Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo)
T079 BL IX (25) 1450 Căn Bản Thuyết Nhất Hữu Bộ Tỳ Nại Da Phá Tăng Sự Q6
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 6   345







CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ
TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ

QUYEÅN 6

Luùc ñoù vua trôøi Phaïm thieân baïch Phaät: “Theá toân, tuy caùc chuùng sanh ôû theá gian coù sanh, giaø nhö nhau, nhöng caên taùnh coù thöôïng trung haï, lôïi ñoän sai khaùc nhau. Coù chuùng sanh hình töôùng ñoan chaùnh, taùnh haïnh ñieàu thuaän, ít phieàn naõo laäu hoaëc vaø caùc loaïi phieàn naõo laäu hoaëc cuõng ít, chæ vì khoâng nghe phaùp neân hieåu bieát caïn heïp. Gioáng nhö caùc loaïi hoa sen: hoa Ba ñaàu ma, hoa Öu baùt la, hoa Phaân ñaø lôïi… tuy ôû trong nöôùc coù sanh, giaø nhöng caên taùnh coù thöông trung haï sai khaùc. Coù loaïi vöôït leân khoûi maët nöôùc, coù loaïi naèm ngang maët nöôùc, coù loaïi naèm döôùi nöôùc. Chuùng sanh cuõng vaäy, xin Theá toân haõy vì nhöõng ngöôøi naøy thuyeát phaùp, neáu hoï nghe ñöôïc Phaùp baûo thì coù theå giaûi ngoä”, Theá toân nghe roài lieàn suy nghó: “ta neân duøng Phaät nhaõn quaùn saùt caên taùnh chuùng sanh”, nghó roài lieàn duøng Phaät nhaõn quaùn saùt, quaùn thaáy tuy caùc chuùng sanh ôû theá gian coù sanh, giaø nhö nhau, nhöng caên taùnh coù thöôïng trung haï, lôïi ñoän sai khaùc nhau. Coù chuùng sanh hình töôùng ñoan chaùnh, taùnh haïnh ñieàu thuaän, ít phieàn naõo laäu hoaëc vaø caùc loaïi phieàn naõo laäu hoaëc cuõng ít, chæ vì khoâng nghe phaùp neân hieåu bieát caïn heïp. Theá toân lieàn khôûi taâm ñaïi bi ñoái vôùi caùc höõu tình vaø noùi keä: “Neáu coù ai öa thích nghe phaùp, Ta lieàn khai môû cöûa Cam loà, Coøn nhö ngaõ maïn töï khinh ngöôøi, Ta nhaát quyeát seõ khoâng vì noùi”. Vua trôøi Phaïm thieân nghe roài lieàn bieát Phaät seõ noùi chaùnh phaùp, taâm sanh vui möøng ñaûnh leã Phaät, höõu nhieãu ba voøng roài ñi. Luùc ñoù Phaät suy nghó neân noùi phaùp cho ai nghe tröôùc tieân, lieàn nghó ñeán Ca-la ca laø vò A-giaù-lôïi-da ñaàu tieân, nhöng chö thieân treân khoâng trung cho bieát laø Ca- la ca ñaõ cheát caùch ñaây baûy ngaøy roài. Theá toân lieàn duøng Phaät nhaõn quaùn thaáy vò aáy quaû ñaõ cheát caùch ñaây baûy ngaøy, lieàn nghó: “Ca-la ca khoâng

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 6   345

ñöôïc nghe phaùp neân maát lôïi ích lôùn, neáu ñöôïc nghe phaùp seõ ñöôïc lôïi ích voâ bieân”. Phaät laïi suy nghó neân noùi phaùp cho ai nghe tröôùc tieân, lieàn nghó ñeán OÁt-ñaït-la-ma-töû laø vò A-giaù-lôïi-da thöù hai, nhöng chö thieân treân khoâng trung cho bieát vò aáy vöøa cheát hoâm qua. Theá toân lieàn duøng Phaät nhaõn quaùn thaáy vò aáy quaû ñaõ cheát hoâm qua, lieàn nghó: “OÁt-ñaït-la- ma-töû khoâng ñöôïc nghe phaùp neân maát lôïi ích lôùn, neáu ñöôïc nghe phaùp seõ ñöôïc lôïi ích voâ bieân”. Phaät laïi nghó ñeán naêm ngöôøi cuøng theo Phaät tu khoå haïnh tröôùc kia vaø ñaõ töøng thöøa söï cuùng döôøng, Phaät lieàn duøng Phaät nhaõn quaùn saùt, quaùn thaáy naêm ngöôøi hieän ñang ôû trong vöôøn Thi loäc, choã Tieân nhôn ñoïa xöù thuoäc thaønh Baø-la-neâ-tö. Bieát choã ôû cuûa hoï roài, Phaät lieàn ñi ñeán thaønh Baø-la-neâ-tö nöôùc ca thi na. Treân ñöôøng ñi, Phaät gaëp moät ngoaïi ñaïo teân laø Thaân caän ; thaáy Phaät coù hình dung ñoan nghieâm thanh tònh lieàn hoûi: “cuï thoï Kieàu-ñaùp-ma coù caùc caên thanh tònh, saéc töôùng ñoan chaùnh ; thaày xuaát gia vôùi vò thaày naøo vaø hoïc phaùp gì?”, Theá toân noùi keä: “Ta khoâng theo hoïc vôùi thaày naøo, Cuõng khoâng ai saùnh ñöôïc vôùi ta. Theá gian ai ñaùng ñöôïc khai ngoä, Chæ rieâng ta coù theå bieát roõ, Thoâng ñaït taát caû vöôït theá gian, Khoâng coøn dính maéc vaøo caùc phaùp, Xaû boû taát caû chöùng giaûi thoaùt. Töï nhieân giaùc ngoä, khoâng nhôø thaày. Xöa nay khoâng ai gioáng nhö ta, Vì ta töï giaùc ngoä taát caû. Nhö lai, ñaïo sö cuûa trôøi ngöôøi, Ñaõ chöùng ñaày ñuû Nhaát thieát trí”. Noùi keä xong, Theá toân ñi ñeán vöôøn Thi loäc, choã Tieân nhôn ñoïa xöù thuoäc thaønh Baø-la-neâ-tö; naêm ngöôøi tu trong röøng töø xa thaáy Theá toân lieàn cuøng laäp cheá: “Sa moân Kieàu-ñaùp-ma naøy taùnh buoâng lung ngaïo maïn, laøm taø maïng ñeå ñoaïn hoaëc, ñaõ thoái chuyeån neân boû tu khoå haïnh, aên nhöõng thöùc aên ngon nhö söõa, laïc… duøng daàu thoa thaân vaø taém baèng nöôùc thôm. Khi Kieàu-ñaùp-ma ñeán choã chuùng ta, chuùng ta seõ khoâng ñöùng daäy nghinh ñoùn, ñaûnh leã cuõng khoâng môøi ngoài; oâng ta coù ngoài thì cuõng maëc keä oâng aáy, chuùng ta khoâng ñeán gaàn”, nhöng khi Theá toân ñeán gaàn thì do oai ñöùc cuûa Phaät khieán hoï khoâng ngaên ñöôïc loøng toân troïng, hoï lieàn rôøi khoûi choã ngoài, ngöôøi môøi ngoài, ngöôøi roùt nöôùc môøi uoáng, ngöôøi laáy nöôùc cho röûa chaân, ngöôøi ñôõ laáy y vaø chaøo hoûi: “thieän lai Kieàu-ñaùp-ma”. Theá

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 6   347

toân thaáy vieäc naøy roài lieàn töï nghó hoï môùi laäp cheá maø ñaõ vi phaïm, thaáy Theá toân ngoài xong hoï lieàn cuùng döôøng. Luùc ñoù hoï chöa bieát Theá toân ñaõ thaønh chaùnh giaùc neân taâm coøn khinh maïn ñoái vôùi Phaät, heã môû lôøi ñeàu goïi laø Kieàu-ñaùp-ma hoaëc laø cuï thoï, Theá toân lieàn noùi: “caùc oâng ñöøng goïi Nhö lai laø Kieàu-ñaùp-ma hoaëc laø cuï thoï, neáu ngöôøi naøo khinh maïn Nhö lai thì seõ maát lôïi lôùn, sanh ra nôi naøo ñeàu chòu khoå naõo laâu daøi, töø nay caùc oâng neân goïi laø Nhö lai Theá toân”, naêm ngöôøi lieàn noùi: “cuï thoï Kieàu-ñaùp-ma, tröôùc ñaây oâng tu khoå haïnh coøn khoâng ñöôïc trí chaùnh giaùc, cuõng khoâng thaáy ñöôïc thieän an laïc truï. Nay oâng ñaõ boû tu khoå haïnh, taâm khoâng an ñònh, thoï caùc thöùc aên ngon nhö söõa laïc… duøng daàu thoa thaân vaø taém baèng nöôùc noùng thì laøm sao coù theå thaønh chaùnh giaùc?”, Phaät noùi: “caùc oâng khoâng thaáy caùc caên vaø saéc töôùng cuûa Nhö lai hieän nay vaø tröôùc kia khaùc nhau hay sao?”, ñaùp laø thaáy coù khaùc, Phaät noùi: “ngöôøi xuaát gia khoâng neân thaân caän hai loaïi taø sö: 1. Laø haïng ngöôøi ñam meâ theá phaùp thaáp keùm cuûa phaïm phu vaø öa thích daâm duïc. 2. Laø haïng ngöôøi töï laøm khoå mình, hay laøm ñieàu laàm loãi. Phaùp cuûa hoï tu ñeàu khoâng phaûi laø phaùp maø baäc Thaùnh ñaõ haønh trì, vì vaäy ngöôøi xuaát gia neân laùnh xa hai loaïi taø sö naøy. Ta coù moät phaùp trung ñaïo, neáu ai tu taäp theo nhaát ñònh seõ ñöôïc phaùp nhaõn thanh tònh vaø ñaïi trí hueä, roát raùo thaønh töïu Nieát-baøn tòch tónh cuûa baäc Ñaúng chaùnh giaùc. Phaùp trung ñaïo ñoù laø baùt chaùnh ñaïo: chaùnh kieán, chaùnh tö duy, chaùnh ngöõ, chaùnh nghieäp, chaùnh maïng, chaùnh tinh taán, chaùnh nieäm vaø chaùnh ñònh.”. Luùc ñoù Theá toân duøng taâm quyeát ñònh noùi phaùp nhö theá cho naêm ngöôøi nghe, naêm ngöôøi naøy chia phieân vôùi nhau: buoåi saùng ba ngöôøi ñi khaát thöïc xin ñuû thöùc aên cho saùu ngöôøi, hai ngöôøi ôû laïi nghe phaùp ; xeá chieàu hai ngöôøi ñi khaát thöïc xin ñuû thöùc aên cho naêm ngöôøi vì Phaät quaù ngoï khoâng aên, ba ngöôøi ôû laïi nghe phaùp. Phaät baûo naêm ngöôøi: “phaùp Khoå Thaùnh ñeá naøy laø phaùp ta chöa töøng nghe, do söùc tinh taán nhö lyù taùc yù neân ta ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Phaùp Khoå taäp Thaùnh ñeá naøy laø phaùp ta chöa töøng nghe, do söùc tinh taán nhö lyù taùc yù neân ta ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Phaùp Khoå dieät Thaùnh ñeá naøy laø phaùp ta chöa töøng nghe, do söùc tinh taán nhö lyù taùc yù neân ta ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Phaùp Khoå dieät ñaïo Thaùnh ñeá naøy laø phaùp ta chöa töøng nghe, do söùc tinh taán nhö lyù taùc yù neân ta ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Phaùp Khoå Thaùnh ñeá naøy laø phaùp ta chöa töøng bieát, nay neân bieát; do söùc tinh taán nhö lyù taùc yù neân ta ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 6   348

sanh. Phaùp Khoå taäp Thaùnh ñeá naøy laø phaùp ta chöa töøng ñoaïn tröø, nay neân ñoaïn tröø; do söùc tinh taán nhö lyù taùc yù neân ta ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Phaùp Khoå dieät Thaùnh ñeá naøy laø phaùp ta chöa töøng chöùng, nay neân chöùng; do söùc tinh taán nhö lyù taùc yù neân ta ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Phaùp Khoå dieät ñaïo Thaùnh ñeá naøy laø phaùp ta chöa töøng tu taäp, nay neân tu taäp; do söùc tinh taán nhö lyù taùc yù neân ta ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Phaùp Khoå Thaùnh ñeá naøy laø phaùp ta ñaõ bieát cuøng khaép, nay khoâng caàn bieát nöõa; do söùc tinh taán nhö lyù taùc yù neân ta ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Phaùp Khoå taäp Thaùnh ñeá naøy laø phaùp ta ñaõ ñoaïn tröø vónh vieãn, khoâng caàn ñoaïn tröø nöõa; do söùc tinh taán nhö lyù taùc yù neân ta ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Phaùp Khoå dieät Thaùnh ñeá naøy laø phaùp ta ñaõ taùc chöùng, nay khoâng caàn chöùng theâm nöõa; do söùc tinh taán nhö lyù taùc yù neân ta ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Phaùp Khoå dieät ñaïo Thaùnh ñeá naøy laø phaùp ta ñaõ tu taäp, nay khoâng caàn tu taäp theâm nöõa; do söùc tinh taán nhö lyù taùc yù neân ta ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Caùc oâng neân bieát, tröôùc ñaây ta chöa tu taäp, chöa chöùng boán ñeá lyù naøy goàm coù ba laàn chuyeån vôùi möôøi hai haønh töôùng neân ta chöa ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Ta chöa vöôït qua Trôøi ngöôøi, Ma, Phaïm, caùc Sa moân, Baø-la-moân…; chöa ñöôïc giaûi thoaùt xuaát ly, chöa lìa ñieân ñaûo, chöa chöùng Chaùnh trí voâ thöôïng. Nhöng sau khi ta tu taäp chöùng ñöôïc boán ñeá lyù naøy goàm coù ba laàn chuyeån vôùi möôøi hai haønh töôùng, ta lieàn ñöôïc tònh hueä nhaõn, trí minh giaùc sanh. Ta vöôït qua Trôøi ngöôøi, Ma, Phaïm, caùc Sa moân, Baø-la-moân…; ñöôïc giaûi thoaùt xuaát ly, lìa ñieân ñaûo vaø chöùng ñöôïc Chaùnh trí voâ thöôïng”. Sau khi Phaät noùi phaùp naøy xong, cuï thoï Kieàu-traàn-nhö ngay nôi choã ngoài ñöôïc xa lìatraàn caáu, chöùng phaùp nhaõn thanh tònh; taùm vaïn chö thieân ôû trong phaùp hoäi naøy cuõng ñöôïc phaùp nhaõn. Luùc ñoù Phaät hoûi Kieàu-traàn-nhö: “thaày ñaõ thaáy phaùp vaø chöùng phaùp roài phaûi khoâng?”, ñaùp laø ñaõ kieán chöùng, Phaät noùi: “cuï thoï Kieàu-traàn-nhö ñaõ kieán chöùng phaùp ñaày ñuû, do nghóa naøy töø nay goïi thaày laø A nhaõ Kieàu-traàn-nhö”. Sau khi nghe ñöôïc phaùp naøy, caùc Ñòa haønh döôïc xoa ñoàng thanh noùi: “caùc nhôn giaû neân bieát, trong vöôøn Thi loäc, choã Tieân nhôn ñoïa xöù thuoäc thaønh Baø-la-neâ-tö, Theá toân ñaõ thuyeát giaûng boán ñeá lyù naøy goàm coù ba laàn chuyeån vôùi möôøi hai haønh töôùng; khoâng phaûi laø phaùp maø caùc Sa moân, Baø-la-moân, trôøi ngöôøi, Ma, Phaïm … coù theå chuyeån ñöôïc. Phaät noùi phaùp naøy khieán cho nhieàu ngöôøi ñöôïc lôïi ích, nhieàu ngöôøi ñöôïc an laïc. Do nghóa naøy thieân chuùng taêng theâm, chuùng A-tu-la giaûm bôùt”, caùc Khoâng haønh döôïc xoa cho ñeán coõi trôøi Töù

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 6   349

thieân vöông, coõi trôøi Tam thaäp tam, trôøi Dieäm ma, coõi trôøi Ñoå-söû-ña, trôøi Hoùa laïc, trôøi Tha hoùa töï taïi, trôøi Phaïm thieân, trôøi A ca ni tra ñeàu cuøng moät luùc, cuøng moät saùt na, cuøng moät laïp baø, cuøng moät maâu hoâ tuùc ña ñoàng thanh noùi gioáng nhö treân. Cho neân boán ñeá lyù maø Theá toân thuyeát giaûng goàm coù ba laàn chuyeån vôùi möôøi hai haønh töôùng naøy ñöôïc goïi laø kinh Chuyeån phaùp luaân; vöôøn Thi loäc, choã Tieân nhôn ñoïa xöù thuoäc thaønh Baø-la-neâ-tö ñöôïc goïi laø nôi Chuyeån phaùp luaân. Luùc ñoù Phaät laïi noùi: “coù boán Thaùnh ñeá, ñoù laø Khoå Thaùnh ñeá, Taäp Thaùnh ñeá, Dieät Thaùnh ñeá, Ñaïo Thaùnh ñeá. Sao goïi laø Khoå Thaùnh ñeá? Ñoù laø sanh khoå, laõo khoå, bònh khoå, töû khoå, AÙi bieät ly khoå, oaùn taéng hoäi khoå, caàu baát ñaéc khoå cho ñeán nguõ thuû uaån khoå. Caùc khoå naøy caùc thaày neân bieát vaø neân tu taäp baùt chaùnh ñaïo: chaùnh kieán, chaùnh tö duy, chaùnh ngöõ, chaùnh nghieäp, chaùnh maïng, chaùnh tinh taán, chaùnh nieäm vaø chaùnh ñònh. Sao goïi laø Taäp Thaùnh ñeá? Ñoù laø AÙi duïc khieán phaûi thoï thaân haäu höõu. Ñeå xa lìa AÙi, hæ, tham caâu haønh voùi AÙi vaø ñuû thöù öa thích AÙi nhieãm, caùc thaày neân tu taäp baùt Thaùnh ñaïo. Sao goïi laø Dieät Thaùnh ñeá? Ñoù laø dieät tröø, hoaïi dieät, thoâi döùt, vónh vieãn xa lìa AÙi duïc, hæ, AÙi töông öng phan duyeân vôùi ñaém nhieãm ñeå ñöôïc thaáy ñaïo chöùng ñaïo thì caùc thaày neân tu taäp baùt Thaùnh ñaïo. Sao goïi laø Ñaïo Thaùnh ñeá? Chính laø baùt Thaùnh ñaïo”. Theá toân noùi phaùp naøy xong, A-nhaõ Kieàu-traàn-nhö lieàn chöùng ñöôïc Laäu taän, taâm ñöôïc giaûi thoaùt; boán ngöôøi coøn laïi ñöôïc xa lìatraàn caáâu, chöùng phaùp nhaõn thanh tònh. Luùc ñoù treân theá gian coù hai baäc öùng cuùng laø Theá toân vaø Kieàu- traàn-nhö, Phaät laïi baûo boán ngöôøi: “caùc thaày neân bieát, saéc laø voâ ngaõ. Neáu saéc coù ngaõ thì khoâng neân sanh caùc bònh khoå, coù theå ôû trong saéc taùc saéc vaø khoâng taùc saéc nhö theá. Vì saéc voâ ngaõ neân sanh caùc bònh khoå vaø ngaõ khoâng theå taùc saéc vaø khoâng taùc saéc nhö theá. Thoï, töôûng, haønh, thöùc cuõng vaäy neân bieát. YÙ caùc thaày nghó sao, saéc laø thöôøng hay voâ thöôøng?”, ñaùp laø voâ thöôøng, Phaät laïi hoûi: “neáu saéc laø voâ thöôøng thì ñoù laø khoå hay khoâng khoå?”, ñaùp laø khoå, Phaät laïi hoûi: “neáu saéc laø voâ thöôøng, khoå töùc laø bieán hoaïi thì ngöôøi ñeä töû ña vaên coù chaáp saéc laø ngaõ, ngaõ coù caùc saéc, saéc thuoäc ngaõ vaø ngaõ ôû trong saéc hay khoâng?”, ñaùp laø khoâng. Phaät laïi hoûi: “YÙ caùc thaày nghó sao, thoï töôûng haønh thöùc laø thöôøng hay voâ thöôøng?”, ñaùp laø voâ thöôøng, Phaät laïi hoûi: “neáu thoï töôûng haønh thöùc laø voâ thöôøng thì ñoù laø khoå hay khoâng khoå ?”, ñaùp laø khoå, Phaät laïi hoûi: “neáu thoï töôûng haønh thöùc laø voâ thöôøng, khoå töùc laø bieán hoaïi thì ngöôøi ñeä töû ña vaên coù chaáp thoï… thöùc laø ngaõ, ngaõ coù thoï… thöùc, thoï… thöùc thuoäc ngaõ vaø ngaõ ôû

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 6   351

trong thoï… thöùc hay khoâng?”, ñaùp laø khoâng, Phaät noùi: “vì theá neân bieát, caùc loaïi saéc quaù khöù hay vò lai hay hieän taïi hoaëc ôû trong, ôû ngoaøi, hoaëc thoâ hay teá, hoaëc thuø thaéng hay haï lieät, hoaëc gaàn hay xa… ñeàu khoâng phaûi laø ngaõ, ngaõ sôû höõu, saéc khoâng thuoäc ngaõ vaø ngaõ khoâng ôû trong saéc. Nhôø bieát roõ nhö thaät neân ta thaáy saéc nhö vaäy, cho ñeán thoï töôûng haønh thöùc cuõng thaáy nhö vaäy. Caùc thaày nghe bieát ñaày ñuû roài neân quaùn naêm thuû uaån ñeå lìa ngaõ vaø ngaõ sôû, sau khi quaùn thaáy nhö vaäy seõ bieát roõ theá gian thaät söï khoâng naém baét ñöôïc. Do khoâng naém baét ñöôïc neân khoâng lo sôï, do khoâng lo sôï neân beân trong ñöôïc vieân tòch, hieåu roõ sanh töû ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc laøm ñaõ xong, khoâng thoï thaân sau”. Boán ngöôøi nghe xong phaùp naøy, taâm lieàn ñöôïc giaûi thoaùt, chöùng quaû A-la-haùn; luùc ñoù treân theá gian coù saùu vò A-la-haùn, Phaät ñöùng ñaàu. Luùc ñoù Phaät ñang ôû beân bôø soâng Ba-la-naïi, thaønh Baø-la-neâ-tö; trong thaønh naøy coù con cuûa moät tröôûng giaû teân laø Da-xaù, haèng ngaøy thöôøng cuøng caùc kyõ nöõ thoï nguõ duïc laïc cho ñeán khi thaân taâm moõi meät môùi naèm nguû, caùc kyõ nöõ naøy cuõng naèm nguû chung quanh. Nöûa ñeâm Da-xaù chôït thöùc giaác, nhìn thaáy caùc kyõ nöõ ñaàu toùc roái tung, aùo quaàn xoác xeách, mieäng chaûy nöôùc daõi, noùi môù… lieàn khôûi töôûng laø mình ñang ôû trong röøng chöùa töû thi. Taâm sanh kinh sôï lieàn böôùc tôùi mang ñoâi giaøy baùu trò giaù traêm ngaøn löôïng vaøng, khi ra ñeán cöûa lieàn lôùn tieáng keâu to, vöøa keâu vöøa rôi nöôùc maét nhö möa: “bôù ngöôøi ta, khoå ñeán böùc baùch toâi”. Luùc ñoù coù moät phi nhôn laøm cho moïi ngöôøi khoâng nghe thaáy tieáng keâu la naøy cuûa Da-xaù roài môû cöûa coång cho Da-xaù ñi; ra ñeán coång, Da- xaù cuõng lôùn tieáng than khoùc nhö treân, phi nhôn cuõng laøm cho moïi ngöôøi khoâng nghe thaáy tieáng than khoùc naøy vaø môû cöûa thaønh cho Da-xaù ñi. Ra khoûi thaønh ñi daàn ñeán beân bôø soâng Ba-la-naïi, Da-xaù cuõng caát tieáng keâu than khoùc nhö treân. Luùc ñoù Phaät ñang kinh haønh beân bôø kia soâng, nghe thaáy tieáng keâu than naøy lieàn noùi voïng sang: “ñoàng töû khoâng phaûi sôï, haõy loäi qua ñaây”, Da-xaù nghe roài lieàn côûi giaøy baùu ñeå laïi beân bôø naøy roài loäi qua bôø kia ñeán choã Phaät ñaûnh leã; Phaät lieàn daãn Da-xaù veà truù xöù roài tôùi ngoài choã ngoài cuûa mình, Da-xaù laïi ñaûnh leã roài ngoài xuoáng ñoái dieän, Phaät lieàn noùi dieäu phaùp, chæ daïy cho Da-xaù ñöôïc lôïi hæ. Thöôøng phaùp cuûa chö Phaät laø tröôùc tieân noùi veà phaùp boá thí, trì giôùi laø nhaân sanh leân coõi trôøi; keá noùi veà toäi loãi cuûa naêm duïc vaø ca ngôïi haïnh xuaát gia, soáng moät mình trong röøng nuùi ñeå tö duy ñoaïn tröø phieàn naõo khieán cho ngöôøi nghe dieäu phaùp naøy ñeàu hoan hæ, taâm thanh tònh khoâng coøn nghi hoaëc. Phaät bieát taâm Da-xaù ñaõ ñöôïc khai môû lieàn noùi veà phaùp xuaát theá, ñoù laø boán Thaùnh ñeá: khoå taäp dieät ñaïo. Gioáng nhö giaët aùo, tröôùc phaûi taåy saïch heát chaát dô,

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 6   351

khi aùo ñaõ saïch môùi deã nhuoäm maøu; taâm Da-xaù cuõng vaäy, nghe xong boán Thaùnh ñeá naøy lieàn chöùng ñöôïc quaû döï löu. Sau khi thaáy phaùp, bieát phaùp, ñöôïc tònh phaùp, vöôït khoûi nghi hoái, baát tín, khoâng töø nôi ngöôøi khaùc maø ôû trong ñaïo quaû ñöôïc voâ sôû uùy. Chöùng quaû roài Da-xaù raát hoan hæ lieàn ñöùng daäy ñaûnh leã, quyø goái chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, hoâm nay con ñöôïc thaâm nhaäp dieäu phaùp ñöôïc ñaïi lôïi ích, con xin quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng laøm OÂ-ba-saùch-ca. Töø nay cho ñeán troïn ñôøi con thoï trì naêm hoïc xöù laø khoâng saùt sanh, khoâng troäm caép, khoâng taø haïnh, khoâng noùi doái vaø khoâng uoáng röôïu”. Luùc ñoù vôï cuûa Da-xaù thöùc daäy khoâng thaáy Da-xaù ñaâu lieàn ñi tìm kieám khaép nôi cuõng khoâng thaáy, lieàn ñeán choã tröôûng giaû baïch raèng: “con khoâng bieát hieän giôø Da-xaù ôû ñaâu”, tröôûng giaû nghe roài lieàn suy nghó: “khoâng leõ con ta bò giaëc hay keû thuø baét ra ngoaøi thaønh laøm vieäc baát lôïi hay sao”, nghó roài lieàn cuøng ngöôøi nhaø caàm ñuoác ñi tìm khaép nôi, cuoái cuøng ñi tôùi bôø soâng lieàn thaáy ñoâi giaøy baùu cuûa Da-xaù, oâng tröôûng giaû suy nghó: “con ta khoâng phaûi bò giaëc baét ñi, noù côûi giaøy baùu ñeå ôû ñaây thì chaéc laø ñaõ loäi qua beân kia soâng”, nghó roài lieàn loäi qua soâng vaø ñi daàn ñeán choã Phaät. Phaät töø xa thaáy tröôûng giaû ñi tôùi lieàn duøng thaàn löïc laøm cho tröôûng giaû tuy vaøo tôøi choã Phaät vaãn khoâng thaáy Da-xaù ngoài beân Phaät. Tröôûng giaû ñaûnh leã Phaät roài hoûi: “Theá toân coù thaáy Da-xaù con toâi ñeán ñaây khoâng?”, Phaät noùi: “oâng haõy ngoài xuoáng, laùt nöõa seõ ñöôïc gaëp con”, tröôûng giaû nghe roài taâm sanh hoan hæ lieàn ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho tröôûng giaû ñöôïc lôïi hæ. Tröôùc noùi veà phaùp boá thí trì giôùi laø nhaân ñöôïc sanh leân coõi trôøi… khieán cho tröôûng giaû chöùng ñöôïc quaû Döï löu, coøn Da- xaù lieàn chöùng quaû A-la-haùn, luùc ñoù treân ngöôøi vaãn coøn maëc y phuïc theá tuïc vôùi ñoà trang söùc baèng caùc loaïi traân baûo. Luùc ñoù ôû theá gian coù baûy vò A-la-haùn, Phaät ñöùng ñaàu ; Phaät thu nhieáp thaàn löïc vaø noùi keä: “Ñieàu phuïc tòch tónh, trì tònh giôùi, Thöôøng duøng dieäu phaùp töï trang nghieâm, Khoâng khôûi taâm gieát haïi höõu tình, Laø haïnh cuûa Bí-soâ, Sa moân”. Luùc ñoù tröôûng giaû lieàn thaáy Da-xaù ñang ngoài tröôùc Phaät, oâng noùi vôùi Da-xaù: “con haõy cuøng ta veà nhaø, vì nhôù con maø meï con khoùc than thaûm thieát”, Phaät baûo tröôûng giaû: “yù oâng nghó sao, coù ngöôøi naøo ñöôïc trí Voâ hoïc, kieán chöùng lyù Töù ñeá maø coøn trôû veà nhaø theá tuïc nöõa hay khoâng?”, ñaùp laø khoâng, Phaät laïi hoûi: “hieän nay oâng ñaõ ñöôïc trí Höõu hoïc vaø kieán chöùng lyù Töù ñeá chöa?”, ñaùp laø ñaõ ñöôïc, Phaät noùi: “ñoàng

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 6   352

töû Da-xaù naøy ñaõ ñöôïc trí Voâ hoïc vaø kieán chöùng lyù Töù ñeá”, tröôûng giaû noùi: “con cuûa con ñaõ ñöôïc ñaïi quaû lôïi. Theá toân, con xin thænh Theá toân vaø Da-xaù ngaøy mai ñeán nhaø con thoï thænh thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi, bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi, tröôûng giaû ñaûnh leã Phaät roài trôû veà nhaø. Saùng hoâm sau ñeán giôø, Phaät ñaép y mang baùt cuøng Da-xaù ñeán nhaø tröôûng giaû, meï vaø vôï cuûa Da-xaù traûi toøa ngoài roài ra ñöùng ôû cöûa nghinh ñoùn, thaáy Phaät vaø Da-xaù ñeán lieàn thænh Phaät ngoài, caû hai ñeán ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, Phaät lieàn noùi dieäu phaùp chæ daïy khieán cho caû hai ñöôïc lôïi hæ. Tröôùc tieân Phaät noùi veà phaùp boá thí trì giôùi… cho ñeán caû hai ñeàu chöùng quaû Döï löu. Chöùng quaû roài meï vaø vôï cuûa Da-xaù raát hoan hæ lieàn ñöùng daäy ñaûnh leã, quyø goái chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, hoâm nay con ñöôïc thaâm nhaäp dieäu phaùp ñöôïc ñaïi lôïi ích, con xin troïn ñôøi quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng vaø thoï trì naêm hoïc xöù laøm OÂ-ba-tö-ca. Cuùi xin Phaät thoï con thænh thöïc hoâm nay”, Theá toân im laëng nhaän lôøi. Meï vaø vôï cuûa Da-xaù lieàn töï tay doïn leân caùc thöùc aên uoáng thöôïng dieäu treân moät baøn aên baèng goã Ñaøn höông ñeå cuùng döôøng Phaät vaø Da-xaù. Sau khi Phaät thoï thöïc xong, hoï ngoài moät beân nghe Phaät thuyeát phaùp, Phaät laïi vì hoï thuyeát phaùp roài ra veà. Luùc ñoù caùc Tröôûng giaû ôû thaønh Baø-la-neâ-tö ñeàu nghe tin Da-xaù, con cuûa tröôûng giaû thöù nhaát ñaõ caïo boû raâu toùc, maëc phaùp phuïc xuaát gia laøm ñeä töû cuûa Phaät. Con cuûa tröôûng giaû thöù hai laø Phuù laâu na, con cuûa tröôûng giaû thöù ba laø Voâ caáu, con cuûa tröôûng giaû thöù tö laø Kieàu phaïm ba ñeà, con cuûa tröôûng giaû thöù naêm laø Dieäu kieân; sau khi nghe tin Da-xaù xuaát gia, hoï ñeàu suy nghó: “ñoàng töû Da xa sanh trong nhaø phuù quyù, giaøu coù nhieàu traân baûo, thaân töôùng ñoan nghieâm, öa thích thoï nguõ duïc laïc maø coøn boû sôû thích cuûa mình ñeå laøm ñeä töû Phaät, chöùng toû Nhö lai coù oai löïc lôùn vaø phaùp cuûa Phaät vi dieäu. Ta cuõng neân caïo boû raâu toùc xuaát gia caàu thaéng phaùp”, nghó roài cuøng nhau ñi ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài baïch Phaät: “Theá toân, xin ban cho chuùng con dieäu phaùp, chuùng con xin ñöôïc xuaát gia laøm ñeä töû vaø seõ phuïng trì phaïm haïnh theo lôøi daïy cuûa Nhö lai”, Phaät baûo: “caùc con ñeán thaät ñuùng luùc, thieän lai caùc Bí-soâ, haõy xuaát gia tu phaïm haïnh”, Phaät vöøa noùi xong, raâu toùc cuûa caùc tröôûng giaû töû naøy ñeàu töï ruïng, ca-sa hieän treân thaân trôû thaønh Bí-soâ, gioáng nhö ngöôøi ñaõ ñöôïc xuaát gia baûy ngaøy, söï hieåu bieát veà phaùp cuõng gioáng nhö Bí-soâ traêm tuoåi. Luùc ñoù Phaät baûo boán Bí-soâ naøy: “caùc thaày phaûi moät mình ôû nôi tòch tónh, xa lìa oàn naùo, thöôøng giöõ töï taâm sieâng tu khoå haïnh. Nay ñaõ xuaát gia neân sieâng tu phaïm haïnh ñeå caàu qua ñeán bôø kia, chöùng ñöôïc Chaùnh trí, ñaït ñöôïc thaàn thoâng, hieåu roõ sanh töû ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc laøm ñaõ

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 6   353

xong, khoâng thoï thaân sau. Ngöôøi naøo tu taäp nhö vaäy seõ chöùng quaû Voâ sanh”, boán Bí-soâ nghe Phaät daïy xong lieàn ngoä giaûi vaø chöùng quaû A-la- haùn; luùc ñoù trong theá gian coù taát caû möôøi moät A-la-haùn, Phaät ñöùng ñaàu. Trong thaønh Baø-la-neâ-tö coù naêm möôi gia ñình haøo phuù, sau khi nghe tin con cuûa naêm ñaïi tröôûng giaû ñeàu ñaõ xuaát gia vaø ñeàu ñaõ chöùng quaû A-la-haùn; hoï lieàn suy nghó: “phaùp Phaät vi dieäu môùi khieán cho con cuûa naêm ñaïi tröôûng giaû ñeàu töø boû gia ñình giaøu sang maø ñi xuaát gia, ta cuõng neân xuaát gia laøm ñeä töû Phaät”, nghó roài lieàn cuøng ñi ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài baïch Phaät: “Theá toân, cuùi xin cho chuùng con ñöôïc ôû trong thieän phaùp luaät xuaát gia tu phaïm haïnh”, Phaät noùi: “thieän lai caùc Bí-soâ, haõy xuaát gia tu phaïm haïnh”, Phaät vöøa noùi xong, raâu toùc cuûa caùc tröôûng giaû töû naøy ñeàu töï ruïng, ca-sa hieän treân thaân trôû thaønh Bí-soâ, gioáng nhö ngöôøi ñaõ ñöôïc xuaát gia baûy ngaøy, söï hieåu bieát cuõng gioáng nhö Bí-soâ traêm tuoåi. Luùc ñoù Phaät baûo caùcBí-soâ naøy: “caùc thaày phaûi moät mình ôû nôi tòch tónh, xa lìa oàn naùo, thöôøng giöõ töï taâm sieâng tu khoå haïnh. Nay ñaõ xuaát gia neân sieâng tu phaïm haïnh ñeå caàu qua ñeán bôø kia, chöùng ñöôïc Chaùnh trí, ñaït ñöôïc thaàn thoâng, hieåu roõ sanh töû ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc laøm ñaõ xong, khoâng thoï thaân sau. Ngöôøi naøo tu taäp nhö vaäy seõ chöùng quaû Voâ sanh”, naêm möôi Bí-soâ naøy nghe Phaät daïy xong lieàn ngoä giaûi vaø chöùng quaû A-la-haùn; luùc ñoù trong theá gian coù taát caû saùu möôi moát A-la-haùn, Phaät ñöùng ñaàu. Luùc ñoù Phaät ôû trong vöôøn Thi loäc, choã Tieân nhôn ñoïa xöù thuoäc thaønh Baø-la-neâ-tö, ñang cuøng saùu möôi Bí-soâ ngoài vaây quanh, Phaät baûo caùc Bí-soâ: “ta vaø caùc thaày ñeàu ñaõ ñöôïc giaûi thoaùt khoûi söï troùi buoäc trong coõi Trôøi ngöôøi. Töø nay caùc thaày neân moãi ngöôøi tuøy ñi ñeán moät phöông ñeå laøm lôïi ích cho caùc chuùng sanh ; caùc thaày neân ñi rieâng, chôù ñi chung, ta cuõng seõ ñeán tuï laïc Öu laâu taàn loa”, ma vöông nghe ñöôïc lôøi naøy cuûa Phaät lieàn suy nghó: “Sa moân Kieàu-ñaùp-ma seõ ñi ñeán tuï laïc Öu laâu taàn loa, ta neân gaây chöôùng ngaïi cho oâng ta”, nghó roài lieàn hoùa thaønh moät thanh nieân ñeán tröôùc Phaät noùi keä: “OÂng chöa ñöôïc giaûi thoaùt, Maø töôûng laø giaûi thoaùt, OÂng coøn trong troùi buoäc, Khoâng theå thoaùt khoûi ta”. Phaät nghe roài lieàn bieát laø Ma vöông ñang muoán naõo loaïn neân noùi keä: “Ta ñaõ giaûi thoaùt khoûi, Troùi buoäc trong Trôøi ngöôøi, Keû toäi loãi neân bieát,

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 6   354

Ta ñaõ cheá phuïc ngöôi”. Ma vöông nghe roài lieàn bieát Phaät ñaõ bieát ñöôïc taâm mình neân öu saàu hoái haän boû ñi. Phaät laïi baûo caùc Bí-soâ: “ta vaø caùc thaày ñeàu ñaõ ñöôïc giaûi thoaùt khoûi söï troùi buoäc trong coõi Trôøi ngöôøi. Töø nay caùc thaày neân moãi ngöôøi tuøy ñi ñeán moät phöông ñeå laøm lôïi ích cho caùc chuùng sanh; caùc thaày neân ñi rieâng, chôù ñi chung, ta cuõng seõ ñeán tuï laïc Öu laâu taàn loa”, caùc Bí-soâ vaâng lôøi Phaät daïy ñeàu laëng leõ ra ñi. Phaät moät mình ñi ñeán tuï laïc Öu laâu taàn loa, thaønh Baø-la-neâ-tö, vaøo trong röøng Baïch ñieäp ngoài tónh laëng döôùi moät goác caây. Luùc ñoù coù saùu möôi Hieàn boä ôû ngoaøi tuï laïc thöôøng heïn vôùi caùc kyõ nöõ ñeå cuøng vui chôi hoan laïc, trong soá ñoù coù moät kyõ nöõ boû ñi neân hoï buûa ra ñi tìm. Khi ñi tôùi röøng Baïch ñieäp, hoï thaáy Theá toân ñang ngoài döôùi moät goác caây, dung maïo ñoan nghieâm, caùc caên tòch tónh, thaân saéc vaøng vôùi aùnh saùng thuø dieäu khieán ngöôøi vöøa nhìn lieàn phaùt taâm thanh tònh. Hoï ñeán hoûi Phaät coù thaáy moät ngöôøi nöõ khoâng, Phaät hoûi: “ngöôøi nöõ ñoù vôùi caùc vò thaân thuoäc nhö theá naøo?”, hoï ñem vieäc treân keå laïi, Phaät noùi: “yù caùc vò nghó sao, ñi tìm ngöôøi nöõ laø thieát yeáu hay tìm laïi chính mình môùi laø thieát yeáu ?”, lieàn ñaùp tìm laïi chính mình môùi laø thieát yeáu, Phaät noùi: “vaäy thì haõy ngoài xuoáng vaø laéng nghe dieäu phaùp”. Saùu möôi Hieàn boä ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho hoï ñöôïc lôïi hæ. Thöôøng phaùp cuûa chö Phaät laø tröôùc tieân noùi veà phaùp boá thí, trì giôùi laø nhaân sanh leân coõi trôøi; keá noùi veà toäi loãi cuûa naêm duïc vaø ca ngôïi haïnh xuaát gia, soáng moät mình trong röøng nuùi ñeå tö duy ñoaïn tröø phieàn naõo khieán cho ngöôøi nghe dieäu phaùp naøy ñeàu hoan hæ, taâm thanh tònh khoâng coøn nghi hoaëc. Phaät bieát taâm hoï ñaõ ñöôïc khai môû lieàn noùi veà phaùp xuaát theá, ñoù laø boán Thaùnh ñeá : khoå taäp dieät ñaïo. Gioáng nhö giaët aùo, tröôùc phaûi taåy saïch heát chaát dô, khi aùo ñaõ saïch môùi deã nhuoäm maøu; taâm cuûa saùu möôi Hieàn boä naøy cuõng vaäy, vöøa nghe xong boán Thaùnh ñeá naøy lieàn chöùng ñöôïc quaû döï löu. Sau khi thaáy phaùp, bieát phaùp, ñöôïc tònh phaùp, vöôït khoûi nghi hoái, baát tín, khoâng töø nôi ngöôøi khaùc maø ôû trong ñaïo quaû ñöôïc voâ sôû uùy. Chöùng quaû roài, saùu möôi Hieàn boä naøy raát hoan hæ lieàn ñöùng daäy ñaûnh leã, quyø goái chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, hoâm nay chuùng con ñöôïc thaâm nhaäp dieäu phaùp ñöôïc ñaïi lôïi ích, chuùng con xin quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng laøm OÂ-ba-saùch-ca. Töø nay cho ñeán troïn ñôøi con thoï trì naêm hoïc xöù laø khoâng saùt sanh, khoâng troäm caép, khoâng taø haïnh, khoâng noùi doái vaø khoâng uoáng röôïu”, noùi xong lieàn ñaûnh leã Phaät roài ra veà. Ñeâm ñaõ qua, trôøi vöøa saùng Phaät ñaép y vaøo thoân Ña quaân, Phaät suy nghó neân noùi phaùp cho ai nghe tröôùc tieân, lieàn nghó ñeán hai coâ con gaùi

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 6   355

cuûa chuû thoân teân laø Hoan hæ vaø Hoan hæ löïc, tröôùc kia khi Phaät saép töø boû loái tu khoå haïnh, hai coâ gaùi naøy ñaõ cuùng döôøng chaùo söõa, toâ vaø maät, giuùp Phaät hoài phuïc laïi söùc khoûe. Nghó roài lieàn ñi ñeán nhaø cuûa chuû thoân, hai coâ gaùi töø xa thaáy Phaät lieàn traûi toøa ngoài roài ra nghinh ñoùn Phaät môøi ngoài, Phaät ñeán toøa ngoài, hai coâ gaùi ñaûnh leã roài ñöùng moät beân, Phaät vì noùi dieäu phaùp khieán hoï ñöôïc lôïi hæ… cho ñeán ñöôïc voâ sôû uùy. Hai coâ gaùi ñaûnh leã Phaät, quyø goái chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, chuùng con ñaõ thaâm nhaäp dieäu phaùp, ñöôïc ñaïi lôïi ích, töø nay chuùng con xin quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng laøm Öu ba tö ca. Hoâm nay xin Theá toân thöông xoùt thoï chuùng con cuùng döôøng”. Phaät im laëng nhaän lôøi, bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi, hai coâ gaùi lieàn traûi baøn aên, doïn leân caùc thöùc aên uoáng thôm ngon ñeå cuùng döôøng Phaät, Phaät röûa tay chaân roài nhö phaùp ngoài thoï thöïc, thoï thöïc xong röûa tay thu baùt, hai coâ gaùi ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, Phaät laïi vì noùi phaùp chuù nguyeän khieán hoï ñöôïc lôïi hæ roài ñi. Khi saép ra khoûi thoân, Phaät suy nghó: “ôû nöôùc Ma-yeát-ñaø naøy coù Baø-la-moân ngoaïi ñaïo naøo ñöôïc toân troïng, sau khi nghe phaùp cuûa ta sanh tín kính seõ khieán cho nhieàu ngöôøi vaøo trong giaùo phaùp cuûa ta”, luùc ñoù coù ngoaïi ñaïo teân Öu-laâu-taàn-loa- ca-dieáp ñaõ ñöôïc moät traêm hai muôi tuoåi, oâng coù naêm traêm ñeä töû cuøng tu khoå haïnh trong röøng beân caïnh soâng Ni-lieân-thieàn. Phaät suy nghó: “ngoaïi ñaïo naøy ñöôïc ngöôøi trong nöôùc Ma-yeát-ñaø cung kính toân troïng, xem nhö laø thaéng phöôùc ñieàn A-la-haùn, ta neân ñeán choã ñoù noùi dieäu phaùp khieán cho nhieàu ngöôøi ñöôïc lôïi ích thuø thaéng”, nghó roài lieàn ñi ñeán choã Ca- dieáp. Töø xa thaáy Phaät ñi ñeán, Öu-laâu-taàn-loa-ca-dieáp lieàn traûi toøa môøi ngoài vaø chaøo hoûi thieän lai, sau khi chaøo hoûi xong, Phaät noùi vôùi Ca-dieáp : “nhaân giaû laø baäc toân troïng, coù theå cho toâi ôû moät choã trong thaïch thaát thôø löûa naøy nguû qua ñeâm ñöôïc khoâng?”, Ca-dieáp noùi: “toâi khoâng phaûi laø baäc toân troïng, chæ vì beân trong thaïch thaát thôø löûa naøy coù con ñoäc long, sôï noù laøm haïi Sa moân”, Phaät noùi: “cöù cho toâi ôû laïi, ñoäc long seõ khoâng laøm haïi toâi ñaâu”, Ca-dieáp noùi: “neáu vaäy thì Sa moân cöù tuøy yù ôû laïi”. Ñaàu ñeâm Phaät röûa tay chaân roài vaøo trong thaïch thaát thôø löûa, traûi coû ngoài kieát giaø, chaùnh nieäm khoâng loaïn ñoäng; ñoäc long nhìn thaáy Phaät lieàn noåi giaän phun khoùi ñoäc, Phaät duøng thaàn thoâng löïc phun khoùi ngaên khoùi ñoäc kia; ñoäc long caøng töùc giaän, toaøn thaân phaùt ra löûa, Phaät nhaäp Hoûa quang tam muoäi, toaøn thaân cuõng phaùt ra löûa ñeå ñieàu phuïc ñoäc long, khieán cho trong thaïch thaät röïc löûa. Nöûa ñeâm, Ca-dieáp ra ngoaøi quan saùt tinh tuù, thaáy thaïch thaát thôø löûa röïc löûa lieàn nghó: “Sa moân Kieàu-ñaùp-ma dung maïo ñoan chaùnh, nhöng khoå thay vì khoâng nghe lôøi ta neân bò ñoäc long thieâu chaùy thaønh tro roài”, nghó roài lieàn baûo caùc ñeä töû ñem nöôùc ñeán daäp

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 6   356

taét löûa ñeå cöùu Sa moân. Luùc ñoù Phaät bieát taâm nieäm cuûa Ca-dieáp lieàn suy nghó: “ñeå ñieàu phuïc ñoäc long, ta neân nhaäp tam muoäi phaùt ra ñuû loaïi löûa ñeå dieät tröø löûa cuûa ñoäc long maø khoâng laøm cho thaân noù bò toån haïi”, nghó roài lieàn nhaäp ñònh, ñoäc long thaáy caùc loaïi löûa naøy lieàn sôï haõi, chaïy ñeán choã Phaät roâi chui vaøo trong baùt, cuoän thaân naèm yeân. Bieát roàng ñaõ ñöôïc ñieàu phuïc, Phaät xuaát ñònh roài oâm baùt ñeán gaëp Ca-dieáp, Ca-dieáp vöøa nhìn thaáy lieàn hoûi: “Sa moân vaãn coøn soáng sao?”, ñaùp laø vaãn bình an, laïi hoûi: “vaät gì ôû trong baùt cuûa Sa moân?”, Phaät noùi: “ñaây laø ñoäc long maø oâng sôï, noù ñaõ ñöôïc ñieàu phuïc vaø ñang naèm trong baùt”, Ca-dieáp thaáy roài lieàn suy nghó: “tuy Sa moân Kieàu-ñaùp-ma coù ñaïi oai ñöùc nhö vaäy, nhöng ta cuõng laø A-la-haùn”. Luùc ñoù Phaät ôû trong röøng caây gaàn choã cuûa Öu-laâu-taàn-loa-ca-dieáp tu ñaïo, naêm traêm Ma-naïp-baø laø ñeä töû cuûa ca-dieáp, moãi ngöôøi troâng coi ba ñaøn thôø löûa, toång coäng coù moät ngaøn naêm traêm ñaøn thôø löûa. Vaøo ñaàu ñeâm hoï muoán ñoát löûa cuùng teá nhöng löûa khoâng chaùy, lieàn ñeán baïch thaày: “chuùng con muoán ñoát löûa cuùng teá nhöng löûa khoâng chaùy”, Ca-dieáp nghe roài lieàn suy nghó: “haù chaúng phaûi do oai löïc cuûa Sa moân ôû gaàn truù xöù cuûa ta neân khieán cho löûa khoâng chaùy”, nghó roài lieàn ñeán noùi vôùi Phaät: “Sa moân neân bieát, naêm traêm ñeä töû cuûa toâi muoán ñoát löûa cuùng teá nhöng löûa khoâng chaùy, toâi nghó laø do oai löïc cuûa Sa moân neân khieán löûa khoâng chaùy”, Phaät hoûi: “oâng muoán löûa chaùy phaûi khoâng?”, ñaùp laø muoán löûa chaùy. Vöøa noùi xong, nhôø thaàn löïc cuûa Phaät neân löûa ôû caùc ñaøn thôø löûa ñeàu böøng chaùy, Ca-dieáp thaáy roài lieàn suy nghó: “tuy Sa moân Kieàu-ñaùp- ma coù ñaïi oai ñöùc nhö vaäy, nhöng ta cuõng laø A-la-haùn”. Sau khi cuùng teá xong, caùc ñeä töû cuûa Ca-dieáp muoán daäp taét löûa cuùng teá nhöng khoâng theå daäp taét ñöôïc, lieàn ñeán baïch thaày : “chuùng con muoán daäp taét löûa cuùng teá nhöng khoâng theå daäp taét ñöôïc”, Ca-dieáp nghe roài lieàn suy nghó: “haù chaúng phaûi do oai löïc cuûa Sa moân ôû gaàn truù xöù cuûa ta neân khieán cho khoâng daäp taét ñöôïc löûa”, nghó roài lieàn ñeán noùi vôùi Phaät: “Sa moân neân bieát, naêm traêm ñeä töû cuûa toâi muoán daäp taét löûa cuùng teá nhöng khoâng theå daäp taét ñöôïc, toâi nghó laø do oai löïc cuûa Sa moân neân khieán khoâng daäp taét ñöôïc löûa”, Phaät hoûi: “oâng muoán daäp taét löûa phaûi khoâng ?”, ñaùp laø muoán daäp taét löûa. Vöøa noùi xong, nhôø thaàn löïc cuûa Phaät neân löûa ôû caùc ñaøn thôø löûa ñeàu taét heát; Ca-dieáp thaáy roài lieàn suy nghó: “tuy Sa moân Kieàu-ñaùp- ma coù ñaïi oai ñöùc nhö vaäy, nhöng ta cuõng laø A-la-haùn”. Vaøo moät thôøi khaùc, Ca-dieáp ñích thaân muoán ñoát löûa cuùng teá nhöng löûa khoâng chaùy, lieàn suy nghó: “haù chaúng phaûi do oai löïc cuûa Sa moân ôû gaàn truù xöù cuûa ta neân khieán cho löûa khoâng chaùy”, nghó roài lieàn ñeán noùi

vôùi Phaät: “Sa moân neân bieát, toâi ñích thaân muoán ñoát löûa cuùng teá nhöng löûa khoâng chaùy, toâi nghó laø do oai löïc cuûa Sa moân neân khieán löûa khoâng chaùy”, Phaät hoûi: “oâng muoán löûa chaùy phaûi khoâng?”, ñaùp laø muoán löûa chaùy. Vöøa noùi xong, nhôø thaàn löïc cuûa Phaät neân löûa ôû ñaøn thôø löûa ñoät nhieân böøng chaùy ; Ca-dieáp thaáy roài lieàn suy nghó: “tuy Sa moân Kieàu- ñaùp-ma coù ñaïi oai ñöùc nhö vaäy, nhöng ta cuõng laø A-la-haùn” .


