Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo)
T079 BL IX (38) 1450 Căn Bản Thuyết Nhất Hữu Bộ Tỳ Nại Da Phá Tăng Sự Q19
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 19   513







CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ
TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ

QUYEÅN 19

Sau khi leân ngoâi, vua baûo quaàn thaàn ñem vöông phi Ñaït ma gieát cheát, ñaïi thaàn teã ngöu lieàn taâu: “xin vua haõy xeùt laïi, khoâng neân voâ côù gieát vöông phi, vöông phi ñang mang thai chöa roõ laø sanh trai hay gaùi, neáu sanh trai thì haõy gieát”, vua noùi: “nhö vaäy cuõng ñöôïc, khanh haõy thi haønh vieäc naøy”. Ñuû ngaøy thaùng vöông phi sanh ñöôïc moät trai, cuøng ngaøy hoâm ñoù vôï cuûa ngöôøi ñaùnh caù cuõng sanh moät beù gaùi. Ñaïi thaàn Teã ngöu lieàn ñöa cho ngöôøi ñaùnh caù moät soá tieàn ñeå ñoåi laáy beù gaùi naøy roài ñeán taâu vua: “vöông phi sanh moät beù gaùi”, vua nghe roài noùi: “raát toát, vaäy laø ta khoâng coøn lo nöõa”. Thôøi gian sau, ngöôøi ñaùnh caù nuoâi beù trai naøy tröôûng thaønh, cho ñi hoïc cho ñeán khi bieát laøm thô phuù vaên chöông. Teã ngöu bí maät ñeán baùo cho Ñaït ma bieát, Ñaït ma noùi: “ta muoán ñöôïc nhìn thaáy noù, khanh haõy tìm caùch daãn ñeán”, Teã ngöu noùi: “khoâng neân gaëp laøm chi”. Luùc ñoù Teã ngöu thaáy ñaït ma thöông nhôù con neân laäp keá cho ñoàng töû naøy giaû laøm ngöôøi baùn caù mang caù ñeán ñeå cho ngöôøi meï ñöôïc nhìn thaáy con mình. Töôùng sö nhìn thaáy ñoàng töû baùn caù naøy lieàn ñoaùn: “ngöôøi naøy seõ gieát vua ñoaït ngoâi”, lôøi tieân ñoaùn naøy ñöôïc truyeàn ñeán tai vua, vua lieàn ra lònh ñuoåi baét ñoàng töû baùn caù. Ñoàng töû baùn caù nghe ñöôïc tin naøy lieàn boû chaïy veà phöông Ñoâng, troán trong nhaø cuûa moät baø laõo. Baø laõo naøy cho aån naáp ôû moät nôi kín ñaùo, laáy maøu vaøng thoa leân ngöôøi laøm cho gioáng nhö ngöôøi ñaõ cheát roài khieâng ñem boû trong röøng thaây cheát. Khi ñoàng töû baùn caù naøy ñöùng daäy boû chaïy thì coù ngöôøi haùi hoa quaû trong röøng nhìn thaáy, lieàn chaïy ñuoåi theo moät ñoaïn roài döøng laïi. Luùc ñoù söû cuûa vua chaïy ñeán hoûi ngöôøi haùi hoa quaû naøy coù thaáy moät ngöôøi coù hình daïng nhö vaäy khoâng, lieàn ñaùp: “toâi môùi thaáy caäu ta ñi theo con ñöôøng naøy”, söù lieàn chaïy ñuoåi theo baét. Ñoàng töû baùn caù hoaûng sôï chaïy vaøo nhaø ngöôøi thôï giaët, ngöôøi naøy giaáu ñoàng töû trong ñoáng aùo quaàn roài chôû ñem boû ôû beân bôø soâng khoâng coù ngöôøi. Khi ñoàng töû baùn caù naøy ñöùng daäy boû chaïy thì

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 19   515

coù moät ngöôøi nhìn thaáy, baùo cho söù cuûa vua bieát, söù lieàn chaïy ñuoåi theo baét. Ñoàng töû naøy voäi chaïy vaøo nhaø cuûa ngöôøi ñoùng giaøy… naên næ ngöôøi ñoùng giaøy: “xin haõy thöông xoùt laøm cho toâi moät ñoâi giaøy maø goùt giaøy höôùng veà phía tröôùc, muõi giaøy höôùng veà phía sau ñeå nhöõng ngöôøi ñuoåi theo baét toâi seõ khoâng bieát toâi ñi ngaõ naøo”, ngöôøi ñoùng giaøy noùi: “tröôùc nay toâi chöa töøng ñoùng ñoâi giaøy naøo nhö vaäy”, lieàn noùi keä: “Tröôùc nay töøng thaáy ñuû kieåu giaøy, Ñöôïc ño theo kích thöôùc baøn chaân, Chöa töøng ñoùng loaïi giaøy nhö vaäy, Goùt höôùng phía tröôùc, muõi phía sau”. Ngöôøi ñoùng giaøy vaãn laøm theo yeâu caàu cuûa ñoàng töû, caäu mang giaøy vaø men theo ñöôøng oáng coáng maø troán ñi, nhöng söù cuûa vua vaãn ñuoåi theo kòp. Ñoàng töû naøy sôï haõi nhaûy xuoáng soâng, Long vöông lieàn ñöa caäu vaøo trong cung aån troán. Vua nghe ñöôïc tin naøy lieàn ra lònh taäp hoïp taát caû thaày trì chuù baét roàng ñeán ñeå ñi baét roàng. Bò caùc thaày trì chuù naøy traán aùp, Long vöông bieát khoâng cöùu ñöôïc ñoàng töû lieàn duøng thaàn löïc ñöa ñeán choã ñoàng hoang laø nôi ôû cuûa Döôïc xoa Taàn-giaø-la, roài trôû veà noùi vôùi caùc thaày trì chuù raèng: “vieäc caùc oâng laøm laø khoâng toát, ñoàng töû baùn caù kia seõ bò Döôïc xoa haïi vaø chuùng toâi cuõng bò toån haïi”, hoûi vì sao, lieàn ñaùp: “caùc oâng ñaõ naõo loaïn toâi, toâi bò böùc baùch neân ñem boû ñoàng töû ñeán trong ñoàng hoang laø nôi ôû cuûa Döôïc xoa Taàn-giaø-la, aét seõ bò döôïc xoa laøm haïi”, caùc thaày trì chuù nghe roài lieàn trôû veà taâu vua bieát tin naøy, vua noùi: “caùc vò haõy doø la xem caäu ta cheát thaät chöa”. Luùc ñoù ôû trong ñoàng hoang, ñoàng töû naøy chaïy sang Ñoâng roài laïi sang Taây roài leo leân caây, ñeå traùnh bò Döôïc xoa Taàn-giaø-la vaø baày choù döõ baét gieát aên thòt, trong loøng nghó laø mình chaéc cheát. Döôïc xoa keâu xuoáng, ñoàng töû noùi: “toâi ôû treân caây naøy cho ñeán khi cheát”, döôïc xoa lieàn laáy y phuïc quaán quanh ngöôøi roài ñöùng ôû döôùi caây chôø. Ñoàng töû leùn leo xuoáng roài boû chaïy, baày choù chaïy ñuoåi theo, caäu côûi aùo ñang maëc neùm leân ngöôøi Döôïc xoa khieán baày choù töôûng laø ñoàng töû neân cuøng choàm tôùi caén aên thòt. Ñoàng töû chaïy thoaùt roài suy nghó: “ta coù ngöôøi caäu ñang xuaát gia ôû choã tieân nhaân, ta neân ñeán choã ñoù”, nghó roài hoûi thaêm ñöôøng ñeå ñi ñeán choã ñoù. Nôi tieân nhaân ôû caây coái sum sueâ, ñuû loaïi chim ríu rít líu lo, khi ñoàng töû tìm ñeán ñöôïc nôi ñaây thì söù cuûa vua cuõng ñuoåi theo ñeán, ñoàng töû lieàn nhaûy xuoáng hang, söù cuûa vua naém ñöôïc ñaàu toùc, toùc ôû trong tay nhöng thaân ñoàng töû thì rôi xuoáng hang, söù cho laø ñoàng töû ñaõ cheát neân trôû veà taâu cho vua bieát, vua vui möøng ban thöôûng. Luùc ñoù thieân thaàn hoä trì choã tieân ôû lieàn noùi vôùi tieân: “chaùu ngoaïi cuûa ñaïi tieân laâm nguy, neáu khoâng cöùu

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 19   515

giuùp caäu aáy seõ cheát”, tieân nhaân cöùu ñoàng töû roài duøng chuù phaùp bieán caäu thaønh ngöôøi nöõ tuyeät ñeïp. Ngöôøi nöõ naøy ñi ñeán trong vöôøn thöôïng uyeån cuûa vua ôû thaønh Baø-la-neâ-tö, ngöôøi giöõ vöôøn thaáy ngöôøi nöõ naøy laáy laøm laï voäi ñeán taâu vua, vua baûo daãn ñeán, thaáy naøng tuyeät ñeïp neân vua duøng nghi leã long troïng ñoùn vaøo cung vaø heát söùc say meâ naøng. Thôøi gian sau, nhaân luùc vua rôøi cung, naøng lieàn bieán trôû laïi thaønh thaân nam, ñoäi maõo vua vaø baûo trieàu thaàn laäp laøm vua. Khi trieàu thaàn laäp ngöôøi naøy leân laøm vua thì treân hö khoâng chö thieân noùi keä: “Ñaàu khoâng bò ñöùt, khoâng bò haïi, Coù theå taïo ra nghieäp nhö vaäy, Tuøy nghi haïi kia, khoâng haïi ñöôïc, Nhö ngöôøi haïi con vua Baïch giao”. Phaät baûo caùc Bí-soâ: “vua Sô thuôû xöa chính laø Ñeà-baø-ñaït-ña ngaøy nay, ñoàng töû baùn caù chính laø thaân ta; töø thôøi vua ñoù baét ñaàu phaùt sanh oaùn thuø naøy. Caùc thaày laéng nghe theâm: Thuôû xöa taïi moät ñoàng hoang coù moät thoân lôùn, trong thoân coù hai ngöôøi thôï kheùo phaân bieät cuûa baùu, moãi ngöôøi troâng coi moät cöûa haøng rieâng ôû chôï, khoâng ai xaâm phaïm ai. Luùc ñoù coù moät ngöôøi ngheøo cuõng bieát phaân bieät cuûa baùu, mang moät vaät baùu ñeán cöûa haøng cuûa moät ngöôøi trong soá hai ngöôøi thôï kia, ngöôøi naøy tuy muoán mua vaät baùu naøy nhöng laïi traû giaù raát thaáp neân ngöôøi ngheøo naøy khoâng chòu baùn. Sau ñoù mang ñeán cöûa haøng cuûa ngöôøi thôï thöù hai, ngöôøi naøy traû giaù vöøa phaûi neân ngöôøi ngheøo naøy chòu baùn, ngöôøi chuû tieäm thöù hai noùi: “toâi muoán mua nhöng laïi khoâng ñuû tieàn”, ngöôøi ngheøo naøy noùi: “vaäy moãi ngaøy oâng coù theå tuøy yù ñöa nhieàu ít”, ngöôøi chuû tieäm thöù hai nghe roài lieàn nhaän mua. Ngöôøi chuû tieäm thöù nhaát nghe bieát lieàn ñeán noùi: “toâi thaáy vaät baùu naøy tröôùc, vì sao anh laïi tranh moái haøng cuûa toâi; töø ñaây veà sau chuùng ta trôû thaønh keû thuø”. Phaät baûo caùc Bí-soâ: “chuû tieäm thöù nhaát traû giaù thaáp thuôû xöa chính laø Ñeà-baø-ñaït-ña ngaøy nay, chuû tieäm thöù hai traû giaù cao hôn chính laø thaân ta; do nhaân duyeân naøy neân keát oaùn thuø cho ñeán nay. Caùc thaày laéng nghe theâm: Thuôû xöa taïi moät ñoàng hoang coù moät thoân, trong thoân coù moät tröôûng giaû cöôùi moät coâ gaùi trong toäc hoï laøm vôï, soáng vôùi nhau raát haïnh phuùc. Khoâng bao laâu sau ngöôøi vôï coù mang, vöøa haï sanh con thì qua ñôøi; tröôûng giaû cöôùi moät ngöôøi vôï khaùc, khoâng laâu sau ngöôøi vôï naøy laïi sanh con vaø cuõng qua ñôøi. Tröôûng giaû suy nghó: “neáu ta cöôùi vôï khaùc thì sôï cuõng seõ cheát nhö hai ngöôøi vôï tröôùc. Nay ta neân cöôùi vôï cho ñöùa con

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 19   517

trai ñaàu”, nghó roài lieàn cöôùi vôï cho con trai ñaàu, ngöôøi con daâu naøy sanh ñöôïc raát nhieàu con. Moät hoâm, ngöôøi vôï naøy hoûi choáng: “ñoàng töû kia laø ai?”, ñaùp laø em toâi, ngöôøi vôï noùi: “sau naøy coù phaûi phaân chia taøi saûn hay khoâng?”, ñaùp: “ñuùng theo luaät nöôùc thì anh em ñeàu coù phaàn”, ngöôøi vôï noùi: “con cuûa chuùng ta ñoâng thì khoâng neân chia ñeàu, phaûi tìm caùch gieát ngöôøi em”. Phaøm phu vì tham lôïi thì khoâng gì laø khoâng daùm laøm, ngöôøi choàng nghe theo lôøi vôï laäp keá noùi vôùi em: “hoâm nay chuùng ta vaøo trong nuùi haùi traùi caây”, khi vaøo tôùi trong nuùi, ngöôøi em bò ngöôøi anh laáy taûng ñaù ñaäp vaøo ñaàu maø cheát. Phaät baûo caùc Bí-soâ: “ngöôøi anh thuôû xöa chính laø Ñeà-baø-ñaït-ña, ngöôøi em chính laø ta; do nhaân duyeân naøy neân keát oaùn thuø ñeán nay. Caùc thaày laéng nghe theâm: Thuôû xöa taïi moät ñoàng hoang coù moät thoân lôùn, trong thoân coù moät cö só cöôùi moät coâ gaùi trong toäc hoï laøm vôï, cuøng soâng raát haïnh phuùc. Khoâng bao laâu sau ngöôøi vôï sanh ñöôïc moät beù gaùi raát xinh ñeïp, ai cuõng yeâu meán; cö só noùi: “neáu ai ñeán ñaây gaëp ta tröôùc thì ta seõ cho ñöùa beù gaùi naøy”. Luùc ñoù coù moät Baø-la-moân ñeán nhaø vaø chuùc cho cö só khoâng bònh, cö só noùi: “toâi coù moät beù gaùi muoán ñem cho nhaân giaû”, Baø-la-moân noùi: “hoâm nay khoâng phaûi laø ngaøy coù sao toát neân toâi khoâng nhaän, ñôïi ñeán ngaøy coù sao toát toâi seõ ñeán nhaän”, noùi roài lieàn boû ñi. Laùt sau laïi coù moät Baø-la-moân khaùc ñeán, cö só cuõng noùi nhö tröôùc, Baø-la-moân hoûi: “vì sao khoâng ñem cho Baø-la-moân ñeán tröôùc?”, cö só thuaät laïi vieäc treân, Baø- la-moân naøy nghe roài lieàn nhaän vaø daãn beù gaùi veà nhaø. Baø-la-moân tröôùc nghe bieát lieàn ñeán gaëp Baø-la-moân naøy noùi raèng: “beù gaùi naøy laø cuûa toâi nhaän tröôùc vì sao oâng laïi daãn ñi”, Baø-la-moân naøy noùi: “oâng noùi hoâm nay coù sao khoâng toát neân khoâng nhaän, toâi thì khoâng caàn bieát coù sao toát hay khoâng toát neân nhaän”, Baø-la-moân kia nghe roài noåi giaän vaø keát oaùn thuø. Phaät baûo caùc Bí-soâ: “Baø-la-moân ñeán sau vaø ñöôïc beù gaùi chính laø thaân ta ngyøa nay, Baø-la-moân ñeán tröôùc chính laø Ñeà-baø-ñaït-ña; do nhaân duyeân naøy neân keát oaùn thuø töø ñoù”. Phaät ñang ôû trong Truùc laâm, thaønh Vöông xaù, luùc ñoù vua Vò sanh oaùn coù nuoâi moät con voi lôùn teân laø Hoä taøi, raát hung döõ, haèng ngaøy thöôøng ra khoûi chuoàng naõo loaïn laøm haïi daân chuùng trong thaønh neân hoï kinh sôï khoâng daùm ra khoûi cöûa. Nhieàu ngöôøi ñeán taâu vua: “voi Hoä taøi raát hung döõ, haèng ngaøy thöôøng ra khoûi chuoàng naõo loaïn laøm haïi daân chuùng trong thaønh. Xin vua cöû ngöôøi troâng coi voi ñöøng cho noù haèng ngaøy ra khoûi chuoàng, neân caùch ngaøy cho ra moät laàn; khi naøo cho noù ra thì laéc linh baùo tröôùc cho daân bieát”, vua noùi ñöôïc roài cho goïi ngöôøi quaûn töôïng ñeán baûo

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 19   518

laøm theo lôøi yeâu caàu cuûa daân chuùng, ngöôøi quaûn töôïng vaâng lôøi vua, xaù chaøo roài lui ra. Trong thaønh Vöông xaù coù moät tröôûng giaû giaøu coù, thoï duïng ñaày ñuû, phaùt taâm thænh Phaät vaø Taêng ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc; Ñeà-baø- ñaït-ña nghe bieát tin naøy lieàn ñöa vaät baùu trò giaù traêm ngaøn cho ngöôøi quaûn töôïng vaø noùi: “ngaøy mai coù tröôûng giaû thænh Sa moân Kieàu-ñaùp-ma vaø chuùng Thanh vaên ñeán nhaø thoï thöïc, oâng haõy thaû voi Hoä taøi ra ñeå noù giaãm cheát Sa moân Kieàu-ñaùp-ma”, ñaùp: “tuaân lònh, xin Thaùnh giaû haõy noùi cho vua bieát vieäc naøy, chuùng toâi môùi yeân taâm laøm theo”, Ñeà-baø- ñaït-ña ñeán noùi vôùi vua Vò sanh oaùn : “Ñaïi vöông khoâng theå laäp toâi laøm Phaät, do Ñaïi vöông gieát cha môùi ñöôïc laøm vua; toâi nay cuõng gieát Phaät ñeå töï leân ngoâi Nhaát thieát trí. Xin vua cho thaû voi Hoä taøi ra”, vua noùi: “Thaùnh giaû khoâng nghe noùi Theá toân coù theå ñieàu phuïc ngöôøi chöa ñieàu phuïc hay sao?”. Ñeà-baø-ñaït-ña noùi cho vua bieát roài trôû laïi noùi vôùi ngöôøi quaûn töôïng: “toâi ñaõ taâu vua roài, ngaøy mai oâng haõy thaû voi ra”, ngöôøi quaûn töôïng lieàn laéc linh baùo cho ngöôøi trong thaønh bieát ngaøy mai seõ thaû voi Hoä taøi ra. Tröôûng giaû nghe roài öu saàu töï than: “ta laø ngöôøi ít phöôùc, ngaøy mai thænh Phaät vaø Taêng ñeán nhaø thoï thöïc thì gaëp luùc thaû voi Hoä taøi ra. Hay laø ta naáu xong caùc moùn aên roài mang ñeán choã Theá toân”, nghó roài ngay trong ñeâm ñoù lo lieäu caùc thöùc aên uoáng cuùng döôøng. Saùng hoâm sau ñeán baïch Phaät: “ngöôøi quaûn töôïng laéc linh thoâng baùo hoâm nay seõ thaû voi Hoä taøi ra, moãi ngöôøi phaûi töï phoøng veä. Vì vaäy Theá toân ñöøng vaøo thaønh, con seõ cho ngöôøi mang thöùc aên cuùng döôøng ñeán”, Phaät noùi: “oâng cöù söûa soaïn saün, ta khoâng sôï voi Hoä taøi, ñuùng giôø ta cuøng chuùng Thanh vaên seõ vaøo thaønh”, tröôûng giaû nghe roâi vui möøng trôû veà söûa soaïn saün vaø traûi toøa ngoài chôø ñôïi Theá toân ñeán. Khi thaáy Nhö lai cuøng chuùng Bí-soâ ñaép y mang baùt vaøo thaønh, ngöôøi quaûn töôïng lieàn thaû voi Hoä taøi ra, voi chaïy aøo tôùi choã Phaät. Luùc ñoù vua vaø Ñeà-baø-ñaït-ña ñöùng treân laàu cao töø xa nhìn xuoáng, Ñeà-baø-ñaït-ña thaáy voi saép giaãm cheát Theá toân lieàn vui möøng noùi keä: “Toâi thaáy ñaáng Thaäp löïc, Saép bò voi giaãm cheát, Chuùng Thòch töû Thanh vaên, Hoâm nay ñeàu tieâu heát”. Luùc ñoù, Phaät xoøe tay phaûi, naêm ngoùn tay hoùa ra naêm sö töû, voi thaáy sö töû hoaûng sôï ñeán vaûi phaân ra vaø boû chaïy; Phaät laïi hoùa löûa ñoát chaùy khaép nôi, chæ coù choã Phaät laø maùt meû, voi hung haêng chaïy khaép nôi toaøn gaëp löûa neân ñaønh phaûi chaïy tôùi choã Theá toân. Phaät duøng baøn tay coù

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 19   519

töôùng baùch baùu luaân trang nghieâm voâ uùy xoa ñaàu voi, haønh thí voâ uùy roài noùi keä: “Chôù öa thích thaân voi, Loaøi voi thuoäc coõi aùc, Cuõng chôù toån haïi ngöôøi, Seõ ñöôïc ñaïo Hieàn Thaùnh. Ngöôi do nghieäp ñôøi tröôùc, Neân sanh vaøo coõi aùc, Toån haïi caùc höõu tình , Laáy ñoù laøm vui thuù. Sau khi cheát ôû ñaây, Seõ sanh veà coõi naøo, Vaø truï ôû choã naøo? Hieàn thuû, haõy nghe kyõ: Caùc haønh laø voâ thöôøng, Caùc phaùp laø voâ ngaõ, Tòch tónh laø Nieát-baøn, Sanh loøng tin nôi ta”. Khi thaáy voi döõ chaïy aùo tôùi choã Phaät, chuùng Thanh vaên ñeàu chaïy traùnh xa, chæ rieâng coù A-nan laø khoâng lìa xa Phaät. Sau khi haøng phuïc voi döõ xong, Phaät cuøng chuùng Thanh vaên ñeán nhaø tröôûng giaû, voi Hoä taøi theo sau Phaät; khi Phaät vaøo trong nhaø, voi ñöùng ôû ngoaøi vì khoâng thaáy Phaät neân noù ñònh xoâ cöûa laøm suïp nhaø, Phaät lieàn duøng thaàn löïc hoùa nhaø thaønh thuûy tinh, trong ngoaøi ñeàu thaáy ñöôïc nhau ñeå voi ñöôïc thaáy Phaät. Thoï thöïc xong, Phaät noùi keä chuùc nguyeän roài cuøng chuùng Thanh vaên ñöùng daäy ra veà, voi laïi ñi theo sau Phaät. Quaàn thaàn ñem vieäc naøy taâu vua, vua lieàn noùi vôùi Ñeà-baø-ñaït-ña: “Ngaøi ñaõ laøm cho toâi bò toån thaát lôùn, neáu voi aáy boû ñi, nöôùc laân caän seõ gaây chieán tranh, Ngaøi thaät khoâng bieát thôøi”, Ñeà-baø-ñaït-ña nghe Vuatraùch lieàn im laëng. Vua baûo quaàn thaàn : “sau khi Phaät ra khoûi thaønh thì haõy ñoùng cöûa thaønh laïi, chôù ñeå voi theo Phaät ra ngoaøi”, ñaïi thaàn tuaân lònh vua, baûo ngöôøi giöõ cöûa thaønh vaø ngöôøi quaûn töôïng : “haõy baét giöõ voi laïi, chôù ñeå noù theo Phaät ra ngoaøi”. Khi voi Hoä taøi bò baét giöõ laïi, noù khoâng nhìn thaáy Phaät ñöôïc nöõa neân duøng chaân ñaïp voøi cho khoâng thôû ñöôïc, meâ man ngaõ xuoáng ñaát maø cheát, thaàn thöùc thaùc sanh leân coõi trôøi Töù thieân vöông. Thöôøng phaùp cuûa chö thieân khi sanh leân coõi trôøi ñeàu khôûi ba nieäm: moät laø ta töø ñaâu sanh ñeán ñaây, hai laø nay ta ñang ôû ñaâu, ba laø ta do nghieäp duyeân gì. Luùc ñoù thieân töû naøy quaùn bieát mình töø thaân voi cheát ñi, ñöôïc sanh leân coõi trôøi Töù thieân vöông laø do

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 19   521

sanh taâm hoan hæ ñoái vôùi Phaät. Thieân töû lieàn suy nghó: “neáu ta ôû ñaây thoï dieäu laïc maø khoâng ñeán choã Theá toân tröôùc laø khoâng phaûi ñaïo lyù ; ta neân cuøng chö thieân vaây quanh ñi ñeán choã Phaät”, nghó roài ngay trong ñeâm ñoù, Thieân töû duøng traêm baùu trang nghieâm thaân, thaân thanh tònh saùng suoát töø trong ra ngoaøi, laïi duøng caùi y kích ñöïng ñuû loaïi hoa vi dieäu ñi ñeán choã Phaät trong Truùc laâm, aùnh saùng chieáu soi cuøng khaép, saùng hôn caû ban ngaøy. Thieân töû ñeán choã Phaät raûi hoa cuùng döôøng, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, Phaät quaùn bieát caên taùnh tuøy mieân cuûa thieân töû noùi phaùp Töù ñeá khieán cho ñöôïc khai ngoä vaø chöùng quaû Döï löu. Sau khi chöùng quaû, thieân töû baïch Phaät: “Theá toân, nhôø Phaät khai ngoä khieán con ôû trong caùc naïn maø ñöôïc giaûi thoaùt, ñieàu naøy khoâng phaûi do cha meï… cho ñeán sa moân, Baø- la-moân coù theå laøm ñöôïc. Theá toân laø baäc ñaïi thieän tri thöùc ñaõ cöùu vôùt con ra khoûi ba coõi, ñaët ñeå con vaøo coõi trôøi ngöôøi, heát khoå sanh töû, ñöôïc ñaïo Nieát-baøn, laøm caïn bieån maùu, vöôït khoûi nuùi xöông, nuùi thaân kieán töø voâ thæ ñeán nay ñeàu bò phaù tan baèng chaøy trí Kim cang, chöùng ñöôïc Sô quaû. Nay con xin quy y Tam baûo, töø hoâm nay cho ñeán troïn ñôøi thoï trì naêm hoïc xöù, cuùi xin Theá toân chöùng bieát con laø OÂ-ba-saùch-ca”, lieàn noùi keä: “Nhôø Phaät ñoùng bít cöûa ñöôøng aùc, ÔÛ trong ba ñöôøng nhieàu toån haïi, Nhôø Phaät khai môû ñöôøng Nhaân thieân, Laïi ñöôïc chöùng Nieát-baøn vi dieäu, Nhôø Phaät döùt tröø caùc nghieäp aùc, Loät heát maøng che, maét ñöôïc saùng, Chöùng ñöôïc ñaïo Thaùnh hieàn tòch dieät, Vöôït qua caûnh khoå trong ba coõi, Ñöôïc taát caû trôøi ngöôøi cuùng döôøng, Tröø heát khoå sanh giaø bònh cheát. Trong traêm ngaøn ñôøi khoâng ñöôïc gaëp, Hoâm nay quaû baùo ñöôïc gaëp Phaät, Ruõ anh laïc kính leã ñaïi sö, Ñaûnh leã chaân Phaät, taâm vui möøng, Nhieãu phaûi ba voøng roài trôû veà, Voït thaân bay leân treân thieân cung”. Luùc ñoù thieân töû vui möøng nhö ngöôøi ñi buoân ñöôïc lôøi, nhö ngöôøi caøy ruoäng ñöôïc thu hoaïch, nhö ngöôøi ratraän ñöôïc thaéng, nhö ngöôøi bònh ñöôïc laønh, cuøng chö thieân bay trôû veà thieân cung. Ñeâm ñoù vaøo ñaàu ñeâm, caùc Bí-soâ kinh haønh trong röøng nhìn thaáy aùnh saùng naøy roài, saùng hoâm sau lieàn ñeán hoûi Phaät: “Theá toân, ñeâm qua coù phaûi Thích Phaïm chö thieân

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 19   521

ñaõ ñeán choã Phaät?”, Phaät noùi: “ñoù khoâng phaûi laø Thích Phaïm chö thieân ñaõ ñeán choã ta. Caùc thaày coù nhôù voi Hoä taøi hung döõ ñaõ chaïy aøo tôùi muoán giaãm cheát ta khoâng?”, ñaùp laø coù nhôù, Phaät noùi: “luùc ñoù ta ñaõ chæ daïy khieán noù sanh taâm chaùnh tín vaø khôûi taâm hoan hæ ñoái vôùi ta; nhôø ñoù sau khi cheát, noù ñöôïc sanh leân coõi trôøi Töù thieân vöông. Ñeâm qua chính thieân töû aáy ñaõ ñeán choã ta, nghe ta thuyeát phaùp vaø ñaõ ñöôïc Kieán ñeá”, caùc Bí- soâ ñeàu coù nghi thænh hoûi Phaät: “Theá toân, voi Hoä taøi ñaõ taïo nghieäp gì maø ñoïa vaøo baøng sanh, laïi nhôø nghieäp gì maø ñöôïc sanh leân coõi trôøi Töù thieân vöông vaø ñöôïc Kieán ñeá?”, Phaät noùi: “voi Hoä taøi ñaõ taïo nghieäp roài, theo thôøi gian nghieäp aáy taêng tröôûng thaàn thuïc, duyeân bieán hieän tieàn nhö boäc löu (thaùc nöôùc) khoâng theå chaûy ngöôïc laïi, quyeát ñònh phaûi chieâu laáy quaû baùo khoâng ai coù theå thoï thay. Naøy caùc Bí-soâ, neáu moät ngöôøi ñaõ taïo nghieäp thieän aùc khoâng phaûi ñòa thuûy hoûa phong ôû ngoaøi giôùi môùi khieán ngöôøi kia thoï baùo, maø ñeàu ôû trong uaån xöù giôùi cuûa töï thaân chieâu caûm quaû dò thuïc”. Phaät noùi keä: “Duø traûi qua traêm kieáp, Nghieäp ñaõ taïo khoâng maát, Khi nhaân duyeân hoäi hoïp, Töï thoï laáy quaû baùo”. Phaät baûo caùc Bí-soâ: “Quaù khöù Hieàn kieáp, luùc loaøi ngöôøi thoï hai vaïn tuoåi coù Phaät Ca-dieáp ba ra ñôøi ñaày ñuû möôøi hieäu, truï ôû trong vöôøn Thi loäc, choã Tieân nhôn ñoïa xöù thuoäc thaønh Baø-la-neâ-tö. Luùc ñoù voi naøy xuaát gia trong giaùo phaùp cuûa Phaät ñoù, nhöng khoâng quyù troïng giôùi, giôùi haïnh thieáu soùt neân bò ñoïa trong loaøi voi. Vò naøy thöôøng ñem töù söï cuùng döôøng chuùng taêng, nhôø caên laønh naøy neân duø sanh ra nôi naøo cuõng ñöôïc ñaày ñuû thöùc aên uoáng, laïi ñöôïc gaëp ta, do sanh taâm hoan hæ neân sau khi qua ñôøi ñöôïc sanh leân coõi trôøi Töù thieân vöông.Vò naøy thöôøng ñoïc tuïng caùc phaùp nhö Töù ñeá, duyeân khôûi, uaån, xöù…; nhôø caên laønh naøy neân sau khi sanh thieân trôû laïi gaëp ta, nghe phaùp vaø ñöôïc Kieán ñeá, chöùng quaû Döï löu. Naøy caùc Bí-soâ, neáu tu nghieäp traéng thì ñöôïc quaû baùo traéng…”, caùc Bí-soâ laïi coù nghi thænh hoûi Phaät: “luùc voi Hoä taøi chaïy ñeán haïi Phaät, do nhaân duyeân gì chuùng Thanh vaên ñeàu chaïy traùnh xa, chæ coù moät mình A- nan laø khoâng lìa xa Phaät?”, Phaät noùi: “khoâng phaûi chæ coù ngaøy nay maø ngaøy xöa cuõng vaäy, caùc thaày laéng nghe: Thuôû xöa, ôû beân soâng A na baø ñaït ña coù con ngoãng chuùa teân laø Ñeà ñaàu laïi tra, noù coù hai con: con ngoãng lôùn teân laø Maõn, con ngoãng nhoû teân laø Maõn dieän. Maõn coù taùnh hung aùc, thích gaây söï ñaùnh nhau vaø xuùc naõo caùc con ngoãng khaùc; moãi laàn nghe caùc con ngoãng ñeán baùo caùo: “con lôùn

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 19   522

cuûa Ñaïi vöông ñaùnh toâi, xuùc naõo toâi”, ngoãng chuùa lieàn suy nghó: “baûn taùnh noù hung baïo, neáu laäp noù laøm Thaùi töû thì sau khi ta cheát, noù seõ gieát haïi caùc con ngoãng; ta phaûi laäp keá”, nghó roài lieàn goïi hai con ñeán noùi raèng: “hai con haõy ñi tuaàn tra tôùi caùc ao coù ngoãng sinh soáng, ñöùa naøo tuaàn tra xong trôû veà tröôùc thì ta seõ truyeàn vöông vò”. Hai vöông töû ngoãng nghe roài, moãi con lieàn cuøng naêm traêm ngoãng chuùng bay ñi tuaàn tra caùc ao nöôùc ôû khaép nôi coù ngoãng sinh soáng, daàn daàn ñeán thaønh Baø-la-neâ-tö. Nôi ñaây coù vua Phaïm ñöùc ñang trò vì, ñaát nöôùc phoàn thònh, nhaân daân no aám ; caùch thaønh khoâng xa coù moät ao sen vôùi ñuû caùc loaïi hoa taïp saéc phuû ñaày treân maët ao, boán beân bôø ao coù ngaøn loaïi caây hoa quaû vôùi ñuû caùc loaïi chim tuï taäp. Vöông töû Maõn cuøng naêm traêm ngoãng chuùng bay xuoáng ao daïo chôi vui veû, khoâng coù sôï seät; vöông töû Maõn dieän cuøng naêm traêm ngoãng chuùng ñang bay treân khoâng trung, moät con ngoãng hoûi: “chuùng ta coù neân bay xuoáng ao naøy khoâng?”, Maõn dieän noùi: “ta neân trôû veà ao Voâ nhieät nhaän vöông vò roài seõ trôû laïi ñaây vui chôi”, noùi roài lieàn bay trôû veà ao Voâ nhieät nhaän vöông vò roài trôû laïi trong ao naøy vui chôi. Nhöõng ngöôøi ñöùng beân bôø ao nhìn thaáy ngoãng chuùa naøy xinh ñeïp khaùc laï, khoâng chim naøo ôû ñaây saùnh ñöôïc neân ñeàu nhìn ngaém noù, khoâng bieát noù töø ñaâu tôùi. Tieáng ñoàn lan ra neân daân chuùng trong thaønh Baø-la-neâ-tö ñeàu ñeán beân ao ngaém nhìn ngoãng chuùa, quaàn thaàn ñem vieäc naøy taâu vua. Vua cho goïi caùc thôï saên ñeán vaø noùi: “ta nghe noùi trong ao cuûa ta coù moät ngoãng chuùa khoâng bieát töø ñaâu bay tôùi raát xinh ñeïp, caùc oâng tìm caùch vaây baét nhöng khoâng ñöôïc laøm toån haïi noù roài mang ñeán ñaây cho ta xem”, caùc thôï saên tuaân lònh vua vaây baét, töø töø coät troùi ngoãng chuùa laïi. Ngoãng chuùa bieát khoâng thoaùt ñöôïc neân baûo baày ngoãng mau bay trôû veà ao Voâ nhieät, naêm traêm con ngoãng nghe roài ñeàu bay heát, chæ coù moät con ôû laïi nhìn ngoãng chuùa rôi nöôùc maét. Thôï saên thaáy roài ngaïc nhieân noùi vôùi ngoãng kia: “ta vì theo lònh vua neân vaây baét ngoãng chuùa, ta khoâng baét gieát ngöôi, ngöôi chôù khoùc”, noùi roài mang ngoãng chuùa ñeán choã vua, ngoãng kia vì thöông meán ngoãng chuùa neân cuõng bay theo sau. Ñeán choã vua, vua thaáy roài lieàn hoûi thôï saên: “con ngoãng kia vì sao laïi bay theo ñeán ñaây?”, thôï saên noùi laø noù töï bay theo, vua ngaïc nhieân noùi vôùi thôï saên: “ngoãng kia chaéc laø choâng hay vôï cuûa ngoãng chuùa naøy neân khoâng muoán lìa xa nhau, vaäy khanh haõy thaû cho chuùng cuøng bay ñi, chôù coù gieát haïi”, thôï saên noùi: “thaàn sôï ngöôøi khaùc seõ baét gieát chuùng, xin vua ra lònh cho nhaân daân chôù gieát haïi chuùng”, vua lieàn baûo ñaïi thaàn: “khanh haõy cho ngöôøi ñaùnh troáng thoâng baùo cho daân chuùng trong thaønh töø nay trôû ñi khoâng ñöôïc gieát haïi loaøi chim”, ñaïi thaàn tuaân lònh vua ñi thoâng baùo cho daân chuùng bieát.

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 19   523

Phaät baûo caùc Bí-soâ: “ngoãng chuùa Maõn dieän thuôû xöa chính laø thaân ta ngaøy nay, ngoãng bay theo sau chính laø A-nan, naêm traêm ngoãng chuùng chính laø naêm traêm Bí-soâ ngaøy nay. Thuôû xöa naêm traêm ngoãng chuùng ñeàu bay ñi, chæ coù ngoãng kia ôû laïi khoâng xa lìa ; nay cuõng vaäy. Caùc thaày laéng nghe theâm: Thuôû xöa taïi thaønh Baø-la-neâ-tö coù vua teân laø A-tra trò vì, ñaát nöôùc phoàn thònh, nhaân daân no aám, trieàu thaàn coù naêm traêm vò, do oai ñöùc cuûa vua neân caùc nöôùc laân caän ñeàu ñeán trieàu baùi. Luùc ñoù coù moät ngöôøi töø Nam Thieân truùc ñeán teân laø Tröôïng bình, coù söùc maïnh ñòch ngaøn ngöôøi; ñaïi thaàn daãn ñeán gaëp vua taâu raèng: “ngöôøi naøy coù söùc maïnh ñòch ñöôïc ngaøn ngöôøi, vì nghe oai ñöùc cuûa vua neân ñeán xin theo phoø taù, xin vua thu naïp”, vua nghe roài lieàn thu naïp vaø ban cho nhieàu cuûa caûi vaät duïng. Thôøi gian sau, moät vua cuûa nöôùc laân caän coù quaân maõ nhieàu vaø maïnh neân taäp hoïp boán binh laø töôïng binh, maõ binh, xa binh vaø boä binh roài thaân chinh ñeán gaây chieán; vua A-tra cuõng daãn boán binh ra nghinh chieán, vua kia thuatraän boû chaïy veà nöôùc. Trôû veà nöôùc roài laäp keá cho ngöôøi ñeán ñuùt loùt vaø mua chuoäc naêm traêm vò ñaïi thaàn trong trieàu cuûa vua A-tra, noùi raèng: “laàn sau vua nöôùc toâi sang gaây chieán, caùc oâng chôù cuøng chuùng toâi chieán ñaáu; neáu vua toâi thaéng traän seõ ban thöôûng cho caùc oâng gaáp vaïn laàn”, naêm traêm trieàu thaàn naøy nhaän lôøi. Khoâng bao laâu sau, vua nöôùc kia laïi sang gaây chieán, vua A-tra cuõng daãn binh ra nghinh chieán nhöng naêm traêm ñaïi thaàn vì ñoàng tình vôùi vua nöôùc kia neân khoâng cuøng hoï chieán ñaáu. Do duyeân naøy neân vua A-tra vaø Tröôïng bình bò nguy khoán, vua noùi keä: “Töø laâu thaân caän ta, Nay ñeàu lìa boû ta, Chæ coøn coù Tröôïng bình, Khoâng lìa boû Ñaïi vöông”. Luùc ñoù Tröôïng bình gieát cheát naêm traêm ñaïi thaàn kia. Phaät baûo caùc Bí-soâ: “vua A-tra thuôû xöa chính laø thaân ta ngaøy nay, Tröôïng bình chính laø A-nan, naêm traêm ñaïi thaàn chính laø naêm traêm Bí-soâ; thuôû xöa naêm traêm ñaïi thaàn ñeàu lìa boû ta, chæ coù Tröôïng bình laø khoâng lìa boû, nay cuõng vaäy. Caùc thaày haõy laéng nghe theâm: Thuôû xöa, coù moät Boà-taùt truï nôi Baát ñònh tuï, thoï thaân sö töû vua cuûa loaøi thuù soáng trong nuùi röøng noï. Luùc ñoù coù naêm traêm daõ can haèng ngaøy thöôøng theo sau sö töû ñeå aên thöùc aên dö; vì khi sö töû baét ñöôïc con thuù naøo, noù chæ aên phaàn thòt ngon roài boû ñi, phaàn coøn laïi ñeå cho caùc daõ can aên. Thôøi gian sau, khi ñi saên moài vaøo ban ñeâm, vì trôøi toái neân sö töû rôi

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 19   524

xuoáng moät caùi gieáng khoâ; thaáy sö töû bò rôi xuoáng gieáng, moät con trong soá naêm traêm daõ can ôû laïi beân mieäng gieáng nghó caùch cöùu sö töû, nhöõng con khaùc thaáy baày nai lieàn chaïy theo nai. Con daõ can naøy ñi quanh nhìn ngoù vaø thaáy moät uï ñaát, noù duïng söùc ñaåy ñaát naøy boû xuoáng gieáng cho ñeán khi ñaát daàn daàn ñaày ; nhôø ñoù sö töû nhaûy ra khoûi gieáng. Chö thieân treân hö khoâng thaáy roài lieàn noùi keä:
“Neân giao keát baïn thaân,
Duø yeáu hay maïnh meõ,
Ta thaáy moät daõ can,
Cöùu sö töû khoûi gieáng”.
Phaät baûo caùc Bí-soâ: “sö töû thuôû xöa chính laø thaân ta ngaøy nay, daõ can ôû laïi chính laø A-nan, nhöõng con daõ can boû ñi chính laø caùc Bí-soâ ngaøy nay; thuôû xöa ñaõ lìa boû ta vaø nay cuõng vaäy. Caùc thaày laéng nghe theâm:
Thuôû xöa, coù moät Boà-taùt truï nôi Baát ñònh tuï, thoï thaân Nai vua cuûa naêm traêm con soáng trong moät khu röøng noï. Coù moät thôï saên giaêng baãy ñeå gieát haïi baày nai, khi nai chuùa daãn baày nai ñi ñeán nôi ñoù, nai chuùa ñi ñaàu lieàn sa baãy, baày nai ñeàu boû chaïy taùn loaïn, chæ coøn laïi moät con nai caùi ôû beân caïnh nai chuùa khoâng ñi. Thaáy nai chuùa gôû baãy khoâng ñöôïc, nai caùi naøy noùi keä:
“Nai chuùa ñaïi oai ñöùc,
Haõy mau mau gôû baãy,
Ngöôøi caøi ñaët baãy naøy,
Laø thôï saên saép ñeán”.
Nai chuùa noùi keä:
“Ta duø laøm caùch naøo,
Cuõng khoâng theå gôû baãy,
Baãy naøy quaù chaéc chaén,
Coät chaân ñau thaáu xöông”.
Luùc ñoù ngöôøi thôï saên caàm cung teân ñi ñeán, thaáy thôï saên saép ñeán nai caùi noùi keä:
“Nai chuùa ñaïi oai ñöùc,
Haõy mau mau gôû baãy,
Ngöôøi caøi ñaët baãy naøy,
Laø thôï saên saép ñeán”.
Nai chuùa noùi keä:
“Ta duø laøm caùch naøo,
Cuõng khoâng theå gôû baãy,
Baãy naøy quaù chaéc chaén,

SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 19   525

Coät chaân ñau thaáu xöông”. Nai caùi thaáy thôï saên ñeán, vì quaù sôï haõi neân noùi vôùi thôï saên: “OÂng laø thôï saên gioûi, Haõy boû cung teân ñi, Laáy dao gieát toâi tröôùc, Roài gieát nai chuùa sau”. Thôï saên nghe roài ngaïc nhieân hoûi: “nai naøy laø gì cuûa ngöôi?”, ñaùp laø choàng toâi, thôï saên nghe roài noùi keä: “Nay ta khoâng haïi ngöôi, Cuõng khoâng gieát nai chuùa, Choàng vôï ñeàu ñöôïc tha, Cho hai ngöôi ñoaøn tuï”. Nai caùi noùi keä: “Nhö vôï choàng toâi cuøng vui veû, Toâi ñoaøn tuï vôùi choàng thaân yeâu, Nguyeän cho oâng cuøng vôùi quyeán thuoäc, Thöôøng ñöôïc vui veû thöông yeâu nhau”. Thôï saên nghe roài kinh ngaïc khen laø hieám coù, lieàn gôû baãy cho nai chuùa ñöôïc cuøng ñi vôùi nai caùi. Phaät baûo caùc Bí-soâ: “nai chuùa thuôû xöa chính laø thaân ta ngaøy nay, nai caùi ôû laïi chính laø A-nan, baày nai boû ñi chính laø caùc Bí-soâ; thuôû xöa lìa boû ta, nay cuõng vaäy”, luùc ñoù caùc Bí-soâ laïi coù nghi thænh hoûi Phaät: “Theá toân, vì sao Ñeà-baø-ñaït-ña laïi tham lôïi döôõng caáu ueá maø töï haïi baûn thaân mình?”, Phaät noùi: “khoâng phaûi chæ ngaøy nay, ngaøy xöa cuõng vì tham lôïi caáu ueá maø töï haïi thaân. Caùc thaày laéng nghe: Thuôû xöa, trong moät vuøng nuùi coù caùi ao hoa lôùn, luùc ñoù coù moät con voi lôùn ñeán beân ao uoáng nöôùc xong roài ñi, laïi coù moät con daõ can raát dô baån hoâi haùm cuõng muoán ñeán beân ao uoáng nöôùc. Noù gaëp voi ngöôïc ñöôøng ñi tôùi lieàn noùi: “anh haõy traùnh ñöôøng, neáu khoâng traùnh thì chuùng ta seõ ñaùnh nhau”, voi nghe roài lieàn suy nghó: “con vaät naøy hoâi haùm dô baån ñaùng thöông, neáu ta duøng chaân ñaïp hoaëc duøng ngaø, voøi haïi noù thì ta cuõng bò dô laây; ta neân duøng vaät baån haïi noù”, nghó roài lieàn noùi keä: “Khoâng duøng chaân ñaïp ngöôi, Cuõng khoâng duøng voøi, ngaø, Maø duøng vaät baån gieát, Duøng vaät baån gieát baån”. Voi suy nghó: “neáu ta neù traùnh boû ñi, chaéc chaén noù seõ theo sau ta”, nghó roài lieàn neù moät beân roài boû ñi thaät mau; daõ can suy nghó: “ta chæ noùi

moät caâu maø voi ñaõ sôï haõi boû chaïy”, nghó roài lieàn ñuoåi theo sau. Voi thaáy daõ can ñaõ chaïy tôùi gaàn lieàn duïng söùc phoùng phaân vaøo mình daõ can, daõ can truùng phaûi phaân lieàn qua ñôøi. Phaät baûo caùc Bí-soâ: “con daõ can thuôû xöa chính laø Ñeà-baø-ñaït-ña ngaøy nay, xöa bò vaät baån laøm haïi, nay cuõng bò lôïi döôõng caáu ueá laøm haïi”, caùc Bí-soâ laïi coù nghi thænh hoûi Phaät: “do nhaân duyeân gì ngöôøi nghe theo lôøi Phaät daïy thì ñöôïc thoaùt khoøi sanh töû khoå naïn, coøn nghe theo lôøi cuûa Ñeà-baø-ñaït-ña thì bò khoå naõo?”


