Kinh Trung Bộ (Majjhima Nikāya)
Trung Bo giang giai - Kinh so 31 & 32
Nguồn: Thư Viện Phật Học BudSas (kho Dân tộc KING — Giảng Sư)

Trung Bo giang giai - Kinh so 31 & 32

Vietnamese, with Unicode Times font

Trung Bộ Kinh - Kinh số
31 & 32
Kinh Rừng Sừng
Bò
Hòa thượng
Thích Chơn Thiện

Kinh số 31

Kinh Ngắn: Rừng Sừng Bò

( Cùlagosingasuttam)

- Lesser Discourse in Gosinga -
I. GIẢI THÍCH TỪ
NGỮ
(Các từ ngữ đã được giải thích...)
II. NỘI DUNG KINH
RỪNG SỪNG BÒ
1. Ba
đại tôn giả Anuruddha, Nandiya và Kimbila thực hành nếp
sống phạm hạnh rất nhiệt tâm, tinh cần tại một khu vườn,
rừng Gosinga, có nhiều cây Ta la và đã hoàn toàn thành tựu
mục tiêu phạm hạnh.
Một chiều, đức Thế Tôn bỗng
nhiên đến thăm ba đại tôn giả, thăm hỏi nếp sống của
ba Người. Dưới đây là câu chuyện thăm hỏi:

1.1. Hỏi thăm việc thực hành
"sáu hòa kính"...
1.2. Hỏi thăm việc thực hành
không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần.
1.3. Hỏi thăm sự thành tựu pháp
thượng nhân, tri kiến thù thắng... (từ Sơ thiền Sắc định
cho đến Diệt thọ tưởng định)

2. Ảnh
hưởng độ tha của nếp sống phạm hạnh, và của sự thành
tựu nếp sống ấy:
Trường quỷ dạ-xoa Parajana tán
thán lợi ích đến với dân chúng Vajjì, nơi có đức Thế
Tôn và ba đại tôn giả đang trú. Lời tán thán ấy được
chư Thiên chuyển đi vang khắp sáu cõi trời Dục giới và
Phạm Thiên. Nếu các thân nhân của ba đại tôn giả, nếu
dân chúng Vajjì ..., nếu chư thiên trong các cõi trời, ác ma
... "nhớ đến ba đại tôn giả với tâm niệm hoan
hỷ" , thì các thế giới với chư thiên, ác ma, loài
Người sẽ được an lạc, hạnh phúc lâu dài.
III. BÀN THÊM
1.
Bản kinh 31, Rừng Gosinga, ngoài việc giới thiệu một nếp
sống phạm hạnh mẫu mực, còn nêu lên hai điểm giáo lý
rất đặc biệt:

1.1. Danh từ "pháp thượng
nhân" thường để chỉ các thần túc thông, tha tâm thông,
thiên nhãn thông và thiên nhĩ thông, ở đây tôn giả
Anuruddha vẫn xem sơ thiền, nhị thiền và tam
thiền Sắc định cũng là cảnh giới của pháp thượng nhân
và của các tri kiến thù thắng (ở đây đã có mặt
định và tuệ giải thoát).
1.2. Sự hiện diện của các
vị chân tu, thực hành phạm hạnh ở đời đem lại lợi
ích, an lạc, hạnh phúc lâu dài cho đời, và cho cả các cõi
chư thiên, nều người đời và chư Thiên nhớ đến vị
chân tu ấy. Điểm trọng tâm của lợi ích nầy là nếu
người đời tác ý đến với tâm hoan hỷ: chính tâm hoan
hỷ, tùy hỷ tán thán phạm hạnh là nhân tố chính của
thành quả của an lạc, hạnh phúc cho đời.

Hiện tại, thế gian biết có
Thế Tôn và rất nhiều, nhiều lắm các bậc đại Thánh thành
tựu mục tiêu phạm hạnh để nhớ nghĩ đến với tâm hoan
hỷ, tùy hỷ, nếu làm thế thì thế gian sẽ trở nên an
lạc, hạnh phúc biết bao nhiêu!
Phương chi, sự tưởng niệm
Phật, tưởng niệm Pháp, tưởng niệm Tăng, sự đàm đạo,
tụng đọc các Kinh điển đã được chư Tổ truyền dạy vì
an lạc, hạnh phúc cho đời, nếu số đông ở đời hiểu
như vậy, tin như vậy và làm như vậy.
Phương chi, Kinh Diệu Pháp Liên
Hoa có một phẩm ca ngợi hạnh tùy hỷ, gọi là "Tùy
Hỷ Công Đức".
Những người nghiên cứu Phật
học tưởng cũng nên dành thời gian để xiển dương hạnh
tán thán, tùy hỷ nầy.
2. Nét
dung dị của Thế Tôn:
Kinh 31 thuật đức Thế Tôn đi đến
rừng Sừng Bò một mình, không có thị giả, với dáng vẻ
dung dị đến độ người giữ vườn của ba tôn giả
Anuruddha, Kimbila và Nandiya, ngỡ Ngài chỉ là một Sa-môn bình
thường. Ngài thân hành đến thăm ba đại đệ tử rất bình
thường, giản dị, không thông báo, không kịp đón rước.
Câu chuyện thăm hỏi rất tự nhiên, giản dị, nhưng vẫn hàm
ẩn đầy sự quan tâm của bậc đạo sư đến sự thành
tựu mục tiêu phạm hạnh đối với các đệ tử. Rồi đức
Thế Tôn lại với phong cách dung dị từ giã ba tôn giả.
Đạo tình giữa Thế Tôn với các
đệ tử lớn, tiếng tăm, biểu hiện rất là tự nhiên,
dung dị, nhưng rất là trí tuệ giữa một bầu không gian
rất là giải thoát, không gian bỗng trở nên thu hẹp lại,
nhưng lại mở ra một phương trời "du hí" mới mà
hành giả sẽ được gặp qua bản Kinh kế tiếp.

Kinh số 32

Kinh Dài: Rừng Sừng Bò

( Màhagosingasuttam)

- Greater Discourse in Gosinga -
I. GIẢI THÍCH TỪ
NGỮ
(Các từ ngữ đã được giải thích...)
II. NỘI DUNG BẢN
KINH DÀI RỪNG SỪNG BÒ
Một thời đức Thế Tôn và
nhiều đại đệ tử trú tại ngôi rừng Gosinga. Vào một
buổi chiều đẹp trời, sau khi xuất định, tôn giả
Mục-kiền-liên (Moggallàna) đi đến chỗ ở của tôn giả
Đại Ca-diếp (Mahà Kassapa) và đề nghị tôn giả cùng đi
đến tôn giả Xá-lợi-phất (Sàriputta) để nghe Pháp. Rồi
cả hai tôn giả đến mời thêm tôn giả A-nậu-lâu-đà
(Anuruddha) cùng đi. Tôn giả A-nan (Ànanda) thấy thế, cũng đến
mời tôn giả Ly-bà-đa (Revata) cùng đến chỗ tôn giả Xá-lợi-phất.
Tôn giả Xá-lợi-phất nêu lên
một câu hỏi để tất cả cùng lần lượt phát biểu lời
đáp rằng: "Khả ái thay khu rừng Gosinga! Đềm rằm sáng
trăng, cây Ta-la trổ hoa cùng khắp, hương trời như được
tỏa rộng khắp nơi. Này hiền giả, hạng Tỷ kheo nào có
thể làm sáng chói khu rừng Gosinga?
Câu trả lời của mỗi tôn giả
là sở đắc giải thoát của tự thân:

- Tôn giả A-nan: hạnh đa văn,
thuyết pháp với văn cú viên dung, lưu loát.
- Tôn giả Ly-bà-đa: sống tịnh
cư, chuyên hành và an trú Chỉ, Quán hạnh, trú nơi Không
tịch.
- Tôn giả A-nậu-lâu đà: Thiên
nhãn đệ nhất, quán sát khắp nghìn thế giới ...
- Tôn giả Kassapa: đầy đủ các
hạnh thuộc phạm hạnh, thành tựu trọn vẹn lộ trình
Giới-Định-Tuệ-Giải thoát và Tri kiến giải thoát ...
- Tôn giả Mục-kiền-liên: có
thể cùng với một đại đệ tử khác (như tôn giả Xá-lợi-phất)
bàn luận về Luận tạng (Abidhamma) miên tục không vướng
ngại (hỏi về pháp giới) ...
- Tôn giả Xá-lợi-Phất: có
thể an trú bất cứ quả vị nào vào bất cứ lúc nào ...

Đức Thế Tôn khen cả sáu câu
trả lời của sáu tôn giả đều khéo nói, rồi Ngài cũng
đưa ra câu trả lời giới thiệu hạng Tỷ kheo có thể làm
chói sáng khu rừng, ấy là hạng:
"Tỷ kheo, sau bữa ăn, sau khi
đi khất thực về, ngồi kiết già, lưng thẳng, đặt niệm
trước mặt, và nghĩ rằng: Ta sẽ không bỏ ngồi kiết
già cho đến khi tâm của ta được khéo giải thoát các
lậu hoặc, không có dư tàn ."
Lời dạy của Thế Tôn như vừa
lập lại lời nguyện của Thế Tôn ở dưới cội cây bồ-đề
bảy tuần lễ trước ngày giác ngộ, vừa xác nhận rằng
tất cả các đệ tử Thế Tôn quyết tâm giác ngộ đều có
thể làm chói sáng khu rừng Gosinga .
III. BÀN THÊM
1.
Theo Tăng Chi Bộ Kinh I, Chương một pháp, sáu tôn giả trên
đều là đệ nhất về hạnh tu của mình:

- Tôn giả Xá-lợi-Phất là
bậc trí tuệ đệ nhất.
- Tôn giả Mục-kiền-liên là
bậc thần thông đệ nhất.
- Tôn giả Đại Ca-diếp là
bậc khổ hạnh và nhập, trú, xuất định đệ nhất.
- Tôn giả A-nậu-lâu đà là
bậc thiên nhãn đệ nhất.
- Tôn giả Ly-bà-đa là bậc độc
cư thiền định đệ nhất.
- Tôn giả A-nan là bậc đa văn,
ái ngữ và đi bộ đệ nhất.

Riêng ba đại tôn giả đầu, tôn
giả Xá-lợi-phất có trí tuệ thể nhập pháp giới ngang
bằng Thế Tôn; tôn giả Mục-kiền-liên có thần thông
thiện xảo ngang bằng Thế Tôn; tôn giả Đại Ca-diếp thì
nhập định, trú định và xuất định thiện xảo đệ
nhất, ngang bằng Thế Tôn.
Các tôn giả đã có một cuộc
gặp gỡ, hẹn hò, đàm đạo rất là đặc biệt, mỗi vị
đã chân chánh nói lên sở chứng, sở đắc của mình, vừa
trang nghiêm vừa hàm ẩn nghĩa "đùa tếu" rất ý
vị, cởi mở nếu người đọc chỉ thêm vào chữ "Tôi"
đầu lời phát biểu, ngầm ý là: chỉ có tôi là xứng
đáng làm chói sáng khu rừng Gosinga (có lẽ cái mỉm cười
của quý tôn giả sau lời phát biểu cũng nói lên ý ấy).
Cuộc đàm đạo giữa các đại tôn
giả rất là đơn sơ, nhưng đã toát ra một thái độ rất
chi là phóng khoáng, cởi mở, rất chi là "tiếu
ngạo" và nghe ra tràn đầy lạc quan, hạnh phúc với
một bát cơm mỗi ngày giữa khu rừng cô tịch. Một thái độ
sống đấy hoan hỷ cởi mở tuy được gói kín trong nét
trang nghiêm, nhưng có vẻ hầu như cứ trào ra bất tận.
2.
Bậc đạo sư đại trang nghiêm cũng ngầm chia xẻ đạo
tuệ với các tôn giả. Ngài đã hầu như cũng mỉm cười
với các tôn giả khi nói rằng: "tất cả sáu tôn giả
khéo trả lời". Ngài cũng tham dự cuộc đàm đạo
bằng lời phát biểu riêng, mà như là đưa ra một mẫu số
chung cho tất cả: đoạn trừ lậu hoặc: Ai đoạn trừ
lậu hoặc thì đều có thể làm chói sáng cuộc đời nầy .
Ôi đẹp làm sao nếp sống của
bậc đại Thánh!
Giản dị như không có gì, nhưng
lại là của khát vọng cao thượng nhất của đời người,
cái giản dị đựng đầy pháp giới thẩm mỹ cao tuyệt!
-ooOoo-

Source: Người Cư Sĩ, France, http://cusi.free.fr

(Nguyên Trừng đánh máy theo ấn bản do Hòa Thượng Chơn Thiện trao tặng)

[ Trích giảng Trung Bộ ][ Trở về trang Thư Mục ]

last updated: 10-03-2005
