Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo)
T077 BL VII (23) 1442 Căn Bản Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tỳ Nại Da Q23
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23        332

CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA

QUYEÅN 23

Hoïc Xöù Thöù Hai Möôi Boán: KHUYEÂN THÔÏ DEÄT

Ñöùc Baïc-giaø-phaïm ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc röøng Theä-ña thaønh Thaát-la-phieät, trong thaønh coù moät tröôûng giaû cöôùi vôï chöa bao laâu thì caû hai vôï choàng ñeàu tö thoâng vôùi ngöôøi ngoaøi… duyeân khôûi gioáng nhö giôùi Xin y töø cö só khoâng phaûi hoï haøng, cho ñeán caâu ngöôøi vôï noùi vôùi choàng: “Thaùnh giaû OÂ-ba-nan-ñaø noùi phaùp yeáu khuyeân raên chuùng ta, chuùng ta chöa theå hieän loøng tín kính ñoái vôùi vò aáy, nay chuùng ta neân ñem y thöïc cuùng döôøng”. Ngöôøi choàng taùn thaønh, ngöôøi vôï noùi: “Chuùng ta coù tô mòn baûo thôï deät teân deät thaønh Baùt tra cuùng”. (Baùt tra töùc laø ñaïi ñieäp , löôïng baèng vôùi ca sa nhöng phöông naøy khoâng coù, chæ goïi laø ñieäp y). Ngöôøi vôï mang soá tô ñi ñeán nhaø thôï deät baûo deät thaønh Baùt tra ñeå daâng cuùng cho ñaïi ñöùc OÂ-ba-nan-ñaø , thôï deät nhaän lôøi. Luùc ñoù ñöùa tôù gaùi trong nhaø nghe bieát muoán ñeàn ôn OÂ-ba-nan-ñaø neân ñem tin naøy baùo cho OÂ-ba-nan-ñaø bieát, OÂ-ba-nan-ñaø suy nghó: “Ta laø moät trong soâ nhöõng ngöôøi tham caàu treân theá gian naøy, ta phaûi gaïn hoûi cho kyõ”… ñöùa tôù gaùi noùi: “Ñaïi ñöùc khoâng tin thì haõy ñeán nhaø thôï deät taïi ”. OÂ-ba- nan-ñaø lieàn ñeán nhaø thôï deät hoûi: “Hieàn thuû deät caùi Baùt tra naøy cho ai?”, thôï deät noùi: “Laø cuûa vôï choàng tröôûng giaû baûo toâi deät cho ñaïi ñöùc OÂ-ba- nan-ñaø”, laïi hoûi: “Hieàn thuû coù bieát OÂ-ba-nan-ñaø khoâng?”, ñaùp khoâng bieát, OÂ-ba-nan-ñaø noùi: “Chính laø toâi, caùi Baùt tra naøy voán deät cho toâi thì phaûi deät cho daøi roäng, beàn chaéc…”, thôï deät noùi: “Neáu thieáu chæ thì tìm ôû ñaâu?”, ñaùp: “Tröôûng giaû seõ ñöa theâm chæ, toâi cuõng seõ ñöa theâm thuø lao cho oâng”, noùi xong boû ñi. Saùng hoâm sau OÂ-ba-nan-ñaø ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc theo thöù lôùp ñeán nhaø cuûa phu nhôn Thaéng Man, phu nhôn môøi ngoài , ñaûnh leã roài ngoài moät beân nghe phaùp, nghe phaùp xong lieàn hoûi: “Thaùnh giaû hoâm nay coù thí chuû naøo thænh thöïc hay Thaùnh giaû

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23          333

töï khaát thöïc?”, ñaùp: “Töï khaát thöïc”, Thaéng Man phu nhôn lieàn sôùt thöùc aên thöôïng dieäu vaøo ñaày baùt trao cho OÂ-ba-nan-ñaø, OÂ-ba-nan-ñaø nhaän roài chuù nguyeän cho phu nhôn khoâng bònh soáng laâu. Rôøi khoûi nhaø phu nhôn Thaéng Man lieàn ñi thaúng ñeán nhaø thôï deät sôùt moät ít thöùc aên trong baùt ñöa cho thôï deät aên roài hoûi: “OÂng ñaõ töøng aên thöùc aên thôm ngon naøy chöa?”, ñaùp laø chöa töøng, OÂ-ba-nan-ñaø lieàn ñöa heát thöùc aên trong baùt cho thôï deät aên roài noùi: “OÂng haõy deät chieác y cho roäng daøi, beàn chaéc…”, thôï deät noùi: “Tô thieáu ai seõ ñöa theâm?”, ñaùp: “OÂng cöù ñeán tröôûng giaû ñoøi theâm”. Sau ñoù tô heát, thôï deät ñeán nhaø, vôï tröôûng giaû ñi vaéng, thôï deät baûo tröôûng giaû ñöa theâm tô, tröôûng giaû lieàn ñöa theâm. Khoâng bao laâu sau thôï deät laïi ñeán, tröôûng giaû ñi vaéng, thôï deät baûo ngöôøi vôï ñöa theâm tô, ngöôøi vôï lieàn ñöa theâm tô. Khoâng bao laâu sau thôï deät laïi ñeán, laàn naøy gaëp caû hai vôï choàng tröôûng giaû, ngöôøi vôï hoûi: “Coù phaûi chieác y deät roäng theâm?”, ngöôøi choàng noùi: “Toâi ñaõ töøng ñöa theâm”, ngöôøi vôï cuõng noùi laø ñaõ töøng ñöa theâm, tröôûng giaû hoûi thôï deät: “OÂng deät caùi Baùt tra roäng lôùn gaáp hai laàn hay sao?”, ñaùp: “Khoâng phaûi töï yù toâi deät theâm, ngaøy ñaàu môùi tröông khung ñaïi ñöùc ñaõ ñeán baûo toâi phaûi deät theâm cho roäng daøi, beàn chaéc…”. Ngöôøi vôï muoán bieát chieác Baùt tra daøi roäng beàn chaéc nhö theá naøo neân ñeán nhaø thôï deät xem, quaû laø chieác Baùt tra quaù roäng lôùn, heát söùc beàn chaéc vaø thaät ñeïp, baø toû veû giaän döõ noùi vôùi thôï deät: “Ñieäp y nay khoâng cuùng cho ñaïi ñöùc OÂ-ba-nan-ñaø nöõa, toâi seõ baûo deät chieác y khaùc”, noùi roài boû veà. Vaøi ngaøy sau OÂ-ba-nan-ñaø ñeán hoûi y ñaõ deät xong chöa, thôï deät noùi: “Y tuy deät xong nhöng Thaùnh giaû chöa xong”, OÂ-ba-nan-ñaø hoûi nguyeân do, thôï deät noùi: “Vôï tröôûng giaû ñeán thaáy chieác Baùt tra naøy toû veû giaän döõ noùi khoâng cuùng cho ñaïi ñöùc nöõa, baûo toâi deät laïi chieác khaùc”. OÂ-ba-nan-ñaø noùi: “OÂng bieát toâi ñoái vôùi oâng coù aân tình phaûi khoâng”, ñaùp laø bieát, OÂ-ba-nan-ñaø noùi: “OÂng neân mang ñieäp y naøy ñeán traû laïi cho hoï vaø gaëp toâi ôû ñoù”, thôï deät noùi: “Thaùnh giaû ñeán tröôùc, toâi seõ mang ñieäp y ñeán sau”. OÂ-ba-nan-ñaø lieàn ñeán nhaø tröôûng giaû , khoâng laâu sau thôï deät mang chieác Baùt tra ñeán, vôï tröôûng giaû lieân ngaên khoâng cho thôï deät böôùc tôùi choã OÂ-ba-nan-ñaø ñang ngoài, thôï deät böôùc vaøo ñöa chieác Baùt tra cho vôï tröôûng giaû, OÂ-ba-nan-ñaø lieàn böôùc tôùi caàm laáy chieác Baùt tra vaøo tay, vôï tröôûng giaû noùi: “Thaùnh giaû haõy ñôïi tröôûng giaû veà töï tay daâng cuùng”, OÂ-ba-nan-ñaø noùi: “Toâi coøn phaûi veà nhuoäm laïi, neáu ñôïi tröôûng giaû veà seõ daâng cuùng y phuïc cuûa tieân nhôn”, vôï tröôûng giaû noùi: “Saéc traéng laø hôn heát”, OÂ-ba-nan-ñaø noùi: “Ñoái vôùi tieân nhôn saéc traéng laø thuø thaéng, coøn ñoái vôùi toâi thì phaûi nhuoäm”, noùi roài lieàn boû ra veà. Thôï deät ñoøi tieàn coâng, vôï tröôûng giaû noùi: “OÂng ñaõ laøm cho toâi maát chieác Baùt tra coøn ñoøi

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23         334

tieàn coâng nöõa hay sao, haõy mau ra khoûi nhaø toâi, ai laáy y thì theo ñoøi tieàn coâng ngöôøi ñoù”. Thôï deät lieàn ñeán choã OÂ-ba-nan-ñaø ñoøi tieàn coâng, OÂ-ba-nan-ñaø baûo ñeán ñoøi tröôûng giaû, thôï deät trôû laïi ñoøi tieàn coâng thì bò tröôûng giaû naït noä xua ñuoåi, nhö vaäy ñeán hai, ba laàn, cuoái cuøng naên næ OÂ-ba-nan-ñaø traû tieàn coâng, OÂ-ba-nan-ñaø noùi: “Hoï baûo oâng deät y cho toâi maø oâng theo toâi ñoøi tieàn coâng hay sao, toâi chæ coù ba y moät baùt, neáu oâng naên næ ñoøi thì haõy tính toaùn thöùc aên maø oâng ñaõ ñöôïc giaù laø bao nhieâu, toång coäng coøn nhieàu hôn soá tieàn coâng deät y, ñaùng leõ toâi phaûi ñoøi oâng, côù sao oâng laïi ñoøi toâi tieàn coâng deät. OÂng ñöùng laâu nôi ñaây chæ khoå theâm thaân oâng maø thoâi”. Thôï deät nghe roài lieàn cheâ traùch maéng raèng: “Sa moân Thích töû khoâng bieát nhaøm ñuû, aân nghóa ñaõ cho laïi tính chi ly thaønh tieàn coâng deät y, khoâng phaûi laø chôn sa moân, coù chaùnh phaùp gì chöù?”. Caùc Bí-soâ nghe bieát lieàn baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp caùc Bí-soâ… cho ñeán caâu: … Nôi Tyø-naïi-da cheá hoïc xöù naøy cho caùc Bí-soâ nhö sau: “Neáu laïi coù Bí-soâ, coù Cö só vaø vôï cö só khoâng phaûi hoï haøng baûo thôï deät khoâng phaûi hoï haøng deät y cho Bí-soâ. Bí-soâ naøy tröôùc khoâng thoï thænh laïi sanh nieäm khaùc, ñeán choã thôï deät noùi raèng: oâng coù bieát y naøy ngöôùi ta baûo oâng deät cho toâi. Laønh thay, oâng neân deät cho ñeïp, daøi roäng vaø beàn chaéc, toâi seõ ñem ít nhieàu thöùc aên trong baùt hoaëc giaù tieàn thöùc aên traû theâm cho oâng. Neáu Bí-soâ duøng thöùc aên hay giaù thöùc aên ñöa cho thôï deät ñeå caàu ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø-ba-daät-ñeå-ca.” Neáu laïi coù Bí-soâ laø chæ cho OÂ-ba-nan-ñaø vaø ai khaùc gioáng nhö vaäy. Tröôùc khoâng thoï thænh laø khoâng ñöôïc baùo cho bieát tröôùc. Sanh nieäm khaùc laø muoán caàu ñöôïc y. Toâi seõ ñem ít nhieàu thöùc aên trong baùt… laø chæ cho naêm loaïi Kha-ñaõn-ni thöïc, naêm loaïi Boå thieän ni thöïc hoaëc thöïc phaåm laøm töø nguõ coác. Trong hoïc xöù naøy töôùng phaïm nhö theá naøo? Neáu Bí-soâ vì caàu y mang hai loaïi thöùc aên keå treân ñeán choã thôï deät trao cho hoï aên, khuyeân hoï deät y cho toát… thì phaïm AÙc-taùc, khi ñöôïc y thì phaïm Xaû ñoïa.

Hoïc Xöù Thöù Hai Möôi Laêm: ÑOAÏT Y Phaät ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc röøng Theä-ña thaønh Thaát-la-phieät, luùc ñoù neáu coù ngöôøi naøo ôû choã Luïc chuùng Bí-soâ caàu xuaát gia vaø thoï caän vieân khi chöa bieát vò sö chuû cuûa mình haønh aùc haïnh thì cuøng ôû chung, khi bieát ñöôïc ñeàu boû ñi tìm thieän Bí-soâ cuøng ôû, nhöng moãi ngaøy ba thôøi theo lôøi Phaät daïy vaãn ñeán leã baùi thaày mình. Trong Luïc chuùng, Bí-soâ Nan-ñaø coù moät ñeä töû teân Ñaït-ma ban ñaàu do chöa bieát haïnh aùc cuûa thaày neân

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23       335

cuøng ôû chung. Ñaït-ma voán toân troïng hoïc xöù , thöôøng oâm loøng hoå theïn truy hoái neân khi bieát ñöôïc haïnh aùc cuûa thaày lieàn boû ñi ñeán ôû chung vôùi thieän Bí-soâ khaùc, nhöng vaãn ba thôøi ñeán leã baùi thaày mình. Luùc ñoù Phaät baûo cuï thoï A-nan-ñaøø: “Thaày ñi thoâng baùo cho caùc Bí-soâ bieát Theá toân saép du haønh trong nhôn gian ñeán nöôùc Kieàu-taùt-la, cuï thoï naøo muoán tuøy tuøng thì chuaån bò y baùt”. Cuï thoï A-nan-ñaø vaâng lôøi Phaät daïy ñi thoâng baùo, Nan-ñaø nghe roài lieàn noùi vôùi OÂ-ba-nan-ñaø: “Theá toân saép du haønh, chuùng ta ôû ñaây thöù lôùp khaát thöïc qua moät traêm cöûa nhaø môùi ñöôïc no buïng. Neáu chuùng ta theo Phaät du haønh tuy coù möôøi taùm moùn Lôïi-ích kyø ñaëc, nhöng theo Phaät coù traêm ngaøn ñaïi chuùng, nhieàu ngöôøi muoán uoáng nöôùc laõ, ngoài döôùi goác caây cuõng khoâng deã ñöôïc. Neáu chuùng ta caét ñaët moät Bí-soâ ñi tröôùc taùn thaùn Tam baûo, chuùng ta môùi an laïc vaø treân ñöôøng ñi ñöôïc nhieàu lôïi döôõng”. OÂ-ba-nan-ñaø noùi: “Thaày muoán boû baùt vaøng ñeå tìm baùt saønh hay sao. Ñeä töû cuûa thaày laø Ñaït-ma… ñaâu chòu ñi cuøng chuùng ta, nhöng Theá toân coù noùi veà boán Nhieáp söï laø boá thí, aùi ngöõ, lôïi haønh vaø ñoàng söï; neáu thaày haønh ñöôïc boán Nhieáp söï naøy thì Ñaït-ma seõ chòu ñi cuøng chuùng ta”. Luùc ñoù y Taêng-giaø-chi cuûa Ñaït-ma cuõ raùch, coù ngöôøi cuùng cho ñieäp y môùi, Ñaït-ma muoán may y môùi neân ñònh mang ñieäp y naøy ñeán xin pheùp thaày laø Nan-ñaø. moät Bí-soâ khaát thöïc thaáy Ñaït- ma ra ñi lieàn hoûi ñi ñaâu, Ñaït-ma noùi roõ nguyeân do, Bí-soâ khaát thöïc lieàn noùi: “Neáu thaày may y môùi thì haõy cho toâi caùi y cuõ naøy”. Ñaït-ma nhaän lôøi roài ñi ñeán choã Nan-ñaø baïch yù muoán may y môùi cuûa mình, OÂ-ba-nan- ñaø nghe roài lieàn noùi vôùi Nan-ñaø ñaây laø cô hoäi toát, Nan-ñaø baûo Ñaït-ma: “Ta coù Taêng-giaø-chi nay cho con, con khoûi phaûi may caùi môùi”, Ñaït-ma noùi: “Khoâng caàn ñaâu OÂ-ba-ñaø-da, con muoán may ñieäp y môùi naøy”. OÂ- ba-nan-ñaø noùi: “Naøy Ñaït-ma, tröôùc kia ta nghe noùi nay môùi thaáy roõ. Ta nghe noùi thaày thöôøng oâm loøng xaáu hoå truy hoái, toân troïng hoïc xöù; nay môùi thaáy roõ thaày traùi lôøi daïy cuûa thaày mình, thaày cuûa thaày ñaâu coù keâu thaày laøm ñieàu aùc?”. Bò quôû traùch Ñaït-ma lieàn im laëng, Nan-ñaø lieàn laáy y Taêng-giaø-chi ñöa cho Ñaït-ma, Ñaït-ma nhaän y roài noùi: “OÂ ba ña da haõy nhaän dieäp y môùi naøy”, Nan-ñaø noùi: “Naøy Ñaït-ma, ñaâu phaûi ta muoán ñoåi y vôùi con, ñieäp y môùi naøy con cöù thoï duïng”. Ñaït-ma noùi: “Neáu vaäy con ñem ñieäp y môùi naøy cuùng cho Taêng giaø, coøn Taêng-giaø-chi cuõ cuûa con seõ bieáu cho Bí-soâ khaát thöïc”. Nan-ñaø noùi: “Tuøy yù con”. Ñaït-ma lieàn ñem ñieäp y môùi cuùng cho Taêng giaø vaø ñem Taêng-giaø-chi cuõ bieáu cho Bí-soâ khaát thöïc roài ñaép y Taêng-giaø-chi cuûa thaày. Saùng hoâm sau ñeán ñaûnh leã thaày, Nan-ñaø lieàn baûo Ñaït-ma: “Theá toân saép du haønh, chuùng ta ôû ñaây haèng ngaøy theo thöù lôùp khaát thöïc traûi qua moät traêm cöûa nhaø môùi ñöôïc no

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23         336

buïng… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu treân ñöôøng ñi ñöôïc nhieàu lôïi döôõng”, Ñaït-ma noùi: “OÂ-ba-ñaø-da, ñi theo Phaät coù möôøi taùm lôïi ích kyø ñaëc sao OÂ-ba-ña-da laïi muoán taïo toäi loãi, con raát muoán ñöôïc ñi theo sau Theá toân”. Nan-ñaø baét buoäc Ñaït-ma phaûi nghe theo lôøi mình, Ñaït- ma nhaát quyeát khoâng nghe theo, Nan-ñaø noåi saân noùi: “Ngöôi thaät ngu si, ta ñaâu phaûi vì laøm phöôùc maø cho ngöôi y, chæ laø muoán ngöôi ñi theo ta, nghe theo lôøi ta. Neáu ngöôi nhaát quyeát khoâng nghe thì haõy traû y laïi cho ta, ta khoâng cho ngöôi nöõa”. Ñaït-ma nghe roài lieàn suy nghó: “Thaø ta khoâng coù phaùp y chöù ta khoâng theå ñi cuøng Luïc chuùng taïo toäi loãi”, nghó roài lieàn traû y laïi cho Nan-ñaø. Luùc ñoù Phaät vaø ñaïi chuùng saép leân ñöôøng, thöôøng phaùp cuûa chö Phaät laø khi saép ñi thì quay laïi xem xeùt ñaïi chuùng coù traùi oai nghi khoâng, nhìn thaáy Ñaït-ma khoâng coù ñaép ñaïi y lieàn hoûi cuï thoï A-nan-ñaø: “An cö xong caùc Bí-soâ coù ñöôïc lôïi y khoâng?”, ñaùp laø ñeàu ñöôïc lôïi y, Theá toân noùi: “Neáu ñöôïc lôïi y taïi sao Ñaït-ma khoâng ñaép ñaïi y”. Cuï thoï A-nan-ñaø lieàn ñem söï vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Bí-soâ ñaõ cho ngöôøi khaùc y maø coøn ñoaït laïi hay sao”. Phaät do nhaân duyeân naøy quôû traùch Nan-ñaø vaø cheá hoïc xöù naøy cho caùc Bí-soâ nhö sau: “Neáu laïi coù Bí-soâ tröôùc ñaõ cho Bí-soâ khaùc y, sau vì phieàn naõo saân giaän maéng nhieác, sanh taâm cheâ traùch töï ñoaït hay baûo ngöôøi khaùc ñoaït laïi y noùi raèng: Haõy traû laïi y cho toâi, toâi khoâng cho thaày nöõa. Neáu y rôøi khoûi thaân ngöôøi kia, mình laáy töï thoï duïng thì phaïm Ni-taùt-kyø-ba-daät-ñeå-ca”. Neáu laïi coù Bí-soâ laø chæ cho Nan-ñaø. Bí-soâ khaùc laø chæ cho Ñaït-ma hoaëc moân nhôn ñeä töû khaùc. Phieàn naõo saân giaän… laø thaân ngöõ yù ñeàu hieän töôùng saân haän. Töï ñoaït, baûo ngöôøi ñoaït ñeáu laø laáy y rôøi khoûi thaân ngöôøi kia. Töï thoï duïng laø thuoäc veà mình ñeå duøng. Trong hoïc xöù naøy töôùng phaïm nhö theá naøo? Coù ba loaïi töôùng phaïm: Moät laø thaân nghieäp nhö tröôùc cho y sau vì saân haän töï tay ñoaït laïi hoaëc loâi hoaëc keùo nhöng mieäng khoâng noùi, khi cheùo y chöa rôøi khoûi thaân ngöôøi kia thì phaïm AÙc-taùc, khi rôøi khoûi thaân thì phaïm Xaû ñoïa. Hai laø ngöõ nghieäp nhö noùi ra lôøi ñoøi y nhöng khoâng ñoäng thaân, keát toäi gioáng nhö treân. Ba laø caû thaân ngöõ nghieäp hoïp duøng ñeå ñoaït y laïi. Baûo ngöôøi ñoaït khi baûo Bí-soâ ñoaït y neáu y chöa rôøi khoûi thaân ngöôøi kia thì caû hai ñeàu phaïm AÙc-taùc, neáu rôøi khoûi thaân thì ngöôøi ñöôïc sai baûo phaïm ñoïa, ngöôøi sai baûo phaïm Xaû ñoïa; neáu baûo Bí-soâ ni keát toäi cuõng nhö vaäy, ba chuùng sau phaïm AÙc-taùc, neáu baûo theá tuïc ñoaït thì phaïm toäi voâ löôïng. Coù hai tröôøng hôïp khoâng phaïm: Moät laø naïn söï nhö hai thaày thaáy ñeä töû ôû choã coù khuûng boá, hoaëc phi thôøi ôû choã nguy hieåm, sôï maát y neân ñoaït laáy laïi thì khoâng phaïm. Hai laø thuaän theo lôøi daïy nhö hai thaày

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23            337

thaáy ñeä töû gaàn guûi aùc tri thöùc hoaëc ñi chung ñöôøng muoán kia khoâng taïo aùc neân ñoaït y thì khoâng phaïm. Khoâng phaïm nöõa laø ngöôøi phaïm ban ñaàu hoaëc si cuoàng taâm loaïn bò thoáng naõo böùc baùch.

Hoïc Xöù Thöù Hai Möôi Saùu: NAÏN GAÁP CUÙNG Y Phaät ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc röøng Theä-ña thaønh Thaát-la-phieät, luùc ñoù trong moät tuï laïc coù moät tröôûng giaû vôùi loøng tin hieàn thieän xaây caát moät truù xöù raát trang nghieâm nôi A-lan-nhaõ cuùng cho Taêng giaø, coù saùu möôi Bí-soâ ôû ñoù ñöôïc cuùng döôøng töù söï ñaày ñuû, nhöng khi tröôûng giaû qua ñôøi thì söï cuùng döôøng naøy chaám döùt. Caùc Bí-soâ ñeán hoûi ngöôøi con cuûa tröôûng giaû coù coøn tieáp tuïc söï cuùng döôøng naøy nöõa hay khoâng, ngöôøi con tröôûng giaû noùi khoâng theå neân caùc Bí-soâ ñeàu boû ñi. Coù hai Bí-soâ giaø voán laø ngöôøi cuûa thoân naøy xuaát gia ôû truù xöù ñoù neân ôû laïi coi giöõ truù xöù, haèng ngaøy khaát thöïc töï nuoâi soáng. Thôøi gian sau coù ñoaøn thöông buoân töø phöông Baéc ñeán ñi ngang qua truù xöù naøy lieàn vaøo trong tham quan, khoâng thaáy taêng chuùng chæ thaáy coù hai Bí-soâ giaø lieàn hoûi: “A-giaù-lôïi- da, nôi ñaây khoâng coù taêng chuùng ôû hay sao?”, hai Bí-soâ giaø lieàn ñem söï vieäc treân keå laïi, vò thöông chuû noùi vôùi caùc thöông nhôn: “Töø laâu chuùng ta muoán xaây caát moät truù xöù thænh caùc Bí-soâ veà ôû cuùng döôøng töù söï, nay truù xöù ñaõ coù nhöng khoâng coù thí chuû, chuùng ta neân tuøy hæ tuøy söùc minh ñoùng goùp ít nhieàu ñeå thænh Taêng cuùng döôøng”. Caùc thöông nhôn keû ít ngöôøi nhieàu ñoùng goùp raát nhieàu taøi vaät, thöông chuû noùi vôùi hai Bí-soâ giaø: “A-gia-lôïi-da, taøi vaät naøy coù theå cuùng döôøng töù söï cho saùu möôi Bí-soâ ñaày ñuû, ñaây laø ngaân khoaûn duøng vaøo ngaøy moàng taùm haèng thaùng, ñaây laø ngaân khoaûn duøng vaøo ngaøy möôøi boán, möôøi laêm haèng thaùng, ñaây laø ngaân khoaûn duøng vaøo vieäc thuoác men chöõa bònh, coøn ñaây laø y lôïi. Neáu coù Bí-soâ toát neân thænh môøi saùu möôi vò veà cuøng an cö, cuoái muøa haï chuùng toâi seõ trôû laïi”, noùi roài ra ñi. Hai Bí-soâ giaø noùi vôùi nhau: “Ai coi giöõ taøi vaät naøy?”, moät Bí-soâ noùi: “Ngöôøi naøo nhoû thì ngöôøi ñoù coi giöõ”, lai hoûi: “Ai ñeán thaønh Thaát-la-phieät thænh môøi caùc Bí-soâ veà an cö?”, Bí-soâ kia noùi: “Toâi ñaõ coi giöõ taøi vaät thì thaày phaûi ñi”. Bí-soâ giaø naøy lieàn leân ñöôøng ñeán thaønh Thaát-la-phieät , thöôøng phaùp cuûa Luïc chuùng laø haèng ngaøy coù moät vò ôû tröôùc coång ñeå ñoùn khaùch, hoâm ñoù laø OÂ-ba-nan- ñaø. OÂ-ba-nan-ñaø töø xa troâng thaáy moät Bí-soâ giaø ñi ñeán khoâng bieát laø kyø tuùc töø ñaâu ñeán neân böôùc tôùi chaøo hoûi thieän lai, Bí-soâ giaø noùi: “Kính leã A-giaù-lôïi-da, kính leã OÂ-ba-ñaø-da”. OÂ-ba-nan-ñaø vöøa nghe lieàn bieát ñaây chæ laø moät Ma-ha-la neân hoûi: “Thaày töø ñaâu ñeán?”, ñaùp: “Toâi töø Tyø-ha- la         ñeán”, laïi hoûi: “Thaày noùi Tyø-ha-la hay laø Tyø-giaø-ña?”, Bí-soâ giaø

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23         338

hoûi laïi: “Sao goïi laø Tyø-ha-la, sao goïi laø Tyø-giaø-ña?”, ñaùp: “Lôïi döôõng ñaày ñuû thì goïi laø Tyø-ha-la, lôïi döôõng thieáu thoán thì goïi laø Tyø-giaø-ña”, Bí-soâ giaø noùi: “Neáu vaäy thì tröôùc kia laø Tyø-giaø-ña coøn nay laø Tyø-ha-la”, hoûi: “Noùi nhö vaäy laø nghóa gì?”. Bí-soâ giaø lieàn ñem söï vieäc treân keå laïi, OÂ-ba-nan-ñaø nghe roài lieàn suy nghó: “Chôù ñeå Bí-soâ giaø naøy vaøo beân trong röøng Theä-ña”, nghó roài lieàn noùi: “Thaày muoán thænh môøi caùc Bí-soââ lôû ñaây phaûi khoâng, thaày neân bieát ñaïi vöông Thaéng Quang cuùng döôøng y thöïc cho caùc Bí-soâ ôû ñaây raát ñaày ñuû, laïi coøn coù Tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc, Thaéng Man phu nhôn… raát nhieàu Baø-la-moân, tröôûng giaû, cö só tònh tín quy ngöôõng, Bí-soâ naøo chöa ñeán thì muoán ñeán, ñeán roài thì khoâng muoán ñi, laïi ñöôïc nghe Theá toân thuyeát phaùp, phaùp thöïc ñeàu ñaày ñuû, neáu Ñaïi chuùng bieát thaày muoán thænh môøi caùc Bí-soâ thì seõ taùc phaùp taãn xuaát thaày ngay. Nhöng huynh ñeä toâi coù saùu ngöôøi, moãi ngöôøi coù möôøi ñeä töû toång coäng saùu möôi vì thöông xoùt thaày neân chuùng toâi seõ ñi ñeán ñoù”. Bí-soââ giaø noùi: “Thaùnh giaû, toâi muoán vaøo trong ñaûnh leã Theá toân tröôùc khi trôû veà laïi truù xöù”, OÂ-ba-nan-ñaø lieàn suy nghó: “Neáu caùc Haéc-baùt khaùc nghe bieát ñöôïc seõ baát lôïi cho chuùng ta”, nghó roài lieàn noùi: “Phaät coù noùi: “Caùc phaùp taâm laø ñaàu, Taâm hôn, taâm mau choùng, Do taâm ñöôïc thanh tònh, Khen ngôïi vaø thaân leã, Seõ ñöôïc vui thaéng dieäu, Nhö boùng luoân theo hình”. Noùi roài aán ñaàu laõo Bí-soâ xuoáng baûo nieäm Nam moâ Phaät ñaø, Nam moâ Ñaït-ma, Nam moâ Taêng giaø. Laõo Bí-soâ noùi: “Toâi khaùt nöôùc muoán uoáng nöôùc”, OÂ-ba-nan-ñaø noùi: “Thaày haõy ñöùng ñaây, toâi seõ laáy ñaày baùt nöôùc cho thaày uoáng”. Laáy nöôùc cho laõo Bí-soâ uoáng xong lieàn thuùc hoái trôû veà ngay. Chieàu ñeán Luïc chuùng tuï hoïp laïi moät choã, OÂ-ba-nan-ñaø noùi: “Caùc cuï thoï, chuùng ta ñaõ ñeán luùc thoaùt ñöôïc cöïc khoå”, hoûi: “Thaày coù tin gì laï phaûi khoâng?”, OÂ-ba-nan-ñaø noùi: “Taïi tuï laïc coù Tyø-ha-la, ñoaøn thöông nhôn phöông Baéc ñeán ñoù muoán cuùng döôøng töù söï ñaày ñuû cho saùu möôi Bí-soâ ñeán ñoù an cö”.Taát caû nghe roài ñeàu muoán ñeán ñoù an cö, OÂ-ba- nan-ñaø noùi: “Chuùng ta neân ñeán ñoù tröôùc haï thoï höôûng hieän vaät roài trôû veà ñaây haäu an cö”. Baøn tính xong Luïc chuùng cuøng moân doà saùu möôi ngöôøi leân ñöôøng ñeán truù xöù ñoù, hai Bí-soâ giaø töø xa troâng thaáy vui möøng chaøo ñoùn roài trao cho phoøng xaù ngoïa cuï… taát caû vaät caàn duøng. Sau ñoù Luïc chuùng noùi vôùi nhau: “Chuùng ta neân bieát hieän vaät ñaõ coù laø bao nhieâu”, baøn xong lieàn baûo hai Bí-soâ giaø: “Taøi vaät hieän coù haõy ñem ra cho chuùng

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23          339

toâi xem”. Hai Bí-soâ giaø baûn tính chaát tröïc lieàn ñem taát caû taøi vaät hieän coù ra noùi: “Ñaây laø lôïi y cuùng döôøng saùu möôi Bí-soâ an cö, ñaây laø tieàn chi tieâu haèng ngaøy, ñaây laø tieân cuùng cho nhöõng ngaøy moàng taùm, ngaøy möôøi boán, möôøi laêm haèng thaùng, ñaây laø tieàn thuoác men…”. Luïc chuùng kieåm taøi vaät roài noùi: “Hai vò coi giöõ caån thaän taøi vaät neân ñöôïc mieãn vieäc phuïc dòch lao nhoïc”, sau ñoù baøn vôùi nhau: “Chuùng ta neân sai moät ngöôøi laøm tri söï haèng ngaøy lo lieäu möôøi taùm moùn aên thöôïng dieäu cho Taêng”. Baøn xong lieàn sai moät ngöôøi laøm tri sö, vò naøy moãi ngaøy lo lieäu möôøi taùm moùn aên thöôïng dieäu cho taêng, khoâng bao laâu sau heát tieàn lieàn ñeán baïch Taêng: “Ñaïi ñöùc taêng bieát cho, tieàn aên saép heát, chæ coøn ñuû moät ngaøy nöõa thoâi”. Thöôïng toïa noùi: “Neáu chuùng ta giôùi haïnh khoâng ñuû thì phaûi ñôïi ngaøy tieát hoäi, nhöng chuùng ta giôùi haïnh ñeàu ñaày ñuû caàn gì phaûi ñôïi. Haõy laáy khoaûn tieàn daønh cho nhöõng ngaøy tieát hoäi ñem ra duøng”. Tri söï nghe lôøi laáy ra duøng khoâng bao laâu laïi heát ñeán baùo vôùi thöôïng toïa, thöôïng toïa noùi: “Thaân naêm thuû uaån naøy bò bònh khoå phaûi duøng ñeán thuoác, cho neân coù theå laáy ngaân khoaûn duøng veà thuoác men ñem ra duøng cho aåm thöïc. Coøn lôïi y cuõng ñem ra phaân chia cho moãi ngöôøi”. Noùi roài cuøng chia nhau lôïi y, tri söï cuõng laáy tieàn thuoác men ra duøng cho aåm thöïc khoâng bao laâu sau cuõng heát ñeán baùo vôùi thöôïng toïa, thöôïng toïa baûo keâu hai laõo Bí-soâ tôùi hoûi: “Taïi sao khi thænh taêng thaày noùi töù söï cuùng döôøng ñaày ñuû, nay chöa tôùi moät thaùng ñaõ heát?”, hai Bí-soâ giaø noùi: “Thí chuû ñaâu coù döï lieäu laø chö taêng moãi ngaøy duøng möôøi taùm moùn aên thöôïng dieäu”, thöôïng toïa noùi: “Hai thaày khi ñöôïc aên ngon thì cuùi ñaàu aên, nay nghe noùi heát lieàn cheâ traùch, chuùng ta seõ taùc phaùp taãn xuaát hai thaày”. Tri söï noùi: “Hai thaày mau saùm hoài chôù ñeå bò taãn xuaát ra khoûi truù xöù”, hai Bí-soâ giaø lieàn ñoái chuùng saùm hoái, OÂ-ba-nan-ñaø noùi: “Ngöôøi trong tuï laïc naøy khoâng coù tín kính, chuùng toâi ôû ñaây khaát thöïc raát khoù khaên, neáu coøn coù taøi vaät thì haõy mang ra, neáu khoâng thì chuùng toâi phaûi ra ñi”. Hai Bí-soâ giaø ñaùp laø khoâng coøn, Luïc chuùng nghe roài lieàn daãn moân ñoà trôû veà laïi thaønh Thaát-la-phieät ñeå haäu an cö. Cuoái haï ñoaøn thöông nhôn phöông Baéc trôû laïi truù xöù , vaøo trong leã baùi roài ñi xem xeùt caùc nôi, khoâng thaáy coù Taêng chuùng chæ thaáy coù moãi hai Bí-soâ giaø lieàn hoûi: “A-giaù-lôïi-da khoâng coù thænh môøi Bí-soâ veà ñaây an cö sao?”, hai Bí-soâ giaø lieàn ñem söï vieäc treân keå laïi, thöông chuû nghe roài lieàn hoûi: “Thaày thænh Bí-soâ ôû ñaâu?”, ñaùp: “Chính laø Luïc chuùng Bí-soâ vaø moân ñoà cuûa hoï ôû thaønh Thaát-la-phieät”, thöông chuû noùi: “Thaày ñaõ vaøo trong bieån caû laáy nhaàm löu ly roài, haù trong röøng Theä-ña khoâng coù ai khaùc hay sao maø chæ thænh Luïc chuùng”. Thöông chuû vaø caùc thöông nhôn ñeàu sanh cheâ traùch maéng raèng: “Sa moân Thích töû thaät

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23        340

khoâng bieát hoå theïn, phaù hoaïi tònh phaùp. Chuùng ta môùi khôûi loøng tin lieàn bò hoï laøm cho tieâu taùn”. Caùc Bí-soâ nghe bieát ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Giöõa haï maø phaân chia y vaät sanh ra toäi loãi nhö theá, cho neân caùc Bí-soâ khoâng neân phia y vaät giöõa haï an cö, neáu phaân chia thì phaïm toäi Vieät phaùp”. Ñaây laø duyeân khôûi nhöng Phaät chöa cheá giôùi. Luùc ñoù Bí-soâ ni Ñaïi theá chuû thöôøng tu tòch ñònh, moân ñoà cuõng tu tòch ñònh; Bí-soâ ni Phaùp Döï thöôøng öa trì kinh, moân doà cuõng öa trì kinh. Caø hai ñeàu soáng chung trong moät truù xöù, khi moân ñoà cuûa Ñaïi theá chuû tu ñònh thì ni Phaùp Döï noùi vôùi moân ñoà: “Theá toân cho nöõ giôùi xuaát gia thoï vieân cuï ñeàu laø nhôø Ñaïi theá chuû khuyeán thænh, nhö Theá toân ñaõ daïy ngöôøi naøo coù theå hoä ñöôïc yù cuûa ngöôøi khaùc seõ ñöôïc nhieàu phöôùc, caùc muoäi neân quaùn voâ thöôøng”, moân ñoà nghe roài ñeàu vaâng theo lôøi daïy. Cuõng vaäy khi moân ñoà cuûa Phaùp Döï ñoïc kinh thì Ñaïi theá chuû noùi vôùi moân ñoà: “Theá toân trong ba ñaïi kieáp tu khoå haïnh vaø voâ löôïng traêm ngaøn phaùp Luïc Ba-la-maät thaûy ñeàu vieân maõn môùi chöùng ñöôïc Voâ thöôïng trí, muïc ñích laøm Lôïi-ích cho taát caû höõu tình. Theá toân coù noùi ngöôøi naøo hoä yù cuûa ngöôøi khaùc seõ ñöôïc nhieàu phöôùc, caùc muoäi neân tuïng kinh voâ thöôøng”, moân ñoà nghe roài ñeàu vaâng theo lôøi daïy. Do caû hai cuøng muoán hoä cho nhau neân phaåm thieän ñaõ tu khoâng theå taêng taán nhö hoa bò thieáu nöôùc. Trong soá nöõ thí chuû coù OÂ-ba-tö-Ca-laø Tyø-xaù-khöraát tín kính Bí-soââ ni Phaùp Döï, ñoái vôùi taát caû Bí-soâ ni ñeàu cuùng döôøng tö cuï ñaày ñuû. Moät laàn noï Tyø-xaù-khöñeán ñaûnh leã Bí-soâ ni Phaùp Döï, Phaùp Döï noùi: “Naøy OÂ ba tö ca, hieän nay nhieàu Bí-soâ ni an cö moät choã vì hoä cho nhau neân phaåm thieän ñaõ tu khoâng theå taêng taán nhö hoa bò thieáu nöôùc. OÂ ba tö ca coù theå xaây caát moät truù xöù khaùc cho Bí-soâ ni ñöôïc khoâng?”, Tyø-xaù-khö noùi: “Thaùnh giaû, toâi coù nhieàu taøi vaät nhöng khoâng coù ñaát, ñaát thuoäc nhaø vua neân khoâng do ñaâu caát ñöôïc”, Phaùp Döï noùi: “Neáu ñöôïc nhö vaäy, toâi seõ taâu vua, hy voïng seõ coù ñaát”, Tyø-xaù-khö noùi: “neáu coù ñaát con seõ cho xaây caát”. Bí-soâ ni Phaùp Döï lieàn ñeán choã phu nhôn Thaéng Man, phu nhôn thaáy Phaùp Döï ñeán vui möøng chaøo hoûi môøi ngoài roài hoûi: “Thaùnh giaû ñeán coù vieäc gì khoâng?”, ñaùp: “Toâi muoán xaây caát moät truù xöù khaùc cho Bí-soâ ni nhöng ñaát thuoäc veà vua, toâi vì vieäc naøy muoán nhôø phu nhôn baïch vua bieát”, phu nhôn noùi: “Thaùnh giaû yeân taâm, con seõ taâu cho vua bieát”. Phaùp Döï chuù nguyeän cho phu nhôn khoâng bònh soáng laâu roài ra veà, phu nhôn lieàn ñeán choã vua baïch raèng: “Hoâm nay ñaïi vöông ñöôïc lôïi lôùn, Bí-soâ ni Phaùp döï vöøa ñeán”, vua hoûi: “Thaùnh giaû ñeán coù vieäc gì?”, phu nhôn noùi: “Thaùnh giaû muoán xaây caát moät truù xöù khaùc cho Bí-soâ ni, nhöng ñaát thuoäc veà vua, vì muoán coù ñaát neân ñeán baïch vua bieát”, vua noùi: “Phu nhôn noùi

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23        341

vôùi Thaùnh giaû, muoán caát choã naøo tuøy yù”. Phu nhôn ñöôïc yù chæ cuûa vua roài lieàn sai söa giaû ñeán baùo cho Bí-soâ ni Phaùp Döï bieát, Phaùp Döï lieàn baùo cho Tyø-xaù-khö bieát. Vua Thaéng Quang coù hai töôùng soaùi: Moät laø Thieän Kieám, hai laø Thieän Cung, luùc ñoù Thieän Kieám ñöôïc lònh xuaát binh ñeán xöù khaùc, ôû nhaø vôï cuûa moät soá quaân binh tö thoâng vôùi ngöôøi ngoaøi. Gaàn doanh traïi cuûa hoï coù moät choã yeân tónh vaéng veû, Phaùp Döï vì tìm ñaát neân ñeán ñoù roài noùi vôùi Tyø-xaù-khö, Tyø Xaù Khi lieàn cho thi coâng xaây caát, khoâng bao laâu sau thì hoaøn thaønh, Bí-soâ ni Phaùp Döï cuøng moân ñoà veà truï ôû nôi naøy. Luùc ñoù Thieän Kieám haønh quaân xong trôû veà, vì vôï cuûa moät soá quaân binh tuøy yù boû nhaø bò caùc quaân binh naøy truy tìm baét giaûi veà xöû ñaùnh baèng tröôïng neân keâu khoùc vang daäy. Caùc ni noùi vôùi Phaùp Döï: “Thaùnh giaû, chuùng ta traùnh trôøi möa laïi bò chìm trong nöôùc soâng”. Phaùp Döï nghe roài lieàn suy nghó khoâng bieát nhöõng ngöôøi nöõ ñoù coù caên laønh khoâng, sau khi quaùn bieát hoï ñeàu coù caên laønh lieàn quaùn hoï heä thuoäc vaøo ai maø ñöôïc cöùu ñoä, lieàn bieát hoï ñeàu heä thuoäc vaøo mình neân Phaùp Döï baûo caùc moân ñoà: “Caùc muoäi, vì muoán hoùa ñoä hoï, chuùng ta phaûi nhaãn chòu”. Sau ñoù Phaùp Döï laáy caùi chaäu saønh ñeå moät choã roài baûo caùc moân ñoà: “Caùc muoäi haõy ñeå taát caû baùnh traùi coøn dö vaøo trong chaäu naøy”. Khi thaáy caùc treû nít vaøo trong chuøa Phaùp Döï lieàn laáy baùnh traùi naøy cho chuùng noù, chuùng mang veà khoe vôùi meï, caùc baø meï bieát ñöôïc söï thöông yeâu naøy laø do ni Phaùp Döï ban cho neân sanh loøng kính tín chö ni vaø nghó raèng: “Ñôïi khi phu chuû xuaát binh, ta seõ ñeán choã Thaùnh giaû thöøa söï cuùng döôøng”. Thôøi gian sau phu chuû cuûa hoï xuaát binh, Phaùp Döï bieát ñaõ ñeán luùc hoùa ñoä nhöõng ngöôøi nöõ naøy neân baûo ñoà chuùng queùt doïn saïch seõ chung quanh chuøa, ñeå xaø phoøng vaø nöôùc saïch, trang trí höông hoa vaø caùc thöù cuùng döôøng, ngöôøi naøo coù aâm thanh thanh thoaùt thì ñöôïc phaân coâng taùn thaùn coâng ñöùc cuûa Phaät. Ñôïi caùc phu chuû ñi roài, nhöõng phuï nöõ naøy cuøng ruõ nhau vaøo chuøa ñeán choã Phaùp Döï kính leã. Chö ni thaáy hoï ñeán chaøo hoûi thieän lai roài ñöa xaø phoøng vaø nöôùc saïch baûo hoï röûa tay, keá ñöa höông hoa cho hoï baûo hoï ñi nhieãu thaùp vaø cuøng taùn thaùn coâng ñöùc cuûa Phaät. Cuoái cuøng hoï ñeán ñaûnh leã Phaùp Döï vaø ngoài nghe phaùp yeáu, Phaùp Döï quaùn caên cô giôùi taùnh sai bieät cuûa hoï maø thuyeát phaùp khieán taâm hoï ñöôïc khai ngoä, ngay nôi choã ngoài chöùng ñöôïc quaû Döï löu, xa lìa ba ñöôøng aùc ñöôïc ñaïo Nieát-baøn, quy y Tam baûo thoï trì naêm hoïc xöù trôû thaønh OÂ-ba-tö-ca. Sau ñoù moãi ngöôøi ñeáu trôû veà nhaø mình queùt doïn laïi nhaø cöûa saïch seõ vaø baét ñaàu soáng moät neáp soáng môùi , taát caû haønh ñoäng ra laøm ñeàu vôùi oai nghi thö thaû. Thôøi gian sau phu chuû cuûa hoï trôû veà, treân ñöôøng trôû veà moãi ngöôøi ñeàu nghó

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23        342

ñeán vôï cuûa mình ôû nhaø giôø naøy chaéc laø ñang cuøng vôùi nam töû naøo khaùc laøm vieäc phi phaùp. Khoâng ngôø vöøa veà ñeán ñeàu thaáy vôï ra nghinh ñoùn, khi veà tôùi nhaø laïi ñöôïc vôï chaêm soùc cung phuïng ñaày ñuû thaät laø vieäc hy höõu. Vì vaäy caùc oâng choàng naøy ñeàu hoûi vôï vì sao laïi coù vieäc hy höõu nhö vaäy, caùc baø vôï ñeàu noùi: “Em nhôø Thaùnh giaû Phaùp Döï noùi phaùp yeáu khieán em ôû trong sanh töû tuy vaãn coøn löu chuyeån nhöng nhöõng phieàn naõo cöïc troïng ñeàu khoâng hieän haønh nhö nhöõng ngaøy tröôùc kia nöõa”. Caùc oâng choàng nghe roài ñeàu suy nghó: “Thaùnh giaû Phaùp döï coù theå ñieàu phuïc nhöõng ngöôøi khoù ñieàu phuïc, vôï ta tröôùc ñaây taïo nhieàu haïnh taø, chuùng ta duø ñaùnh ñaäp khoå sôû cuõng khoâng theå caûi hoùa ñöôïc. Nay nhôø thaùnh giaû giaûng noùi phaùp yeáu khieán hoï ñöôïc ñieàu phuïc, ñaây laø thaùnh giaû coù ñaïi aân vôùi ta, ta phaûi ñeán chuøa leã baùi Thaùnh giaû”. Luùc ñoù Phaùp Döï cuõng quaùn bieát coù theå hoùa ñoä ñöôïc soá quaân binh naøy neân baûo ñoà chuùng queùt doïn saïch seõ saân chuøa… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu khieán cho hoï ñeàu chöùng ñöôïc quaû Döï löu… quy y Tam baûo thoï trì naêm hoïc xöù. Soá quaân binh naøy noùi: “Thaùnh giaû töø nay chuùng con seõ khoâng coá taâm laøm haïi ñeán loaøi truøng kieán, nhöng chuùng con voán soáng vôùi ngheà ñao kieám laøm sao traùnh ñöôïc nghieäp saùt”. Phaùp Döï noùi: “Caùc hieàn thuû, ñöøng sanh taâm gieát haïi, haõy caàm cung khoâng daây, teân khoâng coù muõi nhoïn vaø caàm ñao baèng goã”. Caùc quaân binh naøy vaâng lôøi, do thoï trì naêm hoïc xöù neân taát caû voi ngöïa trong doanh traïi ñeàu ñöôïc nuoâi ñuùng phaùp, gia nghieäp an vui thoï duïng ñaày ñuû. Thôøi gian sau, ôû bieân cöông coù loaïn noåi leân khoâng chòu quy phuïc trieàu ñình, vua Thaéng Quang cho phaùt binh ñaùnh deïp nhöng thaûy ñeàu baïi traän trôû veà. Vua muoán thaân chinh ñaùnh deïp cöû doaøn quaân cuûa töôùng quaân Thieän Kieám ñi tieân phong, coøn ñoaøn quaân cuûa töôùng Thieän Cung ñi haäu veä. Khi xuaát binh vua thaáy ñoaøn quaân tieân phong caû ngöôøi laãn voi ngöïa ñeàu maäp maïnh coøn ñoaøn quaân haäu veä thì ngöôøi vaø voi ngöïa ñeàu gaày oám, vua hoûi ñaïi thaàn: “Khanh cung caáp quaân löông khoâng bình ñaúng hay sao?”, ñaïi thaàn ñaùp laø ñeàu bình ñaúng, vua lieàn baûo keâu hai töôùng quaân ñeán hoûi: “Quaân binh cuûa hai töôùng quaân nhaän ñöôïc quaân löông coù bình ñaúng khoâng?”, caû hai ñeàu ñaùp laø bình ñaúng, vua lieàn hoûi: “Neáu laø nhö vaäy taïi sao quaân binh cuûa tieân phong thì maäp maïnh coøn quaân binh cuûa haäu veä thì gaày oám?”. Töôùng quaân Thieän Cung taâu: “Neáu chuùng toâi caàm teân khoâng coù muõi nhoïn, caàm cung khoâng coù daây, caàm ñao baèng goã… khoâng muoán saùt haïi, taát caû binh khí ñaõ coù ñeàu ñem baùn duøng vaøo vieäc aên uoáng thì quaân binh cuûa chuùng toâi cuõng maäp maïnh nhö theá”. Vua nghe roài lieàn hoûi töôùng quaân tieân phong coù thaät nhö vaäy hay khoâng, töôùng quaân tieân phong ñaùp laø coù thaät

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23       343

nhö vaäy, vua noåi giaän noùi: “Caùc ngöôi muoán ñem ta ñeán bieân cöông cho giaëc gieát phaûi khoâng?”. Töôùng quaân tieân phong taâu: “Ñaâu nhaát quyeát khí tröôïng môùi coù theå chieán ñaáu, cuoái cuøng vaãn phaûi coù söùc ngöôøi môùi phaù ñöôïc giaëc”, vua noåi giaän noùi: “Neáu khí tröôïng khoâng theå chieán ñaáu, söùc ngöôøi môùi phaù ñöôïc giaëc thì caùc ngöôi haõy ñi phaù thaønh”, noùi roài vua hoài giaù trôû veà. Töôùng quaân tieân phong ñeán choã Phaùp Döï noùi: “Thaùnh giaû, vua sai chuùng con ñi phaù thaønh giaëc, chuùng con phaûi duøng keá saùch gì?”, Phaùp Döï noùi: “Caùc vò cöù ñeán bieân thaønh vì caùc vò chaéc chaén seõ thaéng, nhöng caùc vò haèng ñeâm ôû ñaâu cuõng tuïng kinh tam khaûi. Khi ñeán bao vaây thaønh giaëc thì suoát ñeâm ñoù cuõng tuïng kinh vaø nieäm danh hieäu caùc thieân chuû chuù nguyeän raèng: Nguyeän ñem phöôùc naøy daâng ñeán Phaïm thieân, Ñeá thích thieân vöông chuû teå theá giôùi naøy cuøng boán vò hoä theá, möôøi taùm vò Ñaïi Döôïc xoa vöông, Baùt-chi-ca ñaïi töôùng Döôïc xoa, thaàn vöông caàm tröôïng, ñaïi long vöông Nan-ñaø…”. Caùc quaân binh nghe roài hai lieàn ñaûnh leã caùo lui trôû veà truù xöù lieàn tuïng kinh Tam khaûi, khi ñeán bieân thaønh bao vaây thaønh giaëc cuõng suoát ñeâm tuïng kinh, nieäm danh hieäu caùc thieân chuû vaø chuù nguyeän nhö Phaùp Döï ñaõ chæ daïy. Luùc ñoù thieân vöông Ña Vaên ôû phöông Baéc ñònh ñeán choã taäp hoïp cuûa nhieàu chuùng Döôïc xoa nghe nieäm danh hieäu caùc thieân chuû vaø chuù nguyeän, khoâng bieát laø ai nieäm lieàn duøng thieân nhaõn quaùn saùt thaáy laø caùc quaân binh, ñoaùn bieát caùc quaân binh muoán nhôø thaàn löïc cuûa chö thieân ñeå xua ñuoåi giaëc, neân baûo caùc chuùng Döôïc xoa xuoáng trôï giuùp. Chuùng Döôïc xoa vaâng lôøi hoùa laøm quaân binh ôû caùch thaønh giaëc khoâng xa hoùa voi lôùn nhö nuùi, ngöïa lôùn nhö voi, xe nhö laàu gaùc nhieáu voâ soá. Quaân trong thaønh töø xa troâng thaáy voâ cuøng khieáp ñaûm noùi vôùi nhau: “Nöôùc vaø maïng soáng caùi naøo öu tieân hôn, nöôùc maát coù ngaøy laáy laïi ñöôïc, maïng maát khoâng theå, ta neân baûo veä maïng soáng, ñaâu neân vì giöõ thaønh maø boû maïng”. Quaân giaëc ñoàng loøng nhaát trí buoâng khí giôùi môû cöûa thaønh quy haøng, töôùng quaân Thieän Kieám thöông xoùt khoâng saùt haïi, baét giöõ töôùng soaùi giaëc cuøng chieán lôïi phaåm roài keùo binh maõ trôû veà ñeán choã Ñaïi vöông taâu: “Ñaây laø töôùng soaùi baïi traän vaø chieán lôïi phaåm thu ñöôïc”. Nhaø vua vui möøng noùi: “Nhöõng chieán lôïi phaåm thu ñöôïc haõy ñem ban thöôûng coâng lao cho caùc töôùng só”. Caùc tuø binh theà khoâng daáy loaïn, xin thaàn phuïc ñeáu ñöôïc thaû cho trôû veà nöôùc cuûa hoï. Luùc ñoù töôùng quaân Thieän Kieám suy nghó: “Laàn naøy xuaát binh chieán thaéng trôû veà ñeáu laø nhôø oai löïc cuûa thaùnh giaû Phaùp Döï, ta neân ñem phaåm vaät ñaõ coù ñöôïc daâng cuùng Thaùnh giaû”. Taát caû quaân binh cuõng nghó nhö vaäy neân cuøng nhau mang phaåm vaät ñeán choã Phaùp Döï baïch raèng: “Thaùnh giaû, laàn naøy chuùng con ñöôïc ñaïi thaéng trôû

SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 23       344

veà, ñöôïc vua ban thöôûng coâng lao, chuùng con ñem phaåm vaät naøy ñeán daâng cuùng xin Thaùnh giaû töø bi thoï nhaän”. Phaùp Döï noùi: “Hieàn thuû, ñoái vôùi Tam baûo khoâng khôûi taâm cuùng döôøng thì tuy sanh leân trôøi vaãn coøn phaûi ngheøo khoå. Caùc hieàn thuû neân cuùng döôøng tam baûo ñeå ñöôïc an laïc laâu daøi”. Caùc quaân binh nghe roài lieàn ñeán trong röøng Theä-ña thænh Phaät vaø Taêng cuùng döôøng trong ba thaùng haï an cö, haèng ngaøy tröôùc giôø aên cuùng döôøng Tam baûo, sau giôø aên nghe dieäu phaùp, ñaàu ñeâm cuoái ñeâm ñeàu heä nieäm tö duy. Thôøi gian sau nôi bieân cöông laïi daáy loaïn khoâng chòu thaàn phuïc, vua ra lònh töôùng quaân Thieän Cung xuaát binh ñaùnh deïp. Töôùng quaân Thieän Cung taâu: “Quaân binh cuûa toâi gaày oám, quaân binh cuûa töôùng quaân thieän Kieám khoûe maïnh, xin ñaïi vöông haõy baûo hoï ñi chinh phaït, laàn sau quaân binh cuûa toâi seõ ñi”.Vua nghe roài lieàn ra lònh cho töôùng quaân Thieän kieám xuaát binh chinh phaït, Thieän kieám taâu: “Chuùng toâi vöøa môùi xuaát binh thaéng traän trôû veà, nay laïi haønh quaân nöõa e laø khoâng hôïp lyù”, vua noùi: “Laàn naøy xuaát binh laàn sau ñöôïc mieãn”. Töôùng quaân Thieän Kieám khoâng daùm traùi lònh lieàn noùi vôùi caùc quaân binh: “Laàn tröôùc sôû dó phaù ñöôïc thaønh ñeàu laø nhôø oai löïc cuûa chuùng Döôïc xoa, laàn naøy xuaát binh e ruûi nhieàu may ít. Chuùng ta laïi nguyeän cuùng döôøng Phaät vaø Taêng ba thaùng haï an cö, nay phaûi xuaát binh chuùng ta neân daâng y tröôùc khi maõn haï”. Baøn xong hoï cuùng nhau mang y vaät ñeán röøng Theä- ña, luùc Theá toân ñang tónh toïa neân hoï mang ñeán choã caùc Bí-soâ baïch raèng: “Chuùng con saép phaûi xuaát binh, laàn naøy khoù theå trôû veà neân xin daâng y vaät thí giöõa haï, xin thöông xoùt thoï nhaän”, caùc Bí-soâ noùi: “Hieàn thuû, Theá toân ñaõ cheá hoïc xöù khoâng cho chia y vaät giöõa haï, chuùng toâi khoâng daùm nhaän”. Caùc quaân binh noùi: “Thaùnh giaû nhaän roài caát ñôïi khi maõn haï haõy chia”, noùi roài cuøng nhau mang y vaät ñeå vaøo trong moät phoøng roài ra veà. Luùc ñoù tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc thaáy hoï saép söûa haønh quaân lieàn hoûi ñi ñaâu, töôùng quaân noùi: “Chuùng toâi phaûi xuaát binh ra bieân thaønh ñaùnh giaëc”, tröôûng giaû noùi: “Nhöng caùc vò vöøa môùi thaéng traän trôû veà, taïi sao laïi phaûi xuaát binh nöõa?”, töôùng quaân noùi: “Ñaïi vöông baûo chuùng toâi laàn naøy xuaát binh, laàn sau ñöôïc mieãn”, tröôûng giaû noùi: “Caùc vò haõy döøng binh chôø toâi vaøo taâu vua”, noùi roài lieàn vaøo trong cung taâu vua: “Ñaïi vöông, ñoaøn quaân binh cuûa töôùng quaân Thieän Kieám vöøa môùi haønh quaân thaéng traän trôû veà côù sao laïi phaûi ñi nöõa”, vua noùi: “Laàn naøy xuaát binh laàn sau ñöôïc mieãn”. Tröôûng giaû taâu: “Ñaïi vöông bieát chaêng, caùc quaân binh naøy ñeàu ñaõ quy Phaät neân hoï caàm teân khoâng coù muõi nhoïn, caàm cung khoâng coù daây, caàm ñao baèng goã khoâng coù taâm saùt haïi nöõa. Laàn tröôùc sôû dó phaù ñöôïc thaønh giaëc ñeàu laø nhôø thieân chuùng Döôïc xoa hoã trôï, laàn naøy

xuaát binh e khoù theå trôû veà, haù chaúng phaûi ñaïi vöông ñaõ laøm haïi ñeán Phaät töû”. Nhaø vua nghe lôøi naøy roài lieàn ra lònh cho ñaïi thaàn Tyø-loâ-traïch-gia: “Keå töø nay heã xuaát binh ñaùnh giaëc thì ñöøng sai ñoaøn quaân do Thieän Kieám chæ huy”. Luùc ñoù caùc Bí-soâ an cö xong ñeán hoûi caùc quaân binh: “Chuùng toâi an cö xong caùc vò coù cuùng thí y vaät khoâng?”, ñaùp: “Tröôùc ñaây chuùng toâi ñaõ ñem ñeå trong phoøng , caùc Thaùnh giaû haõy ñeán ñoù laáy”. Caùc Bí-soâ ñeán môû cöûa phoøng ñeå laáy y vaät thì kieán moái aên y vaät boû thaønh moät ñoáng, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo neân sai moät Bí- soâ caát giöõ y vaät, Bí-soâ khoâng ñuû naêm phaùp thì khoâng neân sai, neáu ñöôïc sai thì khoâng neân laøm, ñoù laø coù thöông, gheùt, sôï, si, khoâng theå hieåu roõ caát giöõ vaø chöa caát giöõ. Ngöôïc laïi Bí-soâ coù ñuû naêm phaùp thì neân sai, ñaõ sai thì neân laøm. Ñoù laø khoâng thöông, khoâng giaän, khoâng sôï, khoâng si, bieát roõ caát giöõ vaø chöa caát giöõ. Khi taäp taêng sai tröôùc neân hoûi: “Thaày coù theå caát giöõ y vaät giöõa haï cho Taêng hay khoâng?”, neáu ñaùp laø coù theå thì neân sai moät Bí-soâ taùc phaùp yeát ma sai. Luùc ñoù Theá toân khen ngôïi ngöôøi trì giôùi vaø toân kính giôùi, thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh Ñoã-ña, oai nghi nghieâm tuùc, bieát löôïng thoï nhaän, tuøy thuaän phaùp ra laøm cuûa Bí-soâ. Sau ñoù baûo caùc Bí-soâ: Tröôùc ñaây laø saùng cheá con baây giôø laø tuøy khai, hoïc xöù naøy neân noùi nhö sau: “Neáu laïi coù Bí-soâ tieàn an cö ba thaùng haï chöa maõn, coøn möôøi ngaøy nöõa môùi maõn thì coù y caáp thí, Bí-soâ caàn thì ñöôïc nhaän, nhaän roài neân caát ñeán thôøi thí y, neáu caát giöõ quaù thôøi gian ñaõ cheá ñònh thì phaïm Ni-taùt-kyø-ba-daät-ñeå-ca”. Neáu laïi coù Bí-soâ laø chæ cho ngöôøi trong Phaät phaùp. Coøn möôøi ngaøy nöõa môùi maõn haï töùc laø coùn möôøi ngaøy nöõa môùi laøm leã tuøy yù. Y caáp thí: Caáp thí coù naêm tröôøng hôïp hoaëc vì mình bònh neân thí, hoaëc vì ngöôøi khaùc bònh neân thí, hoaëc gaàn cheát neân thí hoaëc gaàn ñi xa neân thí. Thôøi thí y laø neáu khoâng coù leã tröông y Yeát-sæ-na thì moät thaùng, coù leã tröông y Yeát-sæ-na thì naêm thaùng, qua thôøi haïn naøy goïi laø phi thôøi thí y, neáu qua thôøi haïn naøy maø khoâng taùc phaùp phaân bieät ñeå caát giöõ y thì phaïm Xaû ñoïa. Trong hoïc xöù naøy töôùng phaïm nhö theá naøo? Neáu Bí-soâ giöõa haï phaân chia haï lôïi döôõng hoaëc caât giöõ quaù thôøi haïn ñaõ cheá ñeàu phaïm Xaû ñoïa. Neáu coøn möôøi ngaøy nöõa laø maõn haï ñöôïc y caáp thí phaân chia thì khoâng phaïm. Neáu giöõa haï thí chuû muoán töï tay haønh thí, nhaän cuõng khoâng phaïm. Neáu taêng sai ñöôïc Bí-soâ caát giöõ y hoaëc thí chuû noùi ñôïi sau khi toâi trôû veà seõ töï tay haønh thí y, tuy aát quaù thôøi haïn ñaõ cheá cuõng khoâng phaïm. Khoâng phaïm nöõa laø ngöôøi phaïm ban ñaàu hoaëc si cuoàng taâm loaïn bò thoáng naõo böùc baùch.
