñaàu chieân ñaøn vôùi ñuû thöù trang nghieâm; naêm traêm phu nhaân cuûa vua khi cuùng döôøng thaùp ñaõ cuøng phaùt nguyeän raèng: “Nguyeän cho chuùng con ñôøi sau ñöôïc giaûi thoaùt töø beân vò vua naøy”. Vò vua thuôû ñoù chính laø Nan-ñaø ngaøy nay, naêm traêm phu nhaân thuôû ñoù chính laø naêm traêm Tyø-kheo-ni ngaøy nay, do boån nguyeän xöa neân naêm traêm Tyø-kheo-ni naøy ñöôïc giaûi thoaùt töø toân giaû Nan-ñaø. Trong giôùi naøy, neáu thuyeát phaùp cho Ni ñeán khi maët trôøi laën thì phaïm Ba-daät-ñeà, vì hoaïi oai nghi neân phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu quôû traùch ngöôøi thuyeát phaùp cho Ni thì phaïm Ba-daät-ñeà, vì hoaïi oai nghi neân cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Noùi keä Caâu-ma-la: Coù ngoâi nhaø teân laø Caâu-ma-la vì ngöôøi chuû nhaø teân laø Caâu-ma-la; laïi do Phaät ôû trong ngoâi nhaø naøy noùi keä Caâu-ma-

730                                                                    BOÄ LUAÄT 6

la khieán cho chö thieân ñöôïc Kieán ñeá. 23. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi ba: Trong baûn sao cheùp thieáu maát nhaân duyeân keát giôùi naøy. 24. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi boán: Neáu khoâng heïn maø ngaãu nhieân cuøng ñi treân ñöôøng thì neân baûo ñi caùch xa nhau ôû choã maø khoâng nghe ñöôïc tieáng noùi cuûa nhau, neáu nghe ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Ni (ba chuùng ni) heïn vôùi Tyø-kheo, Tyø- kheo khoâng nhaän lôøi hoaëc Tyø-kheo heïn vôùi Ni, Ni khoâng nhaän lôøi, neáu nghe ñöôïc tieáng noùi cuûa nhau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ñi ñöôøng thuûy cuõng gioáng nhö vaäy. Giôùi naøy baát coïng, Ni (ba chuùng ni) heïn cuøng ñi chung ñöôøng vôùi Tyø-kheo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo heïn ñi chung ñöôøng vôùi Ni, töø moät tuï laïc ñeán moät tuï laïc thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu giöõa ñöôøng quay trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu heïn cuøng ñi ñeán choã ñoàng troáng khoâng coù tuï laïc cho ñeán moät Caâu-loâ-xaù (naêm traêm cung) thì phaïm Ba-daät-ñeà, giöõa ñöôøng quay trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ñi ñöôøng thuûy cuõng gioáng nhö vaäy. Ñaïi chuùng ñaõ ñi tröôùc: Phaät chöùng A-naäu-ña-la-tam-mieäu-tam- boà-ñeà vôùi thaân Tyø-kheo, ôû trong boán chuùng Tyø-kheo laø thöôïng thuû neân goïi laø ñaïi chuùng. Tröø nhaân duyeân: Laø neáu treân ñöôøng ñi coù nhieàu choã nghi sôï neân caàn coù nhieàu baïn cuøng ñi, nhieàu baïn laø coù hai, ba cö só cuøng ñi, nhöng neáu heïn cuøng ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la, nhö theá cho ñeán coù traêm ngaøn baïn cuøng ñi cuõng vaäy; neáu khoâng heïn maø cuøng ñi thì khoâng phaïm. Ñi ñöôøng thuûy cuõng vaäy. Neáu heïn cuøng ñi vôùi nhieàu Ni thì phaïm moät Ba-daät-ñeà, khoâng heïn cuøng ñi thì khoâng phaïm; neáu coù phu nhaân cuûa vua cuøng ñi thì khoâng phaïm, duø coù phu nhaân maø cuøng heïn nhau thì phaïm Ñoät-kieát-la. 25. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi laêm: Giôùi naøy baát coïng, Ni (ba chuùng ni) heïn cuøng ñi chung thuyeàn vôùi Tyø-kheo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu moät Tyø-kheo heïn ñi chung thuyeàn vôùi moät Ni (trong ba chuùng ni) thì phaïm moät Ba-daät-ñeà; neáu heïn vôùi boán Ni thì phaïm boán Ba-daät-ñeà, tuøy heïn vôùi bao nhieâu Ni thì phaïm Baáy nhieâu Ba-daät-ñeà; neáu boán Tyø-kheo heïn ñi chung thuyeàn vôùi moät Ni thì moãi Tyø-kheo phaïm moät Ba-daät-ñeà, tuøy coù bao nhieâu Ni thì phaïm baáy nhieâu Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo heïn ñi chung thuyeàn treân soâng vôùi Ni, töø moät tuï laïc ñeán moät tuï laïc thì phaïm Ba-daät- ñeà; neáu giöõa ñöôøng quay trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu heïn cuøng ñi ñeán choã ñoàng troáng khoâng coù tuï laïc cho ñeán moät Caâu-loâ-xaù (naêm traêm cung) thì phaïm Ba-daät-ñeà, giöõa ñöôøng quay trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la.

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7                              731

Neáu khoâng heïn nhau thì khoâng phaïm, laïi nöõa, neáu qua ñoø ngang hoaëc qua ñoù ngang sôï nöôùc cuoán troâi, hoaëc qua ñoù ngang maø bôø phía tröôùc bò suïp lôû… thì khoâng phaïm. Laïi nöõa, neáu ñi ñöôøng boä coù nghi sôï neân heïn cuøng ñi ñöôøng thuûy hoaëc treân thuyeàn coù nhieàu cö só thì khoâng phaïm. 26. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi saùu: Giôùi naøy baát coïng, Tyø-kheo cho Ni khoâng phaûi baø con (ba chuùng ni) y vaø baùt ñuùng löôïng thì phaïm Ba-daät-ñeà, Sa-di phaïm Ñoät-kieát-la; ba chuùng ni cho Tyø-kheo khoâng phaûi baø con y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Trong naêm loaïi y phaán taûo neáu ñem cho ba loaïi y (y bò boø nhai, chuoät gaëm, y bò chaùy) thì phaïm Ba-daät-ñeà; cho hai loaïi y (y dô do nam nöõ giao hoäi vaø y dô cuûa phuï nöõ khi sanh) thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu cho cö só y ñuùng löôïng thì phaïm Ba-daät-ñeà, vì ñaõ nhuoäm maøu nhö phaùp; neáu cho y coù maøu saéc nhö phaùp cuõng phaïm Ba-daät-ñeà, vì ñaõ nhuoäm nhö phaùp. Neáu Hai Tyø-kheo cuøng cho Ni moät y hoaëc ñem moät y cho hai Ni ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu cho y baùt khoâng ñuùng löôïng, hoaëc cho caùc khí vaät nhö kieàn tö, muoãng… cho ñeán moät thöôùc moät taác vaûi, moät caùi baùnh, moät traùi caây ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Tröø khi ñaùnh kieàn chuøy, Taêng theo thöù lôùp cho thöùc aên thì khoâng phaïm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu ñem y cho Ni khoâng phaûi baø con maø cho laø baø con thì phaïm Ba-daät-ñeà, töùc laø tröôøng hôïp chò em xa caùch laâu ngaøy, thôøi gian sau gaëp ngöôøi khaùc laïi cho laø baø con; hoaëc meï keá tö thoâng vôùi ngöôøi khaùc sanh ra trai hay gaùi, hoaëc tröôùc ñoù ñaõ mang thai nay sanh ra trai hay gaùi… do nhaân duyeân naøy maø töôûng laø baø con. Neáu ñem y cho Ni khoâng phaûi baø con maø sanh nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng, cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñem y cho Ni laø baø con maø cho laø khoâng phaûi baø con thì phaïm Ñoät-kieát-la, töùc laø tröôøng hôïp chò em xa caùch laâu ngaøy, thôøi gian sau gaëp laïi töôûng khoâng phaûi laø baø con, hoaëc cha meï coù con rieâng beân ngoaøi, hoaëc meï keá mang thai sau ñoù ñeán nhaø khaùc sanh ra trai hay gaùi, hoaëc cha tö thoâng vôùi ngöôøi giuùp vieäc trong nhaø sau sanh ra trai hay gaùi… Neáu ñem y cho ni laø baø con maø sanh nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu cho y baát tònh töùc laø deät baèng loâng laïc ñaø, loâng boø, loâng taïp… thì phaïm Ñoät-kieát-la. 27. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi baûy: Giôùi nay baát coïng, Ni (ba chuùng ni) may y cho Tyø-kheo khoâng phaûi baø con thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø- kheo may y cho Ni khoâng phaûi baø con, tuøy trong moãi moãi vieäc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; khi caét roïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi may, moãi muõi kim ñeàu

732                                                                     BOÄ LUAÄT 6

phaïm Ba-daät-ñeà; may muõi thaúng hoaëc may daây moùc y hoaëc may ñöôøng vieàn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu may y cho Ni laø baø con thì khoâng phaïm. May y trong giôùi naøy laø y ñuùng löôïng; neáu may y cho cö só hoaëc may y coù maøu saéc phi phaùp cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Trong naêm loaïi y phaán taûo neáu may ba loaïi y (y bò boø nhai, chuoät gaëm, y bò chaùy) thì phaïm Ba-daät- ñeà; may hai loaïi y (y dô do nam nöõ giao hoäi vaø y dô cuûa phuï nöõ khi sanh) thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Ni sai söù ñem y taøi ñeán ñöa cho Tyø-kheo may, Tyø-kheo may thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu baûo ngöôøi khaùc may cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Hai Tyø-kheo cuøng may moät y cho Ni thì phaïm Ñoät-kieát-la; may y khoâng ñuùng löôïng thì phaïm Ñoät-kieát-la; may y baát tònh töùc laø y deät baèng loâng laïc ñaø… cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. 28. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi taùm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Noùi cuøng ngoài ôû choã khuaát laø choã khoâng coù xaâu hoå, coù theå cuøng laøm vieäc daâm; moät mình ngoài cuøng vôùi Ni laø khoâng coù ngöôøi thöù ba. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø- kheo moät mình cuøng ngoài vôùi Ni (ba chuùng ni) ôû choã khuaát thì phaïm Ba-daät-ñeà; ñöùng leân roài ngoài trôû xuoáng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñöùng leân roài ngoài xuoáng bao nhieâu laàn thì phaïm baáy nhieâu Ba-daät-ñeà. 29. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai möôi chín: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo neáu ngoài cuøng thaïch nöõ hay beù gaùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi treân vaø giôùi naøy cuøng hai giôùi ôû trong nhaø aên, giôùi nguû cuøng phoøng vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi quaù hai ñeâm, giôùi nguû ñeâm cuøng nhaø vôùi ngöôøi nöõ, toång coïng laø saùu giôùi ñeàu laø cheá ngaên cô hieàm nhöng nghóa coù khaùc. Boán giôùi tröôùc khi chæ coù hai ngöôøi, khoâng coù ngöôøi thöù ba môùi thaønh toäi vaø phaïm vaøo ban ngaøy; hai giôùi sau duø trong phoøng coù nhieàu ngöôøi vaãn thaønh toäi vaø phaïm vaøo ban ñeâm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo moät mình cuøng ngoài vôùi Ni (ba chuùng ni) ôû choã troáng traûi thì phaïm Ba-daät-ñeà; ñöùng leân roài ngoài trôû xuoáng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñöùng leân roài ngoài xuoáng bao nhieâu laàn thì phaïm baáy nhieâu Ba-daät-ñeà. Neáu ngoài caùch nhau moät taàm thì phaïm Ba-daät-ñeà, caùch nhau moät taàm röôõi thì phaïm Ñoät-kieát-la; caùch nhau hai taàm hoaëc hôn thì khoâng phaïm. 30. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi: Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, Sa- di phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo-ni thieân tö khen ngôïi coâng ñöùc trí hueä cuûa tyø-kheo vôùi ñaøn vieät ñeå Tyø-kheo ñöôïc cuùng

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7                              733

thöùc aên ngon thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà; nhôø hai chuùng ni kia maø ñöôïc thöùc aên ngon cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Thænh caùc toân giaû nhö Ñaïi Ca-dieáp, Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn- lieân, A-na-luaät: Coù naêm haïng ngöôøi coù theå laøm phöôùc ñieàn hieän ñôøi cho chuùng sanh: Moät laø ngöôøi ñöôïc Kieán ñeá, hai laø ngöôøi ñöôïc Ñaïi taän trí, ba laø ngöôøi ñöôïc Dieät taän ñònh, boán laø ngöôøi ñöôïc boán taâm voâ löôïng vaø naêm laø ngöôøi ñöôïc Voâ traùnh tam muoäi. Ngöôøi ñöôïc Kieán ñeá sôû dó coù theå laøm phöôùc ñieàn hieän ñôøi cho chuùng sanh, vì töø voâ thæ ñaõ bò taø kieán naõo loaïn nay ñöôïc Kieán ñeá lieàn dieät heát naêm taø khoâng coøn soùt, loøng tin baát hoaïi ñeán nay môùi ñöôïc thaønh töïu. Ngöôøi ñöôïc Ñaïi taän trí sôû dó coù theå laøm phöôùc ñieàn hieän ñôøi cho chuùng sanh, vì töø voâ thæ ñaõ bò ngu si aùi duïc vaø kieâu maïn naõo loaïn, nay ñöôïc Ñaïi taän trí lieàn dieät heát ba caáu. Ngöôøi ñöôïc Dieät taän ñònh khi nhaäp ñònh phaûi theo thöù lôùp töø Sô thieàn cho ñeán Phi töôûng xöù, khi xuaát ñònh phaûi theo thöù lôùp ngöôïc laïi töø Phi töôûng xöù cho ñeán Sô thieàn, do taâm töï taïi qua caùc thieàn neân coâng ñöùc löïc raát saâu vaø khi xuaát ñònh gioáng nhö töø Nieát baøn ñeán, neân coù theå laøm phöôùc ñieàn hieän ñôøi cho chuùng sanh. Ngöôøi ñöôïc boán taâm voâ löôïng ñöa taâm duyeân vôùi voâ bieân chuùng sanh ñeå ban vui cöùu khoå vaø laøm lôïi ích cho taát ca,û neân coù theå laøm phöôùc ñieàn hieän ñôøi cho chuùng sanh. Tam muoäi voâ traùnh laø tam muoäi cuûa theá tuïc, khoâng thuoäc loaïi tam muoäi voâ laäu traùnh. Coù ba loaïi traùnh laø phieàn naõo tranh, nguõ aám traùnh va ñaáu traùnh; taát caû A-la- haùn ñaõ ñoaïn heát phieàn naõo traùnh vaø ñaáu traùnh nhöng chöa dieät heát nguõ aám traùnh, neân chæ coù theå töï mình khoâng tranh caõi nhöng khoâng theå khieán ngöôøi khaùc khoâng sanh tranh caõi. Ngöôøi nhaäp tam muoäi voâ traùnh coù theå dieät ñöôïc loaïi traùnh naøy, coù theå khieán cho kia ñaây khoâng tranh caõi neân coù theå laøm phöôùc ñieàn hieän ñôøi cho chuùng sanh. Luùc ñoù Tyø-kheo-ni hoûi vôï cö só laø thænh nhöõng ai, lieàn ñaùp teân caùc Tyø-kheo ñöôïc thænh, neáu ni baûo vôï cö só naáu côm gaïo thôm. Toâ, canh ñaäu, laøm thòt gaø, thòt chim cuùt… cho Tyø-kheo, Tyø-kheo aên thöùc aên naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà; cho ñeán ni baûo theâm ít göøng vaøo trong thöùc aên cho Tyø-kheo, Tyø-kheo aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø do Ni taùn thaùn coâng ñöùc cuûa moät Tyø-kheo vôùi taâm thieân vò, baát luaän Tyø-kheo ñoù laø laø phaøm hay thaùnh, neáu aên thöùc aên naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ni khoâng khen ngôïi coâng ñöùc cuûa tyø-kheo vôùi taâm thieân vò maø chæ noùi raèng: “Cuùng döôøng Sa-moân seõ ñöôïc phöôùc”, vì chæ noùi ñöôïc phöôùc cuûa boá thí neân Tyø-kheo aên thöùc aên naøy khoâng phaïm. 31. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi moát: Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, boán

734                                                                      BOÄ LUAÄT 6

chuùng kia phaïm Ñoät-kieát-la. Luùc ñoù coù moät Tyø-kheo vaøo thaùng muøa thu maéc bònh noùng laïnh khoâng aên uoáng ñöôïc, do ôû Thieân truùc taùm ñeâm cuoái muøa Ñoâng vaø taùm ñeâm ñaàu muøa Xuaân laø luùc thaïnh ñoâng neân trôøi raát laïnh. Coù thuyeát noùi do maët trôøi vaän haønh ôû choã thaáp, aùnh saùng chieáu xuoáng maët ñaát ít neân trôøi raát laïnh, do khí tieát Ñoâng vaø Xuaân giao tranh neân nhieàu ngöôøi maéc bònh laïnh. Ngöôïc laïi vaøo taùm ngaøy cuoái Xuaân vaø taùm ngaøy ñaàu Haï, do maët trôøi ôû ngay treân cao neân aùnh saùnh chieáu xuoáng toûa roäng neân khí trôøi raát noùng vaø raát nhieàu ngöôøi maéc bònh noùng. Vaøo taùm ngaøy cuoái Haï vaø taùm ngaøy ñaàu cuûa muøa Ñoâng, khí trôøi laïi khoâng noùng khoâng laïnh, do maët trôøi vaän haønh ôû choã khoâng cao khoâng thaáp neân khi trôøi luùc noùng luùc laïnh khieán nhieàu ngöôøi maéc bònh noùng laïnh. Ví laøm lôïi ích cho caùc Tyø-kheo neân Phaät cho aên ba loaïi thöùc aên ñaày ñuû saéc höông vò thôm ngon. Tyø-kheo bò bònh ñöôïc thoï moät choã thænh, khoâng neân thoï hai choã thænh; neáu thoï moät choã thænh aên chöa no thì ñöôïc thoï hai choã thænh, khoâng neân thoï ba choã thænh; neáu thoï hai choã thænh maø aên chöa no thì ñöôïc thoï ba choã thænh, khoâng neân thoï boán choã thænh; neáu thoï ba choã thænh vaãn aên chöa no thì ñöôïc thoï roài aên daàn daàn ñeán giôø ngoï. Tyø-kheo neáu aên nhieàu laàn thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø thôøi nhaân duyeân töùc laø khi bònh, vì bònh nhôø aên môùi bôùt neân cho aên nhieàu laàn vaø khi coù ngöôøi cuùng y. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu ôû choã naøy thænh coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia cuõng coù y vaø thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh vaø aên ñeàu khoâng phaïm. Neáu ôû choã naøy thænh coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia khoâng coù y vaø thöùc aên maø ñeán ñoù thoï thænh thì khoâng phaïm, nhöng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã naøy thænh coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia coù y nhöng khoâng coù thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì khoâng phaïm nhöng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã naøy thænh khoâng coù y vaø thöùc aên , ôû choã kia cuõng khoâng coù y vaø thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã naøy thænh khoâng coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia coù y vaø thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la nhöng aên thì khoâng phaïm. Neáu ôû choã naøy thænh khoâng coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia coù y nhöng khoâng coù thuùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã naøy thænh coù y hoaëc khoâng coù y vaø thöùc aên , ôû choã kia cuõng coù y hoaëc khoâng coù y vaø thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã naøy coù y hoaëc khoâng coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia coù y vaø thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã naøy coù y hoaëc khoâng coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia khoâng coù y vaø thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát- la, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø neáu ôû choã naøy thænh ñöôïc

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7                               735

nhieàu y vaø coù thöùc aên, nhöõng choã khaùc cuõng coù y vaø thöùc aên thì ñeán ñoù khoâng phaïm. Vaøo nhöõng ngaøy coù leã hoäi caùc Tyø-kheo ñöôïc aên nhieàu laàn, neáu ñöôïc hai choã thænh thöïc thì neân cho ngöôøi khaùc moät choã thænh, coøn moät choã thænh töï mình thoï. Vaøo nhöõng ngaøy trai nhö ngaøy moàng moät vaø ngaøy möôøi saùu haèng thaùng, ñaøn vieät thænh Taêng hay thænh Taêng ôû phoøng rieâng hay thænh moät ngöôøi thì ñöôïc cho ngöôøi khaùc; neáu ñaøn vieät thænh naêm chuùng thì khoâng ñöôïc cho ngöôøi khaùc. Neáu ôû choã naøy thænh coù y vaø thöùc aên, ôû choã kia thænh coù y nhöng khoâng coù thöùc aên, ñeán ñoù thoï thænh thì khoâng phaïm. Neáu ra ñeán beân ngoaøi coù ñaøn vieät thænh ñeán nhaø thoï thöïc seõ cuùng döôøng y, ñeán ñoù thoï thænh thì khoâng phaïm, aên cuõng khoâng phaïm. Heã coù hai choã thænh thì chæ ñöôïc thoï moät choã, maát moät choã; neáu muoán thoï caû hai choã thì phaïm vaø khoâng phaïm gioáng nhö treân ñaõ noùi. 32. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi hai: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo thoï quaù moät böõa aên ôû nhaø phöôùc ñöùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, nguû laïi quaù moät ñeâm thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu nguû ñeâm ôû choã khaùc nhöng aên ôû choã naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu khoâng bònh maø aên ôû choã naøy quaù moät böõa aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; bònh laø cho ñeán ñi töø moät tuï laïc ñeán maø bò thöông ñeàu goïi laø bònh. Khoâng phaïm laø nguû laïi moät ñeâm vaø aên moät böõa, neáu bònh hoaëc chuû cuûa nhaø phöôùc ñöùc laø baø con hoaëc ñaõ ñöôïc thænh tröôùc, hoaëc vì ñôïi baïn ñeán ñeå cuøng ñi vaøo ñöôøng hieåm, hoaëc nhaø phöôùc ñöùc ñoù coù nhieàu ngöôøi ôû theo thöù lôùp troâng coi thænh ôû laïi thì ñeàu khoâng phaïm. Nhaø phöôùc ñöùc cuùng moät böõa aên vaø cho nguû laïi ñeâm voán laø vì taát caû ngöôøi xuaát gia ñeä töû cuûa Phaät ñeå caàu ñöôïc phöôùc saâu daày. Vieäc nguû laïi ñeâm thì taát caû ngöôøi xuaát gia, taïi gia, Sa-moân, Baø-la- moân ñeàu khoâng ngaên, nhöng thoï moät böõa aên thì chæ daønh cho ngöôøi xuaát gia; taïi gia thì khoâng nhaát ñònh, coù theå cho coù theå khoâng cho. 33. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi ba: Heã chuùng sanh khôûi phieàn naõo vaø phaùt ñieân ñeàu laø do bò maát caùi maø hoï yeâu thích saâu naëng tröôùc ñoù, muoán giaùo hoùa hoï Phaät phaûi duøng thaàn thoâng löïc vaø taâm töø laøm cho hoï heát phieàn naõo roài môùi thuyeát phaùp khieán hoï ñöôïc lôïi ích. Coù taát caû möôøi ba tröôøng hôïp nhö theá: Moät laø tröôøng hôïp cha cuûa coâ gaùi maét leù ñeán choã Phaät vôùi taâm giaän döõ, Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc khieán cho taâm saân ñöôïc tröø dieät roài môùi thuyeát phaùp cho nghe. Hai laø tröôøng hôïp moät tröôûng giaû ôû nöôùc Xaù-veä, oâng coù moät ñöùa con trai raát möïc yeâu thöông nhöng ñöùa con naøy laïi cheát hoài con beù, sau

736                                                                    BOÄ LUAÄT 6

ñoù laïi bò möa ñaù vaø söông moùc laøm hö haïi heát muøa maøng neân oâng ñieân loaïn. Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc khieán oâng heát ñieân roài thuyeát phaùp khieán oâng ñöôïc Kieán ñeá. Ba laø tröôøng hôïp moät Baø-la-moân coù saùu ngöôøi con khoâi ngoâ tuaán tuù nhöng cuøng moät luùc caû saùu ngöôøi con naøy ñeàu cheát, oâng trôû neân ñieân cuoàng vaø ñi lang thang khaép nôi. Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc hoùa laøm saùu ngöôøi con ñöùng ôû tröôùc Phaät, tröôûng giaû naøy thaáy roài sanh taâm hoan hæ lieàn heát ñieân cuoàng, Phaät lieàn thuyeát phaùp khieán oâng ñöôïc Kieán ñeá. Boán laø tröôøng hôïp vua A-xaø-theá cho voi uoáng röôïu say ñeå ñeán giaãm cheát Phaät, Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc hoùa laøm haàm löûa, naêm ngoùn tay hoùa laøm naêm sö töû chuùa khieán cho voi say kinh sôï quyø xuoáng ñaûnh leã Phaät, Phaät ñöa tay sôø ñaàu voi, sau khi voi cheát ñöôïc sanh leân leân coõi trôøi. Naêm laø tröôøng hôïp Öu-ba-tö-na ñeán choã Phaät vôùi taâm saân giaän, Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc khieán trôû thaønh raén ñoäc ôû hai beân ñöôøng ñeå ngöôøi naøy ngoä ñöôïc do taâm saân ñoäc seõ bò ñoïa trong loaøi raén. Vì sôï haõi neân taâm saân ñoäc lieàn tröø dieät. Saùu laø tröôøng hôïp vua Löu-ly chinh phaït nöôùc Xaù-di, baét nhöõng ngöôøi hoï Thích ñem choân soáng. Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc hoùa ra vöôøn röøng ao taém ñeå hoï ñöôïc hoan hyû. Ñoái vôùi caùc coâ gaùi hoï Thích thì vua Löu ly ñöa vaøo trong cung ñeå cuøng vui höôûng hoan laïc möøng chieán thaéng. Caùc coâ gaùi hoï Thích noùi: “Nhöõng ngöôøi hoï Thích ñeàu laø baäc Hieàn thaùnh khoâng ñaáu tranh vôùi chung sanh neân nhaø vua môùi ñöôïc thaéng. Neáu khoâng nhö theá thì chæ moät ngöôøi trong doøng hoï Thích chieán ñaáu vôùi vua, vua cuõng khoâng theå naøo thaéng ñöôïc”, vua Löu ly nghe roài lieàn noåi giaän ra lònh chaët heát tay chaân roài neùm xuoáng haøo. Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc khieán hoï ñöôïc tay chaân laïi nhö cuõ roài thuyeát phaùp khieán hoï ñöôïc Kieán ñeá. Baûy laø khi Phaät ngoài döôùi coäi boà ñeà, Ma vöông cuøng voâ soá binh chuùng ñeán muoán haïi Phaät, Phaät duøng thaàn thoâng löïc ñeå thu phuïc caùc ma, tuøy hình daïng cuûa chuùng maø bieán hoùa nhö hoùa laøm sö töû ñeå thu phuïc hoå, hoùa laøm chim caùnh vaøng ñeå thu phuïc roàng, hoùa laøm Tyø Sa-moân thieân vöông ñeå thu phuïc Daï-xoa. Taùm laø tröôøng hôïp Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân vì khoâng chòu ñöïng ñöôïc khi thaáy Phaät saép nhaäp nieát baøn neân nhaäp nieát baøn tröôùc Phaät, baûy vaïn A-la-haùn cuõng ñoàng thôøi nhaäp nieát baøn khieán cho boán boä chuùng thaûy ñeàu hoang mang taùn loaïn. Phaät duøng thaàn thoâng löïc hoùa laøm

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7                              737

hai vò ñaïi ñeä töû ñöùng hai beân Phaät, khieán cho moïi ngöôøi sanh hoan hæ döùt heát öu phieàn roài môùi thuyeát phaùp khieán hoï ñöôïc lôïi ích. Chín laø tröôøng hôïp moät cö só maø Phaät thoï kyù laø baûy ngaøy nöõa seõ qua ñôøi vaø bò ñoïa ñòa nguïc. A-nan ñeán noùi laïi lôøi Phaät ñaõ thoï kyù nhöng vì ngöôøi naøy ñaém nhieãm theá laïc saâu naëng neân khoâng ñeå vaøo tai, chæ lo höôûng duïc laïc. A-nan thaáy ngaøy cheát gaàn ñeán lieàn duøng thaàn löïc ñöa ñeán choã Phaät baét eùp xuaát gia, Phaät tuøy nghi thuyeát phaùp khieán ngöôøi naøy ñöôïc chöùng quaû. Möôøi laø tröôøng hôïp moät tröôûng giaû heát söùc thöông yeâu ñöùa con moät, khoâng may noù bò voi giaãm cheát khieán tröôûng giaû trôû neân ñieân loaïn ñi lang thang khaép nôi. Phaät khôûi taâm töø vaø duøng thaàn thoâng löïc hoùa laøm ñöùa con khieán tröôûng giaû nhìn thaáy lieàn heát ñieân cuoàng, Phaät vì thuyeát phaùp khieán tröôûng giaû phaùt khôûi nhaân duyeân Phaät Bích chi. Möôøi moät laø tröôøng hôïp moät roøng nöõ ñeán choã Phaät vôùi taâm saân, Phaät duøng taâm töø caûm hoùa khieán döùt taâm saân roài thuyeát phaùp khieán roàng thoï phaùp Tam quy. Möôøi hai laø tröôøng hôïp chim boà caâu nuùp vaøo boùng cuûa Phaät lieàn thaáy yeân oån, khoâng dao ñoäng nöõa. Möôøi ba laø tröôøng hôïp moät Tyø-kheo bònh, Phaät töï tay taém röûa cho roài thuyeát phaùp khieán vò naøy ñöôïc chöùng quaû A-la-haùn. Phaùp cuûa cö só ôû Thieân truùc laø saùng sôùm laøm thöùc aên xong, chia moät phaàn thöùc aên ñeå rieâng moät choã ñeå cuùng döôøng cho Tyø-kheo khaát thöïc. Phaùp cuûa Taêng ôû Thieân truùc laø khi ñi khaát thöïc ñeàu phaân chia Tyø- kheo naøy thì choã naøy, Tyø-kheo kia ñeán choã kia, Tyø-kheo noï ñeán choã noï… ñeå taát caû ñeàu ñöôïc lôïi. Neáu thí chuû tröôùc ñaõ daønh saún moät thaêng côm vaø thöùc aên ñeå cuùng cho Tyø-kheo thì Tyø-kheo neân thoï moät thaêng, khoâng ñöôïc xin theâm; neáu xin theâm maø ñöôïc moät baùt nhoû nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà, xin theâm maø khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu thí chuû ñaõ daønh saún moät baùt lôùn côm vaø thöùc aên vaø ñaõ cuùng heát cho Tyø-kheo thì Tyø-kheo khoâng ñöôïc xin theâm, neáu xxin theâm maø ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo khaát thöïc ñöôïc thöùc aên roài thì khoâng neân ra ngoaøi cho Tyø-kheo khaùc; thöùc aên naøy, neáu coù theå aên heát thì thoâi, neáu khoâng theå aên heát thì tuøy yù phaân xöû. Neáu thí chuû ñaõ daønh saún ba baùt côm vaø thöùc aên vaø ñem cuùng heát cho Tyø-kheo thì Tyø-kheo neân löôïng theo buïng mình maø thoï, phaàn coøn laïi khoâng thoï thì khi ra beân ngoaøi thaáy coù Tyø- kheo naøo khaát thöïc lieàn chæ choã cho vò aáy ñeán khaát thöïc, neáu khoâng chæ choã thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu löôïng baùt laø baùt lôùn thì chæ ñöôïc thoï moät baùt, neáu laø baùt trung thì ñöôïc thoï hai baùt, neáu laø baùt haï thì ñöôïc thoï

738                                                                       BOÄ LUAÄT 6

ba baùt. Neáu ñaøn vieät ñaõ daønh saún moät baùt lôùn vaø ñaõ cuùng heát cho Tyø- kheo, Tyø-kheo xin theâm thì phaïm Ñoät-kieát-la, xin theâm ñöôïc moät baùt nhoû nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû ñaõ daønh saún moät baùt nhoû vaø ñaõ cuùng heát cho Tyø-kheo, Tyø-kheo xin theâm thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu xin theâm ñöôïc cho ñeán hai baùt nhoû thöùc aên nöõa cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, neáu xin theâm ñöôïc ba baùt nhoû nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû ñaõ daønh saún hai baùt trung vaø ñaõ cuùng heát cho Tyø-kheo, Tyø-kheo xin theâm thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu xin theâm maø ñöôïc moät baùt nhoû nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû tröôùc ñoù khoâng coù daønh saún phaàn thöùc aên thì tuøy hoï cuùng döôøng nhieàu ít maø thoï, khoâng ñöôïc xin theâm, neáu xin theâm thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu hoï cuùng moät baùt nhoû côm vaø thöùc aên, Tyø-kheo xin theâm neáu ñöôïc hai baùt nhoû nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu ñöôïc ba baùt nhoû thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû cuùng ba baùt nhoû maø xin theâm ñöôïc moät baùt nhoû nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñaøn vieät cuùng döôøng tuøy yù, töùc laø caàn bao nhieâu thì cuùng baáy nhieâu thì khoâng phaïm. Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba-daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Trong naêm ñöôøng thì chæ thoï thöùc aên töø loaøi ngöôøi quaù löôïng Phaät ñaõ cheá môùi phaïm Ba-daät-ñeà, töø boán loaøi kia thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo duøng baùt lôùn ñeå thoï thöùc aên thì chæ ñöôïc thoï moät baùt, khoâng ñöôïc thoï hôn, neáu thoï hai baùt thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu duøng baùt trung ñeå thoï thöùc aên thì ñöôïc thoï ñeán hai baùt, neáu thoï ñeán ba baùt thì phaïm Ba-daät-ñeà . Neáu duøng baùt nhoû ñeå thoï thöùc aên thì ñöôïc thoï ñeán ba baùt, neáu thoï boán baùt thì phaïm Ba-daät-ñeà. 34. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi boán: Giôùi naøy baát coïng, ba chuùng ni khoâng phaïm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo aên xong ñaõ rôøi khoûi choã ngoài, khoâng thoï phaùp dö thöïc maø aên nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà; trong möôøi laêm loaïi thöùc aên tuøy aên loaïi thöùc aên naøo thì moãi loaïi phaïm moät Ba-daät-ñeà; neáu cuøng moät luùc aên möôøi laêm loaïi thöùc aên thì chæ phaïm moät Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo muoán thoï phaùp dö thöïc thì tuøy moùn aên naøo muoán aên nöõa neân laáy ñeå vaøo trong baùt roài ñeán tröôùc vò Tyø-kheo naøo chöa aên xong, chöa rôøi khoûi choã ngoài, quyø goái caàm baùt leân baïch raèng: “Tröôûng laõo nhôù nghó, toâi xin thoï phaùp dö thöïc”; neáu vò naøy khoâng laáy moät ít thöùc aên trong baùt thì khoâng goïi laø thoï phaùp dö thöïc. Neáu Tyø-kheo khoâng caàm baùt leân baïch nhö treân maø ñeå baùt ôû döôùi ñaát hay ñeå treân ñaàu goái hoaëc quyø caùch xa ôû choã maø Tyø-kheo kia khoâng voùi tay tôùi baùt ñöôïc thì khoâng goïi laø thoï phaùp dö thöïc. Neáu Tyø-kheo ñeå thöùc aên baát tònh hay thòt baát tònh vaøo trong baùt ñeå thoï phaùp

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7                                  739

dö thöïc thì khoâng goïi laø thoï. Thöùc aên baát tònh laø thöùc aên ñeå caùch ñeâm phaïm aùc troùc vaø noäi tuùc; thòt baát tònh laø thòt choù, thòt caùc loaøi chim döõ nhö keân keân… Neáu muoán aên loaïi thöùc aên trong naêm Khö-ñaø-ni maø laáy thöùc aên trong naêm Boà-xaø-ni ñeå vaøo baùt laøm phaùp thoï dö thöïc thì khoâng goïi laø thoï. Toùm laïi muoán aên loaïi thöùc aên naøy maø taùc phaùp thoï loaïi kia thì khoâng thaønh thoï, thöùc aên khoâng thaønh thoï maø aên ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Taùc phaùp thoï dö thöïc chæ ñöôïc thoï beân Tyø-kheo, beân boán chuùng kia thì khoâng ñöôïc; neáu taùc phaùp thoï beân Thöôïng toøa thì neân quyø goái baïch nhö treân, neáu thoï beân Haï toøa thì khoâng phaûi quyø. Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Tyø-kheo coù maáy choã khi ñi ñöôïc tuøy yù, cho ñeán ñöùng naèm ngoài coù maáy choã ñöôïc tuøy yù?”, sôû dó hoûi Phaät laø vì chöa roõ nghóa, hoûi ñeå moïi ngöôøi hieåu roài thì ñi ñöùng naèm ngoài khoâng ngaïi nöõa. Cho neân sau khi Phaät giaûi thích roõ nghóa roài thì caùc ñeä töû ñeàu cung kính laøm theo, nhö sau khi ñöôïc vua phong, tuøy yù ñi ñeán boán cöûa aûi khoâng ai daùm ngaên caûn. Laïi nöõa, Phaät ñoái vôùi phaùp töï taïi, trong ba ngaøn ñaïi thieân theá giôùi khoâng ai saùnh baèng; Öu-ba-ly ñoái vôùi luaät töï taïi, trong coõi Dieâm phuø ñeà khoâng ai saùnh kòp, toân giaû hoûi Phaät ñaùp thì nghóa lyù ñeàu cuøng taän. Luùc ñoù Phaät baûo Öu-ba-ly: “Tyø-kheo coù naêm choã khi ñi ñöôïc tuøy yù, ñoù laø bieát ñi, bieát cuùng döôøng, bieát neân thoï, bieát loaïi thöùc aên vaø bieát hoaïi oai nghi hay khoâng hoaïi; ñöùng naèm ngoài cuõng gioáng nhö theá”. Nhö Tyø-kheo khi ñi suùc mieäng, neáu coù thí chuû cuùng döôøng naêm loaïi thöùc aên muoán thoï phaùp dö thöïc thì goïi laø khi ñi neân thoï phaùp dö thöïc, khoâng phaûi khi ñöùng, naèm hay ngoài; neáu thoï traùi thôøi thì khoâng goïi laø thoï, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø neáu Tyø-kheo noùi ñôïi moät chuùt hoaëc noùi trôøi coøn sôùm hoaëc daën trao caùc moùn muoán aên, ñöôïc daên trao cho naêm chuùng vaø baïch y hieåu phaùp. Neáu ngöôøi naøy taùc phaùp thoï dö thöïc maø ngöôøi khaùc aên thì khoâng thaønh thoï. Bieát ñi laø bieát khi ñi; bieát cuùng döôøng laø bieát ngöôøi tröôùc maët cuùng thöùc aên cho mình; bieát neân thoï laø bieát neân hay khoâng neân thoï thöùc aên naøy; bieát caùc loaïi thöùc aên laø bieát phaân bieät thuoäc loaïi thöùc aên naøo; bieát hoaïi oai nghi laø bieát khi ñi neân thoï phaùp dö thöïc nhö theá laø hoaïi hay khoâng hoaïi oai nghi. 35. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi laêm: Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà , boán chuùng kia khoâng phaïm. Theå cuûa giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo khoâng daën trao thöùc aên, khoâng thoï phaùp dö thöïc, vì taâm saân giaän muoán xuùc naõo ngöôøi khaùc neân cöôõng eùp aên, ngöôøi kia aên thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, ngöôøi kia khoâng aên thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo thaáy Tyø-kheo khaùc aên xong, khoâng daën trao

740                                                                       BOÄ LUAÄT 6

thöùc aên maø töï yù môøi aên, trong möôøi laêm loaïi thöùc aên tuøy aên loaïi thöùc aên naøo thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. Taát caû loaïi thöïc phaåm nhö luùa gaïo, neáp… chöa naáu thaønh moùn aên thì goïi laø tôï thöïc, neáu naáu thaønh moùn aên môùi goïi laø chaùnh thöïc. 36. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi saùu: Giôùi naøy laø coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Khi Taêng thoï thöïc neân laøm moät trong boán hieäu lònh: Moät laø ñaùnh kieàn chuøy, hai laø thoåi tuø vaø, ba laø ñaùnh troáng, boán laø xöôùng lònh ñeå ngöôøi trong ñaïi giôùi nghe bieát. Boán loaïi hieäu lònh naøy neân coù haïn ñònh thöôøng, khoâng ñöôïc khi thì ñaùnh kieàn chuøy, khi thì thoåi tuø vaø… neáu khoâng coù thöôøng ñònh seõ khieán cho vieäc trôû neân loän xoän, khoâng thaønh taêng phaùp. Neáu Taêng khoâng laøm moät trong boán hieäu lònh treân maø thoï thöïc thì thöùc aên ñoù trôû thaønh khoâng thanh tònh, goïi laø aên troäm cuûa taêng-kyø. Baát luaän trong giôùi coù Tyø-kheo hay khoâng coù Tyø-kheo, nhieàu hay ít, ngaên hay khoâng ngaên, bieát coù Tyø-kheo hay khoâng bieát coù Tyø-kheo ñeàu goïi laø aên khoâng nhö phaùp, goïi laø aên troäm cuûa taêng-kyø nhöng khoâng goïi laø aên bieät chuùng. Khi Taêng thoï thöïc neáu laøm moät trong boán hieäu lònh treân thì trong giôùi baát luaän coù Tyø-kheo hay khoâng coù Tyø-kheo, nhieàu hay ít, bieát coù Tyø-kheo hay khoâng bieát coù Tyø-kheo, ñeán hay khoâng ñeán, chæ caàn khoâng ngaên thì taát caû ñeàu khoâng coù loãi; neáu coù ngaên thì duø coù ñaùnh kieàn chuøy, thöùc aên cuõng trôû thaønh khoâng thanh tònh, goïi laø aên troäm cuûA-taêng-kyøø. Neáu trong giôùi coù hai, ba choã, taát caû Taêng ñeàu cuøng boá taùt maø khi aên chæ coù moät nôi ñaùnh kieàn chuøy, neáu khoâng ngaên thì taát caû thanh tònh khoâng coù loãi. Neáu coù thí chuû cuùng thöùc aên suoát trong moät thaùng hoaëc trong chín möôi ngaøy, neáu taát caû khoâng ngaên thì toát, neân vaøo ngaøy ñaàu laøm thöùc aên ñaùnh kieàn chuøy xaø xöôùng raèng: “Tyø-kheo saùu möôi haï laïp vaøo tröôùc”, Tyø-kheo saùu möôi haï laïp duø nhieàu hay ít, chæ caàn moät ngöôøi vaøo tröôùc töùc laø thanh tònh. Neáu khoâng coù Tyø-kheo saùu möôi haï laïp thì neân xöôùng ngöôøi naêm möôi chín haï laïp vaøo tröôùc, neáu cuõng khoâng coù thì cöù nhö theá laàn löôït xöôùng cho ñeán Sa-di, duø laø Sa-di vaøo cuõng laø thanh tònh; neáu cuoái cuøng cuõng khoâng coù ai vaøo vaãn goïi laø thanh tònh. Neáu ngaøy ñaàu khoâng xöôùng nhö vaäy thì moãi ngaøy sau ñoù ñeàu phaûi xöôùng cho ñeán khi coù moät ngöôøi vaøo roài thì nhöõng ngaøy coøn laïi coù ngaên hay khoâng ngaên cuõng khoâng coù loãi. Neáu khoâng laøm hai phaùp treân, khi aên bò ngaên thì trong giôùi duø chæ coù moät Tyø-kheo vì bò ngaên khoâng ñöôïc aên, taát caû Tyø- kheo trong ñaây ñeàu maéc toäi aên bieät chuùng. Neáu thí chuû laøm thöùc aên suoát chín möôi ngaøy, ngaøy ñaàu xöôùng nhö phaùp roài, heát haïn chín möôi ngaøy

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7                               741

laïi cuùng theâm moät thaùng hay nöõa thaùng thöùc aên nöõa thì do laàn tröôùc ñaõ xöôùng nhö phaùp roài neân laàn naøy khoâng caàn phaûi xöôùng laïi nöõa; chæ coù ngoïa cuï trong Taêng phoøng thì neân xöôùng moãi ngaøy, neáu khoâng xöôùng moãi ngaøy thì khoâng thanh tònh. Neáu thí chuû thænh boán ngöôøi trôû leân thoï thöïc trong giôùi maø Taêng boá taùt thì neân ôû choã boá taùt theo thöù lôùp trong Taêng thænh moät ngöôøi hoaëc ñöa moät phaàn thöùc aên, neáu khoâng thænh moät ngöôøi hoaëc khoâng ñöa moät phaàn thöùc aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Duø hai hay ba choã cuõng nhö vaäy, choã naøo ñeán choã boá taùt theo thöù lôùp trong Taêng thænh moät ngöôøi hoaëc ñöa moät phaàn thöùc aên thì thanh tònh töï xöû; choã naøo khoâng thænh moät ngöôøi hoaëc khoâng ñöa moät phaàn thöùc aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thænh moät ngöôøi vaø ñöa moät phaàn thöùc aên roài maø töø beân ngoaøi laïi coù Tyø-kheo ñeán, neáu ngaên khoâng cho aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu trong giôùi tuï laïc khoâng coù giôùi cuûa Taêng maø coù hai thí chuû thænh boán ngöôøi trôû leân thoï thöïc ôû hai nôi thì neân ñaùnh kieàn chuøy ôû hai choã, laãn nhau thænh moät ngöôøi hoaëc ñöa moät phaàn thöùc aên; neáu coù Tyø- kheo khaùc ñeán duø laø moät ngöôøi cuõng ñöôïc vaøo aên khoâng loãi, neáu khoâng laãn nhau thænh moät ngöôøi hoaëc ñöa moät phaàn thöùc aên maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ngaên khoâng cho aên duø chæ laø moät ngöôøi cuõng phaïm Ba- daät-ñeà. Neáu trong giôùi tuï laïc tröôùc ñoù khoâng coù taêng maø coù thí chuû thænh boán ngöôøi trôû leân thoï thöïc thì neân ñaùnh kieàn chuøy; neáu khoâng ñaùnh kieàn chuøy vaø bieát trong ñaây coù moät Tyø-kheo khoâng ñeán thoï thöïc maø aên, lieàn phaïm toäi aên bieät chuùng; nghi coù Tyø-kheo maø aên thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu hoaøn toaøn khoâng nghi duø coù ñaùnh kieàn chuøy hay khoâng, duø coù Tyø- kheo hay khoâng coù Tyø-kheo maø aên ñeàu khoâng coù loãi. Luaän veà phaùp thoï thöïc cuûa A-taêng-kyø, duø taêng nhieàu hay ít ñeàu neân phaân chia thöùc aên cho coù thöôøng ñònh, neân tính thöùc aên maø Taêng aên ñieàu ñoä moãi ngaøy laø bao nhieâu, troïn moät naên laø bao nhieâu. Neáu moãi ngaøy Taêng aên moät hoäc gaïo thì trong moät naêm neân laáy haïn löôïng moät hoäc laøm thöôøng ñònh, neáu xuaát phaàn gaïo chöa tôùi moät hoäc hay hôn moät hoäc ñeàu laø aên troäm cuûa Taêng. Neáu xuaát phaàn gaïo khoâng ñuû moät hoäc thì phaàn aên maø Taêng neân ñöôïc laïi khoâng ñöôïc aên, neáu xuaát phaàn gaïo hôn moät hoäc thì trong kho cuûa taêng seõ caïn; vì vaäy neân xuaát phaàn gaïo vaø thöùc aên coù thöôøng ñònh thì duø Taêng nhieàu hay ít, taát caû ñeàu khoâng ñöôïc ngaên. Taêng duø nhieàu hôn cuõng theo haïn löôïng ñaõ ñònh ñoù maø cuøng aên, Taêng duø coù ít hôn cuõng theo haïn löôïng ñoù maø cuøng aên, neáu theo phaùp thoï thöïc coù haïn ñònh thöôøng nhö vaäy thì taát caû khoâng coù loãi. Neáu khi ñi ñöôøng coù thí chuû cuùng thöùc aên cho boán Tyø-kheo trôû leân,

742                                                                      BOÄ LUAÄT 6

neáu trong soá ngöôøi cuøng ñi coù moät Tyø-kheo aên rieâng thì caùc Tyø-kheo naøy phaïm toäi aên bieät chuùng. Vì treân ñöôøng ñi tuøy döøng choã naøo ñeàu coù giôùi töï nhieân laø moät Caâu-loâ-xaù tuy khoâng phaûi laø giôùi y, nhöng trong giôùi töï nhieân naøy khoâng ñöôïc aên bieät chuùng vaø khoâng ñöôïc boá taùt rieâng. Neáu moãi ngöôøi ñeàu ñem rieâng thöùc aên, tuy boán ngöôøi cuøng ngoài chung moät choã aên cuõng khoâng coù loãi; neáu thí chuû cuùng thöùc aên cho ba ngöôøi trôû xuoáng, moãi ngöôøi ngoài moät choã aên rieâng cuõng khoâng coù loãi, nhöng neáu cuøng ngoài chung moät choã aên thì toát hôn. Khi aên thöùc aên cuûa Taêng hay cuûa thí chuû cuùng, neáu coù moät thí chuû khaùc thænh cuùng rieâng cho boán Tyø-kheo, neáu boán Tyø-kheo naøy ngoài theo thöù lôùp ôû trong Taêng maø thoï thöùc aên naøy ñeå aên thì phaïm toäi aên bieät chuùng. Neáu thoï thöïc theo thöù lôùp trong Taêng roài sau ñoù ñöôïc cuùng theâm thì tuy boán ngöôøi naøy ngoài ôû trong Taêng thoï thöùc aên naøy vaãn khoâng phaïm toäi aên bieät chuùng nhöng thöùc aên naøy trôû thaønh khoâng thanh tònh. Neáu Tyø-kheo aên thöùc aên cuûa Taêng hay cuûa thí chuû cuùng, moãi ngöôøi töï laáy phaàn cuûa mình duø boán ngöôøi trôû leân cuøng ngoài moät choã aên rieâng cuõng khoâng phaïm toäi aên bieät chuùng; boán ngöôøi trôû leân, moãi ngöôøi töï coù vaät thöïc cuøng laøm thöùc aên tuy ôû trong giôùi vaãn khoâng phaïm toäi aên bieät chuùng; boán ngöôøi trôû leân, moãi ngöôøi töï ñi khaát thöïc ñöôïc thöùc aên trôû veà cuøng ngoài moät choã aên cuõng khoâng phaïm. Neáu ôû trong phoøng rieâng, thí chuû cuùng tieåu thöïc cho boán ngöôøi trôû leân vì khoâng phaûi aên no neân khoâng phaïm; sau ñoù thí chuû laïi cuùng döôøng böõa aên tröa thì neân thænh moät vò trong Taêng hoaëc ñöa moät phaàn thöùc aên cho chuùng vaø moãi ngöôøi töï aên rieâng khoâng thaønh chuùng thì khoâng phaïm, neáu khoâng nhö theá thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Taêng thoï thöïc xong coù khaùch Tyø-kheo ñeán, thí chuû cuùng döôøng cho boán ngöôøi trôû leân cuøng aên cuõng khoâng phaïm; neáu Tyø-kheo khaùch du haønh vaøo trong giôùi cuûa Taêng, thoï thöùc aên cuûa thí chuû cuøng ngoài moät choã aên töø boán ngöôøi trôû leân thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu moãi ngöôøi tröôùc coù mang theo löông thöïc duø laø cuûa thí chuû cuùng, cuøng ngoài chung moät choã aên cuõng khoâng phaïm; neáu boán ngöôøi cuøng ñi, trong ñoù coù moät ngöôøi mang theo löông thöïc, vaøo trong giôùi cuûa Taêng cuøng ngoài chung moät choã aên vôùi ba ngöôøi kia thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ôû choã ñoàng troáng khoâng coù giôùi cuûa Taêng, nhöng thuoäc trong giôùi töï nhieân moät Caâu- loâ-xaù neáu coù nhieàu Tyø-kheo laøm baïn maø moät Tyø-kheo chæ môøi rieâng ba ngöôøi cuøng aên moät choã thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu moãi ngöôøi coù löông thöïc cuøng ngoài chung moät choã aên thì khoâng phaïm. Neáu nhieàu khaùch Tyø-kheo laøm baïn vaøo trong giôùi tuï laïc, tuy khoâng coù giôùi cuûa Taêng, coù Tyø-kheo hay cö só laøm thí chuû thænh rieâng boán ngöôøi cuøng aên chung moät

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7                               743

choã thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu boán ngöôøi trôû leân laøm baïn ôû trong giôùi tuï laïc thoï thöùc aên cuûa thí chuû, tuy khoâng coù giôùi cuûa Taêng nhöng neáu bieát coù Tyø-kheo maø khoâng môøi vò naøy cuøng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu nghi khoâng bieát coù Tyø-kheo hay khoâng coù maø aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu muoán nhö phaùp thì neân tìm xem trong tuï laïc naøy coù Tyø-kheo hay khoâng. Neáu hoaøn toaøn khoâng nghi maø aên thì khoâng phaïm, neáu khoâng nhö theá thì neân ñaùnh kieàn chuøy, do quaù xa khoâng nghe hay nghe maø khoâng ñeán thì caùc Tyø-kheo naøy ñöôïc thanh tònh nhö phaùp aên khoâng loãi. Laïi nöõa, duø ôû trong giôùi cuûa Taêng hay giôùi töï nhieân hay giôùi tuï laïc, neáu coù thí chuû cuùng thöùc aên, Taêng ñaõ aên xong maø coù khaùch Tyø-kheo ñeán, thí chuû cuùng cho boán ngöôøi trôû leân cuøng aên cuõng khoâng phaïm. Tyø-kheo taêng ñoái vôùi Tyø-kheo-ni taêng thì khoâng coù loãi aên bieät chuùng. Luaän veà aên bieät chuùng laø do thöùc aên cuûa thí chuû cuùng, neáu laø thöùc aên cuûa Taêng thì khoâng phaïm aên bieät chuùng, maø phaïm aên thöùc aên khoâng thanh tònh nhö phaùp, phaàn nhieàu kheùp vaøo toäi aên troäm cuûa Taêng. Neáu ôû trong giôùi cuûa Taêng ñöôïc thí chuû cuùng rieâng thöùc aên thì neân theo thöù lôùp trong Taêng thænh moät ngöôøi hoaëc ñöa moät phaàn thöùc aên cho chuùng, neáu khoâng thænh moät ngöôøi hoaëc khoâng ñöa moät phaàn thöùc aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ba ngöôøi trôû xuoáng, moãi ngöôøi töï aên rieâng thì khoâng phaïm. Neáu ôû trong giôùi cuûa Taêng ñöôïc ñaøn vieät cuùng rieâng thöùc aên, tröôùc ñaõ coù yù thænh moät vò trong Taêng nhöng sau ñoù laïi queân thì neân ñeå moät phaàn thöùc aên ôû choã Thöôïng toøa hay ñöa ñeán trong Taêng. Phaùp cuûa ñaøn vieät cuùng thöùc aên laø phaûi thænh Tyø-kheo tröôùc, neáu vaøo trong giôùi cuûa Taêng thænh neân noùi: “Xin thænh moät vò trong Taêng thuoäc ñaïi giôùi naøy”; neáu Taêng keát giôùi phaïm vi laø möôøi Caâu-loâ-xaù, ñöôøng xa maø ñaøn vieät khoâng thænh tröôùc, ngay ngaøy ñoù ñeán thænh thì neân ñeå moät phaàn thöùc aên ôû choã Thöôïng toøa hoaëc ñöa ñeán trong Taêng, neáu laøm ñöôïc nhö vaäy thì toát. Trong soá boán ngöôøi coù ba Tyø-kheo vaø moät Tyø-kheo-ni hoaëc bA-tyø-kheo-ni vaø moät Tyø-kheo, cho ñeán coù ba Tyø-kheo vaø moät Sa-di-ni ñeàu khoâng phaïm aên bieät chuùng. Neáu trong soá boán ngöôøi coù ba Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi vaø moät Tyø-kheo ôû trong giôùi, hoaëc ba Tyø-kheo ôû trong giôùi vaø moät Tyø-kheo ôû ngoaøi giôùi, hoaëc bA-tyø-kheo ôû treân maët ñaát vaø moät Tyø-kheo ôû treân hö khoâng, hoaëc moät Tyø-kheo ôû treân maët ñaát vaø ba Tyø- kheo ôû treân hö khoâng ñeàu khoâng phaïm aên bieät chuùng. Tröø khi bònh, khi may y: May y duø ñuùng löôïng hay khoâng ñuùng löôïng ñeàu khai cho aên bieät chuùng, nhöng neáu khi may y maø thöùc aên khoù ñöôïc môùi khai cho aên bieät chuùng, neáu thöùc aên deã ñöôïc thì khoâng khai cho.

744                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Tröø khi ñi ñöôøng: Duø ñi hay ñeán cho ñeán nöõa do tuaàn ñeàu khai cho aên bieät chuùng. Neáu Tyø-kheo ñeán töø hoâm qua maø ngaøy nay aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, ngaøy mai môùi ñi maø ngaøy nay aên bieät chuùng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; phaûi ngay ngaøy naøo ñi hoaëc ñeán, ngay ngaøy ñoù aên bieät chuùng môùi khoâng phaïm. Ñi thuyeàn cuõng vaäy. Tröø khi ñaïi chuùng nhoùm hoïp: Neáu vì phaùp söï hay vì nhaân duyeân gì khaùc maø Taêng nhoùm hoïp, phaûi coù ít nhaát boán cöïu Tyø-kheo vaø boán khaùch Tyø-kheo môùi goïi laø ñaïi chuùng nhoùm. Tuy ñaïi chuùng nhoùm hoïp nhöng neáu thöùc aên deã ñöôïc thì khoâng khai cho aên bieät chuùng, neáu aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tröø khi Sa-moân thí thöïc: Tröø naêm chuùng ñeä töû Phaät ra, taát caû ngöôøi xuaát gia ngoaïi ñaïo khaùc ñeàu goïi laø Sa-moân. Neáu Sa-moân thænh thöïc xong, sau ñoù maëc aùo cö só mang thöùc aên ñeán cuùng, neáu Tyø-kheo aên thöùc aên naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà, coøn thoï thænh thì khoâng phaïm. Neáu cö só thænh thöïc xong, sau ñoù vaøo trong ngoaïi ñaïo xuaát gia laøm Sa-moân mang thöùc aên ñeán cuùng, neáu Tyø-kheo aên thöùc aên naøy thì phaïm Ba-daät- ñeà. Neáu Sa-moân thænh thöïc, Sa-moân mang thöùc aên ñeán cuùng, Tyø-kheo aên thöùc aên naøy khoâng phaïm. Neáu coù thí chuû cuùng thöùc aên suoát trong moät thaùng hoaëc trong chín möôi ngaøy, neáu taát caû khoâng ngaên thì toát, neân vaøo ngaøy ñaàu laøm thöùc aên ñaùnh kieàn chuøy xaø xöôùng raèng: “Tyø-kheo saùu möôi haï laïp vaøo tröôùc”, Tyø-kheo saùu möôi haï laïp duø nhieàu hay ít, chæ caàn moät ngöôøi vaøo tröôùc töùc laø thanh tònh. Neáu khoâng coù Tyø-kheo saùu möôi haï laïp thì neân xöôùng ngöôøi naêm möôi chín haï laïp vaøo tröôùc, neáu cuõng khoâng coù thì cöù nhö theá laàn löôït xöôùng cho ñeán Sa-di, duø laø Sa-di vaøo cuõng laø thanh tònh. Neáu thí chuû laøm thöùc aên cuùng döôøng trong giôùi cuûa Taêng, do nhaø aên khoâng ñuû choã neân doïn thöùc aên ra ngoaøi ôû choã khaùc aên thì khoâng phaïm. Neáu khi Taêng thoï thöïc, duø laø thöùc aên cuûa Taêng hay cuûa thí chuû cuùng, moãi ngöôøi töï laáy phaàn aên cuûa mình ra ngoaøi, boán ngöôøi cuøng aên ôû moät choã khaùc cuõng khoâng phaïm. Neáu ñaøn vieät thænh boán Tyø-kheo trôû leân ñeán nhaø thoï thöïc, tuy coù ñaùnh kieàn chuøy maø thí chuû ngaên vì bieát coù moät Tyø-kheo khoâng ñöôïc thöùc aên thì taát caû Tyø-kheo naøy ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu trong ñaïi giôùi coù hai chuùng taêng ôû hai choã, trong moät ngaøy caû hai nôi ñeàu coù thí chuû cuùng thöùc aên thì Taêng ôû choã boá taùt khoâng phaïm; Taêng ôû choã khoâng coù boá taùt neáu khoâng thænh moät vò trong Taêng beân choã boá taùt hoaëc khoâng ñöa moät phaàn thöùc aên ñeán choã ñoù maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi vaø ngöôøi bò taãn;

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 7                                 745

hoaëc ba Tyø-kheo vaø moät ngöôøi ñeân cuoàng, hoaëc moät Tyø-kheo vaø ba ngöôøi ñieân cuoàng, hoaëc caû boán ngöôøi ñieân cuoàng vaøo trong giôùi cuûa Taêng vaø ñöôïc thí chuû cuùng cho aên rieâng chuùng ñeàu khoâng phaïm. Ñoái vôùi ngöôøi bò taãn cuõng vaäy. Luaän veà phaïm toäi aên bieät chuùng laø phaûi ôû trong giôùi hoaëc laø giôùi cuûa Taêng, hoaëc laø giôùi töï nhieân moät Caâu-loâ-xaù, hoaëc laø giôùi tuï laïc. Tuy caùc loaïi giôùi naøy khoâng phaûi laø giôùi y nhöng Tyø-kheo ôû trong ñoù khoâng ñöôïc boá taùt rieâng vaø aên rieâng chuùng; thöùc aên phaûi laø do thí chuû cuùng vaø coù boán Tyø-kheo trôû leân cuøng aên chung moät choã môùi phaïm. Neáu ôû trong giôùi cuûa Taêng maø aên khoâng nhö phaùp thì phaïm Ba- daät-ñeà, neáu bieát coù moät ngöôøi khoâng ñöôïc thöùc aên maø aên laø aên khoâng nhö phaùp, phaïm Ba-daät-ñeà. 37. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi baûy: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo aên phi thôøi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu aên naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni, naêm loaïi Boà-xaø-ni vaø naêm loaïi tôï thöùc aên, hoaëc cuøng moät luùc aên möôøi laêm loaïi thöùc aên naøy thì phaïm moät Ba-daät-ñeà; neáu aên rieâng töøng loaïi thì moãi moãi phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo trong phi thôøi töôûng laø phi thôøi maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; trong phi thôøi töôûng laø thôøi maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; trong phi thôøi sanh nghi maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Trong thôøi töôûng laø phi thôøi maø aên thì phaïm Ñoät-kieát- la, trong thôøi sanh nghi maø aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Trong thôøi töôûng laø thôøi maø aên thì khoâng phaïm. Phi thôøi laø qua giôø ngoï cho ñeán cuoái ñeâm do aùnh saùng maët trôøi giaûm maát daàn neân goïi laø phi thôøi. Thôøi laø töø saùng sôùm cho ñeán giöõa tröa do aùnh saùng maët trôøi taêng daàn leân neân goïi laø thôøi. Laïi nöõa, do töø saùng ñeán tröa ngöôøi ñôøi laøm vieäc vaø naáu thöùc aên, Tyø-kheo khaát thöïc seõ ñöôïc thöùc aên neân goïi laø thôøi; coøn töø tröa ñeán cuoái ñeâm, ngöôøi ñôøi tieäc tuøng vui chôi vaø nguû nghæ, neáu Tyø-kheo ñeán seõ bò xuùc naõo neân goïi laø phi thôøi. Laïi nöõa, töø saùng ñeán tröa ngöôøi ñôøi laøm vieäc cöïc nhoïc neân taâm daâm duïc khoâng khôûi neân goïi laø thôøi; coøn töø tröa ñeán cuoái ñeâm sau khi laøm vieäc xong nghæ ngôi thì taâm daâm duïc lieàn khôûi, Tyø-kheo neáu lui tôùi seõ bò phæ baùng vaø bò naõo haïi neân goïi laø phi thôøi. Laïi nöõa, töø saùng ñeán tröa laø thôøi Tyø-kheo neân ñi vaøo tuï laïc khaát thöïc neân goïi laø thôøi; coøn töø tröa ñeán cuoái ñeâm laø thôøi Tyø-kheo neân ôû choã yeân tónh toïa thieàn tu taäp ñaïo nghieäp, khoâng phaûi laø thôøi neân ñi vaøo tuï laïc neân goïi laø phi thôøi. 38. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi taùm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba-

746                                                                      BOÄ LUAÄT 6

daät-ñeà, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo aên thöùc aên caùch ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu aên cuøng moät luùc möôøi laêm loaïi thöùc aên ñeå caùch ñeâm thì phaïm moät Ba-daät-ñeà, neáu aên töôøng loaïi rieâng thì phaïm moãi moãi Ba-daät-ñeà. Noäi tuùc: Laø ñeå thöùc aên trong phoøng cuøng nguû ñeâm, coù ba tröôøng hôïp: Neáu thoï thöïc roài khôûi töôûng laø thoï thöïc roài, duø coù cuøng thöùc aên ôû trong phoøng nguû hay khoâng maø ñeå qua moät ñeâm (noäi tuùc) thì phaïm Ñoät-kieát-la, aên thöùc aên naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu töï laáy thöùc aên caùch ñeâm naøy thì goïi laø aùc troùc, khi laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la, khôûi töôûng laø mình laáy thöùc aên ñeå caùch ñeâm cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Thöùc aên naøy neáu khoâng thoï maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, Tyø-kheo khaùc aên thì khoâng phaïm. Neáu cö só caàm thöùc aên trao cho Tyø-kheo, Tyø-kheo thoï thöùc aên naøy aên thì khoâng phaïm. Neáu ôû nôi ñoàng troáng ñöôïc nhieàu thöùc aên, aên xong boû ñi, sau ñoù quay trôû laïi neáu thöùc aên ôû choã ñoù khoâng bò chim thuù aên thì ñöôïc laáy aên; neáu laø thöùc aên cuûa nhieàu ngöôøi thì tay chaïm vaøo phaàn thöùc aên cuûa moãi ngöôøi töùc laø thanh tònh; neáu laø thöùc aên cuûa Phaät laïp, Dieän moân laïp hay Töï töù laïp tuy tröôùc ñaõ thoï roài, sau ñoù mua ñöôïc thöùc aên do khoâng khôûi töôûng laø thöùc aên cuûa mình neân aên khoâng phaïm.

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8                               747

TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA QUYEÅN 8

6. Nhaân Duyeân Keát Chín Möôi Phaùp Ba-Daät-Ñeà: 39. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba möôi chín: Giôùi naøy Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni chung, ba chuùng döôùi khoâng chung. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo khoâng thoï thöùc aên maø ñeå vaøo mieäng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñeå vaøo mieäng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Thoï thöùc aên töø boán haïng ngöôøi: Nam, nöõ, huyønh moân vaø ngöôøi hai caên ñeàu thaønh thoï thöïc; töø phi nhaân vaø suùc sanh cuõng thaønh thoï thöïc. Sôû dó phaûi thoï thöùc aên roài môùi aên moät laø ñeå ñoaïn tröø nhaân duyeân troäm caép, hai laø ñeå laøm chöùng minh; thoï thöùc aên töø phi nhaân tuy thaønh thoï thöïc nhöng khoâng thaønh chöùng minh, sôû dó ñöôïc thoï thöùc aên töø phi nhaân laø neáu Tyø-kheo ôû choã ñoàng troáng khoâng ngöôøi thì ñöôïc thoï, neáu ôû choã coù ngöôøi thì khoâng ñöôïc thoï thöùc aên töø phi nhaân cho ñeán suùc sanh vaø treû con khoâng hieåu bieát. Ba laø ñeå ngaên döùt phæ baùng, boán laø vì thieåu duïc tri tuùc khieán ngöôøi khaùc sanh taâm tín kính. Nhö thuôû xöa coù moät Tyø-kheo ñi cuøng vôùi ngoaïi ñaïo ñeán moät goác caây aên traùi, ngoaïi ñaïo noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày haõy leo leân caây haùi traùi”, Tyø-kheo noùi: “Phaùp Tyø-kheo cuûa chuùng toâi laø khoâng ñöôïc leo leân caây cao quaù ñaàu ngöôøi”, ngoaïi ñaïo noùi: “Neáu vaäy haõy rung caây cho traùi ruïng xuoáng”, Tyø-kheo noùi: “Phaùp Tyø-kheo cuûa chuùng toâi laø khoâng ñöôïc rung caây laøm cho ruïng traùi xuoáng”. Ngoaïi ñaïo naøy lieàn leo leân caây haùi traùi roài quaêng xuoáng baûo Tyø-kheo löôïm laáy aên, Tyø-kheo noùi: “Phaùp Tyø- kheo cuûa chuùng toâi laø khoâng ñöôïc khoâng thoï maø aên”. Ngoaïi ñaïo nghe roài sanh taâm tín kính, bieát Phaät phaùp laø thanh tònh lieàn theo Tyø-kheo xuaát gia trong Phaät phaùp vaø khoâng bao laâu sau ñöôïc laäu taän. Neáu thoï traùi caây chæ caàn laáy laø caây phaåy qua lieàn thaønh thoï, neáu khoâng coù maâm lôùn, maâm nhoû, gheá baøn, chæ coù ngöôøi thoï cuõng khoâng loãi; tay khoâng saïch maø thoï thöùc aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. 40. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi: Giôùi naøy baát coïng vôùi Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, Tyø-

748                                                                       BOÄ LUAÄT 6

kheo-ni phaïm Hoái quaù, ba chuùng kia phaïm Ñoät-kieát-la. Sôû dó goïi laø thöùc aên ngon vì giaù cao, khoù ñöôïc vaø coù theå trò laønh bònh; phaân bieät coù boán loaïi: Coù loaïi laø thöùc aên ngon nhöng khoâng phaûi laø thuoác hay nhö söõa, laïc, toâ…; coù loaïi laø thuoác hay nhöng khoâng phaûi laø thöùc aên ngon nhö sanh toâ, daàu…; coù loaïi vöøa laø thöùc aên ngon vöøa laø thuoác hay nhö toâ, caù, thòt, chaû…; coù loaïi khoâng phaûi laø thöùc aên ngon cuõng khoâng phaûi laø thuoác hay nhö Ha-leâ-laëc… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo khoâng bònh, vì baûn thaân maø ñoøi hoûi söõa, laïc, toâ, sanh toâ, thuïc toâ, daàu, thòt, caù, chaû…; ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo khoâng bònh, vì baûn thaân maø ñoøi hoûi côm, canh, thöùc aên… ñöôïc hay khoâng ñöôïc ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu bònh hoaëc xin töø baø con hoaëc ñaõ ñöôïc thænh tröôùc hoaëc khoâng hoûi xin maø ngöôøi kia töï cho thì khoâng phaïm. Neáu khi Tyø-kheo khaát thöïc ñeán tröôùc cöûa nhaø ñaøn vieät, neáu thì chuû hoûi thì tuøy caàn gì cöù noùi ra cho hoï bieát; neáu ñöôïc nhö yù muoán thì toát, neáu khoâng ñöôïc maø coá göôïng hoûi xin cho ñöôïc thì phaïm Ñoät- kieát-la. Giôùi naøy cheá neáu khoâng bònh maø xin thöùc aên ngon nhö söõa, laïc, toâ… thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû thænh cuùng boán loaïi döôïc trong boán thaùng, qua boán thaùng maø ñeán hoûi xin söõa, laïc, toâ… thì phaïm Ba-daät-ñeà. 41. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi moát: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi tröôùc cheá khoâng ñöôïc duøng nöôùc coù truøng töôùi leân coû hay troän ñaát vôùi buøn, giôùi naøy cheá taát caû ñeàu khoâng ñöôïc duøng nöôùc coù truøng. Nöôùc coù truøng laø duøng maét thöôøng nhìn thaáy ñöôïc hoaëc duøng daõy löôït nöôùc löôït thaáy coù truøng. Luùc ñoù toân giaû Xaù-lôïi-phaát duøng thieân nhaõn nhìn thaáy trong nöôùc coù truøng nhieàu voâ löôïng nhö caùt ôû beân bôø nöôùc, nhö gaïo trong lu. Nhìn thaáy roài lieàn ñoaïn thöïc khoâng aên traûi qua hai, ba ngaøy; Phaät baûo aên môùi aên vì nhìn thaáy nöôùc coù truøng laø vôùi maét thöôøng, khoâng phaûi baèng thieân nhaõn. Luaän veà phaùp löôït nöôùc ñeå duøng, neân duøng vaûi daày roäng khoaûng moät khuyûu tay ñeå laøm ñaõy löôït nöôùc; neân baûo moät Tyø-kheo trì giôùi ña vaên, tin saâu veà toäi phöôùc xem kyõ nöôùc vôùi maét thöôøng thanh tònh roài nhö phaùp löôït nöôùc ñöïng trong lu saïch ñuû duøng trong moät ngaøy. Saùng hoâm sau neân xem laïi, neáu thaáy coù truøng thì neân löôït nöôùc laïi roài ñöa ra choã aùnh saùng maët trôøi xem kyõ, neáu vaãn coù truøng thì neân löôït laïi laàn thöù hai, ñeán laàn thöù ba maø vaãn thaáy coù truøng thì choã naøy khoâng neân ôû. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo bieát nöôùc coù truøng maø vaãn laáy duøng, tuøy truøng cheát bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu Tyø-kheo duøng nöôùc coù truøng ñeå naáu aên, naáu nöôùc uoáng hoaëc duøng ñeå giaët giuõ, taém röûa… tuøy truøng

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8                                749

cheát bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu nöôùc coù truøng maø töôûng khoâng coù truøng neân laáy duøng thì phaïm Ba-daät-ñeà; nöôùc coù truøng maø nghi khoâng bieát coù truøng hay khoâng, laáy duøng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Nöôùc khoâng coù truøng töôûng laø coù truøng hay sanh nghi khoâng bieát coù truøng hay khoâng, neáu laáy duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Nöôùc khoâng truøng bieát laø nöôùc khoâng truøng, duøng thì khoâng phaïm. 42. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi hai: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi naøy ôû trong naêm ñöôøng chæ coù trong nhôn ñaïo môùi phaïm Ba-daät-ñeà, boán loaøi kia thì phaïm Ñoät- kieát-la vì laø coõi khaùc. Sôû dó goïi laø nhaø aên vì ngöôøi nöõ ñoái vôùi ngöôøi nAm-laø thöùc aên, nhaø laø phoøng nhaø cuûa baïch y. Theå cuûa giôùi naøy laø neáu nhaø baïch y laø choã coù theå haønh daâm, ngoaøi hai vôï choàng ra khoâng coù ai khaùc maø Tyø-kheo coá göôïng ngoài trong ñoù, khieán cho hoï khoâng ñöôïc toaïi yù duïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo coá göôïng ngoài trong nhaø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñöùng leân roài ngoài xuoáng bao nhieâu laàn thì phaïm baáy nhieâu Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø neáu ñoù laø nhaø ñoaïn daâm hoaëc laø nhaø thoï trai giôùi hoaëc coù ngöôøi ñöôïc toân troïng ngoài trong ñoù nhö Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, cha meï; hoaëc nhaø naøy coù nhieàu ngöôøi ra vaøo… thì khoâng phaïm. Giôùi naøy laø ôû trong nhaø aên coù hai vôï choàng, giôùi sau ôû trong nhaø aên chæ coù moät ngöôøi nöõ laø khaùc. 43. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi ba: Giôùi naøy gioáng nhö giôùi treân chæ khaùc ôû choã laø Tyø-kheo moät mình ngoài vôùi ngöôøi nöõ trong nhaø aên nôi choã khuaát, khoâng coù ngöôøi thöù ba. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo moät mình ngoài vôùi ngöôøi nöõ trong nhaø aên khôûi leân ba vieäc thì phaïm moät Ba-daät-ñeà: Moät laø trong nhaø aên, hai laø chæ coù moät ngöôøi nöõ, khoâng coù ngöôøi thöù ba; ba laø ngoài nôi choã khuaát, tuøy ñöùng leân ngoài xuoáng bao nhieâu laàn thì phaïm Ba-daät- ñeà baáy nhieâu. Neáu ñoùng cöûa vaø cöûa soå, beân ngoaøi khoâng coù tònh nhôn thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu môû cöûa vaø cöûa soå, beân trong coù tònh nhôn thì khoâng phaïm. Neáu ngöôøi nöõ trong nhaø aên naøy laø thaïch nöõ hay laø beù gaùi hoaëc ngöôøi nöõ coù nöõ caên hö hoaïi thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. 44. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi boán: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Nöôùc Tyø-la-nhieân do ôû gaàn nuùi Tuyeát neân coù teân naøy, laø nôi maø caùc Sa-moân ngoaïi ñaïo öa thích. Vua A- kyø-ñaït laø ngöôøi cuùng döôøng löûa neân coù teân goïi naøy, vua hoûi coù Sa-moân naøo laø baäc thaày cuûa ñaïi chuùng ñöôïc moïi ngöôøi toân kính hay khoâng. Phaät

750                                                                      BOÄ LUAÄT 6

vì bieát ñaõ ñeán luùc thoï quaû baùo ñôøi tröôùc neân thoï vua thænh thöïc trong boán thaùng ôû nöôùc Tyø-la-nhieân. Ñoan chaùnh nghóa laø thaân, y phuïc, oai nghi vaø phaùp Phaät ñeàu trang nghieâm. Caùc caên tòch tónh laø saùu caên khoâng loaïn ñoäng, thaân Phaät coù haøo quang maøu vaøng roøng, neáu ñem vaøng coõi Dieâm phuø ñeà ñeå tröôùc maët Phaät, Phaät ñöa caùnh tay ra thì vaøng naøy seõ khoâng coøn saéc vaøng aùnh nöõa, gioáng nhö ñaát ñaù khoâng khaùc. Trôû veà nöôùc mình ra lònh lo lieäu ñaày ñuû caùc thöùc aên ngon ñeå cuùng döôøng Phaät vaø Taêng trong boán thaùng an cö: Noùi boán thaùng laø vì muøa haï coù boán thaùng vaø ôû nöôùc naøy thöôøng an cö trong boán thaùng. Vua lieàn baët tieáp ngöôøi ngoaøi ñeå töï thoï an laïc, moïi vieäc toát xaáu beân ngoaøi ñeàu khoâng ñöôïc taâu vua: Phaät thuoäc doøng toäc cao quyù laïi laø ñaáng phaùp vöông ñöôïc theá gian toân kính, xa gaàn ñeàu ngöôõng voïng, sao laïi gaëp vieäc nhö vaäy? Ñaùp: Vua Baø-la-moân naøy töø voâ thæ ñaõ bò si aùm che môø, khoâng phaân bieät toát xaáu neân môùi coù vieäc nhö vaäy; laïi do nhieàu ñôøi laøm aùc, laø giaëc thuø cuûa Phaät phaùp, tuy thænh Phaät nhöng khoâng coù taâm tín kính neân môùi khoâng nhôù ñeán; cuõng do Phaät muoán hieån baøy vieäc thoï quaû baùo ñôøi tröôùc neân khieán gaëp vieäc nhö vaäy. Laïi do vua tuy khoâng coù taâm aùc nhöng bò ngoaïi ñaïo laøm cho laàm laïc, vua naèm moäng thaáy mình teù ngaõ ñöôïc Phaät ñôõ daäy, tænh giaác vua môøi caùc töôùng sö Baø-la-moân ñeán ñoaùn moäng, caùc Baø-la-moân do taâm taät ñoá neân noùi gaït vua raèng: “Giaác moäng naøy thaät khoâng toát laønh”, vua hoûi laøm sao traùnh khoûi, lieàn ñaùp: “Vua neân baët tieáp ngöôøi ngoaøi trong boán thaùng ñeå töï thoï an laïc thì dieät ñöôïc vieäc xaáu naøy”, vua nghe lôøi nhö phaùp laøm theo neân söï vieäc môùi nhö vaäy. Ñaïo voâ thöôïng: Ñaïo coù ba baäc laø ñaïo roát raùo cuûa Thanh vaên, cuûa Phaät Bích chi vaø cuûa Phaät; caû ba ñaïo naøy ñeàu vaøo cöûa Nieát baøn nhöng chæ coù ñaïo roát raùo cuûa Phaät môùi laø ñaïo voâ thöôïng. Caïo boû raâu toùc maëc ca sa: Hoûi: Phaät coù caïo boû raâu toùc khoâng? Ñaùp: Khoâng, vì toùc cuûa Phaät luùc naøo cuõng gioáng nhö ñöôïc caïo sau baûy ngaøy. Hoûi: Phaät khi môùi thaønh ñaïo coù maëc ca sa khoâng? Ñaùp: Baïch y muoán ñöôïc thaønh Phaät phaûi coù ba möôi hai töôùng toát, xuaát gia maëc phaùp y. Oai nghi ñaày ñuû, ñoaïn döùt phieàn naõo, coù Nhaát thieát chuûng trí nôi thaân, vì phaøm phu cho ñeán Thanh vaên Duyeân giaùc ñeàu khoâng coù Nhaát thieát chuûng trí. Phaät tu khoå haïnh traûi qua ba A-taêng-kyøø kieáp, Duyeân giaùc chæ tu coù moät traêm kieáp, Thanh vaên chæ tu coù hai hay ba kieáp. Phaät cuøng ñaïi chuùng döøng laïi trong khu röøng naøy: Moät laø ñeå ca

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8                                751

ngôïi boán phaùp Thaùnh chuûng laø caên baûn thieát yeáu, hai laø ñeå ñieàu phuïc taâm kieâu maïn cuûa caùc ñeä töû trong töông lai; vì neáu coù ñeä töû naøo chöùng ñaéc thieàn ñònh hoaëc hoïc thoâng ba taïng seõ cho laø choã Taêng thöôøng neân ôû laø Taêng phöôøng coù laàu gaùc trang nghieâm chöù khoâng phaûi trong röøng nuùi. Phaät laø ñaáng phaùp vöông cuûa ba coõi maø coøn ôû trong röøng nuùi huoáng chi ngöôøi khaùc. Ba laø muoán laøm khuoân pheùp cho caùc ñeä töû trong töông lai, boán laø Phaät muoán thuyeát phaùp cho trôøi roàng quyû thaàn, vì caùc loaøi naøy thích nôi thanh vaéng. Do nhöõng nguyeân nhaân treân neân Phaät döøng ôû döôùi moät goác caây trong röøng. Luùc ñoù toân giaû Xaù-lôïi-phaát moät mình leân nuùi truï trong ñaïo baát khoâng, thoï phu nhaân cuûa vua trôøi Ñeá thích laø con gaùi cuûa A-tu-la thænh thöïc trong boán thaùng an cö: Hoûi: Ngöôøi laøm sao tieâu hoùa ñöôïc thöùc aên cuûa trôøi? Ñaùp: Ngöôøi ñöôïc thieàn ñònh thì khoâng theå nghó baøn, khoâng neân khôûi nghi, nhö phaùp aên thöùc aên cuûa Trôøi thì chæ aên moät ít cuõng tieâu hoùa ñöôïc. Quaù khöù vaøo thôøi Phaät Duy veä coù phaïm chí Cao haïnh, nhaân duyeân öùng vôùi ñieàu ñaõ noùi trong giôùi naøy. Heã ngöïa aên hai ñaáu thì moät ñaáu cho ngöïa, moät ñaáu daønh cho Tyø-kheo; trong soá ñoù coù con löông maõ aên tôùi boán ñaáu thì hai ñaáu cho ngöïa, hai ñaáu daønh ñeå cuùng Phaät: Hoûi: Phaät phaùp bình ñaúng vì sao cho Phaät nhieàu, cho Tyø-kheo ít? Ñaùp: Vaät cuûa A-taêng-kyø ñuùng phaùp neân bình ñaúng, vì ñaây laø luùa maïch cuûa ñaøn vieät neân tuøy yù muoán cuûa ñaøn vieät; laïi do Phaät thaân cao lôùn coøn caùc Tyø-kheo thaân töôùng nhoû hôn neân tuøy theo löôïng aên ít hay nhieàu maø cuùng, vaãn khoâng maát nghóa bình ñaúng. A-nan ñem phaàn luùa maïch cuûa Phaät vaø cuûa mình ñi vaøo tuï laïc, ôû tröôùc moät ngöôøi nöõ ca ngôïi coâng ñöùc cuûa Phaät, ca ngôïi saéc thaân vaø phaùp thaân cuûa Phaät… Phaät caát tieáng Phaïm aâm: Khi tu haïnh Boà taùt, trong boán khaåu nghieäp phaàn nhieàu tu hai nghieäp: Moät laø khoâng noùi lôøi thoâ aùc neân ñöôïc aâm thanh Phaïm, hai laø khoâng noùi phi thôøi neân noùi ra lôøi gì, moïi ngöôøi ñeàu tin nhaän. Neáu naáu côm thì… Ñöông lai vaøo thôøi Phaät Di laëc seõ ñöôïc laøm ngoïc nöõ baùu cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông. Ngöôøi phaùt taâm naáu côm cho Phaät seõ ñöôïc phöôùc voâ löôïng, ñöông lai seõ ñöôïc quaû Voâ thöôïng Boà ñeà. Luaän veà phaùt taâm boà ñeà coù hai tröôøng hôïp: Moät laø thaáy Phaät neân phaùt taâm, hai laø nghe phaùp neân phaùt taâm. Ngöôøi nöõ naøy ñöôïc thaáy Phaät vaø cuõng ñöôïc nghe phaùp, tröôùc nghe A-nan ca ngôïi coâng ñöùc cuûa Phaät, khi ñem luùa maïch naáu thaønh côm, nhôø phöôùc naøy neân moïi si chöôùng töø voâ thæ boãng nhieân khai phaùt, töø xa thaáy ñöôïc Phaät taâm sanh hoan hæ lieàn

752                                                                   BOÄ LUAÄT 6

phaùt taâm boà ñeà. Ngoaïi ñaïo: Tröø naêm chuùng ñeä töû cuûa Phaät ra, nhöõng ngöôøi xuaát gia khaùc ñeàu goïi laø ngoaïi ñaïo. Thöùc aên: Bao goàm möôøi laêm loaïi thöùc aên. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo cuøng moät luùc cho ngoaïi ñaïo möôøi laêm loaïi thöùc aên thì phaïm moät Ba-daät-ñeà; neáu cho moãi moãi loaïi thì phaïm moãi moãi Ba-daät-ñeà. Neáu ngoaïi ñaïo bònh hoaëc laø baø con hoaëc ngoaïi ñaïo xin xuaát gia cho thì khoâng phaïm. Khi ngoaïi ñaïo xin xuaát gia thì cho thöû boán thaùng, ñoái vôùi thöùc aên khuyeán hoùa neáu hoùa chuû muoán cho mình aên no thì ñöôïc no, khoâng muoán thì khoâng ñöôïc no; neáu troäm laáy vaät khuyeán hoùa thì phaïm ñoái thuù Thaâu-lan-giaù. AÊn thöùc aên khuyeán hoùa khoâng phaïm aên thöùc aên caùch ñeâm, aên thöùc aên do naêm chuùng khuyeân ñaøn vieät laøm thì khoâng phaïm. Tyø-kheo aên thöùc aên do ba chuùng ni khuyeân ñaøn vieät laøm thì phaïm Ba-daät-ñeà, aên thöùc aên do Tyø- kheo vaø Sa-di khuyeân ñaøn vieät laøm thì khoâng phaïm. Tyø-kheo neáu töï tay cho chín möôi saùu loaïi ngoaïi ñaïo thöùc aên dò kieán, duø laø taïi gia hay xuaát gia, thuoäc phaùi loûa hình hay coù y phuïc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu baûo ngöôøi khaùc cho thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu cho taát caû ngöôøi khoâng nhìn thaáy ñöôïc thì khoâng phaïm; Taêng cho ngoaïi ñaïo thöùc aên cuõng khoâng phaïm, nhöng khoâng ñöôïc töï tay cho. 45. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi laêm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø- kheo moät laø vì Phaät phaùp toân troïng, hai laø dieät phæ baùng, ba laø döùt tröø aùc phaùp vaø boán laø taêng tröôûng thieän phaùp. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo coá yù ñi xem quaân traän xuaát binh, ñöôïc thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thaáy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Quaân traän coù boán binh laø töôïng binh, maõ binh, xa binh vaø boä binh; coù khi boán binh laø moät quaân traän, coù khi hai hoaëc ba binh laø moät quaân traän. Neáu coá yù ñeán xem duø laø quaân traän cuûa moät binh, töø treân cao nhìn xuoáng hay töø döôùi thaáp nhìn leân, neáu thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà; khoâng thaáy thì phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu khoâng coá yù ñeán xem maø do nhaân duyeân ñi ngang qua thì khoâng phaïm; neáu döøng laïi xem vì hoaïi oai nghi neân phaïm Ñoät-kieát-la, neáu quay sang traùi hay phaûi hoaëc ngoaùi laïi sau ñeå xem thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tröø nhaân duyeân laø neáu ñöôïc vua hay phu nhaân cuûa vua hay vöông töû, ñaïi thaàn… cho goïi ñeán thì khoâng phaïm; neáu goïi maø khoâng ñeán thì hoï seõ noùi raèng: “Tyø-kheo khi coù caàu vieäc gì thì khoâng keâu cuõng ñeán, khi khoâng caàu thì duø coù goïi cuõng khoâng ñeán”, vì döùt phæ baùng neân noùi laø tröø nhaân duyeân. Neáu ñeán ñeå thuyeát phaùp khieán hoï sanh hoan hæ, seõ coù

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8                                   753

ngöôøi ñaéc quaû Tu-ñaø-hoaøn cho ñeán A-na-haøm; hoaëc thuyeát phaùp khieán hoï taêng tröôûng caên laønh, vì ñaïo ñôøi caàn nhau ñeå tröôûng döôõng Phaät phaùp neân khai cho ñeán. 46. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi saùu: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo ñeán trong quaân traän ôû laïi quaù hai ñeâm, qua ngaøy thöù ba trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ôû trong quaân traän bò ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm. 47. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi baûy: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo ñeán trong quaân traân xem caùc loaïi binh khí, ñöôïc thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng thaáy thì phaïm Ñoät-kieát-la; töø treân cao nhìn xuoáng hay töø döôùi thaáp nhìn leân, neáu thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà; khoâng thaáy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Boán binh cho ñeán moät quaân traän cuõng vaäy, neáu xem côø xí cuûa hai quaân daøn traän ñaùnh nhau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu khoâng coá yù ñeán xem maø do nhaân duyeân ñi ngang qua thì khoâng phaïm. Theå cuûa giôùi naøy laø khi Tyø-kheo ôû trong quaân traän quaù hai ñeâm, coá yù ñeán xem quaân traän, caùc loaïi binh khí vaø côø xí cuûa hai quaân daøn traän ñaùnh nhau neân phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu khoâng ôû quaù hai ñeâm, nhöng khi ôû coá yù ñeán xem cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ngoài khoâng thaáy, ñöùng daäy ñeå xem thì phaïm Ñoät-kieát-la, duø chæ nhìn thaáy côø xí thoâi cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. 48. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi taùm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo vì saân giaän duøng tay ñaùnh hoaëc khuyûu tay hoaëc ñaàu goái, chaân cho ñeán duøng caây, gaäy… ñaùnh Tyø-kheo khaùc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu duøng thaân phaàn khaùc ñeå ñaùnh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu vì laøm chuù nguyeän hay aên bò ngheïn neân ñaäp voã cho thoâng thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo ñaùnh ba chuùng ni thì phaïm Ñoät-kieát-la, ñaùnh Sa-di ñaéc giôùi (hoïc hoái Sa-di), ngöôøi muø, ñieác, caâm, ngöôøi haønh Bieät truù, Ma-na-ñoûa ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñuøa giôõn maø ñaùnh ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät- kieát-la, neáu ñaùnh saùu haïng ngöôøi phaïm toäi, ngöôøi thoï naêm phaùp, ngöôøi vieät teá (phaù noäi ngoaïi ñaïo), taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaù giôùi, ngöôøi xaû giôùi hoaøn tuïc sau trôû laïi laøm Tyø-kheo… cho ñeán ngöôøi bò yeát ma Baát kieán taãn… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñaùnh ngöôøi coù theå phaïm hoaëc Ba-la-di

754                                                                     BOÄ LUAÄT 6

hoaëc Taêng taøn hoaëc Thaâu-lan-giaù, Ba-daät-ñeà hoaëc Ñoät-kieát-la: Neáu vôùi taâm saùt haïi maø ñaùnh cheát ngöôøi thì phaïm Ba-la-di, neáu ngöôøi khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu vôùi taâm daâm maø ñaùnh Tyø-kheo-ni… cho ñeán Öu-baø-di thì phaïm Taêng taøn; neáu khoâng coù taâm saùt haïi, chæ vì saân giaän neân ñaùnh Tyø-kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà; ñaùnh giöõa chöøng ngöøng laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. 49. Nhaân duyeân keát giôùi thöù boán möôi chín: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi naøy khaùc giôùi treân ôû choã laø ñònh ñaùnh, doïa ñaùnh chöù chöa ñaùnh; caùc nghóa khaùc ñeàu ñoàng. Doïa ñaùnh nghóa laø khoâng coù yù ñaùnh, chæ laø muoán laøm cho ngöôøi kia sôï. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo duøng baøn tay, caùnh tay… cho ñeán duøng caây doïa ñaùnh Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo doïa ñaùnh ba chuùng ni thì phaïm Ñoät-kieát-la, doïa ñaùnh Sa-di ñaéc giôùi (hoïc hoái Sa-di), ngöôøi muø, ñieác, caâm, ngöôøi haønh Bieät truù, Ma-na-ñoûa ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu doïa ñaùnh saùu haïng ngöôøi phaïm toäi, ngöôøi thoï naêm phaùp, ngöôøi vieät teá (phaù noäi ngoaïi ñaïo), taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaù giôùi, ngöôøi xaû giôùi hoaøn tuïc sau trôû laïi laøm Tyø-kheo… cho ñeán ngöôøi bò yeát ma Baát kieán taãn… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu doïa ñaùnh ngöôøi coù theå phaïm hoaëc Ba-la-di hoaëc Taêng taøn hoaëc Thaâu-lan-giaù, Ba-daät-ñeà hoaëc Ñoät-kieát-la: Neáu vôùi taâm saùt haïi maø doïa ñaùnh laøm cheát ngöôøi thì phaïm Ba-la-di, neáu ngöôøi khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu khoâng coù taâm saùt haïi chæ vì saân giaän neân doïa ñaùnh Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba- daät-ñeà; neáu duøng thaân phaàn khaùc ñeå ñaùnh thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø neáu Tyø-kheo giô tay doïa ngaên thuù döõ, ngöôøi aùc… ñeå cöùu hoä khoûi naïn sôï haõi thì khoâng phaïm. 50. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi: Giôùi naøy coù moät phaàn khoâng chung vôùi Tyø-kheo-ni laø neáu ni che giaáu toäi haønh daâm cuûa tyø-kheo-ni khaùc thì phaïm Ba-la-di, che giaáu baûy toäi Ba-la-di kia thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc phaân bieät coù boán: Moät laø ñem toäi Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc thì phaïm Taêng taøn; khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc laøm Phaät bò thöông chaûy maùu vaø phaù Phaùp luaân taêng thì phaïm Thaâu-lan-giaù; ba laø ñem toäi Taêng taøn khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät- ñeà; boán laø ñem toäi Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni vaø Ñoät-kieát-la vu baùng ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu noùi toäi thoâ cuûa tyø-kheo khaùc cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc phaân bieät coù ba: Moät laø noùi toäi Ba-la-di vaø Taêng taøn thì phaïm Ba-daät-

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8                               755

ñeà, hai laø noùi toäi laøm Phaät bò thöông vaø phaù Phaùp luaân taêng thì phaïm ñoái thuù Thaâu-lan-giaù, ba laø noùi toäi Ba-daät-ñeà… cuûa ba thieân sau thì phaïm Ñoät-kieát-la . Che giaáu toäi thoâ cuûa tyø-kheo khaùc phaân bieät coù ba: Moät laø che giaáu toäi Ba-la-di vaø Taêng taøn thì phaïm Ba-daät-ñeà; hai laø che giaáu toäi laøm Phaät bò thöông vaø phaù Phaùp luaân taêng thì phaïm ñoái thuù Thaâu-lan- giaù; ba laø che giaáu toäi trong ba thieân giôùi sau thì phaïm Ñoät-kieát-la. 51. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi moát: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø Tyø-kheo vì muoán xuùc naõo Tyø-kheo khaùc, khieán cho khoâng ñöôïc aên neân daãn ñeán nhaø thí chuû roài laïi baûo trôû veà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø- kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc raèng: “Thaày haõy cuøng toâi ñi ñeán nhaø cuûa thí chuû          ”, neáu chöa vaøo cöûa thaønh maø baûo trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát- la; ñaõ vaøo cöûa thaønh maø baûo trôû veà cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; tôùi cöûa coång nhaø thí chuû maø baûo trôû veà cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; tôùi cöûa trong cuûa nhaø thí chuû, ôû choã thí chuû khoâng nghe ñöôïc maø baûo trôû veà cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu thí chuû nghe ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû ñi ra thaáy Tyø-kheo kia trôû veà lieàn keâu trôû laïi, Tyø-kheo kia nghe maø khoâng trôû laïi thì Tyø-kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø-kheo kia khoâng nghe thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. 52. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi hai: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø Tyø-kheo khoâng bònh, khoâng coù nhaân duyeân khaùc maø ñoát löûa ôû choã ñaát troáng neân phaïm. Bònh bao goàm bònh laïnh, bònh noùng, bònh gioù tuøy bònh gì caàn löûa môùi bôùt thì ñöôïc ñoát löûa. Vaät ñoát coù naêm laø coû, caây goã, phaân boø, voû caây vaø raùc (phaán taûo), neáu Tyø-kheo duøng naêm loaïi vaät ñoát naøy töï ñoát hay baûo ngöôøi ñoát ôû choã ñaát troáng ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; ñoát cuøng moät luùc caû naêm loaïi vaät ñoát treân thì phaïm moät Ba-daät-ñeà; neáu ñoát moãi moãi loaïi thì phaïm moãi moãi Ba-daät-ñeà. Neáu coù Tyø-kheo khaùc ñaõ ñoát tröôùc, Tyø-kheo naøy tuøy duøng loaïi vaät ñoát naøo ñeå vaøo trong löûa ñeàu phaïm Ba- daät-ñeà; neáu cuøng ngöôøi khaùc ñoát löûa ñeå söôûi aám thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu bònh hoaëc naáu côm canh, thöùc aên, naáu nöôùc nhuoäm, xoâng baùt… ñoát löûa thì khoâng phaïm; ñi giöõa ñöôøng gaëp trôøi quaù laïnh ñoát löûa söôûi aám thì khoâng phaïm. 53. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi ba: Tyø-kheo coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi khoâng phaïm.

756                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Yeát ma cho Baït-nan-ñaø laø yeát ma Khu xuaát hoaëc yeát ma Y chæ, yeát ma Baát kieán taãn. Trôï giuùp Luïc quaàn Tyø-kheo laø noùi moät ngöôøi trong nhoùm luïc quaàn, hoaëc laø moân ñoà cuûa nhoùm luïc quaàn, hoaëc laø moät ngöôøi trong caùc moân ñoà cuûa hoï. Taêng söï: Bao goàm caùc vieäc nhö Ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi boán haïng ngöôøi… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo nhö phaùp Taêng söï gôûi duïc xong, sau ñoù hoái noùi raèng: “Toâi khoâng neân gôûi duïc” thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy hoái noùi nhö theá bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Heã Taêng xöû ñoaùn vieäc gì, ñaõ hoøa hôïp laøm xong sau ñoù laïi hoái vaø traùch thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Taêng ñaõ nhö phaùp taùc phaùp yeát ma xong, sau ñoù hoái noùi laø khoâng neân thì phaõm Ba-daät-ñeà; neáu Taêng taùc phaùp yeát ma khoâng nhö phaùp, neáu luùc ñoù chæ coù moät mình, söùc khoâng thay ñoåi gì ñöôïc neân im laëng khoâng quôû traùch, sau ñoù môùi traùch laø khoâng neân thì khoâng phaïm. Duø vieäc khoâng phaûi do Taêng yeát ma nhöng neáu Taêng ñaõ hoøa hôïp cuøng quyeát ñoaùn vaø vieäc naøy thuaän vôùi phaùp vôùi Tyø-ni maø Tyø-kheo sau ñoù hoái traùch thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu vieäc naøy khoâng thuaän vôùi phaùp vôùi Tyø-ni, sau ñoù Tyø-kheo quôû traùch thì phaïm Ñoät-kieát-la. 54. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi boán: Tyø-kheo coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Phoøng beân laø phoøng ngoaøi cuøng cuûa caùc phoøng, hoaëc laø phoøng nhoû heïp coù ít ngoïa cuï vaø caùc vaät duïng, thuoäc loaïi phoøng baäc haï neân goïi laø phoøng beân. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø vì Phaät phaùp toân troïng, hai laø ñeå döùt phæ baùng. Theå cuûa giôùi naøy laø Tyø-kheo nguû chung phoøng vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc quaù hai ñeâm. Sôû dó cho cuøng nguû chung phoøng hai ñeâm, moät laø vì neáu khoâng cho nguû chung phoøng thì seõ coù nhaân duyeân maát maïng; hai laø neáu cho nguû chung phoøng quaù hai ñeâm thì seõ coù nhaân duyeân xuùc naõo; ba laø vì thöông xoùt neân khai cho nguû chung phoøng hai ñeâm; boán laø vì hoä trì Phaät phaùp neân khoâng cho nguû chung phoøng quaù hai ñeâm. Ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc laø chæ taát caû moïi ngöôøi tröø Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni. Nhaø phaân bieät coù boán loaïi: Moät laø taát caû ñeàu ngaên, taát caû ñeàu lôïp; hai laø taát caû ñeàu ngaên nhöng khoâng lôïp taát caû; ba laø taát caû ñeàu lôïp nhöng chæ ngaên phaân nöõa; boán laø taát caû ñeàu lôïp nhöng chæ ngaên moät ít. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo nguû chung vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc trong boán loaïi nhaø treân quaù hai ñeâm thì phaïm Ba- daät-ñeà; tuøy ñöùng leân naèm xuoáng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu ngoài suoát ñeâm thì khoâng phaïm. Neáu nguû chung quaù hai ñeâm vôùi Tyø-kheo trong phoøng naøy, qua ñeâm thöù ba sang phoøng khaùc nguû,

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8                               757

ñeâm khaùc trôû laïi nguû chung thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc naøy nguû chung phoøng hai ñeâm, qua ñeâm thöù ba laïi cuøng nguû chung phoøng vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà vì lieân tuïc. Neáu nguû chung trong phoøng coù lôïp maø khoâng coù ngaên che thì phaïm Ñoät-kieát-la, phoøng coù ngaên che nhöng khoâng coù lôïp cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo nguû chung phoøng moät ñeâm vôùi huyønh moân hay ngöôøi coù hai caên thì phaïm Ñoät-kieát-la, quaù hai ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. 55. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi laêm: Tyø-kheo A-lôïi-tra tröôùc kia laø ñeä töû cuûa ngoaïi ñaïo taø sö, ñöôïc sai vaøo trong Phaät phaùp tu ñeå laøm ñaûo loän Phaät phaùp. Vò naøy thoâng minh lôïi caên neân khoâng bao laâu sau thoâng ñaït ba taïng, lieàn noùi lôøi ñaûo ngöôïc raèng: “Haønh phaùp chöôùng ñaïo khoâng theå chöôùng ñaïo”. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø tröôùc neân duøng lôøi dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû thì taêng môùi taùc phaùp baïch töù yeát ma ñeå can ngaên, neáu laø yeát ma nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy ba laàn can ngaên maø khoâng chòu boû thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà; ba chuùng döôùi neáu aùc taø khoâng tröø cuõng neân ba laàn can ngaên, khoâng chòu boû thì neân dieät taãn. 56. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi saùu: Tyø-kheo coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø-kheo moät laø ñeå dieät tröø aùc phaùp, hai laø ñeå thanh tònh Phaät phaùp. Theå cuûa giôùi naøy laø Tyø-kheo bieát Tyø-kheo kia bò yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn maø cuøng ôû chung, cuøng coïng söï thì phaïm. Coïng söï coù hai vieäc laø phaùp vaø taøi vaät; coïng truï laø cuøng ôû chung cuøng taùc phaùp yeát ma nhö Ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi boán haïng ngöôøi… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo cuøng laøm phaùp söï vôùi ngöôøi bò taãn, hoaëc daïy kinh; neáu noùi moãi moãi vieäc thì moãi moãi phaïm Ba- daät-ñeà, neáu noùi bieät cuù thì moãi moãi caâu phaïm Ba-daät-ñeà; Tyø-kheo theo ngöôøi bò taãn hoûi nghóa kinh cuõng nhö vaäy. Neáu Tyø-kheo cho ngöôøi bò taãn y baùt… cho ñeán thuoác uoáng troïn ñôøi hoaëc thoï y baùt… cho ñeán thuoác troïn ñôøi töø ngöôøi bò taãn ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi bò taãn nguû chung trong boán loaïi nhaø keå treân thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy ñöùng leân naèm xuoáng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu ngoài suoát ñeâm thì phaïm Ñoät-kieát-la. 57. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi baûy: Tyø-kheo coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Theå cuûa giôùi naøy laø Tyø-kheo bieát Sa-di ñaõ bò dieät taãn maø chöùa nuoâi cuøng

758                                                                     BOÄ LUAÄT 6

coïng söï, cuøng ôû chung thì phaïm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø- kheo daïy kinh phaùp hay noùi keä cho Sa-di bò taãn, noùi moãi moãi keä thì moãi moãi phaïm Ba-daät-ñeà, neáu noùi bieät cuù thì moãi moãi caâu phaïm Ba-daät-ñeà; Tyø-kheo theo ngöôøi bò taãn hoûi nghóa kinh cuõng nhö vaäy. Neáu Tyø-kheo cho ngöôøi bò taãn y baùt… cho ñeán thuoác uoáng troïn ñôøi hoaëc thoï y baùt… cho ñeán thuoác troïn ñôøi töø ngöôøi bò taãn ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu cuøng nguû chung vôùi Sa-di bò taãn trong boán loaïi nhaø keå treân thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy ñöùng leân naèm xuoáng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu ngoài suoát ñeâm cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Sa-di aùc taø kieán sau khi ñöôïc can ngaên ba laàn maø khoâng chòu boû thì Taêng neân dieät taãn, neáu hoaøn tuïc laøm cö só sau ñoù laøm Sa-di trôû laïi thì vaãn nhö yeát ma tröôùc; neáu thoï giôùi cuï tuùc thì vaãn nhö yeát ma tröôùc; neáu chuyeån caên thaønh Sa-di-ni thì vaãn nhö yeát ma tröôùc. 58. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi taùm: Tyø-kheo coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi khoâng phaïm. Vaät baùu laø vaøng baïc, xa cöø, maõ naõo, löu ly, traân chaâu… hoaëc ñoà trang söùc baèng vaøng, hoaëc töôïng vaøng… taát caû caùc loaïi vaät baùu neáu Tyø-kheo caàm ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu töï caàm töôïng baèng vaøng leân thì phaïm Ba- daät-ñeà, cuøng tònh nhaân caàm leân thì khoâng phaïm; caàm vaät tôï baùu cuõng khoâng phaïm. Neáu vaät tôï baùu laøm thaønh ñoà trang söùc cuûa ngöôøi nöõ, Tyø- kheo caàm thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laøm thaønh ñoà trang söùc cuûa ngöôøi nam, Tyø-kheo caàm khoâng phaïm, tröø caàm caùc loaïi binh khí nhö giaùo maùc cung teân…; neáu caàm nhaïc cuï thì phaïm Ñoät-kieát-la, caàm tieàn cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo caàm vaät baùu quyù troïng thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu sai baûo ba chuùng döôùi hay cö só caàm thì khoâng phaïm, tröø ôû trong Taêng phöôøng vaø ôû truù xöù neáu coù ngöôøi ñeå queân vaät baùu, Tyø-kheo laáy caát neân khôûi taâm ñôïi chuû ñeán hoûi thì seõ ñöa laïi. Trong Taêng phöôøng laø trong phaïm vi töôøng chuøa hay haøng raøo; trong truù xöù laø trong nhaø cö só hay truù xöù maø Tyø-kheo ñang ôû. Trong hai choã naøy neáu coù ngöôøi ñeå queân vaät baùu, neáu coù tònh nhaân thì neân baûo hoï laáy caát, neáu khoâng coù tònh nhaân thì töï laáy caát ñôïi chuû cuûa vaät baùu ñeán tìm, neáu noùi ñuùng hình daïng cuûa vaät thì neân ñöa laïi cho chuû, neáu noùi khoâng ñuùng hình daïng cuûa vaät thì khoâng neân ñöa laïi. Neáu vaät baùu rôi rôùt beân ngoaøi töôøng chuøa hay khoâng phaûi trong nhaø cö só, truù xöù maø mình ñang ôû thì khoâng neân laáy caát. 59. Nhaân duyeân keát giôùi thöù naêm möôi chín: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Y môùi laø y maø mình môùi coù ñöôïc, baát luaän môùi hay cuõ ñeàu goïi laø y môùi; saéc coù naêm maøu chính laø

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8                                759

vaøng ñoû xanh ñen vaø traéng. Neáu töï nhuoäm thaønh naêm maøu saéc chính naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la; may y thì khoâng thaønh thoï trì, duø y ñuùng löôïng hay khoâng ñuùng löôïng ñeàu khoâng ñöôïc maëc. Neáu vaûi tröôùc ñaõ coù naêm maøu saéc chính, sau ñoù ñem nhuoäm thaønh maøu saéc nhö phaùp ñeå may y thì thaønh thoï trì; neáu vaûi tröôùc ñaõ coù maøu saéc nhö phaùp, sau ñoù ñem nhuoäm thaønh naêm maøu saéc chính ñeå may y thì khoâng thaønh thoï trì; tröø ba phaùp y khoâng thaønh thoï trì, caùc loaïi y khaùc neáu laøm ba ñieåm tònh thì ñöôïc maëc. Neáu vaûi coù maøu xanh bieác thì khoâng ñöôïc thoï trì, tröø ba phaùp y, taát caû caùc loaïi y khaùc neáu laøm ba ñieåm tònh thì ñöôïc maëc. Neáu vaûi coù maøu xanh, ñen, moäc lan hoaïi saéc may caùc loaïi y ñeàu thaønh thoï trì; neáu vaûi khoâng coù maøu thuaàn xanh, maø laø xanh nhaït, xanh bieác… laøm ba ñieåm tònh roài coù theå may noäi y, neáu khoâng aûnh hieän maøu xanh ra ngoaøi thì ñöôïc maëc; vaûi khoâng coù maøu thuaàn ñoû, vaøng, ñen cuûa naêm maøu saéc chính cuõng gioáng nhö vaäy. Tröø giaøy phuù la vaø giaøy da, taát caû ngoïa cuï cho ñeán daây löng… ñeàu phaûi laøm ba ñieåm tònh roài môùi maëc, neáu khoâng ñieåm tònh maø maëc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ba phaùp y neáu maøu saéc khoâng nhö phaùp thì khoâng thaønh thoï trì, caùc loaïi y khaùc coù maøu saéc nhö phaùp hay khoâng nhö phaùp neáu khoâng ñieåm tònh maø maëc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; duø ñieåm tònh cuõ bò maát, vaãn laø y thanh tònh khoâng caàn ñieåm tònh laïi. Neáu y ñaõ ñieåm tònh roài, sau ñoù duøng vaûi môùi vaù hoaëc naêm hay möôøi choã thì chæ caàn ñieåm tònh moät choã. Luaän veà phaùp taùc tònh phaân bieät coù ba: Moät laø y nhö phaùp neân laøm ba ñieåm tònh vaø taát caû loaïi nöôùc uoáng phi thôøi caàn taùc tònh thì Tyø-kheo ñöôïc töï laøm. hai laø rau quaû thuoäc trong naêm loaïi gioáng (chuûng töû) thì neân ôû beân Sa-di hay cö só taùc tònh. Ba laø loaïi giaøy da hai lôùp trôû leân hay giaøy phuù la môùi neân baûo cö só mang ñi naêm hoaëc saùu, baûy böôùc töùc laø taùc tònh. Neáu laø vaät baùu… phaûi taùc tònh töø beân cö só. Coù hai loaïi taùc tònh: Moät laø coá yù taùc tònh nhö rau quaû thuoäc trong naêm loaïi gioáng hoaëc nöôùc uoáng phi thôøi thì phaûi duøng hoûa tònh hoaëc ñao tònh, traûo tònh, hoaëc duøng nöôùc ñeå taùc tònh. hai laø khoâng coá yù taùc tònh nhö traùi caây töï ruïng hoaëc bò chim moå laøm ruïng, hoaëc bò möa gioù laøm ruïng thì goïi laø taùc tònh. Taát caû y hoaïi saéc laøm ñieåm tònh phaân bieät coù ba maøu laø xanh, ñen vaø moäc lan; neáu y coù maøu saéc nhö phaùp maø laáy naêm maøu saéc chính laøm ñieåm tònh ñeå maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu y coù naêm maøu thuaàn saéc thì khoâng thaønh thoï trì, neáu laøm ñieåm tònh ñeå maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu y coù maøu thuaàn saéc, sau ñoù nhuoäm thaønh maøu nhö phaùp thì thaønh thoï trì; neáu y coù maøu saéc nhö phaùp, sau ñoù nhuoäm thaønh maøu khoâng nhö phaùp, laøm ñieåm tònh ñeå maëc thì khoâng thaønh thoï trì.

760                                                                      BOÄ LUAÄT 6

60. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo chöa tôùi nöõa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu ñuû nöõa thaùng hoaëc hôn thì taém khoâng phaïm. Tröø trôøi noùng laø moät thaùng röôõi cuoái muøa xuaân vaø moät thaùng ñaàu muøa haï, hai thaùng röôõi naøy goïi laø muøa noùng. Luaät sö noùi ôû Thieân truùc trôøi noùng sôùm, tuøy moãi nôi coù noùng sôùm hay muoän maø tính laáy hai thaùng röôõi, taém thì khoâng phaïm. Tröø khi bònh bao goàm bònh noùng, laïnh caàn phaûi taém thì khoâng phaïm; tröø khi gioù laø bò gioù thoåi buïi baùm vaøo ngöôøi, taém thì khoâng phaïm; tröø khi möa laø bò möa laøm öôùt, taém thì khoâng phaïm; tröø khi laøm vieäc laø cho ñeán queùt doïn trong Taêng phöôøng; tröø khi ñi ñöôøng laø ñi hoaëc ñeán trong khoaûng nöõa do tuaàn. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo ñeán hoâm qua, hoâm nay môùi taém thì phaïm Ba-daät-ñeà; hoaëc ngaøy mai ñi maø hoâm nay taém thì phaïm Ba-daät-ñeà; ngay ngaøy naøo ñi hoaëc ñeán thì ngay ngaøy ñoù taém khoâng phaïm. Neáu khoâng coù caùc nhaân duyeân keå treân, chöa tôùi nöõa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu coù nhaân duyeân maø khoâng noùi cho Tyø- kheo khaùc bieát, taém thì phaïm Ñoät-kieát-la. 61. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi moát: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø- kheo moät laø vì taâm thöông xoùt, hai laø ñeå döùt aùc phaùp, ba laø ñeå taêng tröôûng loøng tín kính. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo gieát suùc sanh thì phaïm Ba-daät-ñeà; töï gieát hoaëc baûo ngöôøi gieát hay sai khieán gieát ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; ñuû ba vieäc: Moät laø töôûng suùc sanh, hai laø coù taâm gieát, ba laø bò gieát cheát thì thaønh toäi Ba-daät-ñeà. Töï gieát laø muoán cho suùc sanh cheát neân duøng tay chaân hoaëc duøng caây gaäy, ngoùi ñaù, dao, cung teân… ñaùnh, neùm hoaëc ñaâm gieát; neáu suùc sanh cheát thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, tuy khoâng cheát lieàn luùc ñoù nhöng sau vì duyeân do naøy maø cheát thì Tyø-kheo cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; neáu sau ñoù cheát vì nguyeân do khaùc thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu boû thuoác ñoäc vaøo maét hay treân thaân phaàn, hoaëc vaøo trong thöùc aên…; suùc sanh cheát hay khoâng cheát ñeàu gioáng nhö treân. Neáu laøm baåy raäp hoaëc ñeø buïng laøm cho suùc sanh hö thai, cho ñeán thai trong buïng suùc sanh ñaõ ñöôïc hai caên maø laøm cho noù cheát hay khoâng cheát ñeàu gioáng nhö treân. Neáu baûo ngöôøi khaùc gieát hay sai khieán gieát suùc sanh naøy maø laïi gieát suùc sanh khaùc thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Hoaëc baûo ngöôøi khaùc raèng khi naøo noù ñeán thì gieát maø ngöôøi ñoù laïi gieát luùc noù ñang ñi thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Ngoaøi ra ñeàu

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8                                   761

gioáng nhö trong giôùi saùt cuûa thieân Ba-la-di ñaõ noùi, chæ khaùc laø giôùi naøy gieát suùc sanh. 62. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi hai: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù saùu vieäc: Moät laø sanh, nhö Tyø-kheo hoûi Tyø-kheo khaùc sanh ra vaøo thôøi naøo, hoaëc hoûi raâu moïc vaøo luùc naøo…; Hai laø thoï giôùi cuï tuùc, nhö Tyø-kheo hoûi Tyø-kheo khaùc thoï giôùi cuï tuùc vaøo luùc naøo, hoaëc hoûi Hoøa thöôïng A-xaø-leâ laø ai, hoaëc hoûi giaùo thoï sö laø ai, hoaëc hoûi thoï giôùi cuï tuùc trong chuùng naêm ngöôøi hay chuùng möôøi ngöôøi…; Ba laø phaïm bao goàm toäi trong boán thieân giôùi sau. Boán laø hoûi, nhö Tyø-kheo hoûi Tyø-kheo khaùc raèng: “Thaày ñi ñöôøng ñeán tuï laïc       ngoài trong nhaø            , noùi chuyeän vôùi ngöôøi nöõ phaûi khoâng?”, hoaëc hoûi: “Thaày ñeán chuøa Ni              noùi chuyeän vôùi Ni teân         phaûi khoâng?”. Naêm laø vaät duïng, nhö Tyø-kheo hoûi Tyø-kheo khaùc raèng: “Thaày taùc phaùp thoï baùt cho ñeán thuoác troïn ñôøi vôùi ai ñoàng taâm?”. Saùu laø phaùp, nhö Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc chôù caát chöùa nhieàu y, chôù aên nhieàu laàn, chôù aên bieät chuùng… Trong saùu vieäc treân thì hoûi veà sanh coù theå phaïm Ba-daät-ñeà hoaëc Ñoät-kieát-la hoaëc khoâng phaïm neáu laø xeùt hoûi veà naêm sanh. Veà thoï giôùi cuï tuùc, neáu chöa ñuû tuoåi maø thoï thì ngöôøi ñoù thaät khoâng ñaéc giôùi, neáu noùi vôùi taâm thöông xoùt thì khoâng phaïm, neáu noùi coá yù laøm cho ngöôøi ñoù nghi hoái thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ngöôøi ñoù thaät ñaõ ñaéc giôùi, Tyø-kheo hoûi vôùi muïc ñích xuùc naõo laøm cho ngöôøi ñoù nghi hoái thì phaïm Ba-daät-ñeà. Naêm vieäc coøn laïi tuøy ngöôøi kia nghe roài coù nghi hoái hay khoâng, Tyø-kheo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; ngoaøi saùu vieäc treân, neáu duøng vieäc khaùc ñeå xuùc naõo laøm cho ngöôøi sanh nghi hoái thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la, nhö noùi thaày aên nhieàu, nguû nhieàu… Neáu ñem saùu vieäc treân hoûi ñeå xuùc naõo ba chuùng ni khieán sanh nghi hoái thì Tyø-kheo phaïm Ñoät- kieát-la; xuùc naõo Sa-di ñaéc giôùi (hoïc hoái Sa-di), ngöôøi muø, ñieác, caâm, ngöôøi haønh Bieät truù, Ma-na-ñoûa… cho ñeán ngöôøi bò yeát ma Baát kieán taãn… khieán sanh nghi hoái thì Tyø-kheo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu xuùc naõo ngöôøi khaùc nhö saùu haïng ngöôøi phaïm toäi, ngöôøi thoï naêm phaùp, ngöôøi vieät teá (phaù noäi ngoaïi ñaïo), taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaù giôùi, ngöôøi xaû giôùi hoaøn tuïc sau trôû laïi laøm Tyø-kheo… khieán sanh nghi hoái thì Tyø-kheo ñeàu

762                                                                      BOÄ LUAÄT 6

phaïm Ñoät-kieát-la. 63. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi ba: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo duøng moät ngoùn tay choïc leùt ngöôøi khaùc thì phaïm moät Ba-daät-ñeà, tuøy duøng maáy ngoùn tay thì phaïm baáy nhieâu Ba-daät-ñeà. Neáu choïc leùt ba chuùng ni , saùu haïng ngöôøi phaïm toäi, ngöôøi thoï naêm phaùp… thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; choïc leùt Sa-di ñaéc giôùi (hoïc hoái Sa-di), ngöôøi ñieác…, ngöôøi haønh Bieät truù… cho ñeán ngöôøi bò yeát ma Baát kieán taãn… thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu duøng caây choïc leùt thì phaïm Ñoät- kieát-la, baûo ngöôøi khaùc choïc leùt cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Thaäp thaát quaàn Tyø-kheo choïc leùt laøm cho moät ngöôøi cheát ñeàu laø Tyø-kheo nhoû tuoåi. 64. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi boán: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät keát giôùi naøy cho caùc Tyø- kheo moät laø vì Phaät phaùp toân troïng ñeå taêng tröôûng loøng tín kính, hai laø khoâng boû chaùnh nghieäp ñeå tu chaùnh nieäm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù taùm tröôøng hôïp: Moät laø laøm troø vui, hai laø laøm troø öa thích, ba laø laøm troø cöôøi, boán laø ñuøa giôõn, naêm laø nghòch nöôùc, saùu laø laøm cho ngöôøi khaùc vui, baûy laø laøm cho ngöôøi khaùc thích, taùm laø laøm cho ngöôøi khaùc cöôøi. Neáu Tyø-kheo laøm moät trong taùm tröôøng hôïp treân nhö ñaäp voã nöôùc hoaëc laën huïp, hoaëc bôi nhö caù bôi, hoaëc bôi saûy, bôi eách, bôi ngöõa… ñeàu khoâng phaûi oai nghi neân phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu veõ nöôùc ñoïng treân baøn cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, neáu hoïc bôi hoaëc loäi thaúng qua thì khoâng phaïm. 65. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi laêm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Nhaø phaân bieät coù boán loaïi: Moät laø taát caû ñeàu ngaên, taát caû ñeàu lôïp; hai laø taát caû ñeàu ngaên nhöng khoâng lôïp taát caû; ba laø taát caû ñeàu lôïp nhöng chæ ngaên phaân nöõa; boán laø taát caû ñeàu lôïp nhöng chæ ngaên moät ít. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo nguû chung moät nhaø vôùi ngöôøi nöõ cho ñeán suùc sanh caùi thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy ñöùng leân naèm xuoáng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu ngoài suoát ñeâm thì khoâng phaïm. Neáu nhaø keá beân coù ngöôøi nöõ nguû, Tyø-kheo nguû trong nhaø naøy coù loã thoâng vôùi nhaø keá beân maø con meøo chui qua loït thì phaïm Ba-daät-ñeà. Giôùi naøy töø thaân giôùi keát toäi neân Tyø-kheo nguû chung moät nhaø vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà; tuøy ñöùng leân naèm xuoáng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; laïi töø treân soá

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 8                              763

ngöôøi maø keát toäi neân trong nhaø coù moät ngöôøi nöõ thì phaïm moät Ba-daät- ñeà, coù möôøi ngöôøi nöõ thì phaïm möôøi Ba-daät-ñeà. Neáu nhaø lôïp taát caû maø khoâng ngaên, hoaëc chæ ngaên ba phía cho ñeán chæ ngaên moät phía thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu nguû chung vôùi ngöôøi nöõ trong nhaø taát caû ñeàu coù che lôïp, duø lôùn hay nhoû ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu laø nhaø chieâu ñeà, trong nhaø coù nhieàu phoøng, tuy moãi phoøng ñeàu coù vaùch ngaên, Tyø-kheo ôû trong phoøng naøy, ngöôøi nöõ ôû trong phoøng kia, vì laø cuøng moät nhaø neân duø ñoùng cöûa cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; neáu choã ra vaøo khaùc nhau, Tyø-kheo ñoùng cöûa thì khoâng phaïm. Neáu ôû nhaø cö só coù nhieàu phoøng, Tyø-kheo ôû phoøng naøy, ngöôøi nöõ ôû phoøng kia, neáu Tyø-kheo khoâng ñoùng cöûa phoøng thì phaïm Ñoät-kieát-la, ñoùng cöûa phoøng thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo nguû chung vôùi ngöôøi nöõ döôùi goác caây thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi nöõ hay suùc sanh caùi trong giôùi naøy chæ cho loaøi coù theå haønh daâm ñöôïc, neáu laø thaïch nöõ hay ngöôøi nöõ coù caên hö hoaïi hay quyû thaàn nöõ vaø suùc sanh khoâng theå cuøng haønh daâm ñöôïc thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. 66. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi saùu: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù saùu tröôøng hôïp: Moät laø duøng saéc nhö Tyø-kheo giaû ma laøm caùc hình saéc ñaùng sôï hoaëc hình saéc voi, ngöïa, traâu… khieán cho ngöôøi khaùc sôï thì phaïm Ba- daät-ñeà. Hoûi: Laøm nhöõng hình saéc thöôøng thaáy thì coù gì ñaùng sôï? Ñaùp: Vì phi thôøi huø doïa neân khieán ngöôøi khaùc sôï, thanh vaø höông cuõng gioáng nhö vaäy. Boán laø duøng vò nhö Tyø-kheo hoûi Tyø-kheo khaùc hoâm nay aên moùn gì, ñaùp laø aên moùn caù naáu vôùi laïc, lieàn noùi raèng: “Ngöôøi naøo aên moùn caù naáu vôùi laïc seõ bò bònh huûi hay gheû lôû”, duø ngöôøi nghe sôï hay khoâng sôï, Tyø-kheo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà . Naêm laø duøng xuùc nhö thaáy ngöôøi khaùc traûi vaät cöùng loùt ngoài, Tyø- kheo boû vaät cöùng thay baèng vaät meàm khieán ngöôøi kia khi xuùc chaïm thaáy khaùc seõ sanh sôï, duø ngöôøi ñoù coù sôï hay khoâng, Tyø-kheo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Saùu laø duøng phaùp nhö Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc raèng: “Thaày ñaïi tieåu tieän treân rau coû töôi seõ bò ñoïa trong ba ñöôøng aùc”, duø ngöôøi nghe coù sôï hay khoâng, Tyø-kheo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Tröø duøng naêm vieäc treân, neáu duøng vieäc khaùc huø doïa laøm cho ngöôøi khaùc sôï thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la, nhö noùi thaày aên nhieàu nguû nhieàu

764                                                                    BOÄ LUAÄT 6

seõ ñoïa trong ba ñöôøng aùc. Neáu huø doïa ba chuùng Ni cho ñeán saùu haïng ngöôøi phaïm toäi, ngöôøi thoï naêm phaùp… thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; neáu huø doïa Sa-di ñaéc giôùi (hoïc hoái Sa-di), ngöôøi ñieác…, ngöôøi haønh Bieät truù… cho ñeán ngöôøi bò yeát ma Baát kieán taãn… thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät- ñeà. 67. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi baûy: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo giaáu y baùt, khoùa cöûa, giaøy deùp… cuûa tyø-kheo khaùc khieán tìm khoâng ñöôïc thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà; neáu tìm ra ñöôïc thì Tyø- kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu giaáu caùc loaïi baát baùu nhö baùt baèng vaøng, baïc… duø tìm ñöôïc hay khoâng ñöôïc, Tyø-kheo ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu giaáu y coù naêm maøu saéc chính hoaëc y deät baèng loâng laïc ñaø, loâng taïp… thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo giaáu y baùt cuûa Sa-di ñaéc giôùi, ngöôøi ñieác…, ngöôøi haønh Bieät truù… cho ñeán ngöôøi bò yeát ma Baát kieán taãn… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo giaáu y baùt cuûa saùu haïng ngöôøi phaïm toäi, ngöôøi thoï naêm phaùp… cho ñeán giaáu y baùt cuûa ba chuùng ni, ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu giaáu caùc vaät duïng thuoäc trong moät traêm leû moät vaät thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà; giaáu khoùa cöûa, kieàn tö cho ñeán y baùt dö ñaõ taùc tònh, oáng kim… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu giaáu oáng kim khoâng coù kim thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. 68. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi taùm: Giôùi naøy laø coïng giôùi, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni ñeàu keát phaïm Ba- daät-ñeà, ba chuùng döôùi phaïm Ñoät-kieát-la. Theå cuûa giôùi naøy laø ban ñaàu ñem y cho ngöôøi khaùc vôùi taâm doái gaït ñeå sai baûo laøm vieäc gì ñoù, ñôïi sau khi laøm xong vieäc lieàn ñoaït y laïi thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, sôû dó khoâng phaïm troïng vì ñaây khoâng phaûi laø caên baûn cho. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo ñem y cho Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni vaø ba chuùng döôùi; sau ñoù ñoøi maø hoï khoâng traû laïi lieàn ñoaït laáy thì phaïm Ba-daät-ñeà.

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 9                                765

TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA QUYEÅN 9

6. Nhaân Duyeân Keát Chín Möôi Phaùp Ba-Daät-Ñeà (Tieáp Theo): 69. Nhaân duyeân keát giôùi thöù saùu möôi chín: Tyø-kheo vu baùng Tyø-kheo khaùc phaïm toäi trong Thaâu-lan-giaù thì phaïm Ñoät-kieát-la, vu baùng ngöôøi khaùc cuõng phaïm. 70. Nhaân duyeân keát giôùi thöù baûy möôi: Giôùi tröôùc cheá ñi chung ñöôøng vôùi Ni, giôùi naøy cheá ñi chung ñöôøng vôùi nöõ baïch y, nghóa ñoàng, ñi vôùi bao nhieâu ngöôøi nöõ thì phaïm baáy nhieâu Ba-daät-ñeà. 71. Nhaân duyeân keát giôùi thöù baûy möôi moát: Cuøng ñi vôùi giaëc: Baûn dòch ñôøi Taàn dòch Ca Sa-laø y nhuoäm, neáu Tyø-kheo maëc ca-sa naøy ñeán choã caàm thuù seõ khieán chuùng khoâng sôï haõi. Do coù thôï saên maëc ca sa giaû laøm Tyø-kheo gieát cheát thuù röøng neân töø ñoù veà sau, caàm thuù thaáy Tyø-kheo töø xa ñeàu sôï haõi traùnh ñi. Tyø-kheo ñi vôùi giaëc cuõng vaäy, ngöôøi nhìn thaáy seõ khoâng khôûi taâm tín kính neân Phaät cheá giôùi naøy. 72. Nhaân duyeân keát giôùi thöù baûy möôi hai: Neáu chöa ñuû hai möôi tuoåi, töôûng mình chöa ñuû thì khoâng ñaéc giôùi; thaät khoâng ñuû cho ñeán döôùi möôøi chín tuoåi ñeàu khoâng ñaéc giôùi. Baûn dòch ñôøi Hoà noùi laø möôøi chín tuoåi vaãn ñaéc giôùi, baûn dòch ñôøi Taàn noùi phaûi ñuû naêm môùi ñaéc giôùi, neáu khoâng ñuû coù theå tính caû thôøi gian ôû trong thai meï cho ñuû. Noùi coïng söï laø cuøng Taêng thuyeát giôùi, taùc phaùp yeát ma…; noùi cuøng ôû chung thì phaïm laø neáu cuøng ôû chung nguû quaù hai ñeâm. Neáu ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoài, töôûng laø ñuû hai möôi, khi ôû trong Taêng hoûi laïi ñaùp laø khoâng ñuû thì coù hai tröôøng hôïp: Moät laø vì queân loän thì ngöôøi naøy ñaéc giôùi, hai laø vì khoâng muoán thoï giôùi, do thaày cöôõng eùp cho thoï neân ñaùp laø khoâng ñuû thì ngöôøi naøy khoâng ñaéc giôùi. Ngöôøi ñaõ saùu möôi tuoåi thì khoâng ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc, thaày eùp thoï cuõng khoâng ñaéùc giôùi vì ngöôøi tuoåi naøy giaø suy, taâm yù chaäm luït, khoâng theå chòu noåi khoå haønh ñaïo, chæ ñöôïc laøm Sa-di; ngöôøi chöa tôùi baûy tuoåi cuõng khoâng neân ñoä, neáu ñoä vaø

766                                                                       BOÄ LUAÄT 6

cho thoï giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khi cho thoï giôùi, Taêng neân quaùn saùt töôùng maïo vaø hoûi tuoåi, neáu chöa ñuû hai möôi thì khoâng neân cho thoï giôùi, vì tuoåi naøy coøn noân naûy khinh thaùo, khoâng chòu noåi khoå laïnh noùng ñoùi khaùt; neáu cho thoï ñaïi giôùi seõ bò moïi ngöôøi cheâ traùch, laøm Sa-di thì khoâng ai traùch. Ni ñuû möôøi hai tuoåi laø ngöôøi nöõ ñaõ gaû thì ñöôïc thoï ñaïi giôùi vì ôû trong nhaø choàng ñaõ chòu ñöïng khoå sôû neân sanh nhaøm lìa. 73. Nhaân duyeân keát giôùi thöù baûy möôi ba: Sanh ñòa: Baûn dòch ñôøi Hoà dòch laø thaät ñòa, töø thaùng tö cho ñeán thaùng taùm laø muøa möa, ñaát ñai thaám nhuaàn khieán caây coû naåy maàm sanh tröôûng neân ñaát naøy goïi laø sanh ñòa; ngöôïc laïi vaøo nhöõng thaùng khaùc khoâng phaûi muøa möa, trôøi noùng khoâ khieán caây coû khoâng theå naåy maàm sanh tröôûng neân ñaát naøy khoâng phaûi laø sanh ñòa. Neáu ñaøo lôùp ñaát khoâ ôû treân thì phaïm Ñoät-kieát-la, ñaøo ñeán lôùp ñaát aåm öôùt ôû döôùi thì phaïm Ba- daät-ñeà. Ñaøo ñaát laøm moùng ñeå xaây töôøng laøm nhaø thì khoâng phaïm vì ñaát laøm nhaø khaùc vôùi ñaát troàng, neáu coù ngöôøi muoán laáy ñaát ñeå troàng neân chæ töø xa vaø noùi: “Nôi ñoù ñaát toát coù theå troàng”, neáu ñeán gaàn chæ thì phaïm. Trôøi möa trong ñaát coù oå kieán, neáu ñaøo ñaát naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la vì ñaát naøy khoâng phaûi laø caên baûn thaät ñòa; nhöng neáu ñaát naøy coù coû moïc maø ñaøo thì phaïm Ba-daät-ñeà, ñaøo ñaát buøn cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. 74. Nhaân duyeân keát giôùi thöù baûy möôi boán: Trong giôùi naøy Phaät cheá khoâng cho xin phi thôøi vaø xin ngöôøi khoâng phaûi laø baø con, do Luïc quaàn Tyø-kheo cho Thích Ma-ha-nAm-laø baø con neân tuy ñaõ heát haïn boán thaùng thænh cuùng thuoác maø vaãn ñeán ñoøi hoûi. Thænh laïi laø do thí chuû coù vieäc gaáp, khoâng thöïc hieän ñuùng nhö lôøi ñaõ thænh neân sau ñoù thænh laïi, hoaëc ñaõ thænh cuùng xong hai thaùng, nay thænh theâm hai thaùng nöõa, hoaëc thænh nhieàu laàn, vieäc khoâng ñoàng ñeàu ñöôïc tuøy thænh trong ba thôøi xuaân haï ñoâng. Neáu thænh vaøo ñaàu haï thì giöõa haï thoï, neáu ñeán nöõa haï môùi thænh, khoâng heát boán thaùng thì nhaäp vaøo phaàn muøa ñoâng, thoï vaøo muøa khaùc cuõng gioáng nhö vaäy. Bieät thænh laø thænh rieâng moät vò naøo ñoù cuõng khoâng phaïm. 75. Nhaân duyeân keát giôùi thöù baûy möôi laêm: Keát ñoàng giôùi laø caû hai boä taêng ñeàu ñoàng giôùi thì Phaät seõ keát giôùi ôû trong ñaïi taêng tröôùc, sau ñoù sai moät ñaïi Tyø-kheo qua beân Ni taêng baùo laïi; neáu keát giôùi rieâng cho Ni thì ôû trong hai boä taêng maø keát, hoaëc do beân Ni nhaân khôûi ñoàng, hoaëc do beân Taêng nhaân khôûi ñoàng, hoaëc do caû hai beân nhaân khôûi ñoàng. Tu-ña-la laø boán boä A-haøm vaø hai traêm naêm möôi giôùi; Tyø-ni laø chieát phuïc, vì coù theå chieát phuïc tham saân si, chính laø Luaät. Ma-ña-laëc-giaø laø kheùo choïn nghóa cuûa caùc phaùp töôùng, töông töï

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 9                                767

nhö A-tyø-ñaøm; Tyø baø Sa-laø A-tyø-ñaøm vaø giôùi taêng nhaát, vì noùi roõ nghóa vaø töôùng, luaän veà saéc hay khoâng phaûi saéc, laø giaùo hay khoâng phaûi giaùo. Kinh nhieáp vaøo Tyø-ni laø caùc kinh khaùc, hoaëc ôû choã thuyeát giôùi, neáu ñem giôùi trong kinh naøy noùi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc bieát thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu hoï sanh taâm vaø khaåu khinh thöôøng khoâng ñeán nghe giôùi thì Tyø-kheo phaïm Ba-daät-ñeà, neáu vì vieäc khaùc khoâng ñeán nghe thì Tyø-kheo khoâng phaïm. 76. Nhaân duyeân keát giôùi thöù baûy möôi saùu: Ñeán rình nghe sôû dó phaïm laø vì töø vieäc nghe bieát naøy coù theå phaù phaät phaùp vaø khieán Taêng phaân thaønh hai boä. Neáu ñeán rình nghe roài ñi noùi laïi cho ngöôøi khaùc bieát hay khoâng noùi laïi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. 77. Nhaân duyeân keát giôùi thöù baûy möôi baûy: Khi Taêng xöû ñoaùn vieäc, Tyø-kheo im laëng ñöùng daäy boû ñi: Moät traêm leû moät phaùp yeát ma ñeàu thuoäc trong ba loaïi yeát ma laø ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma. Neáu vieäc ñôn giaûn thöôøng laøm thì ñôn baïch, vieäc hôi quan troïng thì baïch nhò, vieäc toái quan troïng thì baïch töù. Khi Taêng ñang laøm moät trong loaïi yeát ma naøy maø Tyø-kheo im laëng ñöùng daäy boû ñi thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu khoâng phaûi Taêng taùc phaùp yeát ma, ñöùng daäy boû ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la. 78. Nhaân duyeân keát giôùi thöù baûy möôi taùm: Khoâng cung kính: Baûn dòch ñôøi Hoà goïi laø xuùc naõo ngöôøi khaùc. Neáu ñöôïc baûo cho bieát roài thì coù boán vieäc laøm xuùc naõo ngöôøi khaùc: Nhö thaày vaø baäc Thöôïng toøa ñaõ baûo cho bieát laø ñöøng laøm vieäc ñoù, ban ñaàu nghe lôøi khoâng laøm, khoâng laâu sau laïi laøm vaø sau cuøng caõi lôøi vaø laøm khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Xuùc naõo haï toøa thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu chöa ñöôïc baûo cho bieát thì coù hai vieäc laøm xuùc naõo ngöôøi khaùc ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. 79. Nhaân duyeân keát giôùi thöù baûy möôi chín: Uoáng röôïu: Neáu coù ñuû höông röôïu, vò röôïu vaø uoáng say thì phaïm Ba-daät-ñeà; aên men röôïu cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Uoáng röôïu coù theå phaïm toäi naêng hôn toäi naøy nghóa laø khi uoáng say coù theå taïo boán toäi nghòch, tröø toäi Phaù taêng, cuõng coù theå phaïm caùc khaùc khaùc vaø laøm caùc ñieàu aùc. 80. Nhaân duyeân keát giôùi thöù taùm möôi: Phi thôøi vaøo tuï laïc: ôû A-lan-nhaõ coù ñaøn vieät laøm choã ôû vaø choã hoïc vaán ôû beân ngoaøi gaàn tuï laïc; laïi coù ngöôøi ôû A-lan-nhaõ sôï coù giaëc cöôùp neân laøm moät truù xöù cho Taêng hay chuøa ôû beân ngoaøi gaàn tuï laïc. Neáu Tyø- kheo ra khoûi chuøa khoâng noùi vôùi ai, tôùi cöûa thaønh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu muoán vaøo tuï laïc, baïch chung chung laø vaøo tuï laïc thì ñöôïc tuøy yù ñi,

768                                                                         BOÄ LUAÄT 6

neáu baïch roõ choã ñi ñeán hoaëc khoâng baïch tröôùc thì khi ñeán nôi ñoù tuøy thaáy Tyø-kheo naøo, baïch thì khoâng phaïm. 81. Nhaân duyeân keát giôùi thöù taùm möôi moát: Phaät cheá giôùi naøy duyeân khôûi töø Baït-nan-ñaø, thí chuû vì Baït-nan-ñaø neân xuaát moät traêm löôïng mua caùc vaät caàn duøng vaø moät traêm löôïng lo lieäu caùc thöùc aên uoáng ñeå cuùng döôøng Phaät vaø Taêng. Ñeán ngaøy ñoù Baït- nan-ñaø ñeán nhaø thí chuû naøy tröôùc, daën doù thí chuû roài ñi ñeán nhaø khaùc vaø trôû laïi treã giôø thoï thöïc cuûa Phaät vaø Taêng neân Phaät cheá giôùi. Neáu ñaøn vieät thænh Taêng thoï thöïc, vaøo saùng sôùm Tyø-kheo baïch Taêng roài ñi ñeán thì khoâng phaïm, neáu khoâng baïch thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu baïch roài ñi ñeán giöõa ñöôøng laïi gheù qua nhaø khaùc thoï thöïc, thoï chaùnh thöïc thì phaïm Ba- daät-ñeà, khoâng phaûi chaùnh thöïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñi cuøng Taêng thì khoâng caàn baïch, neáu ñi ñeán tröôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thí chuû thænh thöïc vaøo ngaøy mai, ngaøy nay Tyø-kheo ñi ñeán thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø thí chuû thænh; ngaøy sau neáu thí chuû khoâng ñeå phaàn thöùc aên maø Tyø- kheo töï ñeán thì phaïm Ba-daät-ñeà, vì laøm cho thí chuû meät nhoïc laøm thöùc aên. Neáu chuùng taêng ñeán nhaø thí chuû tröôùc, mình leã meã ñeán sau thì phaïm Ba-daät-ñeà; thoï thöïc xong chöa thoï thaån maø boû ñi thì phaïm Ba-daät-ñeà; muoán ñi rieâng ñeán choã khaùc phaûi baùo cho baïn ñoàng hoïc bieát, phaïm vaø khoâng phaïm gioáng nhö treân. Duø nhaø ñaøn vieät gaàn chuøa, Tyø-kheo neáu ñeán maø khoâng baïch Taêng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; vaøo thaønh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coù baïch nhöng laïi veà treã laøm xuùc naõo Taêng thì phaïm Ñoät-kieát-la. 82. Nhaân duyeân keát giôùi thöù taùm möôi hai: Cöûa laø cöûa ngoaøi cuûa cung vua, ngaïch cöûa laø ngay tröôùc cöûa cung coù moät caây goã goïi laø ngaïch cöûa, neáu Tyø-kheo böôùc qua caây goã naøy vaøo beân trong thì phaïm. Vua chöa caát cuûa baùu laø vua tuy ra ngoaøi nhöng phu nhaân cuûa vua chöa ra, phu nhaân laø cuûa baùu cuûa vua, coøn maëc aùo nguû moûng manh treân ngöôøi neân thaân phaàn aûnh hieän ra ngoaøi, nhìn thaáy deã khôûi yù duïc, vì chöa caát aùo nguû naøy, chöa maëc laïi aùo khaùc neân goïi laø chöa caát cuûa baùu. Ban ñeâm trôøi chöa saùng: Theo baûn dòch ñôøi Hoà thì coù hai nghóa laø trôøi chöa saùng hoaëc laø phu nhaân chöa daäy. Neáu phu nhaân cuûa vua chöa caát cuûa baùu, Tyø-kheo böôùc qua ngaïch cöûa vaøo beân trong thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu vua ñaõ ra vaø phu nhaân ñaõ caát cuûa baùu, Tyø-kheo vaøo khoâng phaïm; neáu vua, phu nhaân hoaëc ñaïi thaàn… duøng theá löïc baét daãn vaøo thì khoâng phaïm; neáu vaøo cöûa cung cuûa vua trôøi, vua roàng, quyû thaàn thì phaïm Ñoät-kieát-la; vaøo cöûa cung troáng khoâng thì khoâng phaïm. Vua laø chæ cho ngöôøi ñöùng ñaáu moät tuï laïc trôû leân.

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 9                              769

83. Nhaân duyeân keát giôùi thöù taùm möôi ba: Hoâm nay toâi môùi bieát phaùp naøy laø do nghe giôùi vôùi taâm taùn loaïn neân keát phaïm, nghe töø ñaàu ñeán Chuùng hoïc phaùp môùi noùi caâu naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la; nghe thuyeát giôùi xong môùi noùi caâu naøy thì phaïm Ba- daät-ñeà; neáu thaät ñaõ bieát roài maø noùi laø nay môùi bieát thì phaïm voïng ngöõ Ba-daät-ñeà; giôùi naøy chæ keát toäi khoâng chuù taâm laéng nghe giôùi. 84. Nhaân duyeân keát giôùi thöù taùm möôi boán: OÁng kim: Vì laø vaät khinh (khoâng quyù giaù) neân khoâng xeáp vaøo trong thieân Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neân phaù boû laø neáu traû laïi cho thí chuû maø thí chuû khoâng nhaän, neáu cho ngöôøi khaùc thì thí chuû khoâng vui , ñem cho Taêng thì khoâng nhö phaùp, vì vaäy neân phaù boû. Xöông laø nhö xöông voi, xöông ngöïa…; nha chæ cho ngaø voi hay raêng nanh heo röøng; söøng laø nhö söøng traâu, söøng deâ, söøng nai. Do tham ñeïp vaø khoâng thanh tònh neân keát phaïm. 85. Nhaân duyeân keát giôùi thöù taùm möôi laêm: Giöôøng cao roäng laø giöôøng cao quù taùm ngoùn tay cuûa Phaät, naèm deã sanh kieâu maïn, vì tuøy ngoài naèm maø keát toäi neân khoâng xeáp vaøo trong thieân Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neân cöa bôùt cho ñuùng löôïng roài vaøo trong Taêng saùm hoái; neáu ôû choã aåm thaáp thì ñöôïc keâ cao ñeán taùm ngoùn tay, cao quaù taùm ngoùn tay thì phaïm. 86. Nhaân duyeân keát giôùi thöù taùm möôi saùu: Ñaâu-la-mieân laø teân chung cuûa loaïi coû, caây boâng vaûi thöôøng do ngöôøi giaøu sang caát chöùa; neáu Tyø-kheo laáy doàn laøm ngoïa cuï hay sanh truøng neân bò ngöôøi ñôøi cheâ hieàm; laïi do ngoài naèm treân neäm boâng caûm thaáy eâm aám, sau gaëp trôøi laïnh ngoài naèm treân ngoïa cuï thoâ cöùng seõ khoâng chòu noåi neân Phaät cheá ngaên. Tyø-kheo khi xin boâng Ñaâu la mieân thì phaïm Ñoät-kieát-la, doàn thaønh ngoïa cuï thì phaïm Ba-daät-ñeà. 87. Nhaân duyeân keát giôùi thöù taùm möôi baûy: Y phuù kieân laø do coù moät Tyø-kheo bònh ung nhoït, maùu muû chaûy ra laøm dô y An-ñaø-hoäi neân Phaät cho caát chöùa y naøy duøng ñeán khi laønh bònh; y naøy maëc beân trong puû treân choã bò ung nhoït, keá maëc Neâ-hoaøn- taêng; kích löôïng cuûa y naøy cuõng baèng Neâ-hoaøn-taêng. 88. Nhaân duyeân keát giôùi thöù taùm möôi taùm: Ni-sö-ñaøn: Khi Phaät taïi theá, y naøy chæ duøng ñeå ngoài neân kích löôïng nhoû; sau do Nan-ñaø neân khai cho may theâm ñöôøng vieàn moät gang tay nöõa, toång coäng laø daøi saùu thöôùc, roäng ba thöôùc. 89. Nhaân duyeân keát giôùi thöù taùm möôi chín: Trong giôùi naøy Phaät khoâng cho Öu-baø-di ñöôïc nguyeän quaù töùc laø

770                                                                    BOÄ LUAÄT 6

khoâng ñöôïc nguyeän khoâng nhö phaùp, chæ ñöôïc nguyeän nhö phaùp. Tyø- kheo taém nôi choã ñaát troáng hay choã coù che lôïp ñeàu khoâng ñöôïc taém chung vôùi baïch y, neân maëc Taêng kyø chi ñeå che thaân: Moät laø vì coù hoå theïn, hai laø ñeå ngöôøi khaùc nhìn thaáy khoâng khôûi duïc. Xöa coù moät Tyø- kheo A-la-haùn ñang taém, moät Tyø-kheo khaùc nhìn thaáy thaân vò naøy thanh tònh lieàn khôûi yù duïc. Do nhaân duyeân naøy neân ruïng maát nam caên, sanh nöõ caên vaø hoaøn tuïc; thôøi gian sau gaëp laïi Tyø-kheo A-la-haùn lieàn nhôù laïi nhaân duyeân tröôùc neân thænh caàu A-la-haùn cho saùm hoái, do duïng taâm thuaàn thaønh neân coù laïi nam caên nhö tröôùc. Vì nhaân duyeân naøy neân khi taém khoâng ñöôïc ñeå loä thaân, trong kinh noùi toâi daâm duïc vôùi Tyø-kheo hay Sa-di trì giôùi ngang vôùi toäi phaù thaùp baûy baùu. 90. Nhaân duyeân keát giôùi thöù chín möôi: May y baèng löôïng y cuûa Phaät: Do thaân Phaät cao lôùn gaáp ñoâi ngöôøi thöôøng neân löôïng y cuõng roäng daøi gaáp ñoâi. Nan-ñaø laø em cuûa Phaät, thaáp hôn Phaät boán ngoùn tay neân y cuûA-Nan-ñaø phaûi giaûm bôùt chieàu daøi moät thöôùc vaø chieàu roäng boán taác, khoâng theå maëc baèng kích löôïng y cuûa Phaät. Y cuûa Phaät coù maøu saéc nhö vaøng roøng, y cuûA-Nan-ñaø neân hoaïi saéc nhö y cuûa caùc Tyø-kheo.

7. Nhaân Duyeân Keát Boán Ba-La-Ñeà-Ñeà-Xaù-Ni: 1. Nhaân duyeân keát giôùi thöù nhaát: Giôùi naøy baát coïng, ba chuùng ni khoâng phaïm, Sa-di phaïm Ñoät-kieát- la. Theå cuûa giôùi naøy khoâng coù teân toäi, do phaûi ñeán beân moät Tyø-kheo khaùc noùi loãi saùm hoái neân goïi laø Hoái quaù. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo khoâng bònh, vaøo tuï laïc töï tay thoï laáy thöùc aên töø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi laø baø con thì phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni; cuøng moät luùc thoï laáy möôøi laêm loaïi thöùc aên thì phaïm moät Hoái quaù, neáu thoï rieâng moãi loaïi thì moãi moãi phaïm Hoái quaù. Khoâng phaïm laø Tyø-kheo bònh hoaëc Tyø-kheo-ni cho thöùc aên laø baø con, hoaëc thoï thöùc aên ôû trong mieáu thôø trôøi hoaëc nôi choã ñoâng ngöôøi tuï hoïp, hoaëc ôû choã Sa-moân, hoaëc ôû ngoaøi tuï laïc hoaëc ôû trong chuøa Ni. 2. Nhaân duyeân keát giôùi thöù hai: Giôùi naøy baát coïng, ba chuùng ni khoâng phaïm, Sa-di phaïm Ñoät- kieát-la. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo ñöôïc thöùc aên do Tyø-kheo-ni chæ veû cho ñaøn vieät cuùng thì phaïm, tuøy ñöôïc bao nhieâu thöùc aên thì phaïm baáy nhieâu Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni. Neáu hai boä taêng cuøng ngoài, trong moät boä Taêng neáu coù ngöôøi noùi vôùi Tyø-kheo-ni thì boä Taêng thöù hai cuõng goïi laø ñaõ noùi vôùi Tyø-kheo-ni. Neáu vaøo rieâng, ngoài rieâng, aên rieâng

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 9                               771

vaø ñi ra rieâng thì Tyø-kheo khi ñi vaøo nhaø ñaøn vieät neân hoûi Tyø-kheo ñi ra: “Trong ñaây coù Tyø-kheo-ni naøo chæ veû ñaøn vieät cuùng thöùc aên cho Tyø-kheo khoâng?”, neáu ñaùp laø coù thì neân hoûi: “Coù vò naøo ñaõ nhaéc nhôû Tyø-kheo-ni ñoù chöa?”, neáu ñaùp laø ñaõ nhaéc nhôû thì Tyø-kheo môùi vaøo naøy cuõng goïi laø ñaõ nhaéc nhôû Tyø-kheo-ni ñoù. 3. Nhaân duyeân keát giôùi thöù ba: Giôùi naøy Tyø-kheo coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni, ba chuùng döôùi baát coïng. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø-kheo ôû trong nhaø cuûa Hoïc gia, bieát Taêng ñaõ yeát ma Hoïc gia roài, tröôùc khoâng ñöôïc Hoïc gia thænh thöïc maø töï ñeán nhaø thoï laáy thöùc aên thì phaïm Hoái quaù. Neáu cuøng moät luùc thoï möôøi laêm loaïi thöùc aên thì phaïm moät Hoái quaù, neáu thoï rieâng moãi loaïi thì moãi moãi phaïm Hoái quaù. 4. Nhaân duyeân keát giôùi thöù tö: Giôùi naøy baát coïng, boán chuùng kia khoâng phaïm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Neáu Taêng chöa sai, Tyø-kheo khoâng ôû ngoaøi Taêng phöôøng maø ôû trong Taêng phöôøng töï tay thoï laáy thöùc aên thì phaïm Hoái quaù. Neáu Tyø-kheo ñöôïc Taêng yeát ma sai, bieát nôi ñoù seõ coù giaëc vaøo thì neân cuøng tònh nhaân ñöùng ôû ñoù canh chöøng; neáu thaáy coù ai gioáng nhö giaëc thì neân ñoùn laáy thöùc aên vaø noùi vôùi ngöôøi ñöa thöùc aên ñeán raèng: “OÂng ñöøng ñi vaøo trong ñoù, vì trong ñoù coù ngöôøi gioáng nhö keû giaëc”, neáu ngöôøi ñöa thöùc aên gaéng göôïng ñeán trong ñoù thì Tyø-kheo khoâng phaïm. Luaät sö noùi ngöôøi ñöôïc Taêng sai phaûi laø ngöôøi khoûe maïnh, coù söùc löïc coù theå ñuoåi ñöôïc giaëc; neáu khoâng theå ñuoåi ñöôïc thì Taêng neân ñeán choã cuûa giaëc, neáu cuõng khoâng theå ñuoåi ñöôïc thì neân noùi vôùi ñaøn vieät trong tuï laïc ñeå nhieàu ngöôøi cuøng phoøng hoä.

8. Nhaân Duyeân Keát Chuùng Hoïc Phaùp: Tyø-kheo coïng giôùi vôùi Tyø-kheo-ni. Noùi caùc Tyø-kheo maëc Neâ- hoaøn-taêng quaù cao, khoâng phaûi laø naêm Tyø-kheo cuõng khoâng phaûi ba anh em Taàn loa Ca-dieáp; cuõng khoâng phaûi laø Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc- kieàn-lieân; cuõng khoâng phaûi laø caùc Tyø-kheo thieän lai maø phaàn nhieàu laø caùc Tyø-kheo doøng hoï Thích xuaát gia, do baïch töù yeát ma thoï giôùi cuï tuùc. Caùc vò naøy xuaát thaân töø Hoaøng toäc do thoùi quen tröôùc neân thöôøng hoaïi oai nghi, maëc Neâ-hoaøn-taêng quaù daøi; caùc Baø-la-moân xuaát gia trong Phaät phaùp thì laïi maëc Neâ-hoaøn-taêng quaù cao; Luïc quaàn Tyø-kheo thì laïi maëc so le… Hoûi: Trong naêm thieân giôùi vì sao chæ coù giôùi maëc ca-sa vaø Neâ- hoaøn-taêng naøy Phaät phaûi quaùn chö Phaät quaù khöù, vò lai vaø chö thieân coõi

772                                                                            BOÄ LUAÄT 6

trôøi Tònh cö roài môùi keát giôùi? Ñaùp: Phaät keát naêm thieân giôùi ñeàu coù quaùn chö Phaät ba ñôøi, chæ vì Phaät keát thieân giôùi naøy laø ñaàu tieân vaø keát toäi nheï nhaát trong naêm thieân, sôï caùc ñeä töû trong töông lai khoâng coù taâm xem troïng neân Phaät phaûi quaùn chö Phaät ba ñôøi vaø chö thieân coõi trôøi Tònh cö roài môùi keát giôùi, cuõng ñeå cho chuùng sanh ñôøi sau khoâng sanh toäi khinh maïn. Chö Phaät trong ba ñôøi keát giôùi coù choã gioáng nhau cuõng coù choã khoâng gioáng nhau, trong naêm thieân giôùi chaéc chaén laø khoâng gioáng nhau heát, nhöng keát giôùi veà vieäc maëc ca sa vaø Neâ-hoaøn-taêng thì chö Phaät ba ñôøi ñeàu cheá ñoàng nhau, vì vaäy Phaät phaûi quaùn chö Phaät ba ñôøi roài môùi keát giôùi. Hoûi: Caùc hoïc giôùi naøy Phaät cheá ñaàu tieân hay sau cuøng? Ñaùp: Thieân giôùi naøy Phaät cheá ñaàu tieân, sau khi Phaät nhaäp dieät, caùc vò keát taäp Phaùp taïng saép xeáp theo thöù töï trong khinh neân ñeå ôû sau cuøng; vì toäi tuy coù moät nhöng troïng khinh phaân bieät coù naêm, ñeå giôùi troïng ôû tröôùc, giôùi khinh ôû sau; thieân giôùi naøy nheï nhaát trong naêm thieân neân ñeå ôû sau cuøng. Laïi ño toäi coù taùnh toäi vaø giaù toäi, taùnh toäi ñeå ôû tröôùc, giaù toäi ñeå ôû sau; laïi do toäi phaân bieät coù höõu taøn vaø voâ taøn, toäi Voâ taøn ñeå ôû tröôùc, toäi Höõu taøn ñeå ôû sau. Hoûi: Caùc thieân giôùi khaùc vì sao khoâng noùi laø caàn neân hoïc, chæ rieâng thieân giôùi naøy laïi noùi laø caàn neân hoïc? Ñaùp: Caùc thieân giôùi khaùc do toäi naëng neân deã thoï trì, vì vöøa phaïm lieàn thaønh toäi phaûi saùm hoái trong Taêng hoaëc laø ñoái thuù saùm hoái; thieân giôùi naøy do toäi nheï neân khoù thoï trì, neáu lôû phaïm thì neân sanh taâm hoái vaø nhôù hoïc ñeå haønh thì toäi lieàn dieät. Do khoù thoï trì vaø deã phaïm neân taâm phaûi thöôøng nhôù hoïc ñeå haønh chöù khoâng keát teân toäi, chæ noùi laø caàn neân hoïc. - Moät vaø hai cheá khoâng ñöôïc maëc noäi y quaù cao hay quaù thaáp, treân döôùi maét caù chaân moät gang tay goïi laø quaù cao hay quaù thaáp. Neáu Tyø- kheo vaø Sa-di khi ñi xa cho maëc noäi y treân maét caù chaân hai gang tay, cho ñeán döôùi ñaàu goái; ba chuùng Ni trong taát caû thôøi ñeàu phaûi maëc noäi y treân maét caù chaân moät gang tay, duø coù ñi xa cuõng khoâng ñöôïc maëc cao hôn. - Ba laø khoâng ñöôïc maëc noäi y so le. - Boán laø khoâng ñöôïc maëc nhö ñaàu chieác buùa. - Naêm laø khoâng ñöôïc maëc nhö laù caây Ña la. - Saùu laø khoâng ñöôïc maëc nhö voøi voi. - Baûy laø khoâng ñöôïc maëc quaán thaønh cuïc. - Taùm laø khoâng ñöôïc xeáp neáp nhoû. - Chín laø khoâng ñöôïc maëc y xoác xeách.

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 9                                 773

- Möôøi laø khoâng ñöôïc maëc y vaét qua hai beân. - Möôøi moät laø khoâng ñöôïc maëc noäi y baèng vaûi moûng. - Möôøi hai laø phaûi maëc noäi y ngay ngaén. Veà ba y coù boán giôùi laø cao, thaáp, so le vaø neân maëc ngay ngaén (teà chænh); vaøo nhaø baïch y coù boán möôi moát giôùi; thoï thöïc coù hai möôi baûy giôùi: - Moät laø nhaát taâm thoï côm. - Hai laø nhaát taâm thoï canh. - Ba laø khoâng ñöôïc thoï côm canh ñaày traøn baùt. - Boán laø thoï côm canh neân ñoàng aên. - Naêm laø khoâng ñöôïc moi côm ôû giöõa maø aên. - Saùu laø khoâng ñöôïc löïa moùn ngon aên tröôùc. - Baûy laø khoâng ñöôïc vaét mieáng côm lôùn maø aên. - Taùm laø khoâng ñöôïc tay boác côm aên. - Chín laø khoâng ñöôïc haù mieäng tröôùc chôø côm ñöa ñeán. - Möôøi laø khoâng ñöôïc mieäng ngaäm côm noùi chuyeän. - Möôøi moät laø khoâng ñöôïc aên côm chöøa phaân nöõa. - Möôøi hai laø khoâng ñöôïc huùp thöùc aên ra tieáng. - Möôøi ba laø khoâng ñöôïc nhai côm ra tieáng. - Möôøi boán laø khoâng ñöôïc aên nuoát troïng. - Möôøi laêm laø khoâng ñöôïc le löôõi lieám maø aên. - Möôøi saùu laø khoâng ñöôïc nhaên muõi ngöûi thöùc aên. - Möôøi baûy laø khoâng ñöôïc lieám tay dính thöùc aên. - Möôøi taùm laø khoâng ñöôïc duøng ngoùn tay veùt baùt maø aên. - Möôøi chín laø khoâng ñöôïc raûy tay dính thöùc aên. - Hai möôi laø khoâng ñöôïc löôïm côm rôi rôùt maø aên. - Hai möôi moát laø khoâng ñöôïc duøng tay khoâng saïch caàm ñoà ñöïng thöùc aên. hai möôi hai laø khoâng bònh thì khoâng ñöôïc ñoøi hoûi thöùc aên. - Hai möôi ba laø khoâng ñöôïc laáy côm phuû leân thöùc aên ñeå mong ñöôïc theâm. - Hai möôi boán laø khoâng ñöôïc nhìn vaøo baùt cuûa ngöôøi beân caïnh. - Hai möôi laêm laêm laø phaûi nhìn vaøo baùt cuûa mình maø aên. - Hai möôi saùu laø phaûi aên theo thöù lôùp cho heát côm vaø thöùc aên trong baùt. - Hai möôi baûy laø nöôùc röûa baùt coù côm, khoâng hoûi chuû thì khoâng ñöôïc ñoå trong nhaø. Veà thuyeát giôùi coù möôøi chín giôùi, ñaïi tieåu tieän khaïc nhoå coù ba giôùi, leo leân caây coù moät giôùi.

774                                                                     BOÄ LUAÄT 6

9. Nhaân Duyeân Keát Baûy Phaùp Dieät Traùnh: a. Nhaân duyeân keát phaùp Töï ngoân dieät traùnh: Neáu trong naêm chuùng coù vieäc vaø vieäc coù phaïm hay khoâng phaïm trong naêm thieân giôùi ñeàu neân duøng phaùp Töï ngoân ñeå dieät traùnh. Töï ngoân dieät traùnh coù möôøi loaïi phi phaùp vaø möôøi loaïi nhö phaùp. möôøi loaïi phi phaùp laø: 1. Neáu Tyø-kheo phaïm Ba-la-di, töï noùi khoâng phaïm, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø khoâng phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp: “Khoâng phaïm”. Ñaây goïi laø phi phaùp. 2 ñeán 5: Neáu Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba- la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la maø töï noùi laø khoâng phaïm; chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø khoâng phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp: “Khoâng phaïm”. Ñaây goïi laø phi phaùp. 6. Laïi coù Tyø-kheo khoâng phaïm Ba-la-di maø töï noùi laø toâi phaïm, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø phaïm Ba-la-di phaûi khoâng?”, ñaùp laø toâi phaïm. Ñaây goïi laø phi phaùp. 7 ñeán 10: Laïi coù Tyø-kheo khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba- daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la maø töï noùi laø toâi phaïm, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp laø toâi phaïm. Ñaây goïi laø phi phaùp. Möôøi loaïi nhö phaùp laø: 1. Neáu coù Tyø-kheo phaïm Ba-la-di, töï noùi laø toâi phaïm Ba-la-di, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp laø toâi phaïm. Ñaây goïi laø nhö phaùp. 2 ñeán 5: Laïi coù Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba- la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; töï noùi laø toâi phaïm, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp laø toâi phaïm. Ñaây goïi laø nhö phaùp. 6. Laïi coù Tyø-kheo khoâng phaïm Ba-la-di, töï noùi laø khoâng phaïm, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø khoâng phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp laø khoâng phaïm. Ñaây goïi laø nhö phaùp. 7 ñeán 10: Laïi coù Tyø-kheo khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba- daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; töï noùi laø khoâng phaïm, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø khoâng phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp laø khoâng phaïm. Ñaây goïi laø nhö phaùp. b. Nhaân duyeân keát phaùp Hieän tieàn dieät traùnh: Hieän tieàn Tyø-ni coù hai loaïi phi phaùp vaø hai loaïi nhö phaùp. hai loaïi phi phaùp laø: 1. Coù Taêng phi phaùp daïy baûo Taêng phi phaùp, muoán kieán chieát

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 9                           775

phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù Taêng phi phaùp daïy baûo ba ngöôøi phi phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù Taêng khoâng nhö phaùp daïy baûo hai, moät ngöôøi khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù ba ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo ba ngöôøi khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù ba ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo hai, moät ngöôøi vaø Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù hai ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo hai, moät, ba ngöôøi vaø Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù moät ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo moät, ba, hai ngöôøi vaø Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Ñaây laø loaïi phi phaùp thöù nhaát. 2. Laïi coù Taêng khoâng nhö phaùp daïy baûo Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù Taêng khoâng nhö phaùp daïy baûo ba, hai, moät ngöôøi nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù ba ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo ba, hai, moät ngöôøi vaø Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø- ni. Laïi coù hai ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo hai, moät, ba ngöôøi vaø Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù moät ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo moät, hai, ba ngöôøi vaø Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Ñaây laø loaïi phi phaùp thöù hai . Hai loaïi Hieän tieàn dieät traùnh nhö phaùp laø: 1. Coù Taêng nhö phaùp daïy baûo Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù Taêng nhö phaùp daïy baûo ba, hai, moät ngöôøi nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù ba ngöôøi nhö phaùp daïy baûo ba, hai, moät ngöôøi vaø Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù hai ngöôøi nhö phaùp daïy baûo hai, moät, ba ngöôøi vaø Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù moät ngöôøi nhö phaùp daïy baûo moät , ba, hai vaø Taêng nhö phaùp, muoán khieán cho chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Ñaây laø loaïi nhö phaùp thöù nhaát. 2. Coù Taêng nhö phaùp daïy baûo Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù Taêng nhö phaùp daïy baûo ba, hai, moät ngöôøi khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù ba ngöôøi nhö phaùp daïy baûo ba, hai, moät vaø Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù hai ngöôøi nhö phaùp daïy baûo hai, moät, ba ngöôøi vaø Taêng khoâng nhö

776                                                                    BOÄ LUAÄT 6

phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù moät ngöôøi nhö phaùp daïy baûo moät, ba, hai vaø Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán cho chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Ñaây laø loaïi nhö phaùp thöù hai. c. Nhaân duyeân keát phaùp ÖÙc nieäm dieät traùnh: Ñaây laø loaïi Tyø-ni thuû hoä, naêm chuùng ñeàu neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni, naêm thieân giôùi cuõng neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni. Khi cho ÖÙc nieäm Tyø-ni phaûi baïch töù yeát ma, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni neân hieän tieàn, ba chuùng döôùi khoâng hieän tieàn. Neáu Tyø-kheo ñöôïc ÖÙc nieäm Tyø-ni roài trôû xuoáng laøm Sa-di thì vaãn theo ÖÙc nieäm Tyø-ni ñaõ cho tröôùc; neáu hoaøn tuïc, sau ñoù xuaát gia laïi hoaëc laøm Sa-di cho ñeán laøm Tyø-kheo, vaãn theo ÖÙc nieäm Tyø-ni ñaõ cho tröôùc; neáu chuyeån caên thaønh Ni, vaãn theo ÖÙc nieäm Tyø-ni ñaõ cho tröôùc. Neáu Sa-di ñöôïc ÖÙc nieäm Tyø-ni roài thoï giôùi cuï tuùc thì vaãn theo ÖÙc nieäm Tyø-ni ñaõ cho tröôùc; neáu hoaøn tuïc, sau ñoù xuaát gia laïi hoaëc laøm Sa-di hoaëc laøm Tyø-kheo, vaãn theo ÖÙc nieäm Tyø-ni ñaõ cho tröôùc; neáu chuyeån caên thaønh Ni, vaãn theo ÖÙc nieäm Tyø-ni ñaõ cho tröôùc. Ba chuùng Ni ñöôïc ÖÙc nieäm Tyø-ni roài laàn löôït theo thöù lôùp cuõng gioáng nhö Tyø- kheo vaø Sa-di ôû treân. ÖÙc nieäm dieät traùnh coù ba loaïi phi phaùp vaø ba loaïi nhö phaùp. Ba loaïi phi phaùp laø: 1. Coù Tyø-kheo phaïm toäi Voâ taøn, töï noùi laø phaïm toäi Höõu taøn. Tyø- kheo naøy theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni, neáu Taêng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni thì goïi laø phi phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân dieät taãn. 2. Laïi nhö Tyø-kheo Thi-vieät do taâm cuoàng si ñieân ñaûo maø laøm nhieàu vieäc khoâng thanh tònh, phi phaùp, khoâng phaûi ñaïo tuøy thuaän, khoâng phaûi phaùp Sa-moân. Ngöôøi naøy sau khi trôû laïi boån taâm, nhöõng toäi ñaõ laøm tröôùc kia neáu Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi vieäc naøy; ngöôøi naøy theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni, neáu Taêng cho ngöôøi naøy ÖÙc nieäm Tyø-ni thì goïi laø phi phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho Baát si Tyø- ni. 3. Laïi nhö Tyø-kheo Ha-ña khoâng coù taøm quyù phaù giôùi, coù toäi thaáy nghe nghi; ngöôøi naøy töï noùi laø toâi coù toäi naøy, nhöng sau laïi noùi laø toâi khoâng coù toäi naøy. Ngöôøi naøy theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni, neáu Taêng cho ngöôøi naøy ÖÙc nieäm Tyø-ni thì goïi laø phi phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho Thaät mích Tyø-ni. Ñaây laø ba loaïi phi phaùp ÖÙc nieäm Tyø-ni. Ba loaïi nhö phaùp ÖÙc nieäm Tyø-ni laø: 1. Nhö Tyø-kheo Ñaø-phieâu bò Tyø-kheo-ni Di-ña-la ñem phaùp Ba- la-di khoâng caên cöù vu baùng, do Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi vieäc naøy neân Tyø-kheo naøy theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni, neáu Taêng cho ngöôøi naøy ÖÙc nieäm Tyø-ni thì goïi laø nhö phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 9                              777

neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni. 2. Laïi nhö coù moät Tyø-kheo phaïm toäi nhöng ñaõ phaùt loà nhö phaùp saùm hoái tröø dieät, neáu Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi vaãn coøn baøn noùi vieäc naøy. Tyø-kheo naøy theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni, neáu Taêng cho ngöôøi naøy ÖÙc nieäm Tyø-ni thì goïi la nhö phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni. 3. Laïi nhö coù Tyø-kheo tuy chöa phaïm toäi naøy nhöng aét seõ phaïm, neáu Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi vì vieäc naøy maø noùi laø phaïm toäi neân Tyø-kheo naøy theo taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni; neáu Taêng cho ngöôøi naøy ÖÙc nieäm Tyø-ni thì goïi laø nhö phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni. Ñaây laø ba loaïi nhö phaùp ÖÙc nieäm Tyø-ni. Haønh phaùp cuûa tyø-kheo ñöôïc ÖÙc nieäm Tyø-ni laø caùc Tyø-kheo khoâng ñöôïc baøn noùi veà toäi cuûa tyø-kheo kia nöõa, khoâng ñöôïc baûo nhôù nghó, khoâng ñöôïc theo hoûi veà vieäc aáy, cuõng khoâng nghe Tyø-kheo khaùc noùi veà vieäc aáy nöõa. Neáu Tyø-kheo naøo theo hoûi veà vieäc aáy thì phaïm Ñoät-kieát-la, nghe ngöôøi khaùc noùi veà vieäc aáy cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coøn baøn noùi veà vieäc aáy hoaëc baûo nhôù nghó thì phaïm Ba-daät-ñeà. d. Nhaân duyeân keát phaùp Baát si Tyø-ni: Ñaây laø loaïi Tyø-ni thuû hoä, naêm chuùng ñeàu neân cho Baát si Tyø-ni, naêm thieân giôùi cuõng neân cho Baát si Tyø-ni. Khi cho Baát si Tyø-ni phaûi baïch töù yeát ma, Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni neân hieän tieàn, ba chuùng döôùi khoâng hieän tieàn. Neáu Tyø-kheo ñöôïc Baát si Tyø-ni roài trôû xuoáng laøm Sa- di thì vaãn theo Baát si Tyø-ni ñaõ cho tröôùc; neáu hoaøn tuïc, sau ñoù xuaát gia laïi hoaëc laøm Sa-di cho ñeán laøm Tyø-kheo, vaãn theo Baát si Tyø-ni ñaõ cho tröôùc; neáu chuyeån caên thaønh Ni, vaãn theo Baát si Tyø-ni ñaõ cho tröôùc. Neáu Sa-di ñöôïc Baát si Tyø-ni roài thoï giôùi cuï tuùc thì vaãn theo Baát si Tyø-ni ñaõ cho tröôùc; neáu hoaøn tuïc, sau ñoù xuaát gia laïi hoaëc laøm Sa-di hoaëc laøm Tyø-kheo, vaãn theo Baát si Tyø-ni ñaõ cho tröôùc; neáu chuyeån caên thaønh Ni, vaãn theo Baát si Tyø-ni ñaõ cho tröôùc. Ba chuùng Ni ñöôïc Baát si Tyø-ni roài laàn löôït theo thöù lôùp cuõng gioáng nhö Tyø-kheo vaø Sa-di ôû treân. Baát si Tyø-ni coù boán loaïi phi phaùp vaø boán loaïi nhö phaùp. Boán loaïi phi phaùp laø: Coù Tyø-kheo khoâng cuoàng si ñieân ñaûo maø hieän töôùng cuoàng si, caùc Tyø- kheo trong Taêng hoûi: “Luùc cuoàng si thaày ñaõ laøm nhöõng gì, nay thaày coøn nhôù khoâng?”, ñaùp: “Tröôûng laõo, toâi nhôù vì cuoàng si neân toâi laøm, ngöôøi khaùc sai khieán toâi laøm, toâi nhôù vieäc ñaõ laøm trong moäng, nhôù mình khoûa thaân chaïy khaép ñoâng taây vaø ñöùng ñaïi tieåu tieän”. Ngöôøi naøy theo Taêng xin Baát si Tyø-ni, neáu Taêng cho ngöôøi naøy Baát si Tyø-ni thì goïi laø boán loaïi phi phaùp. Boán loaïi nhö phaùp laø: Neáu Tyø-kheo thaät söï cuoàng si taâm

778                                                                   BOÄ LUAÄT 6

trí ñieân ñaûo neân hieän töôùng cuoàng si, caùc Tyø-kheo hoûi: “Thaày coù nhôù ñöôïc nhöõng vieäc maø mình ñaõ laøm trong luùc cuoàng si hay khoâng?”, ñaùp: “Khoâng nhôù, ngöôøi khaùc khoâng sai khieán toâi laøm, toâi khoâng nhôù vieäc ñaõ laøm trong moäng, khoâng nhôù mình ñaõ khoûa thaân chaïy khaép ñoâng taây vaø ñöùng ñaïi tieåu tieän”. Ngöôøi naøy theo Taêng xin Baát si Tyø-ni, neáu Taêng cho ngöôøi naøy Baát si Tyø-ni thì goïi laø boán loaïi nhö phaùp. Haønh phaùp cuûa tyø-kheo ñöôïc Baát si Tyø-ni laø caùc Tyø-kheo khaùc khoâng ñöôïc baøn noùi toäi loãi cuûa tyø-kheo aáy nöõa, khoâng ñöôïc baûo nhôù nghó, khoâng ñöôïc theo hoûi, cuõng khoâng ñöôïc Tyø-kheo khaùc noùi toäi loãi tröôùc kia cuûa tyø-kheo aáy. Neáu theo hoûi thì phaïm Ñoät-kieát-la, nghe Tyø- kheo khaùc noùi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coøn baøn noùi nhöõng vieäc tröôùc kia hoaëc baûo nhôù nghó ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. e. Nhaân duyeân keát phaùp Thaät mích Tyø-ni: Ñaây laø loaïi Tyø-ni chieát phuïc, naêm chuùng ñeàu neân cho Thaät mích Tyø-ni, naêm thieân giôùi ñeàu neân cho Thaät mích Tyø-ni, Tyø-kheo vaø Tyø- kheo-ni neân hieän tieàn, ba chuùng döôùi khoâng hieän tieàn; khi cho Thaät mích Tyø-ni neân baïch töù yeát ma. Thaät mích Tyø-ni coù naêm loaïi phi phaùp vaø naêm loaïi nhö phaùp. Naêm loaïi phi phaùp laø neáu coù Tyø-kheo phaïm toäi Ba-la-di, truôùc töï noùi khoâng phaïm, sau laïi noùi laø phaïm. Neáu Taêng cho ngöôøi naøy Thaät mích Tyø-ni thì goïi laø phi phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho phaùp dieät taãn. Laïi coù Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la tröôùc töï noùi khoâng phaïm, sau laïi noùi laø phaïm. Neáu Taêng cho ngöôøi naøy Thaät mích Tyø-ni thì goïi laø phi phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân tuøy toäi ñaõ phaïm maø cho phaùp trò toäi. Naêm loaïi nhö phaùp laø neáu coù Tyø-kheo phaïm Ba-la-di, tröôùc töï noùi toâi phaïm, sau laïi noùi laø khoâng phaïm. Neáu Taêng cho ngöôøi naøy Thaät mích Tyø-ni thì goïi laø nhö phaùp, vì sao, vì ngöôøi nay neân cho Thaät mích Tyø-ni. Laïi coù Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät- kieát-la tröôùc töï noùi toâi phaïm, sau laïi noùi laø khoâng phaïm. Neáu Taêng cho ngöôøi naøy Thaät mích Tyø-ni thì goïi laø nhö phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho Thaät mích Tyø-ni. Haønh phaùp cuûa tyø-kheo ñöôïc phaùp Thaät mích Tyø-ni laø Tyø-kheo nay khoâng ñöôïc cho ngöôøi khaùc thoï ñaïi giôùi, khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ, khoâng ñöôïc chöa nuoâi Sa-di, khoâng ñöôïc thoï giaùo giôùi Tyø-kheo- ni, neáu ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc thoï giaùo giôùi Tyø-kheo-ni. Taêng ñaõ cho phaùp Thaät mích Tyø-ni thì khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi naøy hoaëc toäi töông tôï vôùi toäi naøy hoaëc toäi naëng hôn toäi naøy. Tyø-kheo naøy khoâng ñöôïc quôû Taêng yeát ma, khoâng ñöôïc quôû ngöôøi laøm yeát ma, khoâng ñöôïc cöû toäi

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 9                                   779

Tyø-kheo thanh tònh, khoâng ñöôïc baûo ngöôøi khaùc nhôù nghó, khoâng ñöôïc gaïn hoûi cuõng khoâng ñöôïc nghe ngöôøi khaùc noùi toäi cuûa tyø-kheo khaùc, khoâng ñöôïc ngaên thuyeát giôùi, khoâng ñöôïc ngaên thoï giôùi, khoâng ñöôïc ngaên töï töù, khoâng ñöôïc baøn noùi loãi laàm cuûa tyø-kheo thanh tònh. Tyø-kheo naøy thöôøng phaûi töï khieâm toán, ñieàu phuïc taâm haïnh, tuøy thuaän chuùng taêng. Neáu khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp naøy thì troïn ñôøi khoâng ñöôïc giaûi yeát ma naøy. f. Nhaân duyeân keát phaùp Ña mích dieät traùnh: Ña mích Tyø-ni laø phaûi caàu nhieàu nhaân duyeân vaø töø nhieàu ngöôøi ñeå dieät traùnh, vì söï vieäc coù nhieàu choã chöa ñöôïc döùt dieät. Khi phaùt theû ñeå xöû ñoaùn vieäc, taát caû Taêng ñeàu phaûi taäp hoïp, khoâng ñöôïc laáy duïc, vì sao, vì coù nhieàu ngöôøi noùi phi phaùp thì taát caû ñeàu phaûi ñeán laáy theû, khoâng ñöôïc laáy duïc gioáng nhö phaùp haønh baùt (ñöa baùt phaïm Xaû ñoïa khaép trong Taêng). Neáu vaãn khoâng theå xöû ñoaùn ñöôïc söï vieäc thì neân tìm caàu hai, ba hay moät Tyø-kheo trì ba taïng ôû trong Taêng phöôøng khaùc vaø keå laïi ñaày ñuû söï vieäc chöa ñöôïc xöû ñoaùn treân; vò Tyø-kheo ñöôïc boán chuùng toân troïng naøy neân ñaùp: “Khoâng theå hai beân cuøng noùi maø ñeàu ñöôïc thaéng, phaûi coù moät beân thaéng, moät beân thua”. Neáu noùi nhö theá thì goïi laø noùi nhö phaùp, neáu khoâng noùi nhö theá thì goïi laø noùi phi phaùp, caùc Tyø-kheo neân noùi vôùi nhau raèng: “Neáu nhö phaùp xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy maø coøn phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu quôû traùch vieäc naøy xöû ñoaùn khoâng nhö phaùp thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Thaùc laïi tra lôïi: Thaùc laïi nghóa laø ñòa, tra lôïi nghóa laø truï, do vò naøy coù trí hueä thuø thaéng töï taïi, ñoái vôùi chaùnh phaùp baát ñoäng nhö ngöôøi truï treân ñaát khoâng coù nghieâng ngaû. Neân dieät öôùc heïn: Vì sôï söï vieäc daây döa khoù xöû ñoaùn, cuõng sôï coù ngöôøi cho laø nghe lôøi ngöôøi ñeán caàu seõ xöû ñoaùn thieân vò vaø cuõng sôï ngöôøi ñeán caàu lo cho baûn thaân hoï, neân khoâng cuøng öôùc heïn xöû ñoaùn söï vieäc. Neân boû vaø giao phoù laïi cho Taêng: Vì söï vieäc töø trong Taêng ñeán ñaõ khoâng theå dieät traùnh thì neân giao laïi cho Taêng ôû choã ban ñaàu. Taêng hieän tieàn: Taêng vaân taäp, trong ñaây ngöôøi coù theå ngaên laïi khoâng ngaên, töùc laø taêng hoøa hôïp. OÂ-hoài-cöu-la: OÂ hoài nghóa laø hai, cöu la nghóa laø bình ñaúng, vò naøy taâm bình ñaúng khoâng hai nhö caùn caân thaêng baèng, vì caû hai (Thaùc laïi tra vaø OÂ-hoài-cöu-la) ñeàu coù naêm phaùp: Moät laø khoâng vì thöông maø boû qua cho ngöôøi phaïm toäi, hai laø khoâng vì gheùt maø trò phaït ngöôøi coù loãi, ba laø khoâng vì sôï maø xöû ñoaùn traùi phaùp, boán laø khoâng vì si maø khinh suaát khi

780                                                                       BOÄ LUAÄT 6

xöû ñoaùn vieäc, naêm laø bieát xöû ñoaùn hay khoâng xöû ñoaùn. Ngöôøi laáy duïc lìa ra xa moät chuùt: Vì sôï trong Taêng coù ngöôøi trôï giuùp seõ khoâng xöû ñoaùn ñöôïc vieäc, sôû dó laáy duïc laø muoán cho ngöôøi trôï giuùp sau seõ khoâng noùi nöõa. Neáu laäp theâm vò OÂ-hoài-cöu-la thì vieäc tranh caõi caøng taêng, e coù nguyeân do phaù Taêng, laøm trôû ngaïi vieäc haønh ñaïo neân phaûi caàn caàu nhieàu ngöôøi, nhieàu duyeân môùi xöû ñoaùn toát ñöôïc vieäc, khoâng caàn ngöôøi coù ñuû naêm phaùp. Sai söù ñeán Taêng ôû truù xöù gaàn: Neáu ñeán choã xa, söï vieäc aét taêng theâm, khoù theå xöù ñoaùn ñöôïc neân sai söù ñeán Taêng ôû truù xöù gaàn, neáu coù theå xöù ñoaùn ñöôïc thì chæ trong baûy ngaøy. Ñaõ phaù an cö: Luùc ñoù Phaät chöa khai cho xuaát giôùi ba möôi chín ñeâm. Nghe ôû choã kia coù baäc trì Ma ñaéc laëc giaø: Vì trong Phaät phaùp coù hai truï coät coù theå trì Phaät phaùp laø baäc toïa thieàn vaø baäc coù hoïc vaán, cho neân phaûi tìm caàu hai vò naøy. Ngöôøi truyeàn söï xöû ñoaùn: Laø troâng mong ngöôøi truyeàn söï coù theå khieán cho Taêng coù hoå theïn nghe theo lôøi can ngaên ñeå vieäc aùc ñöôïc tröø dieät thì toát. Laøm kyø haïn: Vì söï khôûi ra töø trong haï an cö neân tröø ba thaùng haï ra, laáy chín thaùng coøn laïi laøm kyø haïn ñeå dieät traùnh. Sôû dó ôû ngoaøi giôùi phaûi ñuû soá chuùng: Laø Taêng sai boán Tyø-kheo ra ngoaøi giôùi dieät traùnh, neáu xöû ñoaùn ñöôïc vieäc khoâng cho phaùt khôûi laïi nöõa thì neân trôû laïi trong giôùi laøm Taêng phaùp yeát ma. Ngöôøi coù naêm phaùp neân laäp ngöôøi haønh truø (phaùt theû) ñeå söï vieäc mau ñöôïc dieät traùnh. Maïnh coù ba tröôøng hôïp: Moät laø thaân coù söùc maïnh, hai laø yû vaøo ngöôøi coù theá löïc, ba laø giaøu tieàn cuûa. Töø truù xöù naøy ñeán truù xöù khaùc: Laø noùi söï vieäc xaûy ra ñaõ laâu vaø ñaõ traûi qua nhieàu nôi daây döa khoâng theå xöû ñoaùn ñöôïc, cho neân phaûi haønh truø ôû tröôùc nhieàu ngöôøi, khieán cho beân phi phaùp taâm phuïc vì ñuùng lyù khoâng coù thieân vò beân naøo. Neáu ngöôøi phaùt theû laø phi phaùp thì mong ngöôøi laáy theû phi phaùp nhieàu, ngöôøi phaùt theû laø nhö phaùp thì mong ngöôøi laáy theû nhö phaùp nhieàu; cho neân taát caû Taêng taäp hoïp laáy theû laø vieäc laøm quan troïng, ngöôøi nhö phaùp neân öôùc heïn vôùi nhau ñeå cuøng laáy theû nhö phaùp, khoâng ñeå cho nhieàu ngöôøi laáy theû phi phaùp. Ngöôøi ñöôïc boán chuùng toân troïng: Neáu soá theû cuûa hai beân baèng nhau, khoâng theå xöû ñoaùn ñöôïc vieäc thì ngöôøi truyeàn söï neân tìm ñeán ngöôøi coù phöôùc ñöùc ñöôïc moïi ngöôøi tín phuïc keå laïi ñaày ñuû söï vieäc, Tyø- kheo ñöôïc boán chuùng toân troïng naøy neân ñaùp: “Khoâng theå hai beân cuøng

SOÁ 1440 - TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA, Quyeån 9                                  781

noùi maø ñeàu ñöôïc thaéng, phaûi coù moät beân thaéng, moät beân thua”. Neáu noùi nhö theá thì goïi laø noùi nhö phaùp, neáu khoâng noùi nhö theá thì goïi laø noùi phi phaùp, caùc Tyø-kheo neân noùi vôùi nhau raèng: “Neáu nhö phaùp xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy maø coøn phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu quôû traùch vieäc naøy xöû ñoaùn khoâng nhö phaùp thì phaïm Ñoät-kieát-la”. j. Nhaân duyeân keát phaùp Boá thaûo dieät traùnh: Sao goïi laø Boá thaûo Tyø-ni: Nhö coù moät truù xöù, caùc Tyø-kheo trong ñaây öa gaây goå nhau, caùc Tyø-kheo naøy neân hoøa hôïp laïi moät choã noùi vôùi nhau: “Caùc tröôûng laõo, chuùng ta maát maùt lôùn, khoâng ñöôïc gì caû, suy hao lôùn khoâng coù lôïi ích, laø ñaïi aùc baát thieän. Chuùng ta do loøng tin caàu ñaïo neân xuaát gia trong Phaät phaùp, nay laïi öa gaây goå nhau; neáu chuùng ta truy tìm nguoàn goác cuûa söï vieäc thì trong Taêng nhöõng vieäc chöa khôûi seõ khôûi, nhöõng vieäc ñaõ khôûi seõ khoâng theå döùt dieät”, noùi roài cuøng taùc baïch: Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay duøng phaùp Boá thaûo Tyø-ni ñeå döùt dieät vieäc naøy. Baïch nhö vaäy. Ngay luùc ñoù caùc Tyø-kheo phaân laøm hai boä, moãi boä nhoùm laïi moät choã, trong hai boä chuùng naøy, neáu coù vò tröôûng laõo ñaïi thöôïng toøa, vò naøy neân noùi vôùi boä chuùng thöù nhaát raèng: “Chuùng ta maát maùt lôùn, khoâng ñöôïc gì caû, suy hao lôùn khoâng coù lôïi ích, laø ñaïi aùc baát thieän… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu vieäc ñaõ khôûi khoâng theå döùt dieät ñöôïc. Chuùng ta nay phaûi töï khuaát yù, nhöõng toäi maø chuùng ta ñaõ laøm tröø toäi Thaâu-lan-giaù vaø toäi töông öng Baïch y, nhöõng toäi khaùc chuùng ta neân hieän tieàn phaùt loà saùm hoái khoâng coù che daáu”. Neáu trong boä chuùng naøy khoâng coù Tyø-kheo naøo ngaên vieäc naøy thì vò tröôûng laõo thöôïng toøa naøy neân ñeán noùi vôùi boä chuùng thöù hai raèng: “Chuùng ta maát maùt lôùn, khoâng ñöôïc gì caû… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu tröø toäi töông öng Baïch y, nhöõng toäi khaùc chuùng ta neân töï vì mình vì ngöôøi hieän tieàn phaùt loà saùm hoái khoâng coù che daáu”. Caùc Tyø-kheo trong boä chuùng thöù nhaát noùi: “Caùc thaày töï thaáy toäi khoâng?”, ñaùp: “Thaáy toäi, nhö phaùp saùm hoái khoâng khôûi laïi nöõa”, boä chuùng thöù hai cuõng noùi nhö theá. Ñaây goïi laø phaùp Boá thaûo Tyø-ni. Taát caû vieäc tranh caõi, vu baùng, phaïm toäi vaø hoøa hôïp ñeàu nhieáp thuoäc Hieän tieàn Tyø-ni; nhöng chæ coù vieäc hoøa hôïp phaûi duøng phaùp dieät traùnh thöù baûy naøy môùi döùt dieät ñöôïc. Taát caû vieäc thieän, baát thieän, voâ kyù, möôøi boán vieäc phaù taêng, saùu vieäc tranh caõi veà boån sanh goïi chung laø traùnh söï (nôi ngöôøi thì goïi laø traùnh, nôi Taêng thì goïi laø söï) thì neân duøng ba phaùp Tyø-ni laø hieän tieàn, ña mích vaø boá thaûo ñeå döùt dieät. Neáu do nôi thaáy nghe nghi, laøm hay khoâng laøm maø noùi laø phaïm, goïi chung laø xuaát söï (neâu ra söï vieäc, nôi ngöôøi thì goïi laø xuaát, nôi Taêng thì goïi laø söï) thì

782                                                                       BOÄ LUAÄT 6

neân duøng boán phaùp Tyø-ni laø hieän tieàn, öùc nieäm, baát si vaø thaät mích ñeå döùt dieät. Neáu vieäc phaùt sanh töø thaân khaåu yù goïi chung laø phaïm söï thì neân duøng hai phaùp Tyø-ni laø hieän tieän vaø töï ngoân ñeå döùt dieät. Neáu laø vieäc thuoäc Ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi boán haïng ngöôøi… töï Taêng naøy ñeán Taêng kia laø goác cuûa söï vieäc, goïi chung laø taùc söï thì chæ caàn duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå döùt dieät.

LINH SÔN PHAÙP BAÛO ÑAÏI TAÏNG KINH TAÄP 76

TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI
MA ÑAÉC LAËC GIAØ
SOÁ 1441
( QUYEÅN 1       10 )

HOÄI VAÊN HOÙA GIAÙO DUÏC LINH SÔN ÑAØI BAÉC XUAÁT BAÛN

SOÁ 1441

TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ QUYEÅN 1

CAÙC VIEÄC VEÀ TYØ NI

1. Hoûi veà giôùi Ba-la-di:
Tôùi ñaûnh leã Theá toân,
Phaùp vöông, Thaùnh chuûng töû,
Haøng phuïc caùc aùc haïnh,
Kheùo ñieàu phuïc ñeä töû,
Tyø-ni laø toái thaéng,
Nay con noùi ít phaàn.
Nhö caây, reã laø goác,
Caønh laù nöông reã sanh,
Taát caû thieän phaùp tuï,
Tyø-ni laø goác reã,
Lôøi Theá toân ñaõ daïy,
Nhö ñeâ ñieàu ngaên nöôùc,
Nöôùc chaûy maïnh khoâng vôõ,
Ñeâ Tyø-ni cuõng vaäy,
Ngaên doøng nöôùc aùc giôùi.
Phaät vaø caùc Boà taùt,
Toái toân trong loaøi ngöôøi;
Phaät Bích chi thanh tònh,

786                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Ñeä töû cuûa Maâu ni,
ÖÙng cuùng A-la-haùn ,
Cuõng noùi nhaân Tyø-ni,
Lìa ñöôïc phöôïc Höõu vi,
Ñang lìa vaø seõ lìa,
Ñeàu truï nôi Tyø-ni.
Lìa Luaät khoâng giaûi thoaùt,
Neân phaûi sieâng naêng hoïc.
Thaùnh chuùng, Taêng hoøa hôïp,
Taïng bí maät cuûa Phaät,
Thöôøng ôû ñôøi khoâng dieät.
Ñeøn phaùp soi theá gian,
Lìa Luaät khoâng tòch dieät.
Hoûi: phaïm toäi trong Tyø-ni laø taùc hay laø voâ taùc?
Ñaùp: Laø taùc vaø voâ taùc.
Hoûi: Phaïm laø Saéc hay laø Phi saéc?
Ñaùp: Phaïm laø Saéc
Hoûi: Phaïm laø Khaû kieán hay laø Baát khaû kieán?
Ñaùp: Phaïm laø Khaû kieán.
Hoûi: Sao goïi laø Khaû kieán?
Ñaùp: laø do thaân laøm
Hoûi: Sao goïi laø Baát khaû kieán?
Ñaùp: Ñoù laø thaân voâ taùc vaø khaåu taùc vöøa laø voâ taùc.
Hoûi: Phaïm laø Höõu ñoái hay laø Voâ ñoái?
Ñaùp: Neáu laø Taùc thì goïi laø Höõu ñoái, neáu laø Voâ taùc thì goïi laø Voâ ñoái.
Hoûi: Phaïm laø Höõu laäu hay laø Voâ laäu?
Ñaùp: Phaïm laø Höõu laäu .
Hoûi: Phaïm laø Höõu vi hay laø Voâ vi?
Ñaùp: Phaïm laø Höõu vi.
Hoûi: Phaïm laø phaùp theá gian hay laø xuaát theá gian?
Ñaùp: Phaïm laø phaùp theá gian.
Hoûi: Phaïm laø nhieáp thuoäc AÁm hay khoâng nhieáp thuoäc AÁm?
Ñaùp: Phaïm laø nhieáp thuoäc AÁm.
Hoûi: Phaïm laø nhieáp thuoäc Giôùi hay khoâng nhieáp thuoäc Giôùi?
Ñaùp laø nhieáp thuoäc Giôùi.
Hoûi: Phaïm laø thoï hay laø khoâng thoï?
Ñaùp: Phaïm laø thoï.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 1                  787

Hoûi: Laø töø thoï sanh hay khoâng töø thoï sanh?
Ñaùp: Laø töø thoï sanh.
Hoûi: Phaïm neân noùi laø boán ñaïi taïo hay khoâng phaûi boán ñaïi taïo?
Ñaùp: laø boán ñaïi taïo.
Hoûi: Laø töø kieát söû sanh hay khoâng töø kieát söû sanh?
Ñaùp: Laø töø kieát söû sanh.
Hoûi: Laø thuoäc höõu kyù hay laø voâ kyù?
Ñaùp: Vöøa laø höõu kyù vöøa laø voâ kyù.
Hoûi: Sao goïi laø thuoäc höõu kyù?
Ñaùp: Laø bieát Phaät ñaõ cheá giôùi maø coá yù phaïm.
Hoûi: Sao goïi laø thuoäc voâ kyù?
Ñaùp: Laø bieát Phaät ñaõ cheá giôùi neân khoâng coá yù phaïm.
Hoûi: Laø aån maát hay khoâng aån maát?
Ñaùp: Vöøa laø aån maát vöøa laø khoâng aån maát.
Hoûi: Sao goïi laø aån maát?
Ñaùp: Laø bieát Phaät ñaõ keát giôùi maø coá yù phaïm.
Hoûi: Sao goïi laø khoâng aån maát?
Ñaùp: Laø bieát Phaät ñaõ keát giôùi neân khoâng coá yù phaïm. Gioáng nhö aån maát vaø khoâng aån maát, nhieãm oâ vaø khoâng nhieãm oâ cuõng vaäy.
Hoûi: Laø nhieãm oâ hay laø khoâng nhieãm oâ?
Ñaùp: Laø nhieãm oâ.
Hoûi: Phaïm laø coù tranh caõi hay laø khoâng tranh caõi?
Ñaùp: Laø coù tranh caõi.
Hoûi: Laø coù duyeân hay laø khoâng duyeân?
Ñaùp: Laø khoâng duyeân.
Hoûi: Laø taâm hay laø phi taâm?, ñaùp laø phi taâm.
Hoûi: Laø taâm soá hay laø phi taâm soá?
Ñaùp: Laø phi taâm soá.
Hoûi: Laø coù quaû baùo hay khoâng coù quaû baùo?
Ñaùp: Vöøa coù quaû baùo vöøa khoâng coù quaû baùo.
Hoûi: Sao goïi laø coù quaû baùo?
Ñaùp: Nhôù coù phaïm laø coù quaû baùo.
Hoûi: Sao goïi laø khoâng coù quaû baùo?
Ñaùp: Khoâng nhôù coù phaïm laø khoâng coù quaû baùo.
Hoûi: Phaïm laø nghieäp hay khoâng phaûi nghieäp?
Ñaùp: Laø nghieäp.
Hoûi: Phaïm laø töø ngoaøi vaøo hay laø töø trong vaøo?
Ñaùp: Laø töø ngoaøi vaøo.

788                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Phaïm neân noùi laø quaù khöù, vò lai hay hieän taïi? Ñaùp: Coù caû ba , quaù khöù laø vieäc ñaõ phaïm roài neân saùm hoái; vò lai laø vieäc chöa phaïm, aét seõ phaïm; hieän taïi laø hieän tieàn phaïm maø khoâng phaùt loà saùm hoái. Hoûi: Phaïm laø thieän, baát thieän hay voâ kyù? Ñaùp: Laø baát thieän vaø voâ kyù, baát thieän laø coá yù phaïm giôùi Phaät ñaõ cheá; voâ kyù laø khoâng coá yù phaïm giôùi. Hoûi: Phaïm laø nhieáp thuoäc Duïc giôùi, Saéc giôùi hay Voâ saéc giôùi? Ñaùp laø nhieáp thuoäc Duïc giôùi. Hoûi: Phaïm laø Hoïc hay laø Voâ hoïc? Ñaùp: Khoâng phaûi Hoïc, cuõng khoâng phaûi Voâ hoïc. Hoûi: Phaïm laø Kieán ñeá ñoaïn hay laø Tu ñoaïn? Ñaùp: Laø tu ñoaïn. Hoûi: Phaïm toäi laø thuoäc thaân, khaåu hay yù? Ñaùp: Thuoäc thaân laø nhö Tyø-kheo coá yù saùt sanh, troäm caép… cho ñeán töï tay ñaøo ñaát, aên phi thôøi, uoáng röôïu…; thuoäc khaåu laø nhö Tyø-kheo thaät khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø noùi laø coù, noùi lôøi thoâ vôùi ngöôøi nöõ… Trong ñaây khoâng coù loaïi phaïm toäi rieâng thuoäc veà taâm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp laøm vieäc naøy thì phaïm vaø laøm vieäc naøy maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo khoâng thoï y Ca-hi-na maø chöùa y dö, thöôøng thöôøng aên, aên bieät chuùng, khoâng baïch maø vaøo tuï laïc… tuøy theo moãi vieäc maø phaïm. Ngöôïc laïi neáu Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na thì ñöôïc chöùa y dö, thöôøng thöôøng aên, aên bieät chuùng, khoâng baïch maø vaøo tuï laïc… ñeàu khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi laøm yeát ma thì phaïm vaø coù ngöôøi laøm maø khoâng phaïm khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo cho moät Tyø-kheo yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn hoaëc yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn. Tyø-kheo naøy töï thaáy toäi, haï yù tuøy thuaän, ñeán xin xaû yeát ma. Caùc Tyø-kheo lieàn ôû ngoaøi giôùi cho xaû yeát ma thì goïi laø phaïm; ngöôïc laïi neáu ôû trong giôùi cho xaû yeát ma thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp noùi laøm yeát ma thì phaïm vaø noùi laøm yeát ma maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo bò yeát ma Baát kieán taãn… haï yù tuøy thuaän ñeán xin xaû yeát ma, caùc Tyø-kheo ra ngoaøi giôùi cho xaû yeát ma, sau ñoù cuøng Tyø-kheo naøy coïng söï, cuøng ôû chung vaø giaùo thoï. Tyø-kheo khaùc thaáy noùi raèng: “Taêng ñaõ cho Tyø-kheo naøy yeát ma Baát kieán taãn…, thaày chôù neân

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 1                       789

cuøng coïng söï…”, ñaùp laø ngöôøi naøy ñaõ thaáy toäi vaø ñaõ cho xaû yeát ma, lieàn hoûi laø xaû yeát ma ôû ñaâu, ñaùp laø ôû ngoaøi giôùi. Ñaây goïi laø noùi laøm yeát ma coù phaïm; ngöôïc laïi neáu ôû trong giôùi cho xaû yeát ma taãn thì goïi laø noùi laøm yeát ma khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töï noùi thì phaïm vaø duø noùi hay khoâng noùi ñeàu phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ôû trong naêm thieân giôùi, phaïm moãi moãi vieäc roài töï noùi coù phaïm, ñoù goïi laø töï noùi thì phaïm. Tyø-kheo ñaõ phaïm moãi moãi vieäc trong naêm thieân giôùi roài , duø noùi hay khoâng noùi ñeàu goïi laø coù phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp do töï noùi goïi laø phaïm vaø do ngöôøi khaùc noùi maø goïi laø phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo phaïm moãi moãi vieäc ôû trong naêm thieân giôùi töï noùi ra, ñoù laø do töï noùi goïi laø phaïm. Neáu caùc Tyø-kheo nghe theo lôøi Öu-baø-di ñaùng noùi maø trò toäi Tyø-kheo phaïm thì do ngöôøi khaùc noùi maø goïi laø phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp nhôù thì goïi laø phaïm vaø khoâng nhôù cuõng goïi laø phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo phaïm moãi vieäc trong naêm thieän giôùi, nhôù heát hoaëc chæ nhôù moät ít, ñaây laø nhôù thì goïi laø phaïm; neáu ñaõ phaïm roài, duø nhôù heát hay khoâng nhôù moät vieäc naøo vaãn goïi laø coù phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp hieän tieàn phaïm vaø hieän tieàn khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu hieän taïi tieàn phaïm thì goïi laø hieän tieàn phaïm; hieän taïi tieàn khoâng phaïm thì goïi laø hieän tieàn khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp phaïm AÙc taø kieán baát coïng truï lieàn do vieäc naøy maø phaïm ñuû caùc loaïi Baát coïng truï hay khoâng?, ñaùp laø coù, nhö tröôùc ñaõ noùi roõ. Hoûi: Coù tröôøng hôïp taùc phaùp yeát ma Baát coïng truï, lieàn do yeát ma naøy maø phaïm ñuû loaïi Baát coïng truï hay khoâng? Ñaùp laø coù, nhö tröôùc ñaõ noùi roõ. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töï noùi Baát coïng truï, lieàn do töï noùi naøy maø phaïm ñuû loaïi Baát coïng truï hay khoâng? Ñaùp: laø coù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp phaïm toäi Taêng taùc phaùp yeát ma, do vieäc naøy maø ñoâng nhieàu Tyø-kheo hoaëc hai, moät Tyø-kheo ñöôïc taùc phaùp yeát ma hay khoâng? Ñaùp: Coù, nhö Ni taêng taùc phaùp yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng cuùng döôøng cho Tyø-kheo phaïm toäi, ñoâng nhieàu Tyø-

790                                                                    BOÄ LUAÄT 6

kheo hoaëc hai, moät Tyø-kheo cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp do vieäc naøy maø laøm yeát ma Khoå thieát, cuõng do vieäc naøy maø laøm yeát ma Khu xuaát, yeát ma taãn, yeát ma chieát phuïc hay khoâng? Ñaùp: laø coù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-la-di vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni phaïm thaân xuùc chaïm nhau laø Ba-la-di, Tyø-kheo phaïm thaân xuùc chaïm nhau laïi laø Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-la-di vaø cuõng töø vieäc naøy maø phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, Tyø-kheo-ni che giaáu toäi troïng thì phaïm Ba-la-di, Tyø- kheo che giaáu toäi troïng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-la-di vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Ñoät-kieát-la hay khoâng? Ñaùp: Coù, Tyø-kheo-ni tuøy thuaän Tyø-kheo bò taãn thì phaïm Ba-la-di, Tyø-kheo tuøy thuaän laïi phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, Tyø-kheo coá yù laøm xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa, Tyø-kheo-ni coá yù xuaát tinh thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Ñoät-kieát-la hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni khuyeân Tyø-kheo-ni khaùc thoï y thöïc töø ngöôøi nam coù taâm nhieãm oâ thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; Tyø-kheo khuyeân thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-daät-ñeà vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni hay khoâng? Ñaùp: Coù, Tyø-kheo ñoøi thöùc aên ngon thì phaïm Ba-daät-ñeà, Tyø-kheo- ni laïi phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy phaïm Ba-daät-ñeà vaø cuõng töø vieäc naøy laïi phaïm Ñoät-kieát-la hay khoâng? Ñaùp: Coù, Tyø-kheo-ni ñaïi tieåu tieän treân coû töôi thì phaïm Ba-daät- ñeà, Tyø-kheo laïi phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc laøm nhieãm oâ Tyø-kheo-ni maø khoâng ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, cuõng töø vieäc laøm nhieãm oâ Tyø-kheo-ni laïi ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laø vieäc phi phaïm haïnh laøm nhieãm oâ Tyø-kheo-ni thì

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 1                      791

ngöôøi nay khoâng ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu laø vieäc xuùc chaïm laøm nhieãm oâ Tyø-kheo-ni thì ngöôøi naøy ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi taëc truï laïi ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc hay khoâng? Ñaùp: Neáu ñaõ traûi quaù hai, ba laàn boá taùt thì ngöôøi naøy khoâng ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu chæ traûi qua moät laàn hay chöa traûi qua laàn naøo thì ngöôøi naøy ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi phaù Taêng laïi ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu töôûng laø phi phaùp maø phaù Taêng thì ngöôøi naøy khoâng ñöôïc xuaát gai thoï giôùi cuï tuùc; neáu töôûng laø phaùp maø phaù Taêng thì ngöôøi naøy ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi gieát meï laïi ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu khôûi töôûng laø meï mình maø gieát thì ngöôøi naøy khoâng ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu töôûng laø ngöôøi khaùc maø gieát thì ngöôøi naøy ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; tröôøng hôïp gieát cha, gieát A-la-haùn cuõng vaäy. Toân giaû Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, gieát meï coù taâm thieän, taâm baát thieän vaø taâm voâ kyù hay khoâng?”, Phaät noùi: “Coù, gieát meï coù caû ba taâm thieän, taâm baát thieän vaø taâm voâ kyù. Neáu meï bònh naëng, khoâng muoán meï chòu khoå naõo laâu daøi neân gieát thì goïi laø taâm thieän gieát meï. Neáu vì taøi saûn, vì vôï con maø gieát meï thì goïi laø taâm baát thieän gieát meï; neáu chaët caây, phaù töôøng, ñaøo ñaát lôõ laøm cheát meï thì goïi laø taâm voâ kyù gieát meï”. Laïi hoûi: Coù phaûi taâm thieän, taâm baát thieän vaø taâm voâ kyù gieát cha meï ñeàu phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch hay khoâng? Ñaùp: Phaûi, neáu cha meï bò bònh chòu khoå naõo neân khôûi taâm gieát ñeå ñöôïc lìa khoå naõo, ñaây goïi laø taâm thieän gieát cha meï maø phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch. Neáu vì taøi lôïi maø khôûi taâm gieát cha meï thì ñaây laø taâm baát thieän gieát cha meï phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch. Neáu laøm phöông tieän ñeå gieát roài ñi nguû, khi nguû cha meï cheát thì ñaây laø taâm voâ kyù gieát cha meï phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch. Hoûi: Coù tröôøng hôïp duøng taâm thieän, taâm baát thieän vaø taâm voâ kyù gieát cha meï maø khoâng phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cha meï bò bònh naëng, cung döôõng côm chaùo, thuoác thang; cha meï aên uoáng xong lieàn maïng chung. Ñaây laø taâm thieän gieát cha meï maø khoâng phaïm Ba-la-di, cuõng khoâng phaïm toäi nghòch. Neáu gieát meï cuûa ngöôøi khaùc hoaëc meï laø loaøi deâ… thì ñaây laø taâm baát thieän gieát cha

792                                                                       BOÄ LUAÄT 6

meï maø khoâng phaïm Ba-la-di cuõng khoâng phaïm toäi nghòch. Tröôøng hôïp baén vaøo caây, vaøo vaùch, vaøo bia maø laïi truùng nhaèm cha meï, nhaân ñaây maø cheát; ñaây laø taâm voâ kyù gieát cha meï khoâng phaïm Ba-la-di cuõng khoâng phaïm toäi nghòch. Gioáng nhö tröôøng hôïp gieát cha meï, gieát A-la-haùn cuõng nhö vaäy. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo tònh haïnh cuøng ôû chung trong giôùi laïi khoâng hoøa hôïp, Taêng taùc phaùp yeát ma thì thaønh yeát ma maø vaãn khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, Tyø-kheo ñoù laø Nhö lai. Laïi hoûi: Coù naêm loaïi thuyeát Ba-la-ñeà-moäc-xoa, coù tröôøng hôïp chæ noùi moät loaïi Ba-la-ñeà-moäc-xoa laøm boá taùt maø vaãn thaønh laøm boá taùt hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø tröôøng hôïp noùi ba laàn boá taùt. Hoûi: Nhö Phaät daïy laø baïch y ôû trong Taêng, Taêng laøm boá taùt thuyeát Ba-la-ñeà-moäc-xoa, thaønh thuyeát Ba-la-ñeà-moäc-xoa maø khoâng phaïm giôùi phaûi khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø tröôøng hôïp vua Bình sa Hoûi: coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû trong ba taâm laø taâm thieän phaïm hay taâm baát thieän phaïm hay taâm voâ kyù phaïm? Ñaùp: Caû ba taâm, taâm thieän phaïm laø nhö Tyø-kheo môùi thoï giôùi chöa bieát giôùi töôùng neân töï tay nhoå coû tröôùc thaùp, töï laøm saïch coû choã kinh haønh, töï haùi hoa…; taâm baát thieän phaïm laø nhö Tyø-kheo coá yù phaïm giôùi maø Phaät ñaõ keát; taâm voâ kyù phaïm laø neáu khoâng coá yù phaïm giôùi. Hoûi: Ñoái vôùi A-la-haùn, trong ba taâm laø taâm thieän phaïm, hay taâm baát thieän phaïm hay taâm voâ kyù phaïm? Ñaùp: Baäc A-la-haùn neáu coù phaïm loãi gì ñeàu laø do taâm voâ kyù. Hoûi: Vì sao? Ñaùp: Vì baäc A-la-haùn luùc nguû bò ngöôøi khaùc khieâng ñeå treân giöôøng cao roäng lôùn, hoaëc khieâng ñeå treân giöôøng coù ngöôøi nöõ; hoaëc cuøng phoøng nguû vôùi ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi hai ñeâm roài, sau ngöôøi ñoù leùn trôû laïi vaøo trong phoøng neân khi thöùc daäy lieàn hoái loãi. Vì theá neân noùi baäc A-la-haùn phaïm loãi gì ñeàu laø do taâm voâ kyù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Phaù taêng thì thoï maïng moät kieáp vaø thoï maïng moät kieáp laø do phaù Taêng khoâng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp, khoâng phaûi Phaù taêng thì thoï maïng moät kieáp laø neáu khôûi töôûng laø phaùp maø Phaù taêng; Thoï maïng moät kieáp khoâng phaûi do Phaù taêng laø nhö caùc long vöông Y-la, Ma-na-tö, Ca-löu-giaø-la, Nan-ñaø, Baït-nan-ñaø, Ca-tyø-la, A-nhieáp-ba-la, Dieâm-la-vöông tuy thoï

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 1                      793

maïng moät kieáp nhöng khoâng phaûi do Phaù taêng; Phaù taêng thì thoï maïng moät kieáp laø nhö Ñieàu ñaït phaù Taêng; khoâng phaûi do phaù Taêng cuõng khoâng phaûi thoï maïng moät kieáp laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Phaù taêng thì thoï baùo moät kieáp vaø thoï baùo moät kieáp laø do Phaù taêng hay khoâng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp, khoâng phaûi Phaù taêng thì thoï baùo moät kieáp laø neáu khôûi töôûng laø phaùp maø Phaù taêng; Thoï baùo moät kieáp khoâng phaûi do Phaù taêng laø nhö caùc long vöông Y-la, Ma-na-tö, Ca-löu-giaø-la, Nan-ñaø, Baït-nan-ñaø, Ca-tyø-la, A-nhieáp-ba-la, Dieâm-la-vöông tuy thoï baùo moät kieáp nhöng khoâng phaûi do Phaù taêng; Phaù taêng thì thoï baùo moät kieáp laø nhö Ñieàu ñaït phaù Taêng; khoâng phaûi do phaù Taêng cuõng khoâng phaûi thoï baùo moät kieáp laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Phaù taêng laø vì taø ñònh vaø heã taø ñònh laø Phaù taêng hay khoâng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp, Phaù taêng khoâng phaûi vì taø ñònh nhö khôûi töôûng laø phaùp maø Phaù taêng; khoâng phaûi heã taø ñònh laø Phaù taêng nhö Luïc sö ngoaïi ñaïo tuy taø ñònh nhöng khoâng Phaù taêng; Phaù taêng laø vì taø ñònh nhö Ñieàu ñaït do taø ñònh maø Phaù taêng; khoâng phaûi Phaù taêng vì taø ñònh cuõng khoâng phaûi heã taø ñònh laø Phaù taêng laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Phaù taêng laø vì voâ minh vaø heã voâ minh laø Phaù taêng hay khoâng? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp, Phaù taêng khoâng phaûi vì voâ minh nhö khôûi töôûng laø phaùp maø Phaù taêng; khoâng phaûi heã voâ minh laø Phaù taêng nhö ngöôøi gieát cha meï, gieát A-la-haùn, laøm thaân Phaät bò thöông chaûy maùu tuy voâ minh nhöng khoâng Phaù taêng; Phaù taêng laø vì voâ minh nhö Ñieàu ñaït; khoâng phaûi Phaù taêng laø vì voâ minh cuõng khoâng phaûi heã voâ minh laø Phaù taêng laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Tyø-kheo coù theå khôûi vieäc phaù Taêng hay Tyø-kheo-ni… coù theå khôûi vieäc phaù Taêng? Ñaùp: Chæ coù Tyø-kheo coù theå khôûi vieäc phaù Taêng, khoâng phaûi Tyø- kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na… coù theå khôûi vieäc phaù Taêng; ba chuùng Ni chæ coù theå trôï giuùp vieäc phaù Taêng maø thoâi. Laïi nöõa chæ coù Tyø-kheo-ni môùi coù theå phaù Tyø-kheo-ni taêng; Tyø-kheo, Thöùc-xoa-ma-na… khoâng theå. Hoûi: Phaù Taêng thaønh töïu thì toäi thaønh töïu phaûi khoâng? Ñaùp: Vieäc phaù Taêng thaønh töïu thì toäi phaù Taêng thaønh töïu. Phaù taêng phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Taát caû ngöôøi thoï phaùp ñeàu laø Baát coïng truï phaûi khoâng? Ñaùp: Coù boán caâu, laø thoï phaùp khoâng phaûi laø Baát coïng truï: Neáu thoï

794                                                                       BOÄ LUAÄT 6

naêm phaùp thì goïi laø thoï phaùp, khoâng goïi laø Baát coïng truï; laø Baát coïng truï khoâng phaûi laø thoï phaùp: Neáu phaïm moãi vieäc Ba-la-di nhöng khoâng thoï naêm phaùp; vöøa laø thoï phaùp vöøa laø Baát coïng truï: Vöøa thoï naêm phaùp vöøa phaïm moãi vieäc Ba-la-di; khoâng phaøi laø thoï phaùp cuõng khoâng phaûi laø Baát coïng truï: Tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Taát caû ngöôøi thoï phaùp ñeàu coù ñuû loaïi Baát coïng truï phaûi khoâng? Ñaùp: coù boán caâu. Hoûi: Sao goïi laø ñuû loaïi Baát coïng truï khoâng phaûi laø thoï phaùp? Ñaùp: Ñoù laø Baát kieán taãn, aùc taø baát tröø taãn… Hoûi: Coù tröôøng hôïp Baát coïng truï lieàn coù ñuû loaïi Baát coïng truï hay khoâng? Ñaùp: Coù boán caâu, coù ñuû loaïi Baát coïng truï nhöng khoâng phaûi laø Baát coïng truï nhö aùc taø baát tröø taãn. Hoûi: Coù taãn yeát ma lieàn coù ñoïa yeát ma phaûi khoâng? Ñaùp: Coù. Hoûi: Theá naøo laø yeát ma, theá naøo laø yeát ma söï? Ñaùp: Toäi ñaõ khôûi laø yeát ma, saùm hoái toäi laø yeát ma söï. Hoûi: Sao goïi laø y Ca-hi-na, sao goïi laø thoï y Ca-hi-na, sao goïi laø xaû y Ca-hi-na? Ñaùp: Teân goïi laø y Ca-hi-na, coù theå khôûi 9 taâm goïi laø thoï y Ca-hi- na, coù taùm vieäc neân goïi laø xaû y Ca-hi-na. Hoûi: Coù tröôøng hôïp laáy ba tieàn maø phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Ca-leâ-tieân trò giaù möôøi hai tieàn. Hoûi: Coù tröôøng hôïp laáy möôøi tieàn hoaëc naêm tieàn lieàn phaïm Ba-la- di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Ca-leâ-tieân trò giaù boán möôi tieàn hoaëc trò giaù hai möôi tieàn. Hoûi: Coù tröôøng hôïp giaûm thì phaïm vaø giaûm maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu giaûm ñieàu thieän thì phaïm Ba-daät-ñeà, giaûm ñieàu aùc thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp taêng thì phaïm vaø taêng maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu taêng ñieàu aùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, taêng ñieàu thieän thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp baèng kích löôïng thì phaïm vaø baèng kích löôïng thì khoâng phaïm hay khoâng?

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 1                  795

Ñaùp: Coù, neáu may y baèng kích löôïng y cuûa Phaät thì phaïm Ba-daät- ñeà, may y baèng kích löôïng cuûa thaân mình thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp khoâng laøm thì phaïm vaø laøm maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ñöôïc vaûi môùi, khi nhuoäm khoâng duøng ba maøu laøm cho hoaïi saéc thì phaïm, neáu duøng ba maøu laøm cho hoaïi saéc thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø ngöôøi chöa nhaäp Sô thieàn (cho ñeán nhò, tam, töù thieàn) lieàn phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa vaø nhaäp Sô thieàn (cho ñeán nhò, tam, töù thieàn) laïi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo sai Tyø-kheo laøm phoøng xaù, sau ñoù nhaäp Sô thieàn (cho ñeán nhò, tam, töù thieàn), trong thôøi gian nhaäp thieàn, ngöôøi kia laøm xong phoøng xaù thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoûi: Coù tröôøng hôïp phi Tyø-kheo (Tyø-kheo-ni) phaïm maø Tyø-kheo ñöôïc thanh tònh vaø Tyø-kheo phaïm maø phi Tyø-kheo ñöôïc thanh tònh hay khoâng? Ñaùp: Tröôøng hôïp phi Tyø-kheo phaïm maø Tyø-kheo ñöôïc thanh tònh laø neáu Tyø-kheo-ni phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng ñoàng (baát coïng) maø chuyeån caên laøm Tyø-kheo thì toäi naøy ñöôïc dieät. Tröôøng hôïp Tyø-kheo phaïm maø phi Tyø-kheo ñöôïc thoaùt laø neáu Tyø-kheo phaïm toäi Taêng-giaø- baø-thi-sa khoâng ñoàng (baát coïng) maø chuyeån caên laøm Tyø-kheo-ni thì toäi naøy ñöôïc dieät. Hoûi: Coù tröôøng hôïp khi khoâng bieát thì phaïm toäi vaø khi bieát thì thanh tònh hay khoâng? Ñaùp: Tröôøng hôïp khoâng bieát thì phaïm laø nhö Tyø-kheo luùc nguû bò ngöôøi khaùc khieâng ñeå treân giöôøng cao roäng lôùn… khi thöùc daäy lieàn hoái loãi. Hoûi: Coù tröôøng hôïp khi bieát thì phaïm toäi vaø khi khoâng bieát thì thanh tònh hay khoâng? Ñaùp: Tröôøng hôïp khi bieát thì phaïm laø nhö Tyø-kheo phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa, luùc ñang taùc phaùp yeát ma cho xuaát toäi, vöøa nghe baïch lieàn nguû cho ñeán khi yeát ma xong. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi moät phöông tieän maø phaïm ba toäi Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc raèng: “Thaày thaáy toâi troäm vaät quyù troïng , gieát ngöôøi vaø bieát toâi ñaõ noùi ñaéc quaû A- la- haùn”, ñaây goïi laø noùi moät phöông tieän maø phaïm ba toäi Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni noùi moät phöông tieän maø phaïm boán

796                                                                      BOÄ LUAÄT 6

toäi Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi Tyø-kheo-ni khaùc raèng: “Coâ thaáy toâi troäm vaät quyù troïng , gieát ngöôøi , bieát toâi ñaõ noùi ñaéc quaû A- la- haùn vaø bieát toâi tuøy thuaän trôï giuùp Tyø-kheo bò taãn”, ñaây goïi laø noùi moät phöông tieän maø phaïm boán toäi Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ngoài moät choã maø phaïm caùc giôùi trong naêm thieân hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ñoïa vaøo vieäc aên uoáng thì phaïm Ñoät-kieát- la, trong nhaø hoïc gia töï tay thoï laáy naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni hay naêm loaïi Boà-xaø-ni thì phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, khoâng coù tònh nhôn beân caïnh maø thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ba-daät-ñeà; noùi lôøi thoâ vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, thaät khoâng coù maø noùi laø ñöôïc phaùp hôn ngöôøi thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng moät phöông tieän maø phaïm traêm ngaøn toäi hoaëc hôn nöõa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo saân haän duøng moät naém ñaäu hay moät naém caùt raõi leân ñaïi chuùng, tuøy caùt naøy rôi truùng ngöôøi khaùc bao nhieâu thì theo ñoù phaïm toäi Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy troäm vaät quyù troïng rôøi khoûi choã cuõ maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vaät quyù troïng ñoù laø cuûa phi nhaân. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo chöa töøng phaïm giôùi duø laø Ñoät-kieát- la, nhöng ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi maát caên. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni chöa töøng phaïm giôùi duø laø Ñoät- kieát-la, nhöng ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni hay khoâng?, ñaùp coù, ñoù laø ngöôøi maát caên. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo moät mình ôû trong phoøng laïi phaïm boán Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo coù nam caên daøi töø haï boä cuûa mình haønh daâm, tröôùc ñoù laøm phöông tieän troäm caép, saùt sanh vaø noùi doái toâi laø A- la-haùn. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû trong phoøng laïi bò maát y vaø phaù an cö hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ñaõ kieát haï an cö, chöa töï töù, chöa thoï phaùp xuaát giôùi baûy ñeâm laïi ñeå y treân giöôøng maø ôû treân hö khoâng cho ñeán khi trôøi saùng thì goïi laø phaù an cö vaø maát y. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo gieát Tyø-kheo khoâng phaûi laø cha,

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 1                  797

cuõng khoâng phaûi A-la-haùn maø laïi phaïm Ba-la-di thuoäc toäi nghòch hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi meï xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc chuyeån caên. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni gieát Tyø-kheo-ni khoâng phaûi laø meï, cuõng khoâng phaûi A-la-haùn maø laïi phaïm Ba-la-di thuoäc toäi nghòch hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi cha xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc chuyeån caên. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm vieäc phi phaïm haïnh lieàn phaïm Ba-la-di vaø cuõng laøm vieäc phi phaïm haïnh maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ coøn soáng, nöõ caên khoâng hö hoaïi lieàn phaïm Ba-la-di; neáu nöõ caên ñaõ hö hoaïi thì khoâng phaïm Ba-la- di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp troäm caép lieàn phaïm Ba-la-di vaø cuõng troäm caép maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu troäm caép vaät quyù troïng cuûa ngöôøi khaùc lieàn phaïm Ba-la-di, neáu troäm caép vaät quyù troïng cuûa phi nhaân thì khoâng phaïm Ba- la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp gieát ngöôøi lieàn phaïm Ba-la-di vaø cuõng gieát ngöôøi maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù. Neáu laø ngöôøi khôûi töôûng laø ngöôøi maø gieát thì phaïm Ba- la-di; neáu töôûng laø loaøi khaùc maø gieát thì khoâng phaïm, neáu muoán gieát phi nhaân maø laïi gieát laàm ngöôøi thì khoâng phaïm Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp noùi coù phaùp hôn ngöôøi lieàn phaïm Ba-la-di vaø cuõng noùi coù phaùp hôn ngöôøi maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu khoâng coù khôûi töôûng khaùc maø noùi coù phaùp hôn ngöôøi thì phaïm Ba-la-di; neáu laø Taêng thöôïng maïn maø noùi thì khoâng phaïm Ba- la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-la-di vaø cuõng töø vieäc naøy laïi khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni thaân xuùc chaïm nam töû thì phaïm Ba-la- di, Tyø-kheo thaân xuùc chaïm ngöôøi nöõ laïi khoâng phaïm Ba-la-di; Tyø-kheo- ni che giaáu toäi troïng cuûa tyø-kheo-ni khaùc thì phaïm Ba-la-di, Tyø-kheo che giaáu toäi troïng cuûa tyø-kheo khaùc laïi khoâng phaïm Ba-la-di; Tyø-kheo- ni tuøy thuaän Tyø-kheo bò taãn thì phaïm Ba-la-di, Tyø-kheo tuøy thuaän laïi khoâng phaïm Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa vaø cuõng töø vieäc naøy laïi khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng?

798                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo thaân xuùc chaïm thì phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa, Tyø-kheo-ni laïi khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; Tyø-kheo coá yù laøm xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Tyø-kheo-ni laïi khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; Tyø-kheo-ni thoï y thöïc töø ngöôøi nam coù taâm nhieãm oâ thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Tyø-kheo laïi khoâng phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy maø phaïm Ba-daät-ñeà vaø cuõng töø vieäc naøy laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, Tyø-kheo-ni coá yù laøm xuaát tinh thì phaïm Ba-daät-ñeà, Tyø- kheo laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà; Tyø-kheo ñoøi thöùc aên ngon thì phaïm Ba-daät-ñeà, Tyø-kheo-ni laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà; Tyø-kheo-ni ñaïi tieåu tieän treân coû töôi thì phaïm Ba-daät-ñeà, Tyø-kheo laïi khoâng phaïm Ba-daät- ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy thì phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni vaø cuõng töø vieäc naøy laïi khoâng phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni khoâng bònh maø ñoøi hoûi thöùc aên ngon thì phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Tyø-kheo khoâng phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni . Hoûi: Coù tröôøng hôïp töø vieäc naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la vaø cuõng töø vieäc naøy laïi khoâng phaïm Ñoät-kieát-la hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ñaïi tieåu tieän treân coû töôi thì phaïm Ñoät- kieát-la, Tyø-kheo-ni khoâng phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo-ni maëc y quaù cao thì phaïm Ñoät-kieát-la, Tyø-kheo khoâng phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khi phaïm giôùi laïi thanh tònh vaø khi thanh tònh laïi phaïm giôùi hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo noùi lôøi thoâ vôùi ngöôøi nöõ maø chuyeån caên thì goïi laø khi phaïm giôùi laïi thanh tònh; neáu Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa khi ñang ñöôïc cho yeát ma Xuaát toäi laïi khoâng chaép tay, thaân khoâng teà chænh, truøm ñaàu… thì goïi laø khi thanh tònh laïi phaïm giôùi. Hoûi: Coù tröôøng hôïp xaû giôùi khaùc lieàn ñöôïc giôùi töï nhieân hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu xaû giôùi yeát ma thì ñöôïc giôùi tuï laïc. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khaùc noùi vôùi ngöôøi khaùc thì phaïm Ba- la-di vaø ngöôøi khaùc noùi vôùi ngöôøi khaùc laïi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo laøm phöông tieän phaù Taêng hoaëc OÂ-tha-gia cho ñeán can ngaên ba laàn maø khoâng chòu boû thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khaùc noùi vôùi ngöôøi khaùc laïi phaïm Ba-

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 1                     799

daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo aùc taø kieán cho ñeán can ngaên ba laàn maø khoâng chòu boû thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khaùc noùi vôùi ngöôøi khaùc laïi phaïm Ba- la-ñeà-ñeà-xaù-ni hay khoâng? Ñaùp: Coù, Tyø-kheo-ni xin thöùc aên cho Tyø-kheo thì phaïm Ba-la-ñeà- ñeà-xaù-ni. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khaùc noùi vôùi ngöôøi khaùc laïi phaïm Ñoät- kieát-la hay khoâng? Ñaùp: Coù, nhö Phaät daïy Tyø-kheo khi nghe thuyeát Ba-la-ñeà-moäc- xoa moãi nöõa thaùng, nhôù mình coù toäi maø khoâng phaùt loà thì phaïm Ñoät- kieát-la. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo-ni xaû giôùi khoâng ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc trôû laïi, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni xaû giôùi maø ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni sau khi xaû giôùi chuyeån caên thaønh nam thì ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Hoûi: Nhö Phaät daïy ngöôøi phaïm bieân toäi khoâng ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, coù tröôøng hôïp ngöôøi phaïm bieân toäi ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni phaïm Ba-la-di Baát coïng truï, xaû giôùi roài chuyeån caên thaønh nam thì ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Toân giaû Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, coù maáy loaïi yeát ma?”, Phaät noùi: “Coù moät traêm leû moät phaùp yeát ma”. Laïi hoûi: Coù maáy loaïi ñôn baïch yeát ma, maáy loaïi baïch nhò yeát ma, maáy loaïi baïch töù yeát ma? Ñaùp: Coù hai möôi boán phaùp ñôn baïch yeát ma, boán möôi baûy phaùp baïch nhò yeát ma, vaø ba möôi phaùp baïch töù yeát ma. Hoûi: Moät traêm leû moät phaùp yeát ma naøy coù maáy loaïi ñöôïc gôûi duïc, coù maáy loaïi khoâng ñöôïc gôûi duïc? Ñaùp: Tröø kieát giôùi yeát ma, taát caû yeát ma khaùc ñeàu ñöôïc gôûi duïc. Hoûi: Coù maáy loaïi yeát ma nhieáp taát caû caùc yeát ma? Ñaùp: Coù ba loaïi yeát ma nhieáp heát taát caû caùc yeát ma. Ñoù laø ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khaùc khoâng noùi cuõng khoâng duøng thaân laøm phöông tieän maø laïi phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc phaïm troïng maø che giaáu khoâng phaùt loà thì phaïm Ba-la-di.

800                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo phaïm boán thieân giôùi khoâng phaùt loà saùm hoái maø laïi ñöôïc thanh tònh hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo phaïm giôùi baát coïng trong boán thieân, sau ñoù chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni thì ñöôïc thanh tònh. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni phaïm naêm thieân giôùi khoâng phaùt loà saùm hoái maø laïi ñöôïc thanh tònh hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni phaïm giôùi baát coïng trong naêm thieân, sau ñoù chuyeån caên thaønh Tyø-kheo thì ñöôïc thanh tònh. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo gieát ngöôøi maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu hai ngöôøi ôû cuøng moät choã, muoán gieát ngöôøi naøy laïi gieát laàm ngöôøi kia. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khaùc haønh daâm nhöng ngöôøi khaùc nöõa laïi phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni thaáy Tyø-kheo-ni khaùc haønh daâm nhöng che giaáu khoâng phaùt loà cho ñeán khi maët trôøi moïc thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khi ñi laïi phaïm naêm thieân giôùi hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ñi ñeán nhaø hoïc gia töï tay thoï laáy thöùc aên thì phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, khoâng coù tònh nhôn beân caïnh maø thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ba-daät-ñeà; noùi lôøi thoâ vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, thaät khoâng coù maø noùi laø ñöôïc phaùp hôn ngöôøi thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu coù ngöôøi phi luaät noùi laø luaät thì tìm caàu giôùi töôùng ôû ñaâu? Ñaùp: Neân tìm trong möôøi baûy phaùp cuûa hai loaïi Ba-la-ñeà-moäc- xoa, trong vieäc Tyø-ni, trong Muïc ña daø cuûa phaàn Taêng nhaát, trong Coäng vaø baát coâïng cuûa phaàn Nhaân duyeân, phaàn Kieát trong Tyø-ni, phaàn Kieát trong Giôùi, trong ôû treân maët ñaát vaø ôû trong hö khoâng vaø ôû trong chuyeån caên. Hoûi: Coù ai khoâng lìa taát caû coõi laïi bò caùc coõi troùi buoäc hay khoâng, coù ai xuaát gia trong thaéng phaùp, khoâng dieät heát laäu hoaëc maø ñöôïc Voâ dö nieát baøn hay khoâng? Ñaùp: Ñoù laø hoùa nhôn. Laïi hoûi gieát hoùa nhôn phaïm toäi gì, ñaùp laø Thaâu-lan-giaù. 1. Hoûi veà giôùi Daâm Ba-la-di Phaät taïi nöôùc Xaù-veä trong Kyø thoï Caáp-coâ-ñoäc vieân, luùc ñoù toân giaû Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Neáu Tyø-kheo duøng chuù thuaät vaø thuoác tieân hoùa

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 1                    801

laøm suùc sanh ñeå haønh daâm thì coù phaïm Ba-la-di hay khoâng?”, Phaät baûo: “Neáu töï nhôù nghó mình laø Tyø-kheo, töï bieát toâi laø Tyø-kheo maø laøm vieäc khoâng neân laøm thì phaïm Ba-la-di; neáu khoâng nhôù bieát thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi hoûi: “Theá toân, neáu Hai Tyø-kheo duøng chuù thuaät vaø thuoác tieân hoùa laøm suùc sanh ñeå cuøng haønh daâm thì coù phaïm Ba-la-di hay khoâng?”, Phaät baûo: “Neáu töï nhôù nghó mình laø Tyø-kheo thì phaïm Ba-la-di, neáu khoâng nhôù thì phaïm Thaâu-lan-giaù; ñoái vôùi nöõ phi nhaân cuõng vaäy”. Laïi hoûi: Nhö Phaät ñaõ daïy haønh daâm vôùi nöõ phi nhôn thì phaïm Ba- la-di, sao goïi laø nöõ phi nhôn? Ñaùp: Neáu coù theå naém baét ñöôïc thì goïi laø phi nhôn, ñoái vôùi suùc sanh caùi cuõng vaäy. Neáu khoâng theå naém giöõ maø cuøng haønh daâm, xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, khoâng xuaát tinh thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Haønh daâm trong mieäng tôùi möùc ñoä naøo thì phaïm Ba-la- di? Ñaùp: Neáu vaøo quaù moät loùng tay thì phaïm Ba-la-di, khoâng quaù thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu beân trong nöùt teùt maø ba saûn moân khoâng hoaïi cuõng phaïm Ba-la-di; neáu ñaàu bò chaët maø haønh daâm vaøo nôi yeát haàu thì phaïm Thaâu-lan-giaù, xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoûi: Nhö theá naøo laø saûn moân hö hoaïi? Ñaùp: Neáu chung quanh saûn moân bò hö hoaïi maø haønh daâm thì phaïm Thaâu-lan-giaù, xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Hoûi: Haønh daâm nôi ñöôøng ñaïi tieän nhö theá naøo thì phaïm Ba-la- di? Ñaùp: Neáu qua khoûi da cho ñeán moät loùng tay thì phaïm; nôi ñöôøng tieåu tieän cuõng vaäy, haønh daâm maø khoâng chaïm vaøo trong ba saûn moân thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Nhö theá naøo laø saûn moân cuûa ngöôøi nöõ bò hö hoaïi? Ñaùp: Neáu saûn moân bò hoaïi heát hoaëc hoaïi phaân nöõa maø haønh daâm thì phaïm Thaâu-lan-giaù, xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu nöõ caên bò caét, truøng khoâng aên, khoâng bò thieâu ñoát, ba saûn moân khoâng hoaïi maø haønh daâm thì phaïm Ba-la-di; neáu bò nhieàu truøng aên, bò thieâu ñoát maø haønh daâm thì phaïm Thaâu-lan-giaù, xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa. Ngöôøi nöõ coøn soáng cuõng vaäy, neáu nöõ caên cuûa ngöôøi nöõ coøn soáng bò hoaïi moät nöõa maø haønh daâm cuõng phaïm Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo moät mình ôû trong phoøng maø phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo coù nam caên daøi töï ñöa vaøo hai ñöôøng haønh

802                                                                    BOÄ LUAÄT 6

daâm thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo haønh daâm nôi ñöôøng tieåu tieän maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo nam caên bò caét hoaëc ngöôøi nöõ nöõ caên bò caét hoaëc caû hai ñeàu bò caét maø cuøng haønh daâm thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nôi ñöôøng tieåu tieän vaøo choã tieåu tieän maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù vaøo trong boâ tieåu tieän. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ban ñaàu haønh daâm vôùi ngöôøi coù hai caên thì phaïm Ba-la-di, neáu haønh daâm vôùi thaïch nöõ do caên nhoû neân khoâng theå haønh daâm ñöôïc thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa. Hoûi: Sao goïi laø thoï laïc, thoï laïc coù nghóa gì? Ñaùp: Neáu caû thaân taâm ñeàu thoï laïc thì ñoù laø nghóa cuûa thoï laïc. Ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi maø haønh daâm thì phaïm Ñoät-kieát-la. 2. Hoûi veà giôùi Troäm Ba-la-di: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, toân giaû Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, neáu Tyø-kheo tính soá ngöôøi ñeå laáy phaàn cho taùm ngöôøi, möôøi ngöôøi roài laáy heát thì theá naøo laø nhö phaùp, theá naøo laø phi phaùp?”, Phaät noùi: “Tröôùc laø nhö phaùp, sau laø phi phaùp “. Hoûi: Nhö vaäy thì phaïm toäi gì? Ñaùp: Neáu vieäc xong, tính ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nghe ngöôøi khaùc baûo dôøi vaät ñem ñeå nôi khaùc maø phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu thöông buoân baûo Tyø-kheo: “Thaày khoâng bò thu thueá, haõy mang vaät coù ñoùng thueá naøy qua aûi giuùp toâi”, neáu Tyø-kheo mang vaät naøy qua khoûi choã thu thueá thì phaïm Ba-la-di; chöa qua khoûi choã thu thueá thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo chæ caùc thöông nhôn ñi ñöôøng khaùc ñeå khoûi bò thu thueá, hoï nghe theo vaø troán ñöôïc thueá thì Tyø- kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo tröôùc khoâng bieát trong ñaõy y cuûa tyø-kheo khaùc coù vaät phaûi ñoùng thueá maø mang giuùp qua thì khoâng phaïm, nhöng ngöôøi ñeå vaät trong ñaõy troán ñöôïc thueá neáu ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di; neáu khoâng ñuû thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo baûo Tyø-kheo khoâng tuoåi haï mang vaät coù ñoùng thueá ñi thì phaïm Thaâu-lan- giaù, qua khoûi choã thu thueá neáu ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di; Tyø-kheo

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 1                   803

khoâng tuoåi haï do khoâng hoûi roõ maø mang ñi neân phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu nöông hö khoâng ñeå mang vaät phaûi ñoùng thueá qua khoûi choã thu thueá thì phaïm Thaâu-lan-giaù, qua caùc choã khaùc thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo mang vaät voâ giaù qua khoûi choã thu thueá, vieäc xong thì phaïm Ba-la-di; neáu mang vaät cuûa mình qua khoûi choã thu thueá ñuû soá naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di. Neáu khi chöa thoï giôùi phöông tieän laáy troäm, khi chöa thoï giôùi cuï tuùc troäm ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi ñaõ thoï giôùi cuï tuùc roài maø troäm ñöôïc thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy troäm toùc vaøng maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñoù laø toùc cuûa trôøi, roàng, quyû thaàn. Neáu Tyø-kheo laáy troäm giaù y goàm caû y mang ñi, tính ñuû soá naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu tröø y ra, giaù y tính ñuû naêm tieàn cuõng phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì phaïm Thaâu- lan-giaù. Neáu Tyø-kheo baûo Tyø-kheo khaùc laáy troäm vaät cho ngöôøi khaùc, Tyø-kheo kia coù taâm troäm caép maø laáy thì caû hai ñeàu phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo, ngöôøi khaùc khoâng baûo troäm caép maø laïi töï troäm caép cho hoï thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo muoán laáy caép y Kieáp boái maø laáy nhaàm y Soâ-ma… thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo baûo Tyø-kheo khaùc laáy troäm moãi loaïi trong baûy loaïi y, Tyø-kheo kia coù taâm troäm töï laáy thì phaïm Ba-la-di, Tyø-kheo baûo laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu khôûi taâm nghi maø laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Nhö Phaät daïy laáy troäm naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, vaäy laáy nhöõng gì baèng naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di? Ñaùp: Neáu laáy vaät trò giaù hai möôi tieàn goïi laø Ca-ha-na, moät Ca-leâ tieân trò giaù baèng boán Ca-ha-na. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy troäm vaät khoâng rôøi khoûi choã maø laïi phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, nhö laáy ruoäng ñaát nhaø cöûa hoaëc Tyø-kheo haùi quaû treân caây tính ñuû soá naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì phaïm Thaâu-lan- giaù. Neáu Tyø-kheo phaù boà luùa ñeå troäm laáy luùa, ngay ôû phöông tieän ban ñaàu neáu tính ñuû soá thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu troäm laáy nhieàu loaïi ñoà vaät cuõng phaïm Ba-la-di. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo troäm caép tieàn ñoàng maø phaïm Ba-la- di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Ca-leâ-tieân trò giaù hai möôi tieàn ñoàng. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo troäm töôïng baèng vaøng maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng?

804                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Coù, neáu töôïng trò giaù khoâng ñuû naêm tieàn thì phaïm Thaâu-lan- giaù, troäm toùc vaøng cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo troäm laáy vaät ñöïng nöôùc maø phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu vaät aáy trò giaù ñuû naêm tieàn. Neáu Tyø-kheo laáy troäm vaøng hoaëc vaøng chöa hoaïi töôùng, tính ñuû soá naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo vay möôïn vaät cuûa ngöôøi khaùc maø noùi laø khoâng coù thì phaïm coá yù voïng ngöõ Ba-daät-ñeà, neáu khoâng traû laïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu Tyø-kheo nhaän vaät cuûa ngöôøi gôûi maø noùi laø khoâng nhaän cuõng vaäy. Neáu laø taëc truï troäm caép thì phaïm Ñoät-kieát- la, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi laïi troäm caép thì phaïm Ñoät-kieát-la, ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái) troäm caép thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Sao goïi laø rôøi khoûi choã? Ñaùp: Vaät ñang ôû choã cuõ maø ñem dôøi ñeán choã khaùc. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñaõ baïch töù yeát ma thoï giôùi cuï tuùc, trong boán Ba-la-di khoâng phaïm moät giôùi naøo maø khoâng phaûi laø Tyø-kheo hay khoâng? Ñaùp: Ñoù laø ngöôøi hai caên. 3. Hoûi veà giôùi Saùt Ba-la-di: Hoûi: Neáu Tyø-kheo duøng chuù thuaät, thuoác tieân bieán ngöôøi khaùc thaønh suùc sanh roài gieát thì coù phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Laø coù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo gieát meï maø khoâng phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu muoán gieát ngöôøi khaùc maø gieát laàm meï thì phaïm Thaâu-lan-giaù, muoán gieát meï maø gieát laàm ngöôøi khaùc cuõng phaïm Thaâu- lan-giaù. hai ngöôøi chìm trong nöôùc, muoán gieát ngöôøi naøy laïi gieát laàm ngöôøi kia thì phaïm Thaâu-lan-giaù; muoán gieát phaøm phu maø gieát laàm A- la-haùn thì phaïm Thaâu-lan-giaù, khoâng phaïm nghòch; muoán gieát A-la-haùn maø gieát laàm phaøm phu cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; muoán gieát A-la-haùn vaø gieát ñuùng A-la-haùn thì phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch. Hoûi: Neáu Tyø-kheo laøm cho ngöôøi saûy thai thì phaïm Ba-la-di; neáu ngöôøi meï naøy muoán phaù thai, ngöôøi nöõ khaùc cho uoáng thuoác giöõ thai ñôïi thôøi gian sau sanh ra lieàn nuoâi döôõng, Tyø-kheo gieát ngöôøi meï naøo thì phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch? Ñaùp: Ñoù laø ngöôøi meï muoán phaù thai . Hoûi: Neáu muoán xuaát gia neân hoûi ngöôøi meï naøo? Ñaùp: Neân hoûi ngöôøi meï nuoâi döôõng.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 1                     805

Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm cho ngöôøi saûy thai maø khoâng phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi ñoù mang thai suùc sanh. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm cho suùc sanh saûy thai maø laïi phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu suùc sanh ñoù mang thai ngöôøi. Neáu baûo ngöôøi khaùc raèng töø treân cao nhaûy xuoáng hoaëc nhaûy vaøo nöôùc, löûa seõ ñöôïc an oån; ngöôøi ñoù nghe lôøi laøm theo maø cheát thì Tyø-kheo phaïm Ba-la-di. Neáu muoán gieát meï maø gieát laàm cha thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu muoán gieát cha maø gieát laàm meï cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. 4. Hoûi veà giôùi Voïng Ba-la-di: Neáu Tyø-kheo noùi toâi thoái thaát boán Quaû Sa-moân thì phaïm Ba-la-di; neáu noùi toâi ñaõ chöùng ñaéc maø bò thoái thaát, khoâng noùi roõ quaû vò thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi roõ quaû vò thì phaïm Ba-la-di. Neáu noùi toâi laø Hoïc nhaân thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi roõ quaû vò trong ba quaû Sa-moân thì phaïm Ba-la-di. Neáu noùi toâi laø voâ sôû höõu, khoâng coøn tham duïc, saân nhueá thì phaïm Ba-la-di; neáu noùi ñôøi naøy laø ñôøi cuoái cuøng thì phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi cö só: “Ai noùi vôùi oâng toâi laø A-la-haùn”, do noùi khoâng thaät neân phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu Tyø-kheo noùi vôùi cö só: “OÂng ñöôïc lôïi ích lôùn neân toâi môùi vaøo nhaø oâng”, hoûi lôïi ích gì, neáu töï noùi coù Thaùnh phaùp thì phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi thí chuû: “Ngöôøi thoï duïng phoøng cuûa oâng laø A-la-haùn nhöng toâi khoâng phaûi laø A-la-haùn”, thì phaïm Thaâu-lan-giaù; cho ñeán noùi thoï duïng caùc vaät nhö y baùt, ngoïa cuï… cuõng vaäy. Neáu Tyø-kheo noùi: “ôû choã kia traûi ñuû loaïi ngoïa cuï cho baäc Tu- ñaø-hoaøn…, toâi cuõng ñaõ ôû choã aáy”, thì phaïm Ba-la-di; neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi khoâng coøn ñoïa ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sanh”, thì phaïm Thaâu-lan- giaù. Neáu noùi chöùng ñaéc boán Quaû Sa-moân thì phaïm Ba-la-di; neáu noùi ñaõ lìa kieát söû thì phaïm Ba-la-di; neáu Tyø-kheo noùi: “Nhöõng phaùp maø Thanh vaên ñaït ñöôïc, toâi cuõng ñaït ñöôïc”, thì phaïm Ba-la-di; neáu noùi ñöôïc naêm Caên, naêm Löïc, baûy Giaùc chi, taùm Thaùnh ñaïo cuõng vaäy; neáu noùi toâi thoái thaát Sô thieàn cho ñeán noùi tu thieàn thuaän nghòch theo thöù lôùp cuõng Ba- la-di. Neáu noùi toâi ñoái vôùi boá thí laø voâ sôû höõu thì phaïm Thaâu-lan-giaù; noùi toâi laø Phaät cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; noùi toâi laø thaày cuûa trôøi ngöôøi cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Noùi toâi laø ñeä töû cuûa Phaät Tyø baø thi thì phaïm Ba- la-di, noùi toâi ñaéc quaû cuõng phaïm Ba-la-di. Neáu noùi toâi ñöôïc phaùp hôn ngöôøi vôùi ngöôøi ñieác, ngöôøi caâm, ngöôøi caâm ñieác, ngöôøi nhaäp ñònh ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu noùi toâi ñöôïc phaùp hôn ngöôøi vôùi ngöôøi tröôùc ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái), taëc truï… ñeàu phaïm Ñoät-

806                                                                    BOÄ LUAÄT 6

kieát-la. Neáu noùi toâi tu töø bi hæ xaû laø voïng ngöõ thì phaïm Ba-la-di; ra daáu tay neâu töôùng thì phaïm Thaâu-lan-giaù.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 2                  807

TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ QUYEÅN 2

2. Hoûi Veà Möôøi Ba Phaùp Taêng-Giaø-Baø-Thi-Sa: Trong luùc nguû laøm phöông tieän, trong luùc nguû xuaát tinh thì khoâng phaïm; luùc thöùc laøm phöông tieän, trong luùc nguû xuaát tinh thì phaïm Thaâu- lan-giaù; khi chöa thoï giôùi laøm phöông tieän, thoï giôùi cuï tuùc xong maø xuaát tònh thì phaïm Thaâu-lan-giaù; khi thoï giôùi cuï tuùc laøm phöông tieän, khi thoï giôùi cuï tuùc xong maø xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; khi thoï giôùi cuï tuùc laøm phöông tieän, khi baïch xong xuaát tinh thì phaïm Thaâu-lan- giaù. Hoûi: Neáu vaäy töø choã naøo cho Bieät truï? Ñaùp: Neân töø caên baûn ban ñaàu ñaõ phaïm. Hoûi: Nhö theá naøo laø xuaát tònh? Ñaùp: Tinh xuaát ra cho ñeán moät loùng tay. Hoûi: Nhö theá naøo laø bieát khôûi taâm xuaát tinh theo thöù lôùp? Ñaùp: Ñaây goïi laø bieát: Khi laø Tyø-kheo phaïm thì khi laø phi Tyø-kheo thanh tònh; khi laø phi Tyø-kheo phaïm thì khi laø Tyø-kheo thanh tònh; khi laø Tyø-kheo phaïm cuõng khi laø Tyø-kheo thanh tònh; khi laø phi Tyø-kheo phaïm cuõng laø khi phi Tyø-kheo thanh tònh. Hoûi: Theá naøo laø khi phi Tyø-kheo (Tyø-kheo-ni) phaïm maø khi laø Tyø-kheo thanh tònh? Ñaùp: Tröôøng hôïp khi laø phi Tyø-kheo phaïm maø khi laø Tyø-kheo thì thanh tònh laø neáu Tyø-kheo-ni phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa baát coïng maø chuyeån caên laøm Tyø-kheo thì toäi naøy ñöôïc dieät. Hoûi: Theá naøo laø khi Tyø-kheo phaïm maø khi laø phi Tyø-kheo thanh tònh? Ñaùp: Tröôøng hôïp khi laø Tyø-kheo phaïm maø khi laø phi Tyø-kheo thì thanh tònh laø neáu Tyø-kheo phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa baát coïng maø chuyeån caên laøm Tyø-kheo-ni thì toäi naøy ñöôïc dieät. Hoûi: Theá naøo laø khi Tyø-kheo phaïm cuõng khi laø Tyø-kheo thanh tònh?

808                                                                         BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Tröôøng hôïp khi laø Tyø-kheo (ni) phaïm cuõng khi laø Tyø-kheo (ni) thì thanh tònh laø neáu Tyø-kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa maø nhö phaùp trò thì ñöôïc dieät toäi, Tyø-kheo-ni phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa maø nhö phaùp trò thì ñöôïc dieät toäi. Luùc nguû laøm phöông tieän, luùc thöùc xuaát tinh, neáu bieát thì phaïm Thaâu-lan-giaù, khoâng bieát thì khoâng phaïm. Neáu nam caên khôûi maø nghòch nöôùc caàm naém thì phaïm Thaâu-lan-giaù, xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa. Neáu xuùc chaïm ngöôøi nöõ maø nghi thì phaïm Thaâu-lan-giaù, xuùc chaïm nôi raêng, nôi chæ toaøn xöông thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo yeâu thöông ngöôøi nöõ naøy maø xuùc chaïm ngöôøi nöõ khaùc thì phaïm Thaâu-lan- giaù, neáu xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ coù hai caên thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu xuùc chaïm huyønh moân cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; xuùc chaïm thaân ngöôøi nam thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu xuùc chaïm ngöôøi nöõ vì nhaân duyeân mòn maøng aám aùp thì phaïm Thaâu-lan-giaù; xuùc chaïm thaân meï vì yeâu quyù meï thì khoâng phaïm, neáu vì mòn maøng aám aùp thì phaïm Thaâu-lan-giaù; cho ñeán xuùc chaïm chò em cuõng vaäy. Coá yù noùi lôøi thoâ vôùi ngöôøi khaùc thì phaïm Thaâu-lan-giaù, baûo ngöôøi khaùc noùi cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù… Töï khen ngôïi mình cuõng vaäy. Neáu laøm mai moái, ñem lôøi noùi cuûa ngöôøi töï taïi ñeán noùi vôùi ngöôøi khoâng töï taïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù; töï taïi laø luùc nguû, luùc aên, luùc chôi ñuøa ñeàu töï taïi. Neáu mai moái töï trong thai cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; khi ñaùnh nhau thaéng chieám ñoaït ngöôøi nöõ thì phaïm Thaâu-lan-giaù; laøm mai moái cho ngöôøi khoâng con thì phaïm Thaâu-lan-giaù; laøm mai moái cho huyønh moân, cho phi nhaân nam, phi nhaân nöõ, ngöôøi phaïm haïnh hoaëc ngöôøi nam chuyeån caên thaønh nöõ, hoaëc ngöôøi nöõ chuyeån caên thaønh nam cho ñeán ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi goïc giôùi… ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Xin laøm phoøng roài maø khoâng laøm thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï laøm phoøng khoâng xin Taêng maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù neáu bò muoãi moøng. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï xin vaät duïng laøm phoøng maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, laøm phoøng cho ngöôøi khaùc, ngöôøi khaùc laøm thaønh thì phaïm Thaâu-lan-giaù; hai ngöôøi cuøng laøm cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu möôøi xin vaät laøm moät phoøng cho möôøi ngöôøi thì moãi ngöôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; vaät khoâng hieän tieän maø laøm phong, khoâng xaû phoøng maø laøm cho ñeán laøm phoøng ôû nôi xa ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù; laáy vaät

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 2                 809

duïng cuûa mình ñeå laøm phoøng cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Sao goïi laø töï xin phoøng? Ñaùp laø neáu coù ñöôïc vaät duïng hoaëc chöa coù giaù tieàn. Laøm phoøng lôùn cuõng vaäy. Hoûi: Sao goïi laø xin phoøng? Ñaùp: laø khi Taêng hoøa hôïp taùc phaùp yeát ma. Duøng tay ra daáu hay sai baûo ngöôøi khaùc vu baùng Tyø-kheo khaùc ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù; vu baùng ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái) ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù; vu baùng Sa-di thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ôû trong Taêng noùi lôøi baát ñònh raèng: “Tyø-kheo kia haønh daâm, laáy troäm naêm tieàn, gieát ngöôøi, noùi phaùp hôn ngöôøi”, maø khoâng noùi roõ teân thì phaïm Thaâu-lan-giaù; duøng tay ra daáu cuõng vaäy. Neáu Tyø-kheo töø choã ngoài ñöùng daäy noùi raèng: “Ñieàu maø toâi noùi laø khoâng coù nhaân duyeân gì”, thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ñem vieäc naøy vu baùng Tyø-kheo-ni thì phaïm Thaâu-lan-giaù; Tyø-kheo-ni ñem vieäc naøy vu baùng Tyø-kheo cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù vì laø coïng giôùi; neáu vu baùng ba chuùng döôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu vu baùng noùi raèng: “Thaày khoâng phaûi laø Tyø-kheo, khoâng phaûi Sa-moân, khoâng phaûi Thích töû; thaày laø Sa- moân xaáu aùc…” ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Ñem caùc naïn söï ñeå vu baùng Tyø-kheo thì phaïm Ñoät-kieát-la, tröø boán Ba-la-di, ñem nhöõng vieäc khaùc vu baùng ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Neáu Tyø-kheo khoâng ñöôïc chaáp thuaän maø taãn Tyø-kheo thì coù thaønh taãn hay khoâng? Ñaùp: Khoâng thaønh taãn, caùc Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Neáu Tyø-kheo khoâng ñöôïc chaáp thuaän maø taãn Tyø-kheo thì coù thaønh taãn hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu chuùng taêng ñoàng thôøi taùc phaùp taãn. Hoûi: Neáu Tyø-kheo khoâng ñöôïc chaáp thuaän maø ôû trong Taêng taãn Tyø-kheo thì coù thaønh taãn hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu tröôùc ñaõ ñöôïc chaáp thuaän. Hoûi: Khoâng baïch Taêng laïi ñeå cho ngöôøi khoâng hieåu taùc phaùp yeát ma thì coù thaønh yeát ma hay khoâng? Ñaùp: Thaønh nhöng caùc Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la . Hoûi: Khoâng khieán cho nhôù nghó maø taãn Tyø-kheo thì coù thaønh taãn hay khoâng? Ñaùp: Thaønh nhöng caùc Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Khoâng taùc baïch yeát ma maø taãn Tyø-kheo thì coù thaønh taãn hay khoâng?

810                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Thaønh nhöng caùc Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; khoâng hieän tieàn cuõng vaäy. Hoûi: Tyø-kheo khoâng thoï phaùp taãn Tyø-kheo taãn Tyø-kheo khoâng thoï phaùp thì coù thaønh taãn hay khoâng? Ñaùp: Thaønh taãn nhöng caùc Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo thoï phaùp taãn Tyø-kheo khoâng thoï phaùp vaø Tyø-kheo khoâng thoï phaùp taãn Tyø-kheo thoï phaùp cuõng nhö vaäy. Hoûi: Neáu coù Tyø-kheo hoûi caùc Tyø-kheo: “Toâi laø Tyø-kheo thoï phaùp taãn Tyø-kheo naøy thì coù thaønh taãn hay khoâng?” Ñaùp: Neáu phi phaùp töï noùi thì khoâng thaønh taãn, neáu nhö phaùp töï noùi thì thaønh taãn. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo taùc phaùp yeát ma cho boán ngöôøi maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngoài treân giöôøng lôùn, giöôøng nhoû taùc phaùp cho boán ngöôøi… ñeàu khoâng phaïm. Hoûi: Nhö Phaät daïy laø chuùng thì khoâng ñöôïc yeát ma cho chuùng, coù tröôøng hôïp laø chuùng yeát ma cho chuùng maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngoài treân giöôøng lôùn, giöôøng nhoû taùc phaùp thì khoâng phaïm. Hoûi: Ngöôøi ôû treân hö khoâng taùc phaùp yeát ma cho ngöôøi ôû döôùi maët ñaát thì coù thaønh yeát ma hay khoâng? Ñaùp: Khoâng thaønh, caùc Tyø-kheo phaïm toäi ñaùng quôû traùch. Tröôøng hôïp ngöôøi ôû döôùi maët ñaát taùc phaùp yeát ma cho ngöôøi ôû treân hö khoâng, ngöôøi ôû trong giôùi taùc phaùp yeát ma cho ngöôøi ôû ngoaøi giôùi… cuõng nhö vaäy. Hoûi: Theá naøo laø ngöôøi khoâng thanh tònh nhöng töôùng thanh tònh? Ñaùp: Ñoù laø Tyø-kheo phaïm Ba-la-di maø oai nghi thanh tònh. Hoûi: Theá naøo laø ngöôøi thanh tònh maø töôùng khoâng thanh tònh? Ñaùp: Ñoù laø ngöôøi trì giôùi khoâng phaïm nhöng oai nghi khoâng thanh tònh. Hoûi: Theá naøo laø ngöôøi thanh tònh maø töôùng cuõng thanh tònh? Ñaùp: Ñoù laø ngöôøi khoâng phaïm giôùi vaø oai nghi thanh tònh. Hoûi: Theá naøo laø ngöôøi khoâng thanh tònh, töôùng cuõng khoâng thanh tònh? Ñaùp: Ñoù laø Tyø-kheo phaïm Ba-la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa vaø oai nghi khoâng thanh tònh. 3. Hoûi Veà Hai Phaùp Baát Ñònh: Hoûi: Nhö Phaät daïy laø neân tin vaøo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 2                    811

trò toäi Tyø-kheo, coù phaûi laø tin vaøo lôøi cuûa taát caû Öu-baø-di ñaùng tin hay khoâng? Ñaùp: Neân hoûi Öu-baø-di ñaùng tin naøy raèng: “Coâ coù thaáy Tyø-kheo naøy ôû choã ñoù khoâng?”, neáu ñaùp laø coù thì neân tin vaøo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø trò toäi Tyø-kheo naøy. Neáu Öu-baø-di ñaùng tin noùi raèng: “Toâi thaáy vò naøy aên phi thôøi”, Tyø-kheo laïi noùi laø toâi aên toâ, maät thì neân tin vaøo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø trò toäi Tyø-kheo naøy, cuõng neân khieán cho Tyø-kheo töï noùi. Neáu Öu-baø-di ñaùng tin noùi raèng: “Toâi thaáy vò naøy uoáng röôïu”, Tyø-kheo laïi noùi laø toâi uoáng nöôùc maät, nöôùc Toâ-tyø-la thì neân tin vaøo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø trò toäi Tyø-kheo naøy, cuõng neân khieán cho Tyø-kheo töï noùi. Neáu Öu-baø-di ñaùng tin noùi raèng: “Toâi thaáy vò naøy haønh daâm”, Tyø-kheo laïi noùi laø toâi haønh daâm ôû ñuøi thì neân tin vaøo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø trò toäi Tyø-kheo naøy, cuõng neân khieán cho Tyø-kheo töï noùi. Neáu Öu-baø-di ñaùng tin noùi raèng: “Toâi thaáy vò naøy haønh daâm vôùi suùc sanh”, Tyø-kheo laïi noùi laø toâi chæ haønh daâm beân ngoaøi thaân phaàn thì neân tin vaøo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø trò toäi Tyø-kheo naøy, cuõng neân khieán cho Tyø-kheo töï noùi. Cho ñeán thaáy vôùi long nöõ, thieân nöõ, Daï-xoa nöõ cuõng nhö vaäy. Neáu Öu-baø-di ñaùng tin noùi raèng: “Toâi thaáy vò naøy cuøng ngöôøi nöõ ôû choã kia haønh daâm”, Tyø-kheo laïi noùi laø toâi vì nhaân duyeân khaùc neân ñeán choã ñoù thì khoâng neân tin vaøo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø trò toäi Tyø-kheo naøy. Neáu Öu-baø-di ñaùng tin noùi raèng: “Toâi thaáy vò naøy cuøng ngöôøi nöõ ñoù haønh daâm, ngöôøi nöõ ñöùng coøn Tyø-kheo ngoài”thì khoâng neân tin vaøo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø trò toäi Tyø-kheo naøy; cho ñeán boán oai nghi cuõng nhö vaäy. Trong Baát ñònh thöù hai, neáu Tyø-kheo trong hai vieäc, moãi moãi vieäc ñeàu khoâng töï noùi ra thì khoâng neân tin vaøo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø trò toäi Tyø-kheo naøy. 4. Hoûi Veà Ba Möôi Phaùp Ni-Taùt-Kyø Ba-Daät-Ñeà: Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo caát chöùa y quaù möôøi ñeâm maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu y bò chaùy, bò maát; neáu laø thuûy y, y ñang may, y baèng loâng, y baát tònh cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo caát chöùa y dö troïn ñôøi maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, trong möôøi ñeâm thì gaëp voâ thöôøng (cheát). Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo caát chöùa y dö hai möôi naêm maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu bò ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi.

812                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo caát chöùa y quaù möôøi ñeâm, ngay nôi y naøy laïi phaïm lìa y nguû ñeâm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu qua möôøi ñeâm may thaønh y thoï trì laïi ra ngoaøi giôùi cho ñeán khi maët trôøi moïc. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ngay trong ngaøy ñöôïc y lieàn phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu lieàn ngaøy ñöôïc y maø ngaøy tröôùc phaïm Xaû ñoïa chöa saùm hoái, lìa y nguû maø khoâng thoï ba y laïi caát chöùa y quaù möôøi ñeâm neân phaïm Xaû ñoïa. Hoûi: Lìa Ni-sö-ñaøn nguû ñeâm coù phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Phaät daïy khoâng ñöôïc lìa ba y nguû ñeâm, Ni-sö-ñaøn hoaëc ñöôïc lìa hoaëc khoâng ñöôïc lìa vì Ni-sö-ñaøn khoâng phaûi laø loaïi y lìa nguû ñeâm. Neáu nuoâi bònh maø caát giöõ y quaù möôøi thì phaïm Xaû ñoïa; caát chöùa khaên tay, ñaõy löôït nöôùc, meàn neäm thoï trì khoâng phaïm; neáu khoâng thoï trì hoaëc xaû roài thoï laïi tuøy yù duøng. Hoûi: Sao goïi laø ñaäp y? Ñaùp: Neáu laø y môùi chöa traûi qua boán thaùng thoï duïng thì y naøy khoâng ñöôïc ñaäp; neáu laø Thôøi y, trong boán thaùng thoï duïng y naøy thì goïi laø ñöôïc ñaäp y. Hoûi: Giôùi cuûa Taêng vaø giôùi cuûa ngoaïi ñaïo cuøng trong moät giôùi, cuøng chung moät cöûa neáu lìa y nguû ñeâm thì coù phaïm hay khoâng?, ñaùp laø neáu nguû ñeâm ngay nôi cöûa thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñeå y ôû choã ngoaïi ñaïo, nguû ñeâm trong giôùi cuûa Taêng maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu giôùi cuûa ngoaïi ñaïo vaø giôùi cuûa Taêng cuøng trong moät giôùi; giôùi caây cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñeå y ôû boán choã, nguû ñeâm ôû choã khaùc maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñeå treân giöôøng naèm ngoài, neáu khoâng ñem ba y theo thì neân thoï y khaùc. Hoûi: Nhö Phaät daïy ñöôïc caát chöùa vaûi trong moät thaùng thì thoï nhö theá naøo? Ñaùp: Ñaây laø tröôøng hôïp ba y khoâng ñuû, neáu ba y ñaõ ñuû thì khoâng ñöôïc caát chöùa vaûi trong moät thaùng; vì khoâng ñuû ba y mong caàu trong moät thaùng seõ ñöôïc ñuû thì neân caát chöùa; neáu khoâng ñöôïc thì neân caét roïc may thaønh y thoï trì, neáu khoâng caét roïc may thaønh y thoï trì thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, gioáng nhö tröôøng hôïp lieàn ngaøy coù ñöôïc y. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 2                    813

giaët y maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu nhôø giaët y môùi. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng phaûi cha nhôø Tyø-kheo-ni giaët y maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo-ni laø meï; neáu giaët roài baûo giaët nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu sai söù, laøm töôùng nhôø giaët thì phaïm Ni-taùt-kyø; neáu nhôø taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, hai chuùng ni döôùi giaët y cuûa Taêng hoaëc y baát tònh thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï y töø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi meï maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu thoï y töø meï laø taëc truï thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø- kheo-ni ñeå y döôùi ñaát roài noùi: “Ñaïi ñöùc, y naøy gôûi cho ñaïi ñöùc tuøy yù thoï duïng, toâi seõ ñöôïc coâng ñöùc”, Tyø-kheo laáy thoï duïng thì khoâng phaïm; neáu baûo ngöôøi khaùc laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù, duøng tay ra daáu ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo-ni ñeå y döôùi ñaát roài im laëng boû ñi, Tyø- kheo ñoàng yù thoï duïng thì khoâng phaïm; neáu noùi: “Thoï duïng roài ñöa tieàn cho toâi”thì khoâng phaïm; taïm möôïn thoï duïng cuõng khoâng phaïm. Thöùc- xoa-ma-na, Sa-di-ni ñeå y cho cuõng vaäy. Neáu noùi: “Trong tuï laïc ñoù coù y cho ñaïi ñöùc”, Tyø-kheo ñeán ñoù laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu im laêng taâm thoï, sau ñoù ñoàng yù thoï duïng thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi khoâng ñöôïc thoï y töø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con”, ngöôøi kia im laëng ñeå y döôùi ñaát roài boû ñi, sau ñoù Tyø-kheo ñoàng yù thoï duïng thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï y töø Tyø-kheo-ni laø meï maø phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu thoï laáy vaät khaùc. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo vaøo nhaø baïch y, y khoâng rôøi thaân maø laïi phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu y bò buøn ñaát laøm dô, Tyø-kheo-ni phuûi giuõ; neáu Tyø- kheo nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con giaët Ni-sö-ñaøn thì phaïm Xaû ñoïa, giaët meàn neäm goái ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Sao goïi laø giaët? Ñaùp: Nhuùng vaøo nöôùc cho ñeán ba laàn thì goïi laø giaët. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xin y töø cö só, vôï cö só khoâng phaûi baø con maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu xin cho Taêng hoaëc xin töø ngöôøi hai caên thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xin y töø cö só, vôï cö só maø khoâng

814                                                                    BOÄ LUAÄT 6

phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñoù laø cha meï hoaëc xin vaûi may maøn, y taém möa thì khoâng phaïm; neáu xin töø ngöôøi hoïc giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; xin y baát tònh cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; xin y Kieáp boái, Ñaàu sa thì phaïm Ñoät-kieát- la. Khi thoï giôùi cuï tuùc xin, khi thoï giôùi cuï tuùc ñöôïc y coù boán caâu; neáu cö só chuyeån caên thaønh nöõ hoaëc Tyø-kheo chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni ñeàu khoâng phaïm. Sai söù, duøng tay ra daáu ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Xin y töø phi nhaân, suùc sanh, chö thieân thì khoâng phaïm. Neáu vì Sa-di may y maø Tyø-kheo ñeán xin thì phaïm Ñoät-kieát-la; vì nhieàu Tyø-kheo may y maø moät Tyø-kheo ñeán xin cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; vì may y khi coøn laø baïch y, sau khi xuaát gia roài ñeán ñoøi thì phaïm Ñoät- kieát-la; vì may y khi thoï giôùi cuï tuùc, thoï giôùi cuï tuùc xong ñeán ñoøicuõng phaïm Ñoät-kieát-la, y naøy neân xaû; neáu xin y töø trôøi roàng, Daï-xoa vaø taát caû ngoaïi ñaïo ñeàu khoâng phaïm; sai söù, duøng tay ra daáu ñeàu phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu phi nhaân ñöa giaù tieàn, phi nhaân laøm söù, phi nhaân laø ñaøn vieät thì khoâng phaïm; ngöôøi ñöa giaù tieàn, phi nhaân laøm söù, phi nhaân laø ñaøn vieät cuõng khoâng phaïm; phi nhaân ñöa giaù tieàn, ngöôøi laøm söù, ngöôøi laø ñaøn vieät cuõng khoâng phaïm; neáu ngöôøi ñöa giaù tieàn, ngöôøi laøm söù, ngöôøi laø ñaøn vieät thì phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng Kieàu xa da môùi laøm Ni-sö-ñaøn maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laøm xen taïp vôùi Cuø na, hoaëc vôùi Kieáp boái, Ñaàu cöu la hoaëc vôùi toùc, loâng… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù, duøng tay ra daáu ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng Kieàu xa da môùi xen taïp laøm phu cuï maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Neáu khoâng töï laøm hoaëc laøm thuaàn ñen; töï laøm cuõng vaäy. Neáu laøm xong traûi nguû lieàn phaïm toäi. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm phu cuï maø phaïm boán Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laøm baèng kích löông cuûa Phaät, chöa ñuû saùu naêm, nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi laø baø con giaët vaø caát chöùa quaù möôøi ñeâm; neáu laøm thuaàn traéng hoaëc baát tònh thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm phu cuï chöa ñuû saùu naêm maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu trong saùu naêm boû ñaïo, sau ñoù xuaát gia thoï giôùi trôû laïi; bò cuoàng si hoaëc chuyeån caên thaønh nöõ cuõng vaäy; hoaëc Taêng yeát ma

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 2                   815

cho laøm; ñoái vôùi phu cuï baèng Kieàu xa da cuõng vaäy; neáu laøm cho ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï y Taêng-giaø-leâ maø phaïm Ñoät- kieát-la hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu y laøm xen taïp baèng chæ sôïi vaøng hoaëc baïc, hoaëc loaïi chæ sôïi quyù baùu; duø ñeå döôùi ñaát cho cuõng khoâng thoï duïng; neáu khi thoï töôûng laø vaøng thì phaïm Xaû ñoïa; neáu ôû choã xa nhôø ngöôøi laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy vaät töø meï maø phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu trao ñoåi vaät khaùc thì phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo mua baùn ñuû caùc loaïi maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu sai baûo ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc mua baùn thì khoâng phaïm, neáu mua baùn khoâng nhö phaùp thì phaïm Ñoät-kieát-la. Mua baùn vôùi trôøi roàng, Daï-xoa, Caøn-thaùt-baø, A-tu-la, Ca-laàu-la, Khaån-na-la, Ma- haàu-la-giaø… taát caû phi nhaân thì phaïm Ñoät-kieát-la; mua baùn vôùi baø con cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Mua baùn vôùi ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, huyønh moân… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi mua baùn cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; khi chöa thoï giôùi cuï tuùc mua baùn, khi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñöôïc lôïi thì phaïm Ñoät-kieát-la… coù taát caû baûy caâu; ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi mua baùn thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo caát chöùa baùt quaù möôøi ñeâm maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu trong möôøi ñeâm bò ñieân cuoàng Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo caát chöùa baùt dö troïn ñôøi maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñaõ ôû trong Taêng xaû vaø saùm hoái. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coù moät baùt, ngay nôi baùt naøy laïi phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu khoâng thoï trì. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coù baùt roài laïi xin baùt khaùc, troïn ñôøi khoâng tònh thí maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laø baùt nhoû. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo lieàn ngaøy xin ñöôïc baùt maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu baùt deã coù ñöôïc trong möôøi ñeâm

816                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coù baùt chöa tôùi naêm ñöôøng raêng nöùt, xin baùt môùi maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu hai hoaëc ba ngöôøi xin moät baùt thì phaïm Ñoät-kieát- la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï xin chæ sôïi baûo thôï deät deät y maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu xin cho Taêng thì khoâng phaïm; hoaëc xin chæ sôïi baát tònh roài baûo thôï deät deät y thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc xin chæ sôïi töø ngöôøi ñieân cuoàng thì phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù, duøng tay ra daáu xin ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu baûo thôï deät deät y cho Tyø-kheo, Tyø-kheo ñeán choã thôï deät maø khoâng noùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi laø duøng loaïi chæ sôïi xen taïp ñeå deät thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu thôï deät laø huyønh moân hay ngöôøi hai caên, Tyø-kheo ñeán noùi vôùi hoï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coù taâm saân haän ñoaït laáy y cuûa tyø- kheo khaùc maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñoaït y baát tònh hoaëc ñoaït y cuûa ngöôøi hoïc giôùi, taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, Sa-di thì phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù, duøng tay ra daáu baûo ñoaït thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñoaït y chöa ñuû löôïng cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ngöôøi ñoaït y chuyeån caên thaønh nöõ hay ngöôøi bò ñoaït y chuyeån caên ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo lìa y quaù saùu ñeâm, khoâng thoï y khaùc maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu moät trong taùm naïn khôûi leân; hoaëc trong ba y khoâng coù y dö khaùc maø an cö, trong moät thaùng Thôøi y ñöôïc lìa y nguû ñeâm, neáu quaù haïn naøy thì phaïm Xaû ñoïa. Neáu duøng y baát tònh hoaëc y Kieáp-ba-ñoà-sa ñeå may y taém möa thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø-kheo töï töù xong ñeán truù xöù khaùc, nôi naøy chöa töï töù maø tuøy ôû choã ñoù caát chöùa y taém möa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy y töø meï maø phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laø y cuûa Taêng maø hoài chuyeån veà cho mình thì phaïm Xaû ñoïa; thôøi döôïc vaø thaát nhaät döôïc cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy y cuûa Taêng hoài chuyeån veà cho mình maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Neáu ôû ngoaøi giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ôû trong giôùi cuûa Taêng, khoâng hoøa hôïp maø chia y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñöôïc duøng thôøi döôïc laøm phi thôøi döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc hay khoâng?

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 2                    817

Ñaùp: Coù, nhö mía laø Thôøi döôïc, eùp laáy nöôùc laøm Phi thôøi döôïc; ñöôøng laø Thaát nhaät döôïc, ñoát thaønh tro laøm Chung thaân döôïc, Hoà-ma cuõng vaäy; thòt laø Thôøi döôïc, chieân laáy môõ laøm Thaát nhaät döôïc, ñoát thaønh tro laøm Chung thaân döôïc . Hoûi: Neáu Thaát nhaät döôïc ñeå ôû choã baát tònh khoâng traûi qua ñeâm, khoâng thoï trì thì coù ñöôïc trong baûy ngaøy thoï hay khoâng? Ñaùp: Ñöôïc, Chung thaân döôïc cuõng vaäy. Neáu môõ ñaõ ñöôïc löôït roài, naáu vôùi daàu thì ñöôïc duøng trong baûy ngaøy, Tyø-kheo khaùc cuõng ñöôïc duøng trong baûy ngaøy, neáu duøng ñeå nhoû muõi, nhoû loã tai hay thoa chaân ñeàu khoâng phaïm. 5. Hoûi Veà Chín Möôi Phaùp Ba-Daät-Ñeà: Hoûi: Coù cö só hoûi Tyø-kheo: “Thaày laø ai?” Ñaùp: laø ngoaïi ñaïo thì Tyø-kheo naøy coù xaû giôùi hay khoâng? Ñaùp: Khoâng xaû giôùi nhöng phaïm coá yù voïng ngöõ Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù cö só hoûi Tyø-kheo: “Thaày laø ai?”, ñaùp laø cö só thì Tyø-kheo naøy coù xaû giôùi hay khoâng? Ñaùp: Khoâng xaû giôùi nhöng phaïm coá yù voïng ngöõ Ba-daät-ñeà. Neáu ñaùp laø Hoøa thöôïng cuõng vaäy. Neáu Tyø-kheo noùi ñieân ñaûo laø xin cho Hoøa thöôïng hoaëc A- xaø- leâ , ngöôøi kia nghe theo lôøi ñaõ noùi maø cho ñoà vaät thì Tyø-kheo phaïm coá yù voïng ngöõ Ba-daät-ñeà; thöôøng xöng teân ñeå xin cuõng phaïm Ba- daät- ñeà. Khoâng nghe maø noùi laø nghe, nghe maø noùi laø khoâng nghe… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu noùi ngöôøi kia muø loøa maø ngöôøi ñoù thaät khoâng muø loøa thì phaïm hai toäi Ba-daät-ñeà laø coá yù voïng ngöõ vaø khinh cheâ; noùi ñieác, caâm ngoïng cuõng vaäy, cho ñeán noùi caùc ngheà coâng xaûo khaùc cuõng vaäy, nhö noùi thaày laø doøng Baø-la-moân xuaát gia hoaëc thaày laø thôï hôùt toùc xuaát gia… ñeàu phaïm. Hoûi: Neáu Tyø-kheo khi ñi duøng thieân nhaõn ñeå xuaát toäi (cöû toäi) Tyø- kheo thì coù thaønh xuaát toäi hay khoâng? Ñaùp: Khoâng thaønh xuaát toäi vì thieân nhaõn khoâng phaûi laø söï, khi ngoài cuõng vaäy. Hoûi: Tyø-kheo ôû trong Taêng xuaát toäi Tyø-kheo thì coù thaønh xuaát toäi hay khoâng? Ñaùp: Khoâng thaønh xuaát toäi, Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu coá yù khinh cheâ taëc truï, ngöôøi hoïc giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; khinh cheâ ba chuùng döôùi cuõng phaïm Ñoät- kieát-la; sai söù, duøng tay ra daáu khinh cheâ cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu duøng thieân nhó ñeå nghe lôøi ly giaùn thì phaïm Ñoät-kieát-la; ly giaùn taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp ñeà

818                                                                    BOÄ LUAÄT 6

phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù, duøng tay ra daáu ly giaùn ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; ly giaùn Tyø-kheo-ni vaø ba chuùng döôùi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñaõ dieät toäi cho taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp maø phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù, duøng tay ra daáu ñeå phaùt khôûi laïi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Ñaõ dieät toäi cho Tyø- kheo-ni vaø ba chuùng döôùi roài maø coøn phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ñoät- kieát-la. Thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ ñang nguû thì phaïm Ñoät-kieát-la; thuyeát phaùp cho tònh nhaân ñang nguû, tònh nhaân laø ngöôøi coõi Uaát-ñôn-vieät hoaëc laø ngöôøi ngu si, hoaëc laø ngöôøi ñieác, caâm hoaëc laø ngöôøi bieân ñòa ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; thuyeát phaùp cho huyønh moân, ngöôøi hai caên ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Neáu tònh nhaân beân caïnh laø ngöôøi khoâng thanh tònh thì coù ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ hay khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc, vì sao, vì Phaät coù daïy chuù nguyeän cho tònh nhaân thì khoâng phaïm; neáu tònh nhaân beân caïnh laø ngöôøi muø, caâm maø thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu tònh nhaân laø ngöôøi khoâng dieân cuoàng hoaëc laø naêm chuùng thì thuyeát phaùp khoâng phaïm. Neáu khoâng coù tònh nhaân, thuyeát phaùp cho ngöôøi thoï taùm trai giôùi thì khoâng phaïm; hoaëc daïy kinh hay hoûi ñaùp thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñoïc tuïng cuù phaùp maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cuøng tuïng vôùi suùc sanh; neáu cuøng tuïng vôùi trôøi roàng quyû thaàn… thì phaïm Ñoät-kieát-la; cuøng tuïng vôùi Sa-di, Sa-di-ni cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù, duøng tay ra daáu cuøng tuïng thì phaïm Ñoät-kieát- la. Hoûi: Vì sao noùi toäi Ba-la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa cuûa tyø-kheo cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nghe thì phaïm Ba-daät-ñeà? Ñaùp: Vì hai tuï giôùi naøy nhieáp heát caùc toäi thoâ aùc. Hoûi: Coù tröôøng hôïp noùi ñöôïc phaùp hôn ngöôøi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nghe maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu noùi cho ba chuùng döôùi nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; noùi cho baäc chaùnh kieán hoaëc baäc Kieán ñeá nghe thì khoâng phaïm; noùi cho ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi nghe ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; noùi cho taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, ngöôøi hoïc giôùi nghe ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo hoài chuyeån Taêng vaät cho Tyø-kheo-ni taêng thì phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù, duøng tay ra daáu hoài chuyeån thì phaïm Ñoät-kieát-la.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 2                    819

Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cheâ traùch moãi nöõa thaùng thuyeát giôùi vuïn vaët naøy maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Khoâng coù, tröø hai möôi moát tröôøng hôïp khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nhoå coû maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø caïo toùc; neáu Tyø-kheo duøng tro ñaát phuû leân coû töôi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu baûo ngöôøi haùi traùi cho mình aên thì phaïm Ñoät- kieát-la; haùi naám meøo cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái) haùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo vì ngöôøi khaùc maø maéng thì phaïm Ñoät-kieát-la; maéng suùc sanh cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu hoûi vieäc naøy maø traû lôøi vieäc khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; im laëng xuùc naõo ngöôøi khaùc cuõng phaïm Ñoät-kieát- la; nghe noùi roài maø khoâng ghi nhôù thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo traûi ngoïa cuï nôi ñaát troáng, khi ñi khoâng töï thu doïn cuõng khoâng baûo ngöôøi thu doïn maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laø giöôøng baùu hoaëc ôû choã khuaát do coù cö só nhieáp thuû neân khi ñi khoâng thu doïn thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo laø taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, ngöôøi hoïc giôùi khi ñi khoâng thu doïn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo traûi ngoïa cuï cuûa mình khi ñi khoâng thu doïn cuõng khoâng baûo ngöôøi thu doïn thì phaïm Ñoät-kieát-la; naêm chuùng cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo traûi ngoïa cuï cuûa Taêng khoâng töï thu caát cuõng khoâng baûo ngöôøi thu caát maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngoài ôû nhaø cö só hoaëc ngoïa cuï bò ngöôøi chieám ñoaït thì khoâng phaïm, hoaëc gaàn choã kinh haønh cuõng khoâng phaïm. Neáu taïm thôøi ñöùng daäy ñi, khoâng töï caát cuõng khoâng baûo ngöôøi caát thì phaïm Ñoät- kieát-la; tröø ngoïa cuï, caùc vaät khaùc nhö vaùn caây, khuùc caây thì tuøy yù ngoài khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo khoâng daën trao laïi ngoïa cuï maø ñi, khi ñeán giöõa ñöôøng gaëp Tyø-kheo khaùc neân daën thu doïn giuøm; neáu vò kia nhaän lôøi maø khoâng thu caát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Neáu Tyø-kheo muoán caát ngoïa cuï vaøo trong phoøng, cöûa phoøng ñoùng thì laøm theá naøo? Ñaùp: Neân ñeå beân vaùch hoaëc döôùi goác caây hoaëc ôû choã khoâng bò möa laøm hö. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xua ñuoåi Tyø-kheo maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Neáu chuùng taêng laø taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi

820                                                                      BOÄ LUAÄT 6

voán khoâng hoøa hôïp, ngöôøi hoïc giôùi, Sa-di… cuøng xua ñuoåi moät Tyø-kheo thì phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù, duøng tay ra daáu xua ñuoåi hoaëc ôû trong phoøng rieâng ñuoåi ra thì phaïm Ñoät-kieát-la; ôû nôi ñaát troáng xua ñuoåi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; xua ñuoåi ngaï quyû cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo bieát Tyø-kheo khaùc ñeán tröôùc ñaõ traûi ngoïa cuï roài, mình ñeán sau gaéng göôïng töï traûi hay baûo ngöôøi traûi ngoïa cuï maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñoù laø taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, ngöôøi hoïc giôùi, Sa-di thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng choáng ñôõ giöôøng suùt chaân, ngoài naèm treân ñoù maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ôû trong chuøa cuûa taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp hoaëc chuøa cuûa tyø-kheo-ni hoaëc chuøa cuûa ngoaïi ñaïo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy nöôùc coù truøng töôùi leân coû, ñaát maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu sai söù, duøng tay ra daáu thì phaïm Ñoät-kieát-la; duøng toâ, laïc, söõa töôùi leân truøng trong coû thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: coù tröôøng hôïp Tyø-kheo lôïp nhaø quaù hai, ba lôùp maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu sai söù, duøng tay ra daáu hoaëc baûo huyønh moân laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phoøng lôùn töùc laø phoøng rieâng hoaëc phoøng coù chuû. Hoûi: Sao goïi laø giaùo giôùi Tyø-kheo-ni? Ñaùp: Neáu noùi veà taùm giôùi troïng goïi laø giaùo giôùi Tyø-kheo-ni. Tyø- kheo thoï phaùp giaùo giôùi cho Tyø-kheo-ni khoâng thoï phaùp thì phaïm Ñoät- kieát-la; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Giaùo giôùi cho Tyø-kheo-ni taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Giaùo giôùi cho Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo nôi khaùc cuõng ñöôïc giaùo giôùi thì coù caàn taùc yeát ma nöõa hay laø khoâng laøm? Ñaùp: Tröôùc ñaõ taùc yeát ma roài thì khoâng caàn taùc nöõa. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Taêng khoâng sai, Tyø-kheo giaùo giôùi Tyø-kheo- ni maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu tröôùc ñaõ ñöôïc sai roài. Hoûi: Neáu truù xöù chæ coù moät Tyø-kheo thì Tyø-kheo-ni coù neân ñeán caàu giaùo giôùi hay khoâng? Ñaùp: Neân ñeán, tröôøng hôïp hai, ba vò cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo giaùo giôùi Tyø-kheo-ni ñeán maët trôøi

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 2                   821

laën maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ôû trong chuøa tyø-kheo-ni trong tuï laïc hoaëc trong chuøa gaàn tuï laïc, gaàn nhaø cö só thì khoâng phaïm; neáu ôû ngoaøi tuï laïc thì phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñem y cho ngöôøi khoâng phaûi laø meï maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, veà meï coù taát caû hai möôi moát tröôøng hôïp; neáu ñem y cho Tyø-kheo-ni taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, ngöôøi hoïc giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Nhö Phaät daïy neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc raèng: “Vì lôïi cuùng döôøng neân giaùo giôùi Tyø-kheo-ni thì phaïm Ba-daät-ñeà”, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi nhö theá maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu caùc phi nhaân nhö trôøi, roàng, Daï-xoa, Caøn-thaùt-baø, A-tu-la, Ca-laàu-la, Khaån-na-la, Ma-haàu-la-giaø… xuaát gia laøm Tyø-kheo- ni. Neáu Tyø-kheo heïn vôùi Tyø-kheo-ni ñi trong hö khoâng thì phaïm Ñoät- kieát-la; khi chöa thoï giôùi cuï tuùc cuøng heïn, thoï giôùi cuï tuùc xong cuøng ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo ñi treân hö khoâng, Tyø-kheo-ni ñi döôùi ñaát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo cuøng ngoài ôû choã khuaát vôùi thieân nöõ coù theå naém giöõ ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngoài vôùi Tyø-kheo-ni cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khen ngôïi maø ñöôïc thöùc aên laïi khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu khen ngôïi ngöôøi khaùc, ngöôøi khaùc aên thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo tröôùc ñaõ thoï cö só thænh, sau ñoù Tyø-kheo-ni khan ngôïi baûo cö só thænh Tyø-kheo ñoù, cö só noùi laø ñaõ thænh roài thì Tyø-kheo khoâng phaïm; tònh thí thöùc aên cho Tyø-kheo-ni vaø ba chuùng döôùi ñeàu khoâng phaïm; khoâng bieát Tyø-kheo-ni khen ngôïi maø aên thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï thænh thöïc ôû nhieàu nôi maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu tröôùc ñaõ tònh cho ngöôøi khaùc hoaëc vì bònh hoaëc ôû nhieàu nôi thoï baø con thænh thöïc thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo thoï thænh thöïc roài ngay nôi choã ngoài hoaëc choã khaùc ñem thöùc aên ñeán, taùc yù khoâng thoï thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo thoï thænh, coù ngöôøi noùi: “Ñaïi ñöùc, coøn coù thöùc aên nhöng toâi khoâng thænh ñaïi ñöùc laàn nöõa”thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo thoï hai loaïi thöùc aên laø Khö-ñaø-ni vaø Boà-xaø-ni, khoâng taùc tònh maø aên cuõng khoâng phaïm. Tyø-kheo tröôùc ñaõ thoï thænh thöïc, coù ngöôøi noùi: “Ñaïi ñöùc nhôù toâi thænh thöïc, toâi khoâng thænh ñaïi ñöùc laàn nöõa”thì khoâng phaïm. Tyø-kheo tröôùc ñaõ thoï thænh thöïc, coù ngöôøi noùi: “Ñaïi ñöùc,

822                                                                       BOÄ LUAÄT 6

toâi coøn coù thöùc aên tuøy theo bònh, toâi khoâng thænh ñaïi ñöùc laàn nöõa”thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï thænh hai nôi, khoâng cho ngöôøi khaùc moät nôi maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñoù khoâng phaûi laø chaùnh thöïc; neáu Tyø-kheo thoï thænh thöïc roài, coù ngöôøi noùi raèng: “Ñaïi ñöùc töï ñeán nhaø toâi, toâi khoâng thænh ñaïi ñöùc laàn nöõa”thì khoâng phaïm. Luùc ñang ngoài coù ngöôøi thænh thöïc, neáu tröôùc chöa thoï thænh thöïc thì khoâng phaïm; ngay nôi choã nhaát toïa thöïc, coù ngöôøi khaùc thænh thöïc thì khoâng phaïm; thöôøng thænh thöïc cuõng khoâng phaïm, vì thöông xoùt neân thoï thænh thöïc cuõng khoâng phaïm; thoï thöùc aên do cö só ñeå daønh cho (tröôøng thöïc) cuõng khoâng phaïm; moät ngöôøi laáy phaàn cho hai ngöôøi cuõng khoâng phaïm. Thöùc aên baát tònh, duøng tay ra daáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôøi ñieân cuoàng thænh thöïc, nghi neân thoï choã khaùc thænh thöïc thì khoâng phaïm; Tyø-kheo thoï thænh thöïc roài cho laïi cho Tyø-kheo thoï phaùp thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ôû moät nôi thoï hai nhaø thænh thöïc maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu thoï thænh thöïc ôû Long cung, mieáu thôø trôøi vaø nhaø cuûa ngoaïi ñaïo. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï hai, ba baùt thöùc aên maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ôû nhaø ngoaïi ñaïo, mieáu thôø trôøi, thôø Daï-xoa thì khoâng phaïm; neáu duøng tay ra daáu ñeå thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la; tröø baùnh, thoï caùc loaïi thöùc aên khaùc ñeàu khoâng phaïm. Neáu thoï hai, ba baùt roài sai ngöôøi khaùc mang ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la . Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo aên roài, tuøy yù khoâng thoï phaùp dö thöïc laïi aên nöõa maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu bònh, aên toâ, maät cuõng vaäy; aên thöùc aên baát tònh (chaùnh thöïc) roài tuøy yù thoï phaùp dö thöïc thì khoâng goïi laø thoï thöïc, phaïm Ba-daät- ñeà. Neáu Tyø-kheo naøy laø taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, ngöôøi hoïc giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la . Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo aên bieät chuùng maø khoâng phaïm Ba- daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñi quaù nöõa do tuaàn hoaëc ra khoûi giôùi hoaëc ôû treân hö khoâng aên thì khoâng phaïm, nhö Phaät ñaõ daïy tröø khi coù nhaân duyeân, aên bieät chuùng khoâng phaïm. Hoûi: Vì taát caû nhaân duyeân hieän taïi tieàn hay laø moãi moãi nhaân duyeân hieän taïi tieàn?

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 2                    823

Ñaùp: Vì moãi moãi nhaân duyeân hieän taïi tieàn ñöôïc aên bieät chuùng khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo phi thôøi aên loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni vaø Boà-xaø-ni maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñeán coõi Uaát ñôn vieät, theo giôø aên ôû coõi ñoù thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ngoài moät choã aên maø phaïm boán toäi Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu khoâng thoï thöïc maø aên, thöùc aên khoâng thanh tònh, aên phi thôøi vaø thöùc aên ñeå caùch ñeâm thì khi vöøa aên lieàn phaïm boán toäi Ba- daät-ñeà. Hoûi: Thöùc aên caùch ñeâm ôû coõi Uaát ñôn vieät coù ñöôïc aên khoâng? Ñaùp: Ñöôïc aên, caùc coõi khaùc cuõng vaäy. Coù ba haïng ngöôøi ñöôïc aên caùch ñeâm, ñoù laø taëc truï, ngöôøi hoïc giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp; Tyø- kheo khoâng ñöôïc aên. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo aên thöùc aên caùch ñeâm maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, thöùc aên caùch ñeâm cuûa tyø-kheo-ni, Tyø-kheo ñöôïc aên; thöùc aên caùch ñeâm cuûa tyø-kheo, Tyø-kheo-ni ñöôïc aên. Neáu mieäng baùt bò meû, thöùc aên coøn dính trong baùt phaûi heát söùc chuù yù, röûa ba laàn cho saïch roài môùi duøng thoï thöïc thì khoâng phaïm. Neáu ñem cho Sa-di, Sa-di traû laïi, Tyø-kheo duøng thoï thöïc khoâng phaïm; ñem thöùc aên caùch ñeâm cho ngöôøi khaùc, ngöôøi khaùc traû laïi, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu töï khoâng thoï thöïc thì khoâng phaïm. ÔÛ coõi Uaát ñôn vieät khoâng thoï thöùc aên maø aên thì khoâng phaïm; caùc coõi khaùc thì khoâng ñöôïc. Hoûi: Khi Tyø-kheo aên, tònh nhaân sôùt loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni, Boà- xaø-ni vaøo baùt thì coù thaønh thoï hay khoâng? Ñaùp: Neáu töø khöôùc ñöôïc thì töø khöôùc, neáu khoâng töø khöôùc ñöôïc thì ñöôïc aên; neáu laø nöôùc ñuïc, nöôùc muoái, nöôùc tro thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp töï xin thöùc aên ngon maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu xin töø roàng, Daï-xoa… caùc phi nhaân hoaëc xin töø baø con thì khoâng phaïm. Nöôùc coù truøng neân löôït. Neáu cuøng huyønh moân ngoài ôû choã khuaát hoaëc ngoài trong nhaø hoaëc trong nhaø khoâng töï taïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Nhaø khoâng töï taïi laø neáu trong nhaø coù cha meï, baø con, trong ñoù töï taïi ngoài thì khoâng phaïm; neáu nhaø coù nhieàu con vaø daâu, chöa phaân chia taøi saûn thì goïi laø nhaø khoâng

824                                                                       BOÄ LUAÄT 6

töï taïi; duø ñaõ phaân chia taøi saûn, neáu ngoài trong nhaø cuûa ngöôøi laáy vôï thì phaïm Ba-daät-ñeà; ngoài trong chuøa ñaõ bò chuû ñoaït hoaëc trong chuøa cuûa ngoaïi ñaïo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cuøng ngoài maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cuøng ngoài treân hö khoâng. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cuøng ngoài ôû choã khuaát maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Neáu ngoài ôû trong ñaïi chuùng. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ngoài aên ôû choã khuaát maø phaïm Ba-la- di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu aên duïc (ngöôøi nöõ laø thöùc aên cuûa ngöôøi nam neân goïi laø aên duïc) Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ngoài ôû choã khuaát aên maø phaïm Ba- daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngoài ôû choã khuaát aên toâ, daàu, maät, ñöôøng vaø uoáng nöôùc coù truøng. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng nöôùc coù truøng maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Neáu trong nöôùc coù truøng lôùn, taém röûa thì phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù, duøng tay ra daáu cuõng phaïm Ñoät-kieát-la . Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï tay ñöa thöùc aên cho ngoaïi ñaïo maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngoaïi ñaïo laø baø con hoaëc bò bònh hoaëc hoï muoán xuaát gia hoaëc duøng tay ra daáu cho thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñeán xem quaân traän xuaát haønh maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñoù laø quaân cuûa trôøi, roàng, A-tu-la thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu bò boán binh bao vaây hoaëc vua cho goïi hoaëc gaëp moät naïn trong taùm naïn thì khoâng phaïm; ôû trong chuøa hay trong nhaø cuõng khoâng phaïm. ÔÛ trong quaân traän hai ñeâm xem dieãn taäp cuõng vaäy. Neáu Tyø-kheo ñaùnh ba haïng ngöôøi taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp thì phaïm Ñoät-kieát-la; duøng vaät neùm nhieàu Tyø- kheo, tuøy truùng bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; khoâng truùng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm moät phöông tieän maø phaïm traêm ngaøn toäi Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo naém caùt hay ñaäu neùm vaøo caùc Tyø-kheo,

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 2                   825

tuøy truùng hay khoâng truùng nhö treân ñaõ noùi. Neáu Tyø-kheo caàm dao chæa vaøo chuùng Tyø-kheo thì phaïm nhieàu toäi Ba-daät-ñeà; neáu chæa vaøo boán haïng ngöôøi taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, ngöôøi hoïc giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Che giaáu toäi troïng cuûa phi Tyø-kheo coù thaønh toäi che giaáu hay khoâng? Ñaùp: Khoâng thaønh toäi che giaáu, ñoái vôùi ba haïng ngöôøi taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp cuõng khoâng goïi laø che giaáu. Neáu Tyø-kheo thaáy Tyø-kheo khaùc phaïm toäi troïng, Tyø-kheo aáy noùi laø toâi khoâng coù phaïm, Tyø-kheo naøy khoâng noùi vôùi ngöôøi khaùc thì khoâng goïi laø che giaáu. Neáu Tyø-kheo che giaáu toäi troïng cuûa tyø-kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà; che giaáu toäi troïng cuûa tyø-kheo-ni vaø ba chuùng döôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; che giaáu toäi troïng cuûa ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm. Hoûi: Neáu ôû beân ngöôøi ñieân cuoàng saùm hoái thì coù thaønh saùm hoái hay khoâng?, ñaùp laø khoâng thaønh saùm hoái. Hoûi: Dieät taãn Sa-di roài neân xaû hay khoâng neân xaû? Ñaùp: Neân xaû, neáu Sa-di ñeán trong Taêng xin saùm hoái hoaëc khi boá taùt saùm hoái thì neân nhieáp thuû. Tyø-kheo khi boá taùt, nhôù mình coù toäi khôûi taâm phaùt loà saùm hoái thì khoâng goïi laø che giaáu. Neáu Tyø-kheo xua ñuoåi Tyø-kheo-ni vaø ba chuùng döôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; ôû trong nhaø ngoaïi ñaïo maø xua ñuoåi Tyø-kheo hoaëc sai söù ñuoåi Sa-di thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo boû toâ, daàu, maät vaøo trong löûa thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñoát xöông, y vaät cuõ thì phaïm Ñoät-kieát-la; boû cuûi vaøo trong löûa cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nguû quaù hai ñeâm maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cuøng nguû nôi bôø raøo, beân vaùch töôøng, döôùi goác caây thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nguû quaù hai ñeâm maø phaïm hai toäi Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cuøng nguû vôùi Sa-di hai ñeâm, ñeâm thöù ba cuøng nguû vôùi ngöôøi nöõ. Tröôøng hôïp Sa-di noùi raèng: “Toâi bieát lôøi Phaät daïy laø daâm duïc khoâng chöôùng ngaïi ñaïo”, neáu Sa-di ôû trong Taêng hoøa hôïp saùm hoái thì neân nhieáp thoï.

826                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Neáu Tyø-kheo gôûi duïc cho Tyø-kheo khoâng thoï phaùp roài sau ñoù quôû traùch thì phaïm Ñoät-kieát-la, tröôøng hôïp ngöôïc laïi cuõng vaäy. Neáu taùc phaùp yeát ma cho taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, cho ba chuùng döôùi, ñaõ gôûi duïc roài sau ñoù quôû traùch thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo maëc y khoâng hoaïi saéc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu maëc y baát tònh nhö y Kieáp ba ñaàu sa thì phaïm Ñoät- kieát-la; y baát tònh hoaïi saéc taùc tònh roài maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu laø y hoaïi saéc cuûa tyø-kheo, Tyø-kheo-ni ñöôïc maëc cho ñeán Sa-di-ni cuõng ñöôïc maëc; y tònh cuûa tyø-kheo-ni, Tyø-kheo ñöôïc maëc cho ñeán Sa-di cuõng ñöôïc maëc. Khaên lau chaân, khaên tay, ñaõy löôït nöôùc, tuùi ñöïng baùt… ñeàu neân taùc tònh. Hoûi: Neáu y cuûa tyø-kheo bò quoác vöông, tröôûng giaû ñoaït laáy, sau ñoù traû laïi thì coù neân taùc tònh laïi hay khoâng? Ñaùp: Khoâng, vì tröôùc ñaõ taùc tònh roài. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy vaät baùu hay vaät tôï baùu maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laáy vaät baùu cuûa trôøi, roàng, quyû thaàn thì phaïm Ñoät- kieát-la; neáu sai söù laáy vaät baùu ôû choã          thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy ngoïc chaâu Ma ni maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Neáu laáy Ma ni thuûy tinh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khôûi nieäm laø laáy caát giuøm ngöôøi khaùc, sau seõ ñöa traû laïi cho hoï thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ngoài naèm treân giöôøng vaøng, giöôøng baùu maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ôû caùc choã cuûa trôøi, roàng, quyû thaàn thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo ñöôïc dao neân hoaïi töôùng cuûa dao roài môùi thoï duïng. Neáu Tyø-kheo ngoài treân choã ngoài baèng vaøng baïc thì phaïm Ñoät- kieát-la; xuùc chaïm vaøng baïc cuõng phaïm Ñoät-kieát-la.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 3                827

TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ QUYEÅN 3

5. Hoûi Veà Chín Möôi Phaùp Ba-Daät-Ñeà (Tieáp Theo): Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo trong nöõa thaùng taém, tröø nhaân duyeân maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu maëc y taém möa taém hoaëc vaøo nöôùc vaùc caây, nhaân ñoù taém thì khoâng phaïm; hoaëc ôû trong nöôùc coù chuùt nhaân duyeân, nhaân ñoù taém cuõng khoâng phaïm; hoaëc loäi qua soâng hoaëc hoïc bôi, nhaân ñoù taém thì khoâng phaïm; hoaëc kieát haï an cö xong trong moät thaùng laø Thôøi, ñöôïc thöôøng thöôøng taém khoâng phaïm. Qua moät thaùng naøy thì nöõa thaùng môùi ñöôïc taém, neáu trong haï an cö coù thaùng nhuaàn thì neân tính cho ñuû soá ngaøy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm moät phöông tieän maø phaïm möôøi toäi Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu gieát truøng cöïc nhoû thì tuøy truøng cheát bao nhieâu, phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; muoán chaët sôïi daây maø gieát nhaàm raén thì khoâng phaïm; muoán gieát raén maø chaët nhaàm sôïi daây thì phaïm Ñoät-kieát-la; muoán gieát truøng naøy laïi gieát nhaàm truøng kia, hoaëc muoán gieát truøng maø chaët xuoáng ñaát, hoaëc muoán tuùm baét truøng maø tuùm phaûi ñaát ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù, duøng tay ra daáu cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu khieán cho taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, ngöôøi hoïc giôùi sanh nghi hoái thì phaïm Ñoät-kieát-la; khieán ba chuùng döôùi sanh nghi hoái cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo khieán Tyø- kheo-ni sanh nghi hoái thì phaïm Ba-daät-ñeà , Tyø-kheo-ni khieán Tyø-kheo sanh nghi hoái cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng ngoùn tay choïc leùt thaân caên cuûa tyø-kheo khaùc maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu duøng ngoùn tay choïc leùt thaân caên hö hoaïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo duøng bình nöôïc taït caùc Tyø-kheo, tuøy truùng öôùt bao nhieâu Tyø-kheo thì phaïm Baáy nhieâu Ba-daät-ñeà, khoâng truùng thì phaïm

828                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Ñoät-kieát-la; neáu Tyø-kheo ngoài roùt nöôùc xuoáng ñaát thì phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu Tyø-kheo-ni töï laøm cho nöôùc söõa chaûy ra thì phaïm Ba-daät- ñeà. Neáu Tyø-kheo taém ôû trong nöôùc maø ñuøa giôõn hoaëc voã nöôùc, laën xuoáng roài noåi leân… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; khi taém duøng toâ, daàu. Ñöôøng, maät röôùi leân ngöôøi ñeå ñuøa giôõn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cuøng nguû vôùi ngöôøi nöõ maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu cuøng nguû beân vaùch töôøng, döôùi goác caây hay trong nhaø lôùn troáng khoâng thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôøi nöõ trong ñaây laø ngöôøi coù theå sôø naém ñöôïc. Neáu phoøng thoâng vôùi nhaø aên coù chung moät cöûa, cuøng nguû trong ñaây thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu khoâng bieát laø ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc maø cuøng nguû thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm cho Tyø-kheo khaùc sôï maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñoù laø taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, ngöôøi hoïc giôùi vaø ba chuùng döôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo giaáu y baùt… caùc vaät caàn duøng cuûa tyø- kheo maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu giaáu baùt vaøng, baùt baïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; giaáu y baát tònh, toïa cuï, tuùi ñöïng baùt baát tònh… cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Tònh thí y cho naêm haïng ngöôøi, nhö theá naøo laø phaïm? Ñaùp: Quaù möôøi ñeâm vaø khi maët trôøi moïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo bieát ñaây laø chuùng giaëc, bieát ngöôøi nöõ naøy laø giaëc maø cuøng ñi chung ñöôøng thì phaïm Ba-daät-ñeà, nöõa ñöôøng quay trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñi cuøng vôùi giaëc maø khoâng phaïm Ba- daät-ñeà hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu bò giaëc baét ñem ñi hoaëc ñi qua ñöôøng hieåm hoaëc ñi qua ñöôøng coù Daï-xoa huùt tinh khí cuûa ngöôøi thì cuøng ñi khoâng phaïm. Neáu ñöôïc thænh trong boán thaùng duø thænh Taêng hay thænh rieâng, neáu thænh cuùng y thöïc ñeàu neân thoï, thoï quaù boán thaùng thì phaïm Ba-daät- ñeà; neáu thænh thöôøng thöôøng thì khoâng phaïm. Hoûi: Neáu Tyø-kheo ñöôïc ñaøn vieät thænh laø thaày caàn gì cöù ñeán laáy, Tyø-kheo naøy sau ñoù boû ñaïo, thôøi gian sau laïi xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc neáu muoán ñeán nhaø ñaøn vieät tröôùc kia thoï thænh thì coù caàn ñöôïc thænh laïi hay khoâng?

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 3                    829

Ñaùp: Caàn ñöôïc thænh laïi. Hoûi: Neáu cö só bò voâ thöôøng maø coù con caùi thì coù caàn ñöôïc thænh laïi hay khoâng? Ñaùp: Caàn ñöôïc thænh laïi. Hoûi: Cö só tröôùc ñaõ thænh Tyø-kheo, Tyø-kheo laïi taùc yeát ma phuù baùt cho cö só naøy thì coù ñöôïc thoï thænh hay khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc thoï, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Neáu cö só noùi: “Thaày khoâng thoï thì toâi seõ khoâng tín kính”, thì coù ñöôïc thoï thænh hay khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc thoï, neân baûo cö só saùm hoái ñöôïc thanh tònh roài môùi thoï thænh. Hoûi: Sa-di chöa ñuû hai möôi tuoåi, Tyø-kheo nghi maø laïi cho thoï giôùi cuï tuùc thì Sa-di coù ñaéc giôùi hay khoâng? Ñaùp: Khoâng ñaéc giôùi vaø Taêng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ngöôøi thoï giôùi töï bieát mình khoâng ñuû hai möôi tuoåi, khi thoï giôùi laïi noùi laø ñuû hai möôi, Tyø-kheo cuøng laøm vieäc khoâng phaïm; veà sau bieát laø chöa ñuû hai möôi thì Tyø-kheo khoâng neân cuøng laøm vieäc, vì ban ñaàu khoâng ñaéc giôùi. Neáu töï bieát mình khoâng ñuû hai möôi tuoåi, thôøi gian sau môùi bieát maø traûi qua Taêng boá taùt yeát ma vaø laøm möôøi hai haïng ngöôøi thì goïi laø Taëc truï. Neân tính tuoåi töø ñaâu, eân tính töø trong thai meï vaø tính caû thaùng nhuaàn. Neáu ñaøo ñaát cheát töùc laø ñaát ñaõ lìa töï taùnh thì khoâng phaïm; ñaát soáng laø ñaát ñaõ traûi qua boán thaùng haï coù möa thaám nhuaàn, neáu sai söù hay duøng tay ra daáu baûo ñaøo ñaát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu khi taùc baïch, töø choã ngoài ñöùng daäy boû ñi thì phaïm Ñoät-kieát- la; taùc baïch roài, chöa taùc yeát ma maø ñöùng daäy boû ñi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu taùc yeát ma phi phaùp, ñöùng daäy boû ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la; Taêng taùc phaùp yeát ma cho taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, ngöôøi hoïc giôùi vaø ba chuùng döôùi maø ñöùng daäy boû ñi thì phaïm Ñoät- kieát-la; baûo ngöôøi khoâng coù tuoåi haï ñöùng daäy boû ñi thì caû hai ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, ngöôøi kia ñi roài trôû laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; duøng chuù thuaät sai khieán ngöôøi goã thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo vì ngöôøi khaùc leùn nghe vieäc tranh caõi thì phaïm Ñoät- kieát-la. Hoûi: Neáu duøng röôïu ñeå naáu laøm Thôøi döôïc, Phi thôøi döôïc, Thaát nhaät döôïc thì coù ñöôïc duøng hay khoâng? Ñaùp: Neáu khoâng coøn taùnh röôïu thì ñöôïc duøng. Hoûi: Taát caû caùc loaïi traùi caây vaø baùnh coù ñöôïc duøng hay khoâng?,

830                                                                      BOÄ LUAÄT 6

ñaùp laø ñöôïc duøng. Neáu Tyø-kheo daïy kinh luaät luaän cho Tyø-kheo-ni, Tyø-kheo-ni noùi laø khoâng hoïc ñöôïc; sau ñoù ñeán noùi vôùi Tyø-kheo khaùc laø tröø kinh luaät luaän ra, toâi khoâng hoïc gì heát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo vì vieäc Taêng hay vì vieäc rieâng maø ñeán ba nôi ôû trong tuï laïc, khoâng baïch Taêng cuõng khoâng phaïm; khi ñeán nhaø cö só, nôi A-lan-nhaõ vaø nôi gaàn tuï laïc, khoâng coù Tyø-kheo khoâng baïch thì khoâng phaïm; nhieàu ngöôøi cuøng laøm, khoâng baïch maø vaøo tuï laïc cuõng khoâng phaïm. Hoûi: Ngöôøi ôû treân ñaát töï taïi baïch vôùi ngöôøi ôû trong hö khoâng thì coù thaønh baïch hay khoâng? Ñaùp: Thaønh baïch; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Neáu trong moät giôùi muoán xuaát giôùi ñi ñeán nôi khaùc, khoâng coù Tyø-kheo ñeå baïch thì khi ñi ñeán ngaõ tö ñöôøng gaëp Tyø-kheo neân baïch, neáu khoâng gaëp ai thì neân khôûi taâm baïch roài ñi, cuõng neân baïch vôùi Tyø-kheo-ni cho ñeán Sa-di-ni. Neáu Tyø-kheo ñaõ thoï thænh thöïc ôû moät nôi, sau ñoù thoï thænh thöïc moät nôi khaùc nöõa thì neân tònh thí nôi thænh thöïc tröôùc. Neáu thoï thöïc roài tuøy yù khoâng thoï phaùp dö thöïc maø vaøo tuï laïc thì phaïm hai toäi Ba-daät-ñeà laø khoâng thoï phaùp dö thöïc vaø khoâng baïch maø vaøo tuï laïc. Hoûi: Coù tröôøng hôïp khi maët trôøi chöa moïc, vua chöa ra, chöa caát cuûa baùu, Tyø-kheo vaøo cöûa cung vua maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñoù laø cung cuûa vua trôøi, roàng, quyû thaàn… Neáu coù vieäc gaáp hoaëc vua ñaõ caát cuûa baùu roài môùi vaøo thì khoâng phaïm. Neáu khi nghe thuyeát Ba-la-ñeà-moäc-xoa, Tyø-kheo noùi laø toâi môùi bieát toäi naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà; tröø Tyø-ni, khi nghe thuyeát phaùp khaùc maø noùi laø toâi nay môùi bieát phaùp naøy moãi nöõa thaùng noùi thì phaïm Ñoät- kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm chaân giöôøng cao quaù taùm ngoùn tay cuûa Phaät maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu laø giöôøng baùu, laøm chaân giöôøng baèng vaøng baïc, löu ly… thì phaïm Ñoät-kieát-la; vì ngöôøi khaùc maø laøm chaân giöôøng cao quaù taùm ngoùn tay cuûa Phaät thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng coû May doàn laøm neäm ngoài, neäm naèm maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Tröø neäm doàn boâng, duøng caùc loaïi coû khaùc doàn laøm neäm thì phaïm Ñoät-kieát-la; doàn laøm neäm cho ngöôøi khaùc cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; baûo ngöôøi khaùc doàn laøm neäm cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; doàn laøm neäm baát tònh cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu duøng vaûi baát tònh ñeå may y taém möa thì phaïm Ñoät-kieát-la; duøng vaûi baát tònh may y baèng kích löôïng y cuûa

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 3                    831

Phaät thì phaïm Ñoät-kieát-la. 6. Hoûi Veà Boán Phaùp Ba-La-Ñeà-Ñeà-Xaù-Ni: Neáu ñeán nhaø baïch y thoï thöùc aên töø ba haïng ngöôøi taëc truï, ngöôøi hoïc giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø-kheo ôû trong hö khoâng thoï thöùc aên töø Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï thöùc aên töø Tyø-kheo khoâng phaûi baø con maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ôû trong chuøa coøn Tyø-kheo-ni ôû trong nhaø cö só. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï thöùc aên töø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi laø meï maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi meï ôû beân Tyø-kheo khoâng phaûi baø con trong nhaø cö só ñoàng yù thì Tyø-kheo thoï thöùc aên khoâng phaïm; duøng tay ra daáu thoï thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo ñeán nhaø cö só khaát thöïc, trong nhaø coù Tyø-kheo-ni baûo cö só ñem thöùc aên cho Tyø-kheo, Tyø-kheo thoï thöùc aên naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khaùc nhaø maø cuøng moät cöûa, ôû nôi ñoù thoï thöùc aên hoaëc thoï cho ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï thöùc aên töø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con maø phaïm boán thieân giôùi hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu duøng y goùi thöùc aên, caàm laáy y vaø thöùc aên, ôû tröôùc ngöôøi nöõ noùi lôøi thoâ, sôø chaïm thaân phaàn, Tyø-kheo-ni baûo ngöôøi cho côm canh maø Tyø-kheo khoâng ngaên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu thoï thöùc aên ngay nôi ngaïch cöûa thì khoâng phaïm; thoï thöùc aên töø baø con thì khoâng phaïm. Neáu ôû A-lan-nhaõ coù sôï haõi, Tyø-kheo khoâng bònh maø thoï thöùc aên thì phaïm Ñoät-kieát-la , bònh thì khoâng phaïm, neân noùi cho cö só bieát laø nôi ñaây coù naïn sôï. Neáu vua hoûi Tyø-kheo laø nôi ñaây coù giaëc hay khoâng, ñaùp laø khoâng thì thoï thöùc aên khoâng phaïm; neáu ra ngoaøi giôùi thoï thöùc aên cuõng khoâng phaïm. Neáu treân ñöôøng ñi gaëp cö só ñöa thöùc aên ñeán, Tyø-kheo neân baûo ñöøng vaøo, cö só töï vaøo thì Tyø-kheo khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû trong nhaø Hoïc gia töï thay thoï thöùc aên maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ñöôïc thænh tröôùc hoaëc bònh. 7. Hoûi Veà Baûy Phaùp Dieät Traùnh: Neáu Tyø-kheo ñieân cuoàng maø phaïm giôùi, sau ñoù nhôù laø mình coù toäi thì neân nhö phaùp tröø dieät, neáu khoâng nhôù thì khoâng phaïm. Neáu muoán cöû toäi ngöôøi tranh caõi neân khieán cho Tyø-kheo naøy töï noùi tröôùc roài môùi cöû

832                                                                       BOÄ LUAÄT 6

toäi; neáu laø hai boä chuùng tranh caõi thì tröôùc neân caàu Thaùc laïi tra, ngöôøi laøm Thaùc laïi tra ñoái vôùi hai boä neân khoâng coù phaân bieät kia ñaây, neáu boä kia khoâng ñoàng yù thì khoâng neân cöû toäi, neáu cöû toäi thì khoâng goïi laø Thaùc laïi tra. Thaùc laïi tra neân ñeå hai beân bieát thoï theû, neáu ñaõ thoï roài maø noùi laø khoâng thoï thì phaïm toäi coá yù voïng ngöõ; nhö Baát si Tyø-ni, Thaät mích Tyø-ni, Hieän tieàn Tyø-ni, ÖÙc nieäm Tyø-ni, Ña mích Tyø-ni, Boá thaûo Tyø-ni, tuøy nghóa cuûa söï vieäc neân bieát. 8. Hoûi Veà Vieäc Thoï Giôùi: Hoûi: Khoâng taùc Baïch töù yeát ma thoï giôùi cuï tuùc thì coù thoï ñaéc giôùi hay khoâng? Ñaùp: laø khoâng ñaéc giôùi. Hoûi: Neáu khi thoï giôùi cuï tuùc maø xaû Hoøa thöôïng thì coù ñaéc giôùi hay khoâng? Ñaùp: laø khoâng ñaéc giôùi. Hoûi: Khi thoï giôùi cuï tuùc maø khoâng hieän tieàn thì coù ñaéc giôùi hay khoâng? Ñaùp: laø khoâng ñaéc giôùi. Hoûi: Khi thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi taùc yeát ma khoâng xöng teân Hoøa thöôïng, chuùng taêng vaø ngöôøi thoï giôùi thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: laø khoâng ñaéc giôùi. Hoûi: Neáu taùc baïch roài maø taùc yeát ma khoâng ñuû thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: laø khoâng ñaéc giôùi. Hoûi: Khi thoï giôùi cuï tuùc, khoâng caàu Hoøa thöôïng thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Ñaéc giôùi nhöng caùc Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Khi thoï giôùi cuï tuùc, khoâng hoûi caùc giaø naïn maø cho thoï giôùi thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Ñaéc giôùi nhöng caùc Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Cho ngöôøi ngu si thoï giôùi thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Ñaéc giôùi nhöng caùc Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Hai ngöôøi cuøng moät yeát ma ôû hai nôi thoï giôùi thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Ñaéc giôùi, neáu yeát ma ôû giöõa hai giôùi. Hoûi: Neáu Tyø-kheo taùc phaùp yeát ma cho ngöôøi ôû boán nôi thoï giôùi cuï tuùc thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Ñaéc giôùi, neáu Tyø-kheo ngoài treân giöôøng ngoài, giöôøng naèm taùc phaùp yeát ma cho boán nôi; hoaëc naêm nôi cho ñeán taùm ngöôøi, möôøi

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 3                    833

hai ngöôøi… cuõng vaäy. Hoûi: Neáu caùc Tyø-kheo ôû trong giôùi khoâng hoøa hôïp maø cho ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Khoâng ñaéc giôùi. Hoûi: Laøm nhieãm oâ Tyø-kheo-ni töùc laø laøm vieäc phi phaïm haïnh, neáu moät ngöôøi laøm ñuû taùm vieäc laøm nhieãm oâ Tyø-kheo-ni thì coù thaønh laøm nhieãm oâ khoâng? Ñaùp: laø thaønh. Hoûi: Neáu taùm ngöôøi moãi ngöôøi laøm moät vieäc laøm nhieãm oâ Tyø- kheo-ni thì coù thaønh laøm nhieãm oâ khoâng? Ñaùp: Khoâng thaønh laøm nhieãm oâ. Hoûi: Taëc truï laø ngöôøi khoâng ñöôïc Baïch töù yeát ma thoï giôùi cuï tuùc maø traûi qua boá taùt, töï töù, ñôn baïch, baïch nhò, baïch töù cho ñeán vaøo trong soá chuùng möôøi hai ngöôøi. Neáu ngöôøi thoï giôùi khoâng bieát Hoøa thöôïng laø taëc truï maø nöông vò aáy ñeå xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Ñaéc giôùi nhöng caùc Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôøi voân phaïm giôùi, ngöôøi khoâng hoøa hôïp cuõng vaäy. Hoûi: Neáu cö só laøm Hoøa thöôïng cho cö só thoï giôùi cuï tuùc thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Ñaéc giôùi nhöng caùc Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Sao goïi laø ngöôøi vieät teá? Ñaùp: Ñoù laø ngöôøi khoâng xaû giôùi maø boû y phuïc Sa-moân, ñeán choã ngoaïi ñaïo maëc y phuïc cuûa hoï vì öa thích kieán chaáp cuûa hoï. Hoûi: Ngöôøi gieát meï coù ñöôïc cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc hay laø khoâng ñöôïc? Ñaùp: Coù khi ñöôïc, coù khi khoâng ñöôïc. Neáu muoán gieát meï cuûa ngöôøi khaùc maø gieát laàm meï mình thì ngöôøi naøy ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu coá yù gieát meï mình thì khoâng ñöôïc cho; gieát cha, gieát A-la- haùn cuõng vaäy. Hoûi: Ngöôøi coù aùc taâm laøm Phaät bò thöông chaûy maùu ñöôïc cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc hay laø khoâng ñöôïc? Ñaùp: Neáu khoâng coá yù laøm Phaät bò thöông chaûy maùu thì ñöôïc cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu coù aùc taâm thì khoâng ñöôïc. Hoûi: Ngöôøi phaù Taêng coù ñöôïc cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc hay laø khoâng ñöôïc? Ñaùp: Neáu khôûi töôûng laø phaùp laø thoï theû, do thoï theû maø Taêng bò phaù thì ngöôøi naøy ñöôïc cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu khôûi töôûng laø

834                                                                        BOÄ LUAÄT 6

phi phaùp maø thoï theû thì khoâng ñöôïc cho. Hoûi: Neáu cho ngöôøi si ñoän thoï giôùi cuï tuùc thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Ñaéc giôùi nhöng caùc Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; cho ngöôøi khoâng thanh tònh cuõng vaäy. Hoûi: Cho ngöôøi ñieác thoï giôùi cuï tuùc thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Neáu nghe yeát ma thì ñaéc giôùi, khoâng nghe thì khoâng ñaéc giôùi; ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi cuõng vaäy. Ngöôøi khoâng thoï phaùp cho ngöôøi thoï phaùp thoï giôùi cuï tuùc duø ñuû soá chuùng cuõng khoâng ñaéc giôùi; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Hoûi: Tyø-kheo bò yeát ma Baát kieán taãn cho ngöôøi bò baát kieán taãn thoï giôùi thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Neáu ngöôøi kia thaáy toäi thì ñaéc giôùi, ngöôøi bò aùc taø kieán baát tröø taãn cuõng vaäy. Hoûi: Ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc neáu nghe yeát ma roài maø chuyeån caên thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: laø ñaéc giôùi. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo-ni neân ñeán trong Tyø-kheo taêng thoï ñaïi giôùi, neáu Hoøa thöôïng chuyeån caên thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Neáu nghe yeát ma roài Hoøa thöôïng môùi chuyeån caên thì ñaéc giôùi. Hoûi: Ngöôøi thoï giôùi ôû döôùi ñaát, ngöôøi laøm yeát ma ôû treân khoâng thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Khoâng ñaéc giôùi, ngöôïc laïi cuõng vaäy. Baïch töù yeát ma goïi laø ñaéc giôùi cuï tuùc. 9. Hoûi Veà Vieäc Boá Taùt: Khi keát giôùi khoâng maát y thì neân noùi tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, vì tuï laïc vaø giôùi tuï laïc khoâng phaûi laø giôùi y; ñaïi chuùng ngoài ôû döôùi ñaát maø ngöôøi keát giôùi ôû treân khoâng thì khoâng thaønh keát giôùi, ngöôïc laïi cuõng vaäy. Neáu ôû nôi A-lan-nhaõ neân keát giôùi trong phaïm vi moät Caâu-loâ-xaù vaø ôû trong ñaây laøm boá taùt. Hoûi: Trong phaïm vi moät Caâu-loâ-xaù neáu coù Tyø-kheo maø khoâng nhìn thaáy thì laøm sao boá taùt? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo ôû nôi maø maét coù theå thaáy thì neân cuøng boá taùt, cuõng neân khôûi taâm tìm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Neáu Tyø-kheo ôû döôùi ñaát gôûi duïc thanh tònh cho Tyø-kheo ôû treân khoâng thì coù thaønh gôûi duïc thanh tònh khoâng?” Ñaùp: Khoâng thaønh gôûi duïc thanh tònh, neáu thoï duïc thanh tònh roài

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 3                       835

maø xuaát giôùi thì maát duïc thanh tònh naøy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû hai nôi thuyeát Ba-la-ñeà-moäc-xoa maø thaønh thuyeát hay khoâng? Ñaùp: Thaønh, neáu ôû giöõa hai giôùi. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo gôûi duïc thanh tònh ôû hai nôi, boá taùt ôû hai nôi maø thaønh gôûi duïc hay khoâng? Ñaùp: Thaønh, neáu ôû giöõa hai giôùi. Hoûi: Neáu thuyeát giôùi vôùi ngöôøi ñieân cuoàng, ngöôøi ñieác, ngöôøi bieân ñòa, ngöôøi si ñoän maø ñuû soá chuùng thì coù thaønh thuyeát giôùi hay khoâng?, ñaùp laø thaønh. Hoûi: Khi Tyø-kheo cöïu truï boá taùt, Tyø-kheo bò taãn vaø Tyø-kheo khaùch ñeán thì coù ñöôïc cuøng ñoàng yeát ma khoâng? Ñaùp: Neáu nhö phaùp taùc phaùp yeát ma thì ñöôïc cuøng ñoàng. Hoûi: Nhö theá naøo laø ñöùng daäy rôøi khoûi chuùng? Ñaùp: Neáu moät Tyø-kheo ñöùng daäy ñi tieåu tieän ôû nôi choã coù theå nghe ñöôïc thì khoâng goïi laø lìa chuùng, neáu lìa nghe thì goïi laø lìa chuùng. Hoûi: Khi boá taùt maø Taêng bò phaù thì caùc Tyø-kheo neân boá taùt nhö theá naøo? Ñaùp: Moãi ngöôøi töï cuøng vôùi baïn ñaûng cuûa mình boá taùt. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ngoài thuyeát giôùi cho boán nôi maø thaønh thuyeát hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ngoài treân giöôøng ngoài, giöôøng naèm. 10. Hoûi Veà Vieäc Töï Töù: Neáu ngöôøi ôû döôùi ñaát töï töù vôùi ngöôøi ôû treân khoâng thì khoâng thaønh töï töù, ngöôïc laïi cuõng vaäy. Hoûi: Tyø-kheo töï töù ôû hai nôi coù thaønh töï töù khoâng? Ñaùp: Thaønh, neáu ôû giöõa hai giôùi; töï töù ôû boán nôi cuõng vaäy. Hoûi: Nhö Phaät daïy laø thanh tònh ñoàng kieán môùi xuaát toäi, sao goïi laø thanh tònh ñoàng kieán? Ñaùp: Ñoái vôùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa laø ñoàng kieán. Hoûi: Nhö Phaät daïy laø tröø naïn nöôùc löûa, neáu coù caùc naïn khaùc khôûi leân thì coù ñöôïc noùi moät laàn töï töù khoâng? Ñaùp: Tuøy coù naïn naøo khôûi leân ñeàu ñöôïc noùi moät laàn töï töù. Hoûi: Nhö Phaät daïy laø tröø vieäc naøy, caùc vieäc khaùc neân töï töù nghóa laø tröø ngöôøi ra, caùc vieäc khaùc neân töï töù; nhö theá naøo laø vieäc, nhö theá naøo laø ngöôøi? Ñaùp: Neáu ngöôøi naøo phaïm toäi thì tröø ngöôøi aáy ra, nhö Phaät daïy khi töï töù neân xuaát toäi cuûa tyø-kheo, coù ngöôøi noùi phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni,

836                                                                      BOÄ LUAÄT 6

coù ngöôøi noùi phaïm taâm nieäm saùm hoái, coù ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà, coù ngöôøi noùi phaïm Ñoät-kieát-la, ñoù laø ngöôøi; vieäc laø Ba-la-ñeà-moäc-xoa . Hoûi: Neáu Taêng cöïu truï töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm, khaùch Taêng ñeán töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán, nhö Phaät daïy Tyø-kheo cöïu truù neân ra ngoaøi giôùi töï töù laø moät Tyø-kheo hay taát caû Tyø-kheo ra ngoaøi giôùi? Ñaùp: laø taát caû Tyø-kheo . Hoûi: Khi töï töù xong, Tyø-kheo bò taãn coù ñöôïc ôû chung khoâng? Ñaùp: laø khoâng ñöôïc ôû chung. Töï töù vôùi ngöôøi ñieác, ngöôøi si ñoän, ngöôøi bieân ñòa maø ñuû soá chuùng thì thaønh töï töù; Tyø-kheo thoï phaùp maø ñuû soá chuùng cuõng khoâng thaønh töï töù, ngöôøi töï töù maø chuyeån caên cuõng khoâng thaønh töï töù. 11. Hoûi Veà Vieäc An Cö: Hoûi: Trong an cö Tyø-kheo bò taãn coù ñöôïc ôû chung khoâng? Ñaùp: Trong ba thaùng ñöôïc ôû chung. Hoûi: Trong an cö, Tyø-kheo ôû treân khoâng thì khi maët trôøi moïc coù maát an cö khoâng? Ñaùp laø maát an cö. Hoûi: Neáu chuùng taêng an cö trong tuï laïc xong rôøi khoûi giôùi, Tyø- kheo khaùc ñeán keát giôùi laïi; neáu ñaøn vieät ôû trong ñaây cuùng y cho Taêng thì y naøy thuoäc veà ai? Ñaùp: Y thuoäc Taêng ñaõ an cö trong tuï laïc naøy tröôùc, vì nhö Phaät daïy ñoù laø coâng ñöùc lôïi cuûa giôùi. Hoûi: Neáu trong an cö Taêng bò phaù thì y cuùng thí thuoäc veà beân naøo? Ñaùp: laø thuoäc beân Taêng coù nhieàu ngöôøi hôn. An cö nöông vaøo boán ñieàu: Moät laø haï, hai laø thôøi, ba laø thöùc aên, boán laø töï töù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo an ôû boán nôi vaø töï töù boán nôi hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngoài treân giöôøng ngoài, giöôøng naèm. 12. Hoûi Veà Döôïc: Hoûi: Chung thaân döôïc ñeå ôû choã baát tònh vaø caùch ñeâm thì coù ñöôïc duøng hay khoâng? Ñaùp: laø khoâng ñöôïc duøng. Hoûi: Coù ñöôïc duøng söõa ngöôøi hay khoâng? Ñaùp: Khoâng ñöôïc duøng, chæ ñöôïc duøng thoa thaân. Hoûi: Môõ baát tònh naáu vôùi muoái thì coù ñöôïc duøng hay khoâng? Ñaùp: laø ñöôïc duøng neáu bò bònh, thòt cuõng vaäy. Hoûi: Löûa ôû choã ñaát baát tònh, ngöôøi ôû choã ñaát tònh taùc tònh thöùc aên

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 3                       837

thì coù ñöôïc aên hay khoâng?
Ñaùp: laø ñöôïc aên.
Hoûi: Löûa ôû choã ñaát baát tònh, thòt ôû gaàn beân löûa, khoâng coù ngöôøi taùc tònh thì coù thaønh taùc tònh vaø ñöôïc aên hay khoâng?
Ñaùp: Thaønh taùc tònh vaø ñöôïc aên.
Hoûi: Nhö Phaät daïy laø khoâng ñöôïc duøng môõ coù truøng, vaäy coù ñöôïc duøng vaøo vieäc khaùc khoâng?
Ñaùp: Khoâng ñöôïc, neáu ñöôïc aên thì môùi ñöôïc duøng ñeå thoa.
Hoûi: Löûa ôû choã ñaát baát tònh, tònh nhaân ôû choã ñaát tònh taùc tònh toâ, daàu thì coù ñöôïc aên khoâng?
Ñaùp: laø ñöôïc aên.
Hoûi: Tröø taùm loaïi nöôùc eùp, caùc loaïi nöôùc eùp khaùc coù ñöôïc uoáng hay khoâng?
Ñaùp: Neáu laéng trong thì ñöôïc uoáng.
13. Hoûi Veà Y:
Trong an cö Tyø-kheo bò taãn khoâng ñöôïc chia vaûi may maøn.
Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xin y töø cö só, vôï cö só khoâng phaûi baø con maø khoâng phaïm hay khoâng?
Ñaùp: Coù, neáu xin vaûi may maøn hoaëc xin cho Taêng; neáu ngöôøi hoïc giôùi xin hay sai söù xin thì phaïm Ñoät-kieát-la.
Hoûi: Sao goïi laø ñöôïc y?
Ñaùp: Neáu ñeå treân ñaàu goái hay ñeå ôû trong tay hoaëc ñeå treân vai thì goïi laø ñöôïc y.
Neáu xin y töø cö só, vôï cö só khoâng phaûi baø con maø khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la.
Hoûi: Coù Tyø-kheo ôû boán choã thoï y maø khoâng phaïm hay khoâng?
Ñaùp: laø coù, neáu ngoài treân giöôøng ngoài, giöôøng naèm.
14. Hoûi Veà Vieäc Thoï y Ca-Hi-Na:
Hoûi: ÔÛ choã naøy töï töù roài ñi ñeán choã khaùc coù ñöôïc thoï y Ca-hi-na khoâng?
Ñaùp: laø ñöôïc thoï.
Hoûi: Nhö Phaät daïy laø khoâng ñöôïc vì lôïi ích cuûa truù xöù maø laáy y khoâng ñuùng löôïng laøm y Ca-hi-na, neáu thoï y naøy thì coù thaønh thoï hay khoâng?
Ñaùp: laø khoâng thaønh thoï.
Hoûi: Nhö Phaät daïy laø choã maø Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na ñöôïc haønh söï laø xaû giôùi hay laø khai thoâng?
Ñaùp: Laø khai thoâng khoâng phaûi xaû giôùi.

838                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Neáu Tyø-kheo trong an cö ôû choã chaên traâu keát laøm noäi giôùi, töï töù xong xaû giôùi, coù ñaøn vieät cuùng y trong ñaây thì y naøy thuoäc veà ai? Ñaùp: Thuoäc veà caùc Tyø-kheo an cö tröôùc, vì nhö Phaät daïy ñoù laø lôïi ích cuûa an cö. Hoûi: Coù tröôøng hôïp laáy moät y cuûa tyø-kheo thoï laøm y Ca-hi-na, ngay nôi y naøy maø khoâng thaønh thoï hay khoâng? Ñaùp: Coù, tuøy vaøo thaùng coù nhuaàn hay khoâng nhuaàn. Neáu an cö nöông vaøo thaùng nhuaàn töï töù thì trong voøng chín ngaøy ñöôïc y neân thoï; neáu may y Ca-hi-na khoâng nöông vaøo thaùng nhuaàn thì thaønh thoï y Ca- hi-na; neáu nöông vaøo thaùng nhuaàn thì khoâng thaønh thoï, vì neáu vua tính thaùng nhuaàn thì soá ngaøy an cö ñaõ ñuû. Töï töù xong thoï y Ca-hi-na thì thaønh thoï ñeán ngaøy möôøi laêm thaùng möôøi hai thì neân xaû. Neáu trong an cö maø Taêng bò phaù, neáu nhö phaùp thoï y Ca-hi-na maø cuøng thoï thì ñöôïc lôïi ích veà truù xöù. Hoûi: Khi thoï y Ca-hi-na, sao goïi laø tuøy hæ? Ñaùp: Töùc laø hieän tieàn tuøy hæ. Hoûi: Nhö theá naøo laø nghe xaû y Ca-hi-na? Ñaùp: Neáu ra khoûi giôùi maø nghe ñöôïc tin töø ngöôøi khaùc laø Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na. Hoûi: Sao goïi laø maát y? Ñaùp: Töùc laø maát y ñaõ may thaønh Hoûi: Neáu Tyø-kheo taùnh truï thoï y Ca-hi-na thì ai neân tuøy hæ? Ñaùp: Laø Tyø-kheo taùnh truï vaø Tyø-kheo bò taãn, neáu Tyø-kheo bò taãn maø tuøy hæ thì cuõng thaønh thoï y Ca-hi-na. 15. Hoûi Veà Vieäc Caâu-Xaù-Di: Hoûi: Neáu taùc phaùp yeát ma taãn Tyø-kheo maø ngöôøi bò taãn nguû thì coù thaønh taãn hay khoâng? Ñaùp: Neáu nghe taùc baïch roài thì thaønh taãn. Hoûi: Neáu caùc Tyø-kheo nguû thì coù thaønh taãn khoâng? Ñaùp neáu nghe taùc baïch roài thì thaønh taãn. Hoûi: Coù ñoâng nhieàu Tyø-kheo taùc phaùp yeát ma taãn Tyø-kheo , trong ñoù chæ coù hai vò nghe thì coù thaønh taãn hay khoâng? Ñaùp: Cho ñeán chæ coù moät ngöôøi nghe cuõng thaønh taãn. Hoûi: Caùc Tyø-kheo ôû Caâu-xaù-di thaønh laäp hai boä chuùng laø phaù Taêng hay khoâng phaûi laø phaù Taêng? Ñaùp: Khoâng phaûi phaù Taêng, vì sao, vì khoâng khôûi töôûng phaù taêng maø taùc phaùp yeát ma. Caùc Tyø-kheo ôû Tyø-da-ly ñöa ra möôøi vieäc phi phaùp, caùc Tyø-kheo Thöôïng toøa khoâng uûng hoä beân naøy cuõng khoâng uûng

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 3                    839

hoä beân kia thì goïi laø Thaùc laïi tra. 16. Hoûi Veà Vieäc Yeát Ma: Hoûi: Ngöôøi ñieác ñuû tuùc soá taùc phaùp yeát ma thì coù thaønh yeát ma khoâng? Ñaùp: Neáu nghe thì thaønh yeát ma, ngöôøi si ñoän, ngöôøi bieân ñòa cuõng vaäy; Tyø-kheo thoï phaùp yeát ma vôùi Tyø-kheo khoâng thoï phaùp duø ñuû soá chuùng cuõng khoâng thaønh yeát ma; ngöôøi ôû döôùi ñaát yeát ma vôùi ngöôøi ôû treân khoâng cuõng khoâng thaønh; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ôû hai nôi taùc phaùp yeát ma maø thaønh hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ôû giöõa hai giôùi Hoûi: Coù tröôøng hôïp ôû boán nôi vôùi boán ngöôøi taùc phaùp yeát ma maø thaønh hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngoài treân giöôøng ngoài, giöôøng naèm. Neáu taùc yeát ma Khu xuaát, yeát ma Khoå thieát, yeát ma chieát phuïc cho Sa-di thì khoâng thaønh yeát ma. Sa-di ôû döôùi ñaát, ngöôøi taùc yeát ma ôû treân khoâng thì khoâng thaønh yeát ma; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp moät laàn taùc phaùp yeát ma taãn boán Sa-di maø thaønh taãn hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ôû giöõa hai giôùi. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ôû boán nôi taãn boán Sa-di maø thaønh taãn hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngoài treân giöôøng ngoài, giöôøng naèm. 17. Hoûi Veà Vieäc Che Giaáu Toäi Taêng Taøn: Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo phaïm möôøi ba vieäc, troïn ñôøi khoâng phaùt loà maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ban ngaøy ôû choã coù Tyø-kheo, ban ñeâm ôû choã khoâng coù Tyø-kheo thì khoâng thaønh che giaáu; phaùt loà vôùi ngöôøi ñieác thì thaønh phaùt loà nhöng phaïm Ñoät-kieát-la, vôùi ngöôøi si ñoän, ngöôøi bieân ñòa cuõng vaäy; Tyø-kheo thoï phaùp phaùt loà vôùi Tyø-kheo khoâng thoï phaùp thì thaønh phaùt loà, ngöôïc laïi cuõng vaäy. Hoûi: ÔÛ beân ai che giaáu thì thaønh che giaáu? Ñaùp: ÔÛ beân Tyø-kheo taùnh truï maø khoâng phaùt loà thì goïi laø che giaáu; beân ngöôøi ñieác, ngöôøi si ñoän, ngöôøi bieân ñòa che giaáu thì khoâng goïi laø che giaáu; ngöôøi döôùi ñaát ôû beân ngöôøi ôû treân khoâng che giaáu thì khoâng goïi laø che giaáu; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû hai nôi phaùt loà maø thaønh phaùt loà hay khoâng?

840                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Coù, neáu ôû giöõa hai giôùi. Tyø-kheo thoï phaùp ôû beân Tyø-kheo khoâng thoï phaùp che giaáu thì khoâng thaønh che giaáu; ngöôïc laïi cuõng vaäy; ôû beân Tyø-kheo bò taãn, ngöôøi haønh Bieät truù, ngöôøi haønh Bieät truù xong, ngöôøi haønh Ma-na-ñoûa, ngöôøi haønh Ma-na-ñoûa xong, ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi cho ñeán ôû beân cö só che giaáu ñeàu khoâng goïi laø che giaáu. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñöôïc ôû boán nôi taùc Yeát ma A-phuø- ha-na cho boán Tyø-kheo hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ngoài treân giöôøng ngoài, giöôøng naèm. Hoûi: Cho haønh phaùp Bieät truï ôû ñaâu? Ñaùp: ÔÛ trong giôùi, truù xöù coù Tyø-kheo . Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo troïn ñôøi che giaáu toäi Taêng taøn, khoâng phaùt loà maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi voán ñaõ phaïm Ba-la-di 18. Hoûi Veà Vieäc Ngaên Boá Taùt: Hoûi: Nhö Phaät daïy laø Tyø-kheo ngaên boá taùt thì neân ngaên vaøo luùc naøo? Ñaùp: Neân ngaên vaøo luùc boá taùt, khoâng phaûi luùc khoâng boá taùt. Duøng thieân nhaõn ñeå ngaên boá taùt thì khoâng thaønh ngaên, phaïm Ñoät-kieát-la; duøng thieân nhó nghe roài ngaên cuõng khoâng thaønh ngaên; ngöôøi ñieác, ngöôøi si ñoän, ngöôøi bieân ñòa ngaên boá taùt ñeàu khoâng thaønh ngaên; ngöôøi thoï phaùp ngaên ngöôøi khoâng thoï phaùp boá taùt, ngöôøi ôû döôùi ñaát ngaên ngöôøi ôû treân khoâng boá taùt ñeàu khoâng thaønh ngaên, phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû hai nôi thuyeát giôùi maø thaønh thuyeát giôùi khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ôû giöõa hai giôùi. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû boán nôi vôùi boán Tyø-kheo ôû boán nôi ñöôïc noùi moät laàn boá taùt hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ngoài treân giöôøng ngoài, giöôøng naèm; ngaên töï töù cuõng vaäy. 19. Hoûi Veà Vieäc Phaân Chia Ngoïa Cuï: Hoûi: Neáu Hai Tyø-kheo ñöôïc chia ngoïa cuï, Thöôïng toøa neân thoï duøng tröôùc roài trao laïi cho Tyø-kheo thöù hai ; neáu traûi ñeäm ôû döôùi ñaát thì coù ñöôïc ngoài cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi hay khoâng? Ñaùp: laø ñöôïc . Hoûi: Nhö Phaät daïy laø khaùch Tyø-kheo ñeán Taêng phöôøng phaûi nhö phaùp haønh söï, töùc laø ñaûnh leã Thöôïng toøa, neáu Thöôïng toøa ôû ñoù laø ngöôøi

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 3                   841

haønh Bieät truù thì coù neân ñaûnh leã hay khoâng? Ñaùp: Khoâng neân, Tyø-kheo khaùch khoâng neân ñaûnh leã hai haïng ngöôøi, ñoù laø ngöôøi haønh Bieät truù vaø haï toøa. 20. Hoûi Veà Phaùp Dieät Traùnh: Neáu Tyø-kheo coù vieäc tranh caõi, Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc dieät traùnh; Tyø-kheo neân dieät traùnh. Tyø-kheo-ni coù vieäc tranh caõi cho ñeán Sa-di-ni coù vieäc tranh caõi thì Tyø-kheo neân dieät traùnh. Hoûi: Ngöôøi haønh Bieät truù, ngöôøi haønh Bieät truù xong, ngöôøi haønh Ma-na-ñoûa, ngöôøi haønh Ma-na-ñoûa xong ñeàu neân ngoài döôùi caùc Tyø- kheo, vaäy ngoïa cuï cuõng chia cho ngöôøi ngoài döôùi hay sao? Ñaùp: Khoâng phaûi, neân theo thöù lôùp chia cho ngöôøi khoâng coù tuoåi haï tröôùc roài môùi ñeán ngöôøi phi phaùp, neáu ngoïa cuï dö cuõng neân chia cho ngöôøi bò taãn. Hoûi: Sao goïi laø dieät traùnh? Ñaùp: Neáu Taêng nhö phaùp thoï theû ñeå dieät traùnh maø khoâng hieän tieàn thoï theû thì khoâng goïi laø dieät traùnh. 21. Hoûi Veà Vieäc Phaù Taêng: Nhö Phaät daõ daïy coù hai nhaân duyeân phaù Taêng, ñoù laø chaáp thuaän vaø thoï theû, khoâng coù vieäc thöù 3; neáu ngöôøi thöù chín laø ngöôøi bò taãn thì khoâng goïi laø phaù Taêng, laø taëc truù hay ngöôøi hai caên cuõng vaäy. 22. Hoûi Veà Vieäc UÙp Baùt: Cö só coù hai phaùp thaønh töïu thì Taêng neân laøm yeát ma phuù baùt, ñoù laø maéng Tyø-kheo vaø ñem toäi Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo thanh tònh. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû hai nôi laøm yeát ma phuù baùt cho cö só maø thaønh uùp baùt hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ôû giöõa hai giôùi; Tyø-kheo khoâng thoï phaùp, Tyø-kheo thanh tònh, cho ñeán Tyø-kheo bò taãn hay taëc truï ôû nhaø ñaøn vieät maø laøm yeát ma phuù baùt thì khoâng thaønh uùp baùt. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû boán nôi laøm yeát ma phuù baùt cho boán cö só maø thaønh yùp baùt hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo ngoài treân giöôøng ngoài, giöôøng naèm. Neáu ôû beân taëc truï, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, ngöôøi voán khoâng hoøa hôïp, ngöôøi hoïc giôùi, Tyø-kheo bò taãn, Sa-di maø saùm hoái ñeàu phaïm Ñoät- kieát-la. 23. Phaàn Taïp Söï: a. Veà vieäc daâm: Phaät taïi giaûng ñöôøng beân ao Di-haàu nöôùc Tyø-da-ly vì Tu-ñeà-na

842                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Ca-lan-ñaø töû maø keát giôùi, luùc ñoù Tu-ñeà-na öu saàu nghi hoái suy nghó: “Phaät ñaõ daïy laø ngöôøi phaïm giôùi tröôùc thì khoâng phaïm. Luùc Phaät chöa keát giôùi, ta ñaõ laøm nhieàu vieäc daâm, khoâng bieát vieäc naøo laø tröôùc, vieäc naøo laø khoâng tröôùc”, nghó roài lieàn ñeán hoûi caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Caùc thaày neân bieát khi ta chöa cheá giôùi, Tu-ñeà-na ñaõ phaïm toäi neân taát caû thôøi ñeàu khoâng phaïm”. Laïi coù Tyø-kheo Baït-kyø töû khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm maø khoâng noùi ra lieàn ñoåi y phuïc laøm vieäc daâm, sau ñoù suy nghó: “Ta seõ ñeán hoûi caùc Tyø-kheo, neáu ñöôïc xuaát gia laïi thì ta seõ xuaát gia, neáu khoâng ñöôïc thì thoâi”, nghó roài lieàn ñeán hoûi caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Neáu Tyø-kheo xaû giôùi, giôùi suy keùm, ñoåi y phuïc laøm vieäc daâm thì ñöïoc cho xuaát gia thoï giôùi laïi. Töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø-kheo khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm maø khoâng noùi ra laïi laøm vieäc daâm thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc ôû chung”. Coù moät Tyø-kheo ô nôi A-lan-nhaõ, caùch ñoù khoâng xa coù moät voi meï sanh moät voi caùi; khi voi meï ñi tìm thöùc aên, voi caùi con naøy ñeán gaàn choã Tyø-kheo, Tyø-kheo laáy coû nöôùc cho noù, khi noù ngoài aên, nöõ caên loä ra neân Tyø-kheo sanh taâm tham duïc lieàn cuøng noù haønh daâm. Vieäc xong hoå theïn nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba-la-di neân ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Do ôû beân voi kia khoâng xuùc chaïm neân Tyø-kheo kia khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Thôøi gian sau, voi caùi con lôùn daàn, nöõ caên lôùn loä ra khieán Tyø-kheo sanh taâm tham duïc, duøng tay sôø nöõ caên cuûa noù vaø muoán haønh daâm, voi duøng chaân ñaïp Tyø-kheo, Tyø-kheo sôï haõi, hoå theïn vaø nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba-la-di neân ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Do sôï haõi hoå theïn neân khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Hoûi: Nhö Phaät daïy laø ngöôøi ñieân cuoàng thì khoâng phaïm, nhö theá naøo goïi laø ñieân cuoàng? Ñaùp: Coù naêm nhaân duyeân neân ñieân cuoàng: Moät laø maát baø con, hai laø maát taøi saûn, ba laø boán ñaïi khoâng ñieàu hoøa, boán laø bò phi nhaân quaáy nhieãu vaø naêm laø do nghieäp baùo ñôøi tröôùc. Neáu ngöôøi ñieân cuoàng khi laøm caùc vieäc phaïm giôùi maø töï bieát mình laø Tyø-kheo thì tuøy vieäc keát phaïm, neáu khoâng bieát mình laø Tyø-kheo thì khoâng phaïm. Hoûi: Nhö Phaät daïy ngöôøi taâm loaïn thì khoâng phaïm, nhö theá naøo goïi laø taâm loaïn? Ñaùp: Coù naêm nhaân duyeân neân taâm loaïn: Moät laø bò phi nhaân khuûng

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 3                  843

boá, hai laø bò phi nhaân ñaùnh, ba laø bò phi nhaân ñoaït tinh khí, boán laø boán ñaïi khoâng ñieàu hoøa vaø naêm laø do nghieäp baùo ñôøi tröôùc. Tröôøng hôïp keát phaïm vaø khoâng phaïm nhö treân. Hoûi: Nhö Phaät daïy ngöôøi bònh khoå thì khoâng phaïm, nhö theá naøo goïi laø bònh khoå? Ñaùp: Coù naêm nhaân duyeân bò bònh khoå: Moät laø truùng gioù, hai laø caûm laïnh, ba laø noùng soát, boán laø laïnh noùng hoøa hôïp cuøng phaùt vaø naêm laø bònh phaùt theo thôøi. Tröôøng hôïp keát phaïm vaø khoâng phaïm nhö treân. Laïi coù Tyø-kheo haønh daâm duïc trong ñöôøng haønh daâm maø töôûng laø khoâng phaûi ñöôøng haønh daâm, sanh taâm nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba- la-di neân ñeán baïch caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Trong ñöôøng haønh daâm töôûng laø ñöôøng haønh daâm maø laøm vieäc daâm thì phaïm Ba-la-di; trong ñöôøng haønh daâm töôûng khoâng phaûi laø ñöôøng haønh daâm cuõng phaïm Ba-la-di; trong ñöôøng haønh daâm maø sanh nghi cuõng phaïm Ba-la-di. Trong ñöôøng khoâng phaûi ñöôøng haønh daâm töôûng khoâng phaûi ñöôøng haønh daâm thì phaïm Thaâu-lan-giaù; khoâng phaûi ñöôøng haønh daâm töôûng laø ñöôøng haønh daâm cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; khoâng phaûi ñöôøng haønh daâm maø sanh nghi cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù”. Ñaïo laø chæ cho ñöôøng haønh daâm coù ba laø ñöôøng tieåu tieän, ñöôøng ñaïi tieän vaø trong mieäng. Neáu Tyø-kheo haønh daâm ôû ñöôøng ñaïi tieän qua khoûi da thì phaïm Ba-la-di; vaøo ñöôøng tieåu tieän qua moät loùng tay thì phaïm Ba-la-di; vaøo ñöôøng mieäng qua khoûi raêng thì phaïm Ba-la-di… ngoaøi ra ñeàu nhö trong Tyø-ni ñaõ noùi roõ. Tröôøng hôïp Tyø-kheo Nan-ñeà hoïc giôùi (hoïc hoái Ba-la- di) nhö trong Tyø-ni ñaõ noùi roõ. Coù Tyø-kheo loûa hình taém ôû choã ñaát troáng, boán Tyø-kheo chaø thaân cho Tyø-kheo naøy, do xuùc chaïm nhau neân khôûi taâm nhieãm oâ, ñöa nam caên cuûa tyø-kheo naøy vaøo trong mieäng, sau ñoù nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba-la-di neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù, töø nay khoâng ñöôïc taém ôû choã ñaát troáng vaø baûo ngöôøi khaùc chaø thaân; ngoài naèm cuõng vaäy”. Coù Tyø-kheo do taâm daâm höøng thaïnh neân ñeán noùi vôùi Tyø-kheo maø mình yeâu meán, Tyø-kheo kia nghe roài lieàn baûo haõy haønh daâm, Tyø- kheo naøy lieàn ñeán cuøng haønh daâm, Tyø-kheo kia sanh nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba-la-di neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Toân giaû Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Saùm toäi Thaâu-lan-giaù nhö theá naøo?”, Phaät baûo: “Coù boán loaïi Thaâu-lan-giaù: Moät laø toäi Thaâu-lan-giaù töø Ba-la- di sanh laø troïng, hai laø toäi Thaâu-lan-giaù töø Ba-la-di sanh laø khinh, ba laø

844                                                                      BOÄ LUAÄT 6

toäi Thaâu-lan-giaù töø Taêng-giaø-baø-thi-sa sanh laø troïng, boán laø toäi Thaâu- lan-giaù töø Taêng-giaø-baø-thi-sa sanh laø khinh. Troïng Thaâu-lan-giaù sanh töø Ba-la-di neân saùm hoái tröôùc taát caû Taêng ôû trong giôùi; khinh Thaâu-lan-giaù töø Ba-la-di sanh neân ra ngoaøi giôùi ñoái tröôùc boán Tyø-kheo saùm. Troïng Thaâu-lan-giaù töø Taêng-giaø-baø-thi-sa sanh cuõng phaûi ra ngoaøi giôùi ñoái tröôùc boán Tyø-kheo saùm; Khinh Thaâu-lan-giaù töø Taêng-giaø-baø-thi-sa sanh thì ñoái tröôùc moät Tyø-kheo saùm”. Coù Tyø-kheo khi ngaùp khoâng che mieäng, Tyø-kheo khaùc do taâm daâm höøng thaïnh neân ñöa nam caên cuûa mình vaøo mieäng cuûa tyø-kheo kia, sau ñoù nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba-la-di neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, töø nay khi ngaùp neân che mieäng, neáu khoâng che mieäng thì phaïm Ñoät-kieát-la” Coù Tyø-kheo do nam caên thöôøng khôûi leân neân suy nghó: “Neáu ñöa vaøo nöõ caên thì khoâng phaïm”, ñöa vaøo nöõ caên roài sanh nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba-la-di neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Heã vaøo lieàn phaïm Ba-la-di”. Coù Tyø-kheo khôûi taâm nhieãm oâ vôùi meï neân noùi vôùi meï laø muoán haønh daâm, ngöôøi meï noùi muoán laøm gì tuøy yù, Tyø-kheo naøy khi saép haønh daâm lieàn hoå theïn, sanh nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba-la-di neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Khi hoå theïn thì taâm daâm bieán maát, khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù Tyø-kheo ôû trong ñoàng hoang quaùn saùt töû thi, thaáy moät töû thi nöõ vôùi y phuïc ñeïp ñeõ lieàn khôûi taâm nhieãm oâ muoán haønh daâm, nhöng beân trong nöõ caên ñaày truøng lieàn sanh nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba-la-di neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Coù hai loaïi hö hoaïi laø beân trong vaø beân ngoaøi, thaày khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù Öu-baø-di teân Thieän quang qua ñôøi vaøo luùc maët trôøi saép laën, thaân quyeán trang ñieåm cho coâ xong lieàn ñem thi theå coâ boû trong ñoàng hoang. Coù Tyø-kheo quaùn saùt töû thi ôû ñoù, vöøa nhìn thaáy thi theå cuûa coâ lieàn khôûi taâm nhieãm oâ muoán haønh daâm, coâ lieàn ñöùng daäy. Tyø-kheo sôï haõi sanh nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba-la-di neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Khi sôï haõi thì taâm daâm bieán maát, thaày khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu- lan-giaù”. Laïi coù Öu-baø-di teân laø Thieän sanh, moät Tyø-kheo thöôøng hay ra vaøo nhaø baø, noùi vôùi coâ laø mình bò daâm duïc troùi buoäc, coâ noùi: “Thaày laøm phöông tieän ôû döôùi, ôû treân xuaát tinh; ôû treân laøm phöông tieän, ôû döôùi xuaát tinh, nhö vaäy haù khoâng thoï laïc hay sao?”, Tyø-kheo quôû traùch roài cuøng coâ haønh daâm, Phaät noùi: “Heã vaøo lieàn phaïm Ba-la-di”. Coù vôï cuûa moät cö só, Tyø-kheo thöôøng ra vaøo nhaø naøy vaø noùi vôùi vôï cö só laø mình bò daâm duïc troùi buoäc… cho ñeán Phaät noùi: “Heã vaøo lieàn

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 3                 845

phaïm Ba-la-di”. Nhaân duyeân veà Tyø-kheo Toân ñaø A-Nan-ñaø nhö trong Tyø-ni ñaõ noùi roõ. Coù moät Tyø-kheo ôû moät mình nôi A-lan-nhaõ, caùch ñoù khoâng xa coù thöûa ruoäng cuûa moät Baø-la-moân, Baø-la-moân naøy thöôøng ñeán thaêm ruoäng cuûa mình, vöøa thaáy Tyø-kheo lieàn sanh taâm hoan hæ neân thænh Tyø-kheo thoï thöïc. Sau khi laøm xong thöùc aên, Baø-la-moân sai tieåu nöõ loûa hình ñeán thænh Tyø-kheo, Tyø-kheo thaáy tieåu nöõ loûa hình lieàn khôûi taâm nhieãm oâ vaø haønh daâm, sau ñoù sanh nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba-la-di neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu thoï laïc thì phaïm Ba-la-di, khoâng thoï laïc thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù Tyø-kheo do nam caên thöôøng khoâng khôûi leân neân suy nghó: “Nam caên khôûi maø haønh daâm thì phaïm Ba-la-di; khoâng khôûi maø haønh daâm thì khoâng phaïm”, nghó roài lieàn haønh daâm… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù Tyø-kheo ñang nguû, ngöôøi nöõ ñeán haønh daâm, Tyø-kheo sanh nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba-la-di neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu tay naém tay, chaân ñaïp chaân, ñuøi chaïm ñuøi thì phaïm Ba-la-di; khoâng xuùc chaïm thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Gioáng nhö tröôøng hôïp Tyø-kheo nguû, Tyø-kheo cuoàng si cuõng vaäy; ngöôøi nöõ coù boán tröôøng hôïp, ngöôøi nam vaø phi nam cuõng vaäy. Laïi coù Tyø-kheo ñang nguû, ngöôøi nöõ ñeán haønh daâm, Tyø-kheo sanh nghi hoái… Phaät hoûi Tyø-kheo: “Thaày coù hay bieát khoâng?”, ñaùp: “Con khoâng hay bieát nhöng khi tænh thì thaân ñoäng”, Phaät noùi: “Neáu tænh maø thaân ñoäng thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù Tyø-kheo ñang nguû, ngöôøi nöõ ñeán haønh daâm, Tyø-kheo sanh nghi hoái… Phaät hoûi Tyø-kheo: “Thaày coù hay bieát khoâng, coù thoï laïc khoâng?”, ñaùp laø khoâng thoï laïc, Phaät noùi: “Khoâng thoï laïc thì khoâng phaïm”. Laïi coù Tyø- kheo ñang nguû, ngöôøi nöõ ñeán haønh daâm, Tyø-kheo sanh nghi hoái… Phaät hoûi: “Thaày coù hay bieát khoâng, coù thoï laïc khoâng?”, ñaùp: “Con khoâng hay bieát, khoâng thoï laïc nhöng khi tænh thì thaân ñoäng”, Phaät noùi: “Phaïm Thaâu-lan-giaù”. Gioáng nhö tröôøng hôïp Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni vaø ba chuùng döôùi cuõng vaäy. Coù Sa-di xaáu aùc noùi vôùi ngöôøi nöõ: “Vaøo trong ba ñöôøng haønh daâm khoâng phaïm”, sau khi haønh daâm roài sanh nghi hoái… Phaät noùi: “Heã vaøo lieàn phaïm Ba-la-di”. Gioáng nhö vôùi ngöôøi nöõ, tröôøng hôïp vôùi ngöôøi nam cuõng vaäy. Laïi coù Tyø-kheo ñang nguû, ngöôøi nöõ ñeán haønh daâm, Tyø-kheo sanh nghi hoái… Phaät hoûi: “Thaày coù hay bieát khoâng?”, ñaùp laø khoâng hay bieát, Phaät noùi: “Khoâng hay bieát thì khoâng phaïm”. Gioáng nhö tröôøng hôïp ngöôøi nöõ, ngöôøi nam vaø phi nam cuõng vaäy.

846                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Coù Tyø-kheo xaáu aùc noùi vôùi Thöùc-xoa-ma-na: “Coâ chöa thoï giôùi cuï tuùc cuøng toâi haønh daâm khoâng phaïm”, Thöùc-xoa-ma-na chaáp thuaän roài hoái, Tyø-kheo lieàn cöôõng böùc, Thöùc-xoa-ma-na sanh nghi hoái: “Ta khoâng phaûi laø Thöùc-xoa-ma-na”… Phaät noùi: “Phaïm Ñoät-kieát-la, maát giôùi Thöùc-xoa-ma-na neân thoï giôùi laïi”. Coù Tyø-kheo xaáu aùc ôû nôi A-lan-nhaõ noùi vôùi Sa-di: “Chuù chöa thoï giôùi cuï tuùc cuøng ta haønh daâm khoâng phaïm”… Sa-di phaïm Ñoät-kieát-la; Sa-di-ni cuõng vaäy. Laïi coù Tyø-kheo ôû nôi A-lan-nhaõ noùi vôùi Tyø-kheo môùi thoï giôùi: “Thaày môùi thoï giôùi cuøng ta haønh daâm khoâng phaïm”, Tyø-kheo môùi thoï giôùi chaáp thuaän roài hoái, Tyø-kheo kia cöôõng eùp, Tyø-kheo môùi thoï giôùi sanh nghi hoái… Phaät noùi: “Khoâng thoï laïc thì khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù Tyø-kheo ñang nguû, Tyø-kheo khaùc ñeán haønh daâm, neáu trong ba thôøi: Ban ñaàu, khoaûng giöõa vaø sau cuøng ñeàu khoâng hay bieát thì khoâng phaïm; Tyø-kheo ñeán haønh daâm neân bò dieät taãn nhö trong Tyø-ni ñaõ noùi roõ. Coù Tyø-kheo thaáy töôïng goã ngöôøi nöõ xinh ñeïp lieàn khôûi taâm tham ñaém neân haønh daâm töôïng goã, nöõ caên lieàn môû ra, Tyø-kheo sôï haõi sanh nghi hoái cho laø ñaõ phaïm Ba-la-di neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu toaøn thaân thoï laïc thì phaïm Ba-la-di, neáu nöõ caên khoâng môû ra thì phaïm Thaâu- lan-giaù”. Gioáng nhö töôïng goã ngöôøi nöõ, töôïng vaøng, töôïng baïc, baûy baùu… cho ñeán töôïng ñaát ngöôøi nöõ cuõng vaäy. Coù roàng caùi ñeán choã Tyø-kheo yeâu caàu cuøng haønh daâm, Tyø-kheo chaáp thuaän, khi saép haønh daâm thaáy thaân hình roàng daøi lôùn lieàn sôï haõi nghi hoái… Phaät noùi: “Neáu coù taâm sôï haõi thì khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Tröôøng hôïp ñoái vôùi Daï-xoa nöõ, Tyø-kheo boãng thaáy khoâng hieän hình… Phaät noùi: “Khoâng hieän hình thì phaïm Thaâu-lan- giaù”; ñoái vôùi thieân nöõ, Caùn thaùt baø nöõ cuõng vaäy. Laïi coù A-tu-la nöõ ñeán choã Tyø-kheo yeâu caàu cuøng haønh daâm, Tyø-kheo chaáp thuaän nhöng nöõ caên cuûa A-tu-la nöõ quaù lôùn neân Tyø-kheo ñöa chaân vaøo… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”, ñoái vôùi thieân nöõ cuõng vaäy. Coù moät Tyø-kheo ôû moät mình nôi A-lan-nhaõ, moät phi nhaân nöõ ñeán noùi vôùi Tyø-kheo: “Haõy cuøng laøm vieäc daâm duïc”, Tyø-kheo noùi: “Chôù noùi lôøi naøy, toâi laø ngöôøi ñoaïn daâm duïc”, nöõ phi nhaân noùi: “Neáu khoâng cuøng laøm, ta seõ quaáy nhieãu laøm cho thaày suy naõo”, Tyø-kheo cöông quyeát khoâng chòu, trong ñeâm ñoù luùc Tyø-kheo ñang nguû, nöõ phi nhaân boïc Tyø- kheo trong noäi y mang ñeán trong cung vua ñeå naèm beân caïnh phu nhaân cuûa vua, khi vua thöùc daäy thaáy lieàn hoûi laø ai, vì sao ñeán trong ñaây. Tyø-

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 3                 847

kheo lieàn ñem vieäc treân keå laïi cho vua nghe, vua noùi: “Thaày haõy ñi ñi, taïi sao laïi ôû moät mình nôi A-lan-nhaõ nhö theá”… Phaät baûo: “Töø nay, choã khoâng ngöôøi ñaùng sôï nhö theá thì khoâng neân ôû”. Nhaân duyeân veà Tyø xaù xaø nöõ cuõng vaäy. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-kheo-ni Hoa saéc saùng sôùm ñaép y vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong vaøo trong phoøng toïa thieàn, do trôøi noùng neân khoâng ñoùng cöûa. Luùc coâ nguû thieáp thì coù keû xaáu aùc ñeán haønh daâm roài ñi, coâ tænh daäy sanh nghi hoái… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, töø nay khi nguû neân ñoùng cöûa, neáu nguû khoâng ñoùng cöûa thì phaïm Ñoät- kieát-la”. Coù Tyø-kheo vaøo thaønh Xaù-veä khaát thöïc ñeán nhaø moät tröôûng giaû, thaáy moät con heo naùi bò coät trong nhaø ñang loay hoay muoán thoaùt ra. Tyø-kheo khôûi taâm thöông xoùt lieàn côûi troùi cho noù vaø chuû nhaø nhìn thaáy, Tyø-kheo cho laø mình ñaõ phaïm toäi troäm, laø Sa-moân xaáu aùc neân haønh daâm vôùi heo caùi. Sau ñoù suy nghó: “Ta seõ hoûi caùc Tyø-kheo, neáu ñöôïc xuaát gia laïi thì ta seõ xuaát gia, neáu khoâng ñöôïc thì thoâi”… Phaät noùi: “Ban ñaàu khoâng phaïm nhöng sau thì phaïm”.

848                                                                     BOÄ LUAÄT 6

TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ QUYEÅN 4

23. Phaàn Taïp Söï (Tieáp Theo): Coù cö só gaùnh thòt ñi, moät con qua bay ñeán caép laáy moät mieáng, mieáng thòt naøy laïi rôùt xuoáng trong baùt cuûa moät Tyø-kheo ñang ñi khaát thöïc. Cö só thaáy mieáng thòt naøy ôû trong baùt Tyø-kheo lieàn quôû maéng laø Sa-moân xaáu aùc, Tyø-kheo cho laø mình xaáu aùc neân ñi haønh daâm, sau ñoù nghi hoái… Phaät noùi: “Tröôùc khoâng phaïm nhöng sau thì phaïm”. Coù Tyø-kheo tieåu tieän tröôùc con choù caùi, noù lieàn tôùi ngaäm laáy nam caên cuûa tyø-kheo, Tyø-kheo sanh nghi hoái… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba- la-di, töø nay khoâng neân tieåu tieän tröôùc choù caùi, neáu muoán tieåu tieän neân ñuoåi noù ñi, neáu khoâng ñuoåi ñöôïc thì neân ñi ñeán choã khaùc”. Laïi coù Tyø- kheo ñang kinh haønh thaáy coù moät con daõ can caùi ñeán gaàn lieàn khôûi yù daâm duïc, duøng y truøm baét vaø bò noù caén, Tyø-kheo sôï haõi nghi hoái… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo moät mình ôû nôi A-lan-nhaõ bò moät Khaån-na-la nöõ baét ñöa vaøo trong röøng saâu, Tyø-kheo meâ man ñeán khi tænh daäy tìm caùch ra khoûi nôi aáy… Phaät noùi: “Nhöõng nôi ñaùng sôï nhö vaäy, Tyø-kheo khoâng neân ôû”. Coù moät Tyø-kheo loûa hình loäi qua soâng, moät con caù loäi ñeán ngaäm laáy nam caên, Tyø-kheo sanh nghi hoái… Phaät noùi: “Tyø-kheo khoâng ñöôïc loûa hình qua soâng”. Coù moät ngöôøi nöõ loûa hình tieåu tieän trong maøn ngaên, Tyø-kheo khôûi taâm nhieãm oâ lieàn ñöa nam caên dí saùt vaøo trong maøn roài sanh nghi hoái… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan- giaù”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù moät Tyø-kheo thoï thöïc xong ñi kinh haønh tröôùc phoøng, sau ñoù traûi toïa cuï ngoài thieàn, do khí trôøi noùng böùc neân nguû thieáp ñi, khi nguû Neâ-hoaøn-taêng tuoät xuoáng ñeå loä nam caên. moät ngöôøi nöõ löôïm cuûi ñi ñeán choã ñoù nhìn thaáy lieàn khôûi taâm nhieãm oâ vaø ñeán haønh daâm, Tyø-kheo tænh giaác, ngöôøi nöõ noùi: “Nhaø toâi ôû taïi , neáu Tyø- kheo muoán ñöôïc nöõa thì haõy ñeán ñoù”, Tyø-kheo sanh nghi hoái… Phaät

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 4                    849

noùi: “Töø nay khoâng ñöôïc moät mình naèm nguû ôû nôi vaéng veû, neáu nguû thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Nhaân duyeân veà ngöôøi nöõ caét coû cuõng vaäy. Coù naêm nhaân duyeân laøm cho nam caên khôûi leân: Moät laø daâm duïc, hai laø bò phong, ba laø ñaïi tieän, boán laø tieåu tieän vaø naêm laø bò truøng caén. Phaøm phu vaø ngöôøi chöa lìa duïc thì coù ñuû naêm nhaân duyeân naøy, coøn ngöôøi lìa duïc chæ coù boán. Phaät taïi thaønh Xaù-veä, coù moät Tyø-kheo maéc bònh ôû nam caên, nghe Kyø-baø noùi neáu coù ngöôøi nöõ ngaäm nam caên thì heát bònh, lieàn suy nghó: “Phaät cho ngöôøi bònh ñöôïc uoáng thuoác”, nghó roài lieàn baûo ngöôøi nöõ ngaäm nam caên vaø bònh ñöôïc laønh… Phaät noùi: “Heã vaøo lieàn phaïm Ba-la- di”. Taïi nöôùc Baø-laâu, trong nhaø moät daâm nöõ coù teân giaëc ôû thöôøng quaáy nhieãu daân chuùng, daân chuùng taâu leân vua, vua cho goïi daâm nöõ ñeán hoûi nhöng daâm nöõ choái laø khoâng coù, vua cho ngöôøi rình beân nhaø daâm nöõ vaø baét ñöôïc teân giaëc; Vua noåi giaän ra lònh caét heát gaân chaân vaø ñem boû ôû ngoaøi ñoàng hoang. Tyø-kheo ñi ñeán ñoù thaáy daâm nöõ naøy sanh taâm nhieãm oâ muoán cuøng haønh daâm, daâm nöõ ñoøi uoáng nöôùc roài noùi: “Thaân baát tònh naøy ñaâu ñaùng tham nhieãm”. Saùng hoâm sau, thaân quyeán cuûa daâm nöõ tìm ñeán, Tyø-kheo thaáy hoï ñeán lieàn ñöùng qua moät beân, daâm nöõ noùi vôùi thaân quyeán: “Toâi khoâng cheát laø nhôø coù Tyø-kheo naøy”, thaân quyeán kia lieàn noùi vôùi Tyø-kheo: “Neáu caàn gì cöù ñeán laáy”, Tyø-kheo sanh nghi hoái… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo ñi giöõa baày boø döõ, boø döõ chaïy tôùi muoán huùc Tyø- kheo, Tyø-kheo teù ngaõ leân moät ngöôøi nöõ … Phaät noùi: “Khoâng phaïm, khi ñi phaûi töï ñeà phoøng”. Coù moät Tyø-kheo khoâng may rôùt xuoáng gieáng, trong gieáng ñaõ coù moät ngöôøi rôùt xuoáng tröôùc roài, thaáy Tyø-kheo rôùt xuoáng lieàn oâm coå Tyø-kheo. Ngöôøi treân mieäng gieáng thaû daây xuoáng keùo leân thì thaáy coù ngöôøi nöõ oâm coå Tyø-kheo cuøng leân, lieàn hoûi: “Ngöôøi nöõ naøy töø ñaâu ñeán?”… Phaät noùi: “Khoâng phaïm, phaûi kheùo taùc yù khi thaáy gieáng”. Laïi coù Tyø-kheo ñi khaát thöïc vaøo trong moät ngoû heõm, ñuïng phaûi moät ngöôøi nöõ ñi ra… Phaät noùi: “Khoâng phaïm, phaûi taùc yù roài môùi vaøo tuï laïc khaát thöïc”. Coù moät Tyø-kheo ñi chung thuyeàn vôùi moät ngöôøi nöõ qua soâng, thuyeàn bò chìm, ngöôøi nöõ oâm coå Tyø-kheo… Phaät baûo: “Khoâng phaïm, neân xeùt kyõ tröôùc roài môùi qua soâng”. Coù moät ngöôøi nam giaû laøm ngöôøi nöõ ñeán choã caùc Tyø-kheo-ni xin xuaát gia, caùc Tyø-kheo-ni khoâng xeùt kyõ lieàn ñoä cho xuaát gia. Ngöôøi nam naøy ban ñeâm ñeán sôø moù caùc ni, caùc ni sanh nghi hoái baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng phaïm, töø nay neân suy xeùt kyõ roài môùi ñoä cho xuaát gia”. Tröôøng

850                                                                       BOÄ LUAÄT 6

hôïp Thaâu-la-nan-ñaøø ñem boû thai nhi cheát giuøm ngöôøi… nhö trong Tyø- ni ñaõ noùi roõ, Phaät noùi: “Tyø-kheo-ni khoâng neân ñem boû thai cheát giuøm ngöôøi, neáu laøm theá thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni Baït-ñaøø la nhö trong Tyø-ni ñaõ noùi roõ, Phaät hoûi Baït-nan-ñaø coù thoï laïc khoâng, lieàn ñaùp: “Con khoâng thoï laïc, con caûm thaáy nhö bò löûa ñoát, nhö kieám beùn”, Phaät noùi: “Tyø-kheo-ni naøy do quaû baùo ñôøi tröôùc… bò cöôõng böùc khoâng thoï laïc thì khoâng phaïm”. Laïi coù Tyø-kheo-ni Tu-xaø-ña bò keû xaáu baét daãn vaøo trong ñoàng hoang cöôõng böùc haønh daâm roài thaû veà. Caùc Tyø-kheo-ni bieát chuyeän lieàn ñuoåi ñi, Tyø- kheo-ni naøy noùi: “Toâi khoâng coù thoï laïc”, caùc Tyø-kheo-ni noùi: “Coâ bò keû xaáu baét vaøo trong röøng cöôõng böùc haønh daâm, sao noùi laø khoâng coù thoï laïc”, Tyø-kheo-ni naøy khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi: “Coâ thaät coù thoï laïc hay khoâng?, ñaùp: “Theá toân, con khoâng coù thoï xuùc laïc duïc, con ñaõ duøng tay chaân xoâ ñaïp nhöng khoâng thoaùt ñöôïc”, Phaät baûo: “Neáu khoâng coù thoï laïc thì khoâng phaïm, Tyø-kheo-ni naøy do nhaân duyeân nghieäp baùo neân thoï thaân nöõ vaø bò ngöôøi khaùc cöôõng böùc laøm vieäc daâm, bò cöôõng böùc maø khoâng thoï laïc thì khoâng phaïm”. Tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni Ñaøn ni cuõng vaäy. Laïi coù Tyø-kheo-ni La tra vaøo thaønh khaát thöïc… Caùc Tyø-kheo-ni lieàn ñuoåi ñi, Tyø-kheo-ni naøy noùi: “Toâi khoâng coù thoï laïc”, caùc Tyø-kheo- ni noùi: “Coâ bò keû xaáu baét daãn vaøo trong röøng cöôõng böùc haønh daâm, sao noùi laø khoâng thoï laïc”. Vöøa luùc ñoù coù tröôûng laõo A-nan ñeán, caùc Tyø- kheo-ni noùi: “Nay coù tröôûng laõo A-nan ôû ñaây”, A-nan lieàn hoûi nguyeân do söï vieäc, Tyø-kheo-ni naøy vì kính sôï A-nan neân khoâng traû lôøi, A-nan böïc töùc vì coâ khoâng chòu traû lôøi. Tyø-kheo-ni suy nghó: “Caùc Tyø-kheo-ni ñuoåi ta, tröôûng laõo A-nan giaän ta, ta soáng laøm chi nöõa”, nghó roài lieàn duøng caùi bình coät vaøo coå nhaûy xuoáng soâng töï vaãn. Bình ñöùt daây, thaân coâ noåi chìm trong nöôùc, nhöõng ngöôøi ñöùng treân bôø nhìn thaáy lieàn vôùt leân, xoác nöôùc cho tænh laïi roài cöôõng böùc haønh daâm roài thaû veà. Caùc Tyø-kheo- ni ñi tìm ñeán choã ñoù nhìn thaáy lieàn noùi: “Tröôùc coâ noùi laø khoâng thoï laïc, sao nay laïi cuøng hoï haønh daâm”… Phaät noùi: “Bò cöôõng böùc laøm vieäc daâm, khoâng thoï laïc thì khoâng phaïm”. b. Veà vieäc troäm: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, do nhaân duyeân Tyø-kheo Ñaït-ni-ca con cuûa ngöôøi thôï goám neân Phaät keát giôùi troäm, luùc ñoù Ñaït-ni-ca öu saàu nghi hoái: “Ta nhieàu laàn troäm laáy caây goã, khoâng bieát laàn naøo laø tröôùc, laàn naøo khoâng phaûi laø tröôùc”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Tröôùc khi keát giôùi thì taát caû thôøi laáy caây goã ñeàu khoâng phaïm”.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 4                      851

Coù moät Tyø-kheo ôû choã troáng, vaät thuoäc coù chuû maø töôûng laø khoâng chuû neân laáy, Phaät noùi: “Neáu bieát vaät naøy laø coù chuû khôûi töôûng laø coù chuû maø laáy thì phaïm Ba-la-di; neáu vaät coù chuû khôûi töôûng laø khoâng chuû maø laáy cuõng phaïm Ba-la-di; neáu vaät coù chuû sanh nghi maø laáy cuõng phaïm Ba-la-di. Neáu vaät voâ chuû khôûi töôûng laø coù chuû maø laáy thì phaïm Thaâu- lan-giaù; neáu vaät khoâng chuû sanh nghi maø laáy cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu vaät voâ chuû khôûi töôûng laø voâ chuû maø laáy thì khoâng phaïm”. Coù Tyø-kheo xin côm maø laáy vaät khaùc… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Tröôøng hôïp xin buùn, mieán, mì, caù thòt… maø laáy vaät khaùc cuõng nhö vaäy. Coù Tyø-kheo tröôùc khoâng coù thoï thænh thöïc… nhö trong Tyø-ni, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Ñoät-kieát-la ”. ÔÛ nöôùc Caâu-taùt-la chuùng taêng chia thöùc aên, coù moät Tyø-kheo ñeán tuï laïc, Tyø-kheo naøy coù hai ñeä töû coïng haønh ñeàu cuøng laáy phaàn côm cho thaày, sau ñoù môùi bieát neân noùi vôùi nhau: “Thaày ñaõ laáy moät phaàn, toâi laïi laáy theâm moät phaàn, khoâng bieát chuùng ta coù phaïm Ba-la-di khoâng”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay laáy phaàn côm neân noùi vôùi nhau”. Laïi coù Tyø-kheo cöïu truï ñeán tuï laïc, Tyø-kheo baïn laáy giuøm phaàn aên, khi trôû veà, Tyø-kheo baïn ñöa phaàn thöùc aên naøy vaø noùi: “Toâi laáy gi- uøm phaàn thöùc aên cho thaày”, Tyø-kheo naøy noùi: “Toâi khoâng baûo thaày laáy giuøm, côù sao thaày laïi laáy”, Tyø-kheo baïn nghi hoái… Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu ngöôøi khaùc khoâng nhôø laáy giuøm thì khoâng neân laáy giuøm phaàn thöùc aên”. Laïi coù moät Tyø-kheo bònh, khi Taêng chia côm, Tyø-kheo khaùn bònh laáy phaàn côm cho Tyø-kheo bònh, Tyø-kheo bònh cheát, Tyø-kheo khaùn bònh khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu ngöôøi bònh cheát tröôùc, laáy phaàn côm sau thì neân traû laïi phaàn côm; neáu laáy phaàn côm roài Tyø-kheo binh môùi cheát thì phaàn côm naøy gioáng nhö phaàn vaät khaùc cuûa tyø-kheo cheát ñeå laïi”. Coù Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc: “Chuùng ta haõy cuøng ñi aên troäm”, ñaùp laø tuøy yù roài cuøng nhau ñi, ñi ñeán giöõa ñöôøng Tyø-kheo kia lieàn hoái haän, nghó raèng: “Chuùng ta do loøng tin xuaát gia trong Phaät phaùp maø laïi laøm vieäc khoâng neân laøm hay sao”, nghó roài khoâng ñi nöõa… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Ñoät-kieát-la”. Laïi coù Tyø-kheo ruû Tyø-kheo khaùc cuøng ñi aên troäm, Tyø-kheo kia cuøng ñi roài suy nghó: “Neáu ta khoâng ñi, hoï seõ gieát ta, ta tuy cuøng ñi nhöng khoâng laáy troäm vaät cuõng khoâng laáy phaàn”, nghó roài cuøng ñi, khoâng laáy troäm vaät cuõng khoâng nhaän laáy phaàn… Phaät noùi: “Khoâng phaïm”. Laïi caùc Tyø-kheo noùi vôùi nhau:

852                                                                     BOÄ LUAÄT 6

“Chuùng ta haõy cuøng ñi laøm giaëc”, ñaùp laø tuøy yù roài cuøng nhau ñi, ñi ñeán nôi, phaân nöõa Tyø-kheo canh chöøng, phaân nöõa tyø-kheo ñi laáy troäm vaät. Soá Tyø-kheo canh chöøng noùi vôùi nhau: “Chuùng ta khoâng laáy troäm vaät thì khoâng phaïm”… Phaät noùi: “Neáu vieäc xong, ñuû thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi caùc Tyø-kheo noùi vôùi nhau: “Chuùng ta haõy cuøng ñi laøm giaëc”, ñaùp laø tuøy yù roài cuøng nhau ñi, khi ñeán nôi laáy thì phaân nöõa tyø-kheo laáy ñöôïc vaät, phaân nöõa-tyø-kheo khoâng laáy ñöôïc vaät. Soá ngöôøi khoâng laáy ñöôïc vaät sanh nghi hoái… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù boïn giaëc cöôùp cuùng y cho Tyø- kheo, Tyø-kheo nghi khoâng daùm laáy… nhö trong Tyø-ni, Phaät noùi: “Haõy nghó hoï laø thí chuû maø thoï nhaän”. Coù giaëc baét ñeä töû coïng haønh cuûa moät Tyø-kheo mang ñi, Tyø-kheo cöùu veà roài sanh nghi hoái… Phaät noùi: “Neáu quyeát ñònh laø thuoäc veà giaëc thì phaïm Ba-la-di, neáu khoâng quyeát ñònh thì khoâng phaïm”. Laïi coù Tyø-kheo bò giaëc baét giöõ, töï troán veà… Phaät noùi: “Töï troán thì khoâng phaïm”. Coù Tyø-kheo mang vaät ñaùng ñoùng thueá ñi qua aûi thueá quan, nghó raèng: “Neáu ta mang vaät naøy qua thì phaïm Ba-la-di, nhöng tieàn ñoùng thueá vaät naøy thaø mang cho Phaät phaùp taêng hay cho Hoøa thöôïng, A-xaø- leâ hay cho cha meï”, nghó roài lieàn duøng lôøi dòu daøng noùi vôùi ngöôøi thueá quan: “Toâi mang vaät naøy laø ñeå cuùng döôøng cho Phaät phaùp taêng hoaëc cho Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ hoaëc cho cha meï”, do löïc cuûa lôøi noùi naøy maø ñöôïc ñi qua khoâng phaûi ñoùng thueá thì khoâng loãi, hoaëc bay qua thì khoâng phaïm. Coù Tyø-kheo ñeán möôïn giöôøng ngoài cuûa tyø-kheo khaùc, nghó laø khoâng traû laïi, chuû ñeán ñoøi, muoán khoâng traû… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù Tyø-kheo ñeán möôïn Tyø-kheo khaùc quyeån kinh… nhö trong Tyø-ni; laïi coù Tyø-kheo laáy troäm ñaõy y, khi môû ra thaáy trong ñaõy coù y quyù giaù… Phaät noùi: “Tính theo giaù cuûa y maø keát phaïm”. Coù ñaùm giaëc laáy troäm röôïu mang ñeán choã A-lan-nhaõ, uoáng moät nöõa coøn moät nöõa ñem giaáu caát, luùc ñoù coù Tyø-kheo du haønh ñeán thaáy röôïu naøy lieàn noùi vôùi ñeä töû: “Haõy mang röôïu naøy veà truù xöù duøng laøm röôïu thuoác”, ñeä töû vaâng lôøi thaày laáy mang veà chuøa. Ñaùm giaëc trôû veà, tìm khoâng thaáy röôïu lieàn ñeán hoûi caùc Tyø-kheo: “Röôïu ñeå choã kia, caùc thaày coù laáy mang ñi khoâng?”, ñaùp laø coù mang ñi, ñaùm giaëc töùc giaän noùi: “Caùc thaày laø giaëc cuûa giaëc vì troäm laáy röôïu cuûa toâi”. Tyø-kheo sanh nghi hoái… Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ roài môùi laáy”. Tröôøng hôïp laáy thòt cuõng vaäy. Coù ñaùm giaëc cöôùp phaù thaønh aáp cöôùp laáy ñöôïc taøi vaät roài mang

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 4                       853

ñeán choã A-lan-nhaõ ñònh chia, quan binh ñeán bao vaây, ñaùm giaëc hoaûng sôï neân ñem taøi vaät naøy boá thí heát cho caùc Tyø-kheo roài boû chaïy. Khi caùc baïch y ñeán nhìn thaáy taøi vaät naøy ôû choã Tyø-kheo lieàn hoûi: “Taøi vaät naøy vì sao ôû choã caùc thaày?”, ñaùp laø boïn giaëc cho chuùng toâi… Phaät noùi: “Töø nay khoâng ñöôïc laáy vaät töø boïn giaëc, neáu chuû giaëc cho thì ñöôïc thoï, thoï roài neân nhuoäm cho hoaïi saéc roài maëc, neáu ñaõ nhuoäm hoaïi saéc maø chuû vaãn ñoøi thì neân traû laïi”. Coù ngöôøi nhuoäm y xong queân khoâng ñem caát laïi ñi vaøo tuï laïc, coù Tyø-kheo ñi kieám y phaán taûo ñi ñeán thaáy y naøy lieàn laáy, ngöôøi chuû y trôû laïi thaáy lieàn noùi: “Ñöøng laáy y cuûa toâi”, ñaùp: “Toâi töôûng laø y phaán taûo neân laáy”… Phaät noùi: “Töôûng laø voâ chuû maø laáy thì khoâng phaïm, töø nay haõy xem xeùt kyõ roài môùi laáy”. Coù cö só treo aùo beân ngoaøi nhaø xí ñeå ñaïi tieåu tieän, coù Tyø-kheo tìm y phaán taûo ñi ñeán ñoù thaáy lieàn caàm laáy ñi, cö só trôû ra thaáy lieàn noùi laø y cuûa toâi… Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neân xem xeùt kyõ roài môùi laáy”. Caùch tinh xaù Kyø-hoaøn khoâng xa coù moät noâng daân côûi aùo ñeå treân bôø ruoäng ñeå laøm ruoäng, coù Tyø-kheo tìm y phaán taûo ñi ñeán ñoù thaáy lieàn caàm laáy ñi, noâng daân thaáy lieàn noùi: “Ñöøng laáy y cuûa toâi”, Tyø-kheo khoâng nghe vaãn cöù caàm ñi, noâng daân chaïy theo ñoøi… Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ roài môùi laáy”. Coù cö só nghe Sa-moân Thích töû ñöôïc laáy y boû döôùi ñaát, lieàn laáy taùm Ca-leâ-tieân boû trong goùi y roài ñeå trong choã raùc reán, coá yù loä ra cho deã thaáy roài nuùp gaàn ñoù. Tyø-kheo tìm y phaán taûo ñi ñeán ñoù thaáy lieàn caàm laáy ñi… nhö trong Tyø-ni cho ñeán caâu Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ roài môùi laáy”. Laïi coù nhieàu ñöùa treû côûi aùo ñeå döôùi ñaát ñeå ñuøa giôõn, khi veà nhaø queân laáy aùo; coù Tyø-kheo kieám y phaán taûo ñi ñeán ñoù thaáy lieàn caàm laáy ñi. Meï cuûa caùc ñöùa treû ñeán tìm aùo thaáy lieàn noùi: “Xin chôù laáy aùo cuûa con toâi”… nhö trong Tyø-ni cho ñeán caâu Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ roài môùi laáy”. Coù Tyø-kheo caát giaáu y phaán taûo moät choã roài vaøo thaønh Xaù-veä khaát thöïc, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo tìm y phaán taûo ñi ñeán choã naøy thaáy y lieàn laáy mang ñi, sau ñoù ñem xuoáng soâng giaët saïch. Tyø-kheo chuû y khaát thöïc trôû veà tìm khoâng thaáy y, khi thaáy Tyø-kheo phôi y lieàn noùi: “Tröôûng laõo ñaõ phaïm Ba-la-di”, Tyø-kheo hoûi taïi sao, lieàn noùi: “Thaày ñaõ laáy y cuûa toâi”… nhö trong Tyø-ni cho ñeán caâu Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu thaáy vaät neân suy xeùt kyõ roài môùi laáy”. Coù Tyø-kheo maëc y phaán taûo dô baån bò caùc thaàn kim cang vaø thieân thaàn quôû traùch… Phaät noùi: “Naïp y baát tònh thì khoâng neân maëc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñöôïc y phaán taûo neân giaët saïch roài may, nhuoäm

854                                                                      BOÄ LUAÄT 6

roài thoï trì”. Laïi coù Tyø-kheo laáy y phaán taûo trong goø maõ coù ngöôøi giöõ neân bò Chieân-ñaø-la quôû traùch… Phaät noùi: “Neáu trong goø maõ coù ngöôøi coi giöõ thì khoâng neân laáy y, neáu laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Caùch goø maõ khoâng xa coù moät mieáu thôø trôøi coù ngöôøi coi giöõ, gioù thoåi y cuûa ngöôøi giöõ mieáu bay rôùt xuoáng goø maõ. Tyø-kheo kieám y phaán taûo ñi ñeán ñoù thaáy lieàn laáy mang ñi, ngöôøi giöõ mieáu ñi tìm y thaáy lieàn noùi: “Xin ñöøng laáy y cuûa toâi, do bò gioù thoåi neân bay ñeán nôi ñaây”, Tyø-kheo noùi: “Neáu laø cuûa oâng thì oâng cöù laáy laïi”… Phaät noùi: “Neân xem kyõ roài môùi laáy”. Coù cö só thænh Phaät vaø Taêng ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc, luùc ñoù con cuûa tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc ñang chôi trong tinh xaù Kyø-hoaøn bò teân giaëc ñoät nhaäp vaøo trong tinh xaù baét mang ñi. Tyø-kheo thaáy roài lieàn duøng chuù thuaät khôûi boán binh ñuoåi theo, giaëc hoaûng sôï boû ñöùa beù laïi ñeå chaïy troán. Sau ñoù caùc Tyø-kheo nghe bieát vieäc naøy lieàn noùi vôùi Tyø-kheo naøy: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la-di”, Tyø-kheo naøy nghi hoái neân baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày duøng taâm gì ñoaït laáy laïi”, ñaùp: “Con duøng chuù thuaät”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm”. ÔÛ nöôùc Caâu-taùt-la chuùng taêng chia y, coù moät Tyø-kheo ñeán tuï laïc, Tyø-kheo naøy coù hai ñeä töû coïng haønh ñeàu cuøng laáy phaàn y cho thaày, sau ñoù môùi bieát neân noùi vôùi nhau: “Thaày ñaõ laáy moät phaàn, toâi laïi laáy theâm moät phaàn, khoâng bieát chuùng ta coù phaïm Ba-la-di khoâng”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay khi laáy phaàn y neân noùi vôùi nhau”. Laïi coù Tyø-kheo cöïu truï ñeán tuï laïc, Tyø-kheo baïn laáy giuøm phaàn y, khi trôû veà, Tyø-kheo baïn noùi: “Toâi laáy giuøm phaàn y cho thaày”, Tyø-kheo naøy noùi: “Toâi khoâng baûo thaày laáy giuøm, côù sao thaày laïi laáy”, Tyø-kheo baïn nghi hoái… Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neáu ngöôøi khaùc khoâng nhôø laáy giuøm thì khoâng neân laáy giuøm phaàn y”. Laïi coù moät Tyø-kheo bònh, khi Taêng chia y, Tyø-kheo khaùn bònh laáy phaàn y cho Tyø-kheo bònh, Tyø-kheo bònh cheát, Tyø-kheo khaùn bònh khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu ngöôøi bònh cheát tröôùc, laáy phaàn y sau thì neân traû laïi; neáu laáy phaàn y roài Tyø-kheo bònh môùi cheát thì phaàn y naøy gioáng nhö phaàn y vaät khaùc cuûa tyø-kheo cheát ñeå laïi”. Coù cö só caøy ruoäng cuûa tyø-kheo, Tyø-kheo ñeán noùi vôùi cö só: “Haõy chia phaàn cho toäi, neáu khoâng chia thì khoâng ñöôïc caøy nöõa”, cö só khoâng chòu chia phaàn vaø vaãn caøy nhö cuõ, Tyø-kheo lieàn naèm treân chieác caøy, cö só buoâng chieác caøy roài quôû traùch… Phaät noùi: “Khoâng phaïm nhöng Tyø- kheo khoâng neân töï laøm khoå thaân nhö vaäy”. Laïi coù Tyø-kheo ruû Tyø-kheo khaùc cuøng ñi laáy troäm vaät trong thaùp… Phaät noùi: “Neáu coù ngöôøi giöõ thaùp thì vaät ñaõ laáy ñuû naêm tieàn lieàn phaïm Ba-la-di”.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 4                    855

Cöïu Tyø-kheo sai ngöôøi caøy treân ruoäng cuûa Taêng, ruoäng cuûa Taêng gaàn saùt ruoäng cuûa moät cö só, Tyø-kheo cuõng baûo ngöôøi caøy luoân treân ruoäng cuûa cö só, cö só thaáy lieàn noùi: “Khoâng ñöôïc caøy treân ruoäng cuûa toâi, ñaây khoâng phaûi laø ruoäng cuûa Taêng”, Tyø-kheo noùi: “Coù ai laøm chöùng?”, cö só noùi: “Coù phi nhaân laøm chöùng”, Tyø-kheo noùi: “Vaäy haõy baûo phi nhaân noùi ñi”. Cö só caàu cuùng quyû thaàn xong, töï nhieân trong ñaát xuaát hieän vaät laøm chöùng, Tyø-kheo lieàn boû khoâng caøy nöõa. Sau khi cö só veà, Tyø- kheo giaáu vaät laøm chöùng vaø cho caøy tieáp… Phaät noùi: “Neáu tính giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di”. Laïi coù Tyø-kheo haùi traùi caây maø cö só chöa cho… Phaät noùi: “Neáu tính giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di”. Coù moät Tyø-kheo kinh haønh ôû choã coù caây xanh thaáy quaï vaø chim thöôùc laøm toå treân caây, lieàn laáy toå cuûa chim naáu ñeå laøm cuûi neân chim ñeán bay löôïn treân tinh xaù keâu thaûm thieát, Phaät hoûi A-nan nguyeân do, A-nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay khoâng ñöôïc laáy toå cuûa quaï vaø chim thöôùc, neáu laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la; laáy ñeå naáu nhuoäm cuõng vaäy”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù Tyø-kheo ñeán vöôøn rau caûi cuûa moät cö só xin, cö só baûo ñöa tieàn, Tyø-kheo noùi: “Khoâng coù tieàn thì khoâng cho phaûi khoâng?”, cö só noùi: “Khoâng ñöa tieàn thì laøm sao toâi sinh soáng ñöôïc”, Tyø- kheo noùi: “Khoâng cho moät chuùt naøo sao?”, cö só noùi khoâng cho, Tyø-kheo lieàn duøng chuù thuaät laøm cho rau caûi khoâ heùo… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Gioáng nhö tröôøng hôïp vöôøn rau; vöôøn caây thuoác thôm, vöôøn hoa, vöôøn caây aên traùi cuõng vaäy. Coù moät con ngöïa ñang aên coû, Tyø-kheo duøng moät boù coû ñi qua tröôùc maët con ngöïa, con ngöïa lieàn ñi theo Tyø-kheo… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù Tyø-kheo thaùp tuøng theo ñoaøn thöông buoân ñi ñeán nöôùc Caâu-baø-la, ñeán choã hieåm naïn caùc thöông nhôn cöôõi ngöïa, thaáy Tyø-kheo ñi boä lieàn baûo Tyø-kheo cöôõi ngöïa ñeå qua choã hieåm naïn, Tyø-kheo cöôõi roài khôûi taâm muoán laáy ngöïa… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù Tyø-kheo ñi nhôø thuyeàn qua soâng, thaáy treân thuyeàn coù vaøng lieàn khôûi taâm muoán laáy troäm… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù thöông buoân chôû vaät baùu qua soâng, thuyeàn bò chìm neân vaät baùu cuõng chìm theo, chæ coù röông vaøng laø troâi theo doøng nöôùc. Coù caùc Tyø-kheo ñang taém ôû döôùi nguoàn cuûa soâng, thaáy röông vaøng troâi ñeán lieàn vôùt laáy mang ñi. Thöông nhaân thaáy roài lieàn noùi vôùi Tyø-kheo: “Chôù laáy röông ñoù cuûa toâi”, Tyø-kheo noùi: “Toâi vôùt ñöôïc treân soâng ñaâu can gì ñeán oâng”, thöông nhaân noùi: “Thuyeàn cuûa toâi bò chìm, vaät baùu cuûa toâi

856                                                                    BOÄ LUAÄT 6

cuõng chìm theo, chæ coù röông naøy noåi troâi theo doøng”… Phaät noùi khoâng phaïm. Coù moät Tyø-kheo mang vaät cuûa Taêng boán phöông dôøi ñeå moät choã khaùc… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Ñoät-kieát-la”. Laïi coù ñaùm giaëc troäm boø ñem coät vaøo moät goác caây nôi A-lan-nhaõ roài ñi, caùc Tyø-kheo ñi ñeán ñoù thaáy boø bò coät ôû goác caây lieàn môû daây thaû cho boø ñi… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù cö só ôû nöôùc Xaù-veä thöôøng ñeán mieáu thôø trôøi caàu nguyeän, khi ñöôïc toaïi nguyeän lieàn ñem taám baïch ñieäp cuùng cho mieáu. Tyø-kheo Ca- la-Nan-ñaø nhaân ñeán ñoù thaáy baïch ñieäp naøy lieàn laáy mang ñi… nhö trong Tyø-ni cho ñeán caâu Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan- giaù”. Tröôøng hôïp laáy toùc vaøng trong mieáu thôø trôøi cuõng vaäy. Coù nhieàu ngöôøi nöõ loäi qua soâng hoaëc coù ngöôøi taém neân ñeå y phuïc vaø chuoãi ngoïc beân bôø naøy; coù moät con khæ ôû treân caây leo xuoáng laáy chuoãi ngoïc neân sau khi ñem ñoà vaät qua bôø kia, caùc ngöôøi nöõ naøy trôû qua laïi bôø naøy thì khoâng thaáy chuoãi ngoïc ñaâu nöõa. Luùc ñoù con khæ neùm chuoãi ngoïc xuoáng ñaát, caùc Tyø-kheo kinh haønh ôû caùch ñoù khoâng xa thaáy lieàn caàm laáy chuoãi ngoïc naøy ñöa laïi cho caùc ngöôøi nöõ… nhö trong Tyø-ni cho ñeán caâu Phaät noùi khoâng phaïm. Coù nhieàu Tyø-kheo ôû trong moät truù xöù, coù con chuoät trong hang chaïy ra tha thöùc aên vaø traùi caây vaøo hang, caùc Tyø-kheo thaáy lieàn bieát laø chuoät tha thöùc aên neân moät Tyø-kheo phaù hang chuoät laáy caùc loaïi thöùc aên trong hang chuoät ra; caùc Tyø-kheo noùi Tyø-kheo naøy phaïm Ba-la-di… Phaät noùi: “Khoâng phaïm nhöng Tyø-kheo khoâng neân laáy caùc loaïi thöùc aên trong hang chuoät”. Laïi coù con chuoät tha caùc loaïi thöùc aên ñeå döôùi giöôøng cuûa moät Tyø-kheo, saùng daäy suùc mieäng xong, Tyø-kheo naøy laáy thöùc aên naøy aên, caùc Tyø-kheo hoûi: “Thaày khoâng ñi khaát thöïc, töø ñaâu coù thöùc aên naøy maø aên?”, ñaùp laø do chuoät tha ñeå döôùi giöôøng, caùc Tyø-kheo noùi Tyø-kheo naøy phaïm Ba-la-di… Phaät noùi: “Tyø-kheo naøy khoâng phaïm, vì sao, vì con chuoät kia ñôøi tröôùc laø cha cuûa tyø-kheo naøy, vì thöông con neân mang thöùc aên boû ôû döôùi giöôøng cho Tyø-kheo ”. Coù moät ngöôøi thôï saên ñuoåi theo moät con nai chaïy vaøo trong Taêng phöôøng vaø baûo caùc Tyø-kheo traû laïi nai, Tyø-kheo noùi: “Nai ñaõ vaøo trong chuøa, laøm sao traû cho oâng ñöôïc”, thôï saên ñoøi khoâng ñöôïc lieàn boû ñi… Phaät noùi khoâng phaïm. Laïi coù thôï saên duøng muõi teân ñoäc baén moät con nai, nai chaïy vaøo trong Taêng phöôøng, thôï saên muoán tìm nai nhöng caùc Tyø-kheo khoâng cho, thôï saên noùi: “Nai naøy ñaõ truùng ñoäc aét seõ cheát”, Tyø- kheo noùi: “Duø coù cheát cuõng khoâng cho”, thôï saên naên næ khoâng ñöôïc neân

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 4                    857

phaûi quay veà, khoâng bao laâu sau nai cheát, luùc ñoù caùc Tyø-kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân traû laïi cho ngöôøi thôï saên”. Caùc Tyø-kheo phaù löôùi baãy cuûa thôï saên thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu phaù vì taâm thöông xoùt thì phaïm Ñoät-kieát-la. Coù Tyø-kheo laáy y cuûa ngöôøi ñieân cuoàng, ngöôøi kia thaáy lieàn noùi laø ñöøng laáy, Tyø-kheo noùi: “Sau naøy seõ traû laïi cho oâng”, sau ñoù nghi hoái… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù Tyø- kheo möôïn taøi vaät ôû moät tieäm, chuû tieäm ñeán ñoøi, Tyø-kheo coù yù khoâng muoán traû… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù Tyø-kheo bònh muoán uoáng nöôùc eùp traùi caây vaø cuõng muoán cuùng taêng neân ñöa tieàn baûo ñeä töû mua thöùc uoáng naøy, caùc ñeä töû noùi vôùi nhau: “Chuùng ta chæ neân laøm moät ít nöôùc cho ngöôøi bònh aên thoâi, tieàn coøn dö chuùng ta seõ cuøng chia”, baøn xong lieàn laøm nhö ñaõ baøn tính… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi coù Tyø-kheo coù nhieàu vaät baát tònh (tieàn baïc vaät baùu) noùi vôùi ñeä töû: “Sau khi thaày qua ñôøi, Taêng seõ chia taøi vaät cuûa thaày”, sau ñoù baûo ñeä töû laøm baùnh; caùc ñeä töû lo laéng voäi laøm baùnh cho thaày aên, aên xong thaân naëng neà neân qua ñôøi. Sau khi toáng taùng xong, Taêng baûo caùc ñeä töû: “Caùc thaày haõy mang taøi vaät ñeán cho Taêng chia”, caùc ñeä töû tìm taøi vaät khoâng thaáy neân Taêng ñöùng daäy boû ñi. Coù moät Tyø-kheo soáng ôû trong goø maû, ñeán choã ngöôøi cheát ñeå quaùn voâ thöôøng, thaáy thaây cuûa tyø-kheo kia bò daõ can caén phanh buïng ra khieán caùc vaät baát tònh naøy loä baøy ra, Tyø-kheo mang taøi vaät naøy ñeán cho Taêng roài nghi hoái, Phaät noùi: “Khoâng phaïm”. Coù moät Tyø-kheo bònh coù nhieàu ruoäng ñaát, noùi vôùi ñeä töû: “Haõy môøi caùc Tyø-kheo ñeán, toâi muoán ñem ruoäng ñaát naøy cuùng cho Taêng hoaëc cho ngöôøi giöõ thaùp”, Tyø-kheo khaùn bònh suy nghó: “Neáu Tyø-kheo bònh ñem ruoäng ñaát cuùng cho Taêng hay cho ngöôøi giöõ thaùp thì ta seõ khoâng ñöôïc gì”, nghó roài lieàn khoâng môøi caùc Tyø-kheo ñeán, sau khi Tyø-kheo bònh cheát, Tyø-kheo khaùn bònh nghi hoái, Phaät noùi: “Khoâng phaïm nhöng ngöôøi khaùn bònh khoâng neân laøm traùi yù ngöôøi bònh, neân laøm theo yù muoán cuûa ngöôøi saép qua ñôøi”. ÔÛ thaønh Xaù-veä, coù moät thöông buoân trang bò thuyeàn beø ñeå vaøo bieån caû, khi vaøo trong bieån coù roàng ñeán naém laáy thuyeàn, moïi ngöôøi treân thuyeàn ñeàu caàu khaån thieân thaàn mong ñöôïc thoaùt naïn. Coù moät Öu-baø- taéc khuyeân hoï: “Chuùng ta neân nieäm danh hieäu cuûa thaùnh giaû Ñaïi Muïc- kieàn-lieân aét seõ ñöôïc cöùu thoaùt”, hoï nghe roài lieàn nhaát taâm nieäm danh hieäu thaùnh giaû Muïc-lieân. Luùc ñoù tröôûng laõo Muïc-lieân duøng thieân nhaõn thaáy lieàn nhaäp ñònh, duøng thaàn thoâng löïc hoùa thaønh chim chuùa Kim suùy

858                                                                      BOÄ LUAÄT 6

ñaäu treân ñaàu thuyeàn, roàng thaáy chim chuùa Kim suùy hoaûng sôï buoâng thuyeàn roài laën maát. Caùc thöông nhôn ñöôïc an oån trôû veà, heát lôøùi ca ngôïi tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân: “Chuùng ta ñöôïc thoaùt cheát töø bieån trôû veà ñeàu nhôø aân löïc cuûa tröôûng laõo Muïc-lieân”. Caùc Tyø-kheo bieát chuyeän lieàn ñeán noùi vôùi tröôûng laõo Muïc-lieân: “Thaày ñaõ phaïm Ba-la-di”, hoûi vì sao, ñaùp: “Thuyeàn ñaõ thuoäc veà roàng, thaày ñaõ laáy laïi töø noù”, Muïc-lieân nghe roài sanh nghi hoái, Phaät hoûi: “Thaày cöùu hoï nhö theá naøo?”, ñaùp laø duøng thaàn thoâng löïc, Phaät noùi: “Neáu duøng thaàn thoâng löïc cöùu thì khoâng phaïm”. ÔÛ nöôùc Xaù-veä, caùc thöông nhôn ñi vaøo tuï laïc thaønh aáp buoân baùn, khi ñi qua ñöôøng hieåm gaëp giaëc cöôùp bao vaây ñaùnh cöôùp, moïi ngöôøi ñeàu caàu khaån thieân thaàn mong ñöôïc thoaùt naïn. Coù Öu-baø-taéc khuyeân hoï: “Chuùng ta nieäm danh hieäu cuûa thaùnh giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân aét seõ ñöôïc cöùu thoaùt”, nghó roài lieàn nhaát taâm nieäm danh hieäu thaùnh giaû Muïc-lieân. Luùc ñoù tröôûng laõo Muïc-lieân duøng thieân nhaõn thaáy lieàn nhaäp ñònh, duøng thaàn thoâng löïc hoùa hieän boán binh; giaëc cöôùp thaáy boán binh hoaûng sôï boû chaïy neân caùc thöông nhôn ñeán nöôùc Xaù-veä ñöôïc an toaøn… nhö trong Tyø-ni. Baït-nan-ñaø töï töù xong lieàn ñi ñeán caùc tinh xaù ñeå doø xeùt xem choã naøo ñöôïc cuùng döôøng nhieàu y vaät. Töø xa caùc Tyø-kheo thaáy Baït-nan-ñaø ñi ñeán lieàn ñöùng daäy nghinh ñoùn, môøi ngoài roài thaêm hoûi coù an laïc hay khoâng. Im laëng moät laùt, Baït-nan-ñaø lieàn hoûi caùc Tyø-kheo: “Truù xöù naøy an cö coù ñöôïc cuùng döôøng y vaät khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, laïi hoûi chia chöa, ñaùp laø chöa chia, lieàn baûo mang ñeán ñeå chia, caùc Tyø-kheo lieàn mang ñeán cho Baït-nan-ñaø chia. Sau khi chia xong, vò thöôïng toøa nhaän phaàn cuûa mình roài ñi, Baït-nan-ñaø baûo chôø moät chuùt, thöôïng toøa hoûi coù vieäc gì, ñaùp laø cöù ñôïi. Do Baït-nan-ñaø coù bieän taøi thuyeát phaùp vôùi ñuû ngoân töø khieán cho vò thöôïng toøa naøy nghe phaùp xong raát hoan hæ, vì aùi phaùp neân noùi vôùi Baït-nan-ñaø: “Phaàn y naøy cuûa toâi xin cuùng cho thaày”, cöù nhö theá caùc Tyø-kheo trong truù xöù naøy ñeàu ñem phaàn y cuûa mình cuùng döôøng heát cho Baït-nan-ñaø, Baït-nan-ñaø ñöôïc raát nhieàu y vaät gaùnh veà tinh xaù Kyø- hoaøn… nhö trong Tyø-ni cho ñeán caâu Phaät noùi: “Neáu Tyø-kheo an cö nôi naøy maø ñeán choã khaùc laáy y thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Tröôûng laõo A-nan coù moät ñeä töû coïng haønh, ñaøn vieät cuûa ngöôøi ñeä töû naøy bònh laïi coù hai ñöùa con, tröôùc khi cheát coù daën doø laïi cho ngöôøi ñeä töû cuûa tröôûng laõo A-nan. Ngöôøi ñeä töû naøy nghe theo lôøi daën doø, quaùn saùt thaáy moät trong hai ñöùa treû laø ngöôøi toát hieàn laønh lieàn giao chìa khoùa nhaø cho noù. Ñöùa treû khoâng ñöôïc chia phaàn lieàn ñeán choã tröôûng laõo A-nan keå

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 4                       859

laïi vieäc treân, tröôûng laõo A-nan nghe roài lieàn quôû traùch ñeä töû, ngöôøi ñeä töû naøy ñeán noùi vôùi naêm traêm Thích töû: “Xin thænh caàu Hoøa thöôïng giuùp toâi cho toâi saùm hoái”, lieàn hoûi giuùp nhö theá naøo, ngöôøi ñeä töû noùi: “Caùc vò daãn hai ñöùa treû naøy ñeán choã Hoøa thöôïng ñaûnh leã roài ngoài moät beân, Hoøa thöôïng aét seõ thuyeát phaùp cho caùc vò, caùc vò nghe phaùp xong khi ra veà neân ñeå laïi hai ñöùa treû, Hoøa thöôïng aét seõ baûo caùc vò daãn chuùng ñi, caùc vò noùi: Haõy cho Tyø-kheo tröïc tín saùm hoái thì seõ daãn hai ñöùa treû ñi”, caùc Thích töû nhaän lôøi laøm y theo lôøi Tröïc tín noùi, luùc ñoù tröôûng laõo A-nan suy nghó roài baèng loøng cho ngöôøi ñeä töû saùm toäi Ñoät-kieát-la. Coù moät Tyø-kheo nhieàu phöôùc ñöùc, moät thöông buoân noùi vôùi Tyø- kheo: “Thaày caàn gì cöù ñeán laáy”, ñeä töû cuûa vò Tyø-kheo naøy suy nghó: “Ngöôøi naøy nhieàu laàn thænh cuùng, ta neân ñeán thöû xem ngöôøi naøy noùi thaät hay khoâng thaät”, nghó roài lieàn ñeán noùi vôùi thöông buoân: “Hoøa thöôïng caàn toâ”, thöông buoân ñöa toâ roài noùi: “Neáu caàn canh thì ñeán laáy”, ít laâu sau, ngöôøi ñeä töû laïi ñeán laáy canh… Thôøi gian sau, thöông nhôn gaëp Tyø- kheo hoûi: “Tröôùc kia thaày coù sai ngöôøi ñeán laáy toâ…, sao nay khoâng ñeán laáy nöõa?”, Tyø-kheo naøy lieàn hoûi ñeä töû coù ñeán laáy toâ khoâng, ñaùp laø coù, Tyø-kheo noùi ñeä töû phaïm Ba-la-di, ngöôøi ñeä töû noùi: “Thöông buoân thænh cuùng cho Hoøa thöôïng, con vì thöû ngöôøi ñoù neân ñeán laáy veà cho Hoøa thöôïng duøng”… Phaät noùi: “Neân baïch Hoøa thöôïng roài môùi ñeán laáy”. c. Veà vieäc gieát ngöôøi: Phaät taïi röøng Sa-la beân bôø soâng Baø caàu nöôùc Baït-kyø, caùc Tyø-kheo ôû beân soâng Baø caàu suy nghó: “Ta ñaõ vì nhieàu Tyø-kheo khen ngôïi caùi cheát khieán hoï phaùt taâm muoán cheát, khoâng bieát luùc ñoù laø tröôùc hay khoâng phaûi tröôùc”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Tröôùc laø tröôùc khi keát giôùi, taát caû thôøi ñaõ laøm ñeàu khoâng phaïm”. Coù Tyø-kheo, ngöôøi maø töôûng laø phi nhaân neân gieát lieàn sanh nghi hoái… Phaät noùi: “Neáu ngöôøi töôûng laø ngöôøi maø gieát thì phaïm Ba-la-di; ngöôøi töôûng laø phi nhaân maø gieát cuõng phaïm Ba- la-di; ngöôøi sanh nghi maø gieát cuõng phaïm Ba-la-di. Neáu phi nhaân töôûng laø phi nhaân maø gieát thì phaïm Thaâu-lan-giaù; phi nhaân töôûng laø ngöôøi maø gieát cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; phi nhaân sanh nghi maø gieát cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo maéc bònh laâu ngaøy, moät Tyø-kheo quen bieát ñeán thaêm, ngöôøi bònh noùi: Haõy mang dao ñeán cho toâi”, hoûi laø muoán laøm gì, ñaùp laø cöù mang ñeán, Tyø-kheo lieàn mang dao ñeán, Tyø-kheo bònh lieàn caàm dao vaøo phoøng caét coå töï saùt maø cheát. Tyø-kheo kia ñöa dao cho roài thaáy Tyø-kheo kia hai, ba ngaøy khoâng ra, sanh nghi vaøo phoøng xem thì thaáy Tyø-kheo ñaõ cheát lieàn suy nghó: “Ngöôøi bònh naøy cheát laø do mình,

860                                                                    BOÄ LUAÄT 6

neáu mình khoâng ñöa dao thì ngöôøi bònh khoâng cheát”… Phaät noùi: “Khoâng neân khoâng suy xeùt kyõ maø ñöa dao cho ngöôøi bònh”. Coù Tyø-kheo ñeán nhaø ñaøn vieät, vôï cuûa ñaøn vieät yeâu caàu Tyø-kheo cuøng haønh daâm, Tyø-kheo noùi: “Choàng coâ khoâng ghen hay sao?”, ñaùp: “Toâi coù theå khieán oâng aáy khoâng ghen”, sau ñoù cho choàng uoáng thuoác ñoäc maø cheát. Tyø-kheo naøy laïi ñeán nhaø cö só, vôï cö só yeâu caàu cuøng haønh daâm, Tyø-kheo noùi: “Chôù noùi lôøi naøy, toâi laø ngöôøi ñaõ ñoaïn duïc”, vôï cö só noùi: “Sao tröôùc ñaây thaày khoâng noùi laø ngöôøi ñaõ ñoaïn duïc, toâi vì thaày maø gieát cheát choàng”, Tyø-kheo noùi: “Toâi khoâng baûo coâ gieát cheát choàng coâ”, noùi roài sanh nghi hoái, Phaät noùi khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo coù taâm saùt ñaùnh ngöôøi, ngöôøi naøy cheát thì Tyø-kheo phaïm Ba-la-di, ngöôøi naøy khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu ñaùnh gaõy xöông hay cuïp löng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù Tyø-kheo phöông tieän muoán gieát ngöôøi nöõ ñang mang thai, neáu ngöôøi meï cheát thì Tyø-kheo phaïm Ba-la-di, thai nhi cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù, caû hai meï con ñeàu cheát thì phaïm Ba-la-di, caû hai khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo phöông tieän laøm cho ngöôøi meï hö thai, thai nhi cheát thì Tyø-kheo phaïm Ba-la-di, ngöôøi meï cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù, caû hai meï con ñeàu cheát thì phaïm Ba-la-di, caû hai khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Ngöôøi ñaõ cheát, chuù thuaät laøm cho soáng laïi ñeå gieát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo laøm nöôùc Toâ-tyø-la cho Taêng uoáng, nhieàu Tyø-kheo uoáng xong lieàn cheát, Tyø-kheo nghi hoái… Phaät noùi khoâng phaïm. Laïi coù Hai Tyø-kheo, moät Tyø-kheo bònh noùi vôùi Tyø-kheo baïn: “Haõy cho toâi uoáng nöôùc Toâ-tyø-la, toâi seõ ñöôïc laønh bònh”… nhö trong Tyø-ni. Coù moät Baø-la-moân maéc bònh ung thö, ñeán noùi vôùi Tyø-kheo: “Neáu toâi uoáng nöôùc Toâ-tyø-la thì seõ heát bònh”, Tyø-kheo noùi: “Vì sao laïi ñoøi uoáng nöôùc naøy?”, Baø-la-moân noùi: “Toâi ñaõ töøng maéc bònh naøy, tröôùc ñaây khi bònh phaùt, toâi uoáng nöôùc naøy lieàn khoûi bònh”, Tyø-kheo lieàn ñöa cho uoáng, Baø-la-moân uoáng xong lieàn cheát, Tyø-kheo nghi hoái, Phaät noùi khoâng phaïm. Coù moät Tyø-kheo ñeán trong goø maõ quaùn töû thi, thaáy coù ngöôøi bò xuyeân qua ngoïn caây ñau ñôùn voâ cuøng, ngöôøi naøy noùi vôùi Tyø-kheo: “Haõy cho toâi uoáng nöôùc Toâ-tyø-la, toâi seõ bôùt ñau ñôùn”, Tyø-kheo lieàn cho uoáng, ngöôøi naøy uoáng xong lieàn cheát, Tyø-kheo nghi hoái, Phaät noùi khoâng phaïm. Laïi coù Tyø-kheo-ni cho naêm traêm giaëc cöôùp uoáng nöôùc Toâ-tyø-la nhö trong Tyø-ni ñaõ noùi roõ. Coù Tyø-kheo laøm Taêng phöôøng, khi chuyeàn ñöa gaïch laøm rôi truùng ñaàu moät Tyø-kheo khaùc khieán vò naøy cheát, Tyø-kheo naøy nghi hoái, Phaät

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 4                    861

noùi: “Khoâng phaïm, phaûi kheùo duïng yù khi chuyeàn ñöa gaïch”. Tröôøng hôïp laøm nhaø taém, laøm theàm nhaø, tu söõa Taêng phöôøng khieân ñaát… nhö trong Tyø-ni ñaõ noùi roõ. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù moät Tyø-kheo ngoài thieàn döôùi chaân nuùi, laïi coù moät Tyø-kheo ñang ñaåy ñaù treân nuùi, ñaù rôi xuoáng truùng ñaàu Tyø-kheo ngoài thieàn lieàn cheát, Tyø-kheo ñaåy ñaù sanh nghi hoái, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, phaûi kheùo duïng yù khi ñaåy ñaù”. Coù moät Tyø-kheo ñi giöõa baày boø, coù con boø ñöïc hung döõ muoán huùc Tyø-kheo, Tyø-kheo boû chaïy teù ñeø treân mình moät ñöùa beù laøm cho ñöùa beù cheát. Tyø-kheo sanh nghi hoái, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neân caån thaän khi ñi giöõa baày boø”. Coù moät Tyø-kheo bònh laâu ngaøy gaày oám löng coøng, khoâng muoán soáng nöõa neân töï gieo mình xuoáng hoá ñeå töï saùt. Trong hoá naøy coù moät con daõ can ñang aên thòt ngöôøi cheát, Tyø-kheo rôi treân mình cuûa con daõ can naøy vaø ñeø noù cheát, Tyø-kheo löng coøng boãng ñöôïc thaúng… Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay khoâng ñöôïc vì chuùt nhaân duyeân maø töï saùt”. Coù moät Tyø-kheo ngoài treân giöôøng, moät Tyø-kheo khaùc goïi ñöùng daäy, lieàn ñaùp: “Chôù goïi toâi ñöùng daäy, neáu toâi ñuùng daäy seõ cheát”, moät Tyø-kheo khaùc laïi goïi ñöùng daäy, khi ñöùng daäy Tyø-kheo naøy lieàn cheát… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù Tyø-kheo muoán ñoaïn maïng soáng giuùp cho ngöôøi ñieân cuoàng neân ñaùnh, ngöôøi naøy cheát thì Tyø-kheo phaïm Ba-la-di, khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù moät Tyø-kheo bònh laâu ngaøy, Tyø-kheo khaùn bònh suy nghó: “Ta nuoâi bònh ñaõ laâu, ngöôøi bònh naøy khoâng cheát cuõng khoâng laønh, nay ta khoâng nuoâi bònh nöõa, boû maëc cho cheát”, nghó roài lieàn khoâng nuoâi bònh nöõa neân ngöôøi bònh qua ñôøi. Tyø-kheo nuoâi bònh sanh nghi hoái, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo bònh coù nhieàu y baùt vaø taøi vaät, Tyø-kheo khaùn bònh suy nghó: “Ta nuoâi bònh ñaõ laâu, neáu cheát taøi vaät cuõng nhaäp vaøo Taêng, nay ta khoâng nuoâi bònh nöõa, ñeå maëc cho cho cheát”, nghó roài lieàn khoâng nuoâi bònh nöõa neân ngöôøi bònh qua ñôøi. Tyø-kheo naøy sanh nghi hoái, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù Tyø-kheo do aên khoâng tieâu neân sình buïng phaûi naèm co laïi, Tyø- kheo khaùc baûo naèm duoãi ra, Tyø-kheo naøy noùi: “Ñöøng baûo toâi duoãi ra, duoãi ra toâi seõ cheát”, laïi baét naèm duoãi ra, khi naèm duoãi ra Tyø-kheo naøy lieàn cheát… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di maø phaïm Thaâu-lan-giaù”. Tröôøng hôïp muït nhoït chöa muoài laïi phaù vôõ khieán cho ngöôøi cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu muït nhoït ñaõ muoài thì khoâng phaïm. Laïi coù

862                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Tyø-kheo bònh caàn aên thöùc aên tuøy theo bònh, Tyø-kheo khaùn bònh laïi cho khoâng aên thöùc aên tuøy theo bònh neân Tyø-kheo naøy cheát thì phaïm Thaâu- lan-giaù, neáu cho aên thöùc aên tuøy theo bònh maø Tyø-kheo bònh cheát thì khoâng phaïm. Tröôøng hôïp cho uoáng thuoác cuõng nhö vaäy. Laïi coù Tyø-kheo bònh yeâu caàu Tyø-kheo khaùn bònh ñöa ra ngoaøi phoøng, cho taém röûa roài trôû vaøo phoøng laïi, Tyø-kheo khaùn laøm theo lôøi ngöôøi bònh, laøm xong thì Tyø- kheo bònh cheát… ñeàu khoâng phaïm. Laïi coù Tyø-kheo nguû gaät treân giöôøng, Tyø-kheo khaùc thaáy ñeán lay goïi thì vò naøy cheát, Phaät noùi khoâng phaïm. Tröôøng hôïp bò gioù ñao khôûi, duøng thieàn traán ñaùnh, duøng nöôùc taït… nhö trong Tyø-ni ñaõ noùi roõ. Coù moät cö só laøm thöùc aên xong, cuùng cho Taêng tröôùc roài môùi aên. Hoâm ñoù coù moät Tyø-kheo A-lan-nhaõ ñeán nhaø, cö só noùi: “Ta nay cuùng cho Tyø-kheo A-lan-nhaõ naøy, khoûi phaûi ñem cuùng cho Taêng”, nghó roài lieàn ñem cuùng cho Tyø-kheo A-lan-nhaõ. Luùc ñoù Tyø-kheo taêng khoâng thaáy cö só ñem thöùc aên tôùi cuùng nhö thöôøng leä lieàn noùi vôùi nhau: “Vì sao cö só khoâng cuùng thöùc aên nhö thöôøng leä, khoâng bieát coù Tyø-kheo naøo ra vaøo nhaø ñoù?”, moät Tyø-kheo noùi: “Coù Tyø-kheo A-lan-nhaõ tôùi nhaø ñoù”, caùc Tyø-kheo lieàn cho goïi Tyø-kheo A-lan-nhaõ ñeán hoûi: “Cö só teân thöôøng cuùng thöùc aên cho Taêng tröôùc roài sau môùi aên, laàn naøy khoâng cuùng coù phaûi thaày ñaõ ngaên hay khoâng?”, ñaùp laø khoâng coù, caùc Tyø-kheo muoán Tyø-kheo naøy noùi ra söï thaät neân neùm Tyø-kheo naøy xuoáng hoá, khoâng ngôø laøm cho Tyø-kheo naøy cheát… Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di, chæ phaïm Thaâu-lan-giaù”. Tröôøng hôïp cuùng y nhö trong Tyø-ni ñaõ noùi roõ. Coù Tyø-kheo khaát thöïc ñöùng beân ngaïch cöûa, caïnh ñoù coù moät caây goã döïng vaøo vaùch, y cuûa tyø-kheo chaïm vaøo caây goã, caây goã rôùt xuoáng truùng moät ñöùa beù laøm cho noù cheát… Phaät noùi: “Khoâng phaïm, khi khaát thöïc neân caån thaän xem ngoù tröôùc sau”. Coù Baø-la-moân saùng sôùm ngoài giöõa saân ñeå cuùng teá, thaáy Tyø-kheo vaøo khaát thöïc lieàn noåi giaän, thaép ñeøn xong lieàn boû ñi khoâng ngôø vaáp ngaõ xuoáng ñaát maø cheát … Phaät noùi khoâng phaïm. Coù moät Tyø-kheo baûo Tyø-kheo khaùc ñi ñeán choã hieåm naïn, khi ñeán ñoù lieàn bò cheát… Phaät noùi: “Phaïm Ba-la-di, neáu khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Phaät taïi Tyø-da-ly, caùc Tyø-kheo toïa thieàn trong röøng, luùc ñoù coù moät Tyø-kheo gieát con khæ, caùc Tyø-kheo noùi laø ñaõ phaïm Ba-la-di vì khæ laø loaøi gioáng ngöôøi… Phaät noùi laø phaïm Ba-daät-ñeà. Taïi nöôùc Xaù-veä coù moät cö só, khi con khoân lôùn lieàn xuaát gia hoïc ñaïo, vì chuùt nhaân duyeân neân vaøo tuï laïc; luùc ñoù coù moät ngöôøi nöõ beá con vaøo nhaø, thaáy Tyø-kheo theo vaøo lieàn cho laø Tyø-kheo muoán treâu choïc

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 4                     863

neân laáy caây ñaùnh Tyø-kheo, Tyø-kheo traùnh caây neân ngaõ leân ngöôøi ñöùa beù khieán ñöùa beù cheát… Phaät noùi: “Khoâng phaïm, khi ñi neân nhaát taâm”. Coù moät thaày thuoác xuaát gia, Tyø-kheo bònh ñeán yeâu caàu Tyø-kheo thaày thuoác moå traùn, Tyø-kheo thaày thuoác caàm dao ñeán ñònh moå, khoâng ngôø laøm cho Tyø-kheo bònh kinh sôï maø cheát… Phaät noùi: “Khoâng phaïm, Tyø-kheo khoâng neân moå treân traùn”. Laïi coù moät Tyø-kheo maéc bònh laâu ngaøy suy nghó: “Ta bònh nhö vaäy soáng laøm chi, ta neân töï saùt”, nghó roài lieàn baûo Tyø-kheo khaùn bònh ñöa sôïi daây ñeán, sau ñoù thaét coå maø cheát… Phaät noùi: “Khoâng neân ñöa daây cho ngöôøi bònh”. Coù Tyø-kheo vì chuùt nhaân duyeân neân vaøo tuï laïc, ruû moät Tyø-kheo bònh môùi bôùt laøm baïn cuøng ñi, Tyø-kheo bònh noùi: “toâi khoâng ñi ñöôïc”, Tyø-kheo kia noùi: “Neáu thaày khoâng cuøng ñi, toâi sôï giöõa ñöôøng bò giaëc cöôùp”, Tyø-kheo bònh gaéng göôïng cuøng ñi, khi ñeán tuï laïc lieàn cheát, Tyø- kheo kia suy nghó: “Tyø-kheo bònh cheát laø do ta, neáu ta khoâng ruû ñi cuøng thì vò aáy khoâng cheát”… Phaät noùi: “Khoâng phaïm nhöng khoâng neân ruû Tyø- kheo bònh laøm baïn ñi cuøng”. d. Veà vieäc voïng ngöõ: Phaät ôû trong Truùc laâm beân soâng Baø-caàu nöôùc Baït-kyø, Caùc Tyø- kheo beân soâng Baø-caàu suy nghó: “Chuùng ta ñaõ nhieàu laàn noùi doái laø ñöôïc phaùp hôn ngöôøi, khoâng bieát laàn naøo laø tröôùc vaø laàn naøo khoâng phaûi tröôùc”… Phaät noùi: “Tröôùc laø tröôùc khi keát giôùi, taát caû thôøi noùi ñeàu khoâng phaïm”. Coù Tyø-kheo ñoái tröôùc ngöôøi töôûng laø phi nhaân maø noùi ñöôïc phaùp hôn ngöôøi… Phaät noùi: “Ngöôøi töôûng laø ngöôøi maø noùi ñöôïc phaùp hôn ngöôøi thì phaïm Ba-la-di; ngöôøi töôûng laø phi nhaân maø noùi cuõng phaïm Ba- la-di; ngöôøi maø sanh taâm nghi cuõng phaïm Ba-la-di. Phi nhaân töôûng laø phi nhaân maø noùi ñöôïc phaùp hôn ngöôøi thì phaïm Thaâu-lan-giaù; phi nhaân töôûng laø ngöôøi maø noùi cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; phi nhaân maø sanh taâm nghi cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù moät Tyø-kheo noùi vôùi cö só mình ñöôïc phaùp hôn ngöôøi, cö só khoâng nhôù neân hoûi laïi: “Thaày noùi ñöôïc ñaïo gì”, ñaùp laø muoán thöùc aên… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù cö só noùi vôùi Tyø-kheo: “Neáu thaày laø A-la-haùn thì haõy thoï töù söï cuùng döôøng naøy”, neáu im laëng thoï thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo: “Neáu thaày laø Baø-la- moân ñaõ dieät tröø ñöôïc phaùp aùc thì haõy thoï toâi cuùng döôøng?”, neáu im laëng thoï nhaän thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo: “Neáu thaày laø A-la-haùn thì ñeán thoï y phuïc, cho ñeán caùc thöùc aên thöùc uoáng,

864                                                                  BOÄ LUAÄT 6

thuoác thang”, neáu Tyø-kheo im laëng thoï nhaän thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù moät Tyø-kheo saùng sôùm ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só, cö só noùi: “Neáu ñaïi ñöùc laø A-la-haùn thì vaøo nhaø”, neáu Tyø-kheo im laëng vaøo nhaø thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù cö só noùi: “Neáu thaày laø A-la-haùn thì haõy ngoài thoï thöùc aên thöùc uoáng, thoï Khö-ñaø-ni, neáu khoâng phaûi thì ñi ra”, neáu Tyø-kheo im laëng ngoài thoï thöùc aên uoáng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù moät Tyø-kheo saùng sôùm ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só, cö só noùi: “Neáu thaày laø A-la-haùn thì vaøo”, Tyø-kheo noùi: “Toâi khoâng phaûi laø A-la-haùn, neáu cho thì toâi vaøo”, neáu cö só noùi: “Neáu thaày ñöôïc caùc caên tòch tónh, kheùo ñieàu phuïc thì vaøo”, neáu Tyø-kheo im laëng vaøo thì phaïm Thaâu-lan- giaù; neáu noùi: “Toâi ñang tu taäp ñeå ñieàu phuïc” thì khoâng phaïm.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 5                    865

TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ QUYEÅN 5

23. Phaàn Taïp Söï (Tieáp Theo): e. Veà möôøi ba vieäc Taêng taøn: Phaät ôû trong Kyø thoï Caáp-coâ-ñoäc vieân, luùc ñoù Öu-ñaø-di suy nghó: “Ta ñaõ nhieàu laàn coá yù laøm xuaát tinh, khoâng bieát luùc naøo laø tröôùc vaø luùc naøo khoâng phaûi laø tröôùc”… Phaät noùi: “Tröôùc laø tröôùc khi keát giôùi, taát caû thôøi coá yù laøm xuaát tinh ñeàu khoâng phaïm”. Tyø-kheo xuaát tinh trong coïng caây hay ôû trong hö khoâng laøm phöông tieän ñeå xuaát tinh maø tinh khoâng xuaát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù Tyø-kheo khi ñi thì tinh xuaát… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù ngöôøi nöõ ñeán ñaûnh leã Tyø-kheo, Tyø-kheo lieàn xuaát tinh … Phaät noùi laø khoâng phaïm; nhö tröôøng hôïp Tyø-xaù-khö loäc töû maãu vì kính tín Taêng neân khi ñaûnh leã hai tay chaïm chaân, khi ñaûnh leã hai tay chaïm vaøo chaân cuûa tröôûng laõo Nan-ñaø, Nan-ñaø lieàn xuaát tinh rôi treân ñaàu baø. Öu- baø-di naøy ñöa tay sôø treân ñaàu noùi keä: “Nay con ñöôïc lôïi lôùn, Ñoàng phaïm haïnh nhö vaäy, Phieàn naõo raát höøng thaïnh, Maø ôû trong Phaät phaùp, Nhaãn tu ñaïo Nieát baøn”. Nan-ñaø nghi hoái… Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay neân maëc quaàn loùt”. Laïi coù Tyø-kheo do gaõi nam caên neân tinh xuaát hoaëc khi taém do xoa chaø thaân neân tinh xuaát… Phaät noùi laø khoâng phaïm. Laïi coù Tyø-kheo töø choã naøy ñeán choã khaùc ñeàu xuaát baát tònh, Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù Tyø-kheo ôû trong naïn nöôùc, löûa, trong haàm hoá, naïn thuù döõ nhö coïp beo, naïn phi nhaân vaø naïn ngöôøi nöõ maø xuaát tinh… Phaät noùi laø khoâng phaïm. Coù Tyø-kheo khi bò ngöôøi nöõ naém tay, naém chaân hoaëc ñaàu goái, baép veá lieàn xuaát tinh… Phaät noùi laø khoâng phaïm. Coù Tyø-kheo ôû tröôùc ngöôøi nöõ môùi cheát hay ngöôøi nöõ cheát ñaõ sình tröôùng cho ñeán thoái röûa, bò

866                                                                       BOÄ LUAÄT 6

chim thuù aên dö, khi khoâ teo hay chæ coøn laø boä xöông traéng maø xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laïi coù Tyø-kheo khi bò phong, khi röûa chaân maø tinh xuaát… Phaät noùi laø khoâng phaïm. Laïi coù Tyø-kheo taém trong doøng nöôùc chaûy maïnh, do nam caên ngöôïc vôùi doøng nöôùc neân tinh xuaát… Phaät noùi laø phaïm Thaâu- lan-giaù. Coù Tyø-kheo do chaïm treân ñaàu hay trong loã tai, cho ñeán ngöïc, döôùi naùch, ñuøi, baép ñuøi… maø tinh xuaát thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; tinh khoâng xuaát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù Tyø-kheo do ngoài naèm treân giöôøng daây, giöôøng caây… maø tinh xuaát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Luùc ñoù Öu-ñaø-di suy nghó: “Ta ñaõ nhieàu laàn xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ, khoâng bieát luùc naøo laø tröôùc, luùc naøo khoâng phaûi laø tröôùc”… Phaät noùi: “Tröôùc laø tröôùc khi keát giôùi, taát caû thôøi xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ ñeàu khoâng phaïm”. Coù Tyø-kheo, ngöôøi nöõ töôûng laø phi nhôn nöõ maø xuùc chaïm, sanh nghi hoái… Coù moät Tyø-kheo ñoái tröôùc ngöôøi nöõ khôûi töôûng khoâng phaûi nöõ maø xuùc chaïm, sau ñoù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu laø ngöôøi nöõ khôûi töôûng laø ngöôøi nöõ maø xuùc chaïm thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu laø ngöôøi nöõ khôûi töôûng laø nöõ phi nhôn cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu laø ngöôøi nöõ maø sanh nghi cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa”. Tröôøng hôïp nöõ phi nhôn cuõng coù ba caâu nhö vaäy ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo duøng chaân chaïm vaøo thaân ngöôøi nöõ thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu ngöôøi nöõ duøng chaân chaïm vaøo thaân Tyø-kheo thì Tyø-kheo khoâng phaïm; Tyø-kheo chaïm vai ngöôøi nöõ thì phaïm Ñoät-kieát-la, ngöôøi nöõ chaïm vai Tyø-kheo thì khoâng phaïm. Tröôøng hôïp Tyø-kheo oâm meï, ngöôøi nöõ naém tay hoaëc caùnh tay Tyø-kheo , Tyø-kheo cöùu ngöôøi nöõ ra khoûi naïn nöôùc löûa… maø xuùc chaïm, Phaät noùi ñeàu khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo xuùc chaïm ngöôøi nöõ cheát ñaõ sình tröôùng, hö hoaïi, thoái röûa… cho ñeán laø boä xöông traéng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Ngöôøi nöõ ngaõ xuoáng ñaát, Tyø-kheo ñôõ leân thì phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo ngaõ xuoáng ñaát, ngöôøi nöõ ñôõ leân thì khoâng phaïm. Coù Tyø-kheo trong ñeâm toâi ra ngoaøi tieåu tieän, coù Tyø-kheo-ni ñi ngöôïc höôùng ñuïng phaûi ngaõ leân ngöôøi Tyø-kheo… Phaät noùi laø khoâng phaïm. Coù Tyø-kheo thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ, ngöôøi nöõ chaïm vaøo ñaàu goái, ñuøi, hoâng, caùnh tay, vai cuûa tyø-kheo thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Luùc ñoù Öu-ñaø-di suy nghó: “Ta ñaõ nhieàu laàn noùi lôøi thoâ vôùi ngöôøi nöõ, khoâng bieát luùc naøo laø tröôùc, luùc naøo khoâng phaûi laø tröôùc”… Phaät noùi: “Tröôùc laø tröôùc khi keát giôùi, taát caû thôøi noùi lôøi thoâ vôùi ngöôøi nöõ ñeàu

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 5                       867

khoâng phaïm”. Coù Tyø-kheo ñoái tröôùc ngöôøi nöõ töôûng laø phi nhaân nöõ maø noùi lôøi thoâ neân nghi hoái… Coù moät Tyø-kheo ñoái tröôùc ngöôøi nöõ khôûi töôûng khoâng phaûi nöõ maø xuùc chaïm, sau ñoù sanh nghi khoâng bieát coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu laø ngöôøi nöõ khôûi töôûng laø ngöôøi nöõ maø noùi lôøi thoâ thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu laø ngöôøi nöõ khôûi töôûng laø nöõ phi nhôn cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu laø ngöôøi nöõ maø sanh nghi cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Sai hoùa nhaân noùi lôøi thoâ thì phaïm Thaâu-lan-giaù, töï noùi thì phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa”. Coù Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ: “Coâ coù gì cho toâi”, ngöôøi nöõ noùi: “Toâi ñaâu coù gì cho thaày”, Tyø-kheo noùi: “Coâ neân töï bieát”, ngöôøi nöõ hieåu yù noùi xong roài, Tyø-kheo nghi hoái… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù Tyø-kheo vaøo tuï laïc khaát thöïc thaáy ngöôøi nöõ ngoài gaùt chaân leân vaø yeâu caáu Tyø-kheo cuøng haønh daâm, Tyø-kheo noùi: “Nöõ caên cuûa coâ toát nhö vaäy, coù theå laøm vieäc nhö vaäy nhö vaäy”… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù Tyø-kheo taùnh öa noùi lôøi thoâ neân ñaõ noùi lôøi thoâ vôùi ngöôøi nöõ… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo-ni saùng sôùm taém röûa xong, ñaép y môùi vaøo thaønh khaát thöïc, cuõng coù moät Tyø-kheo vaøo thaønh khaát thöïc noùi vôùi Tyø-kheo-ni: “Sao coâ laïi ñi khaát thöïc vôùi ngöôøi nam vaäy”… Phaät noùi laø phaïm Thaâu- lan-giaù. Coù Tyø-kheo ñi cuøng vôùi ngöôøi nöõ, bieát ngöôøi nöõ naøy laøm haïnh xaáu neân Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ: “Ñöøng laøm haïnh xaáu nöõa”, ngöôøi nöõ noùi: “Vaäy toâi neân laøm vieäc gì”, Tyø-kheo noùi: “Ñöøng laøm nhöõng vieäc nhö vaäy nhö vaäy”… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo saùng sôùm ñaép y ñeán nhaø nöõ cö só noùi raèng: “Haõy cho toâi”, lieàn hoûi cho vaät gì, ñaùp laø cho vaät naøy, ngöôøi nöõ hieåu yù noùi laø xong roài… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo saùng sôùm ñaép y ñeán nhaø nöõ cö só noùi raèng: “Haõy cho toâi vaät maø toâi thaáy”, lieàn hoûi cho vaät gì, ñaùp laø cho vaät maø toâi thaáy, ngöôøi nöõ hieåu yù noùi laø xong roài… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo saùng sôùm ñaép y ñeán nhaø nöõ cö só noùi raèng: “Haõy cho toâi söï thích thuù”, lieàn hoûi thích caùi gì, ñaùp laø thích vaät naøy, ngöôøi nöõ hieåu yù noùi laø xong roài… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo saùng sôùm ñaép y ñeán nhaø nöõ cö só noùi raèng: “Haõy cho toâi vaät maø toâi yeâu”, lieàn hoûi vaät gì, ñaùp laø vaät naøy, ngöôøi nöõ hieåu yù noùi laø xong roài… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo saùng sôùm ñaép y ñeán nhaø nöõ cö só noùi raèng: “Haõy cho toâi nuôùc uoáng”, ngöôøi nöõ noùi: “Haõy ñôïi toâi ñi laáy”, Tyø-kheo noùi: “Coâ chính laø nöôùc ñoù”, ngöôøi nöõ hieåu yù noùi laø xong roài… Phaät noùi laø phaïm

868                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo saùng sôùm ñaép y ñeán nhaø nöõ cö só noùi raèng: “Haõy cho toâi Khö-ñaø-ni ”, ngöôøi nöõ noùi: “Haõy ñôïi toâi laáy cho thaày”, Tyø- kheo noùi: “Coâ chính laø Khö-ñaø-ni ñoù”, ngöôøi nöõ hieåu yù noùi laø xong roài… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo saùng sôùm ñaép y ñeán nhaø nöõ cö só noùi raèng: “Haõy cho toâi chaùo”, ngöôøi nöõ noùi: “Haõy ñôïi toâi laáy cho thaày”, Tyø-kheo noùi: “Coâ chính laø chaùo ñoù”, ngöôøi nöõ hieåu yù noùi laø xong roài… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo saùng sôùm ñaép y ñeán nhaø nöõ cö só noùi raèng: “Haõy cho toâi Boà-xaø-ni ”, ngöôøi nöõ noùi: “Haõy ñôïi toâi laáy cho thaày”, Tyø-kheo noùi: “Coâ chính laø Boà-xaø-ni ñoù”, ngöôøi nöõ hieåu yù noùi laø xong roài… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo noùi lôøi thoâ vôùi ngöôøi nöõ xong, ngöôøi nöõ khoâng nhôù neân hoûi laïi: “Thaày vöøa noùi gì?”, Tyø-kheo im laëng… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä trong Kyø thoï Caáp-coâ-ñoäc vieân, Tyø-kheo Loäc töû suy nghó: “Ta ñaõ nhieàu laàn laøm mai moái, khoâng bieát luùc naøo laø tröôùc, luùc naøo khoâng phaûi laø tröôùc”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Tröôùc laø tröôùc khi keát giôùi, taát caû thôøi laøm mai moái ñeàu khoâng phaïm”. Coù Tyø-kheo ñeán nhaø cö só, cö só noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán nhaø ngöôøi nöõ noùi lôøi nhö vaày giuøm toâi ñöôïc khoâng?, ñaùp: “Toâi coù theå ñeán noùi nhöng khoâng theå trôû laïi traû lôøi cho oâng”, cö só hoûi: “Laøm sao bieát ñöôïc laø thanh hay khoâng thaønh?”, ñaùp: “Neáu thaønh thì toâi seõ baûo moät Tyø-kheo ñöùng ôû choã ”. Tyø-kheo noùi roài ra veà, sau ñoù gaëp moät Tyø-kheo noùi raèng: “Thaày ñöùng ôû ñaây moät laùt”, hoûi: “Ñöùng ñaây laøm gì?”, ñaùp: “Cöù ñöùng moät laùt, ñöøng hoûi”, Tyø-kheo naøy ñöùng ñoù, Tyø-kheo kia lieàn boû ñi, cö só ñi ra thaáy Tyø-kheo naøy ñöùng ôû choã ñoù lieàn noùi: “Laønh thay, vieäc ñaõ thaønh”, Tyø-kheo naøy lieàn hoûi: “Vieäc gì ñaõ thaønh”, ñaùp laø vieäc heïn hoø, Tyø-kheo naøy nghi hoái… Phaät noùi laø khoâng phaïm. Coù Tyø-kheo ñeán nhaø cö só, cö só noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán nhaø ngöôøi nöõ            noùi nhöõng lôøi naøy giuøm toâi ñöôïc khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc. Khi ñeán noùi thì ngöôøi nöõ kia noùi laø khoâng tin, Tyø-kheo naøy nghi hoái… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo ñeán nhaø cö só thaáy hai vôï choàng tranh caõi, ngöôøi choàng ñaùnh vôï vaø ñuoåi ñi, Tyø-kheo laøm cho hoøa hôïp laïi roài sanh nghi hoái… Phaät noùi: “Neáu yù cuûa cö só ñaõ ñoaïn tuyeät vaø ñuoåi ñi, noùi laø khoâng phaûi vôï toâi nöõa maø Tyø-kheo mai moái laøm cho hoï hoøa hôïp laïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù Tyø-kheo ñeán nhaø cö só, cö só noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán nhaø daâm nöõ          noùi lôøi naøy giuøm toâi ñöôïc khoâng?, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, daâm nöõ chaáp thuaän, Tyø-kheo trôû laïi baùo nhöng cö só nguû chöa thöùc daäy… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo ñeán nhaø cö

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 5                    869

só, cö só noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå noùi vôùi daâm nöõ ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, daâm nöõ nhaän lôøi nhöng ñi ñeán giöõa ñöôøng thì gaëp ngöôøi khaùc daãn ñi… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo ñeán nhaø cö só, cö só noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå noùi vôùi ngöôøi nöõ       ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán choã ngöôøi nöõ nhöng ngöôøi nöõ nguû chöa thöùc daäy… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù Tyø-kheo ñeán nhaø cö só, cö só noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå noùi vôùi ngöôøi nöõ ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, ngöôøi nöõ nhaän lôøi trang ñieåm ñònh ñi thì ngöôøi choàng trôû veà neân vieäc khoâng thaønh… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù hai cö só laø baïn thaân cuøng baøn vôùi nhau: “Khi naøo anh laáy vôï sanh ñöôïc con trai, vôï toâi sanh con gaùi thì toâi seõ gaû con gaùi cho con trai cuûa anh; ngöôïc laïi neáu vôï anh sanh con gaùi, vôï toâi sanh trai thì anh gaû con gaùi cho con trai cuûa toâi”. Thôøi gian sau, moät ngöôøi sanh con trai, moät ngöôøi sanh con gaùi; ngöôøi coù con trai maéc bònh cheát neân ngöôøi coù con gaùi khoâng chòu gaû con. Ngöôøi con trai lieàn noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán noùi vôùi ngöôøi con gaùi ñoù giuøm toâi raèng: ‘luùc chuùng ta chöa sanh ra, hai beân cha meï coù hoân öôùc gaû naøng cho ta. Sau khi cha ta maát, gia saûn cuõng khoâng coøn, xin naøng ñöøng boû ta”, Tyø-kheo nhaän lôøi ñeán noùi vôùi ngöôøi con gaùi, ngöôøi con gaùi naøy nghe roài lieàn boû nhaø ñeán vôùi ngöôøi con trai… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù cö só hoûi ngöôøi nöõ raûnh roãi khoâng, ngöôøi nöõ noùi khoâng raûnh, cö só noùi luùc naøo raûnh thì baùo cho bieát, ngöôøi nöõ noùi: “Coù moät Tyø-kheo thöôøng ra vaøo nhaø toâi, khi naøo toâi raûnh toâi seõ nhôø Tyø-kheo ñaùnh vaøo löng oâng, luùc ñoù oâng bieát laø toâi raûnh”. Thôøi gian sau, Tyø-kheo ñoù tôùi nhaø coâ gaùi naøy, coâ gaùi noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán choã cö só roài ñaùnh vaøo löng oâng ta ñöôïc khoâng”, hoûi vì sao laïi ñaùnh, ñaùp: “Thaày cöù ñaùnh, ñöøng hoûi”, Tyø-kheo ñeán choã cö só vaø ñaùnh vaøo löng, cö só lieàn noùi: “Vieäc ñaõ thaønh”, hoûi laø thaønh vieäc gì, ñaùp: “Laø vieäc heïn hoø”… Phaät noùi laø phaïm Ñoät-kieát-la. Coù Tyø-kheo ñeán nhaø cö só nöõ, ngöôøi nöõ naøy noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå goïi giuùp cö só ñeán ñaây ñöôc khoâng?”, ñaùp: “Neáu coâ thænh Taêng thoï thöïc thì toâi seõ goïi giuùp cho coâ”, ngöôøi nöõ lieàn cuùng Taêng vaø Tyø-kheo ñeán goïi cö só kia, cö só kia lieàn ñeán choã ngöôøi nöõ naøy… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù ngöôøi vôï môùi cöôùi cuûa moät cö só raát xinh ñeïp, coù moät ngöôøi nam muoán cuøng coâ tö thoâng neân nhieàu laàn sai söù ñeán gaëp nhöng coâ khoâng chaáp thuaän. Thôøi gian sau choàng coâ cheát, coâ muoán quan heä vôùi ngöôøi nam ñoù, meï coâ gaùi hoûi: “Coù phöông tieän

870                                                                      BOÄ LUAÄT 6

gì khieán cho ngöôøi nam ñoù tôùi lui nhaø mình khoâng?”, coâ gaùi noùi: “Cö só ñoù thöôøng ñöa tin ñeán cho con noùi laø muoán cuøng con tö thoâng nhöng con khoâng ñoàng yù”, ngöôøi meï noùi: “Con neân chìu yù oâng ta ñeå moïi ngöôøi ñöôïc vui”, coâ gaùi noùi: “Neân nhôø ai noùi”, ngöôøi meï noùi: “Neân nhôø Tyø- kheo thöôøng lui tôùi nhaø mình noùi giuøm”. Saùng hoâm ñoù Tyø-kheo ñeán nhaø, coâ gaùi noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán noùi vôùi cö só          vieäc nhö vaäy nhö vaäy khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, cö só ñeán nhaø coâ gaùi… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Coù ngöôøi meï cuûa moät cö só taïo döïng tinh xaù vaø cuùng döôøng töù söï cho Taêng, khi meï cuûa cö só qua ñôøi thì khoâng coù ai cung caáp cho Taêng nöõa. Tyø-kheo ñeán gaëp cö só naøy noùi: “Vì sao oâng khoâng cung caáp thöùc aên uoáng vaø nhöõng vaät caàn duøng cho Taêng nhö meï cuûa oâng tröôùc kia nöõa?”, cö só noùi: “Coù vôï cuûa moät cö só nhieàu phöôùc ñöùc coù theå cung caáp cho Taêng, thaày haõy ñeán noùi vôùi vôï cö só ñoù ñeán ñaây cuøng xöû phaân coâng vieäc thì caùc thaày seõ ñöôïc cung caáp ñaày ñuû nhö tröôùc kia”, Tyø-kheo lieàn ñeán choã vôï cö só ñoù noùi, vôï cö só noùi: “Nhaø toâi nhieàu vieäc khoâng theå ñeán ñöôïc”, Tyø-kheo noùi: “Coâ haõy vì tinh xaù chuùng toâi maø ñeán ñoù”, vôï cö só noùi: “Neáu vì tinh xaù thì toâi ñeán”… Phaät noùi khoâng phaïm. Coù Tyø-kheo ñeán nhaø cö só, cö só noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán noùi vôùi ngöôøi nöõ      ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, khoâng ngôø cö só vaø ngöôøi nöõ naøy ñeàu bò bònh khoâng theå hoøa hôïp ñöôïc… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù Tyø-kheo ñeán nhaø cö só nöõ, ngöôøi nöõ noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán noùi vôùi cö só         ñeán choã toâi ñöôïc khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, khoâng ngôø caû hai ngöôøi naøy ñeàu bò bònh khoâng theå cuøng hoøa hôïp ñöôïc… Phaät noùi laø phaïm Thaâu-lan- giaù. Laïi coù Tyø-kheo ñeán nhaø cö só, cö só noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày coù theå ñeán noùi vôùi cö só       gaû chò em hoaëc con gaùi cho toâi ñöôïc khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, lieàn ñeán noùi, khoâng ngôø ngöôøi con gaùi ñoù hoaëc cheát hoaëc cuoàng si hoaëc ñaõ gaû sang xöù khaùc… Phaät noùi laø phaïm Ñoät-kieát-la. Keá giaûi thích veà neân cho hay khoâng neân cho thoï giôùi cuï tuùc, thoï ñaéc hay khoâng thoï ñaéc giôùi cuï tuùc; giaûi thích veà yeát ma, vieäc yeát ma, xöù yeát ma, phi xöù yeát ma, yeát ma taãn, xaû yeát ma taãn, yeát ma Khoå thieát, yeát ma Xuaát toäi, vieäc khoâng phaûi Xa-ma-tha, vieäc Xa-ma-tha, vieäc ñaõ laøm, hoïc, vieäc xaû giôùi, khoâng phaûi xaû giôùi, giôùi suy keùm, giôùi khoâng suy keùm, traùnh, nhieáp traùnh, traùnh söï, vieäc tranh caõi khoâng dieät ñöôïc, vieäc tranh caõi ñaõ dieät ñöôïc, thuyeát, baát thuyeát, thoï, yeát ma cho ngöôøi cuoàng, yeát ma cho ngöôøi khoâng phaûi cuoàng, ñoïa tín thí, khoâng hieän tieàn yeát ma, yeát ma saùm hoái, ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 5                            871

ma, yeát ma Khoå thieát, yeát ma Khu xuaát, yeát ma chieát phuïc, yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma xaû taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, yeát ma Bieät truï, yeát ma Boån nhaät trò, yeát ma Ma-na-ñoûa, yeát ma A-phuø-ha-na. Bieät truï coù lôïi ích gì; Boån nhaät trò, Ma-na-ñoûa coù lôïi ích gì, vì sao laøm A-phuø-ha- na , tìm toäi. Giôùi tuï, phaïm tuï, baát phaïm tuï, toäi troïng, toäi khinh, höõu taøn, voâ taøn, bieân toäi, thoâ toäi, toäi tuï, xuaát toäi (cöû toäi), öùc toäi (nhôù nghó toäi ñaõ laøm), ñaáu traùnh, döùt ñaáu tranh, caàu xuaát toäi, ngaên thuyeát giôùi, ngaên töï töù. Noäi tuùc thöïc, noäi thuïc, töï thuïc, troùc thöïc, thoï thöïc, aùc troùc, thoï, khoâng thoï, khoâng xaû, thuûy thöïc, xaû (taùm vieäc treân). Thoï, xaû vaø khoâng xaû y Ca- hi-na; khinh vaät, troïng vaät, vaät coù theå chia, vaät khoâng theå chia, vaät cuûa ngöôøi, vaät laø phi nhaân, nhieáp vaät, khoâng phaûi nhieáp vaät, khoâng thoï töø ngöôøi khaùc, y vaät cuûa ngöôøi cheát, thaønh y, y phaán taûo, quaùn tyû trò, quaùn haï boä trò, dao trò, caïo loâng, caïo toùc, tònh thöïc, may y, aên traùi caây, aên thöùc aên cuûa phi nhaân. Nguõ baùch taäp Tyø-ni, thaát baùch keát taäp dieät. caùc nhaân duyeân veà Ma-ha Öu-ba-ñeà-xaùù, Ca-loâ Öu-ba-ñeà-xaù…; nhaân, thôøi, taïp, trong vöôøn röøng tònh, trong nuùi röøng tònh, giaûng ñöôøng tònh, bieân phöông tònh, phöông tònh, quoác ñoä tònh, y tònh, taïc töông tònh. Töï töù, gôûi duïctöï töù, laáy duïc töï töù, thuyeát duïc töï töù; gôûi duïc, laáy duïc vaø thuyeát duïc boá taùt; gôïi duïc thanh tònh, laáy duïc thanh tònh vaø thuyeát duïc thanh tònh. Thaùp, vaät cuûa thaùp, nhaø nôi thaùp; voâ taän, coâng ñöùc taän, cuùng döôøng, trang nghieâm thaùp, hoa höông chuoãi ngoïc cuùng döôøng thaùp. Thöùc aên, chaùo, Khö-ñaø-ni, haøm tieâu, Boà-xaø-ni. Y, baùt, Ni-sö-ñaøn, oáng ñoàng, oáng tre. Y chæ, thoï y chæ, cho y chæ, xaû y chæ. Hoøa thöôïng, ñeä töû, phaùp cuùng döôøng; Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, ñeä töû caän truï; Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, ñeä töû coïng haønh vaø ñeä töû caän truï, Sa-di. Tri söï, ngoïa cuï, thöù lôùp leã baùi; nöôùc Toâ-tyø- la, tieát, döôïc, töông. Mang giaøy da, khaên lau chaân, tuùi ñöïng baùt, toûi, dao caïo, chìa khoùa phoøng, cöûa, then cöûa, quaït, duø, xe, phaát traàn, göông soi, ca muùa, höông hoa, chuoãi ngoïc. An thieàn na, nguû, ngoài, naèm, kinh haønh, daây thieàn, nuùt aùo, daây löng; maëc y laät ngöôïc, ñaát, caây, vaät treân ñaát, röøng caây. Hoaïi cung kính, haï yù, caùc loaïi Baát coïng truï, Thaùc laïi tra, thaät mích toäi, hoïc hoái Ba-la-di, Taêng thöôïng toøa, nuùi röøng, phoøng, ngoïa cuï, goø maõ, ñoàng noäi. Baùt, y, Ni-sö-ñaøn, kim, bình ñöïng nöôùc, bình nöôùc taém, naép bình, bình nöôùc uoáng. AÊn, chaùnh thöïc, thôøi thöïc, thoï thöïc, khaát thöïc, thænh thöïc. Tyø-kheo A-lan-nhaõ, Thöôïng toøa A-lan-nhaõ, tuï laïc, Thöôïng toøa trong tuï laïc, Tyø-kheo khaùch, Thöôïng toøa Tyø-kheo khaùch. Thöôïng toøa ñi, Thöôïng toøa röûa chaân, Thöôïng toøa nhoùm hoïp, thuyeát phaùp, phi thôøi, nhoùm Taêng phi thôøi. A-nan cö, caàu an cö, Thöôïng toøa an cö, theo chuùng, ñeán trong chuùng. Trong an cö, Thöôïng toøa trong an cö; thuyeát

872                                                                       BOÄ LUAÄT 6

giôùi boá taùt, ngöôøi thuyeát giôùi, Thöôïng toøa thuyeát giôùi. Thöôïng trung haï toøa vaøo nhaø taém. Vaøo nhaø cö só, Thöôïng toøa vaøo nhaø cö só… , ñaõy löôït nöôùc, haï phong, vaøo nhaø xí, beân nhaø xí, deùp vaøo nhaø xí, Thöôïng toøa vaøo nhaø xí. Ñaïi tieän, nôi ñaïi tieän, tieåu tieän, nôi tieåu tieän, röûa tay. Taêm xæa raêng, ñoà caïo löôõi, ñoà raùy tai, oai nghi, hoaïi oai nghi, ba tuï. Hoûi: Sao goïi laø thoï giôùi cuï tuùc? Nghóa laø thoï yeát ma, cuøng yeát ma maø truï. Coù möôøi loaïi thoï ñaéc giôùi cuï tuùc: 1. Voâ sö ñaéc: Tröôøng hôïp cuûa Nhö lai voâ thöôïng chaùnh ñaúng giaùc. 2. Kieán ñeá ñaéc: Tröôøng hôïp naêm Tyø-kheo. 3. Vaán ñaùp ñaéc: Tröôøng hôïp Tu ñaø di. 4. Quy y ñaéc: Noùi phaùp tam quy ba laàn. 5. Töï theä ñaéc: Tröôøng hôïp toân giaû Ñaïi Ca-dieáp. 6. Bieân ñòa naêm luaät sö , trong nöôùc möôøi luaät sö. 7. Thieän lai ñaéc giôùi. 8. Baùt troïng ñaéc: Tröôøng hôïp Ma-ha-ba-xaø-ba-ñeà. 9. Khieån söù ñaéc: Tröôøng hôïp Phaùp döï. 10. Trong hai boä taêng thoï ñaéc giôùi. Sau khi Phaät cheá baïch töù yeát ma thoï ñaéc giôùi thì ngöôøi thoï tam quy seõ khoâng ñaéc giôùi cuï tuùc nöõa, tröôùc kia Phaät cheá baïch töù yeát ma thì thoï phaùp tam quy ñöôïc ñaéc giôùi cuï tuùc. Tröôøng hôïp Thieän lai ñaéc giôùi thì duø tröôùc hay sau khi Phaät cheá baïch töù yeát ma ñeàu ñöôïc ñaéc giôùi. Tyø-kheo thieän lai laø ngöôøi ñöôïc Nhö lai cho thoï ñaéc giôùi thì thaân naøy laø thaân sau cuøng, khoâng coøn laøm thaân Höõu hoïc, voâ thöôøng nöõa, neân goïi laø kheùo thoï ñaéc giôùi. Tyø-kheo-ni thoï ñaéc giôùi cuï tuùc coù ba: Thoï baùt kænh phaùp, khieån söù vaø trong hai boä taêng baïch töù yeát ma thoï ñaéc giôùi. Tröôøng hôïp khieån söù nhö Ñaït-ma ñeà baø hoaëc ngöôøi töông tôï nhö vaäy, hoaëc coù naïn khoâng ñi ñöôïc neân phaûi taùc phaùp yeát ma cho ngöôøi ñi thay, ngöôøi ñi thay naøy ñöôïc yeát ma roài trôû veà noùi laïi thì cuõng ñöôïc goïi laø kheùo thoï ñaéc giôùi cuï tuùc. Sau khi Phaät cheá trong hai boä taêng thoï ñaéc giôùi cuï tuùc thì hai tröôøng hôïp thoï baùt kænh phaùp vaø khieån söù seõ thoï khoâng ñaéc giôùi nöõa. Hoûi: Sao goïi laø thoï giôùi cuï tuùc? Ñaùp: Chí thaønh thoï yeát ma, ñöôïc xaùc chöùng goïi laø thoï giôùi cuï tuùc; traùi vôùi treân thì khoâng goïi laø thoï giôùi cuï tuùc. Hoûi: Tröôøng hôïp naøo neân cho thoï giôùi cuï tuùc? Ñaùp: Ñoù laø ngöôøi nam hay nöõ khoâng coù caùc naïn söï. Hoûi: Tröôøng hôïp naøo khoâng neân cho thoï giôùi cuï tuùc? Ñaùp: Ñoù laø ngöôøi khoâng coù Hoøa thöôïng, khoâng coù y baùt, ngöôøi töï

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 5                         873

noùi khoâng phaûi Tyø-kheo; ngöôøi phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø-kheo-ni, ngöôøi vieät teá (taëc truï); ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi, phi nhaân, ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn; ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông… ñeàu khoâng neân cho thoï giôùi cuï tuùc; neáu cho thoï giôùi cuï tuùc thì Taêng ñeàu coù toäi, vì nhöõng ngöôøi keå treân ñeàu laø ngöôøi oâ nhieãm. Hoûi: nhö theá naøo laø ngöôøi thoï ñaéc giôùi cuï tuùc? Ñaùp: Khi cho ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc phaûi xöng teân hoï, Taêng nhö phaùp hoøa hôïp hoûi caùc giaù naïn roài môùi nhö phaùp baïch töù yeát ma, khoâng ñoäng khoâng chuyeån maø thoï ñaéc giôùi cuï tuùc; ngöôïc vôùi treân thì khoâng goïi laø thoï ñaéc giôùi cuï tuùc. Hoûi: Nhö theá naøo laø ngöôøi khoâng thoï ñaéc giôùi cuï tuùc? Ñaùp: Ñoù laø ngöôøi khoâng ñöôïc xaùc chöùng, ngöôøi coù möôøi ba troïng naïn nhö phaïm bieân toäi, phaïm nguõ nghòch, ngöôøi vieät teá, khoâng phaûi nam, ngöôøi laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni, taëc truï… nhö treân ñeàu khoâng ñaéc giôùi cuï tuùc. Hoûi: Sao goïi laø yeát ma? coù maáy loaïi, coù maáy nhaân duyeân? Ñaùp: Coù ba loaïi laø ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma; coù ba nhaân duyeân laø yeát ma Chieát phuïc vaø yeát ma saùm hoái. Laïi nöõa, coù theå ñöôïc phaùp thanh baïch goïi laø yeát ma; neáu bò chieát phuïc nhö taãn xuaát hoaëc saùm hoái toäi, bò trò toäi nhö haønh Bieät truï, haønh Ma-na-ñoûa, haønh Boån nhaät trò ñeàu goïi laø yeát ma Chieát phuïc vaø saùm toäi. Hoûi: Nhö theá naøo laø ñöôïc phaùp thanh baïch goïi laø yeát ma? Ñaùp: Nhö thoï giôùi cuï tuùc, boá taùt, töï töù, yeát ma Xuaát toäi… vaø caùc yeát ma nhö phaùp khaùc. Hoûi: Sao goïi laø yeát ma söï ? Ñaùp: Do coù nhaân duyeân, söï vieäc maø taùc phaùp yeát ma thì goïi laø yeát ma söï. Hoûi: Sao goïi laø xöù yeát ma? Ñaùp: Neáu baïch yeát ma thaønh töïu, nghe thaønh töïu, Taêng nhö phaùp hoøa hôïp taùc phaùp yeát ma, khoâng theå chuyeån ñoåi thì goïi laø xöù yeát ma. Hoûi: Sao goïi laø phi xöù yeát ma? Ñaùp: neáu baïch yeát ma khoâng thaønh töïu, nghe khoâng thaønh töïu, Taêng phi phaùp hoøa hôïp taùc phaùp yeát ma, coù theå chuyeån ñoåi thì goïi laø phi xöù yeát ma. Hoûi: Sao goïi laø yeát ma taãn? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo coù toäi bò taãn thì khoâng ñöôïc cuøng yeát ma Boá taùt, khoâng ñöôïc ôû chung, aên chung. Ñoù goïi laø yeát ma taãn.

874                                                                          BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Sao goïi laø xaû yeát ma? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo nhö phaùp saùm hoái thì ñöôïc cuøng Taêng ôû chung, aên chung. Ñoù goïi laø xaû yeát ma. Hoûi: Sao goïi laø yeát ma Khoå thieát? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo tranh caõi, sau khi Taêng cho yeát ma Khoå thieát roài maø coøn taùi phaïm thì seõ bò Taêng khoå trò, neân goïi laø yeát ma Khoå thieát. Hoûi: Sao goïi laø vieäc cuûa yeát ma Xuaát toäi? Ñaùp: Neáu thaáy, nghe hoaëc nghi phaïm toäi, chaân thaät khoâng hö doái, ñuùng thôøi khoâng phaûi phi thôøi, vì laøm lôïi ích khoâng phaûi khoâng vì laøm lôïi ích, noùi lôøi eâm dòu khoâng phaûi noùi lôøi thoâ saún, vôùi taâm töø bi khoâng phaûi vôùi taâm saân haän. Ñoù goïi laø vieäc cuûa yeát ma Xuaát toäi. Hoûi: Sao goïi laø vieäc khoâng phaûi Xa-ma-tha? Ñaùp: Ñoù laø caùc loaïi yeát ma Khoå thieát. yeát ma Khu xuaát, yeát ma Chieát phuïc, yeát ma Baát kieán taãn, yeát ma Baát taùc taãn, yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn, Ma-na-ñoûa, Bieät truï, Boån nhaät trò. Hoûi: Sao goïi laø yeát ma Chæ? Ñaùp: Neáu coù toäi lieàn phaùt loà saùm hoái, haï yù ñieàu phuïc thì goïi laø yeát ma Chæ. Hoûi: Sao goïi laø vieäc ñaõ laøm? Töùc laø do nhaân duyeân naøy neân taùc phaùp. Hoûi: Sao goïi laø Hoïc? Ñaùp: Hoïc coù ba laø taêng thöôïng Giôùi hoïc, taêng thöôïng Taâm hoïc, taêng thöôïng Hueä hoïc. Laïi coù ba loaïi hoïc laø hoïc oai nghi, hoïc Tyø-ni, hoïc Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Hoûi: Nhö theá naøo laø khoâng phaûi xaû giôùi? Ñaùp: Neáu bò ñieân cuoàng hoaëc töï noùi ôû choã khuaát, hoaëc noùi vôùi Sa- di, ngoaïi ñaïo, cö só, khoâng noùi vôùi Tyø-kheo thanh tònh thì khoâng goïi laø xaû giôùi. Hoûi: Nhö theá naøo laø xaû giôùi? Ñaùp: Neáu noùi raèng: “xuaát gia khoå khaéc, laøm Sa-moân raát khoù, khoâng thích laøm Tyø-kheo, nhôù cha meï muoán veà nhaø…; hoaëc noùi toâi boû Phaät… cho ñeán noùi toâi nhaøm chaùn vieäc cuûa tyø-kheo”thì goïi laø xaû giôùi. Hoûi: Nhö theá naøo laø giôùi suy keùm? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo nhôù nhaø, khoâng thích laøm Tyø-kheo… nhö treân thì goïi laø giôùi suy keùm. Hoûi: Nhö theá naøo laø giôùi suy keùm maø khoâng xaû giôùi? Ñaùp: Neáu noùi nhö treân thì goïi laø xaû giôùi; neáu noùi khoâng thích laøm

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 5                      875

Tyø-kheo thì goïi laø giôùi suy keùm khoâng phaûi laø xaû giôùi. Hoûi: Nhö theá naøo laø tranh caõi? Ñaùp: Veà tranh caõi phaân bieät coù boán laø ngoân traùnh, ñaáu traùnh, phaïm toäi traùnh vaø thöôøng sôû haønh traùnh; do nhaân duyeân sanh tranh caõi thì goïi laø Traùnh. Hoûi: Nhö theá naøo laø nhieáp traùnh? Ñaùp: Töùc laø chæ cho baûy phaùp dieät traùnh nhö Hieän tieàn Tyø-ni…; duøng baûy phaùp dieät traùnh naøy ñeå döùt dieät boán loaïi traùnh keå treân, khieán cho ngöôøi tranh caõi ñöôïc ñieàu phuïc, ñöôïc tòch tónh. Hoûi: Nhö theá naøo laø vieäc tranh caõi khoâng dieät ñöôïc? Ñaùp: neáu coù naêm phaùp thaønh töïu thì vieäc tranh caõi khoâng dieät ñöôïc: Moät laø khoâng baïch Taêng, hai laø khoâng phaûi lôøi Phaät daïy, ba laø khoâng baïch hai chuùng, boán laø Tyø-kheo phaïm toäi chöa thuù toäi, naêm laø nhieàu toäi ñaõ phaïm chöa saùm hoái. Hoûi: Theá naøo laø vieäc tranh caõi döôïc dieät tröø? Ñaùp: Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì vieäc tranh caõi ñöôïc dieät tröø: Moät laø ñaõ baïch Taêng, hai laø nhö lôøi Phaät daïy, ba laø baïch vôùi hai chuùng, boán laø Tyø-kheo phaïm toäi nhö phaùp thuù toäi, naêm laø caùc toäi ñaõ phaïm nhö phaùp saùm hoái. Hoûi: Theá naøo laø thuyeát? Ñaùp: Thuyeát giôùi coù naêm loaïi: Moät laø thuyeát Töïa giôùi, hai laø thuyeát ñeán boán Ba-la-di, ba laø thuyeát ñeán möôøi ba Taêng taøn, boán laø thuyeát ñeán hai phaùp Baát ñònh, naêm laø thuyeát ñaày ñuû. Hoûi: Theá naøo laø khoâng thuyeát? Ñaùp: Khi Taêng thuyeát giôùi, ngöôøi thuyeát giôùi khoâng thoâng lôïi thì ngöôøi thoâng lôïi neân theo thöù lôùp thuyeát tieáp; hoaëc ngöôøi khoâng thoâng lôïi neân baûo ngöôøi thoâng lôïi thuyeát tieáp theo thöù lôùp, cho ñeán ngöôøi cuoái cuøng cuõng thuyeát tieáp theo thöù lôùp nhö theá; moãi ngöôøi thuyeát 1 ít nhö vaäy thì goïi laø khoâng thuyeát. Hoûi: Theá naøo laø thoï? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo ôû moät mình, ñeán ngaøy boá taùt neân queùt doïn thaùp, phoøng nhaø nôi boá taùt, traûi toøa roài chôø coù Tyø-kheo naøo ñeán maø chöa boá taùt thì cuøng boá taùt; neáu khoâng coù ai ñeán thì ñöùng treân choã cao nhìn xem, neáu thaáy coù Tyø-kheo ñi tôùi thì keâu goïi: “Haõy mau ñeán cuøng boá taùt”. Neáu cuoái cuøng cuõng khoâng coù ai thì Tyø-kheo neân trôû veà truù xöù, taâm nieäm mieäng noùi: “Hoâm nay laø ngaøy boá taùt, con cuõng boá taùt; neáu ñöôïc Taêng hoøa hôïp seõ boá taùt ñaày ñuû”. Ñaây goïi laø thoï. Hoûi: Theá naøo laø yeát ma cho ngöôøi cuoàng?

876                                                                          BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Neáu Tyø-kheo bò taâm cuoàng taùn loaïn, Taêng neân baïch nhò yeát ma cho yeát ma cuoàng si, nhö tröôøng hôïp tröôûng laõo Baø-giaø-ñaø. Hoûi: Theá naøo laø yeát ma cho ngöôøi khoâng cuoàng? Ñaùp: Tröø yeát ma cuoàng si, taát caû caùc yeát ma khaùc ñeàu cho ngöôøi khoâng bò cuoàng. Hoûi: Theá naøo laø ñoïa tín thí? Ñaùp: Neáu cuùng cho ngöôøi trì giôùi roài laïi xoay veà cuùng cho ngöôøi khoâng trì giôùi; cuùng cho ngöôøi chaùnh kieán roài laïi xoay veà cuùng cho ngöôøi taø kieán thì thöùc aên ñaõ aên hay vaät ñaõ laáy duø chæ laø moät naém ñeàu goïi laø ñoïa tín thí. Hoûi: Theá naøo laø yeát ma khoâng hieän tieàn? Ñaùp: Coù möôøi loaïi yeát ma, ngöôøi ñöôïc yeát ma khoâng hieän tieàn, ñoù laø yeát ma phuù baùt, yeát ma xaû phuù baùt, yeát ma Hoïc gia, yeát ma xaû Hoïc gia, yeát ma xaây phoøng, yeát ma cho Sa-di, yeát ma cho ngöôøi cuoàng vaø Ni taêng taùc ba phaùp yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng cuùng döôøng. Hoûi: theá naøo laø yeát ma? Ñaùp: Neáu döôùi boán ngöôøi maø taùc phaùp yeát ma thì yeát ma khoâng thaønh; yeát ma caàn naêm ngöôøi thì phaûi naêm ngöôøi laøm; yeát ma caàn möôøi ngöôøi thì phaûi möôøi ngöôøi laøm; yeát ma caàn hai möôi ngöôøi thì phaûi hai möôi ngöôøi laøm; yeát ma caàn boán möôi ngöôøi thì phaûi boán möôi ngöôøi laøm. Hoûi: Theá naøo laø saùm hoái? Ñaùp: Coù naêm nhö phaùp vaø naêm phi phaùp; naêm nhö phaùp laø khoâng phaûi choã bieät truï, khoâng phaûi choã Baát coïng truï, khoâng phaûi choã cuûa ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc, taát caû chuùng ñeàu phaùt loà. Ngöôïc vôùi treân laø naêm phi phaùp. Hoûi: Theá naøo laø Baïch? Ñaùp: Nghóa laø chæ baïch maø khoâng taùc yeát ma, nhö Taêng taùc baïch cho ngöôøi cuoàng. Hoûi: Theá naøo laø ñôn baïch yeát ma? - Töùc laø baïch Taêng nhö tröôøng hôïp boá taùt, töï töù, xuaát toäi (neâu ra toäi, cöû toäi), xaû baùt nhoû, boá thaûo dieät traùnh… Hoûi: Theá naøo laø baïch nhò yeát ma? - Töùc laø taùc baïch roài yeát ma moät laàn nöõa. Hoûi: Theá naøo laø baïch töù yeát ma? - Töùc laø taùc baïch roài yeát ma ba laàn nöõa. Neáu laø ñôn baïch yeát ma maø khoâng taùc baïch thì khoâng thaønh ñôn

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 5                      877

baïch; neáu laø baïch nhò yeát ma maø khoâng taùc baïch cuõng khoâng thaønh baïch nhò; neáu laø baïch töù maø khoâng taùc baïch cuõng khoâng thaønh baïch töù; neáu laø nhieàu yeát ma maø khoâng taùc baïch thì khoâng thaønh nhieàu yeát ma. Luùc ñang yeát ma, neáu trong chuùng ngöôøi naøo coù chuùt duyeân söï ñöùng daäy ñi thì phaûi khoâng rôøi xa choã nghe vaø nhôù baïch; neáu rôøi choã nghe vaø khoâng nhôù baïch thì khi trôû vaøo phaûi baïch Taêng taùc baïch laïi. Hoûi: Theá naøo laø yeát ma Khoå thieát? - Töùc laø Taêng baïch töù yeát ma trò Tyø-kheo tranh caõi. Hoûi: Theá naøo laø yeát ma Khu xuaát? - Töùc laø Taêng baïch töù yeát ma ñuoåi Tyø-kheo laøm haïnh xaáu, OÂ-tha-gia. Hoûi: Theá naøo laø yeát ma Chieát phuïc? - Töùc laø Taêng baïch töù yeát ma cho Tyø-kheo maéng ñaøn vieät yeát ma Chieát phuïc, buoäc Tyø-kheo naøy ñeán taï loãi ñaøn vieät. Hoûi: Theá naøo laø yeát ma Baát kieán taãn? - Töùc laø Taêng baïch töù yeát ma taãn Tyø-kheo khoâng töï thaáy toäi. Hoûi: Theá naøo laø yeát ma xaû taãn? - Töùc laø Taêng baïch töù yeát ma giaûi taãn cho Tyø-kheo phaïm toäi ñaõ nhö phaùp saùm hoái. Hoûi: Theá naøo laø yeát ma Baát xaû aùc taø kieán taãn? - Töùc laø Taêng baïch töù yeát ma taãn Tyø-kheo khôûi aùc taø kieán maø khoâng chòu boû. Hoûi: Theá naøo laø Bieät truï? Ñaùp: Neáu coù ngoaïi ñaïo muoán xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc trong chaùnh phaùp, Taêng neân baïch töù yeát ma cho hoï ôû choã Hoøa thöôïng boán thaùng, nhöng ôû rieâng; hoaëc coù Tyø-kheo phaïm moät trong möôøi ba Taêng taøn maø che giaáu, Taêng neân tuøy theo soá ngaøy che giaáu maø baïch töù yeát ma cho haønh bieät truï. Hoûi: Theá naøo laø Boån nhaät trò? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo ñang haønh bieät truõ maø phaïm laïi toäi Taêng taøn thì taêng baïch töù yeát ma cho haønh Boån nhaät trò. Hoûi: Theá naøo laø Ma-na-ñoûa? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo haønh bieät truï xong thì Taêng baïch töù yeát ma cho haønh Ma-na-ñoûa, Tyø-kheo naøy phaûi haï yù ñoái vôùi taát caû Tyø-kheo neân goïi laø Ma-na-ñoûa. Hoûi: Theá naøo laø A-phuø-ha-na? - Töùc laø töø choã baát thieän ñöôïc ñöa leân choã thieän. Hoûi: Toäi che giaáu cho haønh bieät truï coù lôïi ích gì? haønh Boån nhaät trò, haønh Ma-na-ñoûa coù lôïi ích gì, vì sao laïi cho A-phuø-ha-na? Ñaùp: Ngöôøi che giaáu toäi cho haønh bieät truï ñeå haï yù ñieàu phuïc, haønh bieät truï xong môùi cho haønh Ma-na-ñoûa, neân Ma-na-ñoûa laø coâng ñöùc lôïi

878                                                                          BOÄ LUAÄT 6

ích cuûa Bieät truï. Ngöôøi phaïm laïi toäi Taêng taøn cho haønh Boån nhaät trò ñeå ñieàu phuïc, muoán khieán cho ngöôøi phaïm toäi hoå theïn khoâng taùi phaïm nöõa. Ngöôøi ñaõ ñöôïc ñieàu phuïc muoán caàu thanh tònh thì phaûi caàu xuaát toäi, caùc Tyø-kheo seõ cho Tyø-kheo hieàn thieän naøy ñöôïc xuaát toäi neân A-phuø-ha-na laø coâng ñöùc lôïi cuûa Ma-na-ñoûa. Vì sao, vì A-phuø-ha-na laø phaùp thanh tònh laøm cho ngöôøi ñöôïc thanh tònh, khoâng coøn toäi nöõa. Nhö Phaät ñaõ noùi coù hai haïng ngöôøi thanh tònh: Moät laø ngöôøi khoâng phaïm toäi, hai laø ngöôøi phaïm toäi maø ñaõ nhö phaùp saùm hoái. Hoûi: Theá naøo laø mích toäi? - Töùc laø Taêng baïch töù yeát ma tìm toäi cho Tyø-kheo phaïm toäi tröôùc noùi coù phaïm, sau laïi noùi laø khoâng phaïm. Hoûi: Theá naøo laø Giôùi tuï? - Töùc laø Giôùi thaân. Hoûi: Theá naøo laø Phaïm tuï? - Töùc laø phaïm naêm thieân giôùi. Hoûi: Theá naøo laø khoâng phaïm tuï? - Töùc laø khoâng laøm hoaëc ñaõ phaïm maø nhö phaùp saùm hoái. Hoûi: Theá naøo laø toäi khinh? - Töùc laø toäi coù theå saùm hoái. Hoûi: Theá naøo laø toäi troïng? - Töùc laø toäi khoâng theå saùm hoái. Hoûi: Theá naøo laø toäi höõu dö? - Töùc laø toäi thuoäc trong boán thieân giôùi sau. Hoûi: Theá naøo laø toäi voâ dö? - Töùc laø toäi thuoäc trong thieân ñaàu. Hoûi: Theá naøo laø bieân toäi? - Töùc laø boán Ba-la-di. Hoûi: Theá naøo laø toäi thoâ? - Töùc laø toâi Ba-la-di vaø toäi Taêng-giaø-baø- thi-sa. Hoûi: Theá naøo laø toäi tuï? - Töùc laø nhieáp taát caû toäi baát thieän. Hoûi: Theá naøo laø xuaát toäi (cöû toäi)? - Nhö noùi: “Tröôûng laõo phaïm toäi nhö vaäy nhö vaäy, neân phaùt loà saùm hoái chôù coù che giaáu”. Hoûi: Theá naøo laø öùc toäi (nhôù nghó coù toäi)? - Nhö noùi: “Tröôûng laõo phaïm toäi nhö vaäy nhö vaäy neân nhôù nghó”. Hoûi: Theá naøo laø ñaáu traùnh? - Töùc laø thaáy nghe nghi toäi vaø khoâng cuøng noùi chuyeän. Hoûi: Theá naøo laø chæ traùnh (döùt tranh)? Ñaùp: Coù naêm nhaân duyeân coù theå döùt tranh caõi, ñoù laø noùi toâi baøn vôùi thaày hoaëc toâi noùi vôùi thaày, hoaëc toâi xuaát toäi thaày, hoaëc toâi khieán thaày nhôù nghó, hoaëc thaày haõy nghe toâi noùi. Hoûi: Theá naøo laø caàu xuaát toäi? - Nhö tröôùc ñaõ noùi. Hoûi: Theá naøo laø ngaên boá taùt? - Nhö trong Tyø-ni. Hoûi: Theá naøo laø ngaên töï töù? Ñaùp: Coù boán phi phaùp vaø boán nhö phaùp. Boán phi phaùp laø khoâng coù caên cöù, ngöôøi phaïm giôùi, ngöôøi khoâng thanh tònh, ngöôøi hoaïi oai nghi vaø

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 5                      879

ngöôøi taø maïng. Ngöôïc vôùi treân laø naêm nhö phaùp. Hoûi: Theá naøo laø noäi tuùc thöïc? Ñaùp: Neáu ôû trong giôùi khoâng keát tònh ñòa vaø thöùc aên thì Tyø-kheo ôû trong giôùi naøy khoâng ñöôïc aên; neáu coù keát tònh ñòa vaø thöùc aên thì ôû trong tònh ñòa ñöôïc aên. Hoûi: Theá naøo laø noäi thuïc? Ñaùp: Neáu ôû trong giôùi khoâng keát tònh ñòa maø ôû trong giôùi naøy naáu thöùc aên thì Tyø-kheo khoâng ñöôïc aên. Hoûi: Theá naøo laø töï thuïc? Ñaùp: Do luùc ñoù ôû nöôùc Tyø-da-ly thôøi theá maát muøa ñoùi keùm, thaáy caùc Tyø-kheo thieáu aên khoâng thaønh töïu ñöôïc ñaïo nghieäp neân caùc cö só laøm thöùc aên cuùng Taêng. Thöùc aên cuùng Taêng do coù caùc Tyø-kheo khaùch ñeán cuõng phaûi chia phaàn neân caùc Tyø-kheo vaån oám gaày nhö tröôùc. Caùc cö só suy nghó: “Neáu chuùng ta sai ngöôøi laøm thöùc aên thì nhieàu baø con seõ ñeán xin” neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Cho Tyø-kheo ôû trong giôùi keát tònh ñòa ñeå naáu thöùc aên”. Caùc Tyø-kheo keát tònh ñòa roài baûo tònh nhaân naáu thöùc aên, tònh nhaân vaø Sa-di naáu thöùc aên xong laïi chia phaàn cho Tyø-kheo ít neân caùc Tyø-kheo vaãn oám gaày nhö tröôùc. Phaät noùi: “Gaëp thôøi theá maát muøa ñoùi keùm, khai cho caùc Tyø-kheo töï naáu thöùc aên, xaû hai vieäc noäi tuùc vaø noäi thuïc, cho ñeán thôøi maát muøa ñoùi keùm chöa qua heát thì caùc Tyø-kheo vaãn ñöôïc töï naáu thöùc aên”. Hoûi: Theá naøo laø troùc thöïc? - Töùc laø Tyø-kheo khoâng hoå theïn töï caàm laáy thöùc aên. Hoûi: Theá naøo laø thoï thöùc aên? - Töùc laø Tyø-kheo thoï thöùc aên töø ngöôøi nam, nöõ, huyønh moân vaø ngöôøi hai caên. Hoûi: Theá naøo laø aùc troùc? - Töùc laø töï tay caàm laáy thöùc aên tröôùc roài môùi thoï laïi töø ngöôøi khaùc. Hoûi: Theá naøo laø thoï? - Töùc laø caùc Tyø-kheo aên roài tuøy yù thoï phaùp taøn thöïc ñeå sau ñoù ñöôïc aên nöõa. Hoûi: Theá naøo laø khoâng thoï? - Töùc laø vaøo thôøi maát muøa ñoùi keùm, caùc Tyø-kheo ñaõ aên roài, chöa tuøy yù, khoâng thoï phaùp taøn thöïc vaãn ñöôïc mang thöùc aên ra ngoaøi ñeå sau ñoù aên nöõa; hoaëc khoâng thoï phaùp taøn thöïc vaãn ñöôïc aên traùi caây nhö boà ñaøo. Hoûi: Theá naøo laø khoâng xaû? - Töùc laø vaøo thôøi maát muøa ñoùi keùm nhö ôû Tyø-da-ly thì khai maø khoâng xaû. Hoûi: Theá naøo laø thuûy thöïc (thöùc aên döôùi nöôùc)? Ñaùp: Nhö tröôøng hôïp tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát bò bònh xuaát huyeát, thaày thuoác baûo neân duøng ngoù sen thì bònh ñöôc laønh. Luùc ñoù tröôûng laõo

880                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ñeán trong ao Maïn-ñaø-la haùi ngoù sen veà cho Xaù-lôïi- phaát duøng, tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát duøng moät phaàn, phaàn coøn laïi cho caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo khoâng aên noùi laø ñaõ tuøy yù roài … Phaät noùi: “Gaëp luùc maát muøa ñoùi keùm, ñaõ aên xong, tuøy yù roài, khai cho khoâng thoï phaùp taøn thöïc vaãn ñöôïc aên ngoù sen”. Hoûi: Theá naøo laø xaû? - Töùc laø thôøi maát muøa ñoùi keùm ñaõ qua, nhöõng vieäc ñaõ khai tröôùc ñoù nay xaû. Luùc ñoù Phaät töø Tyø-da-ly du haønh ñeán caùc nöôùc, daàn daàn ñeán nöôùc Xaù-veä; Phaät hoûi A-nan: “Tröôùc ñoù Nhö lai khai cho caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly ñöôïc laøm taùm vieäc laø noäi thuïc… cho ñeán aên ngoù sen, ñeán nay coøn laøm nöõa khoâng?”, ñaùp laø coù ngöôøi coøn laøm, coù ngöôøi khoâng coøn laøm. Phaät beøn nhoùm Taêng roài baûo caùc Tyø-kheo raèng: “Tröôùc ñaây ôû Tyø-da-ly do gaëp thôøi maát muøa ñoùi keùm neân Nhö lai ñaõ khai cho laøm taùm vieäc, nay thôøi theá ñöôïc muøa sung tuùc thì khoâng khai cho laøm nöõa; töø nay xaû taùm vieäc tröôùc kia, neáu ai coøn laøm nöõa thì phaïm toäi”. Hoûi: Theá naøo laø thoï y Ca-hi-na? Ñaùp: Neáu truù xöù naøy thoï y Ca-hi-na thì taát caû Taêng trong giôùi ñeàu phaûi nhoùm hoïp, ñoàng giôùi, ñoàng kieán thanh tònh. Neáu Tyø-kheo ôû truù xöù khaùc nghe truù xöù naøy thoï y Ca-hi-na maø khôûi taâm tuøy hæ thì cuõng goïi laø thoï. Ngöôïc vôùi treân thì goïi laø khoâng thoï y Ca-hi-na. Hoûi: Theá naøo laø xaû y Ca-hi-na? - Coù taùm vieäc nhö trong Tyø-ni. Ngöôïc vôùi taùm vieäc ñoù thì goïi laø khoâng xaû y Ca-hi-na. Hoûi: Theá naøo laø vaät troïng? - Töùc laø caùc vaät duïng nhö giöôøng caây… laøm baèng goã, tre, goám söù. Hoûi: Theá naøo laø vaät khinh? - Töùc laø caùc vaät duïng laøm baèng vaøng baïc, ñoàng saét… Hoûi: Theá naøo laø vaät coù theå chia? - Töùc laø vaät duïng cuûa tyø-kheo qua ñôøi ñeå laïi, tröø vaät troïng, caùc vaät khinh khaùc nhö ba y thì ñem cho ngöôøi khaùn bònh, caùc vaät duïng khaùc nhö baùt, ñaõy löôït nöôùc, oáng kim, khoùa cöûa, dao caét moùng tay… ñeàu coù theå chia. Vaät khoâng theå chia töùc laø caùc vaät troïng nhö giöôøng caây, boàn, chaäu baèng ñaù hay goám söù… ñeàu thuoäc veà Taêng boán phöông duøng chung, khoâng ñöôïc ñem chia, tröø naêm loaïi giöôøng baèng vaøng baïc… coù theå chuyeån ñoåi ñöôïc thì ñöôïc chia. Laïi coù naêm thöù Tyø-kheo khoâng ñöôïc baùn, cuõng khoâng ñöôïc chia vaø ñem cho ngöôøi khaùc, ñoù laø vöôøn röøng cuûa chuøa, phoøng xaù, ngoïa cuï vaø ñaát cuûa chuøa. Hoûi: theá naøo laø vaät cuûa ngöôøi? - Töùc laø vöôøn röøng, Phaät cho caùc Tyø-kheo vì Taêng ñöôïc thoï, khoâng phaûi vì moät ngöôøi.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 5                     881

Hoûi: Theá naøo laø vaät khoâng phaûi ngöôøi? - Töùc laø caùc loaøi vaät nhö voi, ngöïa, laïc ñaø, traâu boø… Phaät cho caùc Tyø-kheo vì Thaùp vaø Taêng ñöôïc thoï. Hoûi: Theá naøo laø nhieáp vaät? - Töùc laø vaät coù ngöôøi coi giöõ, nhö tuï laïc hay A-lan-nhaõ thuoäc cuûa nam hay nöõ hay phi nhaân ñeàu goïi laø nhieáp vaät. Ngöôïc vôùi treân goïi laø khoâng phaûi nhieáp vaät. Hoûi: Theá naøo laø Tyø-kheo khoâng thoï töø ngöôøi khaùc maø vaãn ñöôïc thoï duïng? - Töùc laø tröø taêm vaø nöôùc ra, caùc thöù aên ñöôïc ñeàu phaûi thoï töø ngöôøi khaùc môùi ñöôïc aên. Hoûi: Y cuûa tyø-kheo qua ñôøi thì nhö theá naøo? - Naêm chuùng ñöôïc chia ñeå thoï duïng. Hoûi: Theá naøo laø thaønh y? - Töùc laø y coù ñöôïc trong ñaïi hoäi naêm naêm moät laàn. Hoûi: Theá naøo laø y phaán taûo? - Töùc laø naêm loaïi y: Y hoûa thieâu, y boø nhai, y chuoät gaëm, y bò nöôùc cuoán troâi vaø naêm laø y cuûa saûn phuï boû. Hoûi: Theá naøo laø quaùn tæ trò? - Nhö tröôøng hôïp tröôûng laõo Taát-laân- giaø-baø-ta bònh muõi, Phaät cho duøng thuoác nhoû muõi. Hoûi: Theá naøo laø quaùn haï boä trò? - Phaät khoâng cho Tyø-kheo nhoû thuoác ôû haï boä, neáu nhoû thì phaïm Thaâu-lan-giaù; tröø bònh phaûi nhoû thuoác, bònh môùi laønh. Hoûi: Theá naøo laø ñao trò? - Phaät khoâng cho Tyø-kheo duøng dao chöõa trò, neáu duøng dao chöõa trò thì phaïm Thaâu-lan-giaù; tröø bònh maø thuoác khoâng trò laønh ñöôïc, phaûi duøng dao chöõa trò thì bònh môùi laønh. Hoûi: Theá naøo laø caïo loâng? - Tröø caïo raâu toùc, caïo loâng treân thaân phaàn khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Theá naøo laø caïo toùc? - Caùc Tyø-kheo neân theo thöù lôùp caïo toùc, neáu thöù lôùp tôùi Haï toøa caïo toùc, vöøa haï dao xuoáng caïo thì Thöôïng toøa khoâng ñöôïc baûo ñöùng daäy, neáu baûo ñöùng daäy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Theá naøo laø aên? - Töùc laø ñöôïc aên naêm loaïi gioáng töø reã (cuû), thaân caønh, laù, hoa vaø quaû. Hoûi: Theá naøo laø tònh? - Töùc laø naêm loaïi taùc tònh. Hoûi: Theá naøo laø thöïc? - Töùc laø naêm loaïi gioáng taùc tònh roài ñöôïc aên vaø taùm loaïi nöôùc uoáng laéng trong khoâng ñuïc. Hoûi: Theá naøo laø laøm y? - Töùc laø möôøi loaïi y phaûi duøng ba maøu laøm cho hoaïi saéc. Hoûi: AÊn traùi caây nhö theá naøo? - Do ôû Tyø-da-ly coù nhieàu traùi caây, caùc Tyø-kheo laáy rieâng ñeå aên, Phaät baûo neân chia phaàn ñoàng ñeàu. Khi chia, moät ngöôøi laáy phaàn cuûa hai, ba ngöôøi neân sanh tranh caõi; Phaät noùi:

882                                                                       BOÄ LUAÄT 6

“Khoâng ñöôïc chia traùi caây, neáu coù tònh nhôn laøm naêm vieäc taùc tònh roài Tyø-kheo töø tònh nhôn naøy thoï laáy aên”. Hoûi: Theá naøo laø aên cuûa phi nhaân? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc ngoài naèm treân giöôøng baèng vaøng baïc… cuûa trôøi, phi nhaân; cuõng cho caùc Tyø-kheo ñöôïc aên thöùc aên ñöïng trong caùc vaät duïng baèng vaøng baïc… cuûa trôøi, phi nhaân. Hoûi: Theá naøo laø nguõ baùch keát taäp Tyø-ni? Ñaùp: Phaät nhaäp nieát baøn khoâng laâu, naêm traêm Tyø-kheo lieàn nhoùm hoïp ôû thaønh Vöông xaù ñeå keát taäp taát caû kinh, luaät vaø luaän. Hoûi: Theá naøo laø thaát baùch keát taäp dieät? Ñaùp: Sau khi Phaät nhaäp nieát baøn moät traêm möôøi naêm naêm, caùc Tyø-kheo ôû Tyø-da-ly khôûi möôøi vieäc phi phaùp, phi Tyø-ni khoâng phaûi lôøi Phaät daïy, xa rôøi Phaät phaùp maø cho laø thanh tònh. Möôøi phi phaùp ñoù laø dieâm tònh, nhò chæ tònh, tuï laïc tònh, toaûn laïc tònh, nhö thò tònh, tuøy hæ tònh, sanh töûu tònh, tu taäp tònh, luõ Ni-sö-ñaøn tònh vaø thoï kim ngaân tònh. Dieâm tònh laø suoát ñôøi ñöôïc thoï duïng thöùc aên öôùp vôùi muoái; nhöng trong Tyø-ni, Phaät noùi aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, trong phaùp Döôïc ñaõ cheá toäi naøy. Nhò chæ tònh laø aên xong, tuøy yù roài, neáu boùng maët trôøi xeá hai ngoùn tay vaãn ñöôïc aên nöõa; nhöng trong Tyø-ni Phaät noùi aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phaät taïi nöôùc Tyø-da-ly, trong phaùp Thöïc ñaõ cheá toäi naøy. Tuï laïc tònh laø ôû trong moät tuï laïc thoï thænh thöïc roài, tuøy yù roài vaãn ñöôïc ñeán tuï laïc khaùc thoï thænh thöïc nöõa; nhöng trong Tyø-ni, Phaät noùi aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phaät taïi nöôùc Tyø-da-ly, trong phaùp Thöïc ñaõ cheá toäi naøy. Toaûn laïc tònh laø aên xong, tuøy yù roài vaãn ñöôïc uoáng söõa nöõa; nhöng trong Tyø-ni, Phaät noùi aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phaät taïi nöôùc Tyø-da-ly, trong phaùp Thöïc ñaõ cheá toäi naøy. Nhö thò tònh laø ôû ngoaøi giôùi thaønh chuùng taùc yeát ma thì ôû trong giôùi neân tuøy hyû; nhöng trong Tyø-ni, Phaät noùi laø phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät taïi nöôùc Chieâm-ba, trong yeát ma söï ñaõ cheá toäi naøy. Tuøy hæ tònh laø ôû ngoaøi giôùi khoâng noùi tröôùc maø taùc phaùp yeát ma, taùc phaùp xong ñeán noùi thì trong giôùi phaûi tuøy hyû; nhöng trong Tyø-ni, Phaät noùi laø phaïm Ñoät-kieát-la. Cuõng taïi nöôùc Chieâm-ba, Phaät ñaõ cheá toäi naøy. Sanh töûu tònh laø gaïo neáp uû laøm röôïu, luùc chöa thaønh röôïu ñöôïc uoáng; nhöng trong Tyø-ni, Phaät noùi uoáng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phaät taïi nöôùc Chi-ñeà, do nhaân duyeân Tyø-kheo Sa-giaø-ñaø maø cheá toäi naøy. Tu taäp tònh laø tu taäp maø saùt sanh, khoâng tu taäp cuõng saùt sanh neân saùt sanh khoâng toäi; nhöng trong Tyø-ni, Phaät noùi tuøy vieäc maø keát phaïm. Luõ Ni-sö-ñaøn tònh laø ngoaøi bieân cuûa Ni-sö-ñaøn khoâng may vieàn theâm; nhöng trong Tyø-ni, Phaät noùi khoâng may vieàn theâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phaät vì Ca-löu-ñaø-di maø

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 5                  883

cheá toäi naøy. Kim ngaân tònh laø caùc Tyø-kheo ôû Tyø-da-ly töï tay thoï vaøng baïc; nhöng trong Tyø-ni, Phaät noùi töï tay thoï thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phaät taïi thaønh Vöông xaù ñaõ cheá toäi naøy. Do caùc Tyø-kheo ôû Tyø-da-ly haønh möôøi vieäc phi phaùp naøy neân baûy traêm Tyø-kheo keát taäp Tyø-ni ñeå dieät tröø aùc phaùp naøy. Hoûi: Theá naøo laø Tyø-ni nhaân duyeân? - Töùc laø hai loaïi Ba-la-ñeà- moäc-xoa, 1baûy vieäc Tyø-ni Tyø baêng giaø, baûy phaùp, taùm phaùp, Thieän tuïng, Tyø-ni taêng nhaát, coäng giôùi vaø baát coïng giôùi.

884                                                                      BOÄ LUAÄT 6

TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ QUYEÅN 6

23. Phaàn Taïp Söï (Tieáp Theo): Hoûi: Theá naøo laø Ma ha Öu-ba-ñeà-xaù? Ñaùp: Coù boán. Neáu coù moät Tyø-kheo ñeán noùi raèng: “Kinh luaät luaän naøy, toâi thoï ñöôïc töø kim khaåu cuûa Phaät”, caùc Tyø-kheo nghe roài khoâng neân lieàn baøn luaän ñuùng sai, neân tìm trong kinh luaät luaän neáu thaáy töông öng thì neân khen ngôøi Tyø-kheo naøy raèng: “Laønh thay tröôûng laõo, ñaõ kheùo thoï trì”; neáu thaáy khoâng töông öng thì neân noùi raèng: “Ñaây khoâng phaûi laø lôøi Phaät daïy, khoâng phaûi kinh luaät luaän, thaày ñaõ khoâng hieåu roõ”. Tröôøng hôïp hai ngöôøi, ba ngöôøi vaø ñaïi chuùng ñeán noùi cuõng vaäy. Hoûi: vì sao goïi laø Ma-ha Öu-ba-ñeà-xaù? Ñaùp: Thanh tònh noùi veà Thaùnh nhaân, nöông theo phaùp maø Thaùnh nhaân ñaõ thuyeát, khoâng traùi phaùp töôùng, ñeä töû khoâng sôï haõi, ñoaïn tröø vaø ñieàu phuïc phi phaùp ñeå hoä trì chaùnh phaùp. Hoûi: Vì sao goïi laø Ca loâ Öu-ba-ñeà-xaù? Ñaùp: Vì ñeä töû hieåu roõ neân khoâng sôï haõi ñeå hoä trì chaùnh phaùp, vì trong thôøi maït phaùp sau naøy, caùc Tyø-kheo aùc taêng nhieàu cho raèng: Ñaây môùi laø lôøi Phaät noùi, kia khoâng phaûi laø lôøi Phaät noùi. Hoûi: Theá naøo laø ñaúng nhaân? - Töùc laø loaïi döôïc töø reã (cuû), thaân caønh, laù, hoa vaø quaû, nhaân töông öng vôùi ngöôøi bònh neân goïi laø ñaúng nhaân. Hoûi: Theá naøo laø thôøi taïp? - Töùc laø ngay ngaøy ñöôïc thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc; neáu thôøi taïp laø ñuùng thôøi thì duøng thôøi döôïc nhieáp. Hoûi: Theá naøo laø trong vöôøn röøng tònh? - Töùc laø Tyø-kheo ôû trong vöôøn röøng thaáy coù vaøng baïc, muoán laáy caát neân nghó raèng: “Seõ coù chuû cuûa noù ñeán nhaän laáy”. Hoûi: Theá naøo laø trong nuùi röøng tònh? - Töùc laø trong nuùi röøng, caây coái caønh laù giaùo tieáp nhau, hoa traùi giaùo tieáp nhau trong phaïm vi moät Caâu-loâ-xaù, Tyø-kheo ñöôïc ñeå y trong ñoù ñeán hoâm sau, qua luùc maët trôøi

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 6                      885

moïc. Hoûi: Theá naøo laø ñieän ñöôøng tònh? - Töùc laø ôû trong Taêng-giaø-lam, Thöôïng toøa ngoài theo thöù lôùp. Hoûi: Theá naøo laø quoác ñoä tònh? - Nhö ôû coõi Uaát ñôn vieät maø theo thôøi giôø cuûa coõi Dieâm phuø ñeà ñeå aên, ñuùng thôøi ôû coõi Dieâm phuø ñeà laø nöõa ñeâm ôû coõi Uaát ñôn vieät; nhö ôû caùc phöông khaùc maø theo thôøi giôø cuûa coõi Dieâm phuø ñeà ñeå aên cuõng vaäy. Hoûi: Theá naøo laø bieân phöông tònh? Ñaùp: ÔÛ nöôùc Caâu kyø khoâng bieát thoï thöïc neân caùc Tyø-kheo coù thaàn thoâng ñeán nöôùc aáy khaát thöïc, daân chuùng nöôùc naøy ñeå thöùc aên döôùi ñaát chöù khoâng trao ñöa cho Tyø-kheo … Phaät noùi: “Cho caùc Tyø-kheo thoï theo naêm caùch: Moät laø ñöa qua tay ñeå thoï, hai laø ñoà ñöïng ñöa qua ñoà ñöïng ñeå thoï, ba laø y ñöa qua y ñeå thoï, boán laø töø thaân phaàn khaùc ñöa qua thaân phaàn khaùc ñeå thoï, naêm laø ñeå xuoáng ñaát ñöôïc thoï”. Hoûi: Theá naøo laø phöông tònh? Ñaùp: Neáu ôû xöù laïnh vaøo muøa ñoâng coù tuyeát, cho caùc Tyø-kheo ñöôïc mang giaøy uûng, ôû caùc nöôùc khaùc thì khoâng ñöôïc mang; cuõng cho maëc aùo keùp, ôû nöôùc khaùc thì khoâng ñöôïc maëc. ÔÛ nöôùc A-thaáp-baøn-ñeà cho caùc Tyø-kheo thöôøng taém röûa, ôû nöôùc khaùc thì khoâng ñöôïc; cuõng cho tuùc soá naêm luaät sö ñöôïc truyeàn thoï giôùi cuï tuùc, ôû nôi khaùc thì khoâng ñöôïc. Hoûi: Theá naøo laø y tònh? Ñaùp: Phaät cho caùc Tyø-kheo thoï duïng möôøi loaïi y, ñoù laø y loâng deâ, y vaûi gai, y Soâ-ma, y Ñaàu-cöu-la, y Kieáp boái, y Caâu-ñaø-dieäm, y Ba-ñaâu-na-kieám, y Caâu-ñan-baø-kieám, y Caâu-chæ-la-kieám, y A-baø-la-sæ- kieám; neân duøng ba maøu laøm cho hoaïi saéc roài môùi thoï trì. Hoûi: Theá naøo laø taïc töông tònh? Ñaùp: Thaày thuoác baûo caùc Tyø-kheo bònh neân uoáng nöôùc eùp traùi caây thì seõ laønh bònh, Phaät noùi: “Phaùp laøm nöôùc naøy laø nöôùc eùp traùi caây hoøa vôùi nöôùc aám roài ñeå yeân cho laéng trong khoâng duïc, khi caàn thì laáy duøng”. Nöôùc naøy töø khi maët trôøi moïc thoï roài cho ñeán maët trôøi laën ñöôïc uoáng, khoâng phaûi laø ñaàu ñeâm thoï ñaàu ñeâm uoáng… cho ñeán cuoái ñeâm thoï cuoái ñeâm uoáng. Hoûi: Theá naøo laø töï töù? Ñaùp: Vaøo ngaøy töï töù, caùc Tyø-kheo nhoùm moät choã, ôû trong Taêng noùi ba vieäc töï töù laø thaáy nghe nghi. Vì sao Phaät baûo caùc Tyø-kheo töï töù, vì muoán cho caùc Tyø-kheo khoâng coâ ñoäc, khieán moãi ngöôøi nhôù toäi cuûa mình, nhôù toäi roài neân phaùt loà saùm hoái, nhôø lôøi chæ toäi ñeå ñieàu phuïc maø ñöôïc thanh tònh, khoâng bònh nöõa, ñöôïc an oån, taâm yù vui möøng laø ta thanh

886                                                                       BOÄ LUAÄT 6

tònh khoâng toäi. Hoûi: Theá naøo laø gôûi duïc töï töù? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo bònh khoâng ñeán ñöôïc trong Taêng thì neân gôûi duïc töï töù, neáu khoâng bònh maø khoâng ñeán laïi gôûi duïc thì phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu coù naïn khuûng boá hoaëc maïng naïn, phaïm haïnh naïn hoaëc taùm naïn, chín naïn moãi moãi naïn khôûi leân, khoâng ñeán ñöôïc choã töï töù thì neân gôûi duïc töï töù; gaëp nhöõng naïn khaùc cuõng ñöôïc gôûi duïc töï töù. Hoûi: Theá naøo laø laáy duïc töï töù? Ñaùp: Neáu coù ngöôøi ñeán choã Tyø-kheo laáy duïc töï töù thì neân laáy ôû trong giôùi, khoâng phaûi ôû ngoaøi giôùi; Neáu trong giôùi coù naïn khuûng boá hoaëc maïng naïn, phaïm haïnh naïn hoaëc taùm naïn, chín naïn moãi moãi naïn khôûi leân, luùc ñoù ra ngoaøi giôùi vaãn khoâng maát duïc. Hoûi: Theá naøo laø thuyeát duïc töï töù? Ñaùp: Laø ñeán trong chuùng thuyeát duïc töï töù cho Tyø-kheo kia; neáu noùi thì toát, khoâng noùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Theá naøo laø boá taùt? Ñaùp: Moãi nöõa thaùng caùc Tyø-kheo ñeàu quaùn laïi mình, töø nöõa thaùng tröôùc ñeán nöõa thaùng naøy coù phaïm giôùi hay khoâng; neáu nhôù coù phaïm neân ñeán choã Tyø-kheo ñoàng yù ñeå phaùt loà saùm hoái. Neáu khoâng ñöôïc Tyø-kheo ñoàng yù thì neân khôûi nieäm khi naøo gaëp ñöôïc Tyø-kheo ñoàng yù seõ phaùt loà saùm hoái ñeå tröø dieät toäi naøy, khôûi nieäm naøy roái thì ñöôïc thanh tònh cuøng Taêng boá taùt. Hoûi: Vì sao goïi laø boá taùt? - Töùc laø boû phaùp aùc baát thieän, boû phieàn naõo höõu aùi ñeå ñöôïc phaùp thanh baïch, ñöôïc phaïm haïnh cöùu caùnh. Hoûi: Theá naøo laø gôûi duïc boá taùt? - Töùc laø khi boá taùt, neáu Tyø-kheo bònh khoâng ñeán ñöôïc trong Taêng thì neân gôûi duïc boá taùt, neáu khoâng bònh maø gôûi duïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Theá naøo laø thoï duïc? - Gioáng nhö laáy duïc ôû treân, duïc nghóa laø moïi vieäc Taêng laøm ñeàu öa thích tuøy hæ cuøng ñoáng vieäc taêng nhö phaùp. Hoûi: Theá naøo laø gôûi duïc? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo bònh khoâng ñeán ñöôïc trong Taêng thì neân gôûi duïc, neáu khoâng bònh maø gôûi duïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coù naïn khôûi cuõng ñöôïc gôûi duïc. Ngöôøi gôûi duïc noùi gôûi duïc môùi thaønh gôûi duïc, Tyø- kheo thoï duïc noùi vaâng thì môùi thaønh gôûi duïc. Ngöôøi gôûi duïc neân noùi: “Haõy thuyeát duïc giuøm toâi”, hoaëc noùi: “Toâi gôûi duïc cho thaày”, thaân ñoäng hoaëc mieäng ñoäng môùi thaønh gôûi duïc; neáu thaân vaø mieäng khoâng ñoäng thì neân ñöa ñeán trong Taêng, neáu khoâng ñöa ñeán ñöôïc thì taát caû Taêng neân ñeán choã ngöôøi bònh. Khoâng neân rieâng laøm Taêng söï, neáu rieâng laøm taêng

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 6                      887

söï thì tuøy vieäc maø phaïm toäi. Thoï duïc vaø thuyeát duïc gioáng nhö trong töï töù ôû treân. Hoûi: Theá naøo laø thanh tònh? - Thanh tònh laø khoâng toäi. Hoûi: Theá naøo laø gôûi duïc thanh tònh? - gôûi duïc, laáy duïc, thuyeát duïc thanh tònh ñeàu gioáng nhö trong töï töù ôû treân. Hoûi: Theá naøo laø duïc thanh tònh? - Neáu khi Taêng boá taùt yeát ma thì gôûi duïc vaø thanh tònh. Hoûi: Theá naøo laø gôûi duïc thanh tònh? Ñaùp: Khi boá taùt, neáu Tyø-kheo bònh khoâng ñeán ñöôïc trong Taêng thì neân gôûi duïc thanh tònh, neáu khoâng bònh maø gôûi duïc thanh tònh thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu coù naïn khuûng boá hoaëc maïng naïn, phaïm haïnh naïn hoaëc taùm naïn, chín naïn moãi moãi naïn khôûi leân cuõng ñöôïc gôûi duïc thanh tònh. Ngöôøi gôûi duïc noùi gôûi duïc môùi thaønh gôûi duïc, Tyø-kheo thoï duïc noùi vaâng thì môùi thaønh gôûi duïc. Ngöôøi gôûi duïc thanh tònh neân noùi: “Haõy thuyeát duïc thanh tònh giuøm toâi”, hoaëc noùi: “Toâi gôûi duïc thanh tònh cho thaày”, thaân ñoäng hoaëc mieäng ñoäng môùi thaønh gôûi duïc thanh tònh; neáu thaân vaø mieäng khoâng ñoäng thì neân ñöa ñeán trong Taêng, neáu khoâng ñöa ñeán ñöôïc thì taát caû Taêng neân ñeán choã ngöôøi bònh, khoâng ñöôïc rieâng boá taùt yeát ma. Hoûi: Theá naøo laø thoï duïc thanh tònh? Ñaùp: Tyø-kheo thoï duïc thanh tònh töø Tyø-kheo khaùc, neân thoï ôû trong giôùi, khoâng phaûi ôû ngoaøi giôùi. Neáu coù naïn khuûng boá hoaëc maïng naïn, phaïm haïnh naïn hoaëc taùm naïn, chín naïn moãi moãi naïn khôûi leân, ra ngoaøi giôùi cuõng khoâng maát duïc thanh tònh. Hoûi: Theá naøo laø thuyeát duïc thanh tònh? Ñaùp: Tyø-kheo thoï duïc thanh tònh roài neân ñeán trong chuùng thuyeát duïc thanh tònh cho Tyø-kheo kia; neáu noùi thì toát, khoâng noùi thì phaïm Ñoät- kieát-la, vì khoâng cung kính haøo hôïp. Hoûi: Theá naøo laø Thaâu baø? - Nhö Phaät ñöa toùc, moùng tay cho tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc xaây thaùp ñeå thôø goïi laø Thaâu baø. Hoûi: Theá naøo laø vaät cuûa thaùp? - Töùc laø ôû treân ñaát ruoäng, ñaát nhaø xaây thaùp. Hoûi: Theá naøo laø nhaø cuûa thaùp? - Töùc laø ñieän ñöôøng laàu gaùc hoaëc baèng goã, ñaù, vaøng, baïch laïp… Hoûi: Theá naøo coâng ñöùc voâ taän cuûa thaùp? Ñaùp: ÔÛ Tyø-da-ly, caùc thöông nhôn vì Phaät xaây thaùp roài cuùng nhieàu vaät duïng cho thaùp, caùc Tyø-kheo khoâng thoï vaät voâ taän naøy, baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân thoï roài baûo Öu-baø-taéc, tònh nhaân troâng giöõ, neáu ñöôïc lôïi

888                                                                      BOÄ LUAÄT 6

thì duøng ñeå tu söûa thaùp”. Hoûi: Theá naøo laø cuùng döôøng thaùp? - Töùc laø duøng ñaát toâ hoaëc duøng voâi traéng queùt… Hoûi: Theá naøo laø trang nghieâm thaùp? - Töùc laø duøng tô luïa, AÙn-muïc- ca, Ñaàu-cöu-la, Caâu-chæ-baø-kieám, traøng phan, hoaëc duøng vaøng baïc, traân chaâu… baûy baùu, hoaëc duøng chieân ñaøn traàm thuûy, hoa höông… caùc vaät vi dieäu ñeå trang nghieâm thaùp. Hoûi: Theá naøo laø cuùng döôøng thaùp? - Töùc laø duøng höông hoa, aâm nhaïc, höông ñoát, leã baùi ñeå cuùng döôøng thaùp. Hoûi: Theá naøo laø coù thöùc aên? - Töùc laø caùc Tyø-kheo ôû trong chuøa thì ñöôïc thoï duïng. Hoûi: Theá naøo laø chaùo? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc duøng taùm loaïi chaùo nhöng khoâng ñöôïc huùp chaùo ra tieáng. Hoûi: Theá naøo laø Khö-ñaø-ni? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc duøng chín loaïi Khö-ñaø-ni, ñoù laø thöùc aên laøm töø laù, hoa, quaû, hoà ma, daàu, mì, ñöôøng, reã (cuû), ñöôøng pheøn nhöng khoâng ñöôïc aên ra tieáng. Hoûi: Theá naøo laø haøm tieâu? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc duøng naêm loaïi döôïc haøm tieâu laø toâ, daàu, maät, thaïch maät vaø ñeà hoà. Khi duøng loaïi döôïc haøm tieâu naøy neân khôûi töôûng laø trò bònh, laø uoáng thuoác, laø phaân dô, laø tuûy naõo. Hoûi: Theá naøo laø Boà-xaø-ni? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc duøng naêm loaïi Boà-xaø-ni, ñoù laø OÂ-ñaø-na, Quyù-ma-sa, Maïn-ñaø, caù, thòt. Khi duøng Boà-xaø-ni neân khôûi töôûng laø trò bònh, laø uoáng thuoác, laø phaân dô. Hoûi: Theá naøo laø baùt? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc caát chöùa hai loaïi baùt baèng saét vaø baèng goám söù, khoâng ñöôïc caát chöùa taùm loaïi baùt vaøng baïc… Hoûi: Theá naøo laø y? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc caát chöùa baûy loaïi y khoâng ñöôïc tònh thí, ñoù laø y Taêng-giaø-leâ, y Uaát-ña-la-taêng, y A-nan ñaùt-baø-sa, y taém möa, y phuû gheû, Ni-sö-ñaøn, y döôõng maïng. Hoûi: Theá naøo laø Ni-sö-ñaøn? - Phaät cho caùc Tyø-kheo caát chöùa Ni- sö-ñaøn ñeå hoä ngoïa cuï cuûa Taêng, neáu khoâng coù Ni-sö-ñaøn thì khoâng ñöôïc ngoài naèm treân ngoïa cuï cuûa Taêng. Hoûi: Theá naøo laø kim? - Phaät cho caùc Tyø-kheo caát chöùa hai loaïi kim baèng saét vaø baèng ñoàng. Hoûi: Theá naøo laø oáng kim? - Phaät cho caùc Tyø-kheo caát chöùa oáng kim ñeå caát kim, khoâng ñöôïc ñem cho ngöôøi khoâng coù hoå theïn vaø Sa-di. Hoûi: Theá naøo laø y chæ? Ñaùp: Do Phaät cheá Tyø-kheo khaùch ñeán neân caàu y chæ tröôùc, khoâng

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 6                       889

ñöôïc röûa chaân vaø nghæ ngôi tröôùc neân moät Tyø-kheo khaùch môùi ñeán lieàn caàu y chæ tröôùc, do meät nhoïc vì ñi ñöôøng neân ñaõ ngaõ baát tænh vaø qua ñôøi. Caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay Tyø-kheo khaùch neân côûi y baùt, röûa chaân roài nghæ ngôi hai, ba ngaøy sau môùi ñeán caàu y chæ”. Luùc ñoù coù khaùch Tyø-kheo vì coát caàu y chæ, khoâng xeùt kyõ neân bò thoái chuyeån nôi thieän phaùp, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc coát caàu y chæ maø khoâng xeùt kyõ nhö vaäy; neân xeùt kyõ vò aáy coù theå laøm cho mình taêng tröôûng thieän phaùp hay khoâng roài môùi caàu y chæ. Neân hoûi Tyø- kheo khaùc laø vò aáy coù giôùi ñöùc khoâng, coù theå gaùo giôùi khoâng, quyeán thuoäc cuûa vò aáy nhö theá naøo, coù tranh caõi hay khoâng… hoûi nhö vaäy roài môùi ñeán caàu y chæ, ngöôøi cho y chæ cuõng vaäy” Hoûi: Theá naøo laø thoï y chæ? Ñaùp: Tyø-kheo thoï y chæ neân tròch baøy vai phaûi, quyø goái chaép tay baïch raèng: “Con teân laø             nay theo ñaïi ñöùc caàu y chæ, xin ñaïi ñöùc cho con y chæ, con nöông theo ñaïi ñöùc maø ôû” (3 laàn), vò kia neân ñaùp laønh thay. Hoûi: Theá naøo laø cho y chæ? Ñaùp: Tyø-kheo khoâng ñuû möôøi tuoåi haï thì khoâng ñöôïc cho y chæ, duø ñuû möôøi tuoåi haï maø ngu si khoâng bieát gì thì cuõng khoâng ñöôïc cho y chæ. Neáu thaønh töïu naêm phaùp thì ñöôïc cho y chæ, ñoù laø bieát phaïm hay khoâng phaïm, bieát laø troïng hay khinh, thoâng lôïi Ba-la-ñeà-moäc-xoa… nhö trong Tyø-ni ñaõ noùi roõ. Hoûi: Theá naøo laø xaû y chæ?            coù naêm nhaân duyeân maát y chæ, phaûi y chæ laïi, ñoù laø boû ñi, xaû giôùi, töø chuùng naøy ñeán chuùng khaùc, gaëp laïi Hoøa thöôïng tröôùc kia. Hoûi: Theá naøo laø Hoøa thöôïng? Ñaùp: Caùc Tyø-kheo khoâng coù Hoøa thöôïng, sau khi xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, taâm yù khoâng ñieàu phuïc, oai nghi khoâng teà chænh, ñau oám khoâng ai chaêm soùc. Caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay cho nöông Hoøa thöôïng ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Hoøa thöôïng neân giaùo giôùi ñeä töû khieán cho taâm ñieàu phuïc, khi bònh ñöôïc chaêm soùc”. Sau ñoù caùc Tyø-kheo ñeä töû bònh khoâng ñöôïc chaêm soùc, Phaät noùi: “Neân chaêm soùc ngöôøi bònh, neáu khoâng chaêm soùc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Hoûi: Theá naøo laø ñeä töû? Ñaùp: Do caùc Tyø-kheo nöông Hoøa thöôïng ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc maø khoâng thaân gaàn Hoøa thöôïng neân caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Ñeä töû neân thaân gaàn Hoøa thöôïng ñeå

890                                                                      BOÄ LUAÄT 6

thöøa söï, thaêm hoûi; ñi ñaâu hay laøm vieäc gì ñeàu phaûi baïch Hoøa thöôïng, Hoøa thöôïng laøm vieäc gì neân laøm thay, tröø boán vieäc laø ñaïi tieåu tieän, xæa raêng vaø leã baùi thaùp ôû trong giôùi”. Hoûi: Theá naøo laø cuùng döôøng Hoøa thöôïng? Ñaùp: Neân thöøa söï cuùng döôøng, thaêm hoûi leã baùi. Hoøa thöôïng muoán laøm vieäc gì , ñeä töû neân laøm ngay khoâng ñöôïc bieáng treã, phaûi hoå theïn vôùi Hoøa thöôïng, cung kính Hoøa thöôïng, haï yù caàu thieän phaùp, khoâng ñöôïc tìm loãi cuûa Hoøa thöôïng; Hoøa thöôïng coù loãi neân can ngaên, Hoøa thöôïng coù bònh neân chaêm soùc vaø vieäc cuûa mình cuõng khoâng neân boû pheá. Hoûi: Theá naøo laø A-xaø-leâ? Ñaùp: Caùc Tyø-kheo xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc khoâng coù A-xaø-leâ, taâm yù khoâng ñieàu phuïc, oai nghi khoâng teà chænh, ñau oám khoâng ai chaêm soùc. Caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay cho Tyø-kheo laøm A-xaø-leâ, neân giaùo giôùi vaø chaêm soùc ñeä töû bònh”. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo khoâng cho ñeä töû thoï giôùi cuï tuùc, Phaät baûo neân cho. Hoûi: Theá naøo laø ñeä töû caän truï? Ñaùp: Do ñeä töû caän truï khoâng thaân gaàn A-xaø-leâ neân caùc Tyø-kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: “Töø nay ñeä töû caän truï neân thaân gaàn A-xaø-leâ, tuøy thôøi thaêm hoûi, laøm vieäc gì cuõng baïch A-xaø-leâ, tröø boán vieäc…” nhö ñoái vôùi Hoøa thöôïng ôû treân. Hoûi: Theá naøo laø Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ vaø ñeä töû coäng haønh? ñeä töû caän truï laø ñeä töû coäng haønh neân ñoái vôùi Hoøa thöôïng vaø A-xaø-leâ töôûng nhö cha meï; Hoøa thöôïng vaø A-xaø-leâ ñoái vôùi ñeä töû töôûng nhö con caùi. Hoûi: Theá naøo laø Sa-di? - Phaät khoâng cho nuoâi Sa-di quaù nhoû tuoåi, nhoû nhaát laø baûy tuoåi. Neáu taïo toäi neân baûo saùm hoái, neáu ôû traàn neân cho maëc aùo. Hoûi: Theá naøo laø truø löôïng (suy tính)? Ñaùp: Ban ñaàu xaây caát chuøa hay phoøng xaù ôû ñaâu, tröôùc phaûi suy tính choã aáy nôi ñi laïi coù thuaän tieän khoâng, coù chöôùng ngaïi khoâng, coù naïn söï khoâng, coù oàn aøo hay khoâng… xeùt kyõ roài môùi xaây caát, neáu khoâng xeùt kyõ maø xaây caát thì phaïm toäi. Hoûi: Theá naøo laø ngoïa cuï? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc caát chöùa neäm baèng giaï, ñoàn loâng thuù… hoaëc laø cuûa Taêng hoaëc cuûa mình coù. Hoûi: Theá naøo laø doanh tri söï (coi ngoù vieäc tu söûa)? Ñaùp: Theá toân ôû taïi chuøa thuoäc nöôùc A-ñoà-tyø thaáy phoøng xaù hö hoaïi, Phaät hoûi A-nan vì sao khoâng tu söûa, A-nan baïch Phaät: “Vì Luïc quaàn Tyø-kheo coi giöõ maø khoâng chòu tu söûa”, Phaät baûo: “Neáu thaùp vaø

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 6                    891

Taêng phöôøng hö hoaïi, Luïc quaàn Tyø-kheo khoâng tu söûa thì chuùng taêng neân laøm yeát ma sai ngöôøi khaùc tu söûa”. Luùc ñoù ngöôøi ñöôïc yeát ma sai tu söûa chæ laøm chuùt ít vieäc nhö lôïp ngoùi, nhoå coû… roài khoâng laøm nöõa, Phaät baûo: “Ngöôøi laøm chuùt ít nhö vaäy, Taêng khoâng neân laøm yeát ma sai, neân sai ngöôøi coù khaû naêng tu söûa nhieàu, môùi laøm yeát ma sai tu söûa thaùp vaø taêng phöôøng”. Tyø-kheo muoán xaây thaùp vaø Taêng phöôøng môùi, laøm ngoïa cuï môùi thì Taêng neân laøm yeát ma sai trong thôøi gian möôøi hai naêm, khoâng ñöôïc si laøm suoát ñôøi; neáu tu söûa laïi thaùp vaø taêng phöôûng cuõ hö hoaïi thì Taêng neân laøm yeát ma sai tu söûa trong gian gian laø saùu naêm, boû heát caùc vieäc khaùc ñeå tu söûa. Hoûi: Theá naøo laø theo thöù lôùp? - Phaät cho caùc Tyø-kheo theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa maø ñaûnh leã, chaép tay vaán an, nghinh ñoùn. Hoûi: Theá naøo laø nöôùc uoáng Toâ-tyø-la? - Nhö tröôøng hôïp Tyø-kheo Xaù-lôïi-phaát bò bònh laïnh, Phaät cho duøng nöôùc uoáng Toâ-tyø-la. Caùch laøm laø laáy reã, thaân caønh, laù, hoa, quaû naáu vôùi nöôùc roài ñeå trong caùi huõ cho laéng trong khoâng ñuïc, saùng sôùm thoï cho ñeán ñaàu ñeâm ñöôïc uoáng. Hoûi: Theá naøo laø maït vuïn (tieát)? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc caát chöùa ñaäu vuïn nhö ñaäu ñoû, ma-tu-la… nhöng khoâng ñöôïc caát chöùa caùc loaïi höông taïp, coù maøu taïp saéc; neáu bònh thì ñöôïc xen taïp caùc loaïi höông khaùc. Hoûi: Theá naøo laø döôïc? - Phaät cho caùc Tyø-kheo bònh ñöôïc caát chöùa reã, thaân caønh, laù, hoa, quaû ñeå laøm boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø chung thaân döôïc tuøy thôøi thoï duïng, hoaëc cuûa chuùng hoaëc cuûa rieâng mình. Hoûi: Theá naøo laø nöôùc eùp traùi caây (töông)? - Phaät cho caùc Tyø-kheo bònh ñöôïc uoáng taùm loaïi nöôùc eùp traùi caây, löôït cho trong roài uoáng. Hoûi: Theá naøo laø da (bì): - Phaät khoâng cho caùc Tyø-kheo caát chöùa da, khoâng ñöôïc thoï vaø duøng ñeå ngoài, tröø giaøy da; neáu ñeán nhaø cö só thì ñöôïc ngoài, khoâng ñöôïc naèm. Hoûi: Theá naøo laø giaøy da? - Phaät cho caùc Tyø-kheo caát chöùa hai loaïi giaøy da laø giaøy da moät lôùp vaø giaøy da phaù maïn tònh. Khoâng ñöôïc duøng giaøy da coù trang hoaøng taïp saéc. Hoûi: Theá naøo laø vaät chaø chaân? - Phaät khoâng cho Tyø-kheo caát chöùa ñaù boït (phuø thaïch) ñeå chaø chaân. Hoûi: Theá naøo laø tröôïng? - Do trong röøng Thi ñaø thuoäc thaønh Vöông xaù coù nhieàu truøng ñoäc laøm haïi caùc Tyø-kheo, neân Phaät cho caát chöùa tröôïng, neân baïch yeát ma. Hoûi: Theá naøo laø tröôïng laïc nang? - Phaät cho Tyø-kheo bònh ñeán

892                                                                    BOÄ LUAÄT 6

trong Taêng xin, Taêng baïch nhò yeát ma cho caát chöùa. Hoûi: Theá naøo laø toûi? nhö tröôøng hôïp tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát bò bònh laïnh, Phaät cho Tyø-kheo bònh ñöôïc duøng toûi nhöng phaûi nhö phaùp maø laøm; neáu khoâng bònh thì khoâng ñöôïc aên. Hoûi: Theá naøo laø dao caïo? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc caát chöùa dao caïo toùc. Hoûi: Theá naøo laø hoäp dao caïo? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc caát chöùa hoäp ñöïng dao caïo toùc. Hoûi: Theá naøo laø oáng khoùa cöûa? - Phaät cho duøng oáng khoùa ñeå giöõ gìn phoøng xaù vaø ngoïa cuï, hoaëc cuûa chuùng taêng hoaëc cuûa rieâng mình. Chìa khoùa cöûa cuõng vaäy. Hoûi: Theá naøo laø caây quaït, caùn quaït baèng ma ni? - Tyø-kheo khoâng ñöôïc caát chöùa quaït coù caùn baèng ma ni, neáu thoï thì neân cuùng döôøng thaùp Phaät vaø thaùp Thanh vaên. Hoûi: Theá naøo laø duø? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc caát chöùa duø ñeå phoøng möa naéng. Hoûi: Theá naøo laø xe? - Phaät cho caùc Tyø-kheo bònh ñöôïc ñi xe. Hoûi: Theá naøo laø quaït? - Phaät cho caùc Tyø-kheo caát chöùa quaït, hoaëc cuûa chuùng taêng hoaëc cuûa rieâng mình. Hoûi: Theá naøo laø phaát? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc caát chöùa phaát traàn. Hoûi: Theá naøo laø göông? - Phaät khoâng cho caùc Tyø-kheo soi göông cho ñeán soi maët trong baùt nöôùc, tröø treân maët coù bònh. Hoûi: Theá naøo laø ca muùa haùt xöôùng? - Tyø-kheo khoâng ñöôïc töï ca muùa haùt xöôùng, cuõng khoâng ñöôïc baûo ngöôøi laøm. Hoûi: Theá naøo laø höông hoa anh laïc? - Tyø-kheo khoâng ñöôïc ñeo traøng hoa chuoãi anh laïc, neáu ñöôïc thì neân cuùng döôøng thaùp Phaät vaø thaùp A-la-haùn. Hoûi: Theá naøo laø thuoác nhoû maét (nhaõn A-nan thieàn na)? - Phaät cho caùc Tyø-kheo bònh maét ñöôïc caát chöùa An-thieàn-na ñeå nhoû maét, khoâng ñöôïc vì ñeïp maø nhoû maét. Hoûi: Theá naøo laø vaät ñöïng thuoác nhoû maét? - coù hai loaïi ñöïng thuoác nhoû maét laø baèng ñoàng vaø baèng saét. Hoûi: Theá naøo laø naèm? - Tyø-kheo khoâng bònh thì ban ngaøy khoâng neân naèm, neáu trong ñeâm coù ñoát ñuoác saùng cuõng khoâng neân naèm. Neáu quaù moõi meät thì neân ñöùng daäy ñi, khoâng ñöôïc laøm xuùc naõo ngöôøi thöù hai . Hoûi: Theá naøo laø nguû? - Tyø-kheo ban ngaøy neân ngoài thieàn hoaëc

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 6                     893

kinh haønh ñeå ngaên thuøy mieân caùi, qua ñaàu ñeâm neân traûi y Uaát-ña-la- taêng boán lôùp, cuoän y Taêng-giaø-leâ laøm goái, naèm nghieâng beân hoâng phaûi, choàng goùt chaân, khoâng ñöôïc naèm ngöõa giaêng tay chaân, taâm khoâng taùn loaïn, y khoâng xoác xeách, khôûi chaùnh nieäm quaùn töôùng saùng hieän tieàn, nhôù nghó thöùc daäy. Cuoái ñeâm thöùc daäy ngoài thieàn hay kinh haønh ñeå tröø thuøy mieân caùi. Hoûi: Theá naøo laø thieàn ñôùi? - Phaät cho Tyø-kheo bònh ñau löng ñöôïc caát chöùa daây thieàn, nhö tröôøng hôïp tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát. Hoûi: Theá naøo laø nuùt coät y? - Phaät cho laøm nuùt hay duøng daây coät y ñeå giöõ y vì sôï gioù. Hoûi: Theá naøo laø daây löng? - Phaät cho duøng ba loaïi daây löng, ñoù laø daây deät thaønh, daây beän ñan thaønh vaø daây beän baèng chæ sôïi. Hoûi: Theá naøo laø baén ñaïn? - Phaät cho caùc Tyø-kheo caát chöùa ñaïn ñeå baén laøm cho giaëc sôï, khoâng coù nhaân duyeân thì khoâng ñöôïc baén ñaïn. Hoûi: Theá naøo laø veùn ngöôïc y? - Tyø-kheo khoâng ñöôïc veùn ngöôïc y, tröø khi laøm vieäc ôû treân cao. Hoûi: Theá naøo laø ñaát? - Coù hai loaïi laø ñaát kinh haønh vaø ñaát cuûa tinh xaù. Hoûi: Theá naøo laø caây? - ÔÛ nuùi Kyø-xaø-quaät, hai beân ñöôøng khoâng coù caây neân Phaät cho caùc Tyø-kheo troàng caây ñeå coù boùng maùt vaø hoa, neân troàng theo thöù lôùp. Hoûi: Vaät laø ñaát nhö theá naøo? - Töùc laø ñaát ruoäng, Phaät cho caùc Tyø- kheo thoï nhaän ñaát ruoäng ñeå laøm vöôøn, laøm tinh xaù. Hoûi: Theá naøo laø caây röøng? - Tyø-kheo neân theo thöù lôùp thoï goác caây trong röøng ñeå nghæ. Hoûi: Theá naøo laø traùnh, laø töôùng ngoân traùnh? - Töùc laø tranh caõi baèng lôøi noùi hoaëc noùi lôøi ly giaùn khieán cho khoâng hoøa hôïp nhö nöôùc hoøa vôùi söõa nöõa, töï taùch rieâng ra. Cho neân nhöõng vieäc phi thôøi, phi phaùp, voâ nghóa, töï mình phieàn naõo vaø laøm cho ngöôøi phieàn naõo… taát caû ñeàu khoâng neân laøm. Hoûi: Theá naøo laø traùnh hoaïi? - Töùc laø Taêng hoaïi vaø Luaân hoaïi. Neáu khôûi möôøi boán vieäc ñeå phaù taêng hoaëc duøng moät vieäc trong möôøi boán vieäc ñeå phaù Taêng, duø nhö phaùp nhö luaät hay phi phaùp phi luaät; cho ñeán ôû trong giôùi moãi beân töï laøm yeát ma boá taùt thì goïi laø Taêng hoaïi khoâng phaûi Luaân hoaïi. Taùm Thaùnh ñaïo goïi laø Luaân, neáu boû taùm Thaùnh ñaïo maø noùi ñaïo khaùc thì goïi laø Luaân hoaïi khoâng phaûi Taêng hoaïi. Neáu goàm caû hai thì goïi laø Taêng vaø Luaân ñeàu hoaïi. Hoûi: Theá naøo laø cung kính? - Töùc laø cung kính Hoøa thöôïng, A-xaø-

894                                                                       BOÄ LUAÄT 6

leâ cho ñeán Thöôïng trung haï toøa ñeàu phaûi neân cung kính. Hoûi: Theá naøo laø haï yù? - Töùc laø Tyø-kheo bò taãn khoâng ñöôïc ñoä ngöôøi, khoâng ñöôïc truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi, khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ, khoâng ñöôïc nuoâi Sa-di; khoâng ñöôïc thoï Taêng sai giaùo giôùi Tyø-kheo-ni, neáu ñaõ ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc thoï; khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi ñaõ phaïm, khoâng ñöôïc phaïm toäi töông tôï, khoâng ñöôïc phaïm toäi naëng hôn toäi naøy; khoâng ñöôïc quôû traùch caùc yeát ma, khoâng ñöôïc ngaên Taêng boá taùt; khoâng ñöôïc xuaát toäi Tyø-kheo thanh tònh, khoâng ñöôïc baûo Tyø-kheo thanh tònh nhôù nghó toäi, khoâng ñöôïc cuøng ngoài chung, noùi chuyeän, cuøng laøm vieäc vôùi Tyø-kheo thanh tònh, phaûi khieâm nhöôøng cung kính; neân bieát mình laø ngöôøi bò taãn. Coù möôøi hai haïng ngöôøi nhö vaäy. Hoûi: Theá naøo ñuû caùc loaïi Baát coïng truï? Ñaùp: Coù hai vieäc khoâng chung laø phaùp vaø thöïc, moïi vieäc neân laøm cuõng gioáng nhö Tyø-kheo bò taãn, chæ khaùc laø taát caû yeát ma cuûa Taêng ñeàu khoâng ñöôïc thoï, duø Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc thoï. Coù taát caû möôøi hai haïng ngöôøi nhö theá, neáu ñoái vôùi vò ñoàng phaïm haïnh coù toäi, Taêng neân noùi vôùi Tyø-kheo naøy: “Tröôûng laõo neân döøng laïi, ñieàu phuïc taâm aùc, ñöøng ñeå Taêng hoïp caùc toäi Baát coïng truï. Neáu Taêng taãn xuaát thaày thì thaày neân ôû trong Taêng saùm hoái toäi naøy, Taêng seõ giaûi toäi taãn cho thaày, khoâng phaûi laø Taêng ôû ngoaøi giôùi”. Neáu ngöôøi naøy nghe roài maø taâm khoâng chieát phuïc thì neân taãn xuaát, cuõng nhö ñieàu phuïc ngöïa döõ, phaûi duøng daây cöông cheá ngöï. Hoûi: Theá naøo laø Thaùc laïi tra? Ñaùp: Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra thaønh töïu hai möôi hai phaùp: Moät laø tinh taán, hai laø caên baûn thaønh töïu hoå theïn, ba laø ñaày ñuû oai nghi, boán laø öa thích trì giôùi, naêm laø hieåu roõ Tyø-ni, saùu laø nghe roài thoï trì, baûy laø ña vaên, taùm laø thoâng suoát A-haøm, chín laø kheùo bieát giaûi quyeát vieäc tranh caõi, möôøi laø kheùo bieát nguoàn goác phaùt khôûi cuûa söï vieäc, möôøi moät laø hieåu roõ töôùng cuûa vieäc tranh caõi, möôøi hai laø kheùo bieát dieät traùnh roài seõ khoâng phaùt khôûi laïi nöõa, möôøi ba laø coù taøi bieän luaän, möôøi boán laø khoâng sôï haõi, möôøi laêm laø thaân khaåu nghieäp ñeàu thieän, möôøi saùu laø coù theå sai, möôøi baûy laø coù theå thoï, möôøi taùm laø coù theå haønh, möôøi chín laø thoï yeát ma khoâng tuøy aùi haønh, hai möôi laø khoâng tuøy saân haønh, hai möôi moát laø khoâng tuøy boá haønh, hai möôi hai laø khoâng tuøy si haønh. Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra thaønh töïu hai möôi hai phaùp naøy thì coù theå dieät traùnh, khoâng trôï giuùp hai beân baïn ñaûng ñeå caàu phaùp vaø caàu taøi thöïc. Hoûi: Theá naøo laø Thaät mích toäi töôùng?

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 6                        895

Ñaùp: Neáu Tyø-kheo tröôùc töï noùi laø toâi coù toäi naøy, sau ñoù laïi noùi laø khoâng coù, Taêng neân duøng phaùp baïch töù cho Thaät mích toäi töôùng. Hoûi: Theá naøo laø Ba-la-di hoïc giôùi? Ñaùp: Tyø-kheo phaïm daâm roài cho ñeán trong phuùt choác khoâng che giaáu, Taêng neân baïch töù yeát ma cho hoïc giôùi, nhö tröôøng hôïp Tyø-kheo Nan-ñeà. Haønh phaùp cuûa ngöôøi hoïc giôùi laø neân ngoài ôû döôùi caùc Tyø-kheo, neân trao thöùc aên uoáng vaø thuoác thang cho caùc Tyø-kheo, töï theo Sa-di vaø baïch y thoï thöùc aên uoáng; khoâng ñöôïc cuøng ñaïi Tyø-kheo ôû chung phoøng quaù hai ñeâm, cuõng khoâng ñöôïc cuøng Sa-di vaø baïch y ôû chung quaù hai ñeâm; khoâng ñöôïc cuøng Tyø-kheo thoï cuï tuùc giôùi laøm hai phaùp boá taùt vaø töï töù, vì cho hoïc haønh phaùp cuûa Sa-di thì khoâng ñöôïc vaøo trong Tuùc soá taêng laøm yeát ma boá taùt vaø töï töù, taát caû yeát ma ñeàu khoâng ñöôïc laøm. Hoûi: Theá naøo laø Thöôïng toøa cuûa chuùng taêng? Ñaùp: Thöôïng toøa ôû trong giôùi neân giaùo giôùi cho Tyø-kheo treû tuoåi, an uûi, giaûng kinh, daïy toïa thieàn khieán cho phaùp laønh ñöôïc taêng tröôûng. Khi chia thöùc aên neân chia ñeàu ñaày ñuû khieán Taêng ñöôïc lôïi ích, cuõng neân khuyeán hoùa cho Taêng ñöôïc lôïi ích. Neân thaêm nom Tyø-kheo bònh, neân sai nguôøi khaùn bònh, neân xin thuoác vaø thuyeát phaùp cho ngöôøi bònh, khoâng ñöôïc boû khoâng ngoù ngaøng… taát caû Thöôïng toøa neân coi ngoù. Hoûi: Theá naøo laø Thöôïng toøa trong Taêng-giaø-lam? Ñaùp: Khi thoï Khö-ñaø-ni hay Boà-xaø-ni neân ñaùnh kieàn chuøy, Thöôïng toøa neân ñeán tröôùc, ngoài tröôùc ñeå nhìn ngoù thöôïng, trung, haï toøa coù ai ngoài khoâng nhö phaùp khoâng, chôù ñeå maát thöù lôùp. Neáu coù ai ngoài khoâng nhö phaùp thì Thöôïng toøa neân chæ baûo ngoài nhö phaùp vaø theo thöù lôùp, neân hieän töôùng cho bieát, neáu hieän töôùng maø cuõng khoâng bieát thì neân noùi vôùi ngöôøi ngoài gaàn beân, neáu ngöôøi gaàn beân khoâng noùi thì Thöôïng toøa neân ñi ñeán noùi ñeå oai nghi cuûa hoï ñöôïc trang nghieâm teà chænh. Khi Taêng thoï thöïc, Thöôïng toøa neân baûo sôùt thöùc aên bình ñaúng, phaûi ñôïi xöôùng Taêng baït; neáu coù cö só Thöôïng toøa neân thuyeát phaùp cho hoï. Hoûi: Theá naøo laø giôùi caây? - Töùc laø röøng coù nhieàu caây caønh laù noái tieáp nhau, trong phaïm vi moät Caâu-loâ-xaù ñöôïc tuøy yù ñeå y cho ñeán hoâm sau, khi maët trôøi moïc. Hoûi: Theá naøo laø phía tröôùc ñieän ñöôøng? - Töùc laø Tyø-kheo neân theo thöù lôùp chia, neáu töï mònh phieàn naõo hay laøm cho ngöôøi khaùc phieàn naõo thì neân traùnh ñi; neáu phía tröôùc ñieän ñöôøng coù hö hoaïi thì neân tu söûa. Hoûi: Theá naøo laø phoøng? - Trong phoøng xaù cuûa mình ôû, Tyø-kheo neân töôùi queùt, toâ treùt cho baèng phaúng, saép xeáp laïi ngoïa cuï, neáu dô thì ñem giaët.

896                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Theá naøo laø ngoïa cuï? - Neáu duøng ngoïa cuï cuûa Taêng thì ñöôïc mang ra ngoaøi cöûa Taêng phöôøng trong khoaûng naêm möôi taàm, khoâng ñöôïc quaù, neáu quaù cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Theá naøo laø caøi ñoùng cöûa? - Cöûa laø choã ra vaøo, khi ñoùng cöûa khoâng ñöôïc ñoùng maïnh ra tieáng, khi môû cöûa neân nheï nhaøng, khi ñi vaøo chôù böôùc chaân keùo ra tieáng; cöûa coù hai caùnh khoâng ñöôïc laøm ñuïng ra tieáng. Laïi nöõa neân caøi ñoùng cöûa caû treân laãn döôùi cho chaéc chaén roài môùi ñi, ñeå phoøng hoä cho mình vaø giöõ gìn ngoïa cuï. Hoûi: Theá naøo laø Taêng phöôøng troáng? - Khi Tyø-kheo vaøo trong Taêng phöôøng troáng khoâng, neân töôùi queùt cho saïch, neáu trong ñoù coù khí cuï caàn duøng thì neân röûa saïch ñem caát. Neáu coù tònh nhaân thì neân baûo hoï nhoå saïch coû, neáu coù cö só thì neân thuyeát phaùp cho hoï. Hoûi: Theá naøo laø baùt? - Baùt khoâng ñöôïc ñeå treân ñaù, goø ñaát vaø gaàn haàm hoá; khi aên xong xæa raêng suùc mieäng khoâng ñöôïc nhoå vaøo trong baùt, cuõng khoâng ñöôïc röûa tay trong baùt; khoâng ñöôïc ñeå baùt ôû choã ñaát khoâng saïch. Khi röûa khoâng ñöôïc ñeå öôùt quaù hay phôi khoâ quaù, caån thaän ñeå duøng ñöôïc laâu vì neáu beå thì xin laïi raát khoù. Hoûi: Theá naøo laø y? - Phaûi aùi hoä y nhö da cuûa mình, khoâng ñöôïc maëc Taêng-giaø-leâ ñi gaùnh vaùc coû caây ñaát, töôùi queùt, toâ treùt…; khoâng ñöôïc ngoài treân Taêng-giaø-leâ, khoâng ñöôïc truøm che thaân. Taêng-giaø-leâ neân duøng ñuùng vôùi vieäc cuûa y Taêng-giaø-leâ, y Uaát-ña-la-taêng neân duøng ñuùng vôùi vieäc cuûa Uaát-ña-la-taêng, y An-ñaø-hoäi neân duøng ñuùng vôùi vieäc cuûa An-ñaø-hoäi, khoâng ñöôïc ñeå y ôû choã khoâng saïch; y Taêng-giaø-leâ vaø y Uaát-ña-la-taêng neân caét roïc, y An-ñaø-hoäi coù theå khoâng caét roïc. Neáu Tyø- kheo khoâng coù y môùi maø coù y cuõ hoaëc y dö thì neân caét may thaønh y naêm ñieàu, baûy ñieàu, chín ñieàu… cho ñeán hai möôi laêm laêm ñieàu, khoâng ñöôïc nhuoäm maøu coù saéc ñeïp, neân nhuoäm maøu hoaïi saéc, nhuoäm roài thoï trì. Hoûi: Theá naøo laø Ni-sö-ñaøn? Ñaùp: Phaät cho caùc Tyø-kheo caát chöùa Ni-sö-ñaøn, khoâng ñöôïc duøng mieáng vaûi nhoû laøm Ni-sö-ñaøn, thoï trì roài khoâng ñöôïc lìa nguû ñeâm. Hoûi: Theá naøo laø kim? - Phaät cho caát chöùa hai loaïi kim baèng ñoàng vaø baèng saét, neân caát kyõ chôù ñeå hö hoaïi, neáu hö hoaïi thì xin laïi raát khoù. Hoûi: Theá naøo laø hoäp kim? - Ñeå ñöïng caát kim. Hoûi: Theá naøo laø chaùo? - Phaät cho duøng chaùo vì coù naêm lôïi ích, ñoù laø tröø ñoùi, tröø khaùt, haï khí, tröø laïnh döôùi roán vaø tieâu hoùa thöùc aên. Huùp chaùo khoâng ñöôïc ra tieáng. Hoûi: Theá naøo laø bình nöôùc? - Phaät cho caát chöùa bình ñöïng nöôùc, neân giöõ saïch seõ, khoâng ñöôïc ñöïng thöùc aên, chæ ñeå ñöïng nöôùc.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 6                     897

Hoûi: Theá naøo laø chaäu röûa? - Phaät cho caát chöùa chaäu nhoû ñöïng nöôùc röûa, neân giöõ saïch seõ. Hoûi: Theá naøo laø naép bình? - Phaät cho caát chöùa naép bình ñeå ñaäy mieäng bình. Hoûi: Theá naøo laø nöôùc? - Tyø-kheo neân giöõ nöôùc cho saïch, neân caån thaän löôït nöôùc, xem kyõ ñöøng ñeå coù truøng. Neân röûa tay saïch vaø duøng vaûi saïch ñeå löôït nöôùc, khoâng ñöôïc duøng tay dô, vaûi dô ñeå löôït nöôùc. Hoûi: Theá naøo laø bình nöôùc uoáng? - Phaät cho caát chöùa bình ñöïng nöôùc uoáng, neân giöõ saïch seõ. Hoûi: Theá naøo laø aên loaïi thöùc aên Boà-xaø-ni? Ñaùp: Khi aên moät trong naêm loaïi Boà-xaø-ni neân quaùn thöùc aên naøy töø ñaâu mang ñeán, töø kho laãm mang ñeán; kho laãm coù töø ñaâu, coù töø ñaát; ñaát coù töø ñaâu, töø phaân boùn vaø haït gioáng maø sanh, trôû laïi nuoâi döôõng thaân nhô ueá naøy. Khi vaét côm aên neân khôûi töôûng laø phaân dô, neân chaùnh nieäm taïi tieàn, taâm khoâng taùn loaïn, neân quaùn vì trò bònh… roài môùi aên; khoâng neân aên rieâng chuùng, laïi quaùn laø tuøy yù hay khoâng tuøy yù… Hoûi: Khi aên nhö theá naøo? - Khi chaùnh thöïc nghe tieáng kieàn chuøy neân söûa sang y phuïc, oai nghi teà chænh vaøo trong chuùng aên khoâng ñöôïc noùi ra tieáng. Hoûi: Cho thöùc aên nhö theá naøo? - Tyø-kheo khoâng ñöôïc töï tay ñöa thöùc aên cho ngöôøi khaùc, tröø cha meï, huynh ñeä; neáu ñöa thöùc aên cho khaùch hay ngöôøi bònh hoaëc phuï nöõ ñang mang thai thì neân chaùnh nieäm roài môùi ñöa; cuõng neân cho suùc sanh moät phaàn ít. Coù ngöôøi muoán xuaát gia, thaáy coù ích cho chuùng thì neân cho. Hoûi: thoï thöïc nhö theá naøo? - Neân nhaát taâm chaùnh nieäm thoï thöïc, taâm khoâng taùn loaïn. Hoûi: Khaát thöïc nhö theá naøo? - Nhö trong Tyø-ni. Hoûi: Thoï thænh thöïc nhö theá naøo? - Khi thoï thænh thöïc khoâng neân troän côm phuû leân thöùc aên ngon, khoâng thoï thöùc aên baát tònh, neân bieát thôøi. Hoûi: Theá naøo laø Tyø-kheo A-lan-nhaõ? - Tyø-kheo ôû A-lan-nhaõ neân noùi lôøi oân hoøa, mieäng móm cöôøi, khoâng ñöôïc cau maøy, neân caát chöùa bình ñöïng nöôïc ñöïng ñaày nöôùc, ñöôïc caát chöùa hoûa chaâu, nguyeät chaâu. Hoûi: Theá naøo laø Thöôïng toøa ôû A-lan-nhaõ? - Thöôïng toøa ôû A-lan- nhaõ neân giaùo giôùi Tyø-kheo treû, neân noùi phaùp A-lan-nhaõ khieán cho phaùp A-lan-nhaõ ñöôïc taêng tröôûng. Hoûi: Theá naøo laø tuï laïc? - Tyø-kheo ôû trong tuï laïc, neáu coù cö só ñeán neân thuyeát phaùp cho hoï, tuøy söùc maø laøm.

898                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Theá naøo laø Thöôïng toøa ôû tuï laïc? - Nhö treân. Hoûi: Theá naøo laø khaùch Tyø-kheo? - Khaùch Tyø-kheo môùi ñeán neân ñöùng yeân laëng moät choã vôùi oai nghi teà chænh… Hoûi: Theá naøo laø khaùch Thöôïng toøa? - Khaùch Thöôïng toøa neân baûo Tyø-kheo khaùch baïch vôùi Tyø-kheo cöïu truï ñeå xin phoøng vaø ngoïa cuï. Hoûi: Ñi nhö theá naøo? - Neáu Tyø-kheo muoán vaøo saùng ngaøy mai ñi thì ngaøy nay neân ñeán töø bieät Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ. Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ cho ñi thì môùi ñöôïc ñi, neáu khoâng cho ñi thì ñöøng mieãn cöôõng ñi. Neân töôùi queùt vaø thu xeáp ngoïa cuï trong phoøng ñaõ ôû roài môùi ñi. Hoûi: Thöôïng toøa ñi nhö theá naøo? - Thöôïng toøa khi ñi neân ñi sau ñeå xem ngoù Tyø-kheo treû tuoåi, nhaéc nhôû hoï chôù coù tung taêng ñuøa giôõn. Neân tìm thöông buoân thaùp tuøng laøm baïn, ñi ñeán ñaâu neân xem ngoù phöông xöù cuûa nöôùc ñoù, ñeán truù xöù naøo neân xem ngoù ngoïa cuï, neân quaùn saùt Tyø- kheo baïn coù ñoàng hay khoâng ñoàng; neáu giöõa ñöôøng bò bònh maø boû ñi, khoâng chaêm soùc thì tuøy vieäc keát phaïm. Hoûi: röûa chaân nhö theá naøo? - Neáu röûa chaân xong thaáy heát nöôùc neân ñi laáy nöôùc ñoå ñaày. Hoûi: Thöôïng toøa röûa chaân nhö theá naøo? - Neáu Tyø-kheo treû röûa chaân xong neân ñöa nöôùc cho Thöôïng toøa röûa, khoâng neân ñöùng daäy boû ñi lieàn, neân xoái nöôùc leân chaân cho Thöôïng toøa röûa. Hoûi: Nhoùm hoïp nhö theá naøo? - Vaøo ngaøu moàng taùm, möôøi boán, möôøi laêm Tyø-kheo khoâng bònh neân nhoùm hoïp moät choã ñeå nghe thuyeát phaùp. Hoûi: Thöôïng toøa nhoùm hoïp nhö theá naøo? - Khi nghe tieáng kieàn chuøy, Thöôïng toøa neân ñi tröôùc ngoài tröôùc, im laïêng trong choác laùt roài noùi phaùp, neáu töï thaân khoâng theå thuyeát phaùp thì neân baûo Tyø-kheo khaùc noùi; neáu coù cö só ñeán cuõng neân thuyeát phaùp cho hoï, neáu coù ngoaïi ñaïo ñeán cuõng neân thuyeát phaùp ñeå nhieáp thuû hoï; neân chí taâm thuyeát phaùp, khoâng ñöôïc töï cao töï ñaïi. Hoûi: Thuyeát phaùp nhö theá naøo? - Tyø-kheo khi thuyeát phaùp neân cung kính chuùng, meán yeâu chuùng; neân khieâm toán vaø chí taâm thuyeát phaùp, ñaày ñuû nghóa vò, taâm khoâng taùn loaïn, töï bi hoan hæ maø thuyeát phaùp, neân thuyeát theo thöù lôùp; khoâng phaûi vì y thöïc, taøi lôïi maø vì phaùp, vì kính phaùp neân thuyeát phaùp. Hoûi: Thöôïng toøa nghe thuyeát phaùp nhö theá naøo? - Neân quaùn nghe phaùp maø ngöôøi thuyeát phaùp ñang thuyeát laø nhö phaùp hay phi phaùp; neáu laø phi phaùp thì neân ngaên, neáu thuyeát nhaàm laãn thì neân ñính chính, neáu laø nhö phaùp thì neân khen ngôïi.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 6                   899

Hoûi: Ñi phi thôøi nhö theá naøo? - Khi saép ñi neân ñeán baïch vôùi Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ laø con muoán ñi ñeán           , baïch roài môùi ñöôïc ñi. Hoûi: Nhoùm hoïp Taêng phi thôøi nhö theá naøo? - Tröø ngaøy moàng taùm, möôøi boán vaø möôøi laêm, vaøo nhöõng ngaøy khaùc nhoùm hoïp Taêng ñeå laøm vieäc gì hay chia vaät gì thì khi nghe tieáng kieàn chuøy phaûi mau ñeán nhoùm hoïp. Thöôïng toøa neân ñeán tröôùc, ngoài tröôùc… nhö trong Tyø-ni. Hoûi: Taùn tuïng nhö theá naøo? Ñaùp: ÔÛ thaønh Vöông xaù, caùc ngoaïi ñaïo vaøo saùu ngaøy trai hoøa hôïp moät choã taùn tuïng, ñöôïc nhieàu lôïi döôõng vaø taêng theâm ñoà chuùng. Vua Bình sa voán tín kính Phaät phaùp, lieàn ñeán baïch Phaät: “Theá toân, caùc ngoaïi ñaïo vaøo caùc ngaøy moàng taùm, möôøi boán vaø möôøi laêm nhoùm hoïp moät choã ñeå taùn tuïng neân ñöôïc nhieàu lôïi döôõng vaø ñoà chuùng taêng theâm. Cuùi xin Theá toân cho caùc Tyø-kheo vaøo saùu ngaøy trai hoøa hôïp moät choã thuyeát phaùp, taùn tuïng ñeå ñöôïc nhieàu lôïi döôõng vaø taêng theâm ñoà chuùng; ñaøn vieät ñöôïc phöôùc, caùc Tyø-kheo thaønh töïu ñöôïc Phaät phaùp vaø laøm cho chaùnh phaùp ñöôïc toàn taïi laâu daøi”, Phaät chaáp thuaän cho caùc Tyø-kheo vaøo saùu ngaøy trai hoøa hôïp moät choã thuyeát phaùp. Caùc Tyø-kheo vaâng lôøi Phaät daïy thuyeát phaùp, taùn tuïng gioïng khoâng hay neân moïi ngöôøi khoâng vöøa yù, Phaät baûo Tyø-kheo coù gioïng hay neân taùn tuïng, vì ngoài ôû choã thaáp taùn tuïng neân tieáng khoâng vang xa, lieàn suy nghó: “Neáu Phaät cho ñöùng taùn tuïng thì toát”, baïch Phaät, Phaät cho ñöùng taùn tuïng. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo tuïng kinh quaù daøi… Phaät noùi neân löôïc tuïng yeáu nghóa; caùc Tyø-kheo laïi tuïng moät nöõa, Phaät noùi khoâng ñöôïc tuïng moät nöõa, neáu tuïng moät nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la. Luùc ñoù Hai Tyø-kheo cuøng taùn tuïng laøm xuùc naõo chuùng, Phaät noùi khoâng ñöôïc hai ngöôøi cuøng taùn tuïng, neáu cuøng taùn tuïng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Luùc ñoù caùc Tyø-kheo moãi ngöôøi ñeàu daãn chuùng ñi, Phaät noùi khoâng ñöôïc daãn ñi, neáu daãn ñi thì tuøy vieäc keát phaïm… Neáu trong chuùng khoâng ai taùn tuïng ñöôïc thì neân theo thöù lôùp sai, neáu taát caû ñeàu khoâng theå taùn tuïng ñöôïc thì moãi ngöôøi neân tuïng moät baøi keä. Hoûi: Theá naøo laø khoâng baùi thænh? - Neáu trong chuùng thaáy ai coù theå thuyeát phaùp thì neân thænh thuyeát, neáu thænh maø khoâng thuyeát thì phaïm Thaâu-lan-giaù . Hoûi: Caàu an cö nhö theá naøo? - Khi ñònh an cö neân xem xeùt truù xöù an cö naøy coù ñöôïc ñoàng yù khoâng, coù ñöôïc an laïc truï khoâng, coù cuøng noùi chuyeän cuøng ngoài khoâng, thöùc aên uoáng tuøy bònh coù deã ñöôïc khoâng, neáu bònh coù ñöôïc thaày thuoác khoâng vaø coù ngöôøi khaùn bònh khoâng. Tyø-kheo trong ñaây coù thoï trì kinh luaät luaän khoâng, coù tranh caõi khoâng, Taêng coù bò phaù khoâng… xeùt kyõ nhö vaäy roài môùi caàu an cö.

900                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Trong an cö nhö theá naøo? - Trong an cö, neáu khoâng coù nhaân duyeân thì khoâng ñöôïc xuaát giôùi nguû ñeâm. Neáu coù vieäc thì neân thoï phaùp baûy ngaøy xuaát giôùi; vieäc laø vì thaùp, vì Hoøa thöôïng hay A-xaø-leâ bònh, vì phaùp… môùi ñöôïc xuaát giôùi. Hoûi: Thöôïng toøa an cö nhö theá naøo? - Thöôïng toøa an cö neân coi ngoù Taêng phöôøng, hang ngoài thieàn coù hö hoaïi khoâng, neáu coù neân baøo tu söûa hoaëc khuyeán hoùa ñeå lieäu lyù. Hoûi: An cö xong nhö theá naøo? - An cö xong coù ba vieäc neân laøm laø y, baùt, vaø y Ca-hi-na, trong an cö coù ñöôïc y hay khoâng ñöôïc y ñeå thoï laøm y Ca-hi-na. Hoûi: Quaùn chuùng nhö theá naøo? - Tyø-kheo neân quaùn trong chuùng ai coù oai nghi toát, ai coù oai nghi khoâng toát; ngöôøi coù oai nghi khoâng toát thì neân chieát phuïc, töø chuùng Saùt-ñeá-lî cho ñeán chuùng cö só. Hoûi: Vaøo trong chuùng nhö theá naøo? - Vaøo trong chuùng Saùt-ñeá-lî thì neân nhö theá, nhö theá; neáu ñeán trong chuùng Baø-la-moân thì neân nhö theá nhö theá; ñeán trong chuùng cö só thì neân nhö theá nhö theá; ñi nhö theá, ñöùng nhö theá, ngoài nhö theá, noùi nhö theá vaø im laëng nhö theá. Hoûi: Trong an cö neân nhö theá naøo? - Trong an cö, caùc Tyø-kheo khoâng neân baøn luaän veà theá söï, quoác söï cho ñeán chieán ñaáu thaéng hay baïi; cuõng khoâng noùi veà vieäc suùc sanh, ngaï quyû, nam nöõ daâm duïc vaø vieäc aên uoáng . Hoûi: Thöôïng toøa trong an cö nhö theá naøo? - Trong an cö, Thöôïng toøa neân quaùn saùt chuùng coù ñöôïc an laïc khoâng, neáu an laïc thì im laëng; neáu khoâng an laïc thì neân tuøy thuaän thuyeát phaùp. Hoûi: Boá taùt thuyeát giôùi nhö theá naøo? - Coù naêm loaïi nhö tröôùc ñaõ noùi. Hoûi: Ngöôøi thuyeát giôùi neân nhö theá naøo? - Tyø-kheo thuyeát giôùi neân sai ngöôøi thoâng thuoäc giôùi theo thöù lôùp thuyeát giôùi, ñöøng sai ngöôøi queân soùt vaên cuù. Neân quaùn chieáu laïi töï thaân töø möôøi laêm ngaøy tröôùc ñeán nay coù phaïm giôùi khoâng; neáu coù maø ñöôïc Tyø-kheo ñoàng yù thì neân saùm hoái, khoâng ñöôïc Tyø-kheo ñoàng yù thì neân taâm nieäm nghó raèng neáu sau ñöôïc Tyø-kheo ñoàng yù seõ saùm hoái, nhö Ba-la-ñeà-moäc-xoa maø haønh trì. Thöôïng toøa thuyeát giôùi cuõng nhö vaäy. Hoûi: Theá naøo laø Thöôïng toøa? - Thöôïng toøa neân xem ngoù Tyø-kheo treû ñöøng ñeå hoï phaïm giôùi, khi nghe ñaùnh kieàn chuøy neân ñeán ngoài ôû toøa treân trong chuùng. Hoûi: Theá naøo laø trung toøa? - Neáu theo Thöôïng toøa vaøo tuï laïc, Thöôïng toøa tieåu tieän chöa xong thì neân ñöùng ôû choã hôi xa ñôïi ñeå cuøng

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 6                     901

ñi. Hoûi: Theá naøo laø haï toøa? - Khi thoï thöïc, haï toøa neân doïn ñöa thöùc aên vaø nöôùc, phaûi quaùn sôùm hay muoän ñeå ñôïi Hoøa thöôïng; neân töôùi queùt, traûi ngoïa cuï…, khi aên Ñaùt-baùt-na cuõng neân ñöa nöôùc vaø thænh thöïc. Trong nhaø taém neân ñoát löûa vaø laáy nöôùc, ñeå cuûi, neân laáy daàu…; neân giuùp kyø coï vaø cuõng thoï kyø coï… taát caû vieäc ñeàu neân laøm. Hoûi: Theá naøo laø trong nhaø taém noùi nhoû tieáng? - Töùc laø vaøo nhaø taém, oai nghi phaûi teà chænh. Hoûi: Taém röûa nhö theá naøo? - Phaät cho caùc Tyø-kheo taém röûa, vì taém röûa coù naêm coâng ñöùc laø tröø bònh phong, tröø laïnh, tröø noùng, tröø dô vaø neân khôûi töôûng nhaøm chaùn. Khi taém neân baïch Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ; neân ngoài sau khoâng ñöôïc ngoài tröôùc, neân canh chöøng löûa ñeå nöôùc vöøa aám, neáu laïnh hay noùng neân noùi cho ngöôøi khaùc bieát. Khoâng baïch Hoøa thöôïng thì khoâng ñöôïc kyø coï thaân cho ngöôøi khaùc, cuõng khoâng thoï ngöôøi khaùc kyø coï cho mình. Neáu Hoøa thöôïng vaø A-xaø-leâ hieàm khích nhau thì khoâng neân thaân gaàn, taém xong neân ñeå caùc vaät duïng taém laïi choã cuõ. Hoûi: Thöôïng toøa trong nhaø taém nhö theá naøo? - neáu haï toøa vaøo taém tröôùc thì Thöôïng toøa khoâng ñöôïc baûo ñöùng daäy. Hoûi: Theá naøo laø Hoøa thöôïng? - Hoøa thöôïng neân daïy ñeä töû tuïng kinh, daïy nghóa nhieáp, daïy toïa thieàn, daïy traùnh xa aùc tri thöùc, gaàn thieän tri thöùc. Neân cho y baùt ngoïa cuï thuoác men… , neáu coù phaïm giôùi neân daïy baûo saùm hoái. Hoûi: Theá naøo laø ñeä töû? - Ñeä töû neân bieát hoå theïn vôùi Hoøa thöôïng, neân thöøa söï chaêm soùc, muoán laøm vieäc gì neân baïch, neân ñöùng tröôùc Hoøa thöôïng choã coù theå thaáy Hoøa thöôïng hieän töôùng; khi ñi thì neân ñi sau… Neáu ôû choã Hoøa thöôïng khoâng taêng tröôûng thieän phaùp thì neân baïch Hoøa thöôïng gôûi ñeán choã Tyø-kheo            ; Hoøa thöôïng neân quaùn saùt Tyø-kheo kia daïy baûo phaùp gì, quyeán thuoäc nhö theá naøo… , quaùn saùt roài môùi gôûi ñeä töû ñeán ñoù nöông ôû; neáu ñeä töû ôû nôi ñoù khoâng taêng tröôûng thieän phaùp thì cuõng neân ñi. Sa-di, ñeä töû caän truï vaø ñeä töû coäng haïnh cuõng vaäy, chæ khaùc laø Sa-di neân taùc tònh hoa quaû, taêm, coû hoaëc baûo tònh nhaân taùc tònh. Hoûi: Trò toäi nhö theá naøo? - Tyø-kheo phaïm toäi neân laøm phöông tieän gaïn hoûi khieán cho töï noùi toäi ra, neáu khoâng töï noùi toäi thì khoâng ñöôïc xuaát toäi (cöû toäi); tröôùc neân tìm caàu baïn hoaëc vua, vöông töû, ñaïi thaàn coù theá löïc roài môùi xuaát toäi vò aáy, Hoûi: Tyø-kheo ñi sau nhö theá naøo? - Töùc laø khoâng ñöôïc ñi tröôùc, ngoài tröôùc; khoâng baïch Thöôïng toøa thì khoâng ñöôïc noùi, khi hoûi cuõng phaûi baïch, Thöôïng toøa ñang noùi khoâng ñöôïc noùi xen. Neáu Thöôïng toøa

902                                                                        BOÄ LUAÄT 6

thuyeát phi phaùp neân can ngaên, thuyeát nhö phaùp neân tuøy hyû, neáu ñöôïc lôïi döôõn nhö phaùp thì ñöôïc thoï. Hoûi: Vaøo nhaø nhö theá naøo? - Khi vaøo nhaø cö só, Tyø-kheo khoâng ñöôïc ñuøa giôõn vaø ngöôùc nhìn xung quanh. Hoûi: Vaøo nhaø baïch y nhö theá naøo? - Neáu Tyø-kheo maát chaùnh nieäm khi vaøo nhaø baïch y thì coù naêm loãi: Moät laø khoâng noùi tröôùc maø vaøo ngoài, hai laø ngoài trong nhaø aên (nhaø coù nam nöõ), ba laø ngoài ôû choã khuaát, boán laø aên bieät chuùng, naêm laø khoâng coù tònh nhaân maø thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ. Neáu chaùnh nieäm thì khoâng coù caùc loãi naøy. Hoûi: Vaøo nhaø ngoài nhö theá naøo? - Tyø-kheo vaøo nhaø baïch y ngoài, khoâng ñöôïc baøn noùi veà suùc sanh, quoác söï, vieäc aên uoáng…; neân thuyeát phaùp khieán cho hoï ñöôïc sanh chaùnh kieán, thöïc haønh boá thí, ñieàu phuïc caùc caên, thoï phaùp tam quy. Hoûi: Thöôïng toøa ôû trong nhaø baïch y nhö theá naøo? - Trong nhaø baïch y, Thöôïng toøa neân nhaéc chöøng Tyø-kheo treû chôù ñuøa giôõn maát oai nghi. Hoûi: Tyø-kheo cöïu truï cuøng noùi chuyeän nhö theá naøo? - Tyø-kheo cöïu truï thaáy khaùch Tyø-kheo ñeán neân chaøo hoûi thieän lai vôùi lôøi hoøa dòu vaø mieäng móm cöôøi, khoâng ñöôïc cau maøy nhaên maët. Neân thaêm hoûi ñi ñöôøng coù meät nhoïc khoâng, aên uoáng coù ñuùng thôøi khoâng; neân hoûi tuoåi haï laïp, neáu laø Thöôïng toøa thì neân ñaûnh leã, caát giuùp y baùt, traûi toøa, laáy nöôùc röûa chaân, tuøy söùc cuùng döôøng, neân ñöa ngoïa cuï toát. Hoûi: Nghæ ngôi nhö theá naøo? - Tyø-kheo khaùch môùi ñeán khoâng neân xin phoøng xaù ngoïa cuï lieàn, neân ngoài yeân moät choã vôùi oai nghi teà chænh. Hoûi: Trong hö khoâng nhö theá naøo? - Trong hö khoâng, taát caû yeát ma ñeàu khoâng ñöôïc laøm; Tyø-kheo khoâng ñöôïc ñi trong hö khoâng tröø khi maët trôøi moïc; neáu trong an cö thì tröø thoï phaùp baûy ñeâm. Hoûi: Thoï y Ca-hi-na nhö theá naøo? - Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na ñöôïc naêm lôïi ích laø chöùa y dö, thöôøng thöôøng aên, aên bieät chuùng, khoâng baïch maø vaøo tuï laïc, khoâng maëc Taêng-giaø-leâ maø vaøo tuï laïc, cuõng ñöôïc maëc Maïn y vaøo tuï laïc. Hoûi: Kinh haønh nhö theá naøo? - Khi Tyø-kheo kinh haønh thaáy coù Thöôïng toøa ôû phía tröôùc thì neân baïch, khoâng ñöôïc ñi uoán eùo, khoâng ñöôïc ñi quaù nhanh cuõng khoâng ñöôïc cuùi ñaàu quaù thaáp; neân thu nhieáp caùc caên, taâm khoâng theo ngoaïi duyeân, neân ñi thaúng, neáu ñi khoâng theå thaúng thì neân men theo daây maø ñi. Hoûi: Ñaõy löôït nöôùc nhö theá naøo? - Tyø-kheo khoâng coù ñaõy löôït nöôùc thì khoâng neân ñi xa, tröø ñi ñeán choã coù nöôùc saïch, hay nöôùc soâng

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 6                    903

nöôùc suoái hoaëc trong khoaûng nöõa do tuaàn coù truù xöù lieân tieáp nhau, khoâng mang theo ñaõy löôït nöôùc khoâng phaïm. Hoûi: Haï phong nhö theá naøo? - Khi haï phong khoâng neân phaùt ra tieáng. Hoûi: Vaøo nhaø xí nhö theá naøo? - Tyø-kheo vaøo nhaø xí neân khaûy moùng tay tröôùc cho ngöôøi beân trong bieát, khi vaøo neân chaùnh nieäm, kheùo nhieáp y, thaân ngoài an roài töø töø ñi, khoâng ñöôïc coá raën. Hoûi: Beân nhaø xí nhö theá naøo? - Beân nhaø xí khoâng ñöôïc giaët y, caét roïc, may vaù vaø nhuoäm y; khoâng ñöôïc tuïng kinh, taùc baïch, kinh haønh… taát caû vieäc ñeàu khoâng ñöôïc laøm tröø nhaø xí lieân tieáp nhau. Hoûi: Deùp ñi nhaø xí nhö theá naøo? - Mang deùp leân nhaø xí khoâng ñöôïc laøm dính dô. Hoûi: Thöôïng toøa vaøo nhaø xí nhö theá naøo? - Neáu thaáy haï toøa vaøo tröôùc, Thöôïng toøa khoâng ñöôïc baûo ra. Hoûi: Röûa nhö theá naøo? - Tyø-kheo ñaïi tieåu tieän xong maø khoâng röûa saïch thì khoâng ñöôïc leã baùi vaø thoï leã baùi, khoâng ñöôïc ngoài naèm treân ngoïa cuï cuûa Taêng; tröø choã khoâng coù nöôùc hoaëc vì phi nhaân, thaàn nöôùc giaän. Ñaïi haønh (ñaïi tieän) xong cuõng röûa tay saïch nhö vaäy. Beân choã röûa tay khoâng ñöôïc giaët y… nhö treân. Hoûi: ÔÛ choã röûa tay nhö theá naøo? - Neân röûa töø töø, khoâng ñöôïc laøm deùp bò dính dô vaø bò öôùt. Hoûi: Tieåu tieän nhö theá naøo? - Tyø-kheo khoâng ñöôïc tieåu tieän khaép nôi, neân ñaøo hoá ôû moät choã nhaát ñònh. Beân choã tieåu tieän khoâng ñöôïc giaët y… nhö treân; mang deùp tieåu tieän cuõng khoâng ñöôïc laøm dính dô. Neáu thaáy haï toøa tieåu tieän tröôùc, Thöôïng toøa khoâng ñöôïc baûo ñöùng daäy. Hoûi: Voùt coû laøm theû nhö theá naøo? - Khoâng ñöôïc voùt nhoïn hoaëc duøng vaät trôn laùng nhö ñaù, goã maø laøm theû. Hoûi: Khaïc nhoå nhö theá naøo? - Khoâng ñöôïc khaïc nhoå ra tieáng, khoâng ñöôïc khaïc nhoå nôi ñaát saïch, choã aên uoáng. Neáu khoâng nhòn ñöôïc thì ñöùng daäy traùnh ra choã xa, khoâng laøm xuùc naõo ngöôøi khaùc. Hoûi: Khí vaät nhö theá naøo? - Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc caát chöùa hai loaïi khí vaät laø baùt vaø oáng nhoå, neân giöõ caån thaän ñöøng cho beå, neáu beå xin laïi raát khoù. Hoûi: Taêm xæa raêng nhö theá naøo? - Caây taêm khoâng ñöôïc laøm quaù lôùn, quaù nhoû, quaù daøi hay quaù ngaén. Loaïi daøi nhaát laø möôøi hai ngoùn tay, ngaén nhaát laø saùu ngoùn tay. Coù ba vieäc neân laøm ôû choã khuaát laø ñaïi tieåu tieän vaø xæa raêng, khoâng ñöôïc xæa raên ôû tröôùc Thöôïng toøa, cuõng khoâng ñöôïc xæa raêng döôùi goác caây saïch, beân vaùch töôøng saïch.

904                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: xæa raêng nhö theá naøo? - Khoâng neân xæa quaù nhanh, neân xæa töø töø, ñöøng xæa vaøo nöùu laøm nöùu bò thöông. Hoûi: Naïo löôõi nhö theá naøo? - Khoâng ñöôïc duøng vaät beùn naïo löôõi, khoâng ñöôïc naïo quaù nhanh laøm löôõi bò thöông. Hoûi: Ngoaùi tai nhö theá naøo? - Khoâng ñöôïc duøng vaät nhoïn ngoaùi tai, khoâng ñöôïc ngoaùi quaù maïnh laøm hö maøng nhó. Hoûi: Theá naøo laø oai nghi? - Taát caû coâng ñöùc cuûa Sa-moân ñöôïc phaùt sanh ñeàu nhôø nôi oai nghi, ngöôïc vôùi treân goïi laø khoâng coù oai nghi. Hoûi: Theá naøo laø tam tuï? - Töùc laø tuï thoï giôùi, tuï töông öng vaø tuï oai nghi.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 7                       905

TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA QUYEÅN 7

23. Phaàn Taïp Söï (Tieáp Theo): Hoûi: Nhö Phaät daïy nôi bieân ñòa ñuû naêm luaät sö ñöôïc truyeàn giôùi cuï tuùc cho ngöôøi, neáu coù ñuû möôøi luaät sö maø chæ laáy naêm vò ñeå taùc phaùp truyeàn thoï giôùi thì coù ñaéc giôùi khoâng? Ñaùp: Ñaéc giôùi nhöng caùc Tyø-kheo phaïm toäi. Hoûi: Nhö Phaät daïy caát chöùa y quaù möôøi ñeâm thì phaïm Xaû ñoïa, theá naøo laø y dö? Ñaùp: Neáu nhaän vaøo tay, hoaëc ñeå treân ñaàu goái, treân vai vaø nghó ñaây laø y cuûa toâi thì goïi laø y dö. Hoûi: Tyø-kheo ñöôïc ngoài naèm treân giöôøng cuûa Thöôïng toøa khoâng? - Traûi ngoïa cuï roài ngoài naèm thì khoâng phaïm. Hoûi: Nhö Phaät daïy khoâng ñöôïc naém ñuoâi boø qua soâng, coù ñöôïc naém ñuoâi caùc loaøi khaùc khoâng? - tröø ñuoâi coïp, ñuoâi voi, ñuoâi ngöïa vaø ñuoâi sö töû ra naém ñuoâi caùc loaøi khaùc loäi qua soâng thì khoâng phaïm. Hoûi: Nöôùc ñöôøng coù ñöôïc thoï duøng trong baûy ngaøy khoâng? - Ñöôïc - Maáy thôøi ñöôïc duøng? - Cho ñeán chöa xaû töï taùnh - Hoøa naáu vôùi loaïi döôïc baát tònh thì ñöôïc aên hay khoâng? - khoâng ñöôïc, chæ duøng thoa thaân, thoa gheû hoaëc nhoû muõi. Hoûi: Môõ baát tònh naáu vôùi muoái thì ñöôïc aên hay khoâng? - khoâng ñöôïc, neáu naáu vôùi môõ heo thì khoâng phaïm. Hoûi: Tyø-kheo töï tay taùc tònh naêm loaïi gioáng hoaëc duøng dao tònh, hoaëc duøng traûo tònh thì coù thaønh tònh hay khoâng? - Thaønh tònh. - Ñöôïc aên hay khoâng? - Ñöôïc aên, tröø duøng hoûa tònh; neáu hoûa tònh thì gieát cheát coû, phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Caây ôû ñaát baát tònh, quaû rôi xuoáng ñaát tònh thì coù ñöôïc aên khoâng? - Khoâng ñöôïc aên. Hoûi: Tònh nhaân ôû ñaát baát tònh, taùc tònh treân ñaát baát tònh thì coù thaønh tònh hay khoâng? - Thaønh tònh

906                                                                       BOÄ LUAÄT 6

- Ñöôïc aên hay khoâng? - Ñöôïc aên, tröø duøng hoûa tònh. Hoûi: Tònh nhaân ôû ñaát baát tònh, taùc tònh treân ñaát tònh thì coù thaønh tònh hay khoâng? - Thaønh tònh - Ñöôïc aên hay khoâng? - Ñöôïc aên, tröø duøng hoûa tònh. Hoûi: Thòt löôn ñöôïc aên hay khoâng? - Khoâng ñöôïc. Hoûi: Söõa ngöôøi ñöôïc uoáng hay khoâng? - Khoâng ñöôïc, chæ ñöôïc nhoû maét. Hoûi: Nöôùc Toâ-tyø-la ñöôïc uoáng phi thôøi hay khoâng? - Bònh thì ñöôïc uoáng. Hoûi: Taát caû caùc loaïi thòt baát tònh ñeàu khoâng ñöôïc aên, thòt ngöôøi ñöôïc aên hay khoâng? - Khoâng ñöôïc Neáu aên thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù, tröø thòt ngöôøi, caùc loaïi thòt baát tònh khaùc coù ñöôïc aên hay khoâng? - Khoâng ñöôïc. Hoûi: Theá naøo laø baát tònh nhuïc? - Caùc loaïi thòt nhö thòt löôn, thòt raén, eãnh öông, quaï… ñeàu khoâng ñöôïc aên. Hoûi: Ngay ngaøy thoï Thôøi döôïc, Thaát nhaät döôïc, Chung thaân döôïc hoøa laãn nhau thì ñöôïc duøng hay khoâng? - Nhö ñaõ noùi ôû tröôùc. Hoûi: Khoâng töï tay thoï döôïc, mieäng khoâng noùi thoï, khoâng bònh coù ñöôïc duøng hay khoâng? - Khoâng ñöôïc. Hoûi: Thôøi döôïc, Phi thôøi döôïc, Thaát nhaät döôïc, Chung thaân döôïc khoâng töï tay thoï, mieäng khoâng noùi thoï, ñeå caùch ñeâm coù ñöôïc duøng hay khoâng? - Khoâng ñöôïc - Töï tay thoï, noùi thoï, noäi tuùc thì ñöôïc duøng hay khoâng? - Khoâng ñöôïc nhöng neáu bònh thì ñöôïc duøng. Hoûi: Theá naøo laø döôõng bònh? - Tröø taùnh toäi, coøn laïi ñeàu laø döôõng bònh. Hoûi: Phaät cho uoáng taùm loaïi nöôùc eùp traùi caây, maáy thôøi ñöôïc duøng? - Cho ñeán chöa xaû töï taùnh ñeàu ñöôïc uoáng. Hoûi: Beân ngöôøi cuoàng coù ñöôïc laáy y hay khoâng? - Hoaëc ñöôïc hoaëc khoâng ñöôïc. Neáu ngöôøi cuoàng khoâng bieát cha meï, huynh ñeä, chò em ôû ñaâu laïi töï tay mang vaät ñeán thí thì ñöôïc thoï laáy; ngöôïc laïi neáu khoâng bieát cha meï… ôû ñaâu vaø cuõng khoâng töï tay thí thì khoâng ñöôïc laáy. Hoûi: Beân ngöôøi cuoàng noùi thoï trì y thì coù thaønh thoï trì khoâng? - Neáu boû töï taùnh thì thaønh thoï trì. Hoûi: Tyø-kheo ôû moät mình neáu coù ngöôøi cuùng y, Taêng hieän tieàn neân chia, laïi khoâng coù Tyø-kheo naøo khaùc thì y naøy phaûi laøm sao? - Tyø- kheo naøy khi thoï y neân taâm nieäm mieäng noùi: “Toâi ôû truù xöù naøy ñöôïc y, hieän tieàn Taêng neân chia, trong ñaây khoâng coù Taêng, y naøy thuoäc veà toâi,

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 7                     907

cuûa toâi, toâi thoï y naøy seõ caét roïc, may, nhuoäm roài thoï trì”, laøm yeát ma nhö vaäy roài neáu coù Tyø-kheo khaùc ñeán thì khoâng neân chia; neáu chöa laøm yeát ma nhö treân thì neân chia, neáu khoâng chia thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ñöôïc y cuùng cho Taêng, ôû ngoaøi giôùi töï laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laáy vôùi taâm troäm caép thì tuøy vieäc keát phaïm; hai hay nhieàu ngöôøi cuõng vaäy. Hoûi: Con cuûa tröôûng giaû bò ñuoåi cuùng y, coù ñöôïc thoï khoâng? - Khoâng ñöôïc. Neáu y cuùng cho Taêng töï töï thì Taêng töï töù neân chia; neáu cuùng cho Taêng hieän tieàn thì Taêng hieän tieàn neân chia. Hoûi: Trong an cö, Tyø-kheo vì vieäc Taêng maø xuaát giôùi neáu ñöôïc y vaät thì neân chia cho vò naøy, ngöôøi phaù an cö coù ñöôïc chia hay khoâng? - Hoaëc ñöôïc hoaëc khoâng. Neáu coù tieàn hay haäu an cö roài maø phaù thì ñöôïc chia; neáu ñeàu khoâng tieàn hay haäu an cö thì khoâng ñöôïc chia. Hoûi: Tyø-kheo khaùn bònh ra ngoaøi giôùi, sau ñoù Tyø-kheo bònh cheát, coù neân ñem y cuûa ngöôøi bònh cho ngöôøi khaùn bònh khoâng? - Hoaëc cho hoaëc khoâng cho. Neáu nguôøi khaùn bònh vì ngöôøi bònh maø ñi thì neân cho; neáu vì vieäc rieâng cuûa mình maø ñi thì khoâng neân cho. Hoûi: Baïch y nuoâi bònh coù neân cho hay khoâng? - Neân cho phaàn ít; cho ñeán Tyø-kheo-ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni cuõng vaäy. Hoûi: An cö ôû choã naøy maø khaùn bònh ôû choã khaùc, neáu ngöôøi bònh cheát thì coù neân cho y khoâng? - Neân cho Hoûi: Sa-di nuoâi bònh neân cho heát hay chæ cho phaàn ít? - Hoaëc cho heát hoaëc chia ñeàu. Neáu khoâng coù ngöôøi khaùn bònh, Taêng phaûi thöù lôùp chaêm soùc, neáu khoâng chaêm soùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ngöôøi ñöôïc Taêng sai khaùn bònh maø khoâng khaùn bònh thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôøi bònh neáu khoâng nghe theo lôøi cuûa ngöôøi khaùn bònh thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôøi khaùn bònh khoâng thuaän theo lôøi cuûa ngöôøi bònh cuõng phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu coù ngöôøi cuùng thí vaät baát tònh (tieàn baïc vaät baùu), Tyø-kheo neân noùi: “Chuùng toâi khoâng ñöôïc thoï vaät baát tònh naøy”, neân baûo hoï ñöa cho tònh nhaân, neáu ñöôïc tònh thì seõ thoï. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû boán nôi an cö maø thaønh an cö khoâng? - Coù, neáu an cö treân giöôøng caây ñaët ôû giöõa boán giôùi. - ÔÛ ñaâu ñöôïc y an cö? - Boán nôi cuøng cho moät phaàn. Neáu vaûi khoâng ñuû löôïng maø may y taém thoï trì thì phaïm Ñoät-kieát- la, y phuû gheû cuõng vaäy. Neáu caát chöùa ba loaïi y cuûa ngoaïi ñaïo laø y may baèng da, y deät baèng loâng vaø y keát baèng toùc thì phaïm Thaâu-lan-giaù; tröø ba loaïi y treân, caát chöùa caùc loaïi y khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la.

908                                                                   BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Nhö Phaät daïy y cuõ khoâng ñöôïc thoï laøm y Ca-hi-na, theá naøo laø y cuõ? - Töùc laø y ñaõ thoï laøm y Ca-hi-na tröôùc ñoù roài. Hoûi: Nhö Phaät daïy y môùi ñöôïc thoï laøm y Ca-hi-na, theá naøo laø y môùi? - Töùc laø y laàn ñaàu thoï laøm y Ca-hi-na. Hoûi: Nhö Phaät daïy neân khôûi ba taâm thoï y Ca-hi-na, theá naøo laø ba taâm? - Thoï vaûi môùi roài khi giaët, khi caét roïc vaø khi nhuoäm neân khôûi ba taâm: “Y naøy Taêng seõ thoï, nay thoï, ñaõ thoï laøm y Ca-hi-na”; neáu khoâng khôûi ba taâm naøy thì thoï khoâng thaønh thoï, phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Nhö Phaät daïy y ñeå caùch ñeâm thoï laøm y Ca-hi-na thì thoï khoâng thaønh thoï, theá naøo laø y ñeå caùch ñeâm? - Töùc laø y ñeå quaù möôøi ñeâm hoaëc chæ traûi qua moät ñeâm. Hoûi: Nhö Phaät daïy y baát tònh thoï laøm y Ca-hi-na thì khoâng thaønh thoï, theá naøo laø y baát tònh? - Töùc laø y maø lieân tieáp ngaøy coù ñöôïc. Hoûi: Nhö Phaät daïy y cuõ thoï laøm y Ca-hi-na thì khoâng thaønh thoï, theá naøo laø y cuõ? - Töùc laø y maø Tyø-kheo ñaõ thoï laøm ba y. Hoûi: Nhö Phaät daïy y ñöôïc ñaäp thoï laøm y Ca-hi-na thì thaønh thoï, theá naøo laø y ñöôïc ñaäp? - Töùc laø y môùi. - Theá naøo laø y ñaû tònh (ñöôïc ñaäp saïch)? - Töùc laø y hoaïi saéc khi chöa thoï laøm y Ca-hi-na. Hoûi: Taêng chia laøm hai chuùng, moät chuùng thoï, moät chuùng khoâng thoï thì hai chuùng coù thaønh thoï khoâng? - Chuùng naøo thoï thì thaønh thoï, chuùng naøo khoâng thoï thì khoâng thaønh thoï. Hoûi: Taêng chia laøm hai chuùng, moät chuùng xaû, moät chuùng khoâng xaû thì hai chuùng coù thaønh xaû khoâng? - Chuùng naøo xaû thì thaønh xaû, chuùng naøo khoâng xaû thì khoâng thaønh xaû. Hoûi: Khi Taêng bò phaù thì ai neân thoï? - Ai nhö phaùp thì neân thoï. Neáu y chöa thaønh maø thoï laøm y Ca-hi-na thì khoâng thaønh thoï; y thaønh thì thoï thaønh thoï. Truù xöù thoï y Ca-hi-na coù möôøi lôïi ích nhö trong Tyø-ni, maëc y Taêng-giaø-leâ vaøo tuï laïc coù naêm coâng ñöùc, y taém möa cuõng vaäy. Hoûi: Nhö Phaät daïy truù xöù thoï y Ca-hi-na ñöôïc lôïi ích, theá naøo laø truù xöù ñöôïc lôïi ích? - Töùc laø ñöôïc lôïi ích cuûa y Ca-hi-na. Hoûi: Nhö Phaät daïy y caáp thí ñöôïc thoï laøm y Ca-hi-na, theá naøo laø y caáp thí? - Coøn möôøi ngaøy nöõa môùi ñeán töï töù, neáu ñöôïc cuùng y thì y naøy goïi laø y caáp thí, thoï laøm y Ca-hi-na thì thaønh thoï. Hoûi: Nhö Phaät daïy y ñöôïc trong ba thaùng ñeàu ñöôïc thoï laøm y Ca- hi-na, theá naøo laø y ñöôïc trong ba thaùng? - Taêng cöïu truï töï töù vaøo ngaøy möôøi laêm, Tyø-kheo khaùch ñeán ñoâng hôn laø ñoàng kieán ñoàng truï maø töï töù

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 7                     909

vaøo ngaøy möôøi boán ; neáu Taêng cöïu truù tuøy thuaän theo Tyø-kheo khaùch ñeå töï töù thì y coù ñöôïc trong ngaøy naøy goïi laø y ñöôïc trong ba thaùng, thoï laøm y Ca-hi-na thì thaønh thoï. Hoûi: Nhö Phaät daïy Thôøi y ñöôïc thoï laøm y Ca-hi-na, theá naøo laø Thôøi y? - Töï töù xong, trong moät thaùng sau ñöôïc y thì goïi laø Thôøi y. Hoûi: Nhö Phaät daïy y baát tònh khoâng ñöôïc thoï laøm y Ca-hi-na, theá naøo laø y baát tònh? - Töùc laø y cuûa tyø-kheo cheát ñeå laïi. Hoûi: Coù naêm haïng ngöôøi thoï y Ca-hi-na khoâng goïi laø thoï, ñoù laø naêm haïng ngöôøi naøo? - Ñoù laø ngöôøi khoâng coù tuoåi haï, ngöôøi phaù an cö, ngöôøi haäu an cö, ngöôøi an cö ôû truù xöù khaùc vaø ngöôøi bò taãn. Hoûi: Trong taùm tröôøng hôïp xaû y Ca-hi-na coù maáy tröôøng hôïp cuøng xaû, maáy tröôøng hôïp khoâng cuøng xaû? - Tröø hai tröôøng hôïp sau, caùc tröôøng hôïp khaùc ñeàu laø cuøng xaû. Hoûi: Coù tröôøng hôïp ngay ngaøy thoï y Ca-hi-na, ngay ngaøy ñoù lieàn xaû maø khoâng taùc phaùp yeát ma hay khoâng? - Coù, neáu Taêng cöïu truï thoï y vaøo ngaøy möôøi saùu, Tyø-kheo khaùch ñeán ñoâng hôn cuøng noùi vôùi nhau xaû thì thaønh xaû. Hoûi: Theá naøo laø phaù Taêng? - Laø phi phaùp töôûng laø phi phaùp maø phaù Taêng thì bò ñoïa vaøo ñòa nguïc Voâ giaùn, coù boán caâu: - Moät laø phaù Taêng khoâng phaûi laø thoï phaùp, töùc laø phaù taêng maø khoâng thoï möôøi boán vieäc. - Hai laø thoï phaùp khoâng phaûi laø phaù Taêng, töùc laø thoï möôøi boán vieäc maø khoâng phaù Taêng. - Ba laø cuõng thoï phaùp cuõng phaù Taêng, töùc laø thoï möôøi boán vieäc ñeå phaù Taêng. - Boán laø khoâng thoï phaùp cuõng khoâng phaù Taêng, töùc laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Hoûi: Khi Taêng hoaïi, xaû giôùi coù thaønh xaû khoâng? - Neáu nhö phaùp thì thaønh xaû. Hoûi: Khi Taêng hoaïi, Tyø-kheo-ni ñöôïc boá taùt khoâng? - Ñöôïc. Hoûi: Khi Taêng bò phaù, Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra neân laøm gì? - Neân ôû trong chuùng nhö phaùp, khoâng ñöôïc ñöa tin. Hoûi: Khi Taêng hoaïi, coù neân giaùo giôùi cho Tyø-kheo-ni khoâng? - Neáu coù ngöôøi noùi phaùp ngöõ thì neân giaùo giôùi, neáu khoâng coù thì khoâng neân giaùo giôùi, Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra neân ra ngoaøi giôùi ñeå giaùo giôùi. Hoûi: Neáu Tyø-kheo tuøy thuaän Tyø-kheo bò taãn thì phaïm Ñoät-kieát-la, vaäy ngöôøi bò taãn ôû moät mình hay laø coù baïn? - Phaûi ôû moät mình khoâng coù baïn, khoâng ñöôïc cuøng aên vôùi ngöôøi bò taãn, neáu khoâng bieát laø bò taãn

910                                                                     BOÄ LUAÄT 6

neân cuøng aên thì khoâng phaïm. Tyø-kheo thoï phaùp cuøng aên vôùi Tyø-kheo khoâng thoï phaùp thì khoâng phaïm, Tyø-kheo khoâng thoï phaùp cuøng aên vôùi Tyø-kheo thoï phaùp thì phaïm Ñoät-kieát-la. Coù boán ngöôøi tuøy thuaän phaù Taêng thì goïi laø phaù Taêng. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo nhö vaäy thì khoâng ñöôïc taãn, theá naøo laø Tyø-kheo nhö vaäy? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo coù oai ñöùc lôùn, trì kinh luaät luaän, ña vaên, coù nhieàu tri thöùc, nhieàu quyeán thuoäc… taãn ngöôøi nhö vaäy thì phaïm Thaâu- lan-giaù. Hoûi: Coù Tyø-kheo tin öa thì neân xuaát toäi, theá naøo laø Tyø-kheo tin öa? - Laø nghe theo hay tin lôøi, neáu baûo saùm hoái maø khoâng saùm hoái thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Neáu Taêng hoaïi, ai neân xaû y Ca-hi-na? - Ngöôøi noùi phaùp ngöõ neân xaû. Hoûi: Ngöôøi bò taãn haï yù tuøy thuaän chieát phuïc, coù neân xaû yeát ma khoâng? - Neân xaû yeát ma. Hoûi: Neáu caùc Tyø-kheo ñoàng yù thì neân cho ngoïa cuï, theá naøo laø ñoàng yù? - Laø tòch tónh khoâng xuùc naõo nhau. Hoûi: Caùc Tyø-kheo ôû Tyø-da-ly vaø Caâu-xaù-di nhoùm hoïp moät choã thì Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra neân laøm theá naøo? - Neân ra ngoaøi giôùi boá taùt. Hoûi: Caùc Tyø-kheo ôû Tyø-da-ly vaø Caâu-xaù-di boá taùt chung thì coù thaønh boá taùt khoâng? - Khoâng thaønh boá taùt. Hoûi: Neáu Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra boá taùt chung vôùi caùc Tyø-kheo Tyø-da-ly thì coù thaønh boá taùt khoâng? - Thaønh boá taùt. Hoûi: Tyø-kheo neân gôûi duïc cho Tyø-kheo-ni caàu giaùo giôùi, theá naøo laø gôûi duïc caàu giaùo giôùi? - Tyø-kheo neân noùi: “Caùc coâ haõy hoøa hôïp laøm boá taùt”. Hoûi: Khi laøm boá taùt, Taêng bò phaù laøm hai boä, coù neân giaùo giôùi cho Tyø-kheo-ni khoâng? - neân giaùo giôùi. - Giaùo giôùi ôû ñaâu? - Neân ra ngoaøi giôùi ñeå giaùo giôùi. Hoûi: Nhö Phaät daïy phi phaùp khoâng hoøa hôïp, phi phaùp hoøa hôïp, nhö phaùp khoâng hoøa hôïp vaø nhö phaùp hoøa hôïp, nghóa nhö theá naøo? - Tröôøng hôïp phi phaùp khoâng hoøa hôïp laø ñaùng neân cho yeát ma Khoå thieát thì laïi cho yeát ma taãn vaø Taêng khoâng hoøa hôïp. Tröôøng hôïp phi phaùp hoøa hôïp laø ñaùng neân cho yeát ma Khoå thieát thì laïi cho yeát ma taãn vaø Taêng hoøa hôïp. Tröôøng hôïp nhö phaùp hoøa hôïp laø tröôùc taùc baïch sau yeát ma, Taêng cuøng hoøa hôïp. Traùi vôùi ñieàu naøy laø nhö phaùp khoâng hoøa hôïp. Moät Tyø-kheo taãn moät Tyø-kheo, nhieàu ngöôøi taãn boán Tyø-kheo thì phaïm Ñoät-

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 7                     911

kieát-la; boán ngöôøi taãn boán ngöôøi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Khi taãn Tyø-kheo maø nguû thì coù thaønh taãn hay khoâng? - Neáu nghe taùc baïch roài nguû thì thaønh taãn, nguû tröôùc khi taùc baïch thì khoâng thaønh taãn. Neáu khi Taêng taãn Tyø-kheo maø khoâng ñeán thì neân laáy duïc. Hoûi: Theá naøo laø ñeán yeát ma? - Töùc laø boán Tyø-kheo thanh tònh cuøng ôû cho ñeán hai möôi ngöôøi cuõng vaäy. Hoûi: Neáu khi Sa-di muoán thoï giôùi cuï tuùc maø khoâng noùi cho con thoï giôùi thì coù ñaéc giôùi khoâng? - Ñaéc giôùi. Thöùc-xoa-ma-na vaø Sa-di-ni khi thoï giôùi cuï tuùc cuõng vaäy; ngöôøi haønh Bieät truù, ngöôøi haønh Boån nhaät trò, ngöôøi haønh Ma-na-ñoûa cho ñeán ngöôøi caàu xuaát toäi… möôøi hai haïng ngöôøi cuõng vaäy. Hoûi: Khi Taêng taùc phaùp taãn, ngöôøi bò taãn nguû thì coù thaønh taãn khoâng? - Neáu nghe taùc baïch thì thaønh taãn, khoâng nghe thì khoâng thaønh taãn; ngöôøi nhaäp Dieät taän ñònh cuõng vaäy. Khi Taêng bò phaù thì taát caû yeát ma taãn ñeàu khoâng thaønh taãn. Hoûi: Neáu yeát ma phi phaùp thì taát caû yeát ma laø khoâng hoøa hôïp hay laø yeát ma khoâng hoøa hôïp thì taát caû yeát ma laø phi phaùp? - Neáu Tyø-kheo bò taãn khoâng hieän tieàn, khoâng töï noùi toäi, Taêng khoâng baûo töï noùi toäi, khoâng baûo nhôù nghó, khoâng ôû trong giôùi thì goïi laø phi phaùp; taát caû Taêng nhoùm hoïp, ngöôøi khoâng ñeán gôûi duïc thì goïi laø hoøa hôïp. Ngöôïc vôùi tröôøng hôïp treân thì goïi laø yeát ma nhö phaùp khoâng hoøa hôïp. Hoûi: Khi boá taùt, trong Taêng hoûi ba laàn, töï nhôù mình coù toäi maø khoâng phaùt loà thì taát caû ñeàu phaïm toäi phaûi khoâng? - Neáu trong Taêng hoûi ba laàn, nhôù coù toäi maø khoâng phaùt loà thì taát caû ñeàu phaïm toäi; neáu töï noùi toâi khoâng phaûi laø Tyø-kheo cuõng vaäy. Hoûi: Ngöôøi bieät truï taãn Tyø-kheo thì coù thaønh taãn khoâng? - Thaønh taãn, chæ tröø yeát ma thoï giôùi, caùc yeát ma khaùc ñeàu ñöôïc laøm. Hoûi: Tröôùc ñaõ baïch Taêng roài taãn Tyø-kheo thì coù thaønh taãn khoâng? - Thaønh taãn, coù coù moät vò hoaëc Taêng khoâng bieát maø taãn Tyø-kheo thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Tyø-kheo bò phaït neáu haï yù ñieàu phuïc thì neân cho xaû khoâng? - Neân cho xaû. Hoûi: Moät laàn noùi cho hai ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc thì coù ñaéc giôùi khoâng? - Khoâng ñaéc giôùi. Hoûi: Moät laàn noùi cho boán ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc thì coù ñaéc giôùi khoâng? - Khoâng ñaéc giôùi. Hoûi: Thoï duïc ñuû tuùc soá boán ngöôøi ñeå taãn Tyø-kheo thì coù thaønh taãn khoâng? - Khoâng thaønh taãn, tröôøng hôïp taëc truù ñuû tuùc soá cuõng vaäy.

912                                                                           BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Ñaùng cho xaû yeát ma Khoå thieát maø laïi cho xaû yeát ma Khu xuaát thì coù thaønh xaû yeát ma khoâng? - Thaønh, vì xaû yeát ma Khoå thieát töùc laø xaû yeát ma Khu xuaát . Hoûi: Taùc yeát ma Khoå thieát ñeå taãn Tyø-kheo thì coù thaønh taãn khoâng? - Thaønh taãn. Hoûi: Yeát ma Khu xuaát coù nghóa gì? - Nghóa laø Tyø-kheo thöôøng phaïm giôùi neáu khoâng ngöøng laïi thì khoâng cho y chæ. Hoûi: Yeát ma Khoå thieát coù nghóa gì? - Neáu Tyø-kheo khoâng döùt tranh caõi, Taêng neân noùi: “Neáu thaày khoâng döùt tranh caõi thì Taêng seõ gia toäi cho thaày”. Hoûi: Yeát ma taãn coù nghóa gì? - Neáu Tyø-kheo OÂ-tha-gia thì khoâng ñöôïc ôû nôi aáy nöõa. Hoûi: Phaùt hæ saùm hoái coù nghóa gì? - Neáu Tyø-kheo laøm maát loøng ñaøn vieät, Taêng neân noùi: “Neáu thaày khoâng ñeán saùm taï ñaøn vieät thì Taêng seõ gia toäi cho thaày”. Coù moät vieäc nhieáp taát caû Tyø-ni, ñoù laø luaät nghi; coù moät vieäc khoâng nhieáp taát caû Tyø-ni, ñoù laø phi luaät nghi; coù moät vieäc nhieáp taát caû toäi phaïm giôùi, ñoù laø phi luaät nghi; coù moät vieäc khoâng nhieáp taát caû toäi phaïm giôùi, ñoù laø luaät nghi. Coù ngöôøi laøm moät vieäc maø phaïm ñaïi toäi, ñoù laø phaù Taêng; laïi coù ngöôøi laøm moät vieäc maø phaïm ñaïi toäi, ñoù laø taâm aùc laøm Phaät bò thöông chaûy maùu; laïi coù ngöôøi laøm moät vieäc maø phaïm ñaïi toäi, ñoù laø phæ baùng Hieàn thaùnh; laïi coù ngöôøi laøm moät vieäc maø phaïm ñaïi toäi, ñoù laø tuøy thuaän phaù Taêng; laïi coù ngöôøi laøm moät vieäc maø phaïm ñaïi toäi, ñoù laø phæ baùng Nhö lai vaø chuùng Hieàn thaùnh. Coù moät vieäc phi phaùp ngaên thuyeát giôùi phaïm ñaïi toäi, ñoù laø khoâng caên cöù; coù moät vieäc saùt sanh phaïm ñaïi toäi, ñoù laø gieát Phaät Bích chi. Coù ngöôøi laøm moät vieäc maø phaïm ñaïi toäi, ñoù laø laáy troäm Taêng vaät; laïi coù ngöôøi laøm moät vieäc maø phaïm ñaïi toäi, ñoù laø haønh daâm Tyø-kheo-ni A-la-haùn. Coù moät vieäc voïng ngöõ phaïm ñaïi toäi, ñoù laø roãng khoâng maø noùi laø ñöôïc phaùp hôn ngöôøi. Coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø baát thieän vaø voâ kyù; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø höõu dö vaø voâ dö; laïi coù hai loaïi phaïm toäi ôû mieäng, ñoù laø baát thieän vaø voâ kyù; laïi coù hai loaïi phaïm toäi ôû thaân, ñoù laø baát thieän vaø voâ kyù; laïi coù hai loaïi phaïm toäi höõu dö, ñoù laø baát thieän vaø voâ kyù; laïi coù hai loaïi phaïm toäi voâ dö, ñoù laø baát thieän vaø voâ kyù; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø voâ kyù aån maát vaø voâ kyù khoâng aån maát; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø chöôùng ngaïi vaø khoâng chöôùng ngaïi; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø coäng vaø baát coäng; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø Tyø-kheo cuøng Tyø-kheo-ni

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 7                             913

vaø Tyø-kheo-ni cuøng Tyø-kheo; Tyø-kheo cuøng Thöùc-xoa-ma-na vaø Thöùc- xoa-ma-na cuøng Tyø-kheo; Sa-di vaø Sa-di-ni cuõng nhö vaäy. Coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø Tyø-kheo cuøng Öu-baø-taéc vaø Öu-baø-taéc cuøng Tyø-kheo; Öu-baø-di cuõng vaäy. Coù hai loaïi maø taát caû thôøi ñeàu phaïm, ñoù laø Phaät taïi theá vaø sau khi Phaät dieät ñoä. Coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø quoác ñoä nhieáp vaø phöông xöù nhieáp; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø troïng vaø khinh; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø neân xuaát toäi vaø khoâng neân xuaát toäi; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø xuaát gia vaø nhaäp gia; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø coù theå saùm hoái vaø khoâng theå saùm hoäi; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø cheá vaø khai; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø khôûi vaø khoâng khôûi; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø troïn ñôøi vaø taïm thôøi; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø hoaïi vaø khoâng hoaïi; Coù hai loaïi phaïm toäi khinh, ñoù laø höõu dö vaø voâ dö; laïi coù hai loaïi phaïm toäi troïng, ñoù laø höõu dö vaø voâ dö; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø saùm troïng khinh Thaâu-lan-giaù. Baïch y coù hai loaïi phaïm toäi laø saùm hoái vaø taâm saùm hoái. Coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø coù quaû baùo vaø khoâng coù quaû baùo; laïi coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø vaøo trong chuùng vaø ñoái tröôùc moät ngöôøi; Coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø kheùo duøng phöông tieän khoâng phaïm toäi vaø khoâng kheùo duøng phöông tieän phaïm toäi. Coù hai loaïi hoå theïn, ñoù laø coù mong caàu gì vaø khoâng coù mong caàu gì. Coù hai loaïi Taêng ñoaùn söï, ñoù laø taùc phaùp yeát ma vaø khoâng taùc phaùp yeát ma; Coù hai loaïi Taêng ñoaùn söï, ñoù laø Taêng sai vaø khoâng sai; Coù hai loaïi Taêng ñoaùn söï, ñoù laø noùi lôøi dòu hoøa vaø noùi lôøi thoâ saún; Coù hai loaïi Taêng ñoaùn söï, ñoù laø ngöôøi noùi vaø ngöôøi nghe; Coù hai loaïi Taêng ñoaùn söï, ñoù laø thôøi noùi ñuùng thôøi vaø phi thôøi noùi phi thôøi; Coù hai loaïi Taêng ñoaùn söï, ñoù laø roõ raøng vaø khoâng roõ raøng; quyeát ñoaùn vaø khoâng quyeát ñoaùn. Coù hai loaïi Taêng ñoaùn söï, ñoù laø coù aân hueä vaø khoâng coù aân hueä; Coù hai loaïi Taêng ñoaùn söï, ñoù laø nhö deâ bò thieán aùc khaåu vaø khoâng nhö deâ bò thieán aùc khaåu; Coù hai loaïi Taêng ñoaùn söï, ñoù laø ña vaên vaø khoâng ña vaên; Coù hai loaïi Taêng ñoaùn söï, ñoù laø thoâng lôïi A-haøm vaø khoâng thoâng lôïi A-haøm; Coù hai loaïi Taêng ñoaùn söï, ñoù laø hieåu roõ vaø khoâng hieåu roõ. Coù hai loaïi Taêng ñoaùn söï, ñoù laø nhö phaùp vaø khoâng nhö phaùp; ñuùng thôøi vaø phi thôøi; bieát suy xeùt vaø khoâng bieát suy xeùt. Coù hai loaïi phæ baùng Nhö lai: Phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; coù hai loaïi phaïm toäi, ñoù laø taùc vaø voâ taùc; coù hai loaïi ñieàu phuïc: taãn vaø cheâ traùch. Coù hai loaïi phæ baùng Nhö lai: Coù loøng tin maø hieåu sai laïc vaø khoâng coù loøng tin laïi saân haän; ngöôïc vôùi hai phaùp treân laø baïch phaùp. Coù hai loaïi toäi laø aùc giôùi vaø aùc kieán; coù hai loaïi khoå thieát laø phaït ôû

914                                                                         BOÄ LUAÄT 6

trong chuùng vaø phaït rieâng; coù hai loaïi khu xuaát laø phaït vaø Taêng hoøa hôïp; coù hai loaïi bieät truï laø ngöôøi phaïm giôùi bieät truï vaø ngoaøi ñaïo bieät truï. Coù hai loaïi Boån nhaät trò laø phaït vaø khieán cho giôùi ñaày ñuû; coù hai loaïi Ma- na-ñoûa laø phaït vaø ñieàu phuïc. Coù hai loaïi queùt doïn laø phaït vaø taâm thieän; coù hai loaïi thanh tònh laø taùc thanh tònh vaø voâ taùc thanh tònh. Coù hai loaïi Tyø-kheo tranh caõi laø Tyø-kheo tranh caõi vôùi Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni tranh caõi vôùi Tyø-kheo-ni… cho ñeán Sa-di-ni cuõng vaäy. Coù ba loaïi phaïm toäi, ñoù laø do tham, saân vaø si sanh; coù ba loaïi phaïm toäi veà thaân, ñoù laø do tham, saân, si sanh; coù ba loaïi phaïm toäi veà mieäng, ñoù laø do tham, saân vaø si sanh. Coù ba loaïi phi Tyø-ni do tham, saân vaø si sanh; coù ba loaïi Tyø-ni veà tham, saân vaø si. Coù ba phaùp nhieáp taát caû toäi: Nhaân duyeân, cheá vaø phaân bieät. Coù ba loaïi yeát ma nhieáp taát caû yeát ma: Ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma. Coù ba loaïi yeát ma: Taêng yeát ma, Thaùc-laïi-tra yeát ma vaø boá taùt yeát ma. Coù ba loaïi hoïc: Taêng thöôïng giôùi hoïc, taêng thöôïng ñònh hoïc vaø taêng thöôïng hueä hoïc; laïi coù ba loaïi hoïc laø oai nghi, Tyø-ni vaø Ba-la-ñeà- moäc-xoa. Coù ba loaïi phaïm toäi, ñoù laø thaân khaåu vaø yù. Coù ba loaïi tranh caõi laø thieän, baát thieän vaø voâ kyù. Coù ba nghieäp laø phaùp, phi phaùp vaø tôï phaùp. Coù ba nhaân duyeân phaù Taêng laø nghe, thoï laáy theû vaø kieán laäp hai boä. Coù ba loaïi neân dieät laø phaïm, phaïm roài töï noùi vaø töï noùi ñaõ phaïm. Coù ba baäc thoï cuùng döôøng laø Nhö lai, Thöôïng toøa vaø ñoàng phaïm haïnh. Coù ba baäc neân ñöùng daäy nghinh ñoùn laø Nhö lai, Thöôïng toøa vaø ñoàng phaïm haïnh. Coù ba haïng ngöôøi neân leã baùi, neáu khoâng leã baùi thì phaïm toäi, ñoù laø Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ vaø vò phaùp ngöõ cho bieät truï. Coù ba haïng ngöôøi khoâng leã baùi khoâng coù phaïm toäi, ñoù laø ngöôøi Baát coïng truï, ngöôøi haønh Bieät truù vaø haï toøa. Coù ba loaïi sai laø Taêng sai, rieâng tö sai vaø Ba-la-ñeà-moäc-xoa sai; laïi coù ba loaïi sai laø taêng sai, naêm chuùng sai vaø vua sai; laïi coù ba loaïi sai laø Hoøa thöôïng sai, A-xaø-leâ sai vaø Öu-baø-taéc sai; laïi coù ba loaïi sai laø Hoøa thöôïng sai, A-xaø-leâ sai vaø Thöôïng toøa sai.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 7                            915

Coù ba loaïi töï töù laø thænh töï töù, thöôøng thöôøng töï töù vaø thöôøng töï töù; laïi coù ba loaïi töï töù laø gôûi duïc töï töù, thanh tònh töï töù vaø taâm töï töù; laïi coù ba loaïi töï töù laø y töï töù, thöïc töï töù vaø döôïc töï töù. Coù ba loaïi cheá laø nhaân duyeân khôûi toäi maø cheá, giaùo giôùi toäi maø cheá vaø do chieát phuïc maø cheá. Coù ba loaïi yeát ma laø Taêng yeát ma, vì thí chuû yeát ma, vaø vì taøi vaät yeát ma. Coù ba loaïi kieán laäp laø taøi lôïi, ngöôøi vaø cöông giôùi. Coù boán loaïi bieát laø phaïm, khoâng phaïm, thanh tònh vaø khoâng thanh tònh. Coù boán loaïi thanh tònh laø thaáy, saùm hoái, giaùo giôùi vaø xuaát toäi. Coù boán loaïi khoâng döøng laø tham, saân, si vaø caû tham saân si; ngöôïc vôùi treân laø boán loaïi döøng. Coù boán chuùng laø chuùng caïo boû raâu toùc, chuùng oâ ueá, chuùng trí hueä vaø chuùng tranh caõi. Coù boán nhaân duyeân neân Phaät cho caùc Tyø-kheo ñöôïc uoáng thuoác, ñoù laø vì duyeân söï, tuøy quoác ñoä, tuøy thôøi vaø vì ngöôøi. Coù boán loaïi döôïc laø baát tònh vaø tònh thoï duøng, tònh vaø baát tònh thoï duøng, baát tònh vaø baát tònh thoï duøng, tònh vaø tònh thoï duøng. Coù boán vieäc Nhö lai cheá phuïc ñeä töû, ñoù laø chôù laøm, cheá phuïc, caàu xuaát toäi vaø vì phaùp truï laâu. Coù boán caûnh giôùi cuûa Nhö lai, ñoù laø trí, phaùp, ngöôøi vaø thaàn tuùc. ÔÛ trong boán caûnh giôùi naøy maø Nhö lai cheá giôùi, cheá Tyø-ni, cheá Ba-la-ñeà- moäc-xoa, Tu-ña-la, A-tyø-ñaøm, chuù thuaät cöùu caùnh, Tyø-ni taäp, Tyø-ni phaùt loà toäi, nhôù nghó toäi, cô hieàm toäi, quoác ñoä toäi; thanh tònh, thoï thanh tònh, thuyeát thanh tònh; töï töù, ngöôøi töï töù, yeát ma töï töù, gôûi duïc töï töù, thoï duïc töï töù, thuyeát duïc töï töù, ngaên töï töù; yeát ma Khoå thieát, yeát ma Khu xuaát, yeát ma taãn, yeát ma saùm hoái; cho thoï giôùi cuï tuùc, khoâng cho thoï giôùi cuï tuùc, thoï ñaéc giôùi cuï tuùc, khoâng thoï ñaéc giôùi cuï tuùc; y chæ, cho y chæ, noùi y chæ, thoï y chæ; yeát ma phi phaùp, yeát ma nhö phaùp, yeát ma tôï phaùp, yeát mA-tyø-ni, yeát ma phi Tyø-ni, yeát ma hoøa hôïp, yeát ma khoâng hoøa hôïp, yeát ma coù theå chuyeån ñoåi, yeát ma khoâng theå chuyeån ñoåi; Hoøa thöôïng, A-xaø- leâ vaø ñeä töû, ñoàng yù, nhaãn nhuïc, saùm hoái, baûo saùm hoái, chaùnh thuaän xaû taát caû yeát ma… taát caû caùc vieäc treân ñeàu ôû trong boán caûnh giôùi cuûa Nhö lai laø trí, phaùp, ngöôøi vaø thaàn tuùc. Coù naêm nhaân duyeân ñeå thoï yeát ma, ñoù laø töï taùc yeát ma, ngöôøi khaùc taùc yeát ma, hieän tieàn tuøy hæ , gôûi duïc vaø xuaát toäi. Coù naêm vieäc khoå thieát: Hoaëc noùi toâi seõ ñeán trong Taêng naøy noùi toäi cuûa thaày, hoaëc noùi toâi seõ ñeán trong Taêng khaùc noùi toäi cuûa thaày, hoaëc noùi

916                                                                       BOÄ LUAÄT 6

toâi seõ noùi toäi cuûa thaày, hoaëc noùi toâi seõ daãn thaày ñeán trong Taêng, hoaëc noùi toâi nhaát ñònh seõ cöû toäi thaày. Coù naêm phaùp cöû toäi thaønh töïu, ñoù laø chaân thaät khoâng hö doái, ñuùng thôøi khoâng phaûi phi thôøi, taâm töø khoâng phaûi saân haän, noùi lôøi hoøa dòu khoâng phaûi lôøi thoâ saún, vì laøm lôïi ích khoâng phaûi khoâng laøm lôïi ích. Coù naêm vieäc thaønh töïu thì Tyø-kheo khoâng laøm cho Öu-baø-taéc khôûi tín kính, ñoù laø cheâ bai Phaät phaùp Taêng, khoâng coù oai nghi, khoâng hoïc giôùi Tyø-kheo. Tyø-kheo trì luaät thoï vieäc tranh caõi tröôùc neân noäi quaùn naêm phaùp, suy xeùt kyõ roài môùi thoï vieäc tranh caõi, ñoù laø quaùn ta coù tinh taán khoâng, ta coù phaïm giôùi khoâng, ta coù thanh tònh khoâng, ta coù ña vaên khoâng, ta coù hieåu roõ Tyø-ni khoâng, coù nhieãm theo ñoà chuùng xaáu aùc khoâng, coù nhö Tyø-ni nhö lôøi Phaät daïy khoâng. Coù naêm vieäc Tyø-kheo trì luaät khoâng neân ôû trong Taêng thoï vieäc tranh caõi, ñoù laø noùi lôøi khuûng boá, xuùc naõo ngöôøi khaùc, noùi quaù laâu, noùi naëng lôøi, noùi lôøi khoâng laøm chuùng vöøa yù; ngöôïc vôùi treân thì neân thoï vieäc tranh caõi. Coù naêm vieäc Tyø-kheo trì luaät khoâng neân ôû trong Taêng thoï vieäc tranh caõi, ñoù laø nghe lôøi Tyø-kheo xaáu aùc, nghe lôøi sai laàm, khoâng hoûi Tyø-kheo xaáu aùc ba laàn; ngöôïc vôùi treân thì neân thoï vieäc tranh caõi. Coù naêm vieäc Tyø-kheo trì luaät khoâng neân ôû trong Taêng thoï vieäc tranh caõi, ñoù laø khoâng hieåu lôøi noùi cuûa mình, khoâng hieåu lôøi noùi cuûa ngöôøi khaùc, khoâng thích lôøi ngöôøi khaùc noùi, khoâng thích lôøi mình noùi, khoâng ña vaên; ngöôïc vôùi treân thì neân thoï vieäc tranh caõi. Coù naêm vieäc Tyø-kheo trì luaät khoâng neân ôû trong Taêng thoï vieäc tranh caõi, ñoù laø khoâng caàu thænh, coá chaáp, khoâng hieåu roõ vieäc tranh caõi, khoâng bieát vieäc tranh caõi, khoâng bieát dieät traùnh; ngöôïc vôùi treân thì neân thoï vieäc tranh caõi. Coù naêm vieäc Tyø-kheo trì luaät khoâng neân ôû trong Taêng thoï vieäc tranh caõi, ñoù laø khoâng caàu thænh Thöôïng toøa, khoâng ña vaên, khoâng bieát Tyø-ni, khoâng coù quyeán thuoäc, khoâng cung kính Thöôïng trung haï toøa vaø Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra. Coù naêm vieäc ñoái vôùi Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra neân taãn, neân khu xuaát, neân cheâ traùch hoaëc khieán cho sanh ö naõo cheá phuïc, ñoù laø neáu Tyø-kheo laøm Thaùc laïi tra trì aùc giôùi, phaïm giôùi, taø kieán; khoâng ña vaên; khoâng bieát Tyø-ni; khoâng hoå theïn; khoâng bieát chuùng taêng laø quyeán thuoäc laïi trôï giuùp Tyø-kheo xaáu aùc. Coù naêm vieäc Tyø-kheo ñoaùn söï neân bieát: Moät laø kính Taêng, hai laø

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 7                    917

taâm töø noùi lôøi hoøa dòu, ba laø bieát choã naøo neân ngoài, khi xöû ñoaùn vieäc bieát choã ngoài cuûa mình, boán laø neân thuyeát phaùp cho ngöôøi, neáu töï mình khoâng thuyeát ñöôïc thì neân thænh ngöôøi thuyeát, naêm laø nghe ngöôøi thuyeát phaùp hy thì neân khen ngôïi. Coù naêm vieäc Tyø-kheo neân haønh: Moät laø taâm nhö choåi queùt, hai laø trong Taêng taâm bình ñaúng, khoâng kieâu maïn; ba laø trong Taêng khoâng baøn noùi quoác ñoä, khoâng noùi lôøi aùc; boán laø trong Taêng nhö phaùp tuøy thuaän, coù toäi thì saùm hoái, khoâng toäi thì im laëng; naêm laø ñöøng laøm chuùng khaùc vôùi Taêng. Coù naêm loaïi ñaïi taëc: Moät laø loaïi ñaïi taëc coù moät traêm ngöôøi vaây quanh, hai laø loaïi ñaïi taëc ñem vaät cuûa Taêng boán phöông cho ngöôøi khaùc, ba laø loaïi ñaïi taëc töï noùi ta laø A-la-haùn, boán laø loaïi ñaïi taëc ñoái vôùi nghóa khoâng maø Nhö lai giaûng noùi laïi noùi laø ta noùi, naêm laø loaïi ñaïi taëc Tyø-kheo phaïm giôùi, khoâng tinh taán laïi laøm aùc phaùp, beân trong thoái naùt roãng khoâng, khoâng phaûi Sa-moân maø töï noùi laø Sa-moân, khoâng phaûi phaïm haïnh maø töï noùi laø phaïm haïnh, daãn caû moät traêm… cho ñeán naêm traêm ñoà chuùng ñi vaøo tuï laïc thaønh aáp thoï cuùng döôøng. Coù naêm caùch troäm caép, ñoù laø cöôõng ñoaït laáy, noùi lôøi dòu ngoït ñeå laáy, laáy moät caùch cöïïc khoå, nhaän ngöôøi gôõi roài laáy vaø cho roài laáy laïi. Coù naêm loaïi khoâng neân khai thoâng, ñoù laø khoâng hoå theïn, khoâng noùi lôøi dòu hoøa, khoâng ña vaên, muoán cöû toäi ngöôøi khaùc vaø khoâng caàu thanh tònh. Coù naêm vieäc khi thí khoâng neân töôûng laø coù phöôùc, ñoù laø thí cho ngöôøi nöõ, thí cho traâu ñaùnh nhau, thí röôïu, thì hình veõ nam nöõ vaø thí kyõ nhaïc. Coù naêm nhaân duyeân khoâng ñöôïc ñeán tröôùc khi boá taùt, ñoù laø naïn vua, naïn giaëc, naïn löûa, naïn nöôùc, naïn truøng boø ñi baèng buïng (raén). Tyø-kheo ñeán nhaø baïch y coù naêm vieäc khoâng chaùnh nieäm, ñoù laø khoâng baïch maø vaøo tuï laïc, khoâng xem choã ngoài maø ngoài, cuøng ngöôøi nöõ ngoài ôû choã khuaát, khoâng coù tònh nhaân maø vì thuyeát phaùp quaù naêm, saùu lôøi vaø khoâng laáy tay ñeø xuoáng maø ngoài. Laïi coù naêm loãi: Moät laø gaëp ngöôøi nöõ roài cuøng noùi chuyeän, hai laø cuøng noùi chuyeän roài gaàn guõi, ba laø gaàn guõi roài khôûi nieäm xaáu aùc, boán laø khoåi nieäm xaáu aùc roài phaïm troïng giôùi, naêm laø phaïm maø khoâng bieát phaïm giôùi tröôùc hay sau, khoâng öa thích tu phaïm haïnh. Coù naêm phaùp thaønh töïu thì neân baûo ñeä töû saùm hoái Hoøa thöôïng: Moät laø khoâng thaân gaàn Hoøa thöôïng, hai laø khoâng hoå theïn, khoâng nghó ñeán Hoøa thöôïng; ba laø tranh caõi vôùi Hoøa thöôïng, boán laø khoâng cung

918                                                                         BOÄ LUAÄT 6

kính, naêm laø khoâng duøng phaùp nhieáp Hoøa thöôïng maø duøng taøi nhieáp Hoøa thöôïng. Neáu saùm hoái thì toát, neáu khoâng saùm hoái thì tuøy vieäc keát phaïm. Ngöôïc vôùi naêm phaùp treân thì neân thoï saùm, neáu Hoøa thöôïng khoâng thoï saùm thì tuøy vieäc keát phaïm. Ñeä töû caän truï cuûa A-xaø-leâ cuõng nhö vaäy. Coù naêm loaïi sai bieät, ñoù laø Phaät sai bieät, Phaùp vaø Taêng sai bieät, yeát ma sai bieät vaø ñaïo sai bieät. Ngöôïc vôùi treân laø khoâng sai bieät. Laïi coù naêm loaïi sai bieät, ñoù laø Phaät sai bieät, Hoøa thöôïng sai bieät, A-xaø-leâ sai bieät, yeát ma sai bieät vaø Phaùp sai bieät. Coù saùu nguoàn goác cuûa cuûa vieäc tranh caõi nhö trong Taêng nhaât ñaõ noùi. Coù saùu loaïi sai baûo: Taêng sai baûo, caùc boä sai baûo, Hoøa thöôïng vaø A-xaø-leâ sai baûo, Thöôïng toøa sai baûo vaø vua sai. Coù saùu vieäc Öu-baø-taéc khoâng neân laøm, ñoù laø eùp daàu, nuoâi Ñöôøi öôi, nhuoäm baèng maùu, mua baùn röôïu vaø baùn dao tröôïng… caùc loaïi khí giôùi. Coù saùu loaïi töï töù, ñoù laø Tyø-kheo töï töù, Tyø-kheo-ni töï töù, hai boä taêng töï töù, Thöïc töï töù, thanh tònh töï töù vaø töï töù. Coù saùu loaïi hoaïi, ñoù laø töï hoaïi, ngöôøi khaùc hoaïi, giôùi hoaïi, kieán hoaïi, oai nghi hoaïi vaø maïng hoaïi. Ngöôïc vôùi treân laø saùu vieäc thaønh töïu. Coù saùu laïi aùi kính, ñoù laø thaân nghieäp töï, khaåu nghieäp töø, yù nghieäp töø, Hieàn thaùnh coäng giôùi, Hieàn thaùnh ñoàng kieán vaø y baùt dö ñöôïc nhö phaùp ñeàu thí cho ñoàng phaïm haïnh. Coù saùu caùch troäm caép goàm coù naêm caùch nhö ñaõ noùi ôû tröôùc vaø thöù saùu laø troäm phaùp. Coù saùu phaùp hieän tieàn goïi laø ñaéc giôùi cuï tuùc, ñoù laø Phaät hieän tieàn, Phaùp vaø Taêng hieän tieàn, Hoøa thöôïng vaø A-xaø-leâ hieän tieàn, thöù saùu laø ngöôøi thoï giôùi hieän tieàn. Coù saùu vieäc ôû trong Phaùp khoù ñöôïc ñaày ñuû, ñoù laø nhieàu tham duïc, khoù vöøa yù, khoù nuoâi döôõng, khoâng bieát ñuû, khoâng hieáu thuaän, nhieàu nghi, khoâng caàu cöùu caùnh. Ngöôïc vôùi treân thì deã ñaày ñuû. Coù baûy loaïi taøi, ñoù laø tín, giôùi, thí, vaên, hueä, taøm vaø quí. Coù baûy löïc, ñoù laø tín, giôùi, thí, vaên, hueä, taøm vaø quí. Coù baûy phaùp: Moät laø nhö thaät bieát Saéc laø khoå, hai laø nhö thaät bieát Saéc laø taäp, ba laø nhö thaät bieát Saéc laø dieät, boán laø nhö thaät bieát Saéc laø ñaïo, naêm laø nhö thaät bieát Saéc laø aùi, saùu laø nhö thaät bieát Saéc laø loãi, baûy laø nhö thaät bieát Saéc ñeå lìa; Thoï töôûng haønh thöùc cuõng nhö vaäy. Coù baûy phöông tieän, ñoù laø quaùn baát tònh, quaùn hôi thôû, boán nieäm xöù, noaõn, ñaûnh, nhaãn vaø theá ñeä nhaát phaùp.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 7                      919

Coù baûy baùu, ñoù laø: Baùnh xe baùu, voi baùu, ngöïa baùu, nöõ baùu, thaàn coi giöõ phuïc taøng baùu, thaàn chæ huy quaân ñoäi baùu vaø ngoïc ma ni baùu. Coù baûy Giaùc baùu, ñoù laø: Nieäm giaùc baùu, Traïch phaùp giaùc baùu, Tinh taán giaùc baùu, Hyû giaùc baùu, YÛ giaùc baùu, Ñònh giaùc baùu vaø Xaû giaùc baùu. Coù baûy phaùp dieät traùnh, ñoù laø Hieän tieàn Tyø-ni, ÖÙc nieäm Tyø-ni, Baát si Tyø-ni, Töï ngoân Tyø-ni, Thaät mích Tyø-ni, Ña mích Tyø-ni vaø Boá thaûo Tyø-ni. Coù baûy loaïi y, ñoù laø y baèng giaï, y baèng vaûi gai, y deät baèng sôïi gai maëc vaøo muøa heø, y Caâu-chi, y Caâu-xaù-da, y Kieáp-boái vaø y Soâ-ma. Coù baûy phaùp thoái chuyeån, ñoù laø khoâng kính Phaät, phaùp, Taêng vaø giôùi, phoùng daät, khoâng kính thieàn ñònh. Ngöôïc vôùi treân laø baûy phaùp taêng taán. Coù baûy loaïi cheá phuïc: Moät laø nôi nhö vaäy thì khoâng neân ôû, hai laø ngöôøi nhö vaäy thì chôù gaàn guõi, ba laø choã nhö vaäy chôù nöông töïa, boán laø tuï laïc nhö vaäy chôù neân ñeán, naêm laø ñöôøng nhö vaäy chôù neân ñi, saùu laø nhaø nhö theá thì khoâng neân ñeán, baûy laø ngöôøi nhö vaäy chôù cuøng noùi chuyeän. Coù baûy loaïi baát tín nhö trong Kheá kinh. Tyø-kheo trì luaät coù baûy coâng ñöùc: Moät laø ñöôïc Tyø-kheo toân kính, hai laø ñöôïc Tyø-kheo-ni toân kính, ba laø ngöôøi khoâng tuøy thuaän khieán cho tuøy thuaän, boán laø thuû hoä bí taøng cuûa Phaät, naêm laø ca ngôïi Phaät phaùp, saùu laø hieåu roõ phaùp töôùng, baûy laø kheùo hay giaùo giôùi. Do trì luaät neân taát caø Sa-moân, Baø-la-moân ñeàu ñaûnh leã cuùng döôøng. Coù baûy baäc trì luaät, ñoù laø Phaät Tyø baø thi, Phaät Thi khi, Phaät Tuøy dieáp, Phaät Caâu löu toân, Phaät Caâu nA-haøm Maâu ni , Phaät Ca-dieáp. Coù taùm loaïi coâng ñöùc, ñoù laø coâng ñöùc cuûa cöông giôùi, coâng ñöùc veà Söï, coâng ñöùc y chæ, coâng ñöùc cuûa Taêng cheá, coâng ñöùc cuûa Taêng thí, coâng ñöùc an cö, coâng ñöùc cuùng cho Taêng boán phöông vaø coâng ñöùc daïy baûo. Coù taùm loaïi xaû y Ca-hi-na nhö trong Tyø-ni. Coù taùm loaïi giaøy khoâng ñöôïc mang, ñoù laø: Giaøy coû, giaøy coû gai, giaøy Ca-ni-ca, giaøy ñan chæ sôïi, guoác goã, guoác tre vaø giaøy ñan baèng daây maây. Hoûi: Theá naøo laø phaù Taêng? - Coù möôøi boán vieäc phaù Taêng nhö phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp… nhö trong Tyø-ni. Khoâng phaûi moät Tyø-kheo cho ñeán taùm, chín ngöôøi coù theå phaù Taêng; maø do hai nhaân duyeân khieán Taêng bò phaù, ñoù laø noùi vaø ñoàng thoï theû. Coù taùm phaùp ñem toäi Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo

920                                                                           BOÄ LUAÄT 6

khaùc, phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa: Moät laø vì saân giaän khoâng vui, hai laø muoán khieán ngöôøi khaùc thaønh khoâng phaûi Tyø-kheo, ba laø muoán dieät phaùp Sa-moân, boán laø töï mình khoâng thanh tònh, naêm laø nghi vieäc cuûa ngöôøi kia laø hö neân quaùn saùt ngöôøi kia, saùu laø nhö phaùp cöû toäi naøy, baûy laø nhaát ñònh sanh tranh caõi, taùm laø tranh caõi roài chia reõ thaønh chuùng khaùc, khoâng phaûi nhaân giaûi thoaùt. Ngöôïc vôùi treân thì neân cöû toäi. Coù taùm phaùp dieät tham saân si töùc laø taùm Thaùnh ñaïo Coù taùm caáu ueá, ñoù laø noäi caáu, y caáu, taøi caáu, thöïc caáu, tònh caáu, baát tònh caáu, nhieáp thoï caáu vaø khoâng nhieáp thoï caáu. Coù taùm khoâng caên cöù ngaên thuyeát giôùi nhö trong Tyø-ni. Coù chín phaùp nöông, ñoù laø nöông Phaät, phaùp, Taêng; nöông Hoøa thöôïng vaø A-xaø-leâ; nöông chuûng toäc, nöông truù xöù, nöông ngöôøi vaø nöông giôùi cuï tuùc . Coù chín phaùp dieät saân haän nhö trong Kheá kinh. Tyø-kheo A-la-haùn Laäu taän vieäc neân laøm ñaõ laøm cong, phaïm haïnh ñaõ laäp thì khoâng phaïm caùc vieäc nhö: Tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si; khoâng coá yù saùt sanh, troäm caép, daâm duïc vaø voïng ngöõ. Saùt sanh Coù möôøi loãi nhö trong Kheá kinh, möôøi nghieäp ñaïo baát thieän cuõng nhö trong Kheá kinh vaø möôøi thieän nghieäp cuõng vaäy. Coù möôøi loaïi nhieáp thoï, ñoù laø y, thöïc, ngoïa cuï vaø döôïc nhieáp thoï; kinh luaät vaø luaän nhieáp thoï; phaïm toäi, thanh tònh vaø xuaát toäi nhieáp thoï. Ngöôïc vôùi treân laø khoâng phaûi nhieáp thoï. Coù möôøi chöôùng naïn khi thoï giôùi cuï tuùc, ñoù laø phi nhaân, khoâng xin, khoâng baïch, yeát ma khoâng ñaày ñuû, tuoåi khoâng ñuû hai möôi, gieát haïi cha meï, gieát A-la-haùn, phaù Taêng, aùc taâm laøm Phaät bò thöông chaûy maùu. Ngöôïc vôùi treân laø khoâng chöôùng naïn. Laïi Coù möôøi chöôùng naïn khi thoï giôùi cuï tuùc, ñoù laø voán ñaõ phaïm giôùi, taëc truù, khoâng phaûi nam, hai caên, vieät teá, voán khoâng hoøa hôïp, gieát haïi cha meï, gieát A-la-haùn, phaù Taêng, aùc taâm laøm Phaät bò thöông chaûy maùu. Coù möôøi naïn, ñoù laø naïn vua, naïn giaëc, naïn löûa, naïn nöôùc, naïn truøng boø ñi baèng buïng (raén), naïn ngöôøi, naïn veà maïng soáng vaø naïn phaïm haïnh. Coù möôøi loaïi Tyø-ni, ñoù laø Tyø-kheo Tyø-ni, Tyø-kheo-ni Tyø-ni, Cuï Tyø-ni, thieåu phaàn xöù Tyø-ni, nhaát thieát xöù Tyø-ni, dieät tham saân si Tyø-ni, dieät toäi Tyø-ni vaø dieät traùnh Tyø-ni. Coù ñaày ñuû möôøi phaùp xuaát toäi ngöôøi khaùc ñöôïc nhieàu coâng ñöùc, ñoù laø chaân thaät khoâng hö doái, ñuùng thôøi khoâng phaûi phi thôøi, taâm töø

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 7                        921

khoâng phaûi saân haän, noùi lôøi hoøa dòu khoâng phaûi lôøi thoâ saún, vì laøm lôïi ích khoâng phaûi khoâng laøm lôïi ích, tinh taán, ña vaên, trì giôùi, chaùnh nieäm vaø trí hueä. Coù möôøi phaùp thaønh töïu ñöôïc nhieàu coâng ñöùc, ñoù laø yù hoan hæ, toân troïng, cung kính, cuùng döôøng, khen ngôïi baäc voâ hoïc; giôùi, ñònh, hueä, giaûi thoaùt vaø giaûi thoaùt tri kieán thaønh töïu. Coù ñaày ñuû möôøi phaùp thì neân cho xuaát gia nhö trong Taêng nhaát. Coù möôøi lôïi, ñoù laø y lôïi, phaùp lôïi, Taêng lôïi, Hoøa thöôïng lôïi, A-xaø-leâ lôïi; giôùi, ñònh, hueä, giaûi thoaùt, vaø giaûi thoaùt tri kieán lôïi. Coù möôøi loaïi nhaát vò, ñoù laø giôùi, ñònh, hueä, giaûi thoaùt vaø giaûi thoaùt tri kieán cuûa baäc Höõu hoïc; giôùi, ñònh, hueä, giaûi thoaùt vaø giaûi thoaùt tri kieán cuûa baäc Voâ hoïc. Neáu coù ñaøn vieäc xaây phoøng xaù hay chuøa cho Taêng, sau ñoù hoài thí cho moät ngöôøi thì goïi laø phi phaùp thí vaø phi phaùp thoï duïng, nhö trong Taêng nhaát. Coù möôøi lôïi coâng ñöùc neân Phaät cheá giôùi: - Moät laø nhieáp thuû Taêng, - Hai laø kheùo nhieáp phuïc, - Ba laø khieán Taêng ñöôïc an laïc truï, - Boán laø chieát phuïc ngöôøi coù taâm coáng cao, - Naêm laø khieán ngöôøi taøm quyù ñöôïc an laïc, - Saùu laø khieán ngöôøi khoâng tin ñöôïc tònh tín, - Baûy laø khieán ngöôøi ñaõ tin ñöôïc taêng tröôûng, - Taùm laø ngaên phieàn naõo laäu hoaëc ñôøi naøy, - Chín laø ñoaïn nghieäp aùc ñôøi sau, - Möôøi laø khieán phaïm haïnh truï laâu. Luaät sö coù möôøi coâng ñöùc lôïi: Moät laø bieát coù toäi hay khoâng toäi, hai laø bieát tu hay khoâng tu, ba laø bieát laøm hay khoâng laøm, boán laø bieát thanh tònh hay khoâng thanh tònh, naêm laø taâm yù thöôøng saùng suoát, saùu laø ñöôïc boán chuùng cuùng döôøng, möôøi laø khoâng thoï giaùo giôùi töø ngöôøi khaùc. Sôû dó ñöôïc nhö vaäy laø vì ngöôøi trì luaät thuû hoä bí taøng toái thaéng neân taát caû Sa-moân, Baø-la-moân ñeàu ñaûnh leã cuùng döôøng, vì laøm lôïi ích cho nhieàu chuùng sanh, gieo troàng caên laønh cho voâ löôïng chuùng sanh, laøm cho chaùnh phaùp ñöôïc truï laâu. Hoûi: Taát caû Tyø-ni nhieáp trong maáy phaùp? Ñaùp: Löôïc nhieáp trong ba phaùp laø ñôn baïch yeát ma, baïch nhò yeát ma, baïch töù yeát ma. Laïi hoûi: Moät traêm leû moät phaùp yeát ma coù maáy loaïi ñôn baïch yeát

922                                                                         BOÄ LUAÄT 6

ma, maáy loaïi baïch nhò yeát ma, maáy loaïi baïch töù yeát ma? Ñaùp: Coù hai möôi boán phaùp ñôn baïch yeát ma, boán möôi baûy phaùp baïch nhò yeát ma, vaø ba möôi phaùp baïch töù yeát ma Hoûi: Hai möôi boán phaùp Ñôn baïch yeát ma goàm coù nhöõng phaùp naøo? - Moät laø Oai nghi A-xaø-leâ ñôn baïch, hai laø ñôn baïch hoûi phaùp chöôùng ñaïo, ba laø ñôn baïch boá taùt, boán laø khi boá taùt, taát caû Taêng ñeàu phaïm toäi ñôn baïch, naêm laø khi boá taùt taát caû Taêng nghi coù toäi ñôn baïch, saùu laø khi saép töï töù ñôn baïch, baûy laø khi töï töù Taêng phaïm toäi ñôn baïch, taùm laø khi töï töù taát caû Taêng nghi coù toäi ñôn baïch, chín laø khi töï töù ôû trong Taêng phaïm toäi ñôn baïch, möôøi laø khi tranh caõi ñôn baïch, möôøi moät laø khi töï töù, toäi töôùng chöa ñònh ñôn baïch, möôøi hai laø khi an cö ñôn baïch, möôøi ba laø moät mình thoï y cuûa tyø-kheo cheát ñôn baïch, möôøi boán laø chia vaät cuûa tyø-kheo cheát ñôn baïch, möôøi laêm laø xaû y Ca-hi-na ñôn baïch, möôøi saùu laø noùi toäi thoâ ñôn baïch, möôøi baûy laø toân giaû Ñaø-phieâu chia y cho Tyø-kheo ñôn baïch, möôøi taùm hieän tieàn cheâ traùch ñôn baïch, möôøi chín im laëng xuùc naõo ngöôøi khaùc ñôn baïch, hai möôi laø yeát ma Hoïc gia ñôn baïch, hai möôi moát laø xaû yeát ma Hoïc gia ñôn baïch, hai möôi hai laø yeát ma phuù baùt ñôn baïch, hai möôi ba laø yeát ma ngöõa baùt ñôn baïch, hai möôi boán laø boá thaûo ñôn baïch. Hoûi: Boán möôi baûy phaùp Baïch nhò yeát ma goàm coù nhöõng phaùp naøo? - Moät laø hieän tieàn boá taùt baïch nhò, hai laø keát ñaïi giôùi baïch nhò, ba laø keát giôùi y baïch nhò, boán laø keát tieåu giôùi baïch nhò, naêm laø yeát ma cuoàng si baïch nhò, saùu laø sai nguôøi töï töù baïch nhò, baûy laø sai ngöôøi chia ngoïa cuï baïch nhò, taùm laø keát tònh ñòa baïch nhò, chín laø may y Ca-hi-na baïch nhò, möôøi laø thoï y Ca-hi-na baïch nhò, möôøi moät laø giöõ y Ca-hi-na baïch nhò, möôøi hai laø saùm hoái baïch y baïch nhò, möôøi ba laø sai möôøi hai haïng ngöôøi baïch nhò, hai möôi boán laø cuû Thaùc laïi tra baïch nhò, hai möôi laêm laêm laø Tyø do traø baïch nhò, hai möôi saùu laø dieät traùnh baïch nhò, hai möôi baûy laø haønh phaùp xaù la baïch nhò, hai möôi taùm laø xin laøm phoøng baïch nhò, hai möôi chín laø laøm phoøng lôùn baïch nhò, ba möôi laø cöû toäi Tyø- kheo baïch nhò, ba möôi moát laø Thöôïng toøa baïch nhò, ba möôi hai laø xaû baùt baïch nhò, ba möôi ba laø khieán baïch y khoâng sanh taâm tín kính baïch nhò, ba möôi boán laø sai giaùo giôùi Tyø-kheo-ni baïch nhò, ba möôi laêm laø Taân ba leâ tyø baïch nhò, ba möôi saùu, ba möôi taùm laø Ni taêng baïch nhò taùc phaùp yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng cuùng döôøng; ba möôi chín laø maéng chuùng baïch nhò, boán möôi laø caát chöùa tröôïng baïch nhò, boán möôi moát laø caát chöùa tröôïng laïc nang baïch nhò, boán möôi hai laø naêm naêm ñöôïc lôïi baïch nhò, boán möôi ba laø ngaên boá taùt baïch nhò, boán

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 7                     923

möôi boán laø boån söï baïch nhò, boán möôi naêm laø cho Tyø-kheo-ni coù con nguû chung phoøng baïch nhò, boán möôi saùu laø noái lieàn phoøng baïch nhò, boán möôi baûy laø xuaát giôùi ba möôi chín ñeâm baïch nhò. Coù thuyeát noùi taát caû vieäc taùc phaùp yeát ma ñeàu neân baïch nhò; cuõng coù thuyeát noùi tröø thoï giôùi cuï tuùc vaø A-phuø-ha-na, taát caû caùc vieäc khaùc ñeàu neân baïch nhò. Hoûi: Ba möôi phaùp Baïch töù yeát ma goàm coù nhöõng phaùp naøo? - Moät laø thoï giôùi cuï tuùc baïch töù, hai laø cho ngoaïi ñaïo boán thaùng bieät truù baïch töù, ba laø chuùng taêng hoøa hôïp boá taùt baïch töù, boán laø cho khoå thieát baïch töù, naêm laø cho y chæ baïch töù, saùu laø cho khu xuaát baïch töù, baûy laø cho baát kieán taãn baïch töù, taùm laø cho Baát taùc taãn baïch töù, chín laø cho aùc taø baát tröø taãn baïch töù, möôøi laø cho bieät truï baïch töù, möôøi moät laø cho bieät truï Boån nhaät trò baïch töù, möôøi hai laø cho Ma-na-ñoûa baïch töù, möôøi ba laø cho Ma-na-ñoûa Boån nhaät trò baïch töù, möôøi boán laø cho A-phuø-ha-na baïch töù, möôøi laêm laø cho ÖÙc nieäm baïch töù, möôøi saùu laø cho Baát si baïch töù, möôøi baûy laø cho Thaät mích baïch töù, möôøi taùm laø phaù taêng baïch töù, möôøi chín laø trôï giuùp phaù taêng baïch töù, hai möôi laø du haønh baïch töù, hai möôi moát laø tuøy aùi, saân sôï si baïch töù, hai möôi hai laø aùc khaåu baïch töù, hai möôi ba laø aùc taø baïch töù, hai möôi boán laø Tyø-kheo-ni tuøy thuaän Tyø-kheo bò taãn baïch töù, hai möôi laêm laêm laø Tyø-kheo-ni nhieãm oâ truï baïch töù, hai möôi saùu laø cho Thöùc-xoa-ma-na hoïc saùu phaùp baïch töù, hai möôi baûy laø cho Sa-di hoïc hoái baïch töù, boán möôi taùm, ba möôi laø xaû ba loaïi giôùi baïch töù. Coù thuyeát noùi taát caû yeát ma ñeàu neân baïch töù . Hoûi: Moät traêm leû moät phaùp yeát ma naøy coù maáy loaïi ñöôïc gôûi duïc, coù maáy loaïi khoâng ñöôïc gôûi duïc? Ñaùp: Tröø kieát giôùi yeát ma, taát caû yeát ma khaùc ñeàu ñöôïc gôûi duïc. Hoûi: Moät traêm leû moät phaùp yeát ma naøy coù bao nhieâu loaïi boán ngöôøi taùc phaùp, bao nhieâu loaïi naêm ngöôøi taùc phaùp, bao nhieâu loaïi möôøi ngöôøi taùc phaùp, bao nhieâu loaïi hai möôi ngöôøi taùc phaùp vaø bao nhieâu loaïi boán möôi ngöôøi taùc phaùp? Ñaùp: Tröø töï töù naêm ngöôøi, thoï cuï giôùi möôøi ngöôøi, A-phuø-ha-na hai möôi ngöôøi, A-phuø-ha-na cho Tyø-kheo-ni phaûi ñuû hai boä taêng goàm boán möôi ngöôøi; taát caû caùc yeát ma khaùc ñeàu ñöôïc laøm vôùi tuùc soá boán ngöôøi. Hoûi: Yeát ma coù nghóa gì? - Nöông vaøo vieäc ñaõ laøm goïi laø yeát ma. Hoûi: Chöõ thuyeát trong ñaây coù nghóa gì? - Nöông vaøo söï vieäc thì goïi laø Söï, tuøy noùi yeát ma goïi laø thuyeát. Hoûi: Khoå thieát coù nghóa gì? - Do Tyø-kheo tranh caõi neân cho khoå thieát.

924                                                               BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Y chæ coù nghóa gì? - Do Tyø-kheo thöôøng phaïm giôùi neân cho y chæ. Hoûi: Khu xuaát coù nghóa gì? - Do Tyø-kheo OÂ-tha-gia neân cho khu xuaát. Caùc yeát ma khaùc tuøy theo nghóa neân bieát.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 8                    925

TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ QUYEÅN 8

24. Öu-Ba-Ly Vaán Phaùp: a. Hoûi veà boán Ba-la-di: Toân giaû Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Neáu Tyø-kheo duøng löïc chuù thuaät hoùa laøm ngöôøi nöõ ñeå cuøng haønh daâm suùc sanh ñöïc thì phaïm toäi gì?”, Phaät baûo: “Neáu töï nhôù nghó mình laø Tyø-kheo, töï bieát toâi laø Tyø-kheo maø laøm vieäc khoâng neân laøm thì phaïm Ba-la-di; neáu khoâng nhôù bieát thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Laïi hoûi: “Theá toân, neáu Tyø-kheo duøng löïc chuù thuaät hoùa laøm suùc sanh ñöïc ñeå cuøng haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm toäi gì?”, Phaät baûo: “Neáu töï nhôù nghó mình laø Tyø-kheo thì phaïm Ba-la-di, neáu khoâng nhôù thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Tröôøng hôïp Hai Tyø-kheo duøng löïc chuù thuaät hoùa laøm suùc sanh ñeå cuøng haønh daâm cuõng nhö vaäy. Hoûi: Cuøng haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ nhö theá naøo thì phaïm Ba-la- di? Ñaùp: Neáu haønh daâm vôùi taát caû ngöôøi nöõ maø coù theå naém baét ñöôïc thì ñeàu phaïm Ba-la-di, neáu khoâng theå naém baét ñöôïc thì phaïm Thaâu-lan- giaù. Laïi hoûi: Haønh daâm trong mieäng tôùi möùc ñoä naøo thì phaïm Ba-la- di? Ñaùp: Neáu qua khoûi raêng moät loùng tay thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Haønh daâm nôi hai ñöôøng nhö theá naøo thì phaïm Ba-la-di? Ñaùp: Neáu qua khoûi da cho ñeán moät loùng tay thì phaïm. Hoûi: Thaân ngöôøi nöõ cheát ñaõ bò phaù hoaïi, neáu hoïp laïi ñeå cuøng haønh daâm thì phaïm toäi gì? - Neáu haønh daâm nôi hai ñöôøng thì phaïm Ba-la-di, nôi mieäng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Haønh daâm vôùi xaùc ngöôøi nöõ bò maát ñaàu thì phaïm toäi gì? - neáu haønh daâm nôi hai ñöôøng thì phaïm Ba-la-di, nôi mieäng thì phaïm Thaâu- lan-giaù; laøm loã treân thaân ñeå haønh daâm thì phaïm Thaâu-lan-giaù; haønh daâm vôùi töû thi nöõ ñaõ thoái röûa thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Nhö Phaät daïy haønh daâm nôi ba saûn moân thì phaïm Ba-la-di,

926                                                                    BOÄ LUAÄT 6

coù tröôøng hôïp haønh daâm nôi ba saûn moân maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? - Coù, neáu hai beân saûn moân ñaõ hoaïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù, saûn moân kheùp kín cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Nhö Phaät daïy haønh daâm nôi ba saûn moân khoâng hö hoaïi cuûa ngöôøi nöõ coøn soáng thì phaïm Ba-la-di, theá naøo laø saûn moân khoâng hö hoaïi? - Neáu hai beân khoâng hö hoaïi. Hoûi: Theá naøo laø saûn moân hö hoaïi? - Töùc laø hai beân ñaõ hö hoaïi hay thoái röûa. Gioáng nhö ngöôøi nöõ coøn soáng, ngöôøi nöõ ñaõ cheát cuõng vaäy; gioáng nhö ngöôøi nöõ, nöõ phi nhaân cuõng vaäy; haønh daâm vôùi ngöôøi nam, huyønh moân cho ñeán vôùi suùc sanh caùi hay ñöïc cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo moät mình ôû trong phoøng maø phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo coù nam caên daøi. Hoûi: Neáu thaân ngöôøi nöõ cheát bò chaët ñoâi, Tyø-kheo hoïp noái laïi ñeå cuøng haønh daâm thì phaïm toäi gì? - Neáu choã hoïp noái laïi hieän roõ thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu khoâng hieän roõ thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo haønh daâm vôùi ngöôøi coù nöõ caên ñaõ bò dieät thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù . Hoûi: Nhö Phaät daïy coù giaùn caùch haønh daâm vôùi coù giaùn caùch thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo haønh daâm vôùi coù giaùn caùch maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu boïc nhieàu lôùp y thì phaïm Thaâu-lan- giaù. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo haønh daâm maø khoâng phaïm Ba- la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy voán ñaõ phaïm giôùi, voán khoâng hoøa hôïp, Taëc truïï, oâ nhieãm Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Tyø-kheo haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ trong luùc nguû thì phaïm toäi gì? - Neáu bieát mình laø Tyø-kheo thì phaïm Ba-la-di, neáu khoâng bieát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo ôû trong hai ngöôøi, taùm ngöôøi, möôøi ngöôøi laáy phaàn thì phaïm toäi gì? - Neáu noùi doái ñeå laáy thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Taêng chia vaät xong, laáy ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Nhö Phaät daïy laáy rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp laáy rôøi khoûi choã cuõ maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø khinh vaät khoâng ñaùng giaù. Hoûi: Neáu coù thöông buoân noùi vôùi Tyø-kheo: “Caùc thaày xuaát gia khoûi phaûi ñoùng thueá, cho toâi gôûi vaät naøy qua choã thu thueá”, thì phaïm

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 8                    927

toäi gì? Ñaùp: Neáu nhaän lôøi maø chöa mang qua ñöôïc thì phaïm Thaâu-lan- giaù; neáu laøm phöông tieän thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu thöông buoân chöa ñeán choã thu thueá, maø Tyø-kheo chæ ñöôøng khaùc cho ñi, thöông buoân nghe theo ñi thì Tyø-kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu thöông nhaân chöa ñeán choã thu thueá noùi vôùi Tyø-kheo: “Cho toâi gôûi vaät naøy qua, tieàn phaûi ñoùng thueá seõ cho Tyø-kheo moät nöõa”, neáu nhaän lôøi maø chöa mang qua ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu qua ñöôïc choã thu thueá maø ñuû naêm tieàn thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu thöông nhaân chöa ñeán choã thu thueá noùi vôùi Tyø-kheo: “Cho toâi gôûi vaät naøy qua, tieàn phaûi ñoùng thueá seõ cho thaày heát”, neáu mang qua ñöôïc maø ñuû naêm tieàn thì Tyø-kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. Khi ñaõ ñeán choã thu thueá, neáu thöông nhaân noùi vôùi Tyø-kheo: “Cho toâi gôûi vaät naøy qua”, Tyø-kheo mang qua ñöôïc maø ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di; neáu thöông nhaân noùi vôùi Tyø-kheo: “Cho toâi gôûi vaät naøy qua, tieàn phaûi ñoùng thueá seõ cho Tyø-kheo moät nöõa”, Tyø-kheo mang qua ñöôïc maø ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di; neáu thöông nhaân noùi vôùi Tyø-kheo: “Cho toâi gôûi vaät naøy qua, tieàn phaûi ñoùng thueá seõ cho thaày heát”, Tyø-kheo mang qua ñöôïc maø ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Nhö Phaät daïy laáy vaät quyù troïng rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba- la-di, coù tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng rôøi khoûi choã cuõ maø khoâng phaïm hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu thöông buoân leùn ñeå vaät phaûi ñoùng thueá vaøo trong ñaõy y, tuùi baùt cuûa tyø-kheo; Tyø-kheo khoâng bieát neân mang qua khoûi choã thu thueá thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ñeå vaät phaûi ñoùng thueá trong mieäng maø mang qua thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu vaät phaûi ñoùng thueá naøy la voâ giaù thì phaïm Ba-la-di, neáu coù theå tính löôøng ñöôïc thì phaïm Thaâu- lan-giaù. Hoûi: Nhö Phaät daïy coù naêm caùch traäm caép laø cöôõng ñoaït laáy, noùi lôøi dòu ngoït ñeå laáy, laáy moät caùch cöïïc khoå, nhaän ngöôøi gôûi roài laáy vaø troäm phaùp; trong naêm caùch laáy troäm naøy, caùch naøo phaïm Ba-la-di? Ñaùp: Tröø troäm phaùp, boán caùch troäm caép kia ñeàu phaïm Ba-la-di. Neáu xaù lôïi Phaät coù ngöôøi giöõ, vì mình maø laáy troäm, tính giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù; neáu vì giaän gheùt muoán cho khoâng ai coù ñöôïc maø laáy troäm thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu vì toân kính cuùng döôøng, noùi Phaät laø thaày toâi, thì duø tính giaù ñuû naêm tieàn cuõng chæ phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Tyø-kheo laáy troäm kinh thì phaïm toäi gì? - Neáu tính giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù; neáu laáy ñeå vieát cheùp,

928                                                                      BOÄ LUAÄT 6

ñoïc tuïng thì khoâng phaïm. Hoûi: Tyø-kheo laáy troäm vaät trong mieáu, trong thaùp hay vaät trang nghieâm trong nhaø baïch y thì phaïm toäi gì? - Neáu coù ngöôøi coi giöõ, laáy tính giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù; neáu laø cuûa phi nhaân, laáy tính giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm Thaâu-lan-giaù, khoâng ñuû thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Neáu Tyø-kheo ñeán nhaø baïch y noùi vôùi vôï cö só: “Coâ haõy ñöa cho toäi vaät”. - Ñöôïc thì phaïm toäi gì? - Neáu laáy tính giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm Thaâu-lan-giaù, khoâng ñuû thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Neáu trong ñeâm toái ôû choã ñeå y, boán Tyø-kheo cuøng laáy troäm thì phaïm toäi gì? - Neáu vaät chöa ñöôïc chia thì phaïm Thaâu-lan-giaù, chia xong tính laáy ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Vaät cuûa ngöôøi treo treân giaù y, Tyø-kheo laáy troäm thì phaïm toäi gì? - Luùc ñang choïn löïa ñeå laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, choïn löïa xong laáy tính giaù ñöôïc naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di. Neáu mang caû giaù y ñi thì phaïm Thaâu-lan-giaù, khi laáy y vaät rôøi khoûi giaù y tính ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Vaät trong ñaõy y cuõng vaäy. Hoûi: Tyø-kheo laáy troäm giuøm ngöôøi khaùc thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Nhö Phaät daïy laáy troäm naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy naêm tieàn maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu tieàn Ca-leâ-tieân giaù thaáp. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy troäm y maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? - Coù, neáu giaù y khoâng ñuû naêm tieàn. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo laáy vaät quyù troïng dôøi ñeå choã khaùc thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp dôøi ñeå choã khaùc maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu ñeä töû coäng haønh vaø ñeä töû caän truï coù taâm laáy troäm vaät cuûa Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ chuyeån töø treân xuoáng döôùi hoaëc töø döôùi leân treân thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo nghi vaät cuûa ngöôøi kia khoâng bieát phaûi hay khoâng phaûi cuûa ngöôøi kia maø laáy, neáu vaät thaät laø cuûa ngöôøi kia thì phaïm toäi gì? -Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu vaät khoâng phaûi cuûa ngöôøi kia cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Nhö Phaät daïy laáy troäm naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, theá naøo laø naêm tieàn? - Boán Ca-ha-na baèng moät Ca-leâ-tieân, moät Ca-leâ-tieân trò giaù hai möôi tieàn, laáy troäm naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di. Khi chöa thoï giôùi cuï tuùc phöông tieän troäm, khi chöa thoï giôùi cuï

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 8                     929

tuùc laáy ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi chöa thoï giôùi cuï tuùc phöông tieän troäm, khi thoï giôùi cuï tuùc laáy ñöôïc cuõng Ñoät-kieát-la; khi chöa thoï giôùi cuï tuùc phöông tieän troäm, khi thoï giôùi cuï tuùc roài laáy ñöôïc thì phaïm Thaâu- lan-giaù; khi thoï giôùi cuï tuùc phöông tieän troäm, khi thoï giôùi cuï tuùc roài laáy ñöôïc cuõng Thaâu-lan-giaù; khi thoï giôùi cuï tuùc roài phöông tieän troäm, khi thoï giôùi cuï tuùc roài laáy ñöôïc vaät rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo ñoaït laáy chuøa, nhaø, ñaát ñai coù maáy vieäc phaïm Ba-la-di? - Coù hai vieäc laø ñaáu traùnh vaø töôùng ngoân ñaáu traùnh (tranh caõi vaø kieän caùo) ñeå ñoaït laáy, neáu khoâng thaéng kieän coøn ñang tranh caõi thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu ñöôïc thaéng kieän tính ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di. Tröôøng hôïp ruoäng vöôøn phoøng xaù… cuõng vaäy; laáy troäm traùi caây, phaù kho laãm laáy troäm neáu laøm moät phöông tieän maø laáy, tính ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù; neáu laøm nhieàu phöông tieän, moãi phöông tieän laáy tính ñuû naêm tieàn thì phaïm Thaâu-lan- giaù. ÔÛ coõi Phaát vu ñaõi phöông tieän laáy troäm, laáy tieàn Ca-leâ-tieân tính ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù; ôû coõi Caâu-da-ni cuõng vaäy, coõi Uaát-ñôn-vieät thì khoâng phaïm vì ôû coõi naøy khoâng coù sôû höõu, khoâng coù nhieáp thoï. Hoûi: Tyø-kheo laáy troäm tieàn ñoàng coù phaïm Ba-la-di khoâng? - Neáu tính giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm. Hoûi: Nhö Phaät daïy laáy troäm naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp laáy troäm döôùi naêm tieàn maø phaïm Ba-la-di hay khoâng? - Coù, neáu tieàn Ca-leâ-tieân ñaéc giaù. Hoûi: Nhö Phaät daïy laáy troäm naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp laáy troäm naêm tieàn maø khoâng phaïm Ba-la-di khoâng? - Coù, neáu tieàn Ca-leâ-tieân thaáp giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo tröôùc coù taâm troäm muoán laáy y, laáy roài khôûi töôûng laø cuûa mình thì phaïm toäi gì? - Tröôùc phaïm Thaâu-lan-giaù nhöng sau khoâng phaïm - Neáu tröôùc khôûi töôûng laø cuûa mình roài môùi laáy troäm thì tröôùc khoâng phaïm nhöng sau neáu laáy ñuû thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Nhö Phaät daïy laáy troäm naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy tieàn cuûa nhieàu ngöôøi maø khoâng païhm hay khoâng? - coù, neáu laáy chung cuûa ñaïi chuùng thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu nhieàu ngöôøi cuøng laáy cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Nhö Phaät daïy laáy troäm vaät lieäu baèng goã trò giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy troäm vaät lieäu baèng goã trò giaù ñuû naêm tieàn maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu laáy troäm cho ngöôøi khaùc.

930                                                                      BOÄ LUAÄT 6

Hoûi: Nhö Phaät daïy laáy troäm toùc vaøng trò giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy troäm toùc baèng vaøng trò giaù ñuû naêm tieàn maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu laáy troäm toùc vaøng cuûa phi nhaân thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Tyø-kheo laáy troäm nöôùc thì phaïm toäi gì? - Neáu löôïng nöôùc laáy tính giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù; laáy troäm nöôùc ñeâ cuõng vaäy. Hoûi: Nhö Phaät daïy laáy troäm naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laáy troäm traêm ngaøn Ca-leâ-tieân maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu töôûng laø cuûa mình hoaëc töôûng ñoàng yù neân laáy, hoaëc laáy taïm duøng hoaëc baûo ngöôøi khaùc laáy, hoaëc töôûng laø khoâng coù chuû neân laáy hoaëc laáy maø khoâng coù taâm troäm. Laïi coù tröôøng hôïp laáy nhieàu laàn, moãi laàn laáy boán tieàn thì phaïm moät Thaâu-lan-giaù; neáu Tyø-kheo tröôùc coù taâm troäm caép, khôûi töôûng laø cuûa mình neân laáy caát thì tröôùc phaïm Thaâu-lan-giaù nhöng sau khoâng phaïm; ngöôïc laïi neáu töôûng laø cuûa mình roài khôûi taâm troäm laáy caát thì tröôùc khoâng phaïm, nhöng sau neáu laáy ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù. Neáu duøng tay ra daáu laáy caép, laáy ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo laáy vaät quyù troïng dôøi ñeå caùc choã khaùc thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp dôøi ñeå choã khaùc maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu moät Tyø-kheo gaùnh mang ñeán ñeå moät choã xa, sau ñoù moät Tyø-kheo khaùc dôøi ñeå caùc choã khaùc thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo laáy troäm y cuûa cö só ñoàng yù thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu cö só noùi: “Y naøy con nay cuùng cho thaày”, Tyø-kheo nghe lôøi naøy roài nhaän laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Tyø-kheo bieán vaøng thaønh ñoàng ñeå qua choã thu thueá thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Tyø-kheo laáy troäm vaät baùu, vaøng baïc laøm cho hoaïi saéc thì phaïm toäi gì? - Neáu tính giaù vaät ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo nhaän vaät cuûa ngöôøi gôûi roài sau khoâng ñöa laïi thì phaïm toäi gì? - Neáu vaät ñoù tính giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù. Laáy caát vaät cuûa ngöôøi khaùc sau khoâng ñöa laïi cuõng vaäy. Neáu Tyø-kheo tröôùc quyeát ñònh khoâng ñöa laïi roài môùi laáy vaät rôøi khoûi choã cuõ maø khoâng coù taâm troäm thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu tröôùc coù taâm troäm laáy vaät rôøi khoûi choã, sau ñoù môùi quyeát ñònh khoâng traû laïi, vaät ñoù tính giaù ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu- lan-giaù.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 8                     931

Hoûi: Tyø-kheo laáy vaät tôï Ca-leâ-tieân thì phaïm toäi gì? - Tuøy giaù keát phaïm. Hoûi: Tyø-kheo laáy troäm ñoà goám söù thì phaïm toäi gì? - Tuøy giaù keát phaïm, döôùi naêm tieàn thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Khi chöa thoï giôùi cuï tuùc phöông tieän troäm, khi chöa thoï giôùi cuï tuùc laáy ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi chöa thoï giôùi cuï tuùc phöông tieän troäm, khi thoï giôùi cuï tuùc laáy ñöôïc cuõng Ñoät-kieát-la; khi chöa thoï giôùi cuï tuùc phöông tieän troäm, khi thoï giôùi cuï tuùc roài laáy ñöôïc thì phaïm Thaâu- lan-giaù; khi thoï giôùi cuï tuùc phöông tieän troäm, khi thoï giôùi cuï tuùc roài laáy ñöôïc cuõng Thaâu-lan-giaù; khi thoï giôùi cuï tuùc roài phöông tieän troäm, khi thoï giôùi cuï tuùc roài laáy ñöôïc vaät rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo troäm voi ngöïa laïc ñaø… thì phaïm toäi gì? - Neáu töï laáy troäm ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù. Neáu vì ganh gheùt maø laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, gieát cheát ñeå laáy thòt cuõng vaäy; neáu troäm ñeå thaû laøm cho ngöôøi khaùc sanh phieàn naõo thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Khi laø Tyø-kheo phöông tieän troäm, sau chuyeån caên thaønh Tyø- kheo-ni laáy ñöôïc thì phaïm toäi gì? - laáy ñuû naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di, khoâng ñuû thì Thaâu-lan-giaù. Tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni chuyeån caên thaønh Tyø-kheo cuõng vaäy. Laïi hoûi: Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo troäm caép thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo troäm caép maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy voán ñaõ phaïm giôùi, voán khoâng hoøa hôïp hoaëc laø Taëc truï hoaëc laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc troäm caép maø laïi phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái) Hoûi: Tyø-kheo bieán ngöôøi thaønh suùc sanh ñeå gieát thì phaïm toäi gì? - neáu töï nhôù nghó mình laø Tyø-kheo thì phaïm Ba-la-di, neáu khoâng nhôù nghó thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo gieát meï thì phaïm Ba-la-di vaø toäi ng- hòch, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo gieát meï maø khoâng phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch hay khoâng? - Coù, neáu gieát meï laø aùi maïn. Neáu Tyø-kheo neáu muoán gieát ngöôøi khaùc maø gieát laàm meï thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu Tyø-kheo chaët caây maø chaët truùng meï, meï cheát thì khoâng phaïm. Tröôøng hôïp gieát laàm cha vaø A-la-haùn cuõng vaäy. hai ngöôøi cuøng ngoài, Tyø-kheo muoán gieát ngöôøi naøy laïi gieát laàm ngöôøi kia thì phaïm Thaâu-lan-giaù; muoán gieát A-la-haùn maø gieát laàm ngöôøi khoâng phaûi laø A-la-haùn thì phaïm Thaâu-

932                                                                       BOÄ LUAÄT 6

lan-giaù, khoâng phaïm toäi nghòch; muoán gieát ngöôøi khoâng phaûi A-la-haùn maø gieát nhaàm A-la-haùn thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu töôûng laø A-la-haùn muoán gieát nhöng laïi khoâng phaûi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo coù hai ngöôøi meï, moät ngöôøi sanh, moät ngöôøi nuoâi, gieát ngöôøi meï naøo thì phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch? - Gieát ngöôøi meï thaân sanh. Hoûi: Neáu muoán xuaát gia neân hoûi ngöôøi meï naøo? Ñaùp: Neân hoûi ngöôøi meï nuoâi. Neáu laø suùc sanh, Tyø-kheo töôûng laø ngöôøi maø gieát thì phaïm Thaâu- lan-giaù; neáu laø ngöôøi, töôûng laø suùc sanh maø gieát thì phaïm Ñoät-kieát-la . Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo laøm cho ngöôøi khaùc saåy thai thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm cho ngöôøi saûy thai maø khoâng phaïm Ba-la-di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi ñoù mang thai suùc sanh; ngöôïc laïi neáu laø suùc sanh mang thai ngöôøi maø laøm cho saåy thai thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo ñaåy meï töø treân cao xuoáng, meï cheát thì phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm theá maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu ngöôøi meï cheát tröôùc khi teù xuoáng thì Tyø-kheo phaïm Thaâu-lan-giaù, khoâng phaïm nghòch; gieát cha vaø A-la-haùn cuõng vaäy. Neáu tröôùc laøm phöông tieän gieát meï roài töï saùt, neáu ngöôøi meï cheát tröôùc Tyø-kheo thì Tyø-kheo phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch; neáu Tyø-kheo cheát tröôùc ngöôøi meï thì Tyø-kheo phaïm Thaâu-lan-giaù; gieát cha vaø A-la- haùn cuõng vaäy. Neáu laø ngöôøi, Tyø-kheo nghi laø phi nhaân maø gieát thì phaïm Thaâu- lan-giaù; neáu laø meï, Tyø-kheo nghi khoâng phaûi laø meï maø gieát thì phaïm Thaâu-lan-giaù, khoâng phaïm nghòch; gieát cha vaø A-la-haùn cuõng vaäy. Neáu laø ngöôøi naøy, Tyø-kheo nghi khoâng bieát coù phaûi laø ngöôøi naøy hay khoâng maø gieát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo thaáy ngöôøi daãn giaëc saép bò gieát ñi, giaëc chaïy thoaùt, ngöôøi kia ñuoåi theo vaø hoûi Tyø-kheo coù thaáy teân giaëc chaïy qua ñaây khoâng, ñaùp laø coù thaáy; neáu Tyø-kheo nghó giaëc laø keû aùc, coù taâm muoán gieát neân chæ choã giaëc troán, giaëc nhaân ñaây bò baét gieát thì Tyø-kheo phaïm Ba-la-di, giaëc khoâng bò baét gieát thì Tyø-kheo phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu laø voâ taâm chæ choã, giaëc bò baét gieát thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la, giaëc khoâng bò baét gieát, Tyø-kheo cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Tröôøng hôïp nhieàu teân giaëc cuõng vaäy. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm cho cha meï cheát maø khoâng phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch khoâng? - Coù, neáu cha meï bònh naëng, Tyø- kheo dìu ñôõ ñöùng daäy ñi, cha meï nhaân ñaây cheát thì Tyø-kheo khoâng

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 8                     933

phaïm Ba-la-di vaø toäi nghòch. Laø meï, Tyø-kheo töôûng khoâng phaûi laø meï maø gieát thì phaïm Thaâu- lan-giaù; khoâng phaûi laø meï, Tyø-kheo töôûng laø meï maø gieát thì phaïm Thaâu- lan-giaù; töôûng laø phi nhaân maø gieát cuõng Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Laø ngöôøi, Tyø-kheo töôûng laø ngöôøi maø gieát thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töôûng laø ngöôøi gieát cheát maø khoâng phaïm Ba-la- di khoâng? Ñaùp: Coù, neáu Tyø-kheo töï saùt thì phaïm Thaâu-lan-giaù; muoán gieát ngöôøi khaùc maø töï gieát cheát mình cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo vì ñuøa giôõn maø ñaùnh cha, nhaân ñaây cha cheát thì phaïm toäi gì? - Phaïm Ñoät-kieát-la. Khi chöa thoï giôùi cuï tuùc laøm phöông tieän, khi chöa thoï giôùi cuï tuùc cha cheát thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi chöa thoï giôùi cuï tuùc laøm phöông tieän, khi thoï giôùi cuï tuùc cha cheát cuõng Ñoät-kieát-la; khi chöa thoï giôùi cuï tuùc laøm phöông tieän, khi thoï giôùi cuï tuùc roài cha cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù; khi thoï giôùi cuï tuùc laøm phöông tieän, khi thoï giôùi cuï tuùc roài cha cheát cuõng Thaâu-lan-giaù; khi thoï giôùi cuï tuùc roài laøm phöông tieän, khi thoï giôùi cuï tuùc roài cha cheát thì phaïm Ba-la-di. Laïi hoûi: Nhö Phaät daïy ngöôøi töôûng laø ngöôøi maø gieát thì phaïm Ba-la-di, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo gieát ngöôøi nhö theá maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy voán ñaõ phaïm giôùi, voán khoâng hoøa hôïp hoaëc laø Taëc truï hoaëc laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc gieát ngöôøi maø laïi phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái) Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi thoái thaát boán Quaû Sa-moân thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi chöùng ñöôïc boán Quaû Sa-moân thì phaïm toäi gì? - Khoâng ñöôïc maø noùi laø ñöôïc thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi thoái thaát quaû A-la-haùn, A-na-haøm, Tö- ñaø-haøm thì phaïm toäi gì? - Khoâng phaïm (thoái thaát coù hai: Ñöôïc roài thoái thaát vaø chöa ñöôïc maø thoái thaát, ôû ñaây noùi thoái thaát laø yù noùi chöa ñöôïc maø thoái thaát neân khoâng phaïm; neáu thaät khoâng ñöôïc maø thoái thaát laïi noùi laø ñöôïc roài thoái thaát thì phaïm Ba-la-di; neáu thaät ñöôïc maø thoái thaát thì khoâng phaïm). Neáu Tyø-kheo noùi toâi laø Hoïc nhaân hoaëc noùi toâi hoïc Ba-la-ñeà-moäc- xoa thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu noù toâi hoïc caùc Thaùnh phaùp nhö khoâng,

934                                                                       BOÄ LUAÄT 6

voâ sôû höõu… thì phaïm Ba-la-di; neáu noùi toâi hoïc kinh luaät luaän cuõng vaäy. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Thaân cuûa toâi laø thaân sau cuøng” thì phaïm toäi gì? - Neáu muoán noùi veà phaùp quaù khöù ñaõ dieät thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu noùi sanh thaät ñaõ taän thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo ñaùng leõ noùi thaày laø Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn, maø laïi noùi toâi laø Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan- giaù. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi baïch y: “Ai noùi vôùi oâng toâi laø Tu-ñaø-hoaøn, khoâng phaûi laø Tö-ñaø-haøm… A-la-haùn?”, sau ñoù laïi noùi toâi khoâng phaûi laø Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo muoán noùi veà quaû Tu-ñaø-hoaøn maø laïi noùi veà quaû Tö-ñaø-haøm… A-la-haùn thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Toâi ñaéc quaû Tu-ñaø-hoaøn ôû nuùi Kyø-leâ- tieân, ñaéc quaû Tö-ñaø-haøm ôû nuùi Thaát dieäp, ñaéc quaû A-na-haøm ôû tinh xaù Truùc laâm, ñaéc quaû A-la-haùn ôû nuùi Kyø-xaø-quaät” thì phaïm toäi gì? - Neáu yù muoán noùi toâi ôû nhöõng nôi aáy ñoïc tuïng Tu-ña-la, tinh taán khoâng giaõi ñaõi thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu coá yù voïng ngöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Neáu coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo ñaéc quaû chöa, neáu ñaùp laø ñaéc quaû maø chæ traùi caây ôû trong tay thì phaïm toäi gì? - Neáu yù ôû nôi traùi caây naøy thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu yù noùi quaû Sa-moân thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Tyø-kheo khaát thöïc ôû nhaø laø baäc Tu- ñaø- hoaøn… A-la-haùn, nhöng toâi khoâng phaûi laø Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn” thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi ngöôøi thoï duïng y thöïc ngoïa cuï thuoác men cuûa cö só ñeàu laø baäc Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn; toâi cuõng thoï duïng nhöng toâi khoâng phaûi laø Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn, thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi: “Cö só            thænh nhieàu Tyø-kheo vaø traûi ñuû loaïi ngoïa cuï, nhöõng vò ñoù ñeàu laø baäc Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn; khoâng coù ai laø phaøm phu. Toâi cuõng ñöôïc thænh, cuõng traûi toøa cho toâi” thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi hoûi: Coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo: “Nhöõng vaät caàn duøng haèng ngaøy nhö y phuïc, aåm thöïc, thuoác thang, ngoïa cuï… thaày coù ñöôïc töø ñaâu? Ñaùp: “Toâi thoï töø nhaø ñaøn vieät       , vì ñaøn vieät naøy noùi raèng ai ñaéc quaû Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn thì ñeán thoï laáy, toâi tuy ñeán laáy nhöng toâi khoâng phaûi laø Tu-ñaø-hoaøn… A-la-haùn”, thì Tyø-kheo naøy phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi khoâng sôï haõi, khoâng sôï cheát, khoâng sôï aùc ñaïo thì phaïm toäi gì? - Neáu nhaân thaân naøy ñeå noùi quaù khöù cuûa thaân

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 8                    935

naøy ñaõ bieán hoaïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu coá yù voïng ngöõ noùi ñöôïc Thaùnh phaùp thì phaïm Ba-la-di, noùi khoâng sôï aùc ñaïo cuõng vaäy. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi ñaõ giaûi thoaùt taát caû caùc kieát söû trieàn phöôïc thì phaïm toäi gì? - Neáu noùi caùc trieàn phöôïc cuûa quaù khöù ñaõ dieät thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu coá yù noùi ñaõ giaûi thoaùt taát caû trieàn phöôïc thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi ñieàu maø baäc Hieàn thaùnh bieát, toâi cuõng ñöôïc thì phaïm toäi gì? - Neáu yù noùi toâi lieãu ñaït ñöôïc kinh thì phaïm Thaâu-lan- giaù; neáu coá yù noùi ñöôïc phaùp Hieàn thaùnh thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi tu caùc phaùp Caên, Löïc, Giaùc, Ñaïo thì phaïm toäi gì? - Neáu yù muoán noùi toâi ñoïc tuïng thoï trì kinh aáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu coá yù voïng ngöõ noùi tu caùc phaùp aáy thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi seõ giaûng veà quaû Tu-ñaø-hoaøn nhöng toâi khoâng phaûi laø Tu-ñaø-hoaøn thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù, cho ñeán noùi quaû A-la-haùn cuõng vaäy. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi nhaäp thieàn ñònh theá tuïc nhöng khoâng ñöôïc trí theá tuïc thì phaïm toäi gì?- Phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi laø Theá toân thì phaïm toäi gì? - Neáu yù ôû nôi thuyeát phaùp giaùo giôùi thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu coá yù voïng ngöõ noùi mình laø Theá toân thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi laø Phaät thì phaïm toäi gì? - Neáu yù muoán noùi toâi hieåu roõ phaùp aùc baát thieän thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu coá yù voïng ngöõ noù mình laø Phaät thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi laø ñeä töû cuûa Phaät Tyø baø thi thì phaïm toäi gì? - Neáu yù muoán noùi quy y Phaät Thích-ca-maâu-ni cuõng laø quy y caû baûy Phaät thì khoâng phaïm; neáu muoán noùi mình coù Tuùc maïng thoâng thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi coù ñaéc quaû, nhöng khoâng ñöôïc quaû Tu-ñaø- hoaøn neân toâi khoâng phaûi laø Tu-ñaø-hoaøn thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu- lan-giaù. Hoûi: Neáu Tyø-kheo noùi toâi ñaéc quaû, ngöôøi khaùc hoûi ñaéc quaû gì, lieàn chæ quaû Xoaøi, quaû Dieâm phuø treân tay thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu- lan-giaù, neáu coá yù voïng ngöõ noùi mình chöùng boán Quaû Sa-moân thì phaïm Ba-la-di. Hoûi: Neáu Tyø-kheo vieát saùch noùi mình chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn thì phaïm toäi gì? - Phaïm Thaâu-lan-giaù, cho ñeán quaû A-la-haùn cuõng vaäy. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo hö doái noùi laø ñöôïc Thaùnh phaùp maø khoâng phaïm Ba-la-di hay khoâng?

936                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy voán ñaõ phaïm giôùi, voán khoâng hoøa hôïp hoaëc laø Taëc truï hoaëc laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc hö doái noùi laø ñöôïc Thaùnh phaùp, laïi phaïm Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi hoïc giôùi ( Sa-di hoïc hoái) Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo moät mình vaøo trong phoøng maø phaïm boán toäi Ba-la-di hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu tröôùc ñoù Tyø-kheo ñaõ troäm caép, phöông tieän saùt sanh, bieát khi mình vaøo phoøng öï noùi laø A-la-haùn vaø coù nam caên daøi töï haønh daâm. b. Hoûi veà möôøi ba Taêng-giaø-baø-thi-sa: Hoûi: Neáu Tyø-kheo khi ñi tinh xuaát thì phaïm toäi gì? - Khoâng phaïm, neáu khi thöùc laøm phöông tieän, khi nguû tinh xuaát thì phaïm Thaâu-lan- giaù; neáu khi thöùc laøm phöông tieän, khi thöùc tinh xuaát, bieát laø tinh xuaát thì phaïm Taêng taøn; laøm phöông tieän khaùc thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu phöông tieän laøm cho thoï laïc thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu ngöng laøm maø tinh ñoät nhieân xuaát thì khoâng phaïm. Neáu naén boùp maø tinh khoâng xuaát thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu khi chöa thoï giôùi cuï tuùc laøm phöông tieän, khi chöa thoï giôùi cuï tuùc xuaát tinh thì phaïm Ñoät-kieát-la… coù taát caû chín tröôøng hôïp. Hoûi: Neáu Tyø-kheo ñaõ phaïm Taêng taøn maø khoâng bieát ngaøy giôø thì luùc naøo cho bieät truï? - Neân tính töø ngaøy môùi thoï giôùi. Neáu Tyø-kheo ñeø xoa ñeå thoï laïc thì phaïm Thaâu-lan-giaù, luùc töï xuaát tinh thoï laïc thì phaïm Thaâu-lan-giaù, chaïm nam caên ñeå thoï laïc cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Trong hö khoâng ñoäng, tinh xuaát cuõng Thaâu-lan-giaù; khi ñi ñoäng, tinh xuaát cuõng Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp khi laø Tyø-kheo phaïm, khi laø phi Tyø-kheo thanh tònh; khi laø phi Tyø-kheo phaïm, khi laø Tyø-kheo thanh tònh; khi laø Tyø-kheo phaïm cuõng khi laø Tyø-kheo thanh tònh; khi laø phi Tyø-kheo phaïm cuõng laø khi phi Tyø-kheo thanh tònh hay khoâng? Hoûi: Theá naøo laø khi Tyø-kheo phaïm maø khi laø phi Tyø-kheo thanh tònh? Ñaùp: Neáu Tyø-kheo phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa baát coïng maø chuyeån caên laøm Tyø-kheo-ni thì ñöôïc thanh tònh. Hoûi: Theá naøo laø khi phi Tyø-kheo (Tyø-kheo-ni) phaïm maø khi laø Tyø-kheo thanh tònh? Ñaùp: neáu Tyø-kheo-ni phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa baát coïng maø chuyeån caên laøm Tyø-kheo thì ñöôïc thanh tònh.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 8                    937

Hoûi: Theá naøo laø khi laø Tyø-kheo (ni) phaïm cuõng khi laø Tyø-kheo (ni) thì thanh tònh laø neáu Tyø-kheo (ni) phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa maø ñaõ nhö phaùp saùm hoái. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khi nguû thì phaïm, khi thöùc thì thanh tònh; khi thöùc thì phaïm, khi nguû thì thanh tònh hay khoâng? - Coù, khi nguû phaïm, khi thöùc thanh tònh laø neáu Tyø-kheo khi nguû bò nhaác ñeå leân giöôøng cao, sau ñoù coù ngöôøi nöõ vaøo nguû ñeâm; Tyø-kheo khi thöùc daäy bieát lieàn nhö phaùp saùm hoái. Khi thöùc phaïm, khi nguû thanh tònh laø neáu Tyø-kheo phaïm Taêng taøn, luùc Taêng cho yeát ma A-phuø-ha-na, Tyø-kheo nghe baïch xong lieàn nguû, trong luùc nguû Taêng yeát ma xong. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo xuaát tinh phaïm Taêng taøn, tröø trong moäng. Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coá yù xuaát tinh maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu laøm tröôùc (Phaät chöa cheá giôùi). Hoûi: Coù tröôøng hôïp khoâng phaûi laøm tröôùc, Tyø-kheo coá yù xuaát tinh maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu laøm cho ngöôøi khaùc xuaát tinh hoaëc taïo caûnh giôùi cho ngöôøi khaùc. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coá yù xuaát tinh maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu ngöôøi naøy voán ñaõ phaïm giôùi, voán khoâng hoøa hôïp hoaëc laø Taëc truï hoaëc laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc coá yù xuaát tinh maø laïi phaïm Taêng taøn hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái). Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo xuùc chaïm ngöôøi nöõ thì phaïm Taêng taøn, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xuùc chaïm ngöôøi nöõ maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu xuùc chaïm ngöôøi nöõ thaân caên hö hoaïi thì phaïm Thaâu- lan-giaù; neáu xuùc chaïm ngöôøi nöõ bònh gheû lôû… cuõng Thaâu-lan-giaù; neáu Tyø-kheo thaân caên hö hoaïi cuõng vaäy, caû hai thaân caên ñeàu hö hoaïi thì pha- ïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo nghi khoâng bieát laø nöõ hay khoâng phaûi nöõ maø xuùc chaïm thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu yeâu thöông ngöôøi naøy maø xuùc chaïm ngöôøi kia thì phaïm Thaâu-lan-giaù; xuùc chaïm raêng, toùc… chaân ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Ngöôøi nöõ xuùc chaïm raêng, toùc… chaân cuûa tyø-kheo thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo xuùc chaïm Tyø-kheo cho ñeán ngöôøi nam, huyønh moân, ngöôøi hai caên vaø baát nam ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Tyø-kheo khi xuùc chaïm ngöôøi nöõ boãng chuyeån caên thaønh Tyø-kheo- ni thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu xuùc chaïm ngöôøi nam maø ngöôøi nam boãng chuyeån caên thaønh nöõ thì Tyø-kheo phaïm Taêng taøn; neáu xuùc chaïm ngöôøi nam maø Tyø-kheo chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni thì phaïm Ba-la-di; neáu xuùc chaïm ngöôøi nam maø caû hai ñeàu chuyeån caên thì Tyø-kheo phaïm

938                                                                     BOÄ LUAÄT 6

Thaâu-lan-giaù. Tyø-kheo-ni khi xuùc chaïm ngöôøi nam, ngöôøi nam boãng chuyeån caên thaønh nöõ thì Tyø-kheo-ni phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu xuùc chaïm ngöôøi nam maø Tyø-kheo-ni chuyeån caên thaønh Tyø-kheo thì phaïm Thaâu-lan- giaù; neáu xuùc chaïm ngöôøi nöõ maø caû hai ñeàu chuyeån caên thì Tyø-kheo-ni phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu xuùc chaïm Tyø-kheo maø Tyø-kheo-ni chuyeån caên thaønh Tyø-kheo thì phaïm Thaâu-lan-giaù; Tyø-kheo xuùc chaïm Tyø-kheo-ni boãng chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni thì phaïm Thaâu-lan-giaù, xuùc chaïm Tyø-kheo-ni ñang nhaäp Dieät taän ñònh thì phaïm Thaâu-lan-giaù; xuùc chaïm ngöôøi nöõ khoâng coù taâm nhieãm oâ thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu töôûng laø meï, laø chò em, laø con gaùi maø xuùc chaïm thì khoâng phaïm; neáu laø vôï cuõ, Tyø- kheo khoâng coù taâm nhieãm oâ maø xuùc chaïm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu naém tay hay boàng, coõng ñeå cöùu ngöôøi nöõ ra khoûi caùc naïn löûa, nöôùc, sö töû… thì khoâng phaïm. Hoûi: Tyø-kheo ôû beân ngöôøi nöõ noùi lôøi thoâ thì phaïm Taêng taøn, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi nhö vaäy maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu vì ngöôøi khaùc maø noùi thì Tyø-kheo phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu ôû beân huyønh moân, ngöôøi hai caên noùi lôøi thoâ thì phaïm Thaâu-lan-giaù; beân Tyø-kheo-ni nhaäp Dieät taän ñònh noùi lôøi thoâ cuõng Thaâu-lan-giaù. Tröôøng hôïp khen ngôïi thaân mình cuõng vaäy. Hoûi: Coù phaùp naøo khoâng phaûi quaù khöù, khoâng phaûi hieän taïi cuõng khoâng phaûi vò lai hay khoâng? - Coù, ñoù laø mai moái, neáu nhaän lôøi ñi mai moái thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Neáu trôû veà baùo laïi thì phaïm toäi gì? - Phaïm Taêng taøn. Neáu moät nam vaø moät nöõ tröôùc ñaõ öôùc heïn vôùi nhau, Tyø-kheo hoûi coù hôïp khoâng thì phaïm Ñoät-kieát-la; tröôøng hôïp töï taïi vaø khoâng töï taïi cuõng vaäy. Töï taïi laø giaøu coù ñöôïc vua quan, caùc tröôûng giaû tin töôûng; ngöôïc laïi laø khoâng töï taïi, neáu Tyø-kheo nhaän lôøi cuûa ngöôøi khoâng töï taïi ñeán mai moái cho ngöôøi töï taïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo noùi mua ngöôøi nöõ thì phaïm Ñoät-kieát-la, noùi mua ngöôøi nöõ teân           thì phaïm Thaâu-lan- giaù, ôû choã mua ngöôøi nöõ laøm mai moái thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu moät nöõ nhôù moät nam, moät nam nhôù moät nöõ, Tyø-kheo laøm mai moái cho hoï thì phaïm Thaâu-lan-giaù, mai moái khoâng thaønh cuõng Thaâu-lan- giaù. Neáu Tyø-kheo cöù laøm mai moái qua laïi thì phaïm Taêng taøn, neáu laøm mai moái sau khi hoï ñaõ qua laïi vôùi nhau thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Tyø-kheo laøm mai moái cho huyønh moân, ngöôøi hai caên thì phaïm Thaâu-lan-giaù; laøm mai moái cho ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn vôùi ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn thì phaïm Thaâu-lan-giaù; laøm mai moái cho ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn vôùi

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 8                      939

ngöôøi khoâng ñieân cuoàng taâm loaïn cuõng Thaâu-lan-giaù; laøm mai moái cho ngöôøi khoâng ñieân cuoàng taâm loaïn vôùi ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn cuõng Thaâu-lan-giaù; neáu caø ñeàu khoâng ñieân cuoàng taâm loaïn maø laøm mai moái roài trôû veà baùo laïi thì Tyø-kheo phaïm Taêng taøn. Neáu cö só noùi vôùi chuùng taêng: “Caùc thaày coù theå ñeán nhaø cö só noùi giuùp hoï gaû con gaùi cho con trai toâi hoaëc toâi muoán gaû con gaùi cho con trai cuûa hoï, ñöôïc khoâng?”, caùc Tyø-kheo nhaän lôøi ñeán noùi roài baùo laïi cho cö só thì caùc Tyø-kheo ñeàu phaïm Taêng taøn; neáu chuùng taêng ñoàng yù sai moät Tyø-kheo ñeán noùi roài baùo laïi cho cö só thì caùc Tyø-kheo cuõng phaïm Taêng taøn; neáu moät Tyø-kheo töï yù ñeán ñoù noùi roài baùo laïi cho cö só thì Tyø-kheo naøy phaïm Taêng taøn, chuùng taêng khoâng sai thì khoâng phaïm. Tyø-kheo mai moái cho ñoàng nöõ thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu nhaän lôøi roài maø chuyeån caên thì phaïm Thaâu-lan-giaù, hoaëc khi trôû veà baùo laïi maø chuyeån caên cuõng Thaâu-lan-giaù; hoaëc khi nhaän lôøi roài maø chuyeån caên, ñeán noùi roài veà baùo laïi cuõng Thaâu-lan-giaù. Khi chöa thoï giôùi cuï tuùc nhaän lôøi, khi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñeán noùi roài veà baùo laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; khi chöa thoï giôùi cuï tuùc nhaän lôøi ñeán noùi, khi thoï giôùi cuï tuùc veà baùo laïi cuõng Ñoät-kieát-la; khi chöa thoï giôùi cuï tuùc nhaän lôøi ñeán noùi, khi thoï giôùi cuï tuùc roài veà baùo laïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù; khi thoï giôùi cuï tuùc nhaän lôøi ñeán noùi, khi thoï giôùi cuï tuùc roài veà baùo laïi cuõng Thaâu-lan-giaù; khi thoï giôùi cuï tuùc roài nhaän lôøi ñeán noùi, khi thoï giôùi cuï tuùc roài veà baùo laïi thì phaïm Taêng taøn. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm mai moái maø khoâng phaïm Taêng taøn hay khoâng? Ñaùp: Coù, neáu ngöôøi naøy voán ñaõ phaïm giôùi, voán khoâng hoøa hôïp hoaëc laø Taëc truï hoaëc laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc laøm mai moái, laïi phaïm Taêng taøn hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái). Tyø-kheo laøm mai moái cho ngöôøi nam vôùi phi nhaân nöõ hoaëc ngöôøi nöõ vôùi phi nhaân nam, hoaëc caû hai ñeàu laø phi nhaân thì phaïm Thaâu-lan- giaù. Coù ngöôøi hoûi Tyø-kheo coù thaáy ngöôøi nöõ ôû ñaâu khoâng, neáu ñaùp laø thaáy ôû choã          thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo haønh bieät truï lieàn haønh bieät truï xong, haønh Ma-na-ñoûa lieàn haønh Ma-na-ñoûa xong hay khoâng? - Coù, neáu Tyø- kheo phaïm Taêng taøn khoâng che giaáu, Taêng cho haønh Ma-na-ñoûa, Tyø- kheo haønh Ma-na-ñoûa xong laïi phaïm hai toäi Taêng taøn, moät toâi che giaáu moät ñeâm, moät toäi che giaáu hai ñeâm; Taêng cho haønh bieät truï, Tyø-kheo

940                                                                     BOÄ LUAÄT 6

haønh bieät truï cho toäi che giaáu moät ñeâm xong, keá haønh bieät truï cho toäi che giaáu hai ñeâm, qua ñeâm thöù ba , Taêng cho haønh Ma-na-ñoûa, Tyø-kheo lieàn haønh Ma-na-ñoûa xong. Neáu Tyø-kheo töï xin vaät lieäu laøm phoøng maø khoâng theo Taêng xin thì phaïm Taêng taøn; xin vaät lieäu roài maø khoâng laøm phoøng thì phaïm Thaâu- lan-giaù; theo Taêng xin roài maø khoâng laøm cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; laøm phoøng nöõa chöøng khoâng laøm xong cuõng Thaâu-lan-giaù; laøm phoøng cho ngöôøi khaùc roài töï ôû cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; phoøng ngöôøi khaùc chöa lôïp maø lôïp giuøm cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu laøm phoøng chöa xong maø noùi toâi laø Sa-di, huyønh moân, ngöôøi hai caên… noùi gioáng nhö xaû giôùi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Tröôøng hôïp laøm phoøng lôùn cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo khaùc maø khoâng phaïm Taêng taøn hay khoâng? - coù, neáu duøng tay aán daáu hoaëc sai söù hoaëc nghe töø ngöôøi khaùc maø vu baùng thì phaïm Thaâu-lan-giaù; cho ñeán vieát thö noùi Tyø-kheo phaïm Ba-la-di cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø-kheo vu baùng ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, ngöôøi muø, ñieác, caâm, ngöôøi ñang nguû, ñang nhaäp ñònh ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Vì sao, vì nhöõng ngöôøi naøy taâm khoâng truï töï taùnh; vu baùng huyønh moân cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc maø khoâng phaïm Taêng taøn hay khoâng? - Coù, neáu ngöôøi naøy voán ñaõ phaïm giôùi, voán khoâng hoøa hôïp hoaëc laø Taëc truï hoaëc laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc vu baùng ngöôøi khaùc maø laïi phaïm Taêng taøn hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái). Hoûi: Neáu Tyø-kheo töï noùi toâi laøm vieäc phi phaïm haïnh laø ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc thì phaïm toäi gì? - Phaïm Taêng taøn. Hoûi: Tyø-kheo neáu ñem vieäc Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø- kheo-ni thì phaïm toäi gì? - Phaïm Taêng taøn; aán daáu tay hay sai söù thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Tyø-kheo-ni ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo- ni khaùc thì phaïm Taêng taøn; vu baùng Tyø-kheo cuõng phaïm Taêng taøn; vu baùng ba chuùng döôùi thì phaïm Thaâu-lan-giaù; Tyø-kheo vu baùng ba chuùng döôùi cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; Thöùc-xoa-ma-na vu baùng Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Neáu Tyø-kheo ñem toäi nghòch khoâng caên cöù vu baùng Tyø-kheo

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 8               941

khaùc thì phaïm toäi gì?      phaïm Taêng taøn; vu baùng Tyø-kheo khaùc phaïm Taêng taøn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo noùi gieát haïi cha meï, gieát A-la-haùn, phaù Taêng, aùc taâm laøm Phaät bò thöông chaûy maùu thì phaïm Ñoät-kieát-la thì Tyø-kheo naøy phaïm Taêng taøn; vì sao, vì vu baùng nhöõng toäi voâ giaùn thì khoâng phaûi laø Tyø-kheo; ngoaøi toäi voâ giaùn ra, ñem nhöõng toäi khaùc vu baùng thì phaïm Thaâu-lan-giaù hoaëc Ñoät-kieát-la; neáu aán daáu tay hay sai söù hay chuyeàn noùi vu baùng ngöôøi khaùc taïo toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù, ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu vieát thö noùi Tyø-kheo          phaïm nguõ nghòch thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Tyø-kheo ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng cho ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi… nhö treân, ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù, vì hoï taâm khoâng truï töï taùnh. Ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng cho ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… nhö treân, ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo töï noùi mình ñem toäi nguõ nghòch khoâng caên cöù vu baùng cho ngöôøi khaùc… nhö treân thì phaïm Taêng taøn. Tröôøng hôïp vu baùng Tyø-kheo-ni vaø ba chuùng döôùi cuõng nhö treân; Tyø-kheo-ni vu baùng Tyø-kheo vaø ba chuùng döôùi cuõng nhö treân; Thöùc-xoa-ma-na vu baùng Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la.

942                                                                     BOÄ LUAÄT 6

TAÙT BAØ ÑA TYØ NI TYØ BAØ SA QUYEÅN 9

24. Öu-Ba-Ly Vaán Phaùp: c . Hoûi veà hai phaùp Baát ñònh: Neáu coù Öu-baø-di ñaùng tin noùi vôùi Tyø-kheo: “Toâi thaáy Tyø-kheo phaïm boán Ba-la-di”, thì coù neân tin theo lôøi noùi ñoù ñeå trò Tyø-kheo hay khoâng? - Neân tin. Neáu coù Öu-baø-di ñaùng tin noùi vôùi Tyø-kheo: “Toâi thaáy Tyø-kheo ôû treân thaân phaàn haønh daâm”, thì coù neân tin theo lôøi noùi ñoù ñeå trò Tyø-kheo hay khoâng? - Khoâng neân tin. Neáu coù Öu-baø-di ñaùng tin noùi vôùi Tyø-kheo: “Toâi thaáy Tyø-kheo haønh daâm vôùi ngöôøi nöõ doøng Saùt-ñeá-lî” thì coù neân tin theo lôøi ñoù ñeå trò Tyø-kheo hay khoâng? - Khoâng neân tin, vì sao, vì Tyø-kheo khoâng töï noùi. Neáu coù hai ngöôøi cuøng thaáy thì neân hoûi caû hai ngöôøi, neáu caû hai cuøng noùi gioáng nhö lôøi Tyø-kheo noùi thì neân tin theo lôøi noùi naøy ñeå trò Tyø-kheo. Tröôøng hôïp noùi haønh daâm vôùi Baø-la-moân nöõ, Tyø xaù nöõ hay Thuû-ñaø-la nöõ cuõng vaäy. Neáu coù Öu-baø-di ñaùng tin noùi vôùi Tyø-kheo: “Toâi thaáy Tyø-kheo khi ñi, haønh daâm nôi ñöôøng tieåu tieän”, thì coù neân tin theo hay khoâng? - Neáu coù hai ngöôøi cuøng thaáy thì neân hoûi caû hai ngöôøi, neáu caû hai cuøng noùi gioáng nhö lôøi Tyø-kheo noùi thì neân tin theo lôøi noùi naøy ñeå trò. Tröôøng hôïp noùi haønh daâm nôi mieäng vaø ñöôøng ñaïi tieän cuõng vaäy. Neáu coù Öu-baø-di ñaùng tin noùi vôùi Tyø-kheo: “Toâi thaáy Tyø-kheo aên Ñaùt-baùt-na phi thôøi” thì neân hoûi Tyø-kheo ñoù, neáu Tyø-kheo noùi toâi aên ñöôøng thì neân tin theo lôøi naøy ñeå trò. Tröôøng hôïp noùi aên ñöôøng pheøn, maät… cuõng vaäy. Neáu coù Tyø-kheo aên ñöôøng phi thôøi, coù Öu-baø-di ñaùng tin noùi vôùi Tyø-kheo: “Toâi thaáy Tyø-kheo aên thòt phi thôøi”thì cuõng neân baûo Tyø-kheo töï noùi, sau ñoù theo lôøi noùi naøy ñeå trò. Tröôøng hôïp noùi aên toâ cuõng vaäy. Coù Tyø-kheo xuaát baát tònh ôû ngoaøi raêng, coù Öu-baø-di ñaùng tin noùi vôùi Tyø-kheo: “Toâi thaáy Tyø-kheo haønh daâm nôi mieäng”, cuõng neân baûo

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 9                    943

Tyø-kheo töï noùi roài theo lôøi noùi naøy ñeå trò. Tröôøng hôïp xuaát tinh nôi ñuøi cuõng vaäy. Coù hai Öu-baø-di ñaùng tin cuøng ñi treân ñöôøng thaáy coù hai Tyø-kheo cuõng cuøng ñi treân ñöôøng, moät ngöôøi thaáy Tyø-kheo laøm xuaát tinh, moät ngöôøi thaáy Tyø-kheo kia xuùc chaïm vôùi ngöôøi nöõ lieàn ñeán noùi vôùi caùc Tyø- kheo; Taêng cuõng neân baûo hai Tyø-kheo töï noùi roài theo lôøi noùi naøy ñeå trò. Tröôøng hôïp nhieàu Tyø-kheo cuõng vaäy, naèm ngoài cuõng vaäy. Neáu Öu-baø- di thaáy Tyø-kheo phaïm toäi roõ raøng thì Taêng neân tin theo lôøi cuûa hoï ñeå trò Tyø-kheo. Neáu coù Öu-baø-di ñaùng tin noùi vôùi Tyø-kheo: “Toâi thaáy Tyø-kheo phaïm boán thieân toäi sau”, Taêng cuõng neân baûo Tyø-kheo töï noùi roài theo lôøi noùi naøy ñeå trò. Neáu noùi thaáy phaïm möôøi ba toäi Taøn hoaëc ba thieân toäi sau cuõng vaäy. d. Hoûi veà ba möôi phaùp Xaû ñoïa: Hoûi: Neáu Tyø-kheo ñöôïc moät mieáng vaûi, khoâng thoï trì thì coù neân xaû hay khoâng? - Khoâng neân xaû - Neân thoï trì khoâng? - Khoâng neân thoï trì. Hoûi: Neáu Tyø-kheo maát y Ni-taùt-kyø thì laøm saùm hoái gì? - Saùm hoái Ni-taùt-kyø. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo chöùa y dö quaù möôøi ngaøy ñeâm maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu y naøy duøng vaät baát tònh xen taïp ñeå may nhö loâng laïc ñaø, loâng deâ… thì phaïm Ñoät-kieát-la; laïi coù tröôøng hôïp trong möôøi ngaøy naøy Tyø-kheo qua ñôøi. Hoûi: Neáu Tyø-kheo ñöôïc y roài caát chöùa naêm ngaøy thì bònh ñieân, ñeán luùc naøo môùi keát phaïm? - khi naøo ñöôïc boån taâm. Hoûi: Y caát chöùa quaù möôøi ngaøy coù ñöôïc lìa nguû ñeâm khoâng? - Ñöôïc, neáu lieân tieáp ngaøy ñöôïc y. Hoûi: Coù ñöôïc duøng y cuûa Taêng laøm ba y ñeå thoï trì hay khoâng? - Ñöôïc thoï trì - Neáu ñaõ thoï trì, lìa y nguû ñeâm thì coù neân xaû hay khoâng? - Khoâng ñöôïc xaû, chæ neân saùm toäi Ba-daät-ñeà. Hoûi: Neáu Tyø-kheo ñeå y trong giôùi laïi ra ngoaøi giôùi, hoaëc ñeå y ngoaøi giôùi laïi vaøo trong giôùi thì coù ñöôïc lìa y nguû ñeâm cho ñeán khi maët trôøi moïc hay khoâng? - Ñöôïc. Hoûi: Neáu y ñeå treân ñaát, maët trôøi moïc treân khoâng; hoaëc ñeå y treân khoâng, aùnh maët trôøi chieáu xuoáng ñaát thì ôû trong giôùi khaùc khoâng ñöôïc lìa y nguû ñeâm hay laø ôû choã khoâng coù keát giôùi, caùch y bao xa thì goïi laø lìa y nguû ñeâm?

944                                                                   BOÄ LUAÄT 6

- Tuøy theo töôøng raøo cuûa chuøa (giôùi) roäng hay heïp hoaëc coù haøo hoá hay khoâng thì Tyø-kheo ñöôïc ñeå y beân trong ñoù tuøy yù cho ñeán khi maët trôøi moïc. Tröôøng hôïp ba y cuûa ngöôøi hoïc giôùi vaø naêm y cuûa tyø-kheo-ni cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo caát chöùa vaûi hôn moät thaùng maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu laø vaûi baát tònh nhö treân, caát chöùa quaù moät thaùng thì phaïm Ñoät-kieát-la; chöùa y khoâng ñuùng kích löôïng quaù moät thaùng cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo ñöôïc caát chöùa y moät thaùng laø vaûi nhö theá naøo? - Ñoù laø tònh y. - Theá naøo laø tònh y? - Ñoù laø loaïi vaûi maø Phaät khoâng cheá ngaên. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con giaët y cuõ cho ñeán nhuoäm, ñaäp maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu ñaõ giaët roài maø baûo giaët laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; ra daáu tay, ñöa thö, sai söù baûo giaët thì phaïm Ñoät-kieát-la; baûo giaët y chöa neân giaët hoaëc baûo giaët y cuûa Taêng hoaëc y Ni-taùt-kyø, y tònh thí… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; nhuoäm ñaäp cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo maëc tònh y vaøo tuï laïc, y khoâng rôøi thaân maø phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo vaøo nhaø baïch y, khi ñi ñaïi tieåu tieän bò dính buøn dô, Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con laøm saïch laïi giuøm thì Tyø-kheo phaïm Xaû ñoïa. Khi Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni giaët y cuõ, Tyø-kheo-ni chuyeån caên thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la, baûo nhuoäm ñaäp cuõng vaäy; tröôøng hôïp Tyø-kheo töï chuyeån caên cuõng vaäy. Neáu Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni voán ñaõ phaïm giôùi… giaët, nhuoäm ñaäp y cuõ ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xin y töø cö só vaø vôï cö só khoâng phaûi baø con maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo vöøa ñònh ñi xin lieàn ñöôïc cuùng y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Xin y töø huyønh moân, ngöôøi hai caên, ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, voán khoâng hoøa hôïp hoaëc laø Taëc truï hoaëc laøm oâ nhuïc Tyø-kheo-ni ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaûi baø con maø töôûng laø baø con neân ñeán xin thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; nghi khoâng bieát laø baø con hay khoâng phaûi baø con maø ñeán xin thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; baø con maø töôûng khoâng phaûi baø con vaø nghi, ñeán xin ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Khi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñeán xin, khi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la… coù baûy tröôøng hôïp. Khi xin y, Tyø-kheo chuyeån caên thì phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo-ni khi xin y chuyeån caên cuõng vaäy. Neáu ñeán xin y cho ngöôøi khaùc, ñöôïc y thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; vì boán chuùng kia xin y, ñöôïc thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la;

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 9                   945

vì nhieàu Tyø-kheo ñeán xin, ñöôïc thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Xin y töø huyønh moân cuõng vaäy; xin y töø caùc phi nhaân nhö roàng, Daï-xoa, Caøn- thaùt-baø, A-tu-la, Ca-laàu-la, Khaån-na-la, Ma-haàu-la-giaø… cuõng vaäy; xin y töø ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo quaù saùu laàn ñeán ñoøi y maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu theo ñoøi y töø phi nhaân, hoaëc giaù tieàn y ñeå ôû choã Sa-moân, Baø-la-moân; Tyø-kheo quaù saùu laàn ñeán ñoøi thì phaïm Ñoät-kieát-la, cho ñeán giaù tieàn y ñeå ôû choã ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… cuõng vaäy. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc ñeán ñoøi y quaù saùu laàn ñeán ñoøi y maø laïi phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái). Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng Caâu-xaù-da môùi laøm phu cuï maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu laøm cho ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc ngöôøi khaùc laøm chöa xong, Tyø-kheo laøm tieáp giuøm cho xong thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc duøng vaät baát tònh xen taïp ñeå laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng loâng deâ thuaàn ñen ñeå laøm phu cuï maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, gioáng nhö treân. Khi chöa thoï giôùi cuï tuùc laøm phöông tieän, khi chöa thoï giôùi cuï tuùc laøm xong thì phaïm Ñoät-kieát-la… coù baûy tröôøng hôïp. Tröôøng hôïp Tyø-kheo ñaõ phaïm giôùi… cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc duøng loâng deâ thuaàn ñen laøm phu cuï maø laïi phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, ñoù laø ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái). Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng phu cuï chöa tôùi saùu naêm lieàn may phu cuï môùi maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo bònh ñieân thì khoâng phaïm; hoaëc laøm cho ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát- la; hoaëc ngöôøi khaùc laøm chöa xong, Tyø-kheo laøm tieáp giuøm cho xong thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khi ñang laøm chuyeån caên thaønh nöõ, sau ñoù laïi chuyeån caên thaønh nam môùi laøm xong thì phaïm Ñoät-kieát-la; cho ñeán tröôøng hôïp ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… cuõng ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc duøng phu cuï chöa tôùi saùu naêm lieàn may phu cuï môùi maø laïi phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái). Khi chöa thoï giôùi cuï tuùc laøm phöông tieän, khi chöa thoï giôùi cuï tuùc

946                                                                       BOÄ LUAÄT 6

laøm xong thì phaïm Ñoät-kieát-la… coù baûy tröôøng hôïp. Tyø-kheo mang loâng deâ ñi treân khoâng thì phaïm Ñoät-kieát-la, ñöa cho hoa nhaân mang ñi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc mang loâng deâ ñi maø laïi phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái). Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con giaët, nhuoäm, ñaäp loâng deâ maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu ñaõ giaët roài maø baûo giaët laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; ra daáu tay, ñöa thö, sai söù baûo giaët thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc baûo giaët cho Taêng hoaëc baûo giaët nhieàu loaïi loâng nhö loâng laïc ñaø, loâng nai, loâng deâ… ñaõ laøm thaønh thì ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; nhuoäm ñaäp cuõng vaäy. Tröôøng hôïp Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc nhôø giaët nhuoäm ñaäp loâng deâ maø laïi phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái). Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï tay laáy vaøng baïc hoaëc sai baûo ngöôøi khaùc laáy maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu laáy khoâng ñuùng, hoaëc laáy thöù vuïn hoaëc nguyeân khoái hoaëc ñoaïn hoaïi… thì phaïm Ñoät-kieát-la; laáy loaïi tôï vaøng baïc cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu laáy loaïi vaøng baïc maø ngöôøi trong nöôùc cô hieàm thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng cô hieàm thì khoâng phaïm. Tröôøng hôïp Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… caàm laáy vaøng baïc ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la . Laïi hoûi: Coù tröôøng hôïp ngöôøi khoâng thoï giôùi cuï tuùc töï tay caàm laáy vaøng baïc maø laïi phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? Ñaùp: Coù, ñoù laø ngöôøi hoïc giôùi (Sa-di hoïc hoái) Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo mua baùn vaøng baïc vaät baùu maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu laø vaät tôï baùu thì phaïm Ñoät-kieát-la; mua baùn vaät baùu vôùi caùc phi nhaân nhö roàng, Daï-xoa, Caøn-thaùt-baø, A- tu-la, Ca-laàu-la, Khaàn-na-la, Ma-haàu-la-giaø thì phaïm Ñoät-kieát-la; ñoåi chaùc vôùi baø con hoaëc vôùi ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ngöôøi voán ñaõ phaù giôùi… mua baùn ñoåi chaùc ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laø ngöôøi hoïc giôùi mua baùn ñoåi chaùc thì phaïm Xaû ñoïa. Khi mua baùn ñoåi chaùc Tyø-kheo chuyeån caên thì phaïm Ñoät-kieát-la, Tyø-kheo-ni khi mua baùn ñoåi chaùc chuyeån caên cuõng vaäy. Khi chöa thoï giôùi cuï tuùc mua baùn ñoåi chaùc, khi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñöôïc vaøo tay thì phaïm Ñoät-kieát-la… coù baûy tröôøng hôïp. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo chöùa baùt dö quaù möôøi ñeâm maø khoâng

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 9                 947

phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laø ngöôøi hoïc giôùi chöùa baùt dö quaù möôøi ñeâm thì phaïm Xaû ñoïa; neáu chöùa baùt beå hay baùt chöa nung thì phaïm Ñoät-kieát- la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo chöùa baùt dö troïn ñôøi maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo ñöôïc baùt, trong möôøi ngaøy thì qua ñôøi; neáu bò ñieân cuoàng taâm loaïn thì chöùa quaù möôøi ngaøy khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo chöùa baùt dö laâu ngaøy maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo gôûi baùt cho maø baùt chöa ñöôïc gôûi ñeán hoaëc giöõ giuøm ngöôøi khaùc. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo chöùa baùt dö moät ñeâm maø laïi phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo-ni chöùa baùt dö moät ñeâm thì phaïm Xaû ñoïa, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni chöùa baùt dö möôøi ngaøy maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù neáu Tyø-kheo-ni chuyeån caên thaønh Tyø-kheo. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo coù baùt roài neáu xin nöõa thì phaïm Xaû ñoïa, baùt naøy neân ôû trong Taêng xaû; neáu Tyø-kheo moät laàn xin ñöôïc nhieàu baùt, coù phaûi taát caû baùt dö naøy ñeàu neân ôû trong Taêng xaû phaûi khoâng? - Khoâng phaûi xaû heát, chæ xaû moät baùt, taát caû baùt kia neân ñem cho ngöôøi ñoàng yù. Hoûi: Taát caû baùt ñeàu ôû trong Taêng ñöa ñoåi phaûi khoâng? - Khoâng phaûi taát caû ñeàu ñöa ñoåi, chæ ñöa ñoåi moät baùt. - Baùt naøo neân ñöa ñoåi? - Laø baùt maø Tyø-kheo phaïm öa thích nhaát. Neáu hai Tyø-kheo cuøng xin ñöôïc moät baùt nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù hoaëc ra daáu tay xin baùt thì phaïm Ñoät-kieát-la; moãi ngöôøi xin giuøm cho nhau thì phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo laáy vaät cuûa mình ñeå ñoåi baùt thì phaïm Ñoät-kieát-la; ñeán choã ngoaïi ñaïo xin baùt thì phaïm Ñoät-kieát-la; ñeán choã Sa-moân , Baø-la-moân xin baùt cuõng vaäy. Neáu Tyø-kheo laø ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… xin baùt nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laø ngöôøi hoïc giôùi xin baùt nöõa thì phaïm Xaû ñoïa. Khi chöa thoï giôùi cuï tuùc xin baùt, khi chöa thoï giôùi cuï tuùc ñöôïc baùt thì phaïm Ñoät-kieát-la… coù baûy tröôøng hôïp. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cho Tyø-kheo khaùc y roài, sau ñoù ñoaït laáy laïi maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo thoï phaùp cho Tyø-kheo khoâng thoï phaùp y, sau ñoù ñoaït laáy laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo thoï y laø ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi…, ñoaït laáy laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu y ñoaït laïi laø y khoâng ñuùng kích löôïng thì phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu ngöôøi cho chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni ñoaït laáy laïi thì

948                                                                     BOÄ LUAÄT 6

phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôøi thoï y chuyeån caên thaønh Tyø-kheo-ni, ñoaït laáy laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Tyø-kheo A-lan-nhaõ ôû choã coù sôï haõi, chæ maëc moät y ñeán nhaø baïch y do coù chuùt nhaân duyeân, nghó laø seõ trôû veà nhöng khi trôû veà coù naïn khôûi leân, khoâng theå ñeán ñöôïc choã ñeå y thì Tyø-kheo naøy coù phaïm lìa y nguû ñeâm khoâng? - Khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo lìa y saùu ñeâm maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø y baát tònh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laø y Taêng-giaø-leâ ñaõ xin yeát ma lìa y thì khoâng phaïm. Hoûi: Nhö Phaät daïy tröôùc muøa möa moät thaùng ñöôïc xin y taém möa, trong nöõa thaùng neân may vaø caát chöùa; coù tröôøng hôïp Tyø-kheo tröôùc muøa möa chöa tôùi moät thaùng ñaõ xin y taém möa vaø caát chöùa quaù nöõa thaùng maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø y baát tònh thì phaïm Ñoät-kieát-la, hoaëc y taém möa naøy khoâng ñuùng kích löôïng thì phaïm Ñoät- kieát-la; hoaëc Hai Tyø-kheo cuøng xin y taém möa thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Neáu töï töù roài, vua tính thaùng nhuaàn, Tyø-kheo ñöôïc y caáp thí phaûi laøm theá naøo? - Neân tính soá ngaøy, trong thaùng an cö quaù möôøi ngaøy thì phaïm Xaû ñoïa, vì y caáp thí khoâng ñöôïc laøm y phi thôøi. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñöôïc y caáp thí, caát chöùa quaù möôøi ngaøy maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø y baát tònh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu caát chæ sôïi baát tònh ñeå deät y thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc y naøy khoâng ñuùng kích löôïng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tröôøng hôïp Tyø-kheo laø ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… caát chöùa y caáp thí quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôøi hoïc giôùi caát chöùa y caáp thí quaù möôøi ngaøy thì phaïm Xaû ñoïa. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo hoài chuyeån y cuùng cho Taêng veà cho mình maø khoâng phaïm Xaû ñoïa hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø y cuûa cha meï cuùng cho Taêng, hoài chuyeån veà cho mình thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu thí chuù cuùng y cho Taêng chöa vaøo trong giôùi, Tyø-kheo hoài chuyeån veà cho mình thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu thí cho hai, bA-tyø-kheo maø hoài chuyeån veà cho mình thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Neáu Tyø-kheo phi thôøi ñöôïc mía, phi thôøi eùp laáy nöôùc, phi thôøi löôït, phi thôøi naáu, phi thôøi thoï thì coù ñöôïc uoáng hay khoâng? - Khoâng ñöôïc. Tröôøng hôïp taùm loaïi nöôùc uoáng, naêm loaïi môõ, söõa, daàu, thòt… cuõng vaäy. Hoûi: Ñoái vôùi Thôøi döôïc, Phi thôøi döôïc, Thaát nhaät döôïc, Chung thaân döôïc neáu khoâng töï tay thoï, khoâng noùi thoï thì coù ñöôïc duøng hay khoâng? - Khoâng ñöôïc duøng.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 9                     949

- Neáu töï tay thoï maø khoâng noùi thoï thì coù ñöôïc duøng hay khoâng? - Neáu khoâng traûi qua ñeâm thì ngöôøi bònh ñöôïc duøng, khoâng bònh thì khoâng ñöôïc duøng. Hoûi: Ngay nôi loaïi döôïc naøy xen taïp vôùi loaïi döôïc kia thì ñöôïc duøng khoâng? - Khoâng ñöôïc - Thôøi döôïc… cho ñeán Chung thaân döôïc xen taïp nhau phi thôøi ñöôïc duøng khoâng? - Khoâng ñöôïc vì do hieäu löïc cuûa Thôøi döôïc; Thaát nhaät döôïc chæ ñöôïc duøng trong baûy ngaøy, quaù baûy ngaøy thì khoâng ñöôïc duøng; Chung thaân döôïc xen taïp vôùi Thaát nhaät döôïc chæ ñöôïc duøng trong baûy ngaøy; Thôøi ñöôïc phaûi duøng ñuùng thôøi, Phi thôøi döôïc phaûi duøng theo Phi thôøi döôïc, Thaát nhaät döôïc phaûi duøng theo Thaát nhaät döôïc vaø Chung thaân döôïc duøng theo Chung thaân döôïc; neáu thí hôïp thí thì neân phaân bieät. e. Hoûi veà Ba-daät-ñeà: Hoûi: Neáu Tyø-kheo maëc y phuïc ngoaïi ñaïo thì coù thaønh xaû giôùi khoâng? - Khoâng xaû giôùi nhöng phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu coù ngöôøi hoûi thaày laø ai, ñaùp laø ngoaïi ñaïo thì Tyø-kheo naøy phaïm coá yù voïng ngöõ Ba- daät-ñeà. Hoûi: Neáu Tyø-kheo mang hình daùng cö só thì coù thaønh xaû giôùi khoâng? - Khoâng xaû giôùi nhöng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coù ngöôøi hoûi thaày laø ai, ñaùp laø cö só thì Tyø-kheo naøy phaïm coá yù voïng ngöõ Ba-daät-ñeà. Nhöõng vieäc khaùc tuøy nghóa neân hieåu. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc: “Thaày laø ngöôøi doøng Saùt-ñeá- lî xuaát gia… cho ñeán doøng Thuû-ñaø-la xuaát gia”hoaëc noùi thaày laø thôï hôùt toùc thì phaïm coá yù voïng ngöõ Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo duøng thieân nhaõn ñeå cöû toäi Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la, duøng thieân nhó cuõng vaäy. Neáu Tyø-kheo xöôùng leân raèng: “Trong Taêng coù ngöôøi phaïm giôùi”, thì phaïm coá yù voïng ngöõ Ba-daät-ñeà; neáu Tyø-kheo noùi: “Thaày laø ngöôøi khuyeát giôùi, giôùi raïn nöùt, giôùi suy keùm, giôùi nhô”thì phaïm coá yù voïng ngöõ Ba-daät-ñeà. Neáu noùi ñeå giaùo giôùi thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo doøng Baø-la-moân xuaát gia: “Thaày laø thôï hôùt toùc”thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coù ngöôøi hoûi thaày laø ai, ñaùp laø Tyø-kheo-ni thì phaïm coá yù voïng ngöõ Ba-daät-ñeà; neáu ñaùp laø Sa-di thì coù thaønh xaû giôùi khoâng? - Khoâng xaû giôùi nhöng phaïm coá yù voïng ngöõ Ba- daät-ñeà. Cho ñeán noùi laø Sa-di-ni, ngoaïi ñaïo, phi nhaân… cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi cheâ bai maø khoâng phaïm Ba-daät- ñeà hay khoâng? - Coù, neáu laø ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi … cheâ bai thì phaïm Ñoät-kieát-la; cheâ bai phi nhaân xuaát gia cuõng Ñoät-kieát-la; cheâ bai caùc loaøi roàng, Daï-xoa, Caøn-thaùt-baø, A-tu-la, Ca-laàu-la, Khaàn-na-la, Ma-haàu-la-

950                                                                    BOÄ LUAÄT 6

giaø… xuaát gia ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Cheâ bai ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, ngöôøi ñieác, caâm ñeàu Ñoät-kieát-la; ngöôøi ôû trong nöôùc cheâ bai ngöôøi bieân ñòa, ngöôøi bieân ñòa cheâ bai ngöôøi ôû trong nöôùc… ñeàu Ñoät-kieát-la. Sai söù, ra daáu tay cheâ bai cuõng Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo cheâ bai Tyø-kheo thanh tònh thì phaïm Ba-daät-ñeà, cheâ bai boán chuùng kia thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo-ni cheâ bai Tyø-kheo-ni thì phaïm Ba-daät- ñeà, cheâ bai boán chuùng kia cuõng Ñoät-kieát-la; Thöùc-xoa-ma-na cheâ bai Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la; Sa-di, Sa-di-ni cuõng vaäy. Tyø-kheo ôû beân Tyø-kheo thanh tònh noùi hai löôõi thì phaïm Ba-daät- ñeà, beân boán chuùng kia noùi hai löôõi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo-ni beân Tyø-kheo-ni noùi hai löôõi thì phaïm Ba-daät-ñeà; beân boán chuùng kia noùi hai löôõi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo ôû beân ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… cho ñeán ôû beân ngöôøi muø, ñieác caâm noùi hai löôõi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; ôû beân caùc loaøi phi nhaân xuaát gia noùi hai löôõi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø- kheo ôû döôùi ñaát noùily giaùn Tyø-kheo ôû treân khoâng hoaëc ngöôøi ôû treân hö noùi ly giaùn Tyø-kheo ôû döôùi ñaát… cho ñeán ngöôøi ôû trong nöôùc noùi ly giaùn ngöôøi bieân ñòa, hoaëc ngöôøi bieân ñòa noùi ly giaùn ngöôøi ôû trong nöôùc maø hoï khoâng hieåu thì ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi ôû beân Tyø-kheo thanh tònh noùi hai löôõi thì phaïm Ba-daät-ñeà; sai söù, ra daáu noùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo, Taêng ñaõ nhö phaùp dieät traùnh roài, phaùt khôûi trôû laïi maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, ñoù laø ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo khôi laïi vieäc tranh caõi cuûa ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi… ngöôøi muø, caâm ñieác… cho ñeán caùc loaøi phi nhaân xuaát gia thì ñeàu phaïm Ñoät-kieát- la. Ngöôøi ôû trong nuôùc khôi laïi vieäc tranh caõi cuûa ngöôøi bieân ñòa… cuõng vaäy; sai söù, ra daáu cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi ngöôøi hoïc giôùi: “Thaày khoâng phaûi laø ngöôøi hoïc giôùi” thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo khôi laïi vieäc tranh caõi cuûa boán chuùng kia thì phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo-ni khôi laïi vieäc tranh caõi cuûa boán chuùng kia cuõng vaäy. Hoûi: Nhö Phaät daïy khoâng coù tònh nhaân thì Tyø-kheo khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ, theá naøo laø khoâng phaûi tònh nhôn? - Töùc laø ngöôøi ngu si, ngöôøi ñieân, ngöôøi bieân ñòa, ngöôøi nguû, ngöôøi say, ngöôøi buoâng lung, ngöôøi nhaäp ñònh khoâng nghi khoâng hieåu. Neáu khoâng phaûi tònh nhaân maø cho laø tònh nhaân, thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ thì phaïm Ñoät- kieát-la; ngöôøi nöõ thanh tònh nhöng tinh nhaân khoâng thanh tònh, hoaëc

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 9                    951

ngöôøi nöõ khoâng thanh tònh nhöng tònh nhaân thanh tònh maø Tyø-kheo thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu tònh nhaân laø ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, ngöôøi ñieác… phi nhaân… laøm tònh nhaân, Tyø-kheo thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø- kheo voán laø ngöôøi phaïm giôùi… khoâng coù tònh nhaân maø thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi khoâng coù tònh nhaân maø thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cuøng doïc tuïng kinh vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoïc tuïng vôùi suùc sanh thì phaïm Ñoät-kieát-la; ñoïc tuïng vôùi ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, ngöôøi ñieác caâm… cho ñeán caùc phi nhaân… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la.Tyø-kheo laø ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… ñoïc tuïng vôùi ngöôùi chöa thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi ñoïc tuïng vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo ñoïc tuïng vôùi boán chuùng kia ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, Tyø-kheo-ni cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi toäi thoâ cuûa tyø-kheo cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nghe maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo töï noùi toäi thoâ cuûa mình thì phaïm Ñoät-kieát-la; noùi toäi thoâ cuûa boán chuùng kia thì phaïm Ñoät-kieát-la; caùc loaøi phi nhaân xuaát gia töï noùi toäi thoâ cuûa mình vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát- la, noùi toäi thoâ cuûa tyø-kheo cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo noùi toäi thoâ cuûa ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… cho ñeán ngöôøi hoïc giôùi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nghe ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo ôû döôùi ñaát noùi toäi thoâ cuûa tyø-kheo ôû treân khoâng hoaëc ngöôïc laïi; ngöôøi ôû trong giôùi noùi toäi thoâ cuûa ngöôøi ôû ngoaøi giôùi hoaëc ngöôïc laïi. Cho ñeán ngöôøi ôû trong nöôùc noùi toäi thoâ cuûa ngöôøi bieân ñòa hoaëc ngöôïc laïi, ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Sai söù ra daáu thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ñaõ ñöôïc laäu taän, coù ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc hoûi thaày ñöôïc laäu taän phaûi khoâng; trong tay ñang caàm quaû lieàn ñaùp laø ñöôïc thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Taêng ñaõ chaáp thuaän ñem vaät ñoù cho ngöôøi naøy, Tyø-kheo hoài chuyeån ñem cho ngöôøi khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät- ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo hoài chuyeån vaät cuûa Ni taêng ñem cho ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoài chuyeån vaät cuûa Taêng cho phi nhaân xuaát gia ñem cho ngöôøi khaùc thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Phi nhaân xuaát gia hoài chuyeån vaät cuûa tyø-kheo… Sa-di-ni ñem cho ngöôøi khaùc cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; hoài chuyeån vaät ñaõ cho ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi ñem cho ngöôøi khaùc thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; hoài

952                                                                  BOÄ LUAÄT 6

chuyeån vaät ñaõ cho ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… ñem cho ngöôøi khaùc thì Tyø-kheo cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Neáu ngöôøi hoïc giôùi hoài chuyeån vaät cuûa Taêng ñaõ cho ngöôøi naøy ñem cho ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà; ngöôøi ôû trong nöôùc hoài chuyeån vaät ñaõ cho ngöôøi bieân ñòa vaø ngöôïc laïi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo laáy caùt ñaát phuû leân coû töôi thì phaïm Ñoät-kieát-la; rung caây laøm cho quaû chín ruïng thì phaïm Ñoät-kieát-la; laøm cho quaû soáng ruïng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo töï chaët gaõy caây thì phaïm Ba-daät-ñeà; sai söù, ra daáu tay baûo ngöôøi khaùc chaët caây thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi rung caây laøm cho quaû chín ruïng thì phaïm Ñoät-kieát-la, quaû soáng ruïng thì phaïm Ba-daät-ñeà; Tyø-kheo duøng thaàn thoâng löïc laøm gaõy caây thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo noùi: “OÂng haõy ñeán ñoù chaët gaõy caây nhö theá nhö theá” thì phaïm Ñoät-kieát-la; töôùi nöôùc noùng leân coû, coû cheát thì phaïm Ba-daät-ñeà, coû khoâng cheát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo laøm cheát naêm loaïi gioáng thì phaïm naêm Ba-daät-ñeà; ñeå naêm loaïi gioáng ôû choã gioù thoåi naéng nung hoaëc ñeå gaàn löûa, neáu naêm loaïi gioáng khoâng bò hö thì phaïm Ñoät-kieát-la, gioáng bò hö thì phaïm naêm Ba-daät-ñeà. Ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… laøm cheát naêm loaïi gioáng thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôøi hoïc giôùi laøm cheát caây coû thì phaïm Ba-daät-ñeà, neùm ñoà vaät laøm cheát caây coû thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo hieàm traùch Tyø-kheo khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo laø phi nhaân xuaát gia hieàm traùch Tyø-kheo thanh tònh thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôïc laïi cuõng Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo hieàm traùch ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; hieàm traùch ngöôøi muø, ñieác… ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi hieàm traùch Tyø- kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà; ngöôøi ôû trong nöôùc hieàm traùch ngöôøi bieân ñòa vaø ngöôïc laïi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo moät mình töôûng khoâng phaûi moät mình, hoaëc khoâng phaûi moät mình maø töôûng laø moät mình, hoaëc moät mình töôûng laø moät mình laåm baåm hieàm traùch thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo hieàm traùch Tyø-kheo khaùc, Tyø-kheo ñoù khoâng nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo xuùc naõo Tyø-kheo khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, ngoaøi vieäc phaïm toäi ra, ñem vieäc khaùc ñeå xuùc naõo Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo laø ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, muø, ñieác… xuùc naõo ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; phi nhaân xuaát gia xuùc naõo ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… xuùc naõo ngöôøi khaùc

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 9                  953

cuõng Ñoät-kieát-la; ngöôïc laïi Tyø-kheo xuùc naõo ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… cuõng Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi xuùc naõo ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät- ñeà. Ngöôøi ôû trong nöôùc xuùc naõo ngöôøi bieân ñòa vaø ngöôùc laïi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo xuùc naõo boán chuùng kia thì phaïm Ñoät-kieát-la; sai söù, ra daáu tay ñeå xuùc naõo ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo traûi ngoïa cuï cuûa Taêng ôû nôi ñaát troáng hoaëc baûo ngöôøi khaùc traûi,khoâng töï caát cuõng khoâng baûo ngöôøi caát maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ngoïa cuï ñoù baát tònh, Tyø-kheo khoâng töï caát cuõng khoâng baûo ngöôøi caát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ngoïa cuï baát tònh laø ngoïa cuï ñöôïc laøm baèng nhieàu loaïi loâng xen taïp nhö loâng laïc ñaø, loâng deâ, loâng nai… Hoaëc ngoïa cuï coù kích löông cao ñeán taùm ngoùn tay hoaëc hôn, Tyø-kheo khoâng caát vaø khoâng baûo ngöôøi caát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo laø ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… ôû trong chuøa hoaëc ñeán chuøa khaùc, traûi ngoïa cuï khoâng caát vaø khoâng baûo ngöôøi caát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo traûi ngoïa cuï cuûa baïch y, sau ñoù khoâng caát thì phaïm Ñoät-kieát-la; traûi ngoïa cuï cuûa mình maø khoâng doïn caát cuõng Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo ñeán chuøa cuûa tyø-kheo-ni traûi ngoïa cuï, sau ñoù boû ñi maø khoâng thu doïn thì phaïm Ñoät-kieát-la; ôû trong chuøa cuûa Sa-moân, Baø-la-moân khaùc cuõng vaäy.

954                                                                   BOÄ LUAÄT 6

TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ QUYEÅN 10

24. Öu-Ba-Ly Vaán Phaùp (Tieáp Theo): e. Hoûi veà Ba-daät-ñeà (Tieáp Theo): Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo traûi coû vaø laù caây trong phoøng cuûa tyø-kheo, khi ñi khoâng thu doïn cuõng khoâng baûo ngöôøi thu doïn maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc ôû trong phoøng cuûa chuøa Ni hoaëc cuûa ngoaïi ñaïo cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo bieát trong chuøa taêng ñaõ coù Tyø-kheo ñeán ôû tröôùc lieàn göôïng chen vaøo naèm ngoài ñeå xuùc naõo Tyø-kheo ñoù maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc ñoù laø phi nhaân xuaát gia; hoaëc Tyø-kheo göôïng chen vaøo ngoài naèm ñeå xuùc naõo phi nhaân xuaát gia thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tröø ôû trong phoøng, chuøa cuûa ñeä töû Nhö lai, ôû trong phoøng nhaø cuûa ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; trong phoøng rieâng cuûa mình xuùc naõo ngöôøi khaùc cuõng Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù töôøng hôïp Tyø-kheo vì saân giaän töï keùo ngöôøi khaùc hoaëc baûo ngöôøi keùo maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu keùo ñuoåi phi nhaân xuaát gia hoaëc ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… thì phaïm Ñoät- kieát-la; keùo loâi ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, ngöôøi muø, ñieác… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo quaêng boû y baùt cuûa tyø-kheo aùc ra ngoaøi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; tröø ôû trong phoøng, chuøa cuûa ñeä töû Nhö lai, ôû trong phoøng nhaø cuûa ngöôøi khaùc maø keùo loâi ra thì phaïm Ñoät-kieát-la . Neáu Tyø-kheo duøng nöôùc coù truøng töôùi leân coû, ñaát hay Cuø-ma-da thì phaïm Ba-daät-ñeà; trong coû ñaát coù truøng cuõng vaäy. Hoûi: coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû treân laàu gaùc, naèm ngoài treân giöôøng coù chaân nhoïn maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø phi nhaân xuaát gia hoaëc Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… ñeàu phaïm Ñoät- kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi naèm ngoài treân giöôøng nhö vaäy thì phaïm Ba-daät- ñeà; ngöôøi muø, ñieác, caâm thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôøi ñieân cuoàng taâm

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 10                  955

loaïn, taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm. Tyø-kheo naèm ngoài treân laàu gaùc cuûa mình, treân giöôøng coù chaân nhoïn cuõng khoâng phaïm; hoaëc ngoài döôùi gaùc treân giöôøng khoâng coù chaân nhoïn thì khoâng phaïm. Tröø ôû trong phoøng, chuøa cuûa ñeä töû Nhö lai, naèm ngoài treân laàu gaùc cuûa ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la . Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo lôïp quaù hai, ba lôùp maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu duøng coû vaùn lôïp thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng ñöôïc Taêng sai, ñeán giaùo giôùi Tyø-kheo-ni maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø Tyø- kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc ngöôøi muø, ñieác caâm hoaëc ñoù laø phi nhaân xuaát gia… Taêng khoâng sai maø ñeán giaùo giôùi Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät- kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi neáu Taêng khoâng sai maø ñeán giaùo giôùi Tyø-kheo- ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo ôû trong nöôùc, Taêng khoâng sai maø ñeán giaùo giôùi cho ni ôû bieân ñòa; hoaëc Tyø-kheo ôû bieân ñòa, Taêng khoâng sai maø ñeán giaùo giôùi cho Tyø-kheo-ni ôû trong nöôùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tröôøng hôïp giaùo giôùi Ni ñeùn luùc maët trôøi laën cuõng vaäy. Tyø-kheo thaønh töïu naêm ñöùc, Taêng môùi sai ñi giaùo giôùi Tyø-kheo-ni. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi caùc Tyø-kheo vì lôïi döôõng neân ñi giaùo giôùi Tyø-kheo-ni maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø phi nhaân xuaát gia hoaëc laø ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi…, hoaëc laø ngöôøi muø, ñieác caâm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo ôû trong nöôùc noùi Tyø-kheo ôû bieân ñòa hoaëc Tyø-kheo ôû bieân ñòa noùi Tyø-kheo ôû trong nöôùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo thoï phaùp noùi Tyø-kheo khoâng thoï phaùp thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu laø ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm. Ngöôøi hoïc giôùi noùi caùc Tyø-kheo nhö vaäy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hæ: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo may y giuøm cho Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc Tyø-kheo may y giuøm cho Tyø-kheo- ni voán ñaõ phaïm giôùi… thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo may giuøm y cho Tyø-kheo-ni laø ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm. Tyø-kheo may giuøm y cho Tyø-kheo-ni laø phi nhaân xuaát gia, hoaëc Tyø-kheo laø phi nhaân xuaát gia may y giuøm cho Tyø-kheo-ni khoâng phaûi baø con thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo thoï phaùp may giuøm y cho Tyø-kheo- ni khoâng thoï phaùp vaø ngöôïc laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi cho y cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñi chung ñöôøng vôùi Tyø-kheo-ni maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø phi nhaân xuaát gia hoaëc Tyø-kheo ñi chung ñöôùng vôùi Tyø-kheo-ni laø phi nhaân xuaát gia thì

956                                                                     BOÄ LUAÄT 6

phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc laø ngöôøi muø, ñieác caâm ñi cuøng vôùi Tyø-kheo-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Neáu Tyø-kheo laø ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi ñi cuøng Tyø-kheo-ni thì khoâng phaïm; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Tyø-kheo thoï phaùp ñi chung ñöôøng vôùi Tyø-kheo-ni khoâng thoï phaùp thì phaïm Ñoät-kieát-la, ngöôïc laïi cuõng vaäy. Ngöôøi hoïc giôùi ñi chung ñöôøng vôùi Tyø-kheo-ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. Giôùi ñi chung thuyeàn cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cuøng ngoài vôùi ngöôøi nöõ ôû choã khuaát maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc laø phi nhaân xuaát gia, hoaëc laø ngöôøi muø, ñieâc caâm cuøng ngoài thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo laø ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi cuøng ngoài vôùi ngöôøi nöõ ôû choã khuaát thì khoâng phaïm. Ngöôøi hoïc giôùi cuøng ngoøi vôùi ngöôøi nöõ ôû choã khuaát thì phaïm Ba-daät-ñeà. Giôùi cuøng ngoài vôùi Tyø-kheo-ni ôû choã khuaát cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nhôø Tyø-kheo-ni khen ngôïi maø thoï ñöôïc thöùc aên laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc laø ngöôøi muø, ñieác caâm; hoaëc ñoù laø phi nhaân xuaát gia thì phaïm Ñoät-kieát-la; tröôøng hôïp ngöôïc laïi cuõng vaäy. Neáu Tyø-kheo laø ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm. Ngöôøi hoïc giôùi thoï ñöôïc thöùc aên töø Tyø-kheo-ni khen ngôïi thì phaïm Ba- daät-ñeà. Tyø-kheo thoï phaùp thoï ñöôïc thöùc aên töø Tyø-kheo-ni khoâng thoï phaùp khen ngôïi hoaëc ngöôïc laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo neáu bieát thöùc aên laøm cho ngöôøi khaùc maø xin vaø ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; khoâng bieát thì khoâng phaïm. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo aên nhieàu nôi thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï thænh hai nôi maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo ñaõ thoï thænh thöïc nôi choã khoâng coù y, sau ñoù thoï thænh thöïc nôi choã coù y thì khoâng phaïm loãi thoï thöïc hai nôi; thoï thænh thöïc nôi choã coù y thì khoâng phaïm. moät choã ñöôïc y, moät choã tìm y thoï thænh thöïc thì khoâng phaïm. Coù ngöôøi noùi vôùi Tyø-kheo: “Thaày haõy thoï thöïc nôi ñaây, toâi seõ tìm y cho thaày”, Tyø-kheo thoï thænh thöïc thì khoâng phaïm. Laïi coù ngöôøi noùi: “Thoï thöïc nôi ñaây roài, tuøy yù thoï nôi naøo khaùc cuõng ñöôïc”, Tyø-kheo thoï thöïc thì khoâng phaïm. Ngoaøi naêm loaïi thöùc aên, tuøy yù aên caùc loaïi thöùc aên khaùc thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû hai nôi thoï thænh thöïc khoâng coù y maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc Tyø-kheo muø, ñieác caâm hoaëc laø phi nhaân xuaát gia thoï thænh hai nôi thì phaïm Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo laø ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn,

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 10                  957

taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ôû nôi choã thí chuû cuùng döôøng moät böõa aên, khoâng bònh maø aên quaù moät böõa laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ôû choã cuûa phi nhaân thì khoâng phaïm, hoaëc Tyø-kheo laøm choã nguû qua ñeâm, aên quaù moät böõa khoâng phaïm; neáu ôû choã Sa- moân, Baø-la-moân khaùc aên quaù moät böõa thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; ôû nhaø baø con aên quaù moät böõa khoâng phaïm. ÔÛ nhaø huyønh moân, ngöôøi hai caên, ngöôøi muøa ñieác caâm… aên quaù moät böõa thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo laø ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi, aên quaù moät böõa khoâng phaïm. Ngöôøi hoïc giôùi aên quaù moät böõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo vaøo nhaø baïch y khaát thöïc, coù cö só Baø-la-moân tuøy yù cuùng nhieàu baùnh vaø thöùc aên, thoï quaù hai, ba baùt maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu vaøo nhaø cuûa phi nhaân nhö trôøi roàng…, nhaø ngoaïi ñaïo thoï quaù hai, ba baùt thì phaïm Ñoät-kieát-la hoaëc ngoài aên taïi ñoù thì khoâng phaïm; neáu thoï hai, ba baùt roài maø coøn ñi khaát thöïc nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo thoï phaùp ñeán nhaø thí chuû cuûa tyø-kheo khoâng thoï phaùp, thoï quaù hai, ba baùt thì phaïm Ñoät-kieát-la; tröôøng hôïp ngöôïc laïi cuõng vaäy, cho ñeán Tyø-kheo laø phi nhaân xuaát gia hoaëc laø ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc laø ngöôøi muø ñieác caâm… cuõng vaäy. Ngöôøi hoïc giôùi thoï quaù hai, ba baùt thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo aên xong tuøy yù roài, khoâng thoï phaùp dö thöïc laïi aên nöõa maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø- kheo bò bònh, aên chöa no, aên toâ maät cuõng vaäy. Neáu Tyø-kheo aên thöùc aên baát tònh xong tuøy yù roài, thoï phaùp dö thöïc thì khoâng thaønh thoï thöïc, phaïm Ba-daät-ñeà; thöùc aên baát tònh laø naêm loaïi chaùnh thöïc. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo aên xong tuøy yù roài, thoï phaùp dö thöïc, trong thöùc aên ñoù thöôøng thöôøng aên, tuøy yù aên maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… thì phaïm Ñoät- kieát-la; ngöôøi hoïc giôùi aên nhö vaäy thì phaïm Ba-daät-ñeà . Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo aên bieät chuùng maø khoâng phaïm Ba- daät-ñeà hay khoâng? - Coù, tröø saùu nhaân duyeân ñöôïc aên bieät chuùng khoâng phaïm; tröï loaïi chaùnh thöïc, aên loaïi thöùc aên khaùc thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo aên phi thôøi maø khoâng phaïm Ba-daät- ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo ôû ba coõi kia maø tính theo giôøi aên cuûa coõi Dieâm phuø ñeà thì khoâng phaïm. Hoûi: ôõ coõi Phaát vu ñaõi vaø coõi Caâu-da-ni coù ñöôïc aên thöùc aên caùch ñeâm hay khoâng? - Khoâng ñöôïc aên. - ÔÛ coõi Uaát ñôn vieät ñöôïc aên thöùc aên caùch ñeâm hay khoâng? -

958                                                                    BOÄ LUAÄT 6

Ñöôïc. Hoûi: Coù maáy loaïi thöùc aên ñeå caùch ñeâm maø Tyø-kheo khoâng ñöôïc aên? - Coù ba loaïi, ñoù laø thöùc aên caùch ñeâm cuûa Taêng, cuûa tyø-kheo vaø cuûa ngöôøi hoïc giôùi. Coù boán loaïi thöùc aên caùch ñeâm maø Tyø-kheo ñöôïc aên, ñoù laø thöùc aên caùch ñeâm cuûa tyø-kheo-ni, cuûa Thöùc-xoa-ma-na, cuûa Sa-di vaø cuûa Sa-di-ni. Tyø-kheo-ni cuõng nhö vaäy. Hoûi: Neáu baùt dính daàu môõ dô, duøng tro, ñaát, maït vuïn chaø röûa ba laàn maø vaãn khoâng saïch heát chaát daàu môõ thì coù ñöôïc duøng baùt ñoù ñeå aên hay khoâng? - Ñöôïc, vì sao, vì chaúng phaûi aên chaát daàu môõ dính dô. Hoûi: Neáu Tyø-kheo tay caàm bình ñöïng daàu, toâ neân boû thì khoâng ñöôïc thoï thöùc aên ñeå aên phaûi khoâng (aùc troùc)? - Hoaëc ñöôïc hoaëc khoâng ñöôïc, neáu laø ngöôøi khoâng bieát xaáu hoå caàm roài lieàn thoï thöùc aên maø aên; neáu laø ngöôøi bieát xaáu hoå thì lôû caàm hay caàm loän, môùi ñöôïc thoï thöùc aên aên. Hoûi: Neáu Tyø-kheo laáy thöùc aên muoán ñöa cho Sa-di, Sa-di ñöa laïi cho Tyø-kheo thì Tyø-kheo coù ñöôïc aên khoâng? - Ñöôïc - neáu Sa-di khoâng ñöa laïi cho thì Tyø-kheo coù ñöôïc ñoøi hoûi khoâng? - Khoâng ñöôïc ñoøi hoûi. Hoûi: Nöôùc muoái maën coù ñöôïc thoï khoâng? - Neáu ñeå theâm muoái thì ñöôïc thoï, khoâng ñeå theâm muoái thì khoâng ñuôïc thoï. Nöôùc ñuïc soi thaáy maët thì khoâng neân thoï, khoâng thaáy maët thì neân thoï. Hoûi: Ngöôøi hoïc giôùi coù thoï phaùp cho Tyø-kheo khoâng thoï phaùp thöùc aên thì coù ñöôïc aên hay khoâng? - Khoâng ñöôïc aên. Tröôøng hôïp ngöôïc laïi cuõng vaäy. Tyø-kheo thoï phaùp vaø Tyø-kheo khoâng thoï phaùp cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng bònh, ñoøi hoûi thöùc aên ngon maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo ôû beân baø con ñoøi hoûi thöùc aên ngon thì khoâng phaïm. Tyø-kheo uoáng nöôùc coù truøng, tuøy laøm truøng cheát bao nhieâu thì phaïm baáy nhieâu Ba-daät-ñeà . Hoûi: Coù Tyø-kheo ngoài aên trong nhaø aên maø phaïm bieân toäi hay khoâng? - Coù, neáu aên thöùc aên daâm duïc thì phaïm Ba-la-di . Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo göôïng ngoài trong nhaø aên coù vaät baùu maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu göôïng ngoài trong nhaø aên cuûa caùc phi nhaân nhö trôøi roàng… thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc göôïng ngoài tong nhaø aên cuûa ñoàng nöõm huyønh moân, ngöôøi hai caên, ngöôøi caên bò hoaïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngoài trong nhaø aên cuûa ba haïng ngöôøi ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo laø phi

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 10                959

nhaân xuaát gia hoaëc laø ngöôøi muø, ñieác caâm… cuõng khoâng phaïm. Tröôøng hôïp ñöùng cuõng vaäy, tröø thænh thöïc thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï tay cho nöõ ngoaïi ñaïo loûa hình thöùc aên maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu cho thöùc aên caùch ñeâm thì phaïm Ñoät-kieát-la, baûo ngöôøi khaùc cho cuõng Ñoät-kieát-la; neáu cho ñeå giaùo hoùa thì khoâng phaïm; cho baø con cuõng Ñoät-kieát-la; ñeå treân ñaát cho cuõng Ñoät-kieát-la; chia phaàn xong ñeå treân ñaát baûo tuøy yù aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñeán xem quaân traän maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu coù nhieàu giaëc cöôùp bò baét, Tyø-kheo vì nhaøm lìa neân ñeán xem thì khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo ñi xem quaân traän cuûa phi nhaân thì phaïm Ñoät-kieát-la. Giôùi ôû trong quaân traän quaù hai ñeâm vaø xem quaân ñaùnh nhau cuõng nhö vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo vì saân giaän ñaùnh Tyø-kheo khac maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñaùnh Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc ngöôøi muø, ñieác… thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôïc laïi cuõng vaäy; ñaùnh Tyø-kheo laø phi nhaân xuaát gia cuõng Ñoät-kieát-la; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñaùnh Tyø-kheo khaùc maø phaïm traêm ngaøn toäi Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo vì saân giaän ôû trong chuùng ñaïi Tyø-kheo quaêng neùm caùt, tuøy truùng bao nhieâu thì phaïm Ba- daät-ñeà baáy nhieâu, neáu quaêng neùm khoâng truùng ai thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo che giaáu toäi thoâ cuûa tyø-kheo khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo che giaáu toäi naëng cuûa tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc cuûa phi nhaân xuaát gia thì phaïm Ñoät-kieát-la; ngöôïc laïi cuõng vaäy. Ngöôøi hoïc giôùi che giaáu toäi thoâ cuûa tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc haõy cuøng ñi ñeán ñoù, seõ baûo cuùng thöùc aên ngon cho thaày, sau ñoù laïi baûo ñi ñi maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc laø phi nhaân xuaát gia thì Tyø-kheo noùi vaø ñuoåi veà phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo ôû trong nöôùc noùi vaø ñuoåi Tyø-kheo bieân ñòa nhö vaäy cuõng Ñoät-kieát-la; ngöôïc laïi cuõng vaäy, ra daáu tay ñuoåi veà cuõng Ñoät-kieát-la; ñuoåi Sa-moân, Baø-la-moân khaùc veà cuõng Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng bònh, ñoát löûa nôi ñaát troáng maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc laø phi nhaân xuaát gia, hoaëc laø Tyø-kheo muø ñieác caâm… thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo laø ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh

960                                                                     BOÄ LUAÄT 6

hoaïi ñoát löûa thì khoâng phaïm. Ngöôøi ôû trong nöôùc ñoát löûa cho ngöôøi bieân ñòa vaø ngöôïc laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; ra daáu baûo ñoát löûa cuõng Ñoät-kieát- la. Neáu bò keû giaëc hoaëc phi nhaân baûo ñoát thì khoâng phaïm, ñoát löûa cho Taêng hoaëc cho Tyø-kheo thanh tònh thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nguû chung vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù neáu Tyø-kheo nguû chung vôùi huyønh moân, ngöôøi hai caên quaù hai ñeâm thì phaïm Ñoät-kieát-la; nguû vôùi hoùa nhaân cuõng Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi…, Tyø-kheo muø ñieác caâm… nguû vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc quaù hai ñeâm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi nguû chung vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc quaù hai ñeâm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo nhö phaùp Taêng söï gôûi duïc xong, sau ñoù laïi noùi khoâng gôûi duïc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo thoï phaùp gôûi duïc cho Tyø-kheo khoâng thoï phaùp, sau ñoù noùi khoâng gôûi duïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; tröôøng hôïp ngöôïc laïi cuõng vaäy. Hoaëc ñoù laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc laø phi nhaân xuaát gia, hoaëc laø ngöôøi muø ñieác caâm…, sau ñoù noùi khoâng gôûi duïc ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi gôûi duïc roài, sau ñoù noùi khoâng gôûi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø-kheo ôû beân Tyø-kheo bò taãn, bò xuaát toäi (cöû toäi) cuøng ñoàng phaùp thöïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Neáu Sa-di khôûi aùc taø kieán noùi phaùp maø Nhö lai noùi chöôùng ñaïo khoâng phaûi laø chöôùng ñaïo, caùc Tyø-kheo ñaõ cho yeát ma taãn, sau ñoù Sa-di saùm hoái töø boû thì caùc Tyø-kheo coù neân cho xaû yeát ma hay khoâng? - Neân cho xaû yeát ma. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñöôïc y môùi neân laøm cho hoaïi saéc maø khoâng laøm cho hoaïi saéc laïi maëc, nhöng khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - coù neáu ñoù laø y baát tònh. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo töï tay laáy vaät baùu thì phaïm Ba-daät- ñeà, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï tay laáy vaät baùu maø phaïm Taêng taøn hay khoâng? - Noù, neáu vaät baùu ñoù laø nöõ baùu hay tôï nöõ baùu thì phaïm Taêng taøn; neáu coù taâm troäm nöõ baùu naøy thì phaïm Ba-la-di; troäm luaân baùu, ma ni baùu thì phaïm Ñoät-kieát-la; troäm voi baùu, ngöïa baùu khoâng phaïm. Tyø-kheo ñöôïc naèm ngoài treân ngoïa cuï baèng vaøng baïc cuûa phi nhaân, cuõng ñöôïc thoï thöùc aên ñöïng trong caùc vaät duïng baèng vaøng baïc cuûa phi nhaân. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo chöa tôùi nöõa thaùng maø taém laïi khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu bò möa öôùt… caùc nhaân duyeân nhö trong Tyø-ni thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coá yù gieát suùc sanh maø khoâng phaïm

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 10                961

Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo ñoù laø ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm; neáu laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi coá yù gieát suùc sanh thì phaïm Ba-daät-ñeà; Sa-di coá yù gieát suùc sanh thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo coá yù laøm cho Tyø-kheo khaùc sanh nghi hoái maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, tröø tröôøng hôïp thoï giôùi cuï tuùc, ñem nhöõng vieäc khaùc noùi laøm cho Tyø-kheo khaùc sanh nghi hoái thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… laøm cho Tyø-kheo thanh tònh sanh nghi hoái thì phaïm Ñoät-kieát-la; ra daáu tay laøm cho ngöôøi khaùc sanh nghi hoái cuõng Ñoät-kieát-la; Tyø-kheo ôû trong nöôùc laøm cho Tyø- kheo bieân ñòa sanh nghi hoái vaø ngöôïc laïi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo choïc leùt Tyø-kheo khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu choïc leùt Tyø-kheo thaân caên bò hoaïi thì phaïm Ñoät-kieát-la, hoaëc caû hai ñeàu thaân caên bò hoaïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; choïc leùt ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… choïc leùt Tyø-kheo khaùc vaø tröôøng hôïp nguôïc laïi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñuøa giôõn trong nöôùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc laø phi nhaân xuaát gia, giôõn trong nöôùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tröø vieäc ñuøa giôõn trong nöôùc, ñuøa giôõn nhöõng vieäc khaùc ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi ñuøa giôõn trong nöôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ñuøa giôõn coù naêm caùch laø ñuøa giôõn, cöôøi, vui thích, uoán mình nhö caù vaø laën huïp. Tyø-kheo nguû chung phoøng nhaø vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ngöôøi nöõ laø ngöôøi coù theå naém baét ñöôïc; nguû chung phoøng vôùi thieân nöõ, long nöõ… hoaëc vôùi suùc sanh caùi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo nguû chung vôùi ngöôøi nöõ döôùi goác caây, hoác caây, röøng caây, buïi coû… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi nguû chung phoøng vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Ba- daät-ñeà; Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… nguû chung phoøng vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khuûng boá, doïa laøm cho Tyø-kheo khaùc sôï maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo doïa laø phi nhaân xuaát gia hoaëc ngöôøi bò doïa laø phi nhaân xuaát gia thì phaïm Ñoät-kieát- la; Tyø-kheo ôû trong nöôùc doïA-tyø-kheo bieân ñòa hoaëc ngöôïc laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; ra daáu tay doïa cuõng Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo giaáu y baùt… cuûa tyø-kheo khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo giaáu y baùt laø phi nhaân xuaát gia hoaëc ngöôøi bò giaáu y baùt laø phi nhaân xuaát gia thì phaïm

962                                                                       BOÄ LUAÄT 6

Ñoät-kieát-la; ra daáu tay baûo ngöôøi khaùc giaáu cuõng Ñoät-kieát-la; neáu giaáu y baùt phaïm Xaû ñoïa thì Tyø-kheo phaïm Ñoät-kieát-la; giaáu y baùt cuûa tyø- kheo laø ngöôøi ñieân cuoàng taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì phaïm Ñoät-kieát- la. Tyø-kheo thoï phaùp giaáu y baùt cuûa tyø-kheo khoâng thoï phaùp hoaëc ngöôïc laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; giaáu y baùt cuûa Sa-moân, Baø-la-moân khaùc cuõng Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo thoï phaùp cho Tyø-kheo khoâng thoï phaùp y, sau ñoù töï yù laáy duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la; tröôøng hôïp ngöôïc laïi cuõng vaäy. Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc laø phi nhaân xuaát gia cho Tyø-kheo khaùc y roài, sau ñoù töï yù laáy duøng cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; tröôøng hôïp ngöôïc laïi cuõng vaäy. Ngöôøi hoïc giôùi cho Tyø-kheo khaùc y roài, sau ñoù töï yù laáy duøng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Thoï trì y coù naêm haïng ngöôøi, tònh thí y coù baûy haïng ngöôøi. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñem phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa vu baùng cho Tyø-kheo khaùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø phi nhaân xuaát gia hoaëc Tyø-kheo vu baùng phi nhaân xuaát gia ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi vu baùng Tyø-kheo khaùc nhö vaäy thì phaïm Ba-daät-ñeà; Tyø-kheo vu baùng ngöôøi hoïc giôùi nhö vaäy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo ôû trong nöôùc vu baùng Tyø-kheo bieân ñòa nhö vaäy cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, ngöôïc laïi cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñi chung vôùi ngöôøi nöõ, khoâng coù ngöôøi nam beân caïnh maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo ñi chung vôùi nöõ hoùa nhaân, hoaëc thieân nöõ, long nöõ… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo laø phi nhaân xuaát gia hoaëc laø ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi…, hoaëc laø ngöôøi muøa ñieác caâm… ñi chung vôùi ngöôøi nuõ thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñi chung ñöôøng vôùi giaëc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi…, hoaëc laø phi nhaân xuaát gia, hoaëc laø ngöôøi muø ñieác caâm… ñi chung ñöôøng vôùi giaëc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo cho ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi thoï giôùi cuï tuùc maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi maø Tyø-kheo töôûng laø ñaõ ñuû hai möôi tuoåi thì khoâng phaïm - trong tröôøng hôïp naøy, ñöôïc cuøng ôû chung bao laâu? - ñöôïc cuøng ôû chung cho ñeán khi naøo chöa bieát chaéc chaén, khi ñaõ bieát chaéc chaén roài thì khoâng neân cho ôû choã Tyø-kheo maø neân cho thoï giôùi laïi. Neáu khoâng cho thoï giôùi laïi, coøn ôû trong Taêng traûi qua hai, ba kyø boá taùt hoaëc baïch töù yeát ma thì ngöôøi naøy goïi laø taëc truï, neân dieät taãn.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 10                  963

Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo töï tay ñaøo ñaát hay baûo ngöôøi khaùc ñaøo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà, ñoù laø ñaøo loaïi ñaát gì? - Ñoù laø ñaøo loaïi ñaát khoâng bò ñoát, khoâng bò phaù; neáu ñaát ñaõ bò ñoát, bò phaù thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Nhö Phaät daïy Tyø-kheo ñaõ thoï thænh boán thaùng xong, quaù boán thaùng ñoøi hoûi nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà, coù tröôøng hôïp Tyø-kheo quaù boán thaùng ñeán ñoøi hoûi nöõa maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu bònh thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc toâi khoâng hoïc phaùp naøy maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo thoï phaùp baûo Tyø-kheo khoâng thoï phaùp hoïc naêm phaùp, Tyø-kheo khoâng thoï phaùp noùi khoâng hoïc thì khoâng phaïm. Tröôøng hôïp Tyø-kheo noùi vôùi phi nhaân xuaát gia hoaëc phi nhaân xuaát gia noùi vôùi Tyø-kheo, hoaëc Tyø-kheo ôû trong nöôùc noùi vôùi Tyø-kheo bieân ñòa, Tyø-kheo bieân ñòa noùi vôùi Tyø-kheo ôû trong nöôùc khoâng hieåu nhau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi noùi vôùi Tyø-kheo khaùc nhö vaäy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo ñeán rình nghe leùn Tyø-kheo khaùc tra- nh caõi maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu rình nghe leùn Tyø-kheo-ni tranh caõi cho ñeán Sa-di-ni tranh caõi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo voán ñaõ phaïm giôùi… ñeán rình nghe leùn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ngöôøi hoïc giôùi ñeán rình nghe leùn thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo im laëng ñöùng daäy boû ñi trong khi Taêng ñang ñoaùn söï maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu Taêng chöa taùc baïch, Tyø-kheo ñöùng daäy ñi tieåu tieän roài quay trôû laïi, hoaëc ñôïi baïch roài môùi ñi thì khoâng phaïm, hoaëc ñi ñeán choã vaãn coøn nghe ñöôïc taêng taùc phaùp thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khoâng cung kính Thöôïng toøa maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu khi Thöôïng toøa ñoaùn söï maø noùi phi phaùp, Tyø-kheo treû tuoåi noùi nhö phaùp thì khoâng phaïm. Hoûi: Neáu röôïu thuoác laøm töø gaïo, neáp ñöôïc laéng trong khoâng ñuïc, Tyø-kheo coù ñöôïc uoáng phi thôøi khoâng? - khoâng ñöôïc uoáng - neáu nöôùc xay eùp töø reã, cuû, quaû…, Tyø-kheo coù ñöôïc uoáng phi thôøi khoâng? - Ñöôïc - Ñöôïc uoáng trong bao laâu? - Cho ñeán khi chöa xaû töï taùnh, quaù thôøi thì khoâng ñöôïc uoáng. Hoûi: Tyø-kheo ôû maáy nôi khoâng baïch ñi vaøo tuï laïc maø khoâng phaïm toäi? - Coù ba nôi, ñoù laø A-lan-nhaõ, tuï laïc gaàn A-lan-nhaõ vaø thaàn tuùc ñi trong hö khoâng. Baïn cuøng ñi khoâng hieåu lôøi noùi cuûa tyø-kheo thanh tònh, khoâng baïch maø vaøo tuï laïc thì khoâng phaïm. Ngöôøi ôû döôùi ñaát khoâng baïch ngöôøi ôû treân hö khoâng vaø ngöôïc laïi thì khoâng phaïm. Ngöôøi ôû ngoaøi giôùi

964                                                                   BOÄ LUAÄT 6

khoâng baïch ngöôøi ôû trong giôùi vaø ngöôïc laïi ñeàu khoâng phaïm. Neáu coù Tyø-kheo ôû ñoù, khoâng baïch maø vaøo tuï laïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo khoâng baïch Tyø-kheo laø phi nhaân xuaát gia hoaëc laø ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi… hoaëc laø Sa-moân , Baø-la-moân khaùc thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï thænh thöïc roài, tröôùc giôø aên vaø sau giôø aên khoâng baïch maø ñi ñeán hai, ba nhaø khaùc laïi khoâng phaïm Ba- daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu choã thoï thænh khaùc coù y thöïc thì khoâng phaïm, hoaëc choã thoï thænh thöïc naøy khoâng phaûi laø naêm loaïi chaùnh thöïc thì khoâng phaïm. Neáu trôøi chöa saùng toû, vua chöa caát vaät baùu, Tyø-kheo ñeán cöûa thaønh thì phaïm Ñoät-kieát-la, ñeán cöûa thaønh cuûa vua coõi trôøi Töù thieân vöông, Daï-xoa… cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo khi ñang nghe thuyeát giôùi noùi laø toâi nay môùi bieát giôùi naøy maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu ñoù laø giôùi baát coïng thì khoâng phaïm, neáu ñoù laø coïng giôùi thì phaïm Ba- daät-ñeà; tröôøng hôïp Tyø-kheo-ni cuõng vaäy. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo duøng ngaø, söøng, xöông laøm oáng ñöïng kim maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu laøm cho ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la, ngöôøi khaùc laøm cho mình thì khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo laøm chaân giöôøng cao quaù taùm ngoùn tay Nhö lai maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu chaân giöôøng laøm baèng ngaø, ma ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo töï duøng chæ sôïi Ñaâu-la ñeå khaâu laïi giöôøng ngoài, giöôøng naèm ñaõ suùt chæ cuûa taêng maø khoâng phaïm Ba-daät-ñeà hay khoâng? - Coù, neáu duøng vaät khaùc vaù vaøo thì phaïm Ñoät-kieát-la . Caùc giôùi nhö y phuû che gheû, y taém möa, ngoïa cuï, may y baèng löôïng y cuûa Phaät, y baát tònh… cuõng ñeàu nhö vaäy. f. Hoûi veà phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni: ÔÛ nhaø baïch y, neáu Tyø-kheo thoï thöùc aên töø ba haïng ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi, voán khoâng hoøa hôïp hoaëc laø Taëc truï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo ôû treân hö khoâng hoaëc ôû trong giôùi thoï thöùc aên cuûa tyø-kheo-ni ôû ngoaøi giôùi thì khoâng phaïm; thoï thöùc aên töø baø con thì khoâng phaïm; thoï thöùc aên töø ngöôøi khoâng phaûi baø con nhöng ñoàng yù cuõng khoâng phaïm; sai söù hay ra daáu ñeå thoï thöùc aên cuõng khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo vaøo nhaø baïch y khaát thöïc, Tyø-kheo-ni baûo cö só cuùng döôøng cho Tyø-kheo thöùc aên naøy, Tyø-kheo thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la; thoï giuøm cho ngöôøi khaùc cuõng Ñoät-kieát-la; ra daáu ñeå thoï cuõng Ñoät-kieát-la; neáu thoï töø baø con thì khoâng phaïm.

SOÁ 1441 - TAÙT BAØ ÑA BOÄ TYØ NI MA ÑAÉC LAËC GIAØ, Quyeån 10                   965

Neáu ôû choã A-lan-nhaõ coù khuûng boá, Tyø-kheo khoâng bònh maø ôû trong ñoù thoï thöùc aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Nhö Phaät daïy Tyø-kheo neân noùi vôùi cö só laø nôi ñaây coù khuûng boá, cö só hoûi Tyø-kheo trong ñaây coù giaëc khoâng, neáu coù thì toâi seõ baùo vua, Tyø-kheo noùi khoâng coù thì ôû ngoaøi giôùi thoï thöùc aên khoâng phaïm; thoï thöùc aên ôû giöõa ñöôøng cuõng khoâng phaïm. Neáu Tyø-kheo baûo cö só ñöøng vaøo trong ñoù, cö só töï yù vaøo thì Tyø-kheo khoâng phaïm. Hoûi: Coù tröôøng hôïp Tyø-kheo thoï thöùc aên trong nhaø Hoïc gia maø khoâng phaïm hay khoâng? - Coù, neáu Tyø-kheo ñaõ thoï thænh tröôùc hoaëc bònh thì khoâng phaïm. Tyø-ni-ma-ñaéc laëc giaø löôïc coù baûy ngaøn baøi keä, moãi baøi keä coù ba möôi hai chöõ, toång coäng coù ba möôi hai vaïn boán ngaøn lôøi goàm möôøi quyeån.
