Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo)
T077 BL VII (09) 1442 Căn Bản Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tỳ Nại Da Q9
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9            117







CAÊN BAÛN THUYEÁT
NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA

QUYEÅN 9

Hoïc xöù thöù 4: VOÏNG NOÙI ÑAÉC PHAÙP THÖÔÏNG NHÔN

Nhieáp Tuïng: Ñaàu tieân Kieáp-tyû-la Naêm traêm ngöôøi ñaùnh caù Bí-soâ ôû Lan-nhaõ Töï hieån chöùng traùi nhau (Töôûng chöùng maø chöa chöùng) 1. Tröôøng hôïp Bí-soâ Kieáp-tyû-la: Luùc ñoù ñöùc Baïc-giaø-phaïm ôû thaønh Quaûng Nghieâm trong giaûng ñöôøng Cao Caùc beân bôø ao Di Haàu, trong thaønh coù naêm traêm ngöôøi ñaùnh caù ôû beân soâng Thaéng Hueä keát baïn vôùi nhau. Nhoùm ngöôøi ñaùnh caù naøy coù hai giaøn löôùi laø Tieåu tuùc vaø Ñaïi tuùc, khi ngöôøi mua caù ít thì duøng giaøn löôùi Tieåu tuùc ñaùnh baét caù, khi ngöôøi mua caù nhieàu thì duøng giaøn löôùi Ñaïi tuùc ñeå ñaùnh baét caù, coøn khi coù leã hoäi lôùn thì duøng luoân caû hai giaøn löôùi. Thôøi gian sau trong thaønh Quaûng nghieâm coù leã hoäi lôùn, ngöôøi mua caù nhieàu neân duøng moät luùc caû hai giaøn löôùi naøy ñeå ñaùnh baét caù. Nhoùm naêm traêm ngöôøi naøy chia laøm hai nhoùm, moãi nhoùm hai traêm naêm möôi ngöôøi ñeå coi giöõ moät giaøn löôùi, nhoùm ngöôøi coi giöõ giaøn löôùi Tieåu tuùc ñaùnh baét ñöôïc nhieàu caù traïch, toâm cua… ñoå chaát ñoáng ôû beân bôø soâng nhö ñoáng luùa. Luùc ñoù trong bieån caû coù moät con caù lôùn teân Ma Kieät nguû queân bò thuûy trieàu ñaùnh ñöa vaøo trong soâng Thaéng Hueä, loït vaøo trong giaøn löôùi Ñaïi tuùc cuûa nhoùm hai traêm naêm möôi ngöôøi ñang coi giöõ vaø ñang cuøng keùo löôùi. Thaân caù to lôùn bò löôùi böùc baùch neân caù Ma Kieät thöùc daäy quaåy mình keùo caû löôùi vaø nhoùm hai traêm naêm möôi ngöôøi cuoán theo doøng nöôùc. Caû nhoùm hai traêm naêm möôi kinh haõi keâu cöùu vang daäy, nhoùm ngöôøi coi giöõ löôùi Tieåu tuùc ñeàu cuøng chaïy ñeán keùo löôùi giuùp, nhöng

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9          118

khoâng theå keùo giuùp noåi tröôùc söùc maïnh cuûa caù Ma Kieät neân cuõng bò caù keùo cuoán theo doøng nöôùc. Caû nhoùm naêm traêm ngöôøi naøy kinh haõi keâu cöùu vang daäy khieán moïi ngöôøi ôû hai beân bôø soâng töø keû chaên traâu, chaên deâ, kieám cuûi… coù ñeán traêm ngaøn ngöôøi cuøng chaïy ñeán keùo löôùi giuùp. Taát caû moïi ngöôøi thaân theå ñeàu bò thöông, giaøn löôùi Ñaïi tuùc cuõng bò xeù raùch nhieàu choã, voâ cuøng khoù khaên cöïc nhoïc môùi keùo ñöôïc caù Ma kieät naèm trong löôùi leân bôø. Con caù Ma Kieät naøy raát kyø laï coù ñeán möôøi taùm caùi ñaàu cuûa ñuû loaøi nhö ñaàu ngöôøi, ñaàu voi, ñaàu ngöïa, ñaàu laïc ñaø, ñaàu löøa, ñaàu boø, ñaàu khæ, ñaàu sö töû, ñaàu coïp, ñaàu beo, ñaàu gaáu, ñaàu choù, ñaàu heo… Vì caù kyø laï neân boán phöông xa gaàn loan tin nhau cuøng keùo ñeán bôø soâng Thaéng Hueä xem coù ñeán traêm ngaøn caâu chi ngöôøi. Hoï ñöùng nhìn caù chæ troû roài noùi vôùi nhau: “Caùc vò coù thaáy möôøi taùm caùi ñaàu cuûa ñuû loaøi hay khoâng?”. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät khi quan saùt theá gian, khoâng gì laø khoâng nghe thaáy, khoâng hieåu bieát ñeå khôûi loøng ñaïi bi laøm lôïi ích cho taát caû laø ñieàu toái thaéng trong taát caû söï cöùu hoä. Phaät nöông nôi ñònh, truï nôi hueä, hieån phaùt ba minh, kheùo tu ba hoïc, kheùo ñieàu phuïc ba nghieäp, vöôït qua boán Boäc löu, an truï boán Thaàn tuùc, ôû trong ñeâm daøi taêm toái tu boán Nhieáp haïnh, xaû tröø naêm Caùi, xa lìa naêm Chi, vöôït qua naêm Ñöôøng, saùu caên ñaày ñuû, saùu Ñoä vieân maõn, khaép thí baûy Taøi khai baûy Giaùc hoa, lìa haún taùm phaùp theá gian, chæ baøy taùm Chaùnh ñaïo, ñoaïn haún chín Kieát, thoâng suoát chín Ñònh, ñaày ñuû möôøi Löïc danh vang khaép boán phöông, laø baäc thuø thaéng nhaát trong caùc baäc Ñaïi töï taïi ñaõ chöùng ñaéc Voâ uùy vaø haøng phuïc ma oaùn, caát tieáng roáng sö töû, phaùp aâm vang doäi chaán ñoäng nhö saám daäy, ngaøy ñeâm saùu thôøi thöôøng duøng Phaät nhaõn quan saùt theá gian: Ai taêng, ai giaûm, ai gaëp khoå naïn, ai höôùng vaøo neûo aùc, ai chìm ñaém trong buøn duïc laïc, ai coù theå ñöôïc giaùo hoùa, duøng phöông tieän gì ñeå cöùu vôùt hoï. Ai khoâng coù Thaùnh taøi khieán cho coù Thaùnh taøi, ñem trí an thieän na phaù maøn voâ minh; ai khoâng coù caên laønh khieán hoï troàng caên laønh; ai ñaõ coù caên laønh khieán cho taêng tröôûng, ñaët hoï vaøo coõi trôøi ngöôøi, an oån khoâng trôû ngaïi thaúng ñeán thaønh Nieát-baøn, nhö coù thuyeát noùi: “Neáu thuûy trieàu bieån caû Coù haïn kyø maát ñi Phaät ñoái vôùi Höõu tình Teá ñoä khoâng thôøi gian Nhö meï coù con moät Baûo hoä con ñeán cuøng. Phaät ñoái vôùi Höõu tình,

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9        119

Maãn nieäm coøn hôn kia. Phaät ñoái vôùi Höõu tình, Töø nieäm khoâng rôøi xa, Nghó cöùu hoï khoå naïn, Nhö traâu meï theo con”. Luùc ñoù Theá Toân suy nghó: “Con caù Ma Kieät naøy kieáp tröôùc ñaõ troàng caên laønh ñoái vôùi Phaät, nay gaëp khoå aùch, ta neân ñeán bôø soâng Thaéng Hueä giaêng löôùi Ñaïi giaùo ñeå hoùa ñoä Höõu tình”. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät khi coøn ôû ñôøi, chöa nhaäp Nieát-baøn, thöông xoùt muoán giaùo hoùa Höõu tình, Phaät ñi ñeán caùc coõi Naïi-laïc-ca, baøng sanh, ngaï quyû, nhôn thieân… hoaëc ñeán caùc nôi nhö röøng thaây cheát, choã soâng nöôùc… Vì theá Theá Toân muoán ñeán bôø soâng Thaéng Hueä, nôi caù Ma Kieät ñang gaëp aùch naïn. Luùc ñoù Phaät móm cöôøi, töø trong mieäng phoùng ra haøo quang naêm saéc chieáu xuoáng hay chieáu leân, neáu chieáu xuoáng thì chieáu ñeán nguïc Voâ giaùn vaø caùc nguïc khaùc khieán cho chuùng sanh trong ñaây ñang bò ñoát noùng lieàn ñöôïc maùt meû, ñang bò laïnh coùng lieàn ñöôïc aám aùp. Hoï caûm thaáy an laïc lieàn suy nghó: “Ta vaø moïi ngöôøi töø caûnh khoå ñòa nguïc cheát ñi, ñöôïc sanh vaøo coõi khaùc chaêng?”. Theá Toân sau khi laøm cho caùc höõu tình kia sanh tín taâm lieàn hieän nhieàu töôùng khaùc nöõa, thaáy nhöõng töôùng naøy hoï lieàn suy nghó: “Chuùng ta khoâng phaûi cheát ôû ñaây sanh veà coõi kia, maø laø do söùc oai thaàn cuûa Ñaïi thaùnh ñaõ khieán thaân taâm chuùng ta hieän ñöôïc an laïc”. Ñaõ sanh tín kính thì coù theå dieät caùc khoå, ôû coõi nhôn thieân ñöôïc thoï thaân thaéng dieäu, thaønh chôn phaùp khí thaáy ñöôïc lyù chôn ñeá. Neáu haøo quang chieáu leân thì ñeán coõi trôøi Saéc cöùu caùnh, trong haøo quang dieãn noùi caùc phaùp khoå, khoâng, voâ thöôøng, voâ ngaõ… vaø noùi keä: “Ngöôøi phaûi nghe Phaät daïy Doác caàu ñaïo xuaát ly Phaù ñöôïc quaân sanh töû Nhö voi phaù nhaø tranh. ÔÛ trong phaùp luaät Phaät Duõng tieán thöôøng tu hoïc Xa lìa ñöôøng sanh töû Bôø meù khoå khoâng coøn”. Haøo quang naøy sau khi chieáu khaép ba ngaøn Ñaïi thieân theá giôùi lieàn trôû veà choã Phaät, neáu Theá Toân noùi vieäc quaù khöù thì haøo quang trôû vaøo phía sau löng, neáu noùi vieäc vò lai thì haøo quang trôû vaøo phía tröôùc ngöïc, neáu noùi vieäc ñòa nguïc thì haøo quang trôû vaøo phía döôùi chaân, neáu noùi vieäc baøng sanh thì haøo quang trôû vaøo phía goùt chaân, neáu noùi vieäc ngaï

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9        120

quyû thì haøo quang trôû vaøo phía ngoùn chaân, neáu noùi vieäc loaøi ngöôøi thì haøo quang trôû vaøo ñaàu goái, neáu vieäc cuûa Löïc luaân vöông thì haøo quang trôû vaøo loøng baøn tay traùi, neáu noùi vieäc cuûa Chuyeån luaân vöông thì haøo quang trôû vaøo loøng baøn tay phaûi, neáu noùi vieäc coõi trôøi thì haøo quang trôû vaøo roán, neáu noùi vieäc cuûa Thanh vaên thì haøo quang trôû vaøo mieäng, neáu noùi vieäc cuûa Ñoäc giaùc thì haøo quang trôû vaøo phía giöõa hai chaân maøy, neáu noùi vieäc cuûa ñaïo quaû Chaùnh ñaúng chaùnh giaùc thì haøo quang trôû vaøo phía treân ñaûnh ñaàu. Luùc ñoù haøo quang xoay quanh Phaät ba voøng roài trôû vaøo roán, cuï thoï A-nan-ñaø baïch Phaät: “Theá Toân Nhö Lai ÖÙng chaùnh ñaúng giaùc vui veû móm cöôøi chaúng phaûi laø khoâng coù nhôn duyeân”, lieàn noùi keä thænh Phaät: “Töø mieäng Phaät phoùng haøo quang vi dieäu, Chieáu khaép Ñaïi thieân khoâng phaûi moät töôùng, Chieáu khaép caû möôøi phöông caùc quoác ñoä, Nhö maët trôøi chieáu saùng khaép hö khoâng. Phaät laø nhaân toái thaéng cuûa chuùng sanh, Coù theå tröø kieâu maïn vaø lo buoàn. Khoâng nhaân duyeân, kim khaåu khoâng môû lôøi, Mieäng móm cöôøi aét noùi vieäc kyø laï. Con laëng leõ quan saùt ñaáng Maâu Ni, Ai muoán nghe, Phaät noùi cho nghe, Nhö sö töû vöông roáng tieáng vi dieäu, Cuùi xin Phaät quyeát nghi cho chuùng con, Phaät nhö Dieäu sôn vöông trong bieån caû, Neáu khoâng nhaân duyeân, Phaät khoâng dao ñoäng, Töï taïi töø bi, mieäng Phaät hieän móm cöôøi, Noùi nhaân duyeân cho ngöôøi ñang khao khaùt”. Theá Toân baûo A-nan-ñaø: “Ñuùng vaäy A-nan-ñaø, khoâng phaûi khoâng coù nhaân duyeân maø Nhö Lai ÖÙng chaùnh ñaúng giaùc mieäng hieän móm cöôøi, thaày neân ñi noùi cho caùc Bí-soâ bieát Nhö Lai muoán ñeán bôø soâng Thaéng Hueä, cuï thoï naøo muoán ñi theo Nhö Lai thì mang theo y baùt”. Cuï thoï A- nan-ñaø vaâng lôøi ñi ñeán choã caùc Bí-soâ thoâng baùo, caùc Bí-soâ nghe roài lieàn mang y baùt ñi ñeán choã Phaät, cuøng theo Phaät ñeán bôø soâng Thaéng Hueä. Do Phaät ñaõ töï ñieàu phuïc neân ñieàu phuïc vaây quanh, do ñaõ töï tòch tónh neân tòch tónh vaây quanh, do ñaõ töï giaûi thoaùt neân giaûi thoaùt vaây quanh, do ñaõ töï an oån neân an oån vaây quanh, do ñaõ töï thieän thuaän neân thieän thuaän vaây quanh, do töï ñaõ laø A-la-haùn neân A-la-haùn vaây quanh, do ñaõ töï lìa duïc neân lìa duïc vaây quanh, do ñaõ töï ñoan nghieâm neân ñoan nghieâm vaây

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9             121

quanh. Phaät nhö röøng Chieân ñaøn neân Chieân ñaøn vaây quanh, nhö Töôïng vöông neân baày voi vaây quanh, nhö Sö töû vöông neân baày sö töû vaây quanh, nhö Ñaïi ngöu vöông neân baày traâu vaây quanh, nhö nga vöông neân baày ngoãng vaây quanh, nhö dieäu suùy ñieåu neân caùc loaøi chim vaây quanh. Nhö Baø-la-moân neân caùc hoïc troø vaây quanh, nhö thaày thuoác gioûi neân caùc bònh nhôn vaây quanh, nhö Ñaïi töôùng quaân neân caùc binh chuûng vaây quanh, nhö ngöôøi daãn ñöôøng neân ngöôøi ñi ñöôøng vaây quanh, nhö Thöông chuû neân caùc thöông khaùch vaây quanh, nhö Ñaïi tröôûng giaû neân moïi ngöôøi vaây quanh, nhö Ñaïi quoác vöông neân quaàn thaàn vaây quanh, nhö Chuyeån luaân thaùnh vöông neân ngaøn ngöôøi con vaây quanh. Nhö vaàng traêng saùng neân caùc ngoâi sao vaây quanh, nhö vaàng maët trôøi neân ngaøn aùnh saùng vaây quanh. Nhö Trì Quoác thieân vöông neân chuùng Caøn-thaùt-baø vaây quanh, nhö Taêng Tröôûng thieân vöông neân chuùng Caâu-baøn-traø vaây quanh, nhö Xuù muïc thieân vöông neân loaøi roàng vaây quanh, nhö Ña Vaên thieân vöông neân chuùng Döôïc xoa vaây quanh, nhö Tònh dieäu vöông neân chuùng A- lan-nhaõ toâ la vaây quanh, nhö vua Ñeá Thích neân chö thieân coõi trôøi Tam thaáp tam thieân vaây quanh, nhö Phaïm thieân vöông neân Phaïm chuùng vaây quanh. Nhö bieån caû laéng saâu yeân tónh, nhö ñaùm maây lôùn che phuû muø mòt, nhö Töôïng vöông qua khoûi côn say, Phaät ñaõ ñieàu phuïc caùc caên, oai ñöùc tòch tónh, töï trang nghieâm baèng ba möôi hai töôùng toát, töï nghieâm thaân baèng taùm möôi veû ñeïp; moät taàm vieân quang cuûa Phaät chieáu soi hôn ngaøn maët trôøi, thong thaû böôùc ñi nhö nuùi baùu di chuyeån, möôøi Löïc, boán voâ sôû uùy, ñaïi bi, tam nieäm truï… voâ löôïng coâng ñöùc thaûy ñeàu ñaày ñuû. Caùc ñaïi Thanh vaên nhö toân giaû Kieàu-traàn-nhö, toân giaû Maõ Thaéng, toân giaû Baø Saét Ba, toân giaû Ñaïi danh, toân giaû Voâ Dieät, toân giaû Xaù-lôïi-töû, toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, toân giaû Ca-dieáp-ba, toân giaû A-nan-ñaø, toân giaû Hieät Ly Phaït Ñeå… cuøng chuùng Boà Taùt ñeàu ñeán bôø soâng. Taát caû moïi ngöôøi ñang ñöùng ôû bôø soâng thaáy Theá Toân vaø caùc Bí-soâ töø xa ñi ñeán, nhöõng ngöôøi khoâng tin cuøng baøn luaän vôùi nhau: “Caùc ngöôøi bieát chaêng, nghe noùi sa moân Cuø-ñaùp-ma ñaõ ñoaïn hæ laïc maø vaãn coøn ñeán xem con caù kyø laï naøy”; nhöõng ngöôøi coù loøng tin thì noùi vôùi nhau: “Caùc ngöôøi bieát chaêng, Theá Toân ñaõ xa lìa hæ laïc nay ñeán ñaây aét laø vì loøng ñaïi bi noùi phaùp vi dieäu cho ñaïi chuùng nghe”, noùi roài taùn tuïng Phaät nhö sau: “Ñaáng Maâu Ni ñaõ lìa hæ laïc, Keû khoâng tin môùi sanh phæ baùng. Nay baäc Toái thaéng ñeán nôi naøy, AÉt noùi dieäu phaùp cho ñaïi chuùng”. Khi Phaät ñeán nôi taâm moïi ngöôøi ñeàu rung ñoäng vì khi Phaät coøn

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9        122

laøm Boà taùt ñoái vôùi sö taêng cha meï ñeàu toân troïng, taâm thöôøng cung kính. Luùc ñoù Phaät baûo naêm traêm ngö phuû: “Caùc hieàn thuû, ñôøi tröôùc ñaõ töøng laøm nghieäp aùc, do nhaân duyeân naøy neân sanh vaøo haïng ngöôøi thaáp keùm ñaùnh baét caù toâm kieám soáng, Nay caùc ngöôøi quaêng löôùi ñaùnh baét caù laøm nghieäp saùt haïi naøy, sau khi cheát ñi seõ thoï sanh vaøo coõi naøo?”. Ngö phuû ñaùp: vaäy chuùng toâi neân laøm gì?”, Phaät baûo: “Caùc ngöôøi neân thaû caùc loaøi thuûy toäc trôû laïi soâng nöôùc”. Caùc ngö phuû vaâng lôøi Phaät thaû caùc loaøi thuûy toäc trôû laïi soâng nöôùc, Theá Toân duøng thaàn löïc khieán chuùng bôi loäi trong soâng Thaéng Hueä, chæ rieâng coù con caù Ma kieät ôû laïi vì noù nhôù ñöôïc vieäc ñôøi tröôùc, coù theå noùi tieáng ngöôøi, muoán cuøng Phaät ñaøm tho- aïi. Theá Toân hoûi caù Ma Kieät: “Ngöôi teân laø Kieáp-tyû-la phaûi khoâng?”, Caù ñaùp: “Chính toâi laø Kieáp-tyû-la”, Theá Toân hoûi: “Ngöôi töøng laøm thaân ngöõ aùc haïnh phaûi khoâng?”, Caù ñaùp: “Toâi ñaõ töøng laøm”, Theá Toân hoûi: “Ngöôi coù bieát ba nghieäp aùc ñoù seõ ñöa ñeán quaû dò thuïc khoâng?”, Caù ñaùp: “Toâi coù bieát”, Theá Toân hoûi: “Ngöôi coù bieát nghieäp hieän giôø laø töï thaân thoï baùo khoâng?”, Caù ñaùp: “Coù bieát”, Theá Toân hoûi: “Ai laø aùc tri thöùc cuûa ngöôi?”, Caù ñaùp: “Laø meï toâi”, Theá Toân hoûi: “Meï ngöôi nay sanh vaøo ñöôøng naøo?”, Caù ñaùp: “Baø aáy sanh vaøo Naïi-laïc-ca”, Theá Toân hoûi: “Coøn ngöôi sanh vaøo ñöôøng naøo?”, Caù ñaùp: “Toâi sanh vaøo loaøi baøng sanh”, Theá Toân hoûi: “Sau khi xaû thaân naøy ngöôi seõ sanh vaøo trong ñöôøng naøo?”, Caù ñaùp: “Xaû thaân naøy roài toâi cuõng sanh vaøo Naïi-laïc-ca”. Noùi roài caù Ma Kieät lieàn khoùc, Theá Toân noùi keä: “Ngöôi ñoïa vaøo baøng sanh Coøn ta khoâng sao caû ÔÛ trong choán khoâng roãi Keâu khoùc coù ích gì? Ta nay thöông xoùt ngöôi Ngöôi neân phaùt taâm thieän Nhaøm chaùn thaân baøng sanh Seõ ñöôïc sanh coõi trôøi”. Caù Ma Kieät nghe keä roài lieàn sanh loøng tín kính Theá Toân, Theá Toân noùi tam cuù phaùp cho caù Ma Kieät nghe: “Hieàn thuû laéng nghe: Caùc haønh ñeàu voâ thöôøng Caùc phaùp ñeàu voâ ngaõ Tòch tónh töùc Nieát-baøn Ñaây laø ba phaùp aán”. Luùc ñoù nhöõng ngöôøi coù maët nghe thaáy ñeàu sanh loøng hi höõu noùi vôùi nhau: “Vì sao caù Ma Kieät naøy laïi ñöôïc Theá Toân ñoaùi thöông hoûi khieán

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9        123

noù nhôù laïi ñôøi tröôùc? Vì sao noù laïi noùi ñöôïc tieáng ngöôøi ñeå noùi chuyeän vôùi Phaät? Theá Toân oai ñöùc toân troïng, chuùng ta taàm thöôøng khoâng daùm hoûi, chuùng ta neân ñeán choã toân giaû A-nan hoûi, toân giaû noùi theá naøo chuùng ta tín thoï theá aáy”. Noùi roài cuøng nhau ñeán choã toân giaû A-nan hoûi: “Thaùnh giaû, vì sao caù Ma Kieät laïi noùi ñöôïc tieáng ngöôøi? Vì sao caù naøy coù theå noùi vôùi Theá Toân veà chuyeän ñôøi tröôùc?”, Toân giaû noùi: “Caùc vò neân ñeán hoûi Theá Toân”, moïi ngöôøi noùi: “Theá Toân oai ñöùc toân troïng chuùng toâi taàm thöôøng khoâng daùm hoûi”, Toân giaû noùi: “Toâi cuõng sôï oai nghieâm cuûa Phaät, nhöng toâi seõ ñeán hoûi Phaät vieäc naøy giuùp caùc vò”. Noùi roài cuï thoï A-nan lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài hoûi: “Theá Toân, caù Ma Kieät naøy vì sao hieåu ñöôïc tieáng ngöôøi, laïi cuøng Phaät noùi veà chuyeän ñôøi tröôùc?”, Theá Toân noùi: “Thaày coù muoán nghe chuyeän ñôøi tröôùc cuûa caù Ma Kieät naøy khoâng?”, cuï thoï A-nan baïch Phaät: “Chuùng con muoán nghe, nay laø ñuùng thôøi xin Phaät noùi nhaân duyeân ñôøi tröôùc cuûa caù Ma Kieät naøy cho moïi ngöôøi nghe”. Theá Toân noùi: “thaày haõy laéng nghe vaø kheùo tö duy: Trong Hieàn kieáp cuûa thôøi quaù khöù luùc con ngöôøi soáng thoï ñeán hai vaïn tuoåi, coù Phaät ra ñôøi hieäu laø Nhö lai Ca-dieáp-ba, ÖÙng chaùnh bieán tri, Minh haïnh vieân maõn, Thieän-theä, Theá-gian-giaûi, Voâ-thöôïng- só, Ñieàu-ngöï-tröôïng-phu, Thieân-nhôn-sö, Phaät, Baïc-giaø-phaïm ôû thaønh Ba-la-neâ-tö, taïi Tieân nhôn ñoïa xöù trong röøng Thi Loäc cuøng vôùi hai vaïn chuùng ñaïi Bí-soâ. Vua ngöï trò trong thaønh laø Ngaät Laät Chæ, daân chuùng an cö laïc nghieäp, luùa gaïo ñöôïc muøa sung tuùc, trong nöôùc khoâng coù chieán tranh neân binh giaùp ñöôïc nghæ ngôi. Khoâng coù bònh khoå vaø giaëc cöôùp, vua laáy chaùnh phaùp trò nöôùc laøm Ñaïi phaùp vöông. Luùc ñoù coù ñoàng töû Baø-la-moân noùi raèng ôû taän phöông nam xa xoâi coù moät Baø-la-moân tinh thoâng kyõ ngheä, hieåu raønh boán minh, caùc phöông xa gaàn ñeàu ñeán quy phuïc. Ñoàng töû naøy tìm ñeán choã Baø-la-moân aáy ñaûnh leã roài ngoài moät beân, vò Baø-la-moân hoûi: Thieän lai ñoàng töû, ngöôi töø ñaâu ñeán, ñeán ñaây coù vieäc gì?. Ñoàng töû ñaùp: “Con töø nöôùc Trung phöông ñeán muoán haàu haï Ñaïi sö ñeå thoï hoïc ñaïo nghieäp”. Baø-la-moân hoûi: “Ngöôi muoán hoïc saùch gì?”, ñoàng töû ñaùp: “Con muoán hoïc boán minh”, Baø-la-moân khen: “Laønh thay ngöôi neân hoïc saùch aáy”. Ñaây laø vieäc maø Baø-la-moân neân laøm neân ñoàng töû ñöôïc thu nhaän thoï hoïc. Nhöõng vò ñeán thoï hoïc vaøo ngaøy nghæ hoaëc ñeán soâng taém hoaëc ñeán thaønh thò daïo chôi hoaëc ñi tìm cuûi thôm ñeå duøng cuùng teá. Hoâm aáy laø ngaøy nghæ, ñoàng töû ruû caùc hoïc troø ñi tìm cuûi thôm, treân ñöôøng ñi cuøng hoûi thaêm nhau: “Chuùng ta ñeàu thuoäc giai caáp Baø-la-moân, caùc baïn töø ñaâu ñeán?”, moät ngöôøi ñaùp: “Toâi töø phöông Ñoâng ñeán”; moät ngöôøi ñaùp laø töø phöông Taây ñeán; moät ngöôøi khaùc ñaùp laø töø phöông Baéc

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9         124

ñeán; ñoàng töû ñaùp laø töø Trung phöông ñeán. Moïi ngöôøi noùi: “Caùc nöôùc phöông khaùc chuùng toâi ñeàu nghe bieát sô, nhö coù thuyeát noùi: Trí hueä töø phöông Ñoâng, Hai löôõi ôû phöông Taây, Kính thuaän ôû phöông Nam, AÙc khaåu ôû phöông Baéc. Coøn pheùp taéc cuûa nöôùc ôû Trung phöông nhö theá naøo?”. Ñoàng töû noùi: ôû nöôùc Trung phöông mía ngoït, luùa thôm… caây traùi ñeàu sung tuùc; veà noâng nghieäp chaên nuoâi cuûng ña daïng phong phuù, daân chuùng an cö laïc nghieäp, hoï thoâng minh, trình ñoä kyõ thuaät cao. Trong nöôùc coù con soâng Caêng Giaø trong maùt, nöôùc chaûy eâm ñeàm; laïi coù möôøi taùm choã tieân nhôn truï tu khoå haïnh nay ñaõ leân coõi trôøi. Coù ngöôøi hoûi ñoàng töû: “ÔÛ nöôùc Trung phöông coù vò naøo thoâng tueä bieän taøi kheùo hay ñaøm luaän nhö thaày cuûa ta chaêng”?. Ñoàng töû noùi: “Hieän nay coù moät vò luaän sö nhö Sö töû vöông, töï taïi voâ ngaïi, thaày ta neáu gaëp aét chuoác laáy thaát baïi”. Nghe ñoàng töû ca ngôïi nhöõng ñieàu hay ñeïp ôû nöôùc Trung phöông, caùc hoïc troø ñeàu muoán ñeán ñoù, cho neân sau khi mang cuûi veà hoï lieàn ñeán choã thaày baïch raèng: “Chuùng con nghe ñoàng töû ca ngôïi nöôùc Trung phöông neân raát muoán ñeán nôi ñoù”. Vò thaày nghe roài noùi raèng: “Nöôùc Trung phöông tuy ñöôïc moïi ngöôøi ca ngôïi nhöng chæ coù theå tai nghe maø khoâng neân ñeán”. Caùc hoïc troø noùi: “Ñoàng töû noùi hieän nay trong nöôùc Trung phöông coù moät luaän sö nhö Sö töû vöông, töï taïi voâ ngaïi, neáu thaáy ta gaëp aét chuoác laáy thaát baïi”. Vò thaày noùi: “Vuøng ñaát sung tuùc truø phuù nhö theá taát nhieân coù ngöôøi taøi ba loãi laïc, ta ñaâu coù töï phuï cho raèng trong voøm trôøi naøy chæ coù moät mình ta khoâng coù ai hôn”. Caùc hoïc troø noùi: “Neáu nhö vaäy chuùng con caøng muoán ñeán nöôùc ñoù, moät laø tham quan cho bieát, hai laø ñeán taém ôû soâng tieân taém, ba laø ñeán choã vò ñaïi luaän sö caàu hoïc ñeå haøng phuïc caùc luaän ñaøm vaø ñeå ñöôïc vang danh”. Vò thaày Baø-la-moân naøy taùnh ít duyeân söï vieäc laïi yeâu meán hoïc troø, nghe caùc hoïc troø noùi nhö vaäy lieàn baûo: “Theá thì caùc con haõy mang theo caùc tö cuï cuûa ta nhö y phuïc da nai, quaân trì…, ta seõ cuøng caùc con ñeán nöôùc ñoù tìm thaày caàu hoïc”. Caùc thaày troø cuøng nhau ñeán nöôùc Trung phöông, heã ñeán thaønh aáp naøo ñeàu döïng traøng ñaïi luaän, nhöõng ngöôøi ñeán luaän thuyeát ñeàu bò khuaát phuïc, cho neân khaép nôi xa gaàn duøng loïng luïa traøng phang ñeán nghinh ñoùn vaø ñi theo sau ca ngôïi hoï, ñoái vôùi caùc thaønh aáp ñaõ ñi qua thaày troø Baø-la-moân naøy ñeàu laø thöôïng thuû. Khi ñeán thaønh Ba-la-neâ-tö, vò thaày Baø-la-moân suy nghó: “Sao ta laïi boû goác tìm ngoïn, taát caû ngöôøi thoâng minh loãi laïc ñeàu taäp trung ôû saân vua, ta neân ñeán choã vua”. Nghó roài vò thaày Baø-la-moân

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9          125

naøy lieàn ñeán cung vua Ngaät Laät Chæ sau khi chuù nguyeän cho vua ñöôïc soáng laâu khoâng bònh vaø haøng phuïc ñöôïc caùc oaùn ñòch lieàn taâu vua raèng: “Ñaïi vöông neân bieát, toâi töø boån quoác sang ñaây muïc ñích laø taàm sö, toâi ñaõ töøng hoïc chuùt ít veà vaên töï luaän nghò, toâi muoán kieán laäp luaän tröôøng daùm cuøng moïi ngöôøi tranh luaän vaán naïn ñeå laøm saùng toû nghóa lyù”. Nhaø vua nghe roài lieàn hoûi Ñaïi thaàn: “Trong nöôùc ta coù vò luaän sö naøo coù theå tranh luaän vôùi vò naøy chaêng?’, Ñaïi thaàn ñaùp coù, vua hoûi: “Vò aáy hieän nay ôû ñaâu?”, Ñaïi thaàn ñaùp: “Taïi tuï laïc      , hieän coù moät Baø-la-moân teân laø Kieáp-tyû-la Thieát Ma raát gioûi töù minh vaø caùc luaän thö khaùc, coù theå laäp luaän nghóa cuûa mình ñeå phaù toâng luaän khaùc. Vò naøy ñaïi trí nhö ngoïn löûa saùng ngôøi laø thöôïng thuû trong nöôùc ta”. Vua nghe roài lieàn ra leänh trieäu vò ñaïi luaän sö aáy tôùi, vò ñaïi luaän sö sau khi ñeán choã vua chuù nguyeän cho vua roài ngoài moät beân, vua hoûi: “Ñaïi sö coù theå ôû tröôùc ta tranh luaän vôùi vò Baø-la-moân naøy khoâng?”, vò ñaïi luaän sö ñaùp laø coù theå. Vua nghe roài lieàn ra leänh laäp luaän tröôøng vaø ngöï giaù ñeán ñeå khai maïc, Ñaïi thaàn taâu vua neân ñeå beân naøo laäp toâng tröôùc, vua noùi: “Vò Baø-la-moân töø nöôùc phöông Nam xa xoâi ñeán, theo leã chuû khaùch haõy môøi vò aáy laäp toâng tröôùc”. Vò Baø-la-moân kia phuïng meänh vua lieàn laäp toâng tröôùc, lôøi leõ bieän luaän khuùc chieát coù taát caû naêm traêm baøi tuïng. Tuy laäp luaän saéc beùn ít ngöôøi nghe hieåu ñöôïc nhöng Kieáp-tyû-la Kieáp Ma vöøa nghe qua lieàn laäp nghóa bieän baùc choã ñuùng choã sai, ñaây laø töông vi, ñaây laø baát ñònh, ñaây laø khoâng thaønh töïu… Bò Kieáp-tyû-la Kieáp Ma phaù, vò Baø-la-moân naøy ñöùng im khoâng noùi, khi luaän nghò neáu ñoái phöông khoâng traû lôøi ñöôïc töùc laø rôi vaøo choã thua. Nhaø vua vui möøng khen ngôïi roài hoûi vò ñaïi luaän sö hieän ñang ôû ñaâu vaø duøng tuï laïc ñoù phong aáp khen thöôûng cho vò ñaïi lu- aän sö. Sau khi ñöôïc phong aáp, Kieáp-tyû-la Kieáp Ma trôû neân giaøu coù, sau cöôùi vôï vaø sanh ñöôïc moät trai, traûi qua hai möôi moát ngaøy beøn môû tieäc aên möøng, ngöôøi cha naøy hoûi thaân toäc neân ñaët teân cho chaùu beù laø gì, thaân toäc noùi: “Haøi nhi laø con cuûa Kieáp-tyû-la Thieát Ma neân ñaët teân laø Kieáp- tyû-la”. Kieáp-tyû-la ñöôïc nuoâi döôõng toaøn baèng thöùc aên thöôïng dieäu, tuøy thôøi chaêm soùc, theo thôøi gian lôùn leân nhö hoa sen troài leân maët nöôùc. Khi tröôûng thaønh ñöôïc hoïc taäp thö aán, toaùn soá, oai nghi pheùp taéc cuûa Baø-la- moân vaø hoïc caùc luaän thö nhö Hö thanh, Boàng thanh, Töù minh, Hieät Löïc minh luaän, Da Thoï minh luaän, Baø ta minh luaän, A-lan-nhaõ Thaùt minh luaän… Töï hieåu roõ caùch thôø cuùng vaø daïy cho ngöôøi caùch thôø cuùng, töï ñoïc tuïng vaø daïy ngöôøi ñoïc tuïng… trôû thaønh vò ñaïi Baø-la-moân thoâng suoát kinh saùch vaø hieån phaùt toâng luaän cuûa mình, coù theå baøi xích vaø phaù toâng luaän cuûa ngöôøi khaùc, trí hueä saùng ngôøi nhö ngoïn ñuoác lôùn. Thôøi gian

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9          126

sau Kieáp-tyû-la Thieát Ma daïy cho naêm traêm ngöôøi con cuûa Baø-la-moân ñoïc tuïng kinh saùch Baø-la-moân, trong soá ñoù cuõng coù con cuûa Kieáp-tyû-la Thieát Ma. Moät hoâm ñöùa con hoûi cha: “Nghóa cuûa chöõ Hieät-lôïi-giaø nhö theá naøo?”, ngöôøi cha noùi: “Nghóa cuûa chöõ ñoù raát saâu xa, caùc baäc thaày tröôùc ñaây tuy coù truyeàn daïy nhöng roát cuoäc ñeàu raát khoù hieåu”. Ñöùa con laïi hoûi: “Khoâng leõ caùc baäc coå ñaïi sö khoâng coù nghóa giaûi thích sao, con xeùt nghó noù coù chuùt ít nghóa Y hi”. Ngöôøi cha nghe roài suy nghó: “Theá gian ñeàu muoán con mình phaûi gioûi hôn mình, nay Kieáp-tyû-la taøi naêng veà ñaïo hôn ta, ta neân giao phoù naêm traêm ñoàng töû naøy cho con ta daïy”. Nghó roài lieàn noùi vôùi con: “Nay taøi naêng veà ñaïo con hôn cha, vaäy con neân thay cha daïy cho naêm traêm ñoàng töû naøy”. Kieáp-tyû-la vaâng lôøi cha daïy cho naêm traêm ñoàng töû naøy, ngöôøi cha roãi raûnh neân du haønh khaép nôi theo sôû thích, moät hoâm oâng ñeán choã ôû cuûa moät Bí-soâ trong röøng Thi Loäc hoûi: “Thaùnh giaû, nghóa cuûa vaên cuù naøy nhö theá naøo?”, Bí-soâ noùi: “Hieàn thuû khoâng neân ñaët caâu hoûi nhö vaäy, neáu hoûi nhö vaäy nghóa cuûa noù seõ khoâng chu taát, neân hoûi nhö theá naøy nghóa cuûa noù môùi troïn veïn”. Vò Baø-la-moân naøy vöøa hoûi ñaõ bò Bí-soâ söûa sai lieàn suy nghó: “Caâu hoûi maø ta vöøa neâu ra coøn khoâng ñuùng caùch laøm sao coù theå bieän luaän vôùi Bí-soâ”. Nghó roài sanh loøng tín kính Bí-soâ ôû truù xöù naøy neân töø ñoù trôû ñi vò Baø-la-moân naøy thöôøng thænh Bí-soâ veà nhaø thoï trai. Thôøi gian sau Baø-la-moân laâm troïng bònh baûo con raèng: “Trong trôøi ñaát naøy khoâng coøn ai saùnh kòp vôùi con, sau khi cha maát ôû taát caû luaän tröôøng con ñeàu khoâng e ngaïi, chæ tröø ñeä töû Thanh vaên cuûa Phaät Ca-dieáp-ba. Vì sao, vì toâng thuyeát cuûa hoï roäng saâu khoù theå nghó baøn, lyù luaän theá gian khoâng theå thu phuïc ñöôïc hoï, trí cuûa theá tuïc cuõng khoâng hieåu tôùi ñöôïc, vaû laïi taâm hoï khoâng caàu danh lôïi, cho neân con khoâng ñöôïc tranh luaän vôùi hoï”. Ngöôøi con noùi: “Cha daïy raát phaûi, con seõ nghe theo”. Do bònh tình traám troïng neân duø thuoác thang ñaày ñuû nhöng söùc khoûe cuûa Baø-la-moân ngaøy moät yeáu daàn vaø cuoái cuøng maïng chung, nhö coù thuyeát noùi: “Tích tuï ñeàu tieâu taùn Cao ngaát aét rôi rôùt Hieäp hoäi seõ bieät ly Coù sinh aét coù cheát”. Ngöôøi con cuøng quyeán thuoäc duøng luïa naêm maøu taåm lieäm theo nghi thöùc cuûa Baø-la-moân roài chôû vaøo röøng thaây cheát laøm leã hoûa taùng. Caùc luaän sö khaùc nghe Kieáp-tyû-la Thieát Ma qua ñôøi lieàn noùi vôùi nhau: “Caùc vò bieát chaêng, vò ñaïi luaän sö taøi ba nhaát ñaõ qua ñôøi, chuùng ta neân ñeán choã vua Ngaät Laät Chæ xin laäp luaän tröôøng tranh luaän”. Sau khi ñeán

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9          127

choã vua chuù nguyeän cho vua roài taâu: “Chuùng toâi ñaõ töøng gaàn guõi caùc vò luaän sö baäc thaày hoïc ñöôïc chuùt ít vaên töï, hoâm nay ñeán ñaây daùm mong ôû choã vua kieán laäp luaän tröôøng”. Vua nghe roài lieàn ra lònh Ñaïi thaàn trieäu vôøi vò ñaïi luaän sö ñeán, vò ñaïi thaàn noùi: “Vò ñaïi luaän sö ñaõ qua ñôøi roài”. Vua noùi: “Thì ra do duyeân côù naøy neân hoï môùi daùm xin laäp luaän tröôøng, vò ñaïi luaän sö ñoù coù con trai hay anh em hay ñeä töû naøo keá thöøa khoâng?”. Ñaïi thaàn taâu vua: “Vò ñaïi luaän sö coù con trai teân laø Kieáp-tyû-la keá thöøa”. Vua nghe roài ra lònh trieäu vôøi Kieáp-tyû-la, Kieáp-tyû-la phuïng meänh ñeán choã vua chuù nguyeän cho vua roài ngoài moät beân, vua noùi: “Thieän lai, nay coù caùc Luaän sö ôû caùc phöông xa gaàn ñeán ñaây muoán kieáp laäp luaän tröôøng, ngöôi coù theå ôû tröôùc ta cuøng hoï tranh luaän khoâng?”. Kieáp-tyû-la ñaùp: “Toâi xin chaáp nhaän vieäc tranh luaän khoù khaên naøy”. Vua lieàn ra lònh kieán laäp luaän tröôøng vaø ngöï giaù ñeán ñeå xem ñöôïc maát thaéng thua, vua cuõng ra lònh nhöõng ngöôøi ôû xa ñeán tranh luaän laøm toâng chuû, Kieáp-tyû-la laø ñoái töôïng ñòch luaän. Trong luaän tröôøng coù caät vaán gì Kieáp-tyû-la ñeàu tuøy vieäc phaân tích laäp luaän taän töôøng khieán caùc toâng chuû ñeàu im laëng khoâng theå ñoái ñaùp ñöôïc neân rôi vaøo choã thua. Vua chöùng kieán bieän taøi voâ ngaïi cuûa Kieáp-tyû-la lieàn sanh taâm hi höõu heát lôøi khen ngôïi: “Luaän sö tuoåi treû maø taøi ñöùc ñöùng ñaàu quaàn anh, Traãm vui möøng saéc chæ ñaëc bieät khen thöôûng cho luaän sö ngoài treân ñaïi töôïng laøm leã quaùn ñaûnh phong hieäu laø Luaän vöông ñeå moïi ngöôøi ñöôïc chieâm ngöôõng”. Luùc ñoù meï cuûa Kieáp-tyû-la ôû nhaø cöù nôùp nôùp lo aâu con baø taùnh tình noùng voäi tranh luaän bò thua, bò ñoaït laïi phong aáp maát maët trôû veà hay khoâng. Sau khi Kieáp-tyû-la ñöôïc laøm leã quaùn ñaûnh phong hieäu Luaän vöông ngoài treân ñaïi töông trôû veà nhaø, baø meï vui möøng hoûi: “Con ñaõ phaù tröø ñöôïc caùc luaän sö roài sao?”. Kieáp-tyû-la noùi: “Con ñaõ phaù tröø ñöôïc taát caû, chæ tröø caùc ñeä töû Thanh vaên cuûa Phaät Ca-dieáp-ba”. Baø meï nghe roài lieàn ngoaûnh maët, Kieáp-tyû-la hoûi: “Vì sao meï laïi nhö theá?”. Baø meï noùi: “Con bieát chaêng, vieäc phong aáp ñaõ coù meï coøn chöa theå an taâm vì coù theå bò Bí-soâ ñoaït, cho neân con caàn phaûi phaù tröø sa moân môùi ñöôïc”. Kieáp-tyû-la noùi: “Luùc saép maát cha coù di huaán raèng trong trôøi ñaát naøy khoâng coøn ai saùnh kòp vôùi con, sau khi cha maát ôû trong caùc luaän tröôøng con thaûy ñeàu khoâng nghi sôï, chæ tröø ñeä töû Thanh vaên cuûa Phaät Ca-dieáp-ba. Vì sao, vì toâng thuyeát cuûa hoï roäng saâu khoâng theå nghó baøn, lyù luaän theá gian khoâng theå thu phuïc hoï, trí hueä theá gian cuõng khoâng löôøng bieát ñöôïc, taâm hoï voán khoâng caàu danh lôïi, cho neân khoâng ñuôïc tranh luaän vôùi hoï”. Baø meï noùi: “Cha con luùc sanh tieàn ñaõ laø noâ boäc cuûa sa moân, nay con cuõng muoán laøm toâi tôù cuûa hoï nöõa hay sao, nhaát ñònh con phaûi phaù tröø hoï”. Baûn taùnh cuûa Kieáp-tyû-la voán nhôn

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9           128

töø hieáu thaûo khoâng daùm traùi lôøi meï, neân ñi ñeán vöôøn Nai giöõa ñöôøng gaëp moät Bí-soâ lieàn hoûi: “Bí-soâ töø ñaâu ñeán?”, Bí-soâ ñaùp: “Toâi töø röøng Thi Loäc choã Tieân nhôn ñoïa xöù”. Kieáp-tyû-la hoûi: “Choã Tieân nhôn ñoïa xöù coù bao nhieâu Bí-soâ?”, Bí-soâ ñaùp: “Khoaûng hôn hai vaïn”, laïi hoûi: “Chuùng Bí-soâ ôû ñoù nhieàu nhö vaäy, khoâng bieát kinh ñieån ñaõ coù chöøng bao nhieâu?”, ñaùp: “Kinh ñieån coù ba taïng”, laïi hoûi: “Soá löôïng moãi taïng chöøng bao nhieâu?”, ñaùp: “Moãi taïng coù möôøi vaïn baøi tuïng”, laïi hoûi: “Taïi gia theá tuïc coù ñöôïc nghe khoâng?”, ñaùp: “Chæ ñöôïc nghe hai taïng laø ta- ïng kinh vaø taïng luaän, coøn taïng luaät laø pheùp taéc cuûa ngöôøi xuaát gia, theá tuïc khoâng ñöôïc nghe”. Kieáp-tyû-la suy nghó: “Phaùp khích luaän laø khoâng cho ngöôøi khaùc bieát”, nghó roài lieàn noùi vôùi Bí-soâ: “Thaày coù theå taïm noùi ít nhieàu yeáu nghóa cuûa nhaø Phaät cho toâi nghe ñöôïc khoâng?” Bí-soâ suy nghó: “Vò Baø-la-moân naøy laø ngöôøi luaän naïn, vì muoán xeùt löôïng ta neân ñaët caâu hoûi naøy, ta haù khoâng hieåu maø lieàn nhaän lôøi hay sao, ta neân noùi keä thöû xem theá naøo”, nghó roài lieàn noùi keä: “Nôi naøo nöôùc seõ ngöøng Nôi naøo ñaïo löu haønh Vieäc khoå vui theá gian Luùc naøo seõ cuøng taän”. Noùi keä xong lieàn baûo Kieáp-tyû-la giaûi thích nghóa cuûa baøi keä, Kieáp- tyû-la vôùi taát caû söï thoâng minh saún coù vaø hueä giaûi cuøng toät cuûa mình cuõng khoâng theå löôøng ñöôïc nghóa cuûa baøi keä naøy, lieàn xoay nhìn boán phía thaáy khoâng coù ai khaùc nghe thaáy, töï nghó: “Neáu coù ai nghe thaáy thì seõ cho raèng ta bò Bí-soâ chieát phuïc”, nghó roài lieàn noùi vôùi Bí-soâ: “Toâi xem keä tuïng aáy toân chæ saâu xa, vaên nghóa maïch laïc, noäi dung phong phuù. Hieän giôø thaày phaûi ñi ñeân Ba-la-neâ-tö, coøn toâi ñi ñeán vöôøn Nai coù chuùt vieäc cho neân khoâng theå voäi noùi nghóa lyù saâu xa cuûa baøi keä naøy ñöôïc, sau naøy coù dòp chuùng ta gaëp laïi giaûi thích cuõng khoâng khoù”. Noùi xong Kieáp- tyû-la caùo töø roài ñi ñeán vöôøn Nai, thaáy caùc Bí-soâ ñang ñoïc tuïng thieàn tö sieâng caàu ñaïo xuaát ly neân sanh loøng tín kính, töï nghó: “Neáu ngöôøi naøo khoâng thaáy ñôøi sau môùi oâm loøng tham ñoäc, ñoái vôùi nhöõng ngöôøi trí naøy sao laïi khôûi taâm tìm loãi cuøng nhau ñieân cuoàng tranh luaän”. Nghó roài lieàn trôû veà nhaø, baø meï troâng thaáy lieàn hoûi: “Con ñaõ phaù tröø ñöôïc ñeä töû cuûa Phaät Ca-dieáp-ba roài phaûi khoâng?”, Kieáp-tyû-la ñaùp: “YÙ cuûa meï chæ muoán ñöôïc thaéng maø queân phong aáp hieän ñang ôû”. Baø meï noùi: “Con noùi nhö Theá-laø yù gì?”, Kieáp-tyû-la noùi: “Treân ñöôøng ñeán röøng Nai con gaëp moät Bí-soâ (thuaät laïi nhö ñoaïn vaên treân)”. Baø meï nghe roài lieàn noùi: “Neáu nhö vaäy thì con neân theo hoïc Phaät phaùp”, Kieáp-tyû-la hoûi: “Meï muoán con

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9          129

hoïc Phaät phaùp ö?”, Baø meï noùi: “Vì phaùp nghóa cuûa taïng luaän khoâng cho theá tuïc nghe, neân con phaûi xuaát gia ñeå ñöôïc hoïc phaùp nghóa aáy”. Kieáp- tyû-la noùi: “Phaùp cuûa Baø-la-moân ñaâu cho pheùp vì nhôn duyeân nhoû maø ôû trong taïp loaïi xuaát gia’. Baø meï noùi: “Khi naøo hoïc xong con laïi trôû veà theá tuïc, toùc xanh treân ñaàu haù khoâng moïc laïi hay sao?”. Baûn taùnh cuûa Kieáp- tyû-la voán nhôn töø hieáu thaûo, nghe baø meï thuùc eùp khoâng daùm traùi lieàn xuaát gia, Kieáp-tyû-la ñeán röøng Nai ôû choã moät Bí-soâ caàu xin xuaát gia. Bí- soâ naøy suy nghó: “Vò Baø-la-moân naøy voâ ñòch veà nghò luaän, neáu xuaát gia seõ noái thaïnh Phaät phaùp”, nghó roài lieàn noùi vôùi Kieáp-tyû-la: “Laønh thay tuøy theo yù oâng muoán, söï giaøu sang vinh hieån ñeáu laø voâ thöôøng, oâng ñaõ töø boû ñöôïc ñeå xuaát gia laø raát toát, ta chaáp thuaän cho con xuaát gia’. Kieáp- tyû-la noùi: ‘ôû ñòa phöông naøy ai cuõng bieát con, thaày coù theå ñöa con ñeán phöông khaùc xuaát gia ñöôïc khoâng?”, Bí-soâ noùi: “Taát nhieân laø ñöôïc”. Bí-soâ naøy lieàn ñöa Kieáp-tyû-la ñeán moät phöông khaùc cho xuaát gia vaø cho thoï vieân cuï, Kieáp-tyû-la hoïc thoâng ba taïng laøm vò ñaïi phaùp sö bieän taøi voâ ngaïi, neáu caàn xieån döông kinh phaùp lieàn leân toøa sö töû ñanh troáng phaùp, thoåi loa phaùp thì taát caû vua quan daân chuùng thaûy ñeàu tuï taäp ñeán nghe, nghe roài taát caû ñeàu hoan hæ. Luùc ñoù Kieáp-tyû-la suy nghó: “Do ta sieâng hoïc neân nay ñöôïc thaønh töïu, ta neân ñeán thaønh Ba-la-neâ-tö nôi Phaät Ca- dieáp-ba ñang truù ñeå thaân caän phuïng thôø thöøa söï cuùng döôøng”. Sau khi ñeán thaønh Ba-la-neâ-tö, baø meï nghe tin con trôû veà lieàn tìm ñeán röøng Nai ñeå thaêm, vöøa gaëp baø lieàn hoûi: “Con ñaõ nhieáp phuïc ñöôïc sa moân ñeä töû cuûa Phaät Ca-dieáp-ba roài chaêng?”, Kieáp-tyû-la noùi: “Tuy con hieåu giaùo lyù nhöng con chöa chöùng quaû, coøn caùc ñeä töû cuûa Phaät vöøa hieåu giaùo lyù laïi vöøa chöùng quaû neân con khoâng theå nhieáp phuïc hoï ñöôïc”. Baø meï noùi: “Con nhaát ñònh phaûi nhieáp phuïc hoï môùi ñöôïc”. Bò Meï thuùc eùp Kieáp-tyû- la ñaønh phaûi noùi vôùi meï: “Khi naøo meï nghe tieáng troáng phaùp ñaùnh, loa phaùp thoåi, nôi baûo toïa trang nghieâm ñaïi chuùng taäp hoïp thì meï ñeán ñeå chöùng kieán”. Baø meï noùi: “Toát laém, meï seõ ñeán ñuùng luùc”. Khoâng bao laâu sau Kieáp-tyû-la leân phaùp toøa, baø meï nghe tieáng troáng phaùp lieàn ñeán röøng Nai ñöùng ôû döôùi phaùp toøa. Ban ñaàu Kieáp-tyû-la dieãn noùi chaùnh phaùp, sau ñoù xen taïp taø ngoân, caùc Bí-soââ nghe roài lieàn ngaên laïi noùi raèng: “Cuï thoï chôù huûy baùng Phaät phaùp, chôù döïng côø ma maø haï phaùp traøng cuûa phaät, sau khi xaû thaân naøy seõ ñoïa ba ñöôøng aùc”. Kieáp-tyû-la nghe caùc Bí- soâ noùi nhö vaäy lieàn xuoáng toøa noùi vôùi meï: “Vieäc vöøa xaûy ra meï coù thaáy chaêng?”, baø meï noùi: “Meï coù thaáy”. Kieáp-tyû-la noùi: “Con ñaõ noùi con chæ hieåu giaùo lyù, coøn caùc vò aáy vöøa hieåu giaùo lyù laïi coøn chöùng quaû, con khoâng theå nhieáp phuïc hoï ñöôïc”. Baø meï noùi: “Meï seõ daïy cho con phöông

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9         130

tieän khích luaän, khi con leân toøa thuyeát phaùp, ban ñaáu dieãn noùi chaùnh phaùp sau xen noùi taø toâng, neáu caùc Bí-soâ kia ngaên laïi quôû traùch vaø ñem vieäc thieän aùc toäi phöôùc ra noùi thì con ñöøng nghe. Con phaûi duøng lôøi ñao kieám baát nghóa noùi traû laïi, caùc sa moân voán sôï lôøi ñao kieám seõ nín thinh. Beân naøo nín thinh theá gian seõ cho laø thua cuoäc”. Kieáp-tyû-la noùi: “Ñaây laø phöông tieän toát, khi thaáy con thaêng toøa meï haõy ñeán nöõa nheù”. Baø meï noùi: “Meï seõ ñeán ñuùng luùc”. Thôøi gian sau khi nghe troáng phaùp ñaùnh, ñaïi chuùng nhoùm hoïp baø meï lieàn ñeán ngoài döôùi phaùp toøa. Kieáp-tyû-la thaêng toøa tröôùc dieãn noùi chaùnh phaùp, sau noùi taø phaùp, caùc Bí-soâ nghe roài lieàn ngaên vaø quôû traùch nhö treân cho ñeán caâu sau khi xaû thaân naøy seõ ñoïa trong ba ñöôøng aùc. Kieáp-tyû-la nhôù lôøi meï daën lieàn duøng lôøi ñao kieám noùi vôùi caùc Bí-soâ: “Mieäng cuûa thaày nhö mieäng voi, laøm sao bieát ñöôïc laø phaùp hay phi phaùp, laø luaät hay phi luaät; mieäng thaày nhö mieäng ngöïa…; mieäng thaày nhö mieäng laïc ñaø…; mieäng thaày nhö mieäng löøa, mieäng boø, mieäng khæ caùi, mieäng sö töû, mieäng coïp, mieäng beo, mieäng gaáu, mieäng meøo, mieäng nai, mieäng traâu, mieäng heo, mieäng choù, mieäng caù; mieäng ngöôøi ngu laøm sao bieát ñöôïc laø phaùp hay phi phaùp, laø luaät hay phi luaät”. Caùc Bí-soâ nghe roài lieàn noùi vôùi nhau: “Cuï thoï naøy ñaõ duøng lôøi ñao kieám, chuùng ta neân ñi”. Noùi roài boû ñi, soá ngöôøi ôû laïi khoâng ñi suy nghó: “Neáu noùi chaùnh phaùp thì ta nghe, neáu noùi taø toâng thì kia trôû laïi thoï khoå”. Luùc ñoù Kieáp-tyû-la duøng lôøi ñao kieám goàm möôøi taùm lôøi aùc khaåu nhuïc maï caùc vò Hoïc vaø Voâ hoïc Thaùnh Taêng roài xuoáng toøa hoûi meï: “Hoâm nay meï coù vui chaêng?”, Baø meï noùi: “Meï raát vui, meï con ta cuøng veà”. Kieáp-tyû-la noùi: “Con khoâng theå veà cuøng vôùi meï ñöôïc, loøng con ñoái vôùi giaùo phaùp chaùnh giaùc voâ thöôïng cuûa Phaät Ca-dieáp-ba vaãn coøn kính moä”. Baø meï noùi: “Con haù khoâng nghe kinh saùch cuûa Baø-la-moân noùi cha meï daïy baûo con khoâng ñöôïc traùi lôøi sao, con phaûi veà vôùi meï”. Kieáp-tyû-la noùi: “Con khoâng theå, meï bieát khoâng, neáu con löu chuyeån trong ñöôøng sanh töû thì con nguyeän ñöøng gaëp laïi baø meï nhö meï nöõa, chính do aùc tri thöùc cuûa meï ñaõ khieán con noùi lôøi thoâ aùc vôùi caùc baäc Thaùnh Hoïc vaø Voâ hoïc, do duyeân nghieäp aùc naøy chaéc chaén con seõ chieâu laáy quaû Dò thuïc”. Baø meï nghe con noùi vôùi mình nhöõng lôøi nhö vaäy beøn ñöùng ôû ngaõ ba ñöôøng choã ñoâng ngöôøi lôùn tieáng noùi raèng: “Moïi ngöôøi bieát chaêng, ñeä töû cuûa Phaät Ca- dieáp-ba cöôõng ñoaït con trai toâi, moïi ngöôøi haõy giuùp toâi…”. Moïi ngöôøi nghe roài ngöôøi naøo coù tín taâm vôùi Phaät phaùp thì noùi lôøi an uûi, ngöôøi naøo khoâng coù tín taâm thì noùi lôøi phæ baùng. Luùc ñoù baø meï caûm thaáy bò só nhuïc, trong loøng uaát haän thoå huyeát maø cheát, sau khi cheát thoï sanh vaøo Naïi-laïc- ca. Bí-soâ Kieáp-tyû-la noùi möôøi taùm lôøi aùc khaåu nhuïc maï caùc baäc Thaùnh

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9           131

Hoïc vaø Voâ hoïc neân sau khi cheát thoï sanh trong loaøi caù Ma Kieät naøy coù hình daïng kyø dò nhö vaày. “Luùc ñoù ñaïi chuùng nghe Phaät keå vieäc quaù khöù cuûa caù Ma Kieät xong lieàn noùi vôùi nhau: “Kieáp tröôùc Bí-soâ Kieáp-tyû-la laø vò ñaïi phaùp sö bieän taøi voâ ngaïi, thuyeát phaùp hay khieán cho traêm ngaøn thính chuùng ñeàu hoan hæ, chæ vì aùc khaåu maø phaûi ñoïa vaøo ñöôøng aùc; chuùng ta khoâng bieát sau khi maïng chung seõ sanh vaøo ñöôøng naøo”. Moïi ngöôøi nghe roài ñeàu sanh loøng lo laéng, Phaät quaùn thaáy taâm yù cuûa ñaïi chuùng, tuøy caên taùnh sai khaùc maø dieãn noùi dieäu phaùp, ñaïi chuùng nghe phaùp roài coù ngöôøi ñöôïc Noaõn, Ñaûnh, Nhaãn, Theá Toân ñeä nhaát vò; coù ngöôøi chöùng quaû Döï löu, Nhaát lai, Baát hoaøn; coù ngöôøi xuaát gia ñoaïn heát höõu laäu chöùng quaû A-la-haùn; coù ngöôøi ñoái vôùi Thanh vaên boà ñeà hoaëc Duyeân giaùc boà ñeà hoaëc Voâ thöôïng boà ñeà phaùt nguyeän hi höõu; coù ngöôøi ñoái vôùi Tam baûo khôûi loøng tin saâu. Theá Toân sau khi laøm cho soá ñoâng chuùng sanh ñöôïc ñaïi Lôïi-ích lieàn boû ñi. Luùc ñoù caù Ma Kieät khôûi nieäm: “Nay ta ñöôïc nghe Theá Toân noùi veà Tam phaùp cuù thì khoâng neân aên nöõa”. Nghó roài lieàn ñoaïn thöïc maø cheát, do loøng kính troïng saâu ñoái vôùi Theá Toân neân sau khi cheát ñöôïc sanh leân coõi trôøi Töù ñaïi vöông. Baát cöù ai sanh leân coõi trôøi naøy duø nam hay nöõ ñeàu khôûi ba yù nieäm: Moät laø ta töø coõi naøo cheát ñi, hai laø nay ñöôïc sanh vaøo coõi naøo, ba laø do taïo nghieäp gì. Thieân töû sau khi khôûi ba yù nieäm naøy lieàn nhôù laïi tieàn thaân cuûa mình laø töø loaøi baøng sanh cheát ñi, nay ñöôïc sanh leân coõi trôøi Töù ñaïi vöông laø do ñoái vôùi Phaät khôûi loøng tín kính saâu. Thieân töû suy nghó: “Ta khoâng neân ñeå qua ñeâm môùi ñeán yeát kieán Theá Toân”, nghó roài Thieân töû lieân trang nghieâm thaân baèng caùc chuoãi anh laïc aùnh saùng thuø dieäu roài duøng cheùo aùo ñöïng caùc thieân hoa nhö hoa OÁt-baùt-la, hoa Baùt-ñaàu-ma, hoa Caâu-vaät-ñaàu, hoa Phaân-ñaø-lôïi-ca, hoa Maïn-ñaø-la. Ñaàu ñeâm vöøa troâi qua Thieân töû ñeán choã Phaät ôû raûi thieân hoa cuùng döôøng Phaät xong, ñaûnh leã phaät roài ngoài moät beân. AÙnh saùng cuûa Thieân töû naøy chieáu soi khaép giaûng ñöôøng Cao Caùc, Theá Toân tuøy caên taùnh öa thích cuûa Thieân töû noùi dieäu phaùp khieán toû ngoä Chôn ñeá lyù, ngay taïi toøa ngoài Thieân töû lieàn chöùng quaû Döï löu. Ñöôïc kieán ñeá chöùng sô quaû roài Thieân töû baïch Phaät: “Nhôø Phaät Theá Toân con môùi chöùng quaû giaûi thoaùt, ñieàu naøy khoâng phaûi do cha meï, nhôn vöông, Thieân chuùng, sa moân, Baø-la-moân, hay thaân höõu quyeán thuoäc maø coù ñöôïc. Theá Toân laø baäc thieän tri thöùc ñaõ ñöa con thoaùt ra khoûi caûnh khoå ñòa nguïc, baøng sanh, ngaï quyû ñöôïc sanh leân coõi trôøi thaéng dieäu, seõ döùt sanh töû, chöùng Nieát-baøn, laøm khoâ caïn bieån maùu, vöôït qua nuùi xöông; duøng chaøy trí Kim cang phaù kieán Taùt ca da tích taäp töø voâ thæ chöùng ñöôïc quaû Döï löu. Nay con xin quy y Phaät phaùp taêng ba ngoâi baùu, cuùi xin Theá

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9        132

Toân chöùng tri cho con laø OÂ-ba-saùch-ca töø hoâm nay cho ñeán troïn ñôøi thoï trì naêm hoïc xöù khoâng saùt sanh cho ñeán khoâng uoáng röôïu”. Thieân töû baïch roài lieàn noùi keä: “Con nhôø thaàn löïc Phaät Ñoùng laïi ba ñöôøng aùc Sanh leân trôøi thaéng dieäu Thaúng tôùi ñöôøng Nieát-baøn Nay con nöông Theá Toân Ñöôïc phaùp nhaõn thanh tònh Thaáy ñöôïc chôn ñeá lyù Bôø meù khoå khoâng coøn Phaät sieâu vieät trôøi ngöôøi Lìa sanh giaø bònh cheát. Trong bieån khoå khoù gaëp, Nay gaëp ñöôïc chöùng quaû. Con duøng thaân trang nghieâm, Taâm tònh ñaûnh leã Phaät, Höõu nhieãu tröø oaùn keát, Xin trôû veà Thieân cung”. Thieân töû sau khi xöùng hôïp sôû nguyeän nhö thöông chuû thu ñöôïc taøi lôïi, nhö noâng phu thu hoaïch ñöôïc muøa luùa toát, nhö keû duõng maõnh haøng phuïc ñöôïc oaùn ñòch, nhö ngöôøi bònh ñöôïc khoûi bònh, lieàn taï töø Phaät trôû veà Thieân cung. Sau ñeâm caùc Bí-soâ tænh giaùc chuyeân taâm tö duy, thaáy choã ôû cuûa Phaät coù aùnh saùng thuø dieäu lieàn sanh nghi nieäm, saùng ngaøy lieàn ñeán choã Phaät baïch Phaät ñeå giaûi nghi nieäm: “Theá Toân, trong ñeâm qua phaûi chaêng coù chö thieân Phaïm theá, Thieân Ñeá Thích hoaëc Töù thieân vöông hoaëc Thieân chuùng coù oai ñöùc ñeán kính leã Theá Toân?”. Theá Toân noùi: “Naøy caùc Bí-soâ, khoâng phaûi Phaïm thieân vaø caùc Thieân chuùng khaùc maø laø thieân töû Ma Kieät, caùc Bí-soâ haù khoâng thaáy caù Ma Kieät coù möôøi taùm caùi ñaàu maø ta ñaõ noùi Tam phaùp cuù cho noù nghe ö?”, caùc Bí-soâ ñaùp: “Chuùng con ñeàu thaáy”, Theá Toân noùi: “Chính caù Ma Kieät naøy trong ñeâm qua ñaõ ñeán choã ta ôû, ta ñaõ thuyeát phaùp vaø thieân töû Ma Kieät naøy ñaõ ñöôïc Kieán ñeá”. Caùc Bí-soâ baïch Phaät: “Tieàn thaân cuûa thieân töû Ma Kieät naøy ñaõ töøng laøm nghieäp gì maø ñöôïc sanh leân coõi Töù thieân vöông, laïi do nghieäp gì maø ñích thaân ñeán choã phaät ñeå döôïc nghe phaùp vaø ñöôïc Kieán ñeá?”, Theá Toân noùi: “Naøy caùc Bí-soâ, tieàn thaân cuûa thieân töû Ma Kieät töï ñaõ taïo nghieäp roài, theo thôøi gian nghieäp aáy taêng tröôûng thuaàn thuïc, duyeân bieán hieän tieàn nhö boäc löu (thaùc nöôùc) khoâng theå chaûy ngöôïc laïi, quyeát ñònh

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 9         133

phaûi chieâu laáy quaû baùo khoâng ai coù theå thoï thay. Naøy caùc Bí-soâ, tieàn thaân cuûa thieân töû Ma Kieät taát caû nghieäp aùc ñaõ taïo ra khoâng phaûi ñaát nöôùc gioù löûa ôû ngoaøi giôùi khieán caûm thoï quaû baùo, maø laø Uaån, Xöù, Giôùi ôû trong töï thaân caûm thoï quaû Dò thuïc”. Theá Toân lieàn noùi keä: “Daàu cho traêm ngaøn kieáp, Nghieäp ñaõ taïo khoâng maát, Khi nhaân duyeân hoäi ñuû, Töï thoï laáy quaû baùo”. “Naøy caùc Bí-soâ, coù sanh thoï nghieäp vaø haäu thoï nghieäp. Sao goïi laø sanh thoï nghieäp? Tieàn thaân cuûa thieân töû Ma Kieät do ñoái vôùi ta sanh loøng tín kính, dò thuïc cuûa nghieïâp tín kính naøy ñöôïc sanh leân coõi trôøi Töù Ñaïi vöông chuùng, ñoù goïi laø sanh thoï nghieäp. Sao goïi laø haäu thoï nghieäp: Töùc laø Kieáp-tyû-la xuaát gia ôû trong giaùo phaùp cuûa Phaät Ca- dieáp-ba chaùnh ñaúng chaùnh giaùc, ñoïc tuïng thoï trì, vì ngöôøi thuyeát phaùp; ñoái vôùi Uaån Xöù giôùi, möôøi hai duyeân sanh vaø xöù phi xöù taát caû ñeàu thuyeát giaûng moät caùch thieän xaûo, do tích taäp caên laønh naøy maø sau ñöôïc sanh leân coõi trôøi, nay laïi gaëp ta nghe phaùp ñöôïc Kieán ñeá, ñoù goïi laø haäu thoï nghieäp. Caùc Bí-soâ neân bieát, neáu nghieäp thuaàn ñen thì ñöôïc quaû Dò thuïc thuaàn ñen, neáu nghieäp thuaàn traéng thì ñöôïc quaû Dò thuïc thuaàn traéng, neáu nghieäp ñen traéng xen laãn thì ñöôïc quaû Dò thuïc ñen traéng xen laãn. Cho neân caùc Bí-soâ neân xa lìa nghieäp thuaàn ñen vaø nghieäp ñen traéng xen laãn, neân sieâng naêng tu hoïc nghieäp thuaàn traéng”. Caùc Bí-soâ nghe Phaät noùi roài hoan hæ tín thoï phuïng trì. Luùc ñoù ôû beân soâng Thaéng Hueä, naêm traêm ngö phuû noùi vôùi nhau: “Chuùng ta ñích thaân nghe thaáy tieàn thaân caù Ma Kieät laø Bí-soâ Kieáp-tyû- la voán laø moät ñaïi phaùp sö hieåu roõ ba taïng, bieän taøi voâ ngaïi, giaùo hoùa caû traêm ngaøn ngöôøi khieán ngöôøi nghe ñeàu hoan hæ, chæ vì aùc khaåu maø phaûi ñoïa trong loaøi baøng sanh. Chuùng ta thöôøng laøm nghieäp aùc, khoâng coù töø bi, ñaõ gieát nhieàu chuùng sanh ñeå töï nuoâi soáng, sau khi cheát khoâng bieát chuùng ta seõ sanh trong loaøi naøo. Chuùng ta hieän nay neáu khoâng sanh trong nhaø haï tieän thì coù theå xin xuaát gia trong phaùp luaät kheùo giaûng noùi cuûa Nhö lai, phaùt taâm maïnh meõ sieâng naêng khoâng moõi meät ñeå thoaùt khoûi boán aùch, vöôït qua boán Boäc löu”. Noùi roài moïi ngöôøi ñeàu ngoài choáng caèm, daùng veû buoàn baû. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät khi chöa vaøo Nieát- baøn coøn truï ôû ñôøi, vì thöông xoùt muoán hoùa ñoä chuùng höõu tình neân ngaøy ñeâm saùu thôøi thöôøng duøng Phaät nhaõn xem xeùt theá gian…, caùc ñaïi Thanh vaên cuõng gioáng nhö Phaät. Luùc ñoù cuï thoï Xaù-lôïi-töû duøng hueä nhaõn cuûa Thanh vaên xem xeùt theá gian, thaáy naêm traêm ngö phuû sanh taâm nhaøm

lìa, ngoài öu tö beân bôø soâng Thaéng Hueä, lieàn ñeán choã hoï hoûi raèng: “Naøy caùc hieàn thuû, vì sao caùc vò ngoài choáng caèm buoàn baû?”, caùc ngö phuû ñaùp: “Thaùnh giaû, chuùng toâi laøm sao khoâng öu tö cho ñöôïc, vì hoâm nay chuùng toâi ñích thaân nghe thaáy tieàn thaân caù Ma Kieät laø Bí-soâ Kieáp-tyû-la, voán laø moät ñaïi phaùp sö hieåu roõ ba taïng dieãn thuyeát voâ ngaïi, giaùo hoùa haøng traêm ngaøn ngöôøi khieán ngöôøi nghe ñeàu hoan hæ, chæ vì aùc khaåu maø phaûi ñoïa trong loaøi baøng sanh. Chuùng toâi thöôøng laøm nghieäp aùc, khoâng coù töø bi ñaõ gieát nhieàu chuùng sanh ñeå töï nuoâi soáng, sau khi cheát khoâng bieát seõ sanh trong loaøi naøo. Chuùng toâi neáu khoâng sanh trong nhaø haï tieän thì coù theå xin xuaát gia trong phaùp luaät kheùo giaûng noùi cuûa Nhö Lai, phaùt taâm doõng maûnh sieâng naêng khoâng moõi meät ñeå thoaùt khoûi boán aùch, vöôït qua boán Boäc löu. Chuùng toâi nay khoâng coù phöôùc phaän naøy, laøm sao khoâng saàu khoå”. Cuï thoï Xaù-lôïi-töû noùi: “Naøy caùc Hieàn thuû, trong Thaùnh giaùo cuûa Maâu Ni phaùp vöông khoâng coù cho danh moân voïng toäc laø thuø thaéng, chæ laáy chaùnh haïnh laøm ñaàu”. Cuï thoï lieàn noùi keä: “Trong giaùo phaùp Nhö Lai, Khoâng hoûi doøng hoï naøo, Chæ xem ñôøi quaù khöù Ñaõ laøm thieän hay aùc”. “Neáu caùc vò tha thieát mong caàu xuaát gia trong giaùo phaùp cuûa Phaät ñeå ñöôïc thoï Caän vieân laøm Bí-soâ thì caùc vò cöù ñeán choã Theá Toân caàu xin, Theá Toân seõ laøm cho caùc vò ñöôïc maõn nguyeän.”. Naêm traêm ngö phuû nghe roài vui möøng noùi: “Thaùnh giaû, neáu ñöôïc nhö vaäy thì chuùng toâi seõ caàu xin Phaät cho xuaát gia”. Cuï thoï Xaù-lôïi-töû daãn naêm traêm ngö phuû ñeán choã Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân baïch Phaät: “Theá Toân, naêm traêm thieän nam naøy vôùi loøng tin tha thieát mong caàu ñöôïc xuaát gia trong phaùp luaät kheùo giaûng noùi ñeå ñöôïc thoï Caän vieân laøm Bí-soâ, cuùi xin Theá Toân ruõ loøng thöông teá ñoä hoï”. Theá Toân baûo naêm traêm ngö phuû: “Thieän lai Bí-soâ, coù theå tu phaïm haïnh”. Ngay sau ñoù raâu toùc cuûa naêm traêm ngö phuû lieàn töï ruïng, phaùp y maëc treân thaân, tay mang baùt oai nghi ñaày ñuû nhö Bí-soâ moät traêm tuoåi. Keä tuïng raèng: “Theá Toân xöôùng thieän lai, Toùc ruïng, y baùt ñuû. Caùc caên ñeàu tòch tònh, Thaønh töïu theo yù nguyeän”.


