Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo)
T077 BL VII (18) 1442 Căn Bản Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tỳ Nại Da Q18
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18         253







CAÊN BAÛN THUYEÁT
NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA

QUYEÅN 18

Hoïc Xöù Thöù Tö: NHÔØ NI KHOÂNG PHAÛI BAØ CON GIAËT Y CUÕ (Tieáp Theo)

OÂ-ñaø-di nghe Phaät noùi keä roài lieàn ñaûnh leã Phaät baïch raèng: “Theá Toân, toâi muoán trôû veà vöông thaønh taâu cho phuï vöông cuûa Ngaøi bieát”. Phaät noùi: “Laøm söù giaû cho Phaät theo lyù thì khoâng phaûi nhö vaäy”, OÂ- ñaø-di hoûi: “Laøm söù giaû cho Phaät phaûi nhö theá naøo?”, Phaät noùi: “Taát caû ngöôøi xuaát gia môùi laø söù giaû cuûa Phaät”. OÂ-ñaø-di noùi: “Vaäy toâi muoán xuaát gia, nhöng vì ñaõ höùa vôùi Ñaïi vöông neân phaûi veà baùo laïi, baây giôø toâi phaûi ñi”. Phaät noùi: “Ñôïi khi veà xuaát gia roài haõy veà baùo tin”, OÂ-ñaø-di noùi: “Laønh thay, vaäy con xin xuaát gia”. Phaät baûo toân giaû Xaù-lôïi-töû xuaát gia cho OÂ-ñaø-di ñeå OÂ-ñaø-di ñöôïc Lôïi-ích trong ñeâm daøi sanh töû. Cuï thoï Xaù-lôïi-töû vaâng lôøi Phaät daïy cho OÂ-ñaø-di xuaát gia vaø cho thoï vieân cuï, nhöõng haønh phaùp cuûa moät Bí-soâ ñeàu löôïc noùi cho OÂ-ñaø-di bieát. OÂ-ñaø-di thoï giaùo giôùi xong kính leã Xaù-lôïi-töû roài ñeán choã Phaät ñaûnh leã baïch raèng: “Theá Toân, con nay ñaõ xuaát gia”. Phaät noùi: “baây giôø thaày coù theå trôû veà baùo laïi cho phuï vöông cuûa ta bieát, nhöng chôù coù ñöôøng ñoät böôùc vaøo trong cung, neân ñöùng ôû ngoaøi cöûa baùo laø coù Bí-soâ Thích Ca ñang ñöùng ôû ngoaøi cöûa, ñôïi goïi môùi vaøo. Neáu ngöôøi kia hoûi coù Bí-soâ Thích Ca khaùc nöõa khoâng, thì neân ñaùp laø coù; neáu hoûi thaùi töû Nhaát Theá Nghóa Thaønh cuõng coù hình daïng nhö vaäy phaûi khoâng, thì neân ñaùp laø cuøng moät hình daïng nhö vaäy. Thaày cuõng khoâng neân nguû ñeâm ôû trong cung, neáu hoûi thaùi töû Nhaát Theá Nghóa Thaønh coù nguû ñeâm trong cung khoâng, thì neân ñaùp laø khoâng coù; neáu hoûi caùc Bí-soâ nguû ôû ñaâu, thì neân ñaùp laø nguû ôû nôi A-lan-nhaõ hoaëc ôû taïi Tyø-ha-la; neáu hoûi thaùi töû Nhaát Theá Nghóa Thaønh coù muoán ñeán ñaây khoâng, thì neân ñaùp laø muoán ñeán; neáu hoûi chöøng naøo ñeán, thì neân ñaùp laø baûy ngaøy sau seõ ñeán”. OÂ-ñaø-di

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18        254

nghe nhôù kyõ roài ñaûnh leã Phaät ra ñi, Phaät duøng thaàn löïc yeåm trôï khieán cho OÂ-ñaø-di chæ trong chôùp nhoaùng ñaõ ñeán thaønh Kieáp-tyû-la, ñöùng ôû ngoaøi cöûa cung baùo vôùi ngöôøi ñöùng gaùc raèng: “Haõy vaøo baïch vua laø coù Bí-soâ Thích Ca ñang ñöùng ôû ngoaøi cöûa”, ngöôøi gaùc cöûa hoûi: “Coù caùc Bí-soâ Thích Ca khaùc nöõa hay khoâng?”, ñaùp coù. Ngöôøi gaùc cöûa lieàn vaøo trong cung taâu vua: “Ñaïi vöông, Bí-soâ Thích Ca ñaõ ñeán hieän ñang ñöùng ôû ngoaøi cöûa”, Vua noùi: “Haõy cho vaøo ñeå Ta xem thöû hình daïng cuûa Bí- soââ Thích Ca nhö theá naøo”. Ngöôøi gaùc cöûa lieàn daãn vaøo, Vua vöøa nhìn lieàn nhaän ra ngay laø OÂ-ñaø-di neân hoûi: “OÂ-ñaø-di, khanh ñaõ xuaát gia roài sao?”, ñaùp: “Ñaïi vöông, toâi ñaõ xuaát gia”, Vua hoûi: “Thaùi töû Nhaát Thieát Nghóa Thaønh cuõng coù hình daïng nhö vaày hay sao?”, ñaùp: “Ñaïi vöông, hình daïng cuõng gioáng nhö theá”. Vua Tònh Phaïn vöøa nghe lôøi naøy, do aân tình quaù naëng töø nhieàu kieáp ñeán nay neân ngaõ xuoáng ngaát xæu, phaûi duøng nöôùc laïnh röôùi hoài laâu môùi tænh laïi. Sau khi ñöôïc ñôõ daäy ngoài leân choã ngoài roài vua lieàn hoûi OÂ-ñaø-di: “Thaùi töû Nhaát Thieát Nghóa Thaønh coù muoán ñeán ñaây khoâng?”, ñaùp: “Muoán ñeán”, Vua hoûi: “Khi naøo seõ ñeán?”, ñaùp: “Baûy ngaøy sau seõ ñeán”. Vua nghe noùi roài lieàn ra lònh cho caùc quan: “Thaùi töû Nhaát Thieát Nghóa Thaønh qua baûy ngaøy sau seõ trôû veà choán cuõ, caùc khanh neân tu söûa thaønh quaùch vaø trang nghieâm ñöôøng saù, trong cung cuõng phaûi queùt doïn saïch seõ”. OÂ-ñaø-di lieàn noùi: “Ñaïi vöông, Theá Toân khoâng nguû ñeâm ôû trong cung”, Vua hoûi: “theá thì nguû ôû ñaâu?”, ñaùp: “Hoaëc ôû A-lan-nhaõ hoaëc ôû Tyø-ha-la”. Vua lieàn ra lònh cho caùc quan: “Caùc khanh neân ñeán nôi A-lan-nhaõ röøng Khuaát Loä Ñaø xaây caát moät truù xöù coù möôøi saùu ñaïi vieän, moãi ñaïi vieän coù saùu möôi phoøng gioáng nhö ôû röøng Theä-ña”. Caùc quan phuïng meänh laøm ñuùng nhö lôøi vua ñaõ ban, haøng nhôn thieân thuø thaéng cuõng phaùt taâm vaøo coâng vieäc naøy, do yù nieäm töông öng vôùi ñònh löïc neân moïi vieäc ñeàu thaønh töïu. Taát caû caùc neûo ñöôøng trong thaønh ñeàu ñöôïc queùt doïn saïch seõ, ñöôïc röôùi baèng nöôùc thôm Chieân ñaøn neân khaép nôi ñeàu coù höông thôm thuø dieäu, khaép nôi cuõng ñeàu treo côø phöôùng taïo neân moät khoâng gian raát vui töôi deã chòu, gioáng nhö vöôøn Hoan Hæ cuûa trôøi Ñeá Thích. Trong loøng taát caû moïi ngöôøi ñeàu khaùt ngöôõng muoán gaëp laïi Theá Toân. Luùc ñoù Theá Toân ôû röøng Theä-ña baûo cuï thoï Muïc-kieàn-lieân thoâng baùo cho caùc Bí-soâ bieát Nhö Lai muoán ñeán thaønh Kieáp-tyû-la, caùc cuï thoï muoán nhìn thaáy caûnh cha con gaëp nhau thì haõy mang y baùt ñeán thaùp tuøng. Muïc-kieàn-lieân vaâng lôøi ñi thoâng baùo, caùc Bí-soâ nghe roài lieàn mang y baùt ñeán thaùp tuøng vôùi Theá Toân ñi ñeán thaønh Kieáp-tyû-la. Do Theá Toân ñaõ töï

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18          255

dieàu phuïc neân nhöõng ngöôøi töï ñieàu phuïc vaây quanh, Theá Toân töï tòch tónh neân nhöõng ngöôøi tòch tónh vaây quanh, Theá Toân ñaõ giaûi thoaùt neân nhöõng ngöôøi giaûi thoaùt vaây quanh, Theá Toân ñaõ an oån neân nhöõng ngöôøi ñaõ an oån vaây quanh, Theá Toân ñaõ thuaàn thieän neân nhöõng ngöôøi thuaän thieän vaây quanh, Theá Toân ñaõ lìa duïc neân nhöõng ngöôøi ñaõ lìa duïc vaây quanh, Theá Toân ñaõ chöùng quaû A-la-haùn neân caùc A-la-haùn vaây quanh, Theá Toân ñaõ ñoan nghieâm neân nhöõng ngöôøi ñoan nghieâm vaây quanh. Theá Toân nhö röøng Chieân ñaøn neân röøng Chieân ñaøn vaây quanh, Theá Toân nhö voi chuùa neân baày voi vaây quanh, Theá Toân nhö sö töû vöông neân baày sö töû vaây quanh, Theá Toân nhö ñaïi ngöu vöông neân baày ngöu vaây quanh, Theá Toân nhö Nga vöông neân baày Nga vaây quanh, Theá Toân nhö dieäu Sí ñieåu vöông neân baày sí ñieåu vaây quanh. Theá Toân nhö Baø-la-moân neân caùc hoïc ñoà vaây quanh, nhö ñaïi y vöông neân caùc bònh nhôn vaây quanh, nhö Ñaïi töôùng quaân neân binh chuùng vaây quanh, nhö ngöôøi daãn ñöôøng neân nhöõng ngöôøi ñi ñöôøng vaây quanh, nhö thöông chuû neân caùc thöông khaùch vaây quanh, nhö Ñaïi tröôûng giaû neân chuùng nhôn vaây quanh, nhö quoác vöông neân caùc ñaïi thaàn vaây quanh. Theá Toân nhö traêng saùng neân caùc tinh tuù vaây quanh, nhö nhaät luaân neân caùc thieân quang vaây quanh, nhö Trì Quoâc thieân vöông neân chuùng Caøn Thaùt Baø vaây quanh, nhö Taêng Tröôûng thieân vöông neân chuùng Cöu Baøn Traø vaây quanh, nhö Xuù Muïc thieân vöông neân Long chuùng vaây quanh, nhö Ña Vaên thieân vöông neân chuùng Döôïc Xoa vaây quanh, nhö Tònh Dieäu vöông neân chuùng A toâ la vaây quanh, nhö Ñeá Thích neân chö thieân coõi trôøi Tam thaäp tam vaây quanh, nhö Phaïm thieân vöông neân Phaïm chuùng vaây quanh. Nhö Ñaïi haûi traàm laéng an truï, nhö maây lôùn taàng taàng lôùp lôùp giaêng phuû, nhö Töôïng vöông döùt côn say cuoàng. Theá Toân ñaõ dieàu phuïc caùc caên, oai nghi tòch tónh, trang nghieâm thaân baèng ba möôi hai töôùng vaø taùm möôi veû ñeïp vôùi moät vaàng haøo quang troøn roäng moät taàm, saùng hôn aùnh saùng cuûa moät ngaøn maët trôøi, böôùc ñi an töôøng nhö nuùi baùu di ñoäng, möôøi Löïc, boán voâ sôû uùy, Ñaïi bi, Tam nieäm truï, voâ löôïng coâng ñöùc thaûy ñeàu vieân maõn. Caùc ñaïi Thanh vaên nhö toân giaû A-nhaõ-kieàu-traàn-nhö, toân giaû Cao Thaéng, toân giaû Baø Saét ba, toân giaû Ñaïi danh, toân giaû Voâ Dieät, toân giaû Xaù- lôïi-töû, toân giaû Muïc-kieàn-lieân, toân giaû Ca-dieáp-ba, toân giaû Danh Xöng… vaø ñaïi chuùng cuøng ñeán thaønh Kieáp-tyû-la, tuaàn töï ñeán bôø soâng Lö Hí Ña, luùc ñoù caùc Bí-soâ hoaëc röûa tay chaân, hoaëc suùc mieäng hoaëc loïc nöôùc hoaëc taém giaët… Daân chuùng trong thaønh Kieáp-tyû-la nghe tin thaùi töû Nhaát Thieát Nghóa Thaønh saép veà ñeán ñeàu raát vui möøng, tranh nhau keùo tôùi röøng Khuaát-loä-ñaø. Luùc ñoù vua Tònh Phaïn cuõng cho traûi toøa trang hoaøng treân

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18       256

khoaûng ñaát roäng ñeå ñoùn thaùi töû, haøng vaïn ngöôøi ñeàu vaân taäp ñeán ñaây ñeàu sanh taâm hoan hæ suy nghó khoâng bieát cha leã con hay con leã cha. Luùc ñoù Theá Toân cuõng suy nghó: “Neáu Ta ñi boä vaøo thaønh, nhöïng ngöôøi trong doøng hoï Thích Ca seõ khôûi taâm coi thöôøng, sanh loøng baát tín cho raèng thaùi töû Nhaát Thieát Nghóa thaønh coù maát maùt lôùn, vì khi ra ñi coù traêm ngaøn thieân chuùng tuøy tuøng treân khoâng trung ôû thaønh Kieáp-tyû-la, nay chöùng ñöôïc Dieäu trí voâ thöôïng trôû veà laïi ñi boä vaøo thaønh. Muoán cho hoï khoâng coù taâm khinh maïn ta phaûi duøng thaàn bieán ñeà vaøo thaønh Kieáp-tyû-la”. Theá Toân lieàn tuøy theo taâm sôû nieäm nhaäp Tam-ma-ñòa, nhaäp ñònh roài nôi toøa khoâng hieän, cuøng caùc Bí-soâ vuït leân hö khoâng. Luùc ñoù Theá Toân nhö maët traêng troøn coù caùc Bí-soâ vaây quanh, nhö Nga vöông duoãi caùnh, trong boán oai nghi ñeàu hieän thaàn bieán. Theá Toân nhaäp ñònh Hoûa quang tröôùc tieân töø phöông Ñoâng hieän caùc aùnh saùng xanh, vaøng, ñoû, traéng, hoàng; hoaëc hieän bieán thaàn thoâng nhö treân thaân tuoân ra nöôùc, döôùi thaân tuoân ra löûa, hoaëc treân thaân tuoân ra löûa, döôùi thaân tuoân ra nöôùc. Phöông Ñoâng ñaõ nhö vaäy, caùc phöông Nam, Taây, Baéc cuõng hieän nhö vaäy. Sau ñoù Theá Toân thu hoài thaàn bieán roài ôû treân hö khoâng cao baûy caây Ña-la, caùc Bí-soâ cao saùu caây; Phaät cao saùu caây, caùc Bí-soâ cao naêm caây; Phaät cao naêm caây, caùc Bí-soâ cao boán caây; Phaät cao boán caây, caùc Bí-soâ cao ba caây; Phaät cao ba caây, caùc Bí-soâ cao hai caây; Phaät cao hai caây, caùc Bí-soâ cao moät caây; Phaät cao moät caây, caùc Bí-soâ ôû treân maët ñaát. Theá Toân ñi ôû treân hö khoâng caùch ñaát cao hôn moïi ngöôøi cuøng vôùi voâ löôïng traêm ngaøn caâu chi ñaïi chuùng Thieân nhôn vaây quanh vaøo trong thaønh Kieáp-tyû- la. Vua Tònh Phaïn vöøa thaáy Phaät lieàn ñaûnh leã Phaät vaø noùi keä: “Phaät môùi sanh ñaïi ñòa chaán ñoäng, Boùng caây Thieäm boä chaúng lìa thaân. Nay laàn thöù ba leã baäc Vieân trí, Haøng phuïc ma oaùn thaønh Chaùnh giaùc”. Luùc ñoù nhöõng ngöôøi trong doøng hoï Thích Ca thaáy vua Tònh Phaïn ñaûnh leã Phaät sanh loøng baát nhaãn noùi lôùn: “Vì sao toân phuï laïi ñaûnh leã con mình”. Vua Tònh Phaïn nghe roài lieàn baûo caùc Thích chuûng: “Caùc ngöôøi khoâng neân noùi nhö theá, chính ngaøy Boà taùt môùi sanh, ñaïi ñòa chaán ñoäng, ñaõ phoùng ra aùnh saùng lôùn chieáu khaép theá gian, aùnh saùng chieáu soi vöôït qua coõi trôøi Tam thaäp tam. Caùc choán toái taêm trong theá giôùi maø aùnh saùng cuûa maët trôøi maët traêng khoâng theå chieáu soi ñeán, ñeàu nhôø aùnh saùng naøy maø chuùng höõu tình ôû ñoù ñöôïc nhìn thaáy nhau. Do ta thaáy ñöôïc vieäc hy höõu naøy neân ta lieàn ñaûnh leã Phaät, ñaây laø laàn thöù nhaát. Khi Boà taùt ñeán ñoàng ruoäng xem caùc saûn nghieäp ñaõ ôû döôùi boùng caây Thieäm boä

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18        257

ngoài kieát giaø xa lìa phaùp aùc baát thieän cuûa coõi duïc, coù taàm töù ñöôïc ñònh
Hyû laïc nhaäp Sô tónh löï. Quaù ngoï maët trôøi veà chieàu, bao nhieâu boùng caây khaùc ñeàu ngaõ veà Ñoâng, chæ coù boùng caây Thieäm boä choã Boà taùt ngoài vaãn ñöùng yeân ñeå che thaân cho Boà taùt. Do ta thaáy vieäc hy höõu naøy neân ta lieàn ñaûnh leã Phaät, ñaây laø laàn thöù hai. Vaø hoâm nay laø laàn thöù ba ta ñaûnh leã
Phaät”. Khi Theá Toân böôùc tôùi toøa ngoài ngoài xuoáng roài, vua Tònh Phaïn laïi böôùc tôùi ñaûnh leã Phaät roài ngoài qua moät beân, ñaây laø laàn thöù tö vua ñaûnh leã Phaät.
Luùc ñoù caùc Thích chuûng ôû trong röøng Khuaát Loä Ñaø ñaõ saép ñaët xong thaéng toøa vaø caùc vaät phaåm cuùng döôøng thöôïng haûo chôø ñôïi Theá
Toân vaø chuùng Bí-soâ ñeán. Khi Theá Toân cuøng ñaïi chuùng ñeán nôi, Phaät ngoài leân thaéng toøa thì vua Tònh Phaïn lieàn daâng caùc phaåm vaät thöôïng dieäu leân cuùng döôøng Phaät vaø Taêng. Noái tieáp vua Tònh Phaïn laø vua Baïch
Phaïn, Hoäc Phaïn, Cam Loà Phaïn vaø traêm ngaøn vaïn öùc ñaïi chuùng ñeàu böôùc tôùi ñaûnh leã Phaät roài ngoài qua moät beân. Nhöõng ngöôøi coøn laïi khaùc hoaëc ñöùng chaép tay hoaëc ngöôõng voïng töø xa, luùc ñoù vua Tònh Phaïn duøng keä hoûi Phaät:
“Phaät xöa ôû trong cung,
Ñi ñeàu coù ngöïa xe,
Sao nay duøng ñoâi chaân,
Ñi trong choán choâng gai”.
Phaät duøng keä ñaùp:
“Toâi duøng thaàn tuùc thoâng,
Töï taïi ñi treân khoâng,
Ñi khaép cuøng ñaïi ñòa,
Gai phieàn naõo voâ haïi”.
Vua laïi hoûi:
“Xöa y phuïc cao sang,
Dung saéc saùng nhieàu veû,
Nay maëc aùo thoâ xaáu,
Laøm sao nhaãn chòu ñöôïc?”.
Phaät ñaùp:
“Hoå theïn laø thöôïng phuïc,
Maëc vaøo raát ñoan nghieâm,
Ngöôøi thaáy sanh yeâu meán,
Tòch tónh nôi röøng giaø”.
Vua laïi hoûi:
“Xöa aên gaïo luùa thôm,

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18   258

Ñöïng maâm vaøng thuø thaéng,
Nay xin côm thoâ dôû,
Laøm sao no ñuû ñöôïc?”.
Phaät ñaùp:
“Toâi duøng phaùp vi dieäu,
Vò cuøng ñònh töông öng,
Dieät tröø tham aên uoáng,
Thöông chuùng sanh neân thoï”.
Vua laïi hoûi:
“Xöa laàu cao, ñieän ngoïc,
Tuøy thôøi töï an nhaøn,
Nay ôû trong röøng nuùi,
Taïi sao khoâng hoaûng sôï?”.
Phaät ñaùp:
“Toâi ñaõ ñoaïn goác sôï,
Phieàn naõo ñeàu döùt tröø,
Duø ôû trong röøng saâu,
Cuõng döùt haún lo sôï”.
Vua laïi hoûi:
“Xöa ôû trong Vöông cung,
Duøng nöôùc thôm taém goäi,
Nay ôû trong röøng nuùi,
Nöôùc gì Maâu Ni taém?”.
Phaät ñaùp:
“Ao phaùp beán Phöôùc ñöùc,
Ngöôøi thanh tònh an vui,
Keû trí taém ao naøy,
Tröø Caáu khoâng öôùt thaân”.
Vua laïi hoûi:
“Xöa ôû trong Vöông cung,
Bình vaøng phun nöôùc taém,
Nay ôû nôi soâng hoà,
Laáy gì röôùi leân thaân?”.
Phaät ñaùp:
“Toâi taém nöôùc Tònh giôùi,
Dieäu phaùp khí röôùi thaân,
Ngöôøi trí ñeàu khaâm khen,
Röûa saïch Caáu thaân taâm”.

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18        259

Theá Toân duøng keä ñaùp vua Tònh Phaïn roài quaùn Giôùi taùnh yù nhaïo tuøy mieân sai bieät cuûa ñaïi chuùng ñeå thuyeát phaùp xöùng vôùi caên cô, khieán cho soá ngöôøi nghe phaùp nhö vua Baïch Phaïn, vua Hoäc Phaïn, vua Cam Loà Phaïn vaø traêm ngaøn ñaïi chuùng ñoàng nghe phaùp hoaëc ñaéc quaû Döï löu, hoaëc ñaéc quaû Nhaát lai, hoaëc ñaéc quaû Baát hoaøn, hoaëc coù ngöôøi xin xuaát gia ñoaïn caùc phieàn naõo chöùng quaû A-la-haùn; hoaëc coù ngöôøi phaùt taâm Boà ñeà Ñoäc giaùc, hoaëc coù ngöôøi phaùt taâm Voâ thöôïng Boà ñeà. Coøn laïi nhöõng ngöôøi khaùc ñeàu quy y Tam baûo truï trong chaùnh tín, chæ coù vua Tònh Phaïn vì quaù vui möøng neân chöa theå ñaéc Kieán ñeá. Sau ñoù vua Tònh Phaïn vaø ñaïi chuùng ñaûnh leã Phaät roài caùo lui, trôû veà cung vua Tònh Phaïn chìm ñaém trong yù nghó: “Chæ coù moät mình con ta môùi coù oai ñöùc naøy, khoâng coøn ai khaùc saùnh kòp”. Theá Toân bieát trong taâm vua cha ñang nghó gì, ñeå haøng phuïc taùnh kieâu maïn naøy cuûa vua cha neân trôøi vöøa saùng toû Theá Toân lieàn baûo cuï thoï Muïc-kieàn-lieân: “Thaày neân quaùn taâm, thöông xoùt phuï vöông ta”. Muïc Lieân vaâng lôøi Phaät daïy lieàn chaáp trì y baùt ñeán choã vua Tònh Phaïn, vua vöøa thaáy Muïc Lieân lieàn xöôùng thieän lai. Muïc Lieân luùc ñoù lieàn nhö sôû nieäm nhaäp Tam-ma-ñòa, nhaäp ñònh roài lieàn aån thaân nôi toøa ngoài hieän treân hö khoâng, tröôùc tieân ôû phöông Ñoâng nhaäp ñònh Hoûa quang hieän caùc aùnh saùng xanh, vaøng, ñoû traéng hoàng; hoaëc hieän bieán thaàn thoâng nhö treân thaân tuoân ra nöôùc, döôùi thaân tuoân ra löûa hay treân thaân tuoân ra löûa, döôùi thaân tuoân ra nöôùc. Phöông Ñoâng ñaõ nhö vaäy, caùc phöông Nam, Taây, Baéc cuõng hieän nhö theá. Sau ñoù thu hoài thaàn bieán hieän trôû laïi choã ngoài, vua Tònh Phaïn lieàn hoûi Muïc Lieân: “Coù phaûi caùc ñeä töû cuûa Theá Toân ñeàu coù ñaïi oai ñöùc nhö toân giaû?”. Muïc Lieân duøng keä ñaùp: “Thaùnh ñeä töû Maâu Ni, Ñeàu coù ñaïi oai ñöùc, Ba minh vaø saùu thoâng, Khoâng ai laø khoâng coù”. Vua nghe roài lieàn suy nghó: “Chaúng phaûi chæ coù moät mình con ta laø coù ñaïi oai ñöùc, caùc Bí-soââ ñeàu coù ñaïi thaàn löïc nhö vaäy”. Nghó nhö vaäy roài taâm kieâu maïn tröôùc ñaây lieàn döùt tröø, vua laïi suy nghó: “Theá Toân hieän nay chæ coù loaøi ngöôøi cuùng döôøng, khoâng thaáy coù chö thieân”. Muïc Lieân bieát yù nghó cuûa vua lieàn taâu raèng: “Ñaïi vöông, toâi muoán trôû veà choã ñöùc Theá Toân”, Vua noùi: “Tuøy yù toân giaû”. Sau ñoù vua cuõng ñi ñeán choã Phaät, do bieát ñöôïc yù nghó cuûa phuï vöông neân luùc ñoù Phaät bieán hoùa khu röøng Khuaát Loä Ñaø thaønh toâ phaû chi ca. Khi vua Tònh Phaïn muoán vaøo töø cöûa Ñoâng gaëp Phaät, ngöôøi giöõ cöûa lieàn baûo chôù vaøo, vua hoûi vì sao thì ngöôøi

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18          260

giöõ cöûa baûo laø Theá Toân ñang noùi phaùp cho chö thieân nghe. Vua hoûi ngöôøi giöõ cöûa: “Hieàn thuû laø ai?”, ngöôøi giöõ cöûa ñaùp: “Toâi laø Trì Quoác thieân vöông ôû phöông Ñoâng”. Vua beøn ñi ñeán cöûa Nam, ngöôøi giöõ cöûa cuõng baûo chôù vaøo gioáng nhö treân, vua lieàn hoûi: “Hieàn thuû laø ai?”, ngöôøi giöõ cöûa ñaùp: “Toái laø Taêng Tröôûng thieân vöông ôû phöông Nam”. Vua beøn ñi ñeán cöûa Taây, ngöôøi giöõ cöûa cuõng baûo chôù vaøo gioáng nhö treân, vua lieàn hoûi: “Hieàn thuû laø ai?”, ngöôøi giöõ cöûa ñaùp: “Toâi laø Xuù Muïc thieân vöông ôû phöông Taây”. Vua beøn ñi ñeán cöûa Baéc, ngöôøi giöõ cöûa cuõng baûo chôù vaøo gioáng nhö treân, vua lieàn hoûi: “Hieàn thuû laø ai?”, ngöôøi giöõ cöûa ñaùp: “Toâi laø Ña Vaên thieân vöông ôû phöông Baéc”. Luùc ñoù Theá Toân duøng thaàn löïc gia bò cho vua Tònh Phaïn khieán töø ngoaøi cöûa troâng thaáy Theá Toân ñang thuyeát phaùp cho chö thieân nghe. Thaáy roài vua lieàn suy nghó: “Theá Toân hieän nay khoâng phaûi chæ coù loaøi ngöôøi cuùng döôøng, ngay caû chö thieân cuõng ñeán kính leã”. Theá Toân khieán vua döùt tröø taâm kieâu maïn roài beøn thu hoài thaàn löïc, luùc ñoù toân giaû Muïc Lieân lieàn ñöa vua vaøo gaëp Phaät, Theá Toân tuøy theo yù nhaïo tuøy mieân giôùi taùnh sai bieät cuûa vua vaø caùc chuùng khaùc ñeå thuyeát phaùp xöùng vôùi caên cô khieán cho vua Tònh Phaïn chöùng ñöôïc quaû Döï Löu, chöùng quaû roài vua lieàn baïch Phaät: “Theá Toân, nay toâi ñöôïc chöùng quaû khoâng phaûi do cao toå, cuõng khoâng phaûi do cha meï, chaúng phaûi do trôøi, vua, sa moân, Baø-la- moân, cuõng chaúng phaûi do toân thaân maø ñöôïc. Chính laø do nöông nôi Theá Toân laø baäc thieän tri thöùc neân môùi ñöôïc chöùng quaû naøy. ÔÛ trong ba ñöôøng aùc Naïi-laïc-ca, baøng sanh vaø Ngaï quyû Theá Toân ñaõ cöùu toâi ra khoûi, ñaët ñeå toâi vaøo coõi ngöôøi trôøi, döùt me sanh töû ôû ñôøi vò lai, laøm khoâ caïn bieån lôùn nöôùc maét vaø maùu, vöôït ra khoûi nuùi cao xöông traéng töø voâ thæ ñeán nay ñaõ tích chöùa, hang saâu thaúm thaân kieán cuõng tröø boû neân toâi môùi chöùng ñöôïc quaû naøy. Theá Toân, toâi ñaõ ra khoûi doøng sanh töû, nay toâi xin quy y Phaät, Phaùp, Taêng baûo, laøm OÂ-ba-saùch-ca, xin Theá Toân chöùng tri, töø hoâm nay cho ñeán troïn ñôøi toâi khoâng saùt sanh cho ñeán khoâng uoáng röôïu, thoï trì naêm hoïc xöù”, noùi roài ñaûnh leã Phaät caùo lui. Sau ñoù ñeán choã vua Baïch Phaïn muoán trao vöông vò, vua Baïch Phaïn hoûi: “Coù yù gì?”, vua Tònh Phaïn noùi: “Toâi nay ñaõ Kieán ñeá khoâng muoán laøm vua”, vua baïch Phaïn hoûi vaøo luùc naøo, vua Tònh Phaïn ñaùp laø vaøo ngaøy hoâm nay, vua Baïch Phaïn nghe roài noùi: “Ngay ngaøy Theá Toân môùi ñeán, vöøa nghe phaùp toâi ñaõ Kieán ñeá roài”. Vua Tònh Phaïn lieàn ñeán choã vua Hoäc Phaïn, roài ñeán choã vua Cam Loà Phaïn muoán trao vöông vò thì caùc vua ñeàu noùi laø ñaõ Kieán ñeá. Vua Tònh Phaïn nghe roài noùi: “Nhö theá naøy thì toâi laøm leã quaùn ñaûnh cho ai ñeå trao vöông vò”. Caùc vua ñeàu

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18          261

noùi neân trao vöông vò cho Hieàn Thieän thuoäc doøng hoï Thích Ca, vua Tònh Phaïn nghe roài lieàn laøm leã quaùn ñaûnh trao vöông vò cho Hieàn Thieän. Theá Toân vaø Taêng chuùng haèng ngaøy vaøo cung vua thoï cuùng döôøng, luùc ñoù vua Tònh Phaïn suy nghó: “Ñeä töû cuûa Phaät coù haøng ngaøn ngöôøi ñeàu töø ngoaïi ñaïo ñeán, taâm tuy ñoan nghieâm nhöng thaân chöa ñöôïc uy nghieâm vì do ngaøy tröôùc tu khoå haïnh neân hình dung tieàu tuïy. Laøm theá naøo khieán cho moân ñoà cuûa Theá Toân coù ñöôïc dung maïo khaû aùi, vöøa nhìn phöôùc töôùng taâm thieän lieàn sanh, ta neân baûo trong doøng hoï Thích ca xu- aát gia theo Theá Toân”. Nghó roài vua lieàn taäp hoïp Thích chuûng hoûi: “thaùi töû Nhaát Thieát Nghóa Thaønh neáu khoâng xuaát gia thì seõ laøm gì?”, ñaùp: “Seõ laøm vua Chuyeån luaân”, vua laïi hoûi: “Luùc ñoù caùc vò seõ laøm gì?”, ñaùp: “Chuùng toâi xöng thaàn vaø laøm tuøy tuøng”, vua laïi hoûi: “Nay Thaùi töû chöùng ñöôïc phaùp Cam loà, cuõng khieán cho caùc höõu tình ñoàng ñöôïc neám muøi vò aáy, sao caùc vò khoâng tuøy tuøng?”, moïi ngöôøi nghe roài ñeàu ñaùp: “Chuùng toâi muoán ñöôïc xuaát gia”, vua noùi: “Haõy theo sôû nguyeän cuûa caùc vò”, caùc Thích chuûng laïi hoûi: “Toaøn gia ñeàu ñi hay moãi gia ñình chæ ñi moät ngöôøi?”, Vua noùi: “Moãi gia ñình moät ngöôøi”. Noùi roài vua Tònh Phaïn lieàn cho ñaùnh kieàn chuøy phoå caùo trong Thích chuûng laø moãi nhaø moät ngöôøi xuaát gia theo Phaät, cho neân trong doøng hoï Thích coù ñeán naêm traêm Thích töû ñoàng loaït xuaát gia. Nhö Theá Toân noùi boû quyù toäc xuaát gia ñöôïc nhieàu lôïi döôõng, cho neân naêm traêm thích töû Bí-soâ ñeàu ñöôïc raát nhieàu lôïi döôõng. Theá Toân thaáy roài lieàn suy nghó: “Caùc Thích töû naøy voán vì caàu giaûi thoaùt maø xuaát gia, nay laïi boû thieåu duïc chìm ñaém trong taøi lôïi”. Theá Toân muoán hoï khoâng chìm ñaém trong taøi lôïi nöõa neân cuøng chuùng taêng trôû laïi röøng Theä-ña ôû thaønh Thaát-la-phieät an truù nhö tröôùc kia. Luùc ñoù cuï thoï OÂ-ñaø-di vaøo saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh theo thöù lôùp khaát thöïc ñeán nhaø cuûa vôï cuõ laø Caáp-ña ñöùng ôû cöûa ngoû, Caáp-ña töø xa troâng thaáy nhaän ra OÂ-ñaø-di lieàn chaïy tôùi ñaám ngöïc noùi: “OÂ-ñaø-di, taïi sao anh laïi boû em maø xuaát gia?”, OÂ-ñaø-di noùi: “Hieàn thuû, Theá Toân khi coøn laø Boà taùt cuõng ñaõ boû ngöôøi vôï yeâu quyù laø Da du ñaø la vaø saùu vaïn theå nöõ ñeå xuaát gia, toâi laøm sao coù theå cuøng soáng vôùi naøng”. Caáp-ña noùi: “theá thì em cuõng muoán xuaát gia”, OÂ-ñaø-di noùi: “Neáu ñöôïc nhö theá thì raát toát”, Caáp-ña noùi: “Em thu xeáp gia nghieäp xong seõ xuaát gia”, OÂ-ñaø-di noùi: “Neân mau thu xeáp, ñöøng coù trì treä”. Noùi roài lieàn boû ñi, khoâng bao laâu sau laïi ñeán hoûi: “Sao coâ chöa xuaát gia?”, Caáp-ña noùi: “Toâi thu xeáp gia nghieäp chöa xong”, OÂ-ñaø-di noùi: “Chaéc coâ ñôïi sau khi nöôùc Kieàu-taùt-la bò chaùy heát, coâ môùi thu xeáp xong phaûi khoâng?”, Caáp-ña noùi: “Noäi nhaät hoâm nay thu xeáp xong, ngaøy mai toâi seõ xuaát gia”. Sau ñoù OÂ-ñaø-di laïi

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18          262

suy nghó: “Ta do tuïc luïy tröôùc kia neân caùc vò ñoàng phaïm haïnh Haéc-baùt khinh khi, neáu Caáp-ña xuaát gia ta seõ caøng chieâu laáy cô hieàm raèng luïc chuùng Bí-soâ ñaõ ñoä Bí-soâ ni”. Nghó roài lieàn sanh truy hoái neân trôøi vöøa höøng saùng OÂ-ñaø-di lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán thaønh Vöông Xaù, vöøa ñeán nôi thì ñuùng vaøo luùc Haï an cö. Trong luùc ñoù Caáp-ña thu xeáp xong gia nghieäp lieàn ñeán trong röøng Theä-ña hoûi caùc Bí-soâ: “Vò aáy ôû ñaâu?”, caùc Bí-soâ hoûi: “Vò aáy laø ai?”, ñaùp: “Laø thaùnh giaû OÂ-ñaø-di”, caùc Bí-soâ noùi: “Vò aáy ñaõ ñi ñeán thaønh Vöông Xaù caùch ñaây raát xa”. Caáp-ña nghe roài lieàn khoùc, caùc Bí-soâ hoûi vì sao khoùc, Caáp-ña noùi: “Thaùnh giaû OÂ-ñaø-di baûo toâi boû theá tuïc seõ cho toâi xuaát gia, nay toâi thu xeáp xong gia nghieäp ñeán ñaây thì thaùnh giaû laïi boû ñi xa. Baây giôø toâi khoâng coøn nhaø ñeå veà laïi cuõng khoâng ñöôïc xuaát gia, laøm sao khoâng khoùc”. moät ngöôøi nghe roài lieàn noùi: “Vì dao caïo ôû ñaây cuõ neân thaùnh giaû ñi ñeán Vöông thaønh muoán laáy dao môùi veà ñeå caïo toùc cho baø”. Vöøa luùc aáy coù chuùng Bí-soâ ni vì thænh giaùo thoï neân ñeán trong röøng Theä- ña, thaáy Caáp-ña ñang ñöùng khoùc lieàn hoûi nguyeân do, Caáp-ña lieàn keå laïi söï vieäc, caùc Bí-soâ ni noùi: “Bí-soâ khoâng coù ñoä cho ni xuaát gia maø phaûi laø Bí-soâ ni ñoä, baø haõy theo chuùng toâi ñeán choã Ñaïi theá chuû Kieàu-ñaùp-di seõ ñoä cho baø xuaát gia”. Caáp-ña lieàn ñi theo caùc ni ñeán choã Ñaïi theá chuû, Ñaïi theá chuû lieàn cho Caáp-ña xuaát gia. Luùc ñoù OÂ-ñaø-di ôû thaønh Vöông Xaù laïi suy nghó: “Vì ta muoán traùnh caùc Haéc-baùt cô hieàm neân khoâng ñoä cho Caáp-ña xuaát gia, nhö Theá-laø ta bò maát maùt lôùn. Neáu coù vò Haéc-baùt naøo khaùc ñoä cho Caáp-ña xuaát gia thì duø ta muoán gaëp trong choác laùt cuõng khoâng theå ñöôïc”, do nghó nhö vaäy neân tuy Haï an cö nhöng taâm cuûa OÂ-ñaø-di thöôøng khoâng vui. Sau ñoù coù moät Bí-soâ Ma-ha-la töø thaønh Thaát-la-phieät Haï an cö xong ñi ñeán Vöông thaønh, ñuùng luùc OÂ-ñaø-di ñöùng ngoaøi cöûa ngoû tinh xaù truùc Laâm troâng thaáy. Nhìn thaáy laõo Bí-soâ naøy toùc baïc traéng, mi daøi phuû maét, böôùc ñi thong thaû, khoâng bieát coù phaûi laø baäc thöôïng toïa hay khoâng, neân OÂ- ñaø-di böôùc tôùi chaøo hoûi, vò laõo Bí-soâ lieàn luoân mieäng noùi: “Kính leã A- giaù-lôïi-da, kính leã OÂ-ba-ñaø-da”. OÂ-ñaø-di nghe noùi roái bieát khoâng phaûi laø baäc thöôïng toïa, lieàn daãn vaøo chuøa hoûi: “thaày töø ñaâu ñeán ñaây?”, ñaùp: “Töø thaønh Thaát-la-phieät ñeán”. OÂ-ñaø-di nghe roài lieàn suy nghó: “Neáu ta hoûi tin töùc Caáp-ña tröôùc thì ngöôøi nghe seõ cheâ traùch, ta neân tuaàn töï hoûi thaêm”, nghó roài lieàn hoûi: “Theá Toân coù ñöôïc ít bònh, ít naõo, ñi ñöùng töï taïi, sôû haønh an vui chaêng? Theá Toân coù Haï an cö ôû ñoù chaêng?”, ñaùp: “Theá Toân khoâng bònh, an vui vaø Haï an cö taïi ñoù”, laïi hoûi: “Töù chuùng coù ñöôïc khoâng bònh vaø an vui chaêng, coù thöôøng ñeán nghe Theá Toân thuyeát phaùp

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18          263

chaêng?”, ñaùp: “Töù chuùng ñeáu khoâng bònh an vui vaø thöôøng ñeán nghe Phaät thuyeát phaùp”, laïi hoûi: “Chö toân tuùc nhö Kieàu-traàn-nhö, Ca-dieáp- ba, Xaù-lôïi-töû, Muïc-kieàn-lieân… Ñaïi theá chuû Kieàu-ñaùp-di cho ñeán vua Thaéng Quang… coù ñöôïc voâ bònh an vui chaêng?”, ñaùp: “Taát caû ñeàu khoâng bònh an vui”, laïi hoûi: “Thaày coù bieát vôï cuûa Ñaïi thaàn teân laø Caáp-ña khoâng?”, ñaùp: “Coù bieát, baø cuõng laø vôï tröôùc kia cuûa ñaïi ñöùc OÂ-ñaø-di”, laïi hoûi: “Chaúng phaûi baø ta vaãn coøn laø vôï cuõ cuûa ñaïi ñöùc aáy hay sao?”, ñaùp: “Nay baø ñaõ xuaát gia roài”, laïi hoûi: “Ai ñaõ ñoä cho baø ta xuaát gia?”, ñaùp: “Laø Ñaïi theá chuû”. OÂ-ñaø-di sau khi bieát roõ söï vieäc roài lieàn suy nghó: “Caáp-ña ñaõ xuaát gia, ta neân gaëp maët”, nghó roài lieàn laáy baùt cuûa laõo Bí-soâ treo leân coïc ngaø voi roài ñöa daàu cho thoa chaân tay, noùi raèng: “Trong phoøng naøy coù saún thöùc aên, ôû ñaây coù lôïi döôõng gì thaày cöù thoï duïng”. Laõo Bí-soâ lieàn noùi: “Toâi khoâng muoán ôû ñaây”, OÂ-ñaø-di lieàn ñöa caùi khoùa cöûa vaø noùi: “Nhö Theá Toân coù daïy Bí-soâ khoâng neân boû khoâng truù xöù, naøy Ma-ha-la, ñaây laø khoùa cöûa, thaày neân bieát”. Noùi roài lieàn boû ñi ñeán thaønh Thaát-la-phieät, vaøo trong röøng Theä-ña queùt doïn saïch seõ phoøng cuûa mình roài ñoïc tuïng chaùnh phaùp. Vöøa luùc ñoù coù Bí-soâ ni vaøo trong röøng Theä-ña thænh giaùo thoï, nghe tieáng ñoïc tuïng lieàn cuøng ñeán choã OÂ-ñaø-di hoûi: “Ñaïi ñöùc laâu nay ñi ñaâu vaéng?”, ñaùp: “Toâi coù vieäc phaûi ñeán thaønh Vöông Xaù vöøa môùi trôû veà”. Caùc ni nghe roài veà chuøa noùi vôùi Caáp-ña: “Coâ neân hoan hæ vì A-giaù-lôïi-da cuûa coâ ñaõ veà ñeán trong röøng Theä-ña roài”, Caáp-ña hoûi: “A- giaù-lôïi-da naøo?”, ñaùp laø Bí-soâ OÂ-ñaø-di , Caáp-ña hoûi: “Sao coâ bieát Bí-soâ aáy laø thaày quyû phaïm cuûa toâi, toâi ñaâu coù theo Bí-soâ aáy thoï hoïc”, caùc ni noùi: “Ñaâu caàn theo thoï hoïc, coâ neân ñeán hoûi thaêm söùc khoûe cuûa vò aáy”. Caáp-ña lieàn mang theo höông boät… ñi ñeán phoøng cuûa OÂ-ñaø-di goõ cöûa, OÂ-ñaø-di hoûi laø ai, ñaùp laø Caáp-ña, OÂ-ñaø-di lieàn môû cöûa môøi vaøo roài hoûi: “Ai cho baø xuaát gia?”, ñaùp laø Ñaïi theá chuû, OÂ-ñaø-di noùi: “Tröôùc ñaây vì coù vieäc gaáp phaûi ñi ñeán Vöông thaønh, coøn coâ vì sao laïi gaáp caàu lìa tuïc?”, ñaùp: “Tröôùc ñaây ñaïi ñöùc baûo toâi thu xeáp gia nghieäp roài ñoä toâi xuaát gia. Toâi nghe lôøi neân thu xeáp gia nghieäp, khoâng ngôø ñaïi ñöùc boû toâi ñi ñeán Vöông thaønh. Neáu Ñaïi theá chuû khoâng ñoä toâi xuaát gia thì luùc aáy toâi khoâng bieát phaûi laøm sao”, OÂ-ñaø-di noùi: “Chaúng phaûi luùc ñoù toâi coù höùa laø daïy cho coâ sao, coâ haõy ngoài xuoáng ñaây, toâi seõ thuyeát phaùp cho coâ nghe”. Caáp-ña lieàn ngoài xuoáng chuù taâm nghe phaùp, OÂ-ñaø-di khi thuyeát phaùp lieàn nhôù laïi chuyeän vui cöôøi thuôû xöa neân hoûi Caáp-ña: “Coâ coù nhôù ngaøy xöa taïi vöôøn        , röøng     , mieáu        , chuùng ta ñaõ aên nhöõng moùn aên ngon nhö theá nhö theá khoâng?”. Khi cuøng noùi chuyeän taâm duïc lieàn

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18          264

khôûi khieán tình yù hoãn loaïn. Phaøm ngöôøi nöõ trí hueä coù naêm tröôøng hôïp khoâng coïng söï: Moät laø bieát ngöôøi nam coù taâm duïc höøng thaïnh hay khoâng coù…, luùc ñoù Caáp-ña bieát OÂ-ñaø-di ñang coù taâm duïc höøng thaïnh neân xin pheùp ra ngoaøi moät laùt seõ trôû vaøo, nhöng khi ra khoûi phoøng Caáp-ña lieàn boû chaïy. OÂ-ñaø-di nghe tieáng chaân chaïy lieàn chaïy theo ra goïi Caáp-ña, do haáp taáp chaïy theo neân sanh chi chaïm vaøo baép veá khieán tinh tieát ra, duïc taâm lieàn tieâu tan neân OÂ-ñaø-di ñöùng laïi boài hoài nhìn theo. Caáp-ña thaáy vaäy lieàn quay trôû laïi noùi: “Thaùnh giaû, neáu vöøa roài toâi chaáp thuaän thì toâi khoâng coøn laø Bí-soââ ni, thaùnh giaû cuõng khoâng coøn laø Bí-soâ”. OÂ-ñaø-di noùi: “Nhö Theá Toân ñaõ daïy, neáu ai hoä mình töùc laø hoä ngöôøi, neáu ai bieát hoä ngöôøi lieàn thaønh hoä mình. Theá naøo laø hoä mình töùc laø hoä ngöôøi? Töï coù theå tu taäp, do tu taäp nhieàu neân coù chöùng ngoä. Theá naøo laø hoä ngöôøi lieàn thaønh hoä mình?: Khoâng naõo haïi, khoâng phaãn haän, khoâng coù taâm oaùn haïi, thöôøng khôûi loøng töø bi thöông xoùt moïi loaøi”. Caáp-ña noùi: “Thaùnh giaû haõy côûi quaàn ra ñöa cho toâi giaët”. Khi OÂ-ñaø-di ñöa quaàn cho Caáp-ña giaët, Caáp-ña thaáy tinh dính dô lieàn sanh taâm hoái, taâm nhieãm lieàn boäc phaùt, nhö trong kinh Phaät coù keä: “Nhöõng ngöôøi say ñaém duïc, Khoâng thaáy ñöôïc nghiaõ lôïi, Khoâng quaùn ñöôïc thieän phaùp, Thöôøng ñi trong toái taêm”. Do taâm nhieãm neân tình yù roái loaïn, Caáp-ña lieàn laáy gioït tinh aáy ñeå vaøo trong nöõ caên, do nghieäp löïc cuûa höõu tinh khoâng theå nghó baøn neân ngay luùc aáy lieàn coù thaân trung aám toái haäu cuûa moät höõu tình ñeán thaùc thai. Caáp-ña veà chuøa giaët y cuûa OÂ-ñaø-di, chö ni troâng thaáy lieàn hoûi, Caáp- ña lieàn keå laïi moïi vieäc, chö ni nghe roài noùi raèng: “Chuùng toâi khoâng ngôø laïi xaûy ra chuyeän nhö vaäy”, Caáp-ña noùi: “Ñaïi ñöùc OÂ-ñaø-di chöa heà xuùc phaïm thaân phaàn cuûa toâi”, chö ni noùi: “Chöa xuùc chaïm maø coøn nhö theá”. Noùi roài chö ni lieàn ñem vieäc naøy baïch caùc Bí-soâ, caùc Bí-soâ baïch Phaät, Phaät baûo caùc Bí-soâ: “Coâ ni kia khoâng phaïm Ba-la-thò-ca, nhöng coâ aáy ñaõ coù thai, neân ñeå coâ aáy ôû choã khuaát, caáp döôõng thöùc aên uoáng chôù ñeå thieáu thoán. Ñöùa beù sanh ra ñaët teân laø ñoàng töû Ca Nhieáp Ba cho xuaát gia seõ ñoaïn caùc höõu laäu, chöùng quaû A-la-haùn, trong haøng ñeä töû cuûa ta seõ laø ngöôøi coù bieän taøi thuyeát giaûng baäc nhaát”. Luùc ñoù Theá Toân lieàn suy nghó: “Do Bí-soâ nhôø Bí-soâ ni khoâng phaûi laø thaân toäc giaët y neân xaûy ra ñieàu toäi loãi nhö theá”. Theá Toân lieàn do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp caùc Bí-soâ nôi Tyø-naïi-da cheá hoïc xöù naøy cho caùc

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18         265

Bí-soâ nhö sau: “Neáu laïi coù Bí-soâ nhôø Bí-soâ ni khoâng phaûi laø thaân toäc giaët, nhuoäm, ñaäp y cuõ thì phaïm Ni-taùt-kyø-ba-daät-ñeå-ca”. Neáu laïi coù Bí-soâ laø chæ cho OÂ-ñaø-di hoaëc coù ngöôøi naøo khaùc gioáng nhö vaäy. Thaân toäc laø töø baûy ñôøi cuûa hai beân cha meï trôû laïi, baûy ñôøi trôû leân thì khoâng phaûi. Bí-soâ ni laø chæ cho Caáp-ña. Y cuõ laø y cuõ thuoäc trong baûy loaïi y: Y baèng loâng, y Soâ-ma, Xaø-nhöôïc-ca, Yeát-lan-ñaïc-ca baù töû, Ñoäc coâ laïc ca, Cao coâ baïc ca vaø An baùt lan ñaéc ca. Giaët laø döôùi cho ñeán ñem ngaâm nöôùc. Nhuoäm laø döôùi cho ñeán ñem nhuùng vaøo trong maøu. Ñaäp laø döôùi cho ñeán laáy tay ñaäp moät caùi. Trong hoïc xöù naøy töôùng phaïm nhö theá naøo? Neáu Bí-soâ bieát Bí-soâ ni khoâng phaûi laø thaân toäc, khôûi töôûng khoâng phaûi thaân toäc maø nhôø giaët y cuõ lieàn phaïm xaû ñoïa; nhuoäm, ñaäp cuõng phaïm. Trong ba vieäc hoaëc nhôø laøm caû ba, hoaëc nhôø laøm hai vieäc, hoaëc moät vieäc; hoaëc trong ba vieäc tuøy nhôø ni khoâng phaûi laø thaân toäc laøm moät vieäc naøo ñeàu phaïm boån toäi; neáu nghi khoâng phaûi laø thaân toäc maø nhôø laøm cuõng phaïm Xaû ñoïa. Neáu ni laø thaân toäc laïi khôûi töôûng khoâng phaûi laø thaân toäc maø nhôø laøm thì phaïm AÙc-taùc. Neáu ni laø thaân toäc maø khôûi taâm nghi cuõng phaïm AÙc-taùc. Tröôøng hôïp khoâng phaïm laø ngöôøi phaïm giôùi ñaàu tieân hoaëc si cuoàng taâm loaïn, bò thoáng naõo böùc baùch.

Hoïc Xöù Thöù Naêm: NHAÄN Y TÖØ NI KHOÂNG PHAÛI THAÂN TOÄC Luùc ñoù Theá Toân ôû trong röøng Theä-ña thaønh Thaát-la-phieät , nhö lôøi Phaät ñaõ daïy neáu boû quyù toäc xuaát gia thì ñöôïc nhieàu lôïi döôõng, cho neân caùc thích chuûng sau khi ñaõ xuaát gia lôïi döôõng raát doài daøo, ngoaøi y phuïc thöôøng duøng coøn caát chöùa raát nhieàu vaät dö nhö y dö, baùt dö… Theá Toân bieát roõ ñieàu naøy lieàn suy nghó: “Caùc Thích töû naøy vì caàu giaûi thoaùt maø xuaát gia, nhöng nay ñoái vôùi nhôn xuaát ly thaûy ñeàu boû heát, khoâng sieâng tu phaåm thieän, ñaém tröôùc taøi lôïi, Ta neân thuyeát phaùp cho hoï khieán hoï boû taøi lôïi”. Nghó roài Theá Toân thöôøng thöôøng thuyeát phaùp cho hoï nhöng khoâng theå laøm cho hoï ñöôïc Kieán ñeá, Theá Toân lieàn suy nghó: “do nhaân duyeân gì maø caùc Thích töû naøy khoâng theå Kieán ñeá, ñeàu laø do ñaém tröôùc nôi taøi lôïi vaø nhöõng taïp vaät tö sanh. Neáu ta quôû traùch trò phaït thì hoï khoâng do ñaâu khai giaûi, Ta neân chæ daïy nghi thöùc cuûa chö Phaät Chaùnh giaùc ñeå ñieàu phuïc vaø kheùo leùo hoùa ñoä hoï”. Nghó roài Theá Toân lieàn baûo caùc Bí-soâ: “Nay Nhö Lai muoán ôû nôi ñaây Haï an cö truï im laëng trong ba thaùng, chôù ñeå moät Bí-soâ naøo töï tieän ñeán gaëp ta, tröø moät Bí-soâ mang thöùc aên ñeán vaø tröø ngaøy tröôûng tònh”. Caùc Bí-soâ nghe roài lieàn laäp cheá: “trong ba thaùng Haï an cö naøy, khoâng moät Bí-soâ töï tieän ñeán gaëp Theá Toân tröø

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18         266

moät Bí-soâ mang thöùc aên ñeán vaø tröø ngaøy tröôûng tònh. Neáu vò naøo traùi cheá, chuùng ta seõ baét vò aáy thuyeát hoái toäi Ba-daät-ñeå-ca”. Thôøi gian sau coù moät Bí-soâ teân laø Tieåu Quaân tieàn an cö ba thaùng ôû thaønh Vöông Xaù, Phaät ôû thaønh Thaát-la-phieät haäu an cö ba thaùng. Tieàn an cö ba thaùng xong, laøm leã Tuøy yù xong, vieäc may y cuõng ñaõ xong, Tieåu Quaân lieàn chaáp trì y baùt thuaän haïnh Ñoã-ña cuøng vôùi caùc moân ñoà nghieâm trang ñi ñeán thaønh Thaát-la-phieät ñeå yeát kieán Theá Toân. Ñeán nôi Tieåu Quaân caát y baùt, röûa chaân roài ñeán choã theá, luïc chuùng töø xa troâng thaáy noùi vôùi nhau: “Bí-soâ khaùch naøy ñaõ traùi cheá cuûa chuùng taêng, chuùng ta seõ baét hoï thuyeát hoái toäi Ba-daät-ñeå-ca”. Tieåu Quaân ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân, theo phaùp thöôøng cuûa chö Phaät, Theá Toân thaáy khaùch Bí-soâ ñeán lieàn an uûi hoûi thaêm: “Thaày töø ñaâu ñeán, an cö ôû ñaâu?”, ñaùp: “Theá Toân, con töø thaønh Vöông Xaù ñeán, con ñaõ an cö ôû ñoù”, Theá Toân hoûi: “Bí-soâ ôû Vöông thaønh ñaõ laøm leã Tuøy yù roài sao?”, ñaùp: “Theá Toân, ñaõ laøm leã xong”, Theá Toân laïi hoûi: “naøy Tieåu Quaân, do ñeáu maø thaày töï ñoan nghieâm, ñoaøn tuøy tuøng cuõng ñoan nghieâm?”, ñaùp: “Theá Toân, neáu coù ngöôøi ñeán choã con caàu xin xuaát gia, con baûo hoï neân truï nôi A-lan-nhaõ, thöôøng haønh khaát thöïc, vôùi ba y phaán taûo, thöôøng ngoài ôû goác caây, vì ñoù laø ñieàu con khen ngôïi. Neáu hoï noùi laøm ñöôïc thì con ñoä cho hoï xuaát gia, neáu hoï noùi khoâng laøm ñöôïc thì con baûo hoï tuøy yù ñi. Neáu coù ngöôøi muoán thoï Caän vieân, hoaëc caàu y chæ, caàu ñoïc tuïng hoaëc hoïc nhö lyù, khôûi yù tònh nieäm, tö duy ôû nôi con, con ñeàu baûo hoï laøm nhö theá; neáu hoï noùi laøm ñöôïc thì con thuaän theo sôû caàu cuûa hoï; neáu hoï noùi khoâng laøm ñöôïc thì con baûo hoï tuøy yù ñi. Do nhôn duyeân naøy neân con töï ñoan nghieâm, moân ñoà cuûa con cuõng nhö vaäy”. Theá Toân khen ngôïi: “Laønh thay Tieåu Quaân, thaày coù theå theä ñoä voâ löôïng nhôn thieân, taïo Lôïi-ích voâ bieân cho caùc loaøi höõu tình, khieán cho ngöôøi ñeán caàu phaùp ñöôïc an laïc. Tieåu Quaân neân bieát, neáu ai coù theå khen ngôïi haïnh Ñoã-ña töùc laø khen ngôïi Nhö lai khoâng khaùc, neáu huûy baùng coâng ñöùc cuûa haïnh Ñoã-ña töùc laø huûy baùng Nhö lai. Vì sao, vì Nhö lai luoân khen ngôïi coâng ñöùc xuaát yeáu cuûa haïnh Ñoã-ña naøy, nhöng thaày khoâng neân traùi Taêng cheá”. Tieåu Quaân baïch Phaät: “Theá Toân, con thaät khoâng bieát Taêng giaø nôi ñaây ñaõ laøm cheá lònh gì”. Theá Toân noùi: “Naøy Tieåu Quaân, tröôùc khi an cö ta coù baûo caùc Bí-soâ raèng, ta muoán haï an cö nôi ñaây, truï yeân laëng trong ba thaùng, ñöøng ñeå Bí-soâ naøo töï tieän ñeán gaëp ta, tröø Bí-soâ mang thöùc aên ñeán vaø vaøo ngaøy tröôûng tònh. Caùc Bí-soâ vaâng lôøi ta daïy neân cuøng nhau laäp cheá: Trong muøa an cö naøy, Bí-soâ khoâng ñöôïc töï tieän ñeán gaëp Theá Toân, tröø Bí-soâ mang thöùc aên ñeán vaø vaøo ngaøy tröôûng tònh, neáu ai traùi cheá Taêng seõ baét thuyeát hoái toäi Ba-daät-ñeå-ca”.

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 18             267

Tieåu Quaân baïch Phaät: “Theá Toân, con voán laø khaùch, chö Taêng ôû ñaây laäp cheá ñaâu coù can heä gì ñeán con”. Theá Toân noùi: “Khoâng luaän laø khaùch hay chuû, Taêng giaø cheá lònh ñeàu phaûi tuaân haønh. Nhöng töø nay ta cheá haønh phaùp cho khaùch Bí-soâ nhö sau: Taát caû khaùch Bí-soâ khi vaøo chuøa, tröôùc phaûi hoûi Bí-soâ cöïu truï raèng Taêng giaø nôi ñaây coù cheá lònh gì khoâng, neáu hoûi thì toát, neáu khoâng hoûi thì phaïm AÙc-taùc; Bí-soâ cöïu truï traû lôøi thì toát, neáu khoâng traû lôøi cuõng phaïm AÙc-taùc. Nhöng ñoái vôùi Bí-soâ ôû A-lan-nhaõ ñeå taïo lôïi ích cho hoï neân ñöôïc mieãn y theo Taêng cheá. Bí-soâ ôû A-lan-nhaõ muoán gaëp ta, baát luaän luùc naøo ñeàu ñöôïc tuøy yù ñeán gaëp. Ngöôøi tu möôøi ba haïnh Ñaàu ñaø coâng ñöùc töông öng cuõng ñöôïc tuøy yù gaëp; ngöôøi maëc y phaán taûo, ngöôøi chæ maëc ba y (hai haïng ngöôøi naøy cuøng y töông öng); ngöôøi thöôøng khaát thöïc, ngöôøi theo thöù lôùp khaát thöïc, ngöôøi nhaát toïa thöïc, ngöôøi baùt khaát thöïc, ngöôøi khoâng thoï thöïc laïi nöõa (naêm haïng ngöôøi naøy cuøng y töông öng); ngöôøi truï A-lan-nhaõ, ngöôøi ôû nôi goác caây, ngöôøi truï choã ñaát troáng, ngöôøi tuøy xöù truï, ngöôøi ôû nôi röøng thaây cheát (naêm haïng ngöôøi naøy cuøng xöù töông öng); ngöôøi thöôøng ngoài (haïng ngöôøi naøy cuøng saùch taán töông öng). Tieåu Quaân neân bieát, nhöõng haïng ngöôøi keå treân tuøy tình ñeán gaëp Nhö lai”. Bí-soâ Tieåu Quaân nghe Phaät noùi roài hoan hæ phuïng haønh ñaûnh leã Phaät roài caùo lui. Luùc ñoù luïc chuùng ñeán choã Tieåu Quaân noùi: “Cuï thoï haõy cho pheùp toâi gaïn hoûi”, Tieåu Quaân noùi: “Trong naêm boä toäi tuøy yù caùc vò gaïn hoûi”, luïc chuùng noùi: “Cuï thoï phaûi nhö phaùp thuyeát hoái toäi Ba-daät-ñeå-ca”, Tieåu Quaân noùi: “Toâi khoâng thaáy toäi”, luïc chuùng noùi: “Cuï thoï khoâng thaáy mình ñaõ phaù Taêng cheá hay sao?”, Tieåu Quaân hoûi: “Taêng giaø coù cheá lònh gì?”, luïc chuùng keå laïi söï vieäc nhö treân, Tieåu Quaân noùi: “Cuï thoï, Theá Toân vöøa môùi baûo toâi raèng: Naøy Tieåu Quaân, ta vì taïo Lôïi-ích cho Bí-soâ ôû A-lan-nhaõ ñöôïc mieãn y theo Taêng cheá, coù theå tuøy yù yeát kieán Nhö lai”. Caùc Bí-soâ Thích töû nghe Tieåu Quaân noùi lôøi naøy ñeàu suy nghó: “Tieåu Quaân haï an cö ôû thaønh Vöông Xaù xong ñeán yeát kieán Nhö lai lieàn ñöôïc gaëp, laïi ñöôïc noùi chuyeän vôùi Phaät. Chuùng ta ôû ñaây laïi khoâng ñöôïc yeát kieán, khoâng ñöôïc thöøa söï, yù naøy chính laø vì Nhö lai thaáy chuùng ta loøng tham quaù nhieàu neân loaïi boû ra”. Nghó roài caùc Bí-soââ Thích töû lieàn mang taát caû taøi vaät dö ñeán choã cuï thoï A-nan-ñaø noùi raèng: “Laønh thay ñaïi ñöùc, chuùng toâi coù nhöõng taøi vaät, tö cuï dö mang ñeán, xin ñaïi ñöùc thöông xoùt nhaän cho”, A-nan-ñaø noùi: “Xin caùc vò chôø toâi vaøo baïch Theá Toân”, noùi roài lieàn vaøo baïch Phaät, Phaät baûo A-nan-ñaø haõy nhaän taát caû taøi vaät dö ñoù ñem caát vaøo trong moät phoøng lôùn vaø thoâng baùo ñeán caùc Bí-soâ, vò naøo coù thieáu thoán tö cuï gì thì ñeán ñoù tuøy yù laáy duøng. A-nan-ñaø vaâng lôøi Phaät daïy trôû laïi choã caùc Bí-soâ Thích töû nhaän taát caû taøi vaät tö cuï

dö ñem chaát ñoáng vaøo trong moät phoøng lôùn vaø thoâng baùo ñeán caùc Bí-soââ neáu vò naøo thieáu thoán tö cuï gì thì cöù ñeán ñoù tuøy yù laáy duøng. Caùc Bí-soââ Thích töû sau khi xaû boû nhöõng taøi vaät tö cuï dö naøy roài lieàn xa lìa söï ña caàu vaø thích tu haïnh thieåu duïc, cuøng nhau ñeán choã Theá Toân ñaûnh leã roài ngoài qua moät beân.


