Cuộc Đời Đức Phật (Landaw — HT Thích Trí Chơn dịch)
Hoàng Tử Nhân Đức
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Trong lúc thái tử đang còn quá bé thì thân mẫu
của thái tử, hoàng hậu Ma Da từ trần.
Không lậu trước ngày hoàng hậu qua đời, bà ta
nói với cô em gái: “Sắp đến ngày chị không
còn có thể chăm sóc cho em bé mới sinh của
chị nữa. Dì thân mến, sau khi chị mất, xin dì
nuôi nấng thái tử Tất Đạt Đa giúp chị”. Em của
hoàng hậu hứa sẽ làm điều đó. Bà rất yêu
thương và nuôi dạy thái tử giống như con riêng
của mình.
Thái tử lớn lên và trở nên một đứa bé thông
minh, dễ thương và nhân từ. Phụ hoàng đã mời
các danh sư tài giỏi nhất trong nước để dạy cho
thái tử, và thái tử nhanh chóng chứng tỏ là rất
mực thống minh. Sau vài ngày đầu tiên dạy dỗ,
các giáo sư đều báo cáo với nhà vua:
“Tâu bệ hạ, thái tử không cần đến chúng tôi
nữa. Chỉ sau vài bài học, thái tử đã biết hết mọi
điều chúng tôi muốn dạy. Thực vậy, thái tử đã

dạy lại chúng tôi những điều mà chính chúng
tôi chưa bao giờ biết từ trứơc!”
Nghe nói thế niềm hảnh diện nơi đức vua về
thái tử lại càng tăng trưỡng thêm lên. Hoàng
thượng suy nghĩ: “Với tánh thông minh của
con ta thái tử lớn lên, chắc sẽ trở thành một vị
vua tài đức và hùng mạnh”, và điều này làm
cho nhà vua rất sung sướng.
Nhưng thái tử còn có những điểm đặc biệt hơn
cả sự thông minh. Bản tính của thái tử là rất
tốt, hiền lành và có lòng từ bi. Những bạn cùng
lứa với thái tử đã thích chơi các trò chơi vật
lộn sôi nổi của trẻ con hay giả làm lính và đánh
lẫn nhau. Nhưng thái tử Tất Đạt Đa đã dùng
hết thì giờ cho cuộc sống thầm lặng của mình.
Thái tử thương yêu những con vật nhỏ sống
trong vườn ở hoàng cung và kết bạn thân thiết
vơi chúng. Loài vật biết thái tử không bao giờ
sát hại chúng cho nên chúng cũng không cảm
thấy sợ hãi thái tử. Ngay cả thú dữ thường hay
bỏ chạy khi thấy người lại gần, nhưng chúng
đến chào mừng khi thấy thái tử bứơc vào công
viên. Chúng tiến lại gần không chút sợ sệt và

nhận lấy từ bàn tay thái tử các thức ăn mà thái
tử luôn mang theo cho chúng.
Ngày nọ, đang ngồi trong hoa viên, thái tử
trông thấy một đàn thiên nga bay trên trời.
Thình lình một mũi tên bắn lên không trung và
một con bị trúng. Nó rớt từ trên không xuống
nơi chân của thái tử với mũi tên đang còn dính
nơi cánh của chim.
Thái tử Tất Đạt Đa nhẹ nhàng ôm con chim bị
thương lên và nói nhỏ với nó: “Ồ, Thiên nga
tội nghiệp con của ta. Con đừng sợ. Ta sẽ chăm
sóc cho con nhé. Này, hãy để ta rút mũi tên ra.”
Rồi, thái tử dùng bàn tay dịu dàng vuốt ve để
chim hết sợ. Và tay kia thái tử từ từ lấy mũi tên
ác nghiệt ra. Thái tử dùng thuốc đặc biệt thoa
vào cánh của chim, và luôn luôn nói với giọng
nhỏ nhẹ, trìu mến để nó không còn sợ hãi. Sau
cùng thái tử lấy chiếc áo lụa của mình bao
quanh giữ cho thân chim được ấm.
Giây lát sau, một thiếu niên trẻ khác chạy vào
trong vườn. Đó là Đề Bà Đạt Đa (Devadatta)
(6), anh em bà con với thái tử. Thiếu niên này

tay mang cung tên và vui vẻ la lớn: “Này Tất
Đạt Đa, Tất Đạt Đa, có tin mừng! Em bắn
trúng con thiên nga! Anh thấy tài chưa, chỉ một
phát đầu em bắn trúng đích liền! Nó rơi xuống
gần đâu đây. Anh giúp em tìm nó đi.”
Rồi Đề Bà Đạt Đa thấy mũi tên của mình đang
còn dính máu rớt nằm trên mặt đất gần chân
của thái tử. Nhìn cạnh đó, Đề Bà trông thấy
thái tử đang ôm chặt vật gì trong tay, và nhận
ra đó là con thiên nga mà anh ta đang tìm
kiếm. Đề Bà la lên: “Ê, anh giữ con thiên nga
của em. Anh đưa nó cho em. Em bắn trúng
thiên nga nó là của em.” Đề Bà chụp giật lấy
con chim, nhưng thái tử giữ chặt không cho
người em giận dữ sờ chạm đến nó.
Thái tử nói với giọng cương quyết: “Anh tìm
thấy con chim bị thương rỉ máu rơi nằm ở đây,
và anh nhất định không trao chim cho bất cứ
ai, khi nó chưa lành vết thương.”
Đề Bà lại to tiếng: “Nhưng chim là của em. Vì
rõ thực là do em đã bắn rơi nó, và anh đã lấy
cắp chim của em. Vậy anh hãy trả chim cho em

hoặc em sẽ bắt lại nó.”
Hai hoàng tử đứng cãi cọ như vậy trong giây
lát, Đề Bà mỗi lúc càng nổi giận, nhưng Tất
Đạt Đa từ chối nhất định không trao chim cho
Đề Bà. Cuối cùng thái tử nói: “Khi hai người
có việc tranh cãi như thế này, chúng ta nên giải
quyết vấn đề tại pháp đình. Trước một số các
quần thần sáng suốt, mỗi bên sẽ trình bày sự
việc xảy ra như thế nào. Rồi quý vị hiểu biết
đó sẽ phán quyết ai đúng ai sai. Tôi nghĩ chúng
ta nên làm như vậy.”
Đề Bà không thích ý kiến này lắm, nhưng đây
là phương cách duy nhất để Đề Bà bắt lại con
thiên nga cho nên anh ta chấp thuận. Cả hai
vào hoàng cung, đến trước phụ vương và các
triều thần. Mọi người tại pháp đình đều nhìn
nhau cười khi họ nghe trình bày điều mà hai
hoàng tử muốn. Các quần thần suy nghĩ bảo
rằng: “Cả hai chúng muốn dùng thì giờ của
chúng ta cho việc phân xử chỉ vì một con
chim.” Nhưng đức vua nói: “Tất Đạt Đa và Đề
Bà Đạt Đa đều là thai tử của hoàng tộc, và
trẫm vui mừng thấy cả hai mang việc tranh

chấp của chúng đến cho chúng ta giải quyết.
Trẫm nghĩ đó là đều rất quan trọng vì sau khi
trở thành các nhà cầm quyền tương lai, chúng
sẽ cần đến sự phán quyết của pháp đình này.
Hãy bắt đầu phiên tòa đi”.
Rồi lần lượt mỗi hoàng tử lên trình bày về sự
việc đã xảy ra. Các triều thần cố gắng phân xử
để xem ai phải thì người đó có quyền giữ con
thiên nga. Có vị bảo rằng “Đề Bà bắn rơi con
chim cho nên nó thuộc của Đề Bà”. Người
khác lý luận: “Tất Đạt Đa tìm thấy con thiên
nga, do đó nó thuộc của người”. Các quần thần
đã bàn thảo và tranh luận khá lâu về nội vụ.
Cuối cùng, giữa pháp đình xuất hiện một ông
lão già mà không ai nhớ là đã gặp ông ta từ
trước bao giờ. Nhưng vì trông thấy ông rất đức
độ, các quần thần đã trình bày cho ông rõ đầu
đuôi câu chuyện về con thiên nga của hai
hoàng tử. Sau khi nghe xong, ông lão tuyên bố:
“Mọi người nam nữ ai cũng quý trọng sự sống
của mình hơn bất cứ vật thể gì khác trên thế
gian cho nên, tôi nghĩ con thiên nga thuộc về
người đã hết lòng cứu mạng sống cho chim,

chứ không thuộc về kẻ đã cố tâm hủy diệt sự
sống của nó. Hãy trao thiên nga cho Tất Đạt
Đa”.
Mọi người đồng ý rằng điều mà ông lão hiền
đức nói là đúng sự thật, cho nên các triều thần
phán quyết để cho thái tử Tất Đạt Đa giữ con
thiên nga. Sau đó, đức vua cố tìm gặp để ban
thưởng cho ông già về ý kiến sáng suốt của
ông, nhưng không thấy ông đâu cả. Nhà vua
liền suy nghĩ: “Thực là điều hết sức kỳ lạ, ta
chẳng rõ từ đâu ông ta đến và từ chốn nào ông
đã ra đi”. Mà không ai biết cả. Đây là một
trong những sự việc bí ẩn đã xảy ra liên quan
đến thái tử, cho nên nhiều người tưởng nghĩ
rằng thái tử đúng hẳn là một đứa trẻ rất siêu
phàm.
