Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 014 - Bậc Dự Lưu
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 014

BẬC DỰ LƯU Chịu trách nhiệm chính tả: TÂM MINH ANH

014

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC

DẪN NHẬP ...........................................................12

1    Định nghĩa - Kinh Dự Lưu - Tương III, 286 .18 2    Định nghĩa - Kinh Dự Lưu 1 - Tương V, 301 .........................................................................19 3    Định nghĩa - 3 hạ phần kiết sử được đoạn tận - Kinh HỮU HỌC 2 – Tăng I, 420 ...................21 4    Định nghĩa - 4 Dự lưu hướng chi - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 ............................25 5    Định nghĩa - 4 Dự lưu phần - Kinh Phần – Tương V, 587 ..................................................26 6    Định nghĩa - 4 Dự lưu phần - Kinh Sàriputta 2 – Tương V, 509 ..................................................27 7    Định nghĩa - 4 Dự lưu quả chi - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 ............................29 8    Định nghĩa - 4 Dự lưu quả chi - Kinh SỢ HÃI HẬN THÙ 1 – Tăng IV, 148 ..........................31 9    Định nghĩa - 4 Dự lưu quả chi - Kinh Với Bài Kệ – Tương V, 588 .........................................35

BẬC DỰ LƯU                                                                         1

10 Định nghĩa - Dự lưu là gì Dòng sông là gì - Kinh Sàriputta 2 – Tương V, 509 ............................38 11 Định nghĩa - Samôn bất động - Kinh CÁC HẠNG SA MÔN 1 – Tăng I, 717...................40 12 3 hạ phần kiết sử được đoạn tận - Kinh VÍ DỤ CON RẮN – 22 Trung I, 295 .........................50 13 3 hạng - Bậc Dự lưu, Gia Gia, Nhất chủng - cKinh CỨU CÁNH – Tăng IV, 398 ...............80 14 3 hạng - Tốc lực, sắc đẹp, cân đối - Kinh NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng IV, 131 83 15 3 hạng - Tốc lực, sắc đẹp, cân đối - cKinh NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng I, 526...................................................................94 16 4 Thánh quả - Samôn bất động - Kinh CÁC HẠNG SA MÔN 2 – Tăng I, 721.................105 17 5 giới, 4 Dự lưu phần, Thánh chánh lý - Kinh SỢ HÃI VÀ HẬN THÙ – Tăng IV, 487 ......107 18 5 giới, 4 Dự lưu phần, Thánh chánh lý - cKinh Năm Hận Thù Sợ Hãi – Tương II, 125.........112 19 7 Trí của bậc Dự lưu - Kinh KOSAMBIYA – 48 Trung I, 701 ..................................................119

BẬC DỰ LƯU                                                                    2

20 9 hạng người chết có dư y được... - Kinh KHÔNG CÓ DƯ Y – Tăng IV, 103 .............131 21 Bệnh - Làm an tâm người bệnh bằng 4 Dư lưu phần - cKinh Ác Giới hay Anàthapindika 1 – Tương V, 556 ................................................137 22 Chư Thiên hoan hỷ nói chuyện bạn bè với ai thành tựu 4 Dự lưu phần - Kinh Đi Đến Bạn Bè – Tương V, 573 .............................................152 23 Chư Thiên nào có trí... - Kinh TISSA – Tăng III, 379 ..........................................................154 24 Chư Thiên nào có trí... - Kinh ĐẠI MỤC KIỀN LIÊN – Tăng III, 84 ......................................161 25 Chớ có sợ này Mahanàma - Kinh Mahànàma 1 – Tương V, 539 .............................................165 26 Con đường đưa đến đoạn diệt thân kiến - Kinh SÁU SÁU – 148 Trung III, 629 ...................170 27 Cư sĩ có trí bị bệnh cần được cư sĩ có trí khác giáo giới thế nào - Kinh Bị Bệnh – Tương V, 593.................................................................184 28 Cần phải khích lệ người thân... - Kinh CẦN PHẢI KHÍCH LỆ – Tăng I, 402 ...................189

BẬC DỰ LƯU                                                                   3

29 Cần phải khích lệ người thân... - Kinh Thân Hữu 1 – Tương V, 535 ..........................................192 30 Dòng chảy đưa đến đtận 3 hpks - Kinh KHÔNG THỂ TĂNG TRƯỞNG – Tăng IV, 430 .......198 31 Dòng pháp đưa người ra phía trước - Kinh MIGASALA – Tăng III, 110 ........................211 32 Hạng người đi ngược dòng - Kinh THUẬN DÒNG – Tăng I, 557 ....................................218 33 Kinh Tương Ưng Dự lưu – Tương V, 501 ...222 34 Kinh Tương Ưng Kiến – Tương III, 349 ......344 35 Là 4 Chánh tín - Kinh CUNDÌ CON GÁI VUA – Tăng II, 355 ...............................................365 36 Là 4 Chánh tín - Kinh CÁC LÒNG TIN – Tăng I, 613 .............................................................369 37 Là 4 Thiên đạo của chư Thiên - cKinh Con Đường Của Chư Thiên 1 – Tương V, 571....372 38 Là bậc Thánh minh đạt tuệ - Kinh Duyên – Tương II, 78 ..................................................376 39 Là bậc Thánh minh đạt tuệ - Kinh Vị Tỷ Kheo – Tương II, 80 ..................................................379

BẬC DỰ LƯU                                                                   4

40 Là bậc Thánh minh đạt tuệ - cKinh Thánh Đệ Tử – Tương II, 142 .......................................383 41 Là Đạo lộ hướng thượng trong giới luật của bậc Thánh - Kinh Các BàLaMôn – Tương V, 530 .......................................................................388 42 Nghe thuyết Căn trần thức chứng Dự Lưu quả - Kinh GIÁO GIỚI NANDAKA–146 Trung III, 609.................................................................391 43 Ngoài tăng chúng này ra... - Kinh Hữu Học – Tương V, 356 ................................................406 44 Người đầy đủ tri kiến không thể... - 27 Sự kiện không xảy ra - Kinh ĐA GIỚI – 115 Trung III, 217.................................................................410 45 Người đầy đủ tri kiến không thể... - Kinh CHÚNG ĐƯỢC ĐOẠN TẬN – Tăng III, 254 .......................................................................425 46 Nhập Chánh Tánh - Thế nào là đã nhập chánh tánh - Kinh Con Mắt – Tương III, 369 ........431 47 Nhập vào dòng Thánh - Kinh THANH TỊNH – 29 Trường II, 441 ..........................................434 48 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh CHA MẸ CỦA NAKULA 1 – Tăng III, 33..................473

BẬC DỰ LƯU                                                                      5

49 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh GIA CHỦ – Tăng II, 651 ...............................................479 50 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh Giảng Đường Bằng Gạch 1 – Tương V, 524 ..........485 51 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh Hận Thù hay Anàthapindika 3 – Tương V, 564 ..........492 52 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh Những Người Ở Veludvàra – Tương V, 517............496 53 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh Năm Hận Thù Sợ Hãi – Tương II, 125 .........................505 54 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh SỢ HÃI HẬN THÙ 1 – Tăng IV, 148 ........................512 55 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh SỢ HÃI VÀ HẬN THÙ – Tăng IV, 487 ....................516 56 Pháp môn Pháp kính - Kinh Giảng Đường Bằng Gạch 1 – Tương V, 524 ................................521 57 Pháp nhãn ly trần, vô cấu - Kinh Ràhula – Tương IV, 181 ..............................................528 58 Pháp nhãn ly trần, vô cấu - Kinh TRƯỜNG TRẢO – 74 Trung II, 345 .............................533

BẬC DỰ LƯU                                                             6

59 Pháp nhãn ly trần, vô cấu - TIỂU Kinh GIÁO GIỚI LA–HẦU–LA – 147 Trung III, 623 ...542 60 Pháp nhãn thanh tịnh, không cấu uế - Kinh Như Lai Thuyết 1 – Tương V, 610 .......................549 61 Pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên - Kinh AMBATTHA – 3 Trường I, 159 ..................558 62 Pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên - Kinh BRAHMAYU – 91 Trung II, 643 ................596 63 Pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên - Kinh ƯU BA LY – 56 Trung II, 79.....................................619 64 Pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên nên 3 kiết sử được đoạn tận - Kinh SỐNG VIỄN LY – Tăng I, 437 .............................................................655 65 Quả - 6 lợi ích khi chứng ngộ Dự lưu quả - Kinh CÁC LỢI ÍCH – Tăng III, 258 .....................659 66 Quả - 7 lần tái sanh tối đa giữa chư Thiên và loài người rồi đoạn tận khổ đau - Kinh BẢN TỤNG ĐỌC 1 – Tăng I, 422 ....................................662 67 Quả - 7 lần tái sanh tối đa đối với người đã rỏ biết 4 Thánh đế - Kinh Núi Sineru Tu Di – Tương V, 662 ...............................................666

BẬC DỰ LƯU                                                                   7

68 Quả - Dầu cho bốn đại có đổi khác... - Kinh CẦN PHẢI KHÍCH LỆ – Tăng I, 402 .........670 69 Quả - Dầu cho bốn đại có đổi khác... - Kinh Thân Hữu 1 – Tương V, 535 ........................673 70 Quả - Dầu cho các loại hữu tình nào... - Kinh CUNDÌ CON GÁI VUA – Tăng II, 355 ......679 71 Quả - Dầu cho các loại hữu tình nào... - Kinh CÁC LÒNG TIN – Tăng I, 613....................683 72 Quả - Không thể làm những hành động đưa đến phải sanh vào địa ngục - Kinh Con Mắt – Tương III, 369 ..........................................................686 73 Quả - Không thể tính được số lượng phước báu của 4 Dự lưu phần - Kinh Sung Mãn – Tương V, 581.................................................................690 74 Quả - Liên hệ đến tuổi thọ, dung sắc, an lạc, thanh danh, lực của... - Kinh Lichavi hay Nandaka – Tương V, 567 .............................696 75 Quả - Lợi đắc của 4 châu không bằng... - Kinh Vua – Tương V, 501 .....................................699 76 Quả - Vượt qua sợ hãi của tất cả ác thú và đọa xứ - Kinh Ác Thú 1 – Tương V, 534 ............702

BẬC DỰ LƯU                                                                   8

77 Quả - Đưa đến bờ bên kia - Kinh Mưa – Tương V, 576............................................................704 78 Quả - Đưa đến sanh ở cõi thiện - Kinh Du Hành Chư Thiên – Tương V, 537 ..........................705 79 Thái độ nghe giảng thân kiến - Kinh ĐẠI Kinh MALUNKYAPUTTA – 64 Trung II, 205 ...708 80 Thấy pháp, chứng pháp, ngộ pháp, thể nhập pháp - Kinh TRƯỜNG TRẢO – 74 Trung II, 345.................................................................720 81 Thấy và biết như chơn mắt, sắc, nhãn thức, nhãn xúc, thọ, ái - ĐẠI Kinh SÁU XỨ – 149 Trung III, 643 ..........................................................729 82 Thật là lạ lùng, ngày nay ai cũng có thể... - Kinh Sarakàni hay Saranàni 1 – Tương V, 548.....736 83 Thế nào là vị Thánh đệ tử trú phóng dật và không phóng dật - Kinh Nandiyà – Tương V, 578.................................................................744 84 Tiến đến Bất lai quả qua 6 Minh phần - Kinh Dìghàvu – Tương V, 504 ..............................748 85 Trí tuệ gì đưa đến chứng nhập quả Dự lưu - 12 duyên - Kinh Duyên – Tương II, 78 .............754

BẬC DỰ LƯU                                                                   9

86 Trí tuệ gì đưa đến chứng nhập quả Dự lưu - 4 Thánh đế - cKinh Núi Sineru Tu Di – Tương V, 662.................................................................757 87 Trí tuệ gì đưa đến chứng nhập quả Dự lưu - 5 căn - cKinh Dự Lưu 1 – Tương V, 301 ........761 88 Trí tuệ gì đưa đến chứng nhập quả Dự lưu - 5 uẩn - cKinh Dự Lưu - Tương III, 286 ..........763 89 Trí tuệ gì đưa đến chứng nhập quả Dự lưu - 6 xứ - Kinh Con Mắt – Tương III, 369 ............766 90 Trí tuệ gì đưa đến chứng nhập quả Dự lưu - 8 chánh đạo - Kinh Sàriputta 2 – Tương V, 509 .......................................................................770 91 Tu tập 6 tùy niêm nhập được pháp lưu - Kinh MAHÀNÀMA 1 – Tăng IV, 665 .................772 92 Tu tập Như lý tác ý 4 Thánh đế đoạn tận 3hpks- Kinh TẤT CẢ LẬU HOẶC – 2 Trung I, 19 778 93 Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh Cán Búa – Tương III, 272 ...............................................792 94 Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh PHÙ–DI – 126 Trung III, 353.........................................798

BẬC DỰ LƯU                                                                      10

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

BẬC DỰ LƯU                                                     12

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

BẬC DỰ LƯU                                                   13

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

BẬC DỰ LƯU                                                     14

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

BẬC DỰ LƯU                                                    15

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

BẬC DỰ LƯU                                                       16

BẬC DỰ LƯU   17

1   Định nghĩa - Kinh Dự Lưu - Tương III, 286

Dự Lưu – Tương III, 286

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo, có năm thủ uẩn này. Thế nào năm? Tức là sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn.

4) Và khi nào vị Đa văn Thánh đệ tử, này các Tỷ-
kheo, như thật biết rõ sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị
ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của năm thủ uẩn
này, vị Đa văn Thánh đệ tử ấy, này các Tỷ-kheo,
được gọi là vị Dự lưu, không còn bị thối thất, đã
được quyết định, hướng đến Chánh Đẳng Giác.

BẬC DỰ LƯU                                             18

2    Định nghĩa - Kinh Dự Lưu 1 - Tương V, 301

Dự Lưu 1 – Tương V, 301

1-2) ...

3) -- Này các Tỷ-kheo, có năm căn này. Thế nào là năm? Tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.

4) Khi nào vị Thánh đệ tử, này các Tỷ-kheo, như
thật rõ biết sự tập khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự
nguy hiểm, sự xuất ly của năm căn này; khi ấy, này
các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử ấy được gọi là vị Dự
lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả
giác ngộ.

Dự Lưu 2 – Tương V, 302

1-2) ...

3) -- Này các Tỷ-kheo, có năm căn này. Thế nào là năm? Tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.

4) Khi nào vị Thánh đệ tử, này các Tỷ-kheo, như thật rõ biết sự tập khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự

BẬC DỰ LƯU                                            19

nguy hiểm và sự xuất ly của năm căn này; khi ấy,
này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử ấy được gọi là vị
Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả
giác ngộ.

BẬC DỰ LƯU                                            20

3    Định nghĩa - 3 hạ phần kiết sử được đoạn tận - Kinh HỮU HỌC 2 – Tăng I, 420

HỮU HỌC 2 – Tăng I, 420

1. - Này các Tỷ-kheo, bản tụng đọc này gồm hơn 150
học giới cần phải đọc nửa tháng một lần, ở đây các
người thiện nam tử muốn được lợi ích, học tập bản
tụng ấy. Này các Tỷ-kheo, tất cả được thâu nhiếp hợp
lại làm thành ba học giới này.
Thế nào là ba?
- Tăng thượng giới học,
- Tăng thượng tâm học,
- Tăng thượng tuệ học.
Chính ba học giới này, này các Tỷ-kheo, thâu nhiếp
tất cả.
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
- Đối với định, hành trì một phần,
- Đối với tuệ, hành trì một phần.

BẬC DỰ LƯU                                             21

Vị ấy có vi phạm học pháp nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học pháp nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp. Vị ấy, do đoạn tận ba
kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết
chắc đạt đến Chánh giác.
3. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
- Đối với định, hành trì một phần,
- Đối với tuệ, hành trì một phần.
Vị ấy có vi phạm học pháp nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học pháp nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp. Vị ấy, do đoạn tận ba
kiết sử, làm cho muội lược tham, sân, si là bậc Nhất
lai, chỉ trở về thế giới này một lần, rồi đoạn tận khổ
đau.
4. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

BẬC DỰ LƯU                                                 22

- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
- Đối với định, hành trì toàn phần,
- Đối với tuệ, hành trì một phần.
Vị ấy có vi phạm học pháp nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học pháp nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp. Vị ấy, do đoạn tận
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập
Niết-bàn, không còn phải trở lui đời này nữa.
5. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
- Đối với định, hành trì toàn phần,
- Đối với tuệ, hành trì toàn phần.
Vị ấy có vi phạm học pháp nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học pháp nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp. Vị ấy, do đoạn tận

BẬC DỰ LƯU                                                 23

các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng
trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải
thoát, tuệ giải thoát.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, người hành trì có một
phần, thành tựu được một phần; người hành trì toàn
phần, thành tựu được toàn phần. Ta tuyên bố rằng,
này các Tỷ-kheo, các học giới không phải là rỗng
không.

BẬC DỰ LƯU                                             24

4        Định nghĩa - 4 Dự lưu hướng chi - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

1.   Bốn Dự lưu hướng chi:

- Thiện nhân thân cận,

- Diệu pháp thính thọ,

- Như lý tác ý,

- Pháp tùy pháp hành.

BẬC DỰ LƯU                                        25

5    Định nghĩa - 4 Dự lưu phần - Kinh Phần – Tương V, 587

Phần – Tương V, 587

1) ...

2) -- Có bốn Dự lưu phần này, này các Tỷ-kheo.

3) Thế nào là bốn?

- Thân cận bậc Chân nhân,
- Nghe diệu pháp,
- Như lý tác ý,
- Thực hành pháp và tùy pháp.

4) Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn Dự lưu phần.

BẬC DỰ LƯU                                          26

6    Định nghĩa - 4 Dự lưu phần - Kinh Sàriputta 2 – Tương V, 509

Sàriputta – Tương V, 509

1) ...

2) Rồi Tôn giả Sàriputta đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Sàriputta đang ngồi một bên:

3) -- "Dự lưu phần, dự lưu phần", này Sàriputta, được nói đến như vậy. Này Sàriputta, thế nào là Dự lưu phần?

- Thân cận bậc Chân nhân, bạch Thế Tôn, là Dự
lưu phần.
- Nghe diệu pháp là Dự lưu phần.
- Như lý tác ý là Dự lưu phần.
- Thực hành pháp và tùy pháp là Dự lưu phần.

-- Lành thay, này Sàriputta! Lành thay, này Sàriputta! Thân cận bậc Chân nhân là Dự lưu phần... thực hành pháp và tùy pháp là Dự lưu phần.

4) "Dòng sông, dòng sông", này Sàriputta, được nói đến như vậy. Này Sàriputta, thế nào là dòng sông?

BẬC DỰ LƯU                                              27

-- Bạch Thế Tôn, đây là dòng sông Thánh đạo Tám
ngành. Tức là chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh
ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn,
chánh niệm, chánh định.

-- Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Này Sàriputta, đây là dòng sông Thánh đạo Tám ngành, tức là chánh tri kiến... chánh định.

5) "Dự lưu, Dự lưu", này Sàriputta, được gọi là như vậy. Này Sàriputta, thế nào là Dự lưu?

-- Bạch Thế Tôn, ai thành tựu Thánh đạo Tám ngành này, người ấy gọi là Dự lưu, vị Tôn giả với tên như vậy, với họ như vậy.

-- Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Này Sàriputta,
ai thành tựu Thánh đạo Tám ngành này, người ấy
được gọi là bậc Dự lưu, vị Tôn giả với tên như thế
này, với họ như thế này.

BẬC DỰ LƯU                                               28

7        Định nghĩa - 4 Dự lưu quả chi - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

2.   Bốn Dự lưu quả chi:

- Ở đây Thánh đệ tử thành tựu lòng tin
tuyệt đối với Phật: "Đây là Thế Tôn, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên
Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn".

- Vị này thành tựu lòng tin tuyệt đối đối với
Pháp: "Pháp được Thế Tôn khéo léo
thuyết giảng, Pháp ấy là thiết thực hiện
tại, vượt ngoài thời gian, đến mà thấy, có
hiệu năng hướng thượng, chỉ người có trí
mới tự mình giác hiểu".

- Vị ấy thành tự lòng tin tuyệt đối chúng

BẬC DỰ LƯU                                                  29

Tăng: "Chúng Tăng đệ tử của Thế Tôn là
đầy đủ diệu hạnh, chúng Tăng đệ tử của
Thế Tôn là đầy đủ như lý hạnh, chúng
Tăng đệ tử của Thế Tôn là đầy đủ chánh
hạnh, tức là bốn đôi, tám vị. Chúng tăng
đệ tử của Thế Tôn này đáng cung kính,
đáng tôn trọng, đáng được cúng dường,
đáng được chấp tay, là phước điền vô
thượng ở đời",

- Thành tựu giới đức được các bậc Thánh
ái mộ, không bị hư hoại, không bị tỳ vết,
được thực hành liên tục, không bị khiếm
khuyết con người tự tại, được bậc Thánh
tán thán, không bị nhiễm ô, hướng đến
thiền định.

BẬC DỰ LƯU                                          30

8    Định nghĩa - 4 Dự lưu quả chi - Kinh SỢ HÃI HẬN THÙ 1 – Tăng IV, 148

SỢ HÃI HẬN THÙ 1 – Tăng IV, 148

1. Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn, sau
khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế
Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi xuống
một bên:

2. - Này Gia chủ, khi nào năm sợ hãi hận thù của vị Thánh đệ tử được chỉ tức, thời vị ấy thành tựu được bốn Dự lưu phần. Nếu vị ấy muốn, có thể tuyên bố về ngã đối với tự ngã: "Địa ngục đối với ta được đoạn tận, loài bàng sanh đối với ta được đoạn tận, cõi ngạ quỷ đối với ta được đoạn tận, cõi dữ, ác thú, đọa xứ đối với ta được đoạn tận. Ta là vị Dự lưu, không còn thối đọa, chắc chắn đạt đến Chánh giác".

3. Thế nào là năm sợ hãi hận thù được chỉ tức?

- Này Gia chủ, sợ hãi hận thù do sát sanh, vì
duyên sát sanh, đưa đến trong hiện tại; sợ hãi
hận thù đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ,
tâm ưu người ấy cảm thọ. Từ bỏ sát sanh, sợ
hãi hận thù không đưa đến trong hiện tại, sợ
hãi hận thù không đưa đến trong tương lai, kể

BẬC DỰ LƯU                                              31

cả không có tâm khổ, tâm ưu người ấy cảm
thọ... Đối với vị từ bỏ sát sanh, như vậy sợ hãi
hận thù được nhiếp phục.
- Này Gia chủ, sợ hãi hận thù do lấy của không
cho, vì duyên lấy của không cho đưa đến trong
hiện tại; sợ hãi hận thù đưa đến trong tương
lai, kể cả tâm khổ, tâm ưu người ấy cảm thọ...
Đối với vị từ bỏ lấy của không cho, như vậy sự
sợ hãi hận thì được nhiếp phục.
- Này Gia chủ, sợ hãi hận thù do sống tà hạnh
trong các dục, vì duyên sống tà hạnh trong các
dục đưa đến trong hiện tại; sợ hãi hận thù đưa
đến trong tương lai, kể cả tâm khổ, tâm ưu
người ấy cảm thọ... Đối với vị từ bỏ sống tà
hạnh trong các dục, như vậy sợ hãi hận thù
được nhiếp phục.
- Này Gia chủ, sợ hãi hận thù do nói láo, vì
duyên nói láo đưa đến trong hiện tại; sự sợ hãi
hận thù đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ,
tâm ưu người ấy cảm thọ... Đối với vị từ bỏ nói
láo, như vậy sợ hãi hận thù được nhiếp phục.
- Này Gia chủ, sợ hãi hận thù do đắm say rượu
men, rượu nấu, vì duyên đắm say rượu men,
rượu nấu đưa đến trong hiện tại; sự sợ hãi hận
thù đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ, tâm
ưu người ấy cảm thọ... Đối với vị từ bỏ đắm say

BẬC DỰ LƯU                                            32

rượu men, rượu nấu, như vậy sợ hãi hận thù được nhiếp phục. - Năm sự sợ hãi hận thù này được nhiếp phục.

4. Thế nào là bốn Dự lưu phần được đầy đủ?

- Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử, đầy đủ lòng
tin tuyệt đối với đức Phật: "Đây là Thế Tôn,
bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ,
Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật,
Thế Tôn".
- Vị ấy đầy đủ lòng tin tuyệt đối với Pháp: "Đây
là Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện
tại, có quả tức thời, đến để mà thấy, có khả
năng hướng thượng, do người trí tự mình giác
hiểu".
- Vị ấy đầy đủ lòng tin tuyệt đối đối với chúng
Tăng: "Chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Thiện
hạnh; chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Trực
hạnh; chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Chánh
hạnh; chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Như
pháp hạnh, tức là bốn đôi tám chúng. Chúng
Tăng đệ tử này của Thế Tôn, đáng được cung
kính, đang được tôn trọng, đáng được cúng
dường, đáng được chắp tay, là vô thượng
phước điền ở trên đời.

BẬC DỰ LƯU                                            33

- Các vị ấy đầy đủ các giới đức được bậc Thánh
quý mến, không bị bể vụn, không bị hủy hoại,
không có tỳ vết, không có vết nhơ, đưa đến tự
do, được người trí tán thán, không bị nhiễm
trước, đưa đến Thiền định.

Bốn Dự lưu phần này được thành tựu.

BẬC DỰ LƯU                                          34

9    Định nghĩa - 4 Dự lưu quả chi - Kinh Với Bài Kệ – Tương V, 588

Với Bài Kệ – Tương V, 588

1) ...

2) -- Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi

BẬC DỰ LƯU                                             35

tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

Này các Tỷ-kheo, thành tựu bốn pháp này, vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu... giác ngộ.

4) Thế Tôn nói như vậy...

Với ai tin Như Lai,
Bất động, khéo an trú,
Với ai giới thiện lành,
Bậc Thánh kính, tán thán.
Với ai tịnh tín Tăng,
Với tri kiến chánh trực,
Được nói: không phải nghèo,
Sống vậy không vô ích.
Do vậy, bậc Hiền minh,
Cần tu tập tín giới,
Thấy rõ được Chánh pháp,
Không quên lời Phật dạy.

BẬC DỰ LƯU                                             36

BẬC DỰ LƯU   37

10 Định nghĩa - Dự lưu là gì Dòng sông là gì - Kinh Sàriputta 2 – Tương V, 509

Sàriputta – Tương V, 509

1) ...

2) Rồi Tôn giả Sàriputta đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Sàriputta đang ngồi một bên:

3) -- "Dự lưu phần, dự lưu phần", này Sàriputta, được nói đến như vậy. Này Sàriputta, thế nào là Dự lưu phần?

- Thân cận bậc Chân nhân, bạch Thế Tôn, là Dự
lưu phần.
- Nghe diệu pháp là Dự lưu phần.
- Như lý tác ý là Dự lưu phần.
- Thực hành pháp và tùy pháp là Dự lưu phần.

-- Lành thay, này Sàriputta! Lành thay, này Sàriputta! Thân cận bậc Chân nhân là Dự lưu phần... thực hành pháp và tùy pháp là Dự lưu phần.

4) "Dòng sông, dòng sông", này Sàriputta, được nói đến như vậy. Này Sàriputta, thế nào là dòng sông?

BẬC DỰ LƯU                                              38

-- Bạch Thế Tôn, đây là dòng sông Thánh đạo Tám
ngành. Tức là chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh
ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn,
chánh niệm, chánh định.

-- Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Này Sàriputta, đây là dòng sông Thánh đạo Tám ngành, tức là chánh tri kiến... chánh định.

5) "Dự lưu, Dự lưu", này Sàriputta, được gọi là như vậy. Này Sàriputta, thế nào là Dự lưu?

-- Bạch Thế Tôn, ai thành tựu Thánh đạo Tám ngành này, người ấy gọi là Dự lưu, vị Tôn giả với tên như vậy, với họ như vậy.

-- Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Này Sàriputta,
ai thành tựu Thánh đạo Tám ngành này, người ấy
được gọi là bậc Dự lưu, vị Tôn giả với tên như thế
này, với họ như thế này.

BẬC DỰ LƯU                                               39

11 Định nghĩa - Samôn bất động - Kinh CÁC HẠNG SA MÔN 1 – Tăng I, 717

CÁC HẠNG SAMÔN 1 – Tăng I, 717

1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện trong các Sa-môn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là hạng hữu học,
đang đi trên con đường, sống cố gắng hướng đến vô
thượng an ổn khỏi các ách nạn. Ví như, này các Tỷ-
kheo, vị trưởng nam vua Sát-đế-lỵ, xứng đáng để
được làm lễ quán đảnh, nhưng chưa làm lễ quán
đảnh, và đạt đến địa vị bất động. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học, đang đi trên con
đường, sống cố gắng hướng đến vô thượng an ổn
khỏi các ách nạn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, là
hạng Sa-môn bất động.

BẬC DỰ LƯU                                             40

3. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các
lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt
và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát, nhưng
chưa với thân cảm giác được tám giải thoát và an trú.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen
trắng.

4. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát, và với thân cảm giác được tám giải thoát và an trú. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện trong các hàng Sa-môn?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được
yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu; nhiều
lần được yêu cầu nhận đồ ăn khất thực, ít khi
không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận
sàng tọa, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần

BẬC DỰ LƯU                                               41

được yêu cầu nhận dược phẩm trị bệnh, ít khi
không được yêu cầu.
-   Vị ấy sống với những vị đồng Phạm hạnh nào, các
vị này đối với vị ấy, xử sự với nhiều thân nghiệp
khả ái, với ít không khả ái, với nhiều khẩu nghiệp
khả ái, với ít không khả ái, với nhiều ý nghiệp khả
ái, với ít không khả ái, giúp đỡ với nhiều giúp đỡ
khả ái, với ít giúp đỡ không khả ái.
-   Ở đây, một số cảm thọ khởi lên phát sanh từ mật
hay phát sanh từ đàm, hay phát sanh từ gió, hay
phát sanh từ sự gặp gỡ các nước trong thân thể;
hay phát sinh từ sự thay đổi thời tiết, hay phát sanh
từ sự gặp gỡ các nghịch vận, hay phát sanh từ các
công kích thình lình bên ngoài vào, hay do quả dị
thục của nghiệp; những số cảm thọ ấy không khởi
lên nhiều, vị ấy ít bị bệnh tật.
-   Đối với bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại
lạc trú, có được không khó khăn, có được không
mệt nhọc, có được không phí sức;
-   Do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn tinh luyện trong các
hàng Sa-môn.

6. Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, thời

BẬC DỰ LƯU                                                  42

này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

- Này các Tỷ-kheo, Ta nhiều lần được yêu cầu nhận
y, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần được yêu
cầu nhận đồ ăn khất thực, ít khi không được yêu
cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận sàng tọa, ít khi
không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận
dược phẩm trị bệnh, ít khi không được yêu cầu.
- Ta sống với các Tỷ-kheo nào, các vị ấy đối với
Ta, xử sự với nhiều thân nghiệp khả ái, với ít thân
nghiệp không khả ái; với nhiều khẩu nghiệp khả
ái, với ít khẩu nghiệp không khả ái; với nhiều ý
nghiệp khả ái, với ít ý nghiệp không khả ái; giúp
đỡ với nhiều giúp đỡ khả ái, với ít giúp đỡ không
khả ái.
- Phàm có những cảm thọ nào khởi lên, phát sanh
từ mật, hay phát sinh từ đàm, hay phát sanh từ gió,
hay phát sanh từ sự gặp gỡ các nước trong thân
thể, hay phát sanh từ sự thay đổi thời tiết, hay phát
sanh từ sự gặp gỡ các nghịch vận, hay phát sanh
từ sự công kích thình lình bên ngoài vào, hay do
quả dị thục các nghiệp; những cảm thọ ấy không
khởi lên nhiều nơi Ta.
- Ta ít bị bệnh tật. Đối với bốn Thiền, thuộc tăng
thượng tâm, hiện tại lạc trú, Ta có được không khó

BẬC DỰ LƯU                                                43

khăn, có được không mệt nhọc, có được không
phí sức.
- Do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tai, với
thắng trí, Ta chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô
lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Này các Tỷ-kheo, nếu có nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, thời này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.

CÁC HẠNG SA MÔN 2 – Tăng I, 721

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn bất động?

BẬC DỰ LƯU                                              44

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt ba
kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết
chắc hướng đến giác ngộ. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là hạng Sa-môn bất động.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sau khi đoạn diệt
ba kiết sử, làm cho nhẹ bớt tham, sân, si, là bậc Nhất
lai, chỉ có một lần trở lui đời này rồi chấm dứt khổ
dâu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen
trắng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, là vị Bất lai, từ đấy nhập Niết-
bàn, không phải trở lui từ thế giới ấy. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, do đoạn tận các lậu hoặc, Tỷ-kheo ngay trong hiện tại với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải

BẬC DỰ LƯU                                               45

thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, bốn hạng Sa-môn này có mặt, xuất hiện ở đời.

CÁC HẠNG SA MÔN 3 – Tăng I, 723

1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất hiện ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có chánh tri kiến,
chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng,
chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn bất động.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

BẬC DỰ LƯU                                             46

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có chánh tri
kiến ..., chánh định, chánh trí, chánh giải thoát,
nhưng không có an trú với thân cảm giác tám giải
thoát. Như vậy này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen
trắng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo có chánh tri
kiến ... chánh giải thoát, an trú với thân cảm giác tám
giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-
môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được yêu cầu nhận y, ít không được yêu cầu ...

Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói
về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, này các
Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta, là
hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.

BẬC DỰ LƯU                                                47

CÁC HẠNG SA MÔN 4 – Tăng I, 724

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị hữu học, ý chưa đạt được
mục đích, đang sống hướng đến vô thượng an ổn
khỏi các khổ ách. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
Sa-môn bất động.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tùy quán sự sanh diệt trong năm thủ uẩn: "Đây là sắc, đây là sắc tập khởi, đây là sắc chấm dứt; đây là thọ ... đây là tưởng ... đây là các hành ... đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức chấm dứt". Nhưng vị ấy chưa an trú với thân cảm giác tám giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng.

BẬC DỰ LƯU                                               48

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo sống, tùy quán
sanh diệt trong năm thủ uẩn: "Đây là sắc ... đây là
thức chấm dứt". Và vị ấy an trú với thân cảm giác
tám giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu ...

Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, người ấy này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta, là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.

BẬC DỰ LƯU                                            49

12 3 hạ phần kiết sử được đoạn tận - Kinh VÍ DỤ CON RẮN – 22 Trung I, 295

KINH VÍ DỤ CON RẮN (Alaggadupamasutttam) – Bài kinh số 22 – Trung I, 295

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Lúc bấy giờ, Tỷ-kheo tên là Arittha,
xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khởi lên ác tà
kiến như sau: "Theo như ta hiểu pháp Thế Tôn thuyết
giảng, khi thọ dụng những pháp được Thế Tôn gọi là
chướng ngại pháp, thật sự không có chướng ngại gì".

Một số đông Tỷ-kheo nghe như sau: "Tỷ-kheo tên Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như ta hiểu pháp Thế Tôn thuyết giảng, khi thọ dụng những pháp được Thế Tôn gọi là chướng ngại pháp, thật sự không có chướng ngại gì". Rồi những Tỷ-kheo ấy đi đến chỗ Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khi đến xong, liền nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm

BẬC DỰ LƯU                                            50

nghề huấn luyện chim ưng như sau:

– Này Hiền giả Arittha, có đúng sự thật rằng, Hiền giả khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì"?

– Thật sự là vậy, chư Hiền. Theo như tôi hiểu... không có chướng ngại gì.

Rồi những Tỷ-kheo ấy muốn Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng từ bỏ ác tà kiến ấy, liền cật vấn, nạn vấn lý do, thảo luận:

- "Hiền giả Arittha, chớ nói như vậy, chớ xuyên tạc Thế Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn là không tốt. Thế Tôn không có nói như vậy. Hiền giả Arittha, Thế Tôn đã dùng nhiều pháp môn thuyết chướng đạo pháp. Và những ai thọ dụng chúng tự đủ bị chướng ngại. Thế Tôn đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều, não nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn. Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như khúc xương... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như một miếng thịt... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như bó đuốc cỏ khô... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như hố than hừng... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như cơn mộng... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như vật dụng cho mượn... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như trái cây... Thế Tôn đã thuyết các dục vọng được

BẬC DỰ LƯU                                             51

ví như lò thịt... Thế Tôn đã thuyết các dục vọng được
ví như gậy nhọn... Thế Tôn đã thuyết các dục được
ví như đầu rắn, vui ít khổ nhiều, não nhiều và do vậy,
nguy hiểm càng nhiều hơn".

Tỷ-kheo Arittha xưa làm nghề huấn luyện chim
ưng, dầu được các Tỷ-kheo ấy cật vấn, chất vấn thảo
luận, vẫn nói lên ác tà kiến ấy, cứng đầu, chấp chặt,
nắm chặt tà kiến ấy: "Thật sự là vậy, theo như tôi
hiểu, pháp Thế Tôn thuyết giảng... không có chướng
ngại gì".

Vì các Tỷ-kheo không thể làm cho Tỷ-kheo
Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, từ bỏ ác
tà kiến ấy, nên họ đến chỗ Thế Tôn ở, khi đến xong,
đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Sau khi
ngồi xuống một bên, những Tỷ-kheo ấy bạch Thế
Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo tôi hiểu, pháp Thế Tôn thuyết giảng... không có chướng ngại gì". Bạch Thế Tôn, chúng con nghe: "Tỷ-kheo tên Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng... không có chướng ngại gì". Bạch Thế Tôn, rồi chúng con đi đến chỗ Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khi đến xong, liền nói với Tỷ-

BẬC DỰ LƯU                                               52

kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng:

"– Này Hiền giả Arittha, có đúng sự thật chăng? Hiền giả khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì".

Bạch Thế Tôn, khi nghe nói vậy, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, nói với chúng con như sau:

"– Thật sự là vậy. Chư Hiền, theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì.

Bạch Thế Tôn, chúng con muốn khiến Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, từ bỏ ác tà kiến ấy, liền cật vấn, nạn vấn lý do, thảo luận:

– "Hiền giả Arittha, chớ nói như vậy! Chớ
xuyên tạc Thế Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn là không tốt.
Thế Tôn không có nói như vậy, Hiền giả Arittha, Thế
Tôn đã dùng nhiều pháp môn, thuyết chướng đạo
pháp. Và những ai thọ dụng chúng, tự đủ bị chướng
ngại. Thế Tôn đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều,
não nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn. Thế
Tôn đã thuyết các dục được ví như khúc xương... Thế
Tôn đã thuyết các dục được ví như đầu rắn, vui ít,
khổ nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng
nhiều hơn.

BẬC DỰ LƯU                                               53

Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng, dầu được chúng con cật vấn,
nạn vấn lý do, thảo luận, vẫn nói lên ác tà kiến ấy,
cứng đầu, chấp chặt, nắm chặt tà kiến ấy: "Thật sự là
vậy, theo tôi hiểu, pháp Thế Tôn thuyết giảng...
không có chướng ngại gì". Bạch Thế Tôn, vì chúng
con không thể làm cho Tỷ-kheo Arittha, xưa làm
nghề huấn luyện chim ưng, từ bỏ ác tà kiến ấy, nên
chúng con đến hỏi Thế Tôn ý nghĩa này.

Rồi Thế Tôn cho gọi một Tỷ-kheo khác:

– Này Tỷ-kheo, hãy đi và nhân danh Ta gọi Tỷ- kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng rằng: "Hiền giả Arittha, bậc Đạo Sư gọi Hiền giả".

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy vâng lời Thế Tôn, đến chỗ Tỷ-kheo
Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, sau khi
đến, liền nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn
luyện chim ưng:

– Hiền giả Arittha, bậc Đạo sư gọi Hiền giả.

– Thưa vâng, Hiền giả.

Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim

BẬC DỰ LƯU                                              54

ưng, đáp lời Tỷ-kheo ấy, đi đến chỗ Thế Tôn ở, sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn
luyện chim ưng, đang ngồi xuống một bên:

– Này Arittha, có thật chăng, Ông khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì"?

– Thật sự là vậy, bạch Thế Tôn. Theo như con hiểu, thật sự không có chướng ngại gì.

 Này kẻ ngu si kia, sao Ông lại hiểu pháp Ta
thuyết giảng như vậy? Này kẻ ngu si kia, có phải
chăng, Ta đã dùng nhiều pháp môn thuyết
chướng đạo pháp. Và những ai thọ dụng chúng
tự đủ bị chướng ngại?

 Ta đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều, não
nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn. Ta đã
thuyết các dục được ví như khúc xương... Ta đã
thuyết các dục được ví như miếng thịt... được ví
như bó đuốc cỏ khô... được ví như hố than
hừng... được ví như cơn mộng... được ví như vật
dụng cho mượn... được ví như trái cây... được
ví như lò thịt... được ví như gậy nhọn... Ta đã
thuyết các dục được ví như đầu rắn, vui ít, khổ

BẬC DỰ LƯU                                              55

nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn.

 Và này kẻ ngu si kia, không những Ông xuyên
tạc Ta, vì Ông đã tự chấp thủ sai lạc, Ông tự
phá hoại Ông và tạo nên nhiều tổn đức. Này kẻ
ngu si kia, và như vậy sẽ đưa đến bất hạnh và
đau khổ lâu dài cho Ông.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Chư Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Tỷ-kheo
Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng này có
thể khởi lên tia lửa sáng gì trong pháp luật này
không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể được! Không thể được, bạch Thế Tôn.

Được nói vậy, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng, im lặng, hổ thẹn, thụt vai, cúi
đầu, lo âu, câm miệng. Rồi Thế Tôn, sau khi biết
được Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện
chim ưng đang im lặng, hổ thẹn, thụt vai, cúi đầu, lo
âu, câm miệng, bèn nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm
nghề huấn luyện chim ưng:

– Này kẻ ngu si kia, người ta sẽ được biết Ông

BẬC DỰ LƯU                                              56

qua ác tà kiến của chính Ông. Ở đây, Ta sẽ hỏi các Tỷ-kheo.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Chư Tỷ-kheo, các Ông có hiểu pháp Ta thuyết
giảng, giống như Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng này, không những đã xuyên tạc
Ta vì đã tự chấp thủ sai lạc, mà còn tự phá hoại mình
và gây nên nhiều tổn đức?

– Bạch Thế Tôn, không. Bạch Thế Tôn, Thế
Tôn đã dùng nhiều pháp môn thuyết chướng đạo
pháp; và những ai thọ dụng chúng, tự đủ bị chướng
ngại. Thế Tôn đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều,
não nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn, Thế
Tôn đã thuyết các dục ví như khúc xương... (như
trên)... Thế Tôn đã thuyết các dục ví như đầu rắn, vui
ít, khổ nhiều, não nhiều và do vậy nguy hiểm càng
nhiều hơn.

– Lành thay, chư Tỷ-kheo! Lành thay, chư Tỷ- kheo!

Các Ông hiểu pháp Ta thuyết giảng như vậy.
Chư Tỷ-kheo, Ta đã dùng nhiều pháp môn thuyết
chướng đạo pháp, và những ai thọ dụng chúng, tự đủ
bị chướng ngại. Ta đã thuyết các dục vui ít, khổ

BẬC DỰ LƯU                                               57

nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng nhiều
hơn. Ta đã thuyết các dục ví như khúc xương... (như
trên)... Ta đã thuyết các dục ví như đầu rắn, vui ít,
khổ nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng
nhiều hơn. Nhưng Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng, không những xuyên tạc Ta vì
đã tự chấp thủ sai lạc mà còn tự phá hoại mình và tạo
nên nhiều tổn đức, và như vậy sẽ đưa đến bất hạnh,
đau khổ lâu ngày cho kẻ ngu si ấy. Thật sự, này các
Tỷ-kheo, sự kiện này không xảy ra, người ta có
thể thọ dụng các dục ngoài các dục, ngoài các dục
tưởng, ngoài các dục tầm.

Chư Tỷ-kheo, ở đây có một số người ngu si học
pháp, như Kinh, Ứng tụng, Giải thuyết, Kệ tụng,
Cảm hứng ngữ, Như thị ngữ, Bổn sanh, Vị tằng hữu
pháp, Phương quảng. Sau khi học các pháp này, họ
không quán sát ý nghĩa những pháp ấy với trí tuệ.
Những pháp ấy, vì ý nghĩa không được trí tuệ quán
sát, nên không trở thành rõ ràng. Họ học các pháp
chỉ vì lợi ích, muốn chỉ trích người khác, chỉ vì lợi
ích, muốn khoái khẩu biện luận, và họ không đạt
được mục tiêu mà sự học pháp hướng đến. Những
pháp ấy vì nắm giữ sai lạc nên đưa họ đến bất hạnh,
đau khổ lâu dài. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì nắm
giữ sai lạc các pháp.

BẬC DỰ LƯU                                              58

Chư Tỷ-kheo, ví như một người ưa muốn rắn
nước, tìm cầu rắn nước, đi khắp chỗ để tìm rắn nước.
Người đó thấy một con rắn nước lớn, và người đó
bắt con rắn ấy ở lưng hay ở đuôi. Con rắn ấy có thể
quay lại cắn người đó nơi tay, nơi cánh tay hay ở
một phần nào khác của cơ thể, và người đó có thể do
nhân này mà bị chết hay bị đau khổ gần như chết. Vì
sao vậy? Chư Tỷ-kheo, vì nắm bắt con rắn một cách
sai lạc. Cũng vậy này các Tỷ-kheo, ở đây, một số
người ngu si học pháp... Chư Tỷ-kheo, vì sự chấp thủ
các pháp sai lạc.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, một số Thiện nam tử học pháp, như Kinh, Ứng tụng, Giải thuyết, Kệ tụng, Cảm hứng ngữ, Như thị ngữ, Bổn sanh, Vị tằng hữu pháp, Phương quảng. Sau khi học các pháp này, họ quán sát ý nghĩa những pháp ấy với trí tuệ. Những pháp ấy, vì ý nghĩa được trí tuệ quán sát, nên trở thành rõ ràng. Họ học pháp không vì lợi ích, muốn chỉ trích người khác, không vì lợi ích, muốn khoái khẩu biện luận, và họ đạt được mục tiêu mà sự học pháp hướng đến. Những pháp ấy, vì khéo nắm giữ, nên đưa họ đến hạnh phúc, an lạc lâu dài. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì khéo nắm giữ các pháp.

Chư Tỷ-kheo, ví như một người ưa muốn rắn nước, tìm cầu rắn nước đi khắp chỗ để tìm rắn nước.

BẬC DỰ LƯU                                             59

Người đó thấy một con rắn nước lớn. Người đó có thể khéo đè con rắn nước với cây gậy có nạng. Sau khi khéo đè với cây gậy có nạng, người đó có thể khéo nắm giữ cổ rắn. Chư Tỷ-kheo, dầu cho con rắn nước ấy có thể cuốn thân nó xung quanh tay, hay cánh tay, hay một thân phần nào khác, người đó cũng không vì nhân duyên ấy đi đến chỗ chết hay đến sự đau khổ gần như chết. Vì sao vậy? Chư Tỷ-kheo, vì khéo nắm giữ con rắn nước vậy. Cũng vậy, chư Tỷ-kheo, ở đây, một số Thiện nam tử học pháp... chư Tỷ-kheo, vì khéo nắm giữ các pháp vậy. Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy hiểu rõ ý nghĩa lời Ta thuyết giảng và thọ trì như vậy. Nếu có ai không hiểu rõ ý nghĩa lời Ta thuyết giảng thì ở nơi đây, các Ông hãy hỏi Ta hay hỏi những bậc Tỷ-kheo trí thức.

Chư Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng pháp cho các Ông, ví như chiếc bè để vượt qua, không phải để nắm giữ lấy. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn thuyết giảng như sau:

– Này các Tỷ-kheo, ví như có người đang đi trên con đường lớn dài, đến một vùng nước rộng, bờ bên này nguy hiểm và hãi hùng, bờ bên kia an ổn và

BẬC DỰ LƯU                                              60

không kinh hãi, nhưng không có thuyền để vượt qua hay không có cầu bắc qua từ bờ này đến bờ kia. Người đó tự suy nghĩ: "Đây là vùng nước rộng, bờ bên này nguy hiểm và hãi hùng, bờ bên kia an ổn và không kinh hãi, nhưng không có thuyền để vượt qua hay không có cầu bắc qua từ bờ này đến bờ kia. Nay ta hãy thâu góp cỏ, cây, nhánh, lá, cột lại thành chiếc bè, và dựa trên chiếc bè này, tinh tấn dùng tay chân, có thể vượt qua bờ bên kia một cách an toàn". Chư Tỷ-kheo, rồi người đó thâu góp cỏ, cây, nhánh, lá cột lại thành chiếc bè, và nhờ chiếc bè này, tinh tấn dùng tay chân vượt qua bờ bên kia một cách an toàn. Khi qua bờ bên kia rồi, Người đó suy nghĩ: "Chiếc bè này lợi ích nhiều cho ta, nhờ chiếc bè này, ta tinh tấn dùng tay chân để vượt qua bờ bên kia một cách an toàn. Nay ta hãy đội chiếc bè này trên đầu hay vác nó trên vai, và đi đến chỗ nào ta muốn". Chư Tỷ- kheo, các Ông nghĩ thế nào? Chư Tỷ-kheo, nếu người đó làm như vậy, thì có làm đúng với sở dụng của chiếc bè chăng?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, người đó phải làm thế nào cho
đúng sở dụng của chiếc bè? Ở đây, chư Tỷ-kheo,
người đó sau khi vượt qua bờ bên kia, có thể suy
nghĩ: "Chiếc bè này lợi ích nhiều cho ta. Nhờ chiếc

BẬC DỰ LƯU                                                61

bè này, ta tinh tấn dùng tay chân đã vượt qua bờ bên
kia một cách an toàn. Nay ta hãy kéo chiếc bè này
lên trên bờ đất khô, hay nhận chìm xuống nước, và
đi đến chỗ nào ta muốn". Chư Tỷ-kheo, làm như vậy,
người đó làm đúng sở dụng chiếc bè ấy. Cũng vậy,
này chư Tỷ-kheo, Ta thuyết pháp như chiếc bè để
vượt qua, không phải để nắm giữ lấy. Chư Tỷ-kheo,
các Ông cần hiểu ví dụ cái bè... Chánh pháp còn
phải bỏ đi, huống nữa là phi pháp.

Này các Tỷ-kheo, có sáu kiến xứ. Thế nào là sáu?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có kẻ vô văn phàm phu, không đi đến yết kiến các bậc Thánh, không thuần thục pháp các bậc Thánh, không tu tập pháp các bậc Thánh, không đi đến yết kiến các bậc Chơn nhơn, không thuần thục pháp các bậc Chơn nhơn, không tu tập pháp các bậc Chơn nhơn, xem sắc pháp: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem cảm thọ: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem tưởng: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem các hành: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem cái gì được thấy, được nghe, được cảm xúc, được ý thức, được đạt tới, được tìm cầu, được ý suy tư: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái

BẬC DỰ LƯU                                                 62

ấy sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không chuyển biến, có thể trú như thế này mãi mãi không?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Lành thay, này các Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, Ta cũng không thấy một vật sở hữu được nắm
giữ nào, mà vật sở hữu được nắm giữ ấy sẽ thường
còn, thường hằng, thường trú, không chuyển biến, có
thể trú như thế này mãi mãi.

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể chấp thủ Ngã luận thủ nào mà Ngã luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy Ngã luận thủ nào mà Ngã luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

– Bạch Thế Tôn không.

– Lành thay, này các Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, Ta cũng không thấy Ngã luận thủ nào mà Ngã
luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên
sầu, bi, khổ, ưu, não.

Này các Tỷ-kheo, các Ông có kiến y nào, mà kiến y ấy được y chỉ như vậy lại không khởi lên sầu,

BẬC DỰ LƯU                                             67

bi, khổ, ưu, não không?

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy kiến y nào, mà kiến y ấy được y chỉ như vậy lại không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

– Bạch Thế Tôn, không

– Lành thay, này các Tỷ-kheo! Này các Tỷ-
kheo, Ta cũng không thấy một kiến y nào, mà kiến y
ấy được y chỉ như vậy, lại không khởi lên sầu, bi,
khổ, ưu, não.

Chư Tỷ-kheo, nếu có ngã thời có ngã sở thuộc của tôi không?

– Bạch Thế Tôn, có.

– Chư Tỷ-kheo, nếu có ngã sở thuộc, thời có ngã của tôi không?

– Bạch Thế Tôn, có.

– Chư Tỷ-kheo, nếu ngã và ngã sở thuộc không thể được chấp nhận là thường còn, thường hằng, thì kiến xứ này: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết tôi sẽ thành thường còn, thường hằng, thường trú, không biến chuyển tôi sẽ trú như thế này cho đến

BẬC DỰ LƯU                                              68

mãi mãi". Này các Tỷ-kheo, kiến xứ ấy là hoàn toàn, triệt để chẳng ngu si không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể hoàn toàn, triệt để chẳng ngu si được!

– Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Sắc là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Bạch Thế Tôn, khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thì có hợp lý chăng khi chánh quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi"?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, cảm thọ là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, là vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

BẬC DỰ LƯU                                                69

– Bạch Thế Tôn, là khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại thì có hợp lý chăng khi chánh quán cái ấy là: "Cái này là của tôi... tự ngã của tôi"?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, tưởng là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, vô thường.

– Cái gì vô thường...?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, các hành là thường hay vô thường...

- Chư Tỷ-kheo, thức là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Bạch Thế Tôn, khổ.

– Cái gì vô thường, khổ thì có hợp lý chăng, khi chánh quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là

BẬC DỰ LƯU                                               70

tôi, cái này là tự ngã của tôi"?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Do vậy, này các Tỷ-kheo, bất cứ sắc pháp nào, quá khứ, tương lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần; tất cả sắc pháp là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là của tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", cần phải như thật quán với chánh trí tuệ. Bất cứ cảm thọ nào... Bất cứ tưởng nào... Bất cứ hành nào... Bất cứ thức nào, quá khứ, vị lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, tất cả thức là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", cần phải như thật quán với chánh trí tuệ.

Chư Tỷ-kheo, nhờ thấy vậy, vị Đa văn Thánh đệ tử yểm ly đối với sắc, yểm ly đối với thọ, yểm ly đối với tưởng, yểm ly đối với hành, yểm ly đối với thức. Do yểm ly nên ly tham. Do ly tham, nên được giải thoát. Trong sự giải thoát có trí khởi lên, biết được đã giải thoát. Vị ấy biết: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những gì nên làm đã làm, không còn trở lui tại đây với một đời sống khác".

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi là vị đã vất bỏ đi các chướng ngại vật, là vị đã lấp đầy các

BẬC DỰ LƯU                                                 71

thông hào, là vị đã nhổ lên cột trụ, là vị đã mở
tung các lề khóa, là bậc Thánh đã hạ cây cờ
xuống, đã đặt gánh nặng xuống, không có gì hệ
lụy.

Và thế nào là Tỷ-kheo đã vất bỏ đi các chướng ngại?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, là đã đoạn trừ vô minh,
cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị chặt đầu,
khiến không thể tái sanh trong tương lai, không có
khả năng sanh khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ-
kheo đã vất bỏ đi các chướng ngại.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã lấp đầy các thông hào?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ
tái sanh và sự luân chuyển sanh tử, đã cắt tận gốc rễ,
làm cho như cây ta-la bị chặt đầu, khiến không thể
tái sanh trong tương lai, không có khả năng sanh
khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ-kheo đã lấp đầy
thông hào.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã nhổ lên cột trụ?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ

BẬC DỰ LƯU                                               72

khát ái, đã cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị
chặt đầu, khiến không thể tái sanh trong tương lai,
không có khả năng sanh khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy
là Tỷ-kheo đã nhổ lên cột trụ.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã mở tung các lề khóa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, đã cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị chặt đầu, khiến không thể tái sanh trong tương lai, không có khả năng sanh khởi. Chư Tỷ- kheo, như vậy là Tỷ-kheo đã mở tung các lề khóa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo bậc Thánh, đã hạ cây cờ xuống, đã đặt gánh nặng xuống, không có gì hệ lụy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ
ngã mạn, đã cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị
chặt đầu, khiến không thể tái sanh trong tương lai,
không có khả năng sanh khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy
là vị Tỷ-kheo bậc Thánh, đã hạ cây cờ xuống, đã đặt
gánh nặng xuống, không có gì hệ lụy.

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã giải thoát như vậy, thì chư Thiên ở Đế thích Thiên giới, Phạm thiên giới, Sanh chủ giới sẽ không tìm được dấu vết của Tỷ-

BẬC DỰ LƯU                                              73

kheo ấy, nếu nghĩ rằng: "Y ở đây, có thức của Như Lai". Vì sao vậy? Chư Tỷ-kheo, Ta nói ngay ở hiện tại, một Như Lai không thể tìm thấy dấu vết".

Chư Tỷ-kheo, Ta nói như vậy, thuyết như vậy,
một số Sa-môn, Bà-la-môn xuyên tạc Ta một cách
phi chơn, hồ đồ, hư vọng, không thực: "Sa-môn
Gotama chủ trương chủ nghĩa hư vô, đề cao đoạn
diệt, hủy diệt, sự tiêu diệt các hữu tình". Nhưng này
các Tỷ-kheo, Ta không là như vậy, Ta không nói như
vậy, Ta không như các Sa-môn, Bà-la-môn ấy đã
xuyên tạc một cách phi chơn, hồ đồ, hư vọng, không
thật: "Sa-môn Gotama chủ trương chủ nghĩa hư vô,
đề cao đoạn diệt, hủy diệt, sự tiêu diệt các hữu tình".
Chư Tỷ-kheo, xưa cũng như nay, Ta chỉ nói lên
sự khổ và sự diệt khổ.

 Chư Tỷ-kheo, nếu ở đây những người khác
nhiếc mắng, phỉ báng, làm cho Như Lai tức
giận, thì này các Tỷ-kheo, ở đây, Như Lai
không có sân hận, không có bất mãn, tâm không
phẫn nộ.

 Chư Tỷ-kheo, nếu ở đây, những người khác
cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường Như
Lai, thì này các Tỷ-kheo, ở đây Như Lai không
có hoan hỷ, sung sướng, Tâm không thích thú.

BẬC DỰ LƯU                                                74

 Chư Tỷ-kheo, nếu những người khác cung kính,
tôn trọng, lễ bái, cúng dường Như Lai, thì này
các Tỷ-kheo, ở đây Như Lai suy nghĩ: "Đây là
điều xưa kia đã từng biết rõ: ở đây là trách
nhiệm Ta phải làm".

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có những người
khác nhiếc mắng, phỉ báng, làm cho các Ông tức
giận, ở đây các Ông chớ có sân hận, bất mãn, tâm
chớ khởi phẫn nộ.

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có những người
khác cung kính, tôn trọng, lễ bái cúng dường các
Ông, thì ở đây, các Ông chớ có hoan hỷ, sung
sướng, tâm chớ sanh thích thú.

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có những người
khác cung kính, tôn trọng, lễ bái cúng dường các
Ông, thì ở đây, các Ông hãy suy nghĩ: "Đây là
điều xưa kia đã từng biết rõ, đây là những trách
nhiệm ta phải làm".

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, cái gì không phải của các Ông, các Ông hãy từ bỏ. Các Ông từ bỏ, sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

Chư Tỷ-kheo, cái gì không phải của các Ông?

BẬC DỰ LƯU                                           75

 Chư Tỷ-kheo, sắc không phải của các Ông, hãy từ bỏ sắc. Các Ông từ bỏ sắc sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

 Chư Tỷ-kheo, thọ không phải của các Ông, hãy từ bỏ thọ. Các Ông từ bỏ thọ sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

 Chư Tỷ-kheo, tưởng không phải của các Ông, hãy từ bỏ tưởng. Các Ông từ bỏ tưởng sẽ đem lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

 Chư Tỷ-kheo, các hành không phải của các
Ông, hãy từ bỏ các hành. Các Ông từ bỏ các
hành sẽ đem lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho
các Ông.

 Chư Tỷ-kheo, thức không phải của các Ông, hãy từ bỏ thức. Các Ông từ bỏ thức sẽ đem lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

Chư Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Trong
rừng Jetavana này, nếu có người thâu lượm cỏ, cây,
nhành, lá rồi đốt hay làm với chúng tùy theo ý muốn.
Các Ông có nghĩ chăng? Người ấy thâu lượm chúng
ta, đốt chúng ta hay làm với chúng ta tùy theo ý
muốn?

BẬC DỰ LƯU                                             76

– Bạch Thế Tôn, không. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, vì nó không phải tự ngã hay không phải sở thuộc của ngã.

– Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, cái gì không phải
của các Ông, các Ông hãy từ bỏ. Các Ông từ bỏ sẽ
đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông. Chư
Tỷ-kheo, và cái gì không phải của các Ông? Chư Tỷ-
kheo, sắc không phải của các Ông, hãy từ bỏ sắc. Các
Ông từ bỏ sắc sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài
cho các Ông. Chư Tỷ-kheo, thọ... (như trên)... Chư
Tỷ-kheo tưởng... (như trên)... Chư Tỷ-kheo, hành...
Chư Tỷ-kheo, thức không phải của các Ông, hãy từ
bỏ thức. Các Ông từ bỏ thức sẽ đem lại hạnh phúc,
an lạc lâu dài cho các Ông.

Chư Tỷ-kheo, như vậy, pháp được Ta khéo giảng, làm cho tỏ lộ, làm cho khai thông, làm cho khai thị, được loại trừ các vải quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng, làm tỏ lộ, làm cho khai thông, làm cho khai thị, được loại trừ các vải quấn cũ, nên những vị Tỷ-kheo, là bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã tận, tu hành thành mãn, việc nên làm đã làm, gánh nặng đã đặt xuống, lý tưởng đã thành đạt, hữu kiết sử đã đoạn trừ, được giải thoát nhờ chánh trí, vòng luân chuyển (sanh

BẬC DỰ LƯU                                              77

tử) của những vị này không thể chỉ bày. Chư Tỷ-kheo, như vậy, pháp được Ta khéo giảng... được loại trừ các vải quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng, được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, thì những vị này
thành các vị hóa sanh, nhập diệt tại đây, không
còn phải trở lui vào đời này nữa. Chư Tỷ-kheo,
như vậy, pháp được Ta khéo giảng... được loại trừ
các vãi quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng... được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
đã đoạn trừ ba kiết sử, đã làm cho muội lược tham
sân si, thì tất cả những vị ấy thành bậc Nhất lai,
chỉ đến đời này một lần nữa sẽ diệt tận khổ đau.
Chư Tỷ-kheo, như vậy, pháp được Ta khéo
giảng... được loại trừ các vãi quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng... được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
đoạn trừ ba kiết sử, thì tất cả những vị ấy trở thành
bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc ác thú, quyết
định hướng đến chánh giác. Chư Tỷ-kheo, như
vậy, pháp được Ta khéo giảng... được loại trừ các
vải quấn cũ.

BẬC DỰ LƯU                                                78

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được ta khéo giảng... được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
là những vị tùy pháp hành, tùy tín hành, thì tất cả
những vị này sẽ hướng về chánh giác, chư Tỷ-
kheo, như vậy pháp được Ta khéo giảng... được
loại trừ khỏi các vải quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng, làm
cho tỏ lộ, làm cho khai thông, làm cho khai thị,
được loại trừ các vải quấn cũ, nên những vị nào
chỉ đủ lòng tin nơi Ta, chỉ đủ lòng thương mến
đối với Ta, thì tất cả những vị ấy được hướng
về chư Thiên.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Những Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

BẬC DỰ LƯU                                              79

13 3 hạng - Bậc Dự lưu, Gia Gia, Nhất chủng - cKinh CỨU CÁNH – Tăng IV, 398

CỨU CÁNH – Tăng IV, 398

1. - Này các Tỷ-kheo, những ai đặt sự cứu cánh ở nơi Ta tất cả những người ấy đầy đủ chánh kiến. Với những người đầy đủ chánh kiến ấy, năm hạng người đạt được cứu cánh ngay ở nơi đây. Năm hạng người này, sau khi từ bỏ đời này, đạt được cứu cánh.

2. Năm hạng người nào đạt được cứu cánh ngay ở nơi đây?

1. Hạng trở lui nhiều nhất là bảy lần.
2. Hạng Gia gia.
3. Hạng Nhứt chủng.
4. Hạng Nhất lai.
5. Và vị nào là vị A-la-hán ngay trong hiện tại.

Năm hạng người này đạt được cứu cánh ngay ở nơi đây.

3. Và năm hạng người khác nào, sau khi từ bỏ đời này, đạt được cứu cánh?

BẬC DỰ LƯU                                             80

1. Hạng Trung gian Niết-bàn.
2. Hạng Tổn hại Niết-bàn.
3. Hạng Vô hành Niết-bàn.
4. Hạng Hữu hành Niết-bàn.
5. Hạng Thượng lưu được sắc cứu cánh.

Với năm hạng người này, sau khi từ bỏ đời này, đạt được cứu cánh.

Này các Tỷ-kheo, những ai đạt sự cứu cánh ở nơi Ta, tất cả những người ấy đầy đủ chánh kiến. Trong những người đầy đủ chánh kiến, năm hạng người này đạt được cứu cánh ngay ở nơi đây. Năm hạng người này, sau khi từ bỏ đời này, đạt được cứu cánh.

BẤT ĐỘNG – Tăng IV, 399

1. _ Này các Tỷ-kheo, những ai có lòng tịnh tín bất
động ở nơi Ta, tất cả những vị ấy là những bậc Dự
lưu. Với những bậc Dự lưu ấy, năm hạng người đạt
được cứu cánh ngay ở nơi đây. Năm hạng người, sau
khi từ bỏ đời này, đạt được cứu cánh.

2. Và năm hạng người nào, đạt được cứu cánh, ngay ở nơi đây?

1. Hạng trở lui nhiều nhất là bảy lần. 2. Hạng Gia gia.

BẬC DỰ LƯU                                            81

3. Hạng Nhứt chủng. 4. Hạng Nhất lai. 5. Và vị nào là vị A-la hán ngay trong hiện tại.

Năm hạng người này đạt được cứu cánh ngay ở nơi đây.

3. Và năm hạng người khác nào, sau khi từ bỏ đời này, đạt được cứu cánh?

1. Hạng Trung gian Niết-bàn.
2. Hạng Tổn hại Niết-bàn.
3. Hạng Vô hành Niết-bàn.
4. Hạng Hữu hành Niết-bàn.
5. Hạng Thượng lưu đạt được sắc cứu cánh.

Với năm hạng người này, sau khi từ bỏ đời này, đạt được cứu cánh.

Này các Tỷ-kheo, những ai có lòng tịnh tín bất động
ở nơi Ta, tất cả những vị ấy là những Dự lưu. Với
các hạng Dự lưu ấy, năm hạng người này đạt được
cứu cánh ngay ở nơi đây. Năm hạng người này, sau
khi từ bỏ đời này, đạt được cứu cánh.

BẬC DỰ LƯU                                            82

14 3 hạng - Tốc lực, sắc đẹp, cân đối - Kinh NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng IV, 131

NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng IV,
131
1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng về:
- Ba loại ngựa chưa được điều phục và ba hạng
người chưa được điều phục;
- Ba loại ngựa được điều phục, và ba hạng người
được điều phục;
- Ba loại ngựa hiền thiện thuần lương và ba hạng
người hiền thiện thuần lương.
Hãy nghe và khéo tác ý. Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa chưa được điều phục?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa được điều phục có tốc lực nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối bề cao, chu vi bề ngoài.

BẬC DỰ LƯU                                           83

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp và có
cân đối.

Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa chưa được điều phục.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người chưa được điều phục?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực nhưng không có sắc
đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân
đối.

Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người chưa được điều phục.

BẬC DỰ LƯU                                           84

4. Thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật tuệ
tri: "Đây là Khổ", như thật tuệ tri: "Đây là
Khổ tập", như thật tuệ tri: "Đây là Khổ diệt",
như thật tuệ tri: "Đây là con đường đưa đến
Khổ diệt". Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy lại ngập ngừng, không có trả lời. Đây Ta
nói trong nghĩa không có sắc đẹp.
- Vị ấy không có nhận được các đồ tư dụng, như
y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người chưa có điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

5. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật tuệ tri: "Đây là Khổ", như thật tuệ tri: "Đây là Khổ tập", như thật tuệ tri: "Đây là Khổ diệt",

BẬC DỰ LƯU                                            85

như thật tuệ tri: "Đây là con đường đưa đến
Khổ diệt". Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta
nói trong nghĩa có sắc đẹp.
- Nhưng vị ấy không nhận được các đồ tư dụng,
như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm
trị bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không có cân đối.

6. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là người chưa được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật tuệ
tri: "Đây là Khổ"..., như thật tuệ tri: "Đây là
con Đường đưa đến khổ diệt". Đây Ta nói
trong nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ
ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.

BẬC DỰ LƯU                                             86

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp có cân đối. Những
hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người
chưa được điều phục.

7. Này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa được điều phục?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa được
điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp,
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không
có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.

Các loại này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng loại ngựa được điều phục.

8. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người được điều phục?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

BẬC DỰ LƯU                                            87

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không
có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người được điều phục, có tốc lực, không có sắc đẹp, không có cân đối?

1. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy,
được nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui đời
này nữa. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
2. Nhưng được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị
ấy ngập ngừng, không có trả lời. Đây Ta nói
trong nghĩa không có sắc đẹp.
3. Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

BẬC DỰ LƯU                                            88

Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy
được nhập Niết-bàn, không phải trở lui đời này
nữa. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói trong
nghĩa có sắc đẹp.
- Nhưng vị này không nhận được các đồ tư dụng
như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm
trị bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không có cân đối.

9. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy
được nhập Niết-bàn, không phải trở lui đời này
nữa. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.

BẬC DỰ LƯU                                             89

- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Và vị ấy nhận được các đồ tư dụng như y áo,
đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối. Những hạng
người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người được
điều phục.

10. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa hiền thiện thuần lương?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện thuần lương, có tốc lực nhưng không có
sắc đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, có
cân đối.

Những loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa hiền thiện thuần lương.

BẬC DỰ LƯU                                             90

11. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại người hiền thiện thuần lương?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, nhưng không có
sắc đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, có
cân đối.

Những hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người hiền thiện thuần lương.

Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu
hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng
trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm
giải thoát, tuệ giải thoát. Đây Ta nói trong
nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
ngập ngừng, không trả lời. Đây Ta nói trong
nghĩa không có sắc đẹp.

BẬC DỰ LƯU                                             91

- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu
hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng
trí, chúng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm
giải thoát, tuệ giải thoát. Đây Ta nói trong
nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

BẬC DỰ LƯU                                           92

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp nhưng không có cân đối.

Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu
hoặc, tự mình với thắng trí, chúng ngộ, chứng
đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật, vị ấy
liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy nhận được các đồ tư dụng như y áo, đồ
ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện thuần lương, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.

Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người hiền thiện thuần lương.

BẬC DỰ LƯU                                               93

15 3 hạng - Tốc lực, sắc đẹp, cân đối - cKinh NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng I, 526

NGỰA CHƯA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng I, 526

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa
chưa được điều phục và Ta sẽ giảng về ba hạng
người chưa được điều phục. Hãy lắng nghe và khéo
tác ý, Ta sẽ nói.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như
sau:
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa chưa
được điều phục?
Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Có loại ngựa chưa được điều phục, có tốc lực,
nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối: bề
cao, chu vi, bề ngoài.
- Nhưng ở đây, có loại ngựa chưa được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có
cân đối.

BẬC DỰ LƯU                                          94

- Nhưng ở đây, có loại ngựa chưa được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, và có cân đối.
Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa chưa
được điều phục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người chưa
được điều phục?
Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Có hạng người chưa được điều phục, có tốc
lực, nhưng không có sắc đẹp, không có cân
đối.
- Nhưng ở đây, có hạng người chưa được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có
cân đối.
- Nhưng ở đây, có hạng người chưa được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, và có cân đối.
Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người chưa
được điều phục.
2. Thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp,
không có cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ
biết: "Đây là Khổ"; như thật rõ biết: "Đây là
Khổ tập"; như thật rõ biết: "Đây là Khổ diệt";

BẬC DỰ LƯU                                            95

như thật rõ biết: "Đây là con Đường đưa đến
Khổ diệt"; Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy lại ngập ngừng không có trả lời. Đây Ta
nói trong nghĩa không có sắc đẹp.
- Vị ấy không có nhận được các đồ tư dụng, như
y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người chưa có điều
phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có
cân đối.
3. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không
cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ
biết: "Đây là Khổ"; như thật rõ biết: "Đây là
Khổ tập"; như thật rõ biết: "Đây là Khổ diệt";
như thật rõ biết: "Đây là con Đường đưa đến
Khổ diệt"; Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta
nói trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng, như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị

BẬC DỰ LƯU                                            96

bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người chưa có điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối.
4. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người chưa
được điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ
biết: "Đây là Khổ"; như thật rõ biết: "Đây là
Khổ tập"; như thật rõ biết: "Đây là Khổ diệt";
như thật rõ biết: "Đây là con đường đưa đến
Khổ diệt"; Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy liền trả lời không có ngập ngừng. Đây Ta
nói trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ
ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người chưa có điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối. Những hạng
người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người chưa
được điều phục.

NGỰA ĐƯỢC ĐIỀU PHỤC – Tăng I, 529

BẬC DỰ LƯU                                              97

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa
được điều phục và Ta sẽ giảng về ba hạng người đã
được điều phục. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ
nói.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như
sau:
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa được
điều phục?
Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Có loại ngựa được điều phục, có tốc lực, nhưng
không có sắc đẹp, không có cân đối.
- Nhưng ở đây, có loại ngựa được điều phục, có
tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối.
- Nhưng ở đây, có loại ngựa được điều phục, có
tốc lực, có sắc đẹp, và có cân đối.
Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa được
điều phục.
2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người
được điều phục?
Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Có hạng người được điều phục, có tốc lực,
nhưng không có sắc đẹp, không có cân đối.

BẬC DỰ LƯU                                           98

- Nhưng ở đây, có hạng người được điều phục,
có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối.
- Nhưng ở đây, có hạng người được điều phục,
có tốc lực, có sắc đẹp, và có cân đối.
Ba loại này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng người được
điều phục.
3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người được
điều phục, có tốc lực, người không có sắc đẹp, không
có cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy
được nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui đời
ấy nữa. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy ngập ngừng, vị ấy không có trả lời. Đây
Ta nói trong nghĩa không có sắc đẹp.
- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng, như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều
phục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp, không có
cân đối.

BẬC DỰ LƯU                                             99

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có
cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy
được nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui đời
ấy nữa. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp, thắng luật,
vị ấy trả lời không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng, như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân đối.
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người được
điều phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy
được nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui đời
ấy nữa. Đây Ta nói trong nghĩa có tốc lực.
- Nhưng khi được hỏi về thắng pháp thắng luật,
vị ấy trả lời không có ngập ngừng. Đây Ta nói
trong nghĩa có sắc đẹp.

BẬC DỰ LƯU                                          100

- Vị ấy nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ
ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người được điều
phục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.
Những hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng
người được điều phục.

CÁC LOẠI NGỰA THUẦN THỤC – Tăng I, 532

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết giảng về ba loại
ngựa hiền thiện, thuần thục, ba hạng người hiền
thiện, thuần thục. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba loại ngựa hiền
thiện, thuần thục?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, nhưng không có
sắc đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại ngựa hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân
đối.

BẬC DỰ LƯU                                          101

Những loại này, này các Tỷ-kheo, là ba loại ngựa
hiền thiện, thuần thục.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba hạng người hiền
thiện, thuần thục?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, nhưng không có
sắc đẹp, không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng
không có cân đối.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân
đối.
Những hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng
người hiền thiện, thuần thục.
2. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, nhưng không có sắc
đẹp, không có cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Đây Ta nói trong
nghĩa có tốc lực.

BẬC DỰ LƯU                                            102

- Khi được hỏi về thắng pháp và thắng luật, vị
ấy ngập ngừng không trả lời. Đây Ta nói trong
nghĩa không có sắc đẹp.
- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng, như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện,
thuần thục, có tốc lực, nhưng không có sắc đẹp,
không có cân đối.
3. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng
không có cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Đây Ta nói trong
nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp và thắng luật, vị
ấy liền trả lời không có ngập ngừng. Đây Ta
nói trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy không nhận được các đồ tư dụng, như y
áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh. Đây Ta nói trong nghĩa không có cân
đối.

BẬC DỰ LƯU                                         103

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện,
thần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, nhưng không có cân
đối.
4. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền
thiện, thuần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
các lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Đây Ta nói trong
nghĩa có tốc lực.
- Khi được hỏi về thắng pháp và thắng luật, vị
ấy liền trả lời, không có ngập ngừng. Đây Ta
nói trong nghĩa có sắc đẹp.
- Vị ấy nhận được các đồ tư dụng, như y áo, đồ
ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
Đây Ta nói trong nghĩa có cân đối.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người hiền thiện,
thần thục, có tốc lực, có sắc đẹp, có cân đối.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng
người hiền thiện, thuần thục.

BẬC DỰ LƯU                                           104

16 4 Thánh quả - Samôn bất động - Kinh CÁC HẠNG SA MÔN 2 – Tăng I, 721

CÁC HẠNG SA MÔN 2 – Tăng I, 721

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt ba
kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết
chắc hướng đến giác ngộ. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là hạng Sa-môn bất động.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sau khi đoạn diệt ba kiết sử, làm cho nhẹ bớt tham, sân, si, là bậc Nhất lai, chỉ có một lần trở lui đời này rồi chấm dứt khổ

BẬC DỰ LƯU                                           105

dâu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, là vị Bất lai, từ đấy nhập Niết-
bàn, không phải trở lui từ thế giới ấy. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, do đoạn tận các lậu hoặc,
Tỷ-kheo ngay trong hiện tại với thắng trí chứng ngộ,
chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn
tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, bốn hạng Sa-môn này có mặt, xuất hiện ở đời.

BẬC DỰ LƯU                                          106

17 5 giới, 4 Dự lưu phần, Thánh chánh lý - Kinh SỢ HÃI VÀ HẬN THÙ – Tăng IV, 487

SỢ HÃI VÀ HẬN THÙ – Tăng IV, 487

1. Bấy giờ có gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn, ... Thế Tôn nói với Gia chủ Anàthapindika đang ngồi xuống một bên.

2. - Này Gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử làm cho lắng dịu năm sợ hãi hận thù, thành tựu bốn chi phần Dự lưu, khéo thấy, khéo thể nhập Thánh lý với trí tuệ; nếu vị ấy muốn, có thể tự trả lời với mình rằng: "Ta đã đoạn tận địa ngục; ta đã đoạn tận bàng sanh; ta đã đoạn tận ngạ quỷ; Ta đã đoạn tận các cõi dữ, ác thú, đọa xứ; ta đã chứng Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết chắc cứu cánh được giác ngộ."

3. Thế nào là năm sợ hãi hận thù được làm cho lắng dịu?

Này Gia chủ, sát sanh, do duyên sát sanh tạo ra sợ hãi hận thù ngay trong hiện tại, tạo ra sợ hãi hận thù trong tương lai, khiến tâm cảm thọ khổ ưu. Người từ bỏ sát sanh, không tạo ra sợ hãi hận thù trong hiện tại, không tạo ra sợ hãi hận thù ngay trong tương lai,

BẬC DỰ LƯU                                           107

không khiến tâm cảm thọ khổ ưu. Người từ bỏ sát sanh, làm lắng dịu sợ hãi hận thù này.

4. Này Gia chủ, lấy của không cho... tà hạnh trong
các dục... nói láo... đắm say trong rượu men, rượu
nấu; do duyên đắm say trong rượu men, rượu nấu,
tạo ra sợ hãi hận thù ngay trong hiện tại, tạo ra sợ hãi
hận thù trong tương lai, khiến cảm thọ khổ ưu về tâm.
Người từ bỏ không đắm say trong rượu men, rượu
nấu, không tạo ra sợ hãi thù hận ngay trong hiện tại,
không tạo ra sợ hãi hận thù trong tương lai, không
khiến cảm thọ khổ ưu về tâm. Với người từ bỏ đắm
say rượu men, rượu nấu, như vậy sợ hãi hận thù này
được lắng dịu.

Năm sợ hãi hận thù này được lắng dịu.

5. Thế nào là thành tựu bốn Dự lưu phần?

- Ở đây, này Gia chủ:

1. Vị Thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối
với đức Phật: Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian giải, Vô thượng sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế tôn.
2. Vị ấy thành tựu tịnh tín bất động đối với Pháp:
"Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực

BẬC DỰ LƯU                                             108

hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có
khả năng hướng thượng, được người trí tự
mình giác hiểu".
3. Vị ấy thành tựu tịnh tín bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn; Trực
hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn; Ứng lý hạnh là
chúng đệ tử Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám
chúng. Chúng đệ tử Thế Tôn đáng được cung
kính, đáng được tôn trọng, đáng được đảng lễ,
đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở
đời. "
4. Vị ấy thành tựu với những giới được các bậc
Thánh ái kính, không bị phá hủy, không bị bể
vụn, không bị điểm chấm, không bị uế nhiễm
đưa đến giải thoát, được bậc trí tán thán, không
bị chấp trước, đưa đến Thiền định.

Đây là thành tựu bốn chi phần Dự lưu này.

6. Thế nào Thánh chánh lý được khéo thấy, khéo thể nhập với trí tuệ?

- Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử quán sát như sau: "Do cái này có, cái kia có. Do cái này sanh, cái kia sanh. Do cái này không có, cái kia không có. Do cái này diệt, cái kia diệt. Tức là do duyên vô minh, có các hành. Do duyên các hành có thức. Do duyên thức có danh sắc. Do duyên danh sắc có sáu nhập.

BẬC DỰ LƯU                                          109

Do duyên sáu nhập có xúc. Do duyên xúc có thọ. Do
duyên thọ có ái. Do duyên ái có thủ. Do duyên thủ
có hữu. Do duyên hữu có sanh. Do duyên sanh có già
chết, sầu, bi, khổ, ưu não. Như vậy, là sự tập khởi
của toàn bộ khổ uẩn này.

Do vô minh diệt không có dư tàn, nên các hành diệt. Do các hành diệt nên thức diệt. Do thức diệt nên danh sắc diệt. Do danh sắc diệt nên sáu nhập diệt. Do sáu nhập diệt nên xúc diệt. Do xúc diệt nên thọ diệt. Do thọ diệt nên ái diệt. Do ái diệt nên thủ diệt. Do thủ diệt nên hữu diệt. Do hữu diệt nên sanh diệt. Do sanh diệt nên già chết sầu bi khổ ưu não diệt. Như vậy là toàn bộ khổ uẩn này diệt. Đây là Thánh lý được khéo thấy và khéo thể nhập với trí tuệ."

Này Gia chủ, khi nào với vị Thánh đệ tử, năm sợ hãi
hận thù này được lắng dịu, bốn Dự lưu phần này
được thành tựu, và Thánh lý này được khéo thấy và
khéo thể nhập với trí tuệ, thời nếu muốn, vị ấy có thể
tự mình trả lời về mình rằng: "Ta đã đoạn tận địa
ngục; ta đã đoạn tận bàng sanh; ta đã đoạn tận ngạ
quỷ; ta đã đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ; ta đã
chứng được Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết
chắc chứng đạt cứu cánh giác ngộ."

BẬC DỰ LƯU                                           110

BẬC DỰ LƯU   111

18 5 giới, 4 Dự lưu phần, Thánh chánh lý - cKinh Năm Hận Thù Sợ Hãi – Tương II, 125

Năm Hận Thù Sợ Hãi – Tương II, 125

1) Trú ở Sàvatthi...

I

2) Rồi Gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với Gia chủ Anàthapindika đang ngồi
xuống một bên:

3) - Khi nào, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử nhiếp phục
được năm sợ hãi, hận thù, khi nào được đầy đủ bốn
dự lưu chi, khi nào Thánh lý (nàya) nhờ trí tuệ được
khéo thấy, được khéo thâm nhập, khi ấy, vị ấy nếu
muốn có thể tự mình tuyên bố cho mình: "Ta là
người đoạn diệt được địa ngục, đoạn diệt được bàng
sanh, đoạn diệt được ngạ quỷ, đoạn diệt được cõi dữ,
ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, ta không còn bị
đọa lạc, ta đã được quyết định, Chánh Đẳng Giác là
mục tiêu tối hậu (của ta)".

BẬC DỰ LƯU                                         112

4) Thế nào là năm sợ hãi, hận thù được nhiếp phục?

5) Này Gia chủ, sợ hãi, hận thù do người sát sinh, vì duyên sát sinh đưa đến trong hiện tại; sợ hãi, hận thù đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ, tâm ưu người ấy cảm thọ. Đối với vị đoạn tuyệt sát sanh, như vậy sợ hãi, hận thù được nhiếp phục.

6) Này Gia chủ, sợ hãi, hận thù do người lấy của
không cho, vì duyên lấy của không cho đưa đến trong
hiện tại; sợ hãi, hận thù đưa đến trong tương lai, kể
cả tâm khổ, tâm ưu người ấy cảm thọ. Đối với vị
đoạn tuyệt lấy của không cho, như vậy sợ hãi, hận
thù được nhiếp phục.

7) Này Gia chủ, sợ hãi, hận thù do người sống tà hạnh trong các dục, vì duyên sống tà hạnh trong các dục đưa đến trong hiện tại; sợ hãi, hận thù đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ, tâm ưu người ấy cảm thọ. Đối với vị đoạn tuyệt sống tà hạnh trong các dục vọng, như vậy sợ hãi, hận thù được nhiếp phục.

8) Này Gia chủ, sợ hãi, hận thù do người nói láo, và
duyên nói láo đưa đến trong hiện tại; sợ hãi, hận thù
đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ, tâm ưu người
ấy cảm thọ. Đối với vị đoạn tuyệt nói láo, như vậy sợ
hãi, hận thù được nhiếp phục.

BẬC DỰ LƯU                                           113

9) Này Gia chủ, sợ hãi, hận thù do người đắm say rượu men, rượu nấu, và duyên đắm say rượu men, rượu nấu đưa đến trong hiện tại; sợ hãi hận thù đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ, tâm ưu người ấy cảm thọ. Đối với vị đoạn tuyệt đắm say rượu men rượu nấu, như vậy sợ hãi hận thù được nhiếp phục.

Năm sự sợ hãi oán thù này được nhiếp phục.

II

10) Thế nào là bốn Dự lưu chi được đầy đủ?

11) Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử đầy đủ lòng
tin bất động, đối với đức Phật: "Đây là vị Ứng Cúng,
Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Tuệ, Thế
Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Tượng Phu,
Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".

12) Vị ấy đầy đủ lòng tin bất động đối với Pháp: "Đây là Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, do người trí tự mình giác hiểu".

13) Vị ấy đầy đủ lòng tin bất động đối với chúng Tăng: "Chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Thiện hạnh, chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Trực hạnh, chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Chánh hạnh; chúng Tăng

BẬC DỰ LƯU                                         114

đệ tử Thế Tôn là bậc Như pháp hạnh; tức là bốn đôi,
tám chúng. Chúng Tăng đệ tử của Thế Tôn đáng
được cúng dường, đáng được hiến dâng, đáng được
bố thí, đáng được chấp tay, là phước điền vô thượng
ở trên đời".

14) Vị ấy đầy đủ các giới đức, được bậc Thánh quý
mến, không bị bể vụn, không bị hủy hoại, không có
tỳ vết, không có vết nhơ, đưa đến tự do, được người
trí tán thán, không bị nhiễm trước, đưa đến Thiền
định, bốn Dự lưu chi này được đầy đủ.

15) Thế nào là Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo thấy, được khéo thâm nhập?

16) Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử khéo chánh
tư duy định lý Duyên khởi như sau: "Do cái này có
mặt, cái kia có mặt. Do cái này không có mặt, cái
kia không có mặt. Do cái này sanh, cái kia sanh.
Do cái này diệt, cái kia diệt".

17) Nhưng do duyên vô minh có hành. Do duyên
hành có thức... (như trên)... Như vậy là sự tập khởi
của toàn bộ khổ uẩn này. Do ly tham, đoạn diệt vô
minh một cách hoàn toàn nên hành diệt. Do hành diệt
nên thức diệt... (như trên)... Như vậy là sự đoạn diệt
của toàn bộ khổ uẩn này.

BẬC DỰ LƯU                                           115

Đây là Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo thấy, được khéo thâm nhập.

18) Này Gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử nhiếp phục
được năm sợ hãi hận thù này, khi nào đầy đủ bốn Dự
lưu chi này, khi nào Thánh lý này nhờ trí tuệ được
khéo thấy, được khéo thâm nhập, khi ấy vị ấy nếu
muốn, có thể tự mình tuyên bố cho mình: "Ta là
người đoạn diệt được địa ngục, đoạn diệt được bàng
sanh, đoạn diệt được ngạ quỷ, đoạn diệt được cõi dữ,
ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, ta không còn bị đọa
lạc, ta đã được quyết định; Chánh Đẳng Giác là mục
tiêu tối hậu của ta".

Năm Sợ Hãi Hận Thù – 130tu2

1). .. Trú ở Sàvatthi.

2) Rồi một số đông Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn... (như trên)... Thế Tôn nói như sau:

3) - Này các Tỷ-kheo, khi nào vị Thánh đệ tử nhiếp phục được năm sợ hãi hận thù, đầy đủ bốn Dự lưu chi, và khi nào Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo thấy, được khéo thâm nhập, khi ấy vị ấy nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố cho mình: "Ta là người đoạn diệt

BẬC DỰ LƯU                                          116

được địa ngục... (như trên)... Chánh Đẳng Giác là mục tiêu tối hậu của ta".

Thế nào là năm sợ hãi hận thù được nhiếp phục?

- Này các Tỷ-kheo, sợ hãi hận thù do người sát
sanh... này các Tỷ-kheo, sự sợ hãi, hận thù do
người lấy của không cho...
- Này các Tỷ-kheo, sự sợ hãi, hận thù do người
sống tà hạnh trong các dục...
- Này các Tỷ-kheo, sự sợ hãi, hận thù do người
nói láo...
- Này các Tỷ-kheo, sự sợ hãi, hận thù do người
đắm say rượu men, rượu nấu.
- Năm sự sợ hãi hận thù này được nhiếp phục.

4) Thế nào là bốn Dự lưu chi được đầy đủ?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử đối với Phật... đối với Pháp... đối với chúng Tăng... Đầy đủ các giới đức được bậc Thánh quý mến...

Bốn Dự lưu chi này được đầy đủ.

5) Thế nào là Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo thấy, được khéo thâm nhập?

BẬC DỰ LƯU                                         117

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử khéo chánh tư duy định lý Duyên khởi như sau:... Đây là Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo thấy, được khéo thâm nhập.

6) Này các Tỷ-kheo, khi nào vị Thánh đệ tử nhiếp phục được năm sợ hãi hận thù, được đầy đủ bốn Dưu lưu chi, Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo thấy, được khéo thâm nhập, vị ấy nếu muốn có thể tự mình tuyên bố cho mình: "Ta là người đoạn diệt được địa ngục, đoạn điệt được bàng sanh, đoạn diệt được ngạ quỷ, đoạn diệt được cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, ta không còn bị đọa lạc, ta đã được quyết định, Chánh Đẳng Giác là mục tiêu tối hậu của ta".

BẬC DỰ LƯU                                         118

19 7 Trí của bậc Dự lưu - Kinh KOSAMBIYA – 48 Trung I, 701

KINH KOSAMBIYA (Kosambiyasuttam) – Bài kinh số 48 – Trung I, 701

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Kosambi, tại tịnh xá
Ghosita. Lúc bấy giờ, các Tỷ-kheo ở Kosambi sống
cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh nhau, đả thương
nhau bằng những binh khí miệng lưỡi. Họ không tự
thông cảm nhau, không chấp nhận thông cảm; họ
không tự hòa giải, không chấp nhận hòa giải. Rồi
một Tỷ-kheo đến chỗ Thế Tôn ở, sau khi đến, đảnh
lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi
xuống một bên. Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

– Ở đây, bạch Thế Tôn, các Tỷ-kheo ở Kosambi
sống cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh nhau, đả
thương nhau bằng những binh khí miệng lưỡi. Họ
không tự thông cảm nhau, không chấp nhận thông
cảm; họ không tự hòa giải nhau, không chấp nhận
hòa giải.

BẬC DỰ LƯU                                      119

Rồi Thế Tôn cho gọi một Tỷ-kheo và bảo như sau:

– Này các Tỷ-kheo, hãy đi, và nhân danh Ta, bảo các Tỷ-kheo ấy như sau: "Bậc Đạo Sư cho gọi chư Tôn giả".

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, đến chỗ các Tỷ- kheo ấy ở sau khi đến, liền thưa với các Tỷ-kheo ấy:

– Bậc Đạo Sư cho gọi chư Tôn giả.

– Hiền giả, vâng.

Các Tỷ-kheo vâng đáp Tỷ-kheo ấy, đến chỗ Thế
Tôn ở, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo đang ngồi
xuống một bên:

– Này các Tỷ-kheo, có đúng sự thật chăng, các
Ông sống cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh, đả
thương nhau bằng những binh khí miệng lưỡi. Và
các Ông không tự thông cảm nhau, không chấp nhận
thông cảm, không tự hòa giải nhau, không chấp nhận
hòa giải?

BẬC DỰ LƯU                                         120

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, các ông nghĩ thế nào? Trong
khi các Ông sống cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh,
đả thương nhau bằng binh khí miệng lưỡi; trong khi
ấy các Ông có an trú từ thân hành đối với các vị đồng
phạm hạnh cả trước mặt lẫn sau lưng không, các
Ông có an trú từ khẩu hành đối với các vị đồng phạm
hạnh cả trước mặt lẫn sau lưng không, các Ông có
an trú từ ý hành đối với các vị đồng phạm hạnh cả
trước mặt lẫn sau lưng không?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông đã chấp
nhận rằng, trong khi các Ông sống cạnh tranh, luận
tranh, đấu tranh, đả thương nhau bằng binh khí
miệng lưỡi, trong khi ấy, không có an trú từ thân
hành đối với các vị đồng phạm hạnh cả trước mặt lẫn
sau lưng, không có an trú từ khẩu hành đối với các
vị đồng phạm hạnh cả trước mặt lẫn sanh lưng,
không có an trú từ ý hành đối với các vị đồng phạm
hạnh cả trước mặt lẫn sau lưng.

Như vậy, này các kẻ mê mờ kia, do biết gì, do
thấy gì, các Ông sống cạnh tranh, luận tranh, đấu
tranh, đả thương nhau với những binh khí miệng
lưỡi; và các Ông không tự thông cảm nhau, không

BẬC DỰ LƯU                                          121

chấp nhận thông cảm, không tự hòa giải nhau, không
chấp nhận hòa giải. Như vậy, này các kẻ mê mờ
kia, các Ông sẽ phải chịu bất hạnh, đau khổ trong
một thời gian dài.

Rồi Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, có sáu pháp này cần phải
ghi nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương
kính, đưa đến hòa đồng, đưa đến vô tranh luận,
hòa hợp, nhất trí.

Thế nào là sáu?

 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo an trú từ thân
hành đối với các vị đồng phạm hạnh cả trước mặt
lẫn sau lưng. Pháp này cần phải ghi nhớ, tạo thành
tương ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa đồng,
đưa đến không tranh luận, hòa hợp, nhất trí.
 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo an trú từ khẩu
hành... (như trên)
 ... an trú từ ý hành đối với các vị đồng phạm hạnh
cả trước mặt lẫn sau lưng. Pháp này cần phải ghi
nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa
đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp,
nhất trí.

BẬC DỰ LƯU                                         122

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các tài vật nhận
được đúng pháp, hợp pháp, cho đến những tài vật
thâu nhận chỉ trong bình bát, Tỷ-kheo không phải
là người không san sẻ, các tài vật nhận được như
vậy, phải là người san sẻ dùng chung với các vị
đồng phạm hạnh có giới đức. Pháp này... (như
trên)... đưa đến nhất trí.
 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các giới luật
không có vi phạm, không có tỳ vết, không có vẩn
đục, không có uế tạp, giải thoát, được người trí tán
thán, không bị chấp trước, đưa đến thiền định, Tỷ-
kheo sống thành tựu trong các giới luật ấy với các
vị đồng phạm hạnh cả trước mặt lẫn sau lưng.
Pháp này... (như trên)... đưa đến nhất trí.
 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các tri kiến
thuộc về bậc Thánh có khả năng hướng thượng,
khiến người thực hành chân chánh diệt tận khổ
đau, Tỷ-kheo, sống thành tựu tri kiến như vậy,
cùng với các đồng phạm hạnh cả trước mặt lẫn sau
lưng. Pháp này cần phải ghi nhớ, tạo thành tương
ái, tạo thành tương kính, đưa đến hòa đồng, đưa
đến không tranh luận, hòa hợp, nhất trí.
Này các Tỷ-kheo, có sáu pháp này cần phải ghi
nhớ, tạo thành tương ái, tạo thành tương kính, đưa
đến hòa đồng, đưa đến không tranh luận, hòa hợp,
nhất trí.

BẬC DỰ LƯU                                           123

Này các Tỷ-kheo, trong sáu pháp cần phải ghi
nhớ này, có một pháp tối thượng, thâu nhiếp tất
cả, làm giềng mối cho tất cả, chính là tri kiến này,
thuộc về bậc Thánh, có khả năng hướng thượng,
khiến người thực hành chân chánh diệt tận khổ đau.

Này các Tỷ-kheo, ví như một căn nhà có mái
nhọn như ngọn tháp, có một pháp tối thượng, thâu
nhiếp tất cả, làm giềng mối cho tất cả, chính là mái
nhọn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, trong sáu pháp
cần phải ghi nhớ này, có một pháp tối thượng... khiến
người thực hành chân chánh diệt tận khổ đau.

 Này các Tỷ-kheo, thế nào là tri kiến thuộc về bậc Thánh, có khả năng hướng thượng, khiến người thực hành chân chánh diệt tận khổ đau?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đi đến ngôi
rừng, hay đi đến dưới gốc cây, hay đi đến chỗ trống
vắng và suy nghĩ như sau: "Không biết ta có nội triền
nào chưa đoạn trừ không? Do nội triền này nếu tâm
ta bị triền phược, thì ta không thể biết như thật,
không thể thấy như thật?"

 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị tham dục triền phược, cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị triền phược.

BẬC DỰ LƯU                                          124

 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị sân triền
phược, cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị
triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị hôn trầm
thụy miên triền phược, cho đến như vậy tâm
(của vị này) bị triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị trạo hối triền
phược, cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị
triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo bị nghi triền
phược, cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị
triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo có tâm bị thế sự
đời này ràng buộc, cho đến như vậy, tâm (của
vị này) bị triền phược.
 Này các Tỷ-kheo, nếu vị Tỷ-kheo có tâm bị thế
sự đời sau ràng buộc, cho đến như vậy, tâm
(của vị này) bị triền phược.
 Tỷ-kheo sống cạnh tranh, luận tranh, đấu tranh,
đả thương nhau với những binh khí miệng lưỡi,
cho đến như vậy, tâm (của vị này) bị triền
phược.

BẬC DỰ LƯU                                       125

1. Vị ấy biết rõ như sau: "Ta không có nội triền
chưa được đoạn trừ, do nội triền này nếu tâm
ta bị triền phược, ta không thể biết như thật,
không thể thấy như thật. Ý của ta được khéo
hướng đến sự giác ngộ các sự thật". Đó là trí
thứ nhất mà vị này chứng được, thuộc các bậc
Thánh, siêu thế, các phàm phu không thể cọng
chứng.
2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Trong khi ta thực tập, tu tập,
luyện tập nhiều lần tri kiến này; ta tự đạt được
tịch chỉ, ta tự đạt được tịnh chỉ". Vị này biết rõ
như sau: "Trong khi ta thực tập, tu tập, luyện
tập nhiều lần tri kiến này; ta tự đạt được tịch
chỉ, ta tự đạt được tịnh chỉ". Đó là trí thứ hai
mà vị này chứng được, thuộc các bậc Thánh,
siêu thế, các phàm phu không thể cọng chứng.
3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Tri kiến như ta đã thành tựu có
thể có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào ngoài tổ
chức này, thành tựu tri kiến như vậy không?"
Vị ấy hiểu rõ như sau: "Tri kiến như ta đã
thành tựu không có một Sa-môn hay Bà-la-
môn nào khác, ngoài tổ chức này, thành tựu
tri kiến như vậy". Đó là trí thứ ba mà vị này
chứng được, thuộc các bậc Thánh, siêu thế, các

BẬC DỰ LƯU                                           126

phàm phu không thể cọng chứng.
4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Pháp tánh (Dhammata) mà
một vị chứng được tri kiến thành tựu, pháp
tánh như vậy ta có thành tựu hay không?" Và
này các Tỷ-kheo, pháp tánh ấy là gì mà một vị
chứng được tri kiến thành tựu? Đây là pháp
tánh, này các Tỷ-kheo, mà một vị chứng được
tri kiến thành tựu: Bất cứ giới tội nào vị này vi
phạm, giới tội ấy liền được xuất tội. Vị này lập
tức phát lộ, tỏ bày, trình bày trước bậc Đạo Sư
hay trước các vị đồng phạm hạnh có trí. Sau khi
phát lộ, tỏ bày, trình bày, vị ấy phòng hộ gìn
giữ trong tương lai. Này các Tỷ-kheo, ví như
một đứa trẻ con, ngây thơ, nằm ngửa, lập tức
rút lui tay hay chân nếu tay hay chân của nó
chạm phải than đỏ. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, đây là pháp tánh mà một vị chứng được
tri kiến thành tựu: Bất cứ giới tội nào... (như
trên)... phòng hộ gìn giữ trong tương lai. Vị ấy
biết rõ như sau: "Pháp tánh mà một vị chứng
được tri kiến thành tựu, pháp tánh như vậy ta
có thành tựu". Như vậy là trí thứ tư mà vị này
chứng được, thuộc các bậc Thánh, siêu thế, các
phàm phu không thể cọng chứng.
5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy

BẬC DỰ LƯU                                          127

nghĩ như sau: "Pháp tánh mà một vị chứng
được tri kiến thành tựu, pháp tánh như vậy ta
có thành tựu hay không?" Và này các Tỷ-kheo,
pháp tánh ấy là gì mà một vị chứng được tri
kiến thành tựu? Đây là pháp tánh, này các Tỷ-
kheo, mà một vị chứng được tri kiến thành tựu:
Bất luận sự việc cần phải làm dầu lớn nhỏ gì,
giúp cho các vị đồng phạm hạnh; vị này nỗ
lực thực hiện, nhưng tha thiết hướng đến
tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học,
tăng thượng tuệ học. Này các Tỷ-kheo, ví như
con bò có các con nghé, khi đang nhổ lùm cỏ
lên (ăn), vẫn coi chừng con nghé. Cũng vậy,
này các Tỷ-kheo, đây là pháp tánh mà một vị
chứng được tri kiến thành tựu: Bất luận... (như
trên)... tăng thượng tuệ học. Vị này biết rõ như
sau: "Pháp tánh mà một vị chứng được tri kiến
thành tựu, pháp tánh như vậy ta có thành tựu".
Như vậy là trí thứ năm mà vị này chứng được,
thuộc các bậc Thánh, siêu thế, các phàm phu
không thể cọng chứng.
6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Sức mạnh mà một vị chứng
được tri kiến thành tựu, sức mạnh như vậy ta
có thành tựu hay không?" Và này các Tỷ-kheo,
sức mạnh ấy là gì mà một vị chứng được tri
kiến thành tựu? Đây là sức mạnh, này các Tỷ-

BẬC DỰ LƯU                                         128

kheo, một vị chứng được tri kiến thành tựu:
Trong khi Pháp và Luật do Như Lai tuyên
thuyết được giảng dạy, sau khi chú tâm chú
ý, chuyên chú toàn tâm trí, vị này lóng tai
nghe Pháp. Vị này biết rõ như sau: "Sức mạnh
mà một vị chứng được tri kiến thành tựu sức
mạnh như vậy ta có thành tựu". Như vậy là trí
thứ sáu mà vị này chứng được, thuộc các bậc
Thánh, siêu thế, các phàm phu không có thể
cọng chứng.
7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử suy
nghĩ như sau: "Sức mạnh mà một vị chứng
được tri kiến thành tựu, sức mạnh như vậy ta
có thành tựu hay không?" Và này các Tỷ-kheo,
sức mạnh ấy là gì mà một vị chứng được tri
kiến thành tựu? Đây là sức mạnh, này các Tỷ-
kheo, mà một vị chứng được tri kiến thành tựu:
Trong khi Pháp và Luật do Như Lai tuyên
thuyết được giảng dạy, vị này chứng được
nghĩa tín thọ (atthaveda), Pháp tín thọ
(Dhammaveda), và sự hân hoan tương ứng
với pháp. Vị này biết rõ như sau: "Sức mạnh
mà một vị chứng được tri kiến thành tựu sức
mạnh như vậy ta có thành tựu". Như vậy là trí
thứ bảy mà vị này chứng được, thuộc các bậc
Thánh, siêu thế, các phàm phu không thể cọng
chứng.

BẬC DỰ LƯU                                       129

Như vậy, này các Tỷ-kheo, pháp tánh được
khéo an trú đối với vị Thánh đệ tử thành tựu bảy
chi này để chứng được quả Dự Lưu. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu bảy chi
này tức là đã thành tựu Dự Lưu quả.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

BẬC DỰ LƯU                                     130

20 9 hạng người chết có dư y được... - Kinh KHÔNG CÓ DƯ Y – Tăng IV, 103

KHÔNG CÓ DƯ Y – Tăng IV, 103

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika, rồi Tôn giả Sàriputta vào buổi sáng đắp y, cầm y bát đi vào Sàvatthi để khất thực. Tôn giả Sàriputta suy nghĩ như sau: "Nay còn quá sớm để vào Sàvatthi khất thực. Vậy ta hãy đi đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo". Tôn giả Sàriputta đi đến khu vườn các du sĩ ngoại đạo, sau khi đến, nói lên với các du sĩ ngoại đạo ấy những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên.

2. Lúc bấy giờ, trong khi các du sĩ ngoại đạo ấy đang
ngồi tụ họp, câu chuyện này khởi lên: "Thưa chư
Hiền, ai chết có dư y, tất cả không được giải thoát
khỏi địa ngục, không được giải thoát khỏi bàng sinh,
không được giải thoát ngạ quỷ, không được giải
thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ".

3. Rồi Tôn giả Sàriputta không hoan hỷ, không chỉ
trích lời nói các du sĩ ngoại đạo ấy, không hoan hỷ,
không chỉ trích, Tôn giả từ chỗ ngồi đứng dậy và ra
đi, với ý nghĩ: "Ta sẽ biết ý nghĩa lời nói này từ Thế
Tôn".

BẬC DỰ LƯU                                           131

Rồi Tôn giả Sàriputta khất thực ở Sàvatthi xong, sau
bữa ăn, trên con đường khất thực trở về, đi đến Thế
Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Sàriputta
bạch Thế Tôn:

- Ở đây, bạch Thế Tôn, vào buổi sáng, con đắp y,
cầm y bát đi vào Sàvatthi để khất thực. Bạch Thế
Tôn, rồi con suy nghĩ như sau: "Nay còn quá sớm để
vào Sàvitthi khất thực. Vậy ta hãy đi đến khu vườn
các du sĩ ngoại đạo, sau khi đến, con nói lên với các
du sĩ ngoại đạo những lời chào đón, hỏi thăm, sau
khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu,
con ngồi xuống một bên. Lúc bấy giờ, trong khi các
du sĩ ngoại đạo đang ngồi tụ họp, câu chuyện này
khởi lên: "Thưa chư Hiền, ai chết có dư y, tất cả
người ấy không được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú,
đọa xứ". Rồi bạch Thế Tôn, con không hoan hỷ,
không chỉ trích lời nói các du sĩ ngoại đạo ấy. Không
hoan hỷ, không chỉ trích, con từ chỗ ngồi đứng dậy
và ra đi, với ý nghĩ rằng: "Ta sẽ biết ý nghĩa lời nói
này từ Thế Tôn".

4. - Này Sàriputta, một số các du sĩ ngoại đạo là
những kẻ ngu si, không thông minh, một số sẽ biết:
"Người có dư y là người có dư y", hay sẽ biết:
"Người không có dư y là người không có dư y".

BẬC DỰ LƯU                                           132

Này Sàriputta, có chín hạng người này, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sinh, được giải thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú , đọa xứ.

Thế nào là chín?

5. Ở đây, này Sàriputta, có hạng người viên mãn trong các giới, viên mãn trong định, nhưng không viên mãn trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận năm hạ phần kiết sử, là vị Trung gian Bát-niết-bàn. Này Sàriputta, đây là hạng người thứ nhất , khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi ngạ quỷ... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

6. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên mãn trong các giới, viên mãn trong định, nhưng không viên mãn trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận năm hạ phần kiết sử, là vị Tổn hại Bát-niết-bàn...

... là vị Vô hành Bát-niết-bàn...

... là vị Hữu hành Bát-niết-bàn...

... là vị Thượng lưu, đi đến Sắc cứu cánh thiên, này Sàriputta, đây là hạng người thứ năm, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi

BẬC DỰ LƯU                                            133

loài bàng sanh... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

7. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên mãn trong các giới, không viên mãn trong định, không viên mãn trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận ba kiết sử, làm nhẹ bớt tham, sân, si, là vị Nhất Lai, còn đến thế giới này một lần nữa, rồi đoạn tận khổ đau. Này Sàriputta, đây là hạng người thứ sáu, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

8. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên
mãn trong các giới, không viên mãn trong định,
không viên mãn trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận ba
kiết sử, là vị Nhất chủng, còn sanh hiện hữu làm
người một lần nữa rồi đoạn tận khổ đau. Này
Sàriputta, đây là hạng người thứ bảy, khi chết có dư
y, được giải thoát khỏi địa ngục... được giải thoát
khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

9. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên mãn trong các giới, thành tựu vừa phải trong định, thành tựu vừa phải trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận ba kiết sử, là vị Gia gia, sau khi dong ruỗi, sau khi luân chuyển hai hay ba gia đình, rồi đoạn tận khổ đau. Này Sàriputta, đây là hạng người thứ tám, khi

BẬC DỰ LƯU                                            134

chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

10. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên mãn trong các giới, thành tựu vừa phải trong định, thành tựu vừa phải trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận ba kiết sử, là vị trở lui tối đa là bảy lần, sau khi dong ruỗi, sau khi luân chuyển, tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài Người, rồi đoạn tận khổ đau. Này Sàriputta, đây là hạng người thứ chín, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi bàng sanh, được giải thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

Này Sàriputta, một số người du sĩ ngoại đạo là ngu
si, không thông minh, một số người sẽ biết: "Có dư
y là có dư y" hay một số người sẽ biết: "Không có dư
y là không dư y".

Này Sàriputta, chín hạng người này, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

Nhưng này Sàriputta, cho đến nay, pháp môn này
chưa được nói cho các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo-ni, các
nam cư sĩ, các nữ cư sĩ. Vì cớ sao? Mong rằng khi
nghe pháp môn này, họ không đem lại phóng dật.

BẬC DỰ LƯU                                              135

Lại nữa, này Sàriputta, pháp môn này được Ta nói đến vì Ta được hỏi đến.

BẬC DỰ LƯU                                     136

21 Bệnh - Làm an tâm người bệnh bằng 4 Dư lưu phần - cKinh Ác Giới hay Anàthapindika 1 – Tương V, 556

Ác Giới hay Anàthapindika 1 – Tương V, 556

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Lúc bấy giờ, gia chủ Anàthapindika đang bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh.

3) Rồi gia chủ Anàthapindika bảo một người:

-- Hãy đến, này Bạn. Hãy đi đến Tôn giả Sàriputta; sau khi đến nhân danh ta, cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả Sàriputta và thưa: "Gia chủ Anàthapindika, thưa Tôn giả, bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả Sàriputta"; và thưa: "Lành thay, thưa Tôn giả, nếu Tôn giả Sàriputta đi đến trú xứ của gia chủ Anàthapindika vì lòng từ mẫn!"

-- Thưa vâng, Gia chủ.

Người ấy, vâng đáp gia chủ Anàthapindika, đi đến Tôn giả Sàriputta; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Sàriputta rồi ngồi xuống một bên.

BẬC DỰ LƯU                                         137

4) Ngồi một bên, người ấy thưa với Tôn giả Sàriputta:

-- Gia chủ Anàthapindika, thưa Tôn giả, bị bệnh, đau
đớn, bị trọng bệnh, xin cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả
Sàriputta, gia chủ thưa: "Lành thay, thưa Tôn giả,
nếu Tôn giả Sàriputta đi đến trú xứ của gia chủ
Anàthapindika vì lòng từ mẫn!"

Tôn giả Sàriputta im lặng nhận lời.

5) Rồi Tôn giả Sàriputta, vào buổi sáng, đắp y, cầm
y bát với Tôn giả Ananda là Sa-môn tùy tùng, đi đến
trú xứ của gia chủ Anàthapindika; sau khi đến, ngồi
xuống chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống, Tôn giả
Sàriputta nói với gia chủ Anàthapindika:

-- Này Gia chủ, Gia chủ có kham nhẫn nổi không?
Gia chủ có chịu đựng nổi không? Có phải khổ thọ
giảm thiểu, không có tăng trưởng? Có phải có dấu
hiệu giảm thiểu, không có tăng trưởng?

-- Thưa Tôn giả, con không thể kham nhẫn. Con
không thể chịu đựng. Kịch liệt là khổ thọ nơi con.
Chúng tăng trưởng, không có giảm thiểu. Có dấu
hiệu chúng tăng trưởng, không giảm thiểu.

BẬC DỰ LƯU                                         138

6) -- Vì rằng kẻ vô văn phàm phu, này Gia chủ, thành tựu lòng bất tín đối với Phật, nên sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào ác sanh, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Nhưng Gia chủ không có lòng bất tín đối với Phật. Trái lại, Gia chủ thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Nếu Gia chủ tự thấy lòng tịnh tín bất động của Gia chủ đối với đức Phật, thời lập tức các cảm thọ của Gia chủ được an tịnh.

7) Vì rằng kẻ vô văn phàm phu, này Gia chủ, thành
tựu lòng bất tín đối với Pháp, nên sau khi thân hoại
mạng chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục. Nhưng Gia chủ không có lòng bất tín đối với
Pháp. Trái lại, Gia chủ thành tựu tịnh tín bất động
đối với Pháp: "Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, thiết
thực hiện tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy,
có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình
giác hiểu". Nếu Gia chủ tự mình thấy lòng tịnh tín
bất động đối với Pháp, thời lập tức các cảm thọ của
Gia chủ được an tịnh.

8) Vì rằng kẻ vô văn phàm phu, này Gia chủ, thành tựu lòng bất tín đối với chúng Tăng, nên sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào ác sanh, ác thú, đọa

BẬC DỰ LƯU                                          139

xứ, địa ngục. Nhưng Gia chủ không có lòng bất tín
như vậy đối với chúng Tăng. Trái lại, Gia chủ thành
tựu tịnh tín đối với chúng Tăng: "Diệu hạnh là
chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực hạnh là chúng đệ tử
của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là chúng đệ tử của Thế
Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn
là đáng cung kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng,
đáng được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
Nếu Gia chủ tự mình thấy lòng tịnh tín bất động đối
với chúng Tăng, thời lập tức các cảm thọ của Gia chủ
được an tịnh.

9) Vì rằng kẻ vô văn phàm phu, này Gia chủ, thành tựu ác giới, nên sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào... địa ngục. Nhưng Gia chủ không có ác giới như vậy. Trái lại, Gia chủ có giới được các bậc Thánh ái kính... đưa đến Thiền định. Nếu Gia chủ tự thấy các giới được các bậc Thánh ái kính ấy, thời lập tức các cảm thọ của Gia chủ được an tịnh.

10) Vì rằng kẻ vô văn phàm phu, này Gia chủ, thành tựu tà kiến như vậy, nên sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào... địa ngục. Nhưng Gia chủ không có tà kiến như vậy. Trái lại, Gia chủ có chánh kiến. Nếu Gia chủ tự mình thấy chánh kiến của Gia chủ, thời lập tức các cảm thọ của Gia chủ được an tịnh.

BẬC DỰ LƯU                                          140

11-19) Vì rằng kẻ vô văn phàm phu, này Gia chủ, thành tựu tà tư duy... tà ngữ... tà nghiệp... tà mạng... tà tinh tấn... tà niệm... tà định... tà trí... tà giải thoát như vậy, nên sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Nhưng Gia chủ không có tà tư duy... tà ngữ... tà nghiệp... tà mạng... tà tinh tấn... tà niệm... tà định... tà trí... tà giải thoát như vậy. Trái lại, Gia chủ có chánh tư duy... chánh ngữ... chánh nghiệp... chánh mạng... chánh tinh tấn... chánh niệm... chánh định... chánh trí... chánh giải thoát. Nếu Gia chủ tự mình thấy chánh tư duy... chánh ngữ... chánh nghiệp... chánh mạng... chánh tinh tấn... chánh niệm... chánh định... chánh trí... chánh giải thoát của Gia chủ, thời lập tức các cảm thọ của Gia chủ được an tịnh.

20) Rồi các cảm thọ của gia chủ Anàthapindika lập tức được an tịnh.

21) Rồi gia chủ Anàthapindika mời Tôn giả Sàriputta và Tôn giả Ananda dùng bữa ăn (từ nơi nồi nấu cơm của mình).

22) Sau khi Tôn giả Sàriputta ăn xong, tay đã rời khỏi bát, gia chủ Anàthapindika đi đến Tôn giả Sàriputta; sau khi đến, lấy một ghế thấp và ngồi xuống một bên.

BẬC DỰ LƯU                                                 141

23) Tôn giả Sàriputta tán thán gia chủ Anàthapindika với những lời kệ này:

Ai tin tưởng Như Lai,
Bất động khéo an lập.
Ai có giới thiện lành,
Được bậc Thánh ái kính.
Ai tin tưởng chúng Tăng,
Sở kiến được chánh trực,
Người ấy gọi "Không nghèo",
Đời sống không uổng phí.
Do vậy, bậc Hiền minh
Cần tu tập tín giới,
Thấy rõ được Chánh pháp,
Không quên lời Phật dạy.

24) Rồi Tôn giả Sàriputta, sau khi nói lời hoan hỷ tán thán với các lời kệ này, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

25) Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda đang ngồi một bên:

26) -- Này Ananda, Ông đi đâu để nghỉ trưa?

BẬC DỰ LƯU                                           142

-- Bạch Thế Tôn, gia chủ Anàthapindika đã được Tôn giả Sàriputta giáo giới với lời giáo giới như thế này, thế này...

-- Hiền minh, này Ananda, là Sàriputta! Đại tuệ, này Ananda, là Sàriputta! Vị ấy có thể chia chẻ bốn Dự lưu phần thành mười tướng.

Ác Giới hay Anàthapindika 2 – Tương V, 561

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Lúc bấy giờ, gia chủ Anàthapindika bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh.

3-5) ... (giống như kinh trước, chỉ khác, đây là Tôn
giả Ananda chứ không phải Tôn giả Sàriputta, và
Tôn giả Ananda đi chỉ có một mình, cho đến... có
dấu hiệu tăng trưởng, không có giảm thiểu).

6) -- Này Gia chủ, kẻ vô văn phàm phu thành tựu bốn pháp nên run sợ, hoảng hốt, sợ hãi về cái chết, về đời sau.

7) Thế nào là bốn?

BẬC DỰ LƯU                                          143

- Ở đây, này Gia chủ, kẻ vô văn phàm phu thành
tựu lòng bất tín đối với Phật. Khi vị ấy tự thấy
lòng bất tín của mình đối với Phật, vị ấy run sợ,
hoảng hốt, sợ hãi về cái chết, về đời sau.
- Lại nữa, này Gia chủ, kẻ vô văn phàm phu
thành tựu lòng bất tín đối với Pháp. Khi vị ấy
tự thấy lòng bất tín của mình đối với Pháp; vị
ấy run sợ, hoảng hốt, sợ hãi về cái chết, về đời
sau.
- Lại nữa, này Gia chủ, kẻ vô văn phàm phu
thành tựu lòng bất tín đối với chúng Tăng. Khi
vị ấy tự thấy lòng bất tín của mình đối với
chúng Tăng; vị ấy run sợ, hoảng hốt, sợ hãi về
cái chết, về đời sau.
- Lại nữa, này Gia chủ, kẻ vô văn phàm phu
thành tựu ác giới. Khi vị ấy tự thấy sự thành
tựu ác giới của mình; vị ấy run sợ, hoảng hốt,
sợ hãi về cái chết, về đời sau.

Do thành tựu bốn pháp này, này Gia chủ, kẻ vô văn phàm phu run sợ, hoảng hốt, sợ hãi về cái chết, về đời sau.

8) Do thành tựu bốn pháp, này Gia chủ, vị Đa văn Thánh đệ tử không có run sợ, không có hoảng hốt, không có sợ hãi về cái chết, về đời sau.

BẬC DỰ LƯU                                          144

Thế nào là bốn?

- Ở đây, này Gia chủ, vị Đa văn Thánh đệ tử
thành tựu tịnh tín bất động đối với Phật: "Đây
là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ,
Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật,
Thế Tôn". Khi tự thấy lòng tịnh tín bất động
của mình đối với Phật, vị ấy không run sợ,
không hoảng hốt, không sợ hãi về cái chết, về
đời sau.
- Lại nữa, này Gia chủ, vị Đa văn Thánh đệ tử
thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Pháp:
"Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực
hiện tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy,
có khả năng hướng thượng, được người trí tự
mình giác hiểu". Khi tự thấy lòng tịnh tín bất
động của mình đối với Pháp, vị ấy không run
sợ, không hoảng hốt, không sợ hãi về cái chết,
về đời sau.
- Lại nữa, này Gia chủ, vị Đa văn Thánh đệ tử
thành tựu tịnh tín bất động đối với chúng Tăng:
"Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh
là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh
là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám

BẬC DỰ LƯU                                        145

chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
Khi tự thấy lòng tịnh tín bất động của mình đối
với chúng Tăng, vị ấy không run sợ, không
hoảng hốt, không sợ hãi về cái chết, về đời sau.
- Lại nữa, này Gia chủ, vị Đa văn Thánh đệ tử
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính,
không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không bị
nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định. Khi tự thấy sự thành tựu các
giới được các bậc Thánh ái kính của mình, vị
ấy không run sợ, không hoảng hốt, không sợ
hãi về cái chết, về đời sau.

Thành tựu bốn pháp này, này Gia chủ, bậc Đa văn Thánh đệ tử không có run sợ, không có hoảng hốt, không sợ hãi về cái chết, về đời sau.

9) -- Thưa Tôn giả Ananda, con không sợ hãi. Sao
con có thể sợ hãi? Con đã thành tựu lòng tịnh tín đối
với Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng... Phật, Thế Tôn"...
đối với Pháp... đối với chúng Tăng... thưa Tôn giả,
phàm có những học giới hòa kính (sàmici) tại gia do
Thế Tôn thuyết giảng, con thấy không có tự mình vi
phạm một giới nào.

BẬC DỰ LƯU                                          146

10) -- Lợi đắc thay cho Gia chủ, này Gia chủ! Khéo lợi đắc thay cho Gia chủ, này Gia chủ! Gia chủ đã tuyên bố về Dự lưu quả rồi.

Hận Thù hay Anàthapindika 3 – Tương V, 564

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi
một bên:

3) -- Khi nào vị Thánh đệ tử, này Gia chủ, làm cho
tịnh chỉ năm sự sợ hãi, hận thù (pancabhayàni),
thành tựu bốn Dự lưu phần, và nhờ trí tuệ, Thánh
lý (nàya) được khéo thấy, được khéo thông đạt, nếu
vị ấy muốn, sẽ tự mình tuyên bố về mình như sau:
"Ta đã đoạn tận địa ngục; ta đã đoạn tận các loài
bàng sanh; ta đã đoạn tận cõi ngạ quỷ; ta là bậc Dự
lưu, không còn thối đọa, quyết chắc chứng quả giác
ngộ".

Thế nào là năm sự sợ hãi, hận thù được tịnh chỉ?

4) Sự sợ hãi, hận thù, này Gia chủ, ngay trong hiện tại khởi lên cho người sát sanh. Do duyên sát sanh,

BẬC DỰ LƯU                                         147

sự sợ, hãi, hận thù khởi lên ở đời sau, sự khổ ưu do tâm người ấy cảm thọ. Với người từ bỏ sát sanh, thời sự sợ hãi, hận thù như vậy được tịnh chỉ.

... khởi lên cho người lấy của không cho...

... khởi lên cho người tà hạnh trong các dục...

... khởi lên cho người nói láo...

Sự sợ hãi, hận thù, này Gia chủ, ngay trong hiện tại khởi lên cho người say đắm rượu men, rượu nấu. Do duyên say đắm rượu men, rượu nấu, sự sợ hãi, hận thù khởi lên ở đời sau, khổ ưu do tâm người ấy cảm thọ. Với người từ bỏ say đắm rượu men, rượu nấu, thời sự sợ hãi, hận thù như vậy được tịnh chỉ.

Năm sự sợ hãi, hận thù này được tịnh chỉ.

5) Với bốn Dự lưu phần nào, vị ấy được thành tựu?

Ở đây, này Gia chủ,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên
Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".

BẬC DỰ LƯU                                         148

- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng được
chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

Bốn Dự lưu phần này được thành tựu.

6) Thánh lý nào được vị ấy khéo thấy với trí tuệ, khéo thông đạt?

Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử khéo như lý tác ý lý duyên khởi:

BẬC DỰ LƯU                                         149

- Do cái này có mặt, cái kia có mặt. Do cái này sanh
khởi, cái kia sanh khởi. Do cái này không có mặt,
cái kia không có mặt. Do cái này diệt, cái kia diệt.
- Tức là vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức
duyên danh sắc, danh sắc duyên sáu xứ, sáu xứ
duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên
thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên
lão tử. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ
uẩn này.
- Do sự ly tham, đoạn diệt vô minh không có dư tàn,
nên hành diệt. Do hành diệt, nên thức diệt... nên
lão tử diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ
khổ uẩn này vậy.

Đây là Thánh lý, với trí tuệ, được khéo thấy, khéo thông đạt.

7) Khi nào vị Thánh đệ tử, này Gia chủ, được tịnh
chỉ năm sự sợ hãi, hận thù này, được thành tựu bốn
Dự lưu phần này, và Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo
thấy, khéo thông đạt thời nếu muốn, vị ấy có thể tự
mình tuyên bố về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa
ngục; ta đã đoạn tận loài bàng sanh; ta đã đoạn tận
cõi ngạ quỷ; ta đã đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta
là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
chứng quả giác ngộ".

BẬC DỰ LƯU                                           150

BẬC DỰ LƯU   151

22 Chư Thiên hoan hỷ nói chuyện bạn bè với ai thành tựu 4 Dự lưu phần - Kinh Đi Đến Bạn Bè – Tương V, 573

Đi Đến Bạn Bè – Tương V, 573

1) ...

2) -- Chư Thiên, này các Tỷ-kheo, hoan hỷ nói chuyện bạn bè với ai thành tựu bốn pháp. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc
Ứng Cúng... Phật, Thế Tôn". Chư Thiên nào thành
tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật, sau khi
mệnh chung ở chỗ này, được sanh ở đây. Chư Thiên
ấy suy nghĩ: "Như chúng ta thành tựu lòng tịnh tín
bất động đối với đức Phật, mệnh chung chỗ kia, được
sanh chỗ này". Vị Thánh đệ tử cũng thành tựu lòng
tịnh tín bất động như vậy. Họ nói với vị ấy: "Hãy đến
đây, đến gần chư Thiên".

4-5) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử... đối với Pháp... đối với chúng Tăng...

BẬC DỰ LƯU                                          152

6) Vị Thánh đệ tử thành tựu các giới được các bậc
Thánh ái kính... đưa đến Thiền định. Chư Thiên nào
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính, sau
khi mệnh chung ở chỗ này, được tái sanh chỗ kia. Họ
suy nghĩ như sau: "Chúng ta thành tựu các giới được
các bậc Thánh ái kính. Do vậy, chúng ta mệnh chung
tại chỗ kia, sanh tại chỗ này". Vị Thánh đệ tử cũng
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính như
vậy. Họ nói với vị ấy: "Hãy đến đây, đến gần với chư
Thiên".

7) Những ai thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ- kheo, chư Thiên hoan hỷ nói chuyện bạn bè với họ.

BẬC DỰ LƯU                                         153

23 Chư Thiên nào có trí... - Kinh TISSA – Tăng III, 379

TISSA –Tăng III, 379

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Rajagaha (Vương Xá), tại núi Gijjihakuta (Linh Thứu). Bấy giờ có hai Thiên nhân sau khi đêm đã gần mãn, với dung sắc thù thắng chói sáng toàn vùng Gijjihakuta, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Sau khi đứng một bên, một Thiên nhân bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, những Tỷ-kheo-ni này được giải thoát.

Thiên nhân khác bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, những Tỷ-kheo-ni này khéo giải thoát, không có dư y.

Các Thiên nhân ấy nói như vậy. Bậc Đạo Sư chấp
nhận. Rồi các Thiên nhân ấy, sau khi được biết: "Bậc
Đạo Sư đã chấp nhận", đảnh lễ Thế Tôn, thân bên
hữu hướng về Ngài, rồi biến mất tại chỗ. Rồi Thế
Tôn, sau khi đêm ấy đã mãn, bảo các Tỷ-kheo:

BẬC DỰ LƯU                                         154

- Đêm này, này các Tỷ-kheo, có hai Thiên nhân sau
khi đêm đã gần mãn, với dung sắc thù thắng chói
sáng toàn vùng Gijjihakuta, đi đến Ta, sau khi đến,
đảnh lễ Ta rồi đứng một bên. Sau khi đứng một bên,
một Thiên nhân bạch với Ta: "Bạch Thế Tôn, những
Tỷ-kheo-ni này được giải thoát". Thiên nhân khác
bạch với Ta: "bạch Thế Tôn, những Tỷ-kheo-ni này
khéo giải thoát, không có dư y". Này các Tỷ-kheo,
các Thiên nhân ấy nói như vậy. Sau khi nói như vậy,
các Thiên nhân ấy đảnh lễ Ta, thân bên hữu hướng
về Ta, rồi biến mất tại chỗ.

2. Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahàmoggallàna ngồi không
xa Thế Tôn bao nhiêu. Rồi Tôn giả Mahàmoggallàna
suy nghĩ như sau: "Những Thiên nhân nào có trí như
sau: "Có dư y là có dư y" hay "không có dư y là
không có dư y"".

Lúc bấy giờ, Tỷ-kheo tên là Tissa mạng chung không
bao lâu và được sanh lên một Phạm thiên giới. Tại
đấy, họ được biết vị ấy là Phạm thiên Tissa, có đại
thần lực, có đạt uy lực.

Rồi Tôn giả Mahàmoggallàna, như người lực sĩ duỗi cánh đang co lại, hay co lại cánh tay đang duỗi ra; cũng vậy, biến mất ở Gijjihakuta và hiện ra ở Phạm thiên giới ấy. Phạm thiên Tissa thấy Tôn giả

BẬC DỰ LƯU                                        155

Mahàmoggallàna từ xa đi đến, sau khi thấy, liền nói với Tôn giả Mahàmoggallàna:

- Hiền giả Moggallàna, hãy đến đây! Thiện lai Hiền
giả Moggallàna! Đã lâu, Hiền giả Moggallàna mới
tạo cơ hội này, tức là đến đây. Hãy ngồi, Hiền giả
Moggallàna, đây là chỗ ngồi đã soạn sẵn!

Tôn giả Mahàmoggallàna ngồi xuống trên chỗ đã
soạn sẵn. Phạm thiên Tissa đảnh lễ Tôn giả
Mahàmoggallàna rồi ngồi xuống một bên. Tôn giả
Mahàmoggallàna nói với Phạm thiên Tissa đang
ngồi xuống một bên:

- Những Thiên nhân nào có trí như sau: "Có dư y là có dư y" hay "không có dư y là không có dư y"?

- Thưa Hiền giả Moggallàna, Phạm chúng thiên có trí như sau: "Có dư y là có dư y" hay "không có dư y là không có dư y".

- Này Tissa, có phải tất cả chư Thiên ở Phạm chúng thiên đều có trí như vậy: "Có dư y là có dư y" hay "không có dư y là không có dư y"?

3. - Thưa Hiền giả, không phải tất cả chư thiên ở Phạm chúng thiên đều có trí như vậy: "Có dư y là có dư y" hay "không có dư y là không có dư y".

BẬC DỰ LƯU                                         156

 Thưa Hiền giả Moggallàna, những Thiên nhân
nào ở Phạm chúng thiên bằng lòng với tuổi thọ
Phạm thiên, bằng lòng với dung sắc Phạm thiên,
với an lạc Phạm thiên, với danh tiếng Phạm thiên,
với uy quyền Phạm thiên, không như thật rõ biết
sự xuất ly cao hơn trạng thái ấy. Những vị ấy
không có trí như sau: "Có dư y là có dư y" hay
"không có dư y là không có dư y".
 Và thưa Hiền giả Moggallàna, những Thiên nhân
nào ở Phạm chúng thiên, không bằng lòng với tuổi
thọ Phạm thiên, không bằng lòng với dung sắc
Phạm thiên, với an lạc Phạm thiên, với danh tiếng
Phạm thiên, với uy quyền Phạm thiên, như thật rõ
biết sự xuất ly cao hơn trạng thái ấy; những vị ấy
có trí như sau: "Có dư y là có dư y" hay "không
có dư y là không có dư y".

4. Ở đây, thưa Hiền giả Moggallàna, Tỷ-kheo được
giải thoát cả hai phần. Chư Thiên ấy biết về vị ấy như
sau: "Tôn giả này được giải thoát cả hai phần". Khi
thân còn tồn tại, các Thiên nhân và loài Người không
thấy được vị ấy. Như vậy, thưa Hiền giả Moggallàna,
các Thiên nhân ấy, có trí như sau: "Không có dư y là
không có dư y".

5. Nhưng ở đây, thưa Hiền giả Moggallàna, Tỷ-kheo được tuệ giải thoát, chư Thiên ấy biết về vị ấy như

BẬC DỰ LƯU                                           157

sau: "Tôn giả này được tuệ giải thoát". Khi thân còn
tồn tại, các Thiên nhân và loài Người thấy được vị
ấy. Khi thân hoại, các Thiên nhân và loài Người
không thấy được vị ấy. Như vậy, thưa Hiền giả
Moggallàna, các Thiên nhân ấy có trí như sau:
"Không có dư y là không có dư y".

6. Nhưng ở đây, thưa Hiền giả Moggallàna, Tỷ-kheo thân chứng, chư Thiên ấy biết về vị ấy như sau: "Tôn giả này là vị thân chứng. Rất có thể Tôn giả này, do sử dụng các sàng tọa thích đáng, do thân cận các thiện bằng hữu, do chế ngự các căn, vị ấy có thể ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô thượng cứu cánh Phạm hạnh, mà các thiện nam tử vì mục đích ấy chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình". Như vậy, thưa Hiền giả Moggallàna, các Thiên nhân ấy có trí như sau: "Có dư y là có dư y".

7. Nhưng ở đây, thưa Hiền giả Moggallàna, Tỷ-kheo kiến chí... tín giải thoát... tùy pháp hành. Chư Thiên ấy biết về vị ấy như sau: "Tôn giả này là vị tùy pháp hành. Rất có thể Tôn giả này, do sử dụng các sàng tọa thích đáng, do thân cận các thiện bằng hữu, do chế ngự các căn, vị ấy có thể ngay trong hiện tại tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đạt và an trú vô thượng cứu cánh Phạm hạnh, mà các thiện nam tử vì

BẬC DỰ LƯU                                           158

mục đích ấy chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia đình,
sống không gia đình". Như vậy, thưa Hiền giả
Moggallàna, các Thiên nhân ấy có trí như sau: "Hay
trong các vị có dư y, vị ấy là vị có dư y".

8. Rồi Tôn giả Moggallàna hoan hỷ tín thọ lời nói
của Phạm thiên Tissa. Như một người lực sĩ duỗi
cánh tay đang co lại, hay co lại cánh tay đang duỗi
ra; cũng vậy, Tôn giả biến mất ở Phạm thiên giới,
hiện ra ở núi Gijjihakùta. Rồi Tôn giả,
Mahàmoggallàna đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh
lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một
bên, Tôn giả Mahàmoggallàna, đem câu chuyện nói
với Phạm thiên Tissa như thế nào, tường thuật hết tất
cả cho Thế Tôn nghe.

- Nhưng này Moggallàna, Phạm thiên Tissa không nói cho Thầy về hạng người vô tướng trú thứ bảy.

- Bạch Thế Tôn, nay là thời, bạch Thiện Thệ, nay là thời để Thế Tôn nói về người trú vô tướng thứ bảy. Sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

- Này Moggallàna, hãy lắng nghe.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                          159

Tôn giả Mahàmoggallàna vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

9. - Ở đây, này Moggallàna, Tỷ-kheo không tác ý tất
cả tướng, chứng đạt vô tướng tâm định và an trú.
Các Thiên nhân ấy biết về vị ấy như sau: "Tôn giả
này, do không tác ý tất cả tướng, chứng đạt và an trú
vô tướng tâm định. Rất có thể Tôn giả này do sử dụng
các sàng tọa thích đáng, do thân cận các thiện bằng
hữu, do chế ngự các căn, vị ấy có thể ngay trong hiện
tại tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đạt và an
trú vô thượng cứu cánh Phạm hạnh mà các thiện
nam tử vì mục đích ấy chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình". Như vậy, này
Moggallàna, các Thiên nhân ấy có trí ấy như sau:
"Có dư y là có dư y".

BẬC DỰ LƯU                                          160

24 Chư Thiên nào có trí... - Kinh ĐẠI MỤC KIỀN LIÊN – Tăng III, 84

ĐẠI MỤC KIỀN LIÊN –Tăng III, 84

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvavatthì, tại Jetavana,
chỗ khu vườn ông Anàthapindika.
Rồi Tôn giả Mahà Moggallàna trong khi độc cư thiền
tịnh, những suy nghĩ như sau được khởi lên: "Có bao
nhiêu chư Thiên có trí như sau: “Ta là bậc Dự lưu,
không còn bị đọa lạc, quyết chắc đạt được giác
ngộ”? "
Lúc bấy giờ, Tỷ-kheo Tissa mệnh chung không bao
lâu, được lên một Phạm thiên giới. Tại đấy, họ được
biết vị ấy là: "Phạm thiên Tissa, có đại thần lực, có
đại uy lực".
2. Rồi Tôn giả Mahà Moggallàna, ví như người lực
sĩ duỗi bàn tay đang co lại hay co lại bàn tay đang
duỗi ra, cũng vậy biến mất ở Jetavana và hiện ra ở
Phạm thiên giới ấy. Phạm thiên Tissa thấy Tôn giả
Mahà Moggallàna từ xa đi đến; sau khi thấy, nói với
Tôn giả Mahà Moggallàna:
- Hãy đến, bạn Moggallàna! Thiện lai, bạn
Moggallàna! Đã lâu, bạn Moggallàna, mới tạo cơ hội

BẬC DỰ LƯU                                          161

này, tức là đến đây. Này bạn Moggallàna, hãy ngồi
trên chỗ đã soạn này! "
Tôn giả Mahà Moggalàna ngồi xuống trên chỗ đã
soạn sẵn. Phạm thiên Tissa đảnh lễ Tôn giả Mahà
Moggallàna, rồi ngồi xuống một bên. Tôn giả Mahà
Moggallàna nói với Phạm thiên đang ngồi một bên:
- Có bao nhiêu Thiên nhân, này Tissa, có trí như
sau: "Chúng ta là bậc Dự lưu, không còn bị thối
đọa, quyết chắc đạt đến giác ngộ"?
- Này bạn Moggallàna, bốn Thiên vương có trí như
sau: "Chúng ta là bậc Dự lưu, không còn bị thối
đọa, quyết chắc đạt đến giác ngộ".
- Này Tissa, có phải tất cả Bốn Thiên vương đều có
trí như sau: "Chúng ta là bậc Dự lưu, không còn
bị thối đọa, quyết chắc đạt đến giác ngộ"?
- Này bạn Moggallàna, không phải tất cả Bốn Thiên
vương đều có trí như sau: "Chúng ta là bậc Dự
lưu, không còn bị đọa lạc, quyết chắc đạt đến giác
ngộ".
 Này bạn Moggallana, Bốn Thiên vương nào
không thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức
Phật, không thành tựu lòng tịnh tín bất động đối
với Pháp, không thành tựu lòng tịnh tín bất động
đối với Tăng, không thành tựu các Giới Luật được
các bậc Thánh ái kính, Bốn Thiên vương ấy không

BẬC DỰ LƯU                                         162

có trí như sau: "Chúng ta là bậc Dự lưu không còn
bị thối đọa, quyết chắc đạt đến giác ngộ".
 Và này bạn Moggallàna, Bốn Thiên vương nào
thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Phật,
thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Pháp,
thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Tăng,
thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với các Giới
được bậc trí ái kính, Bốn Thiên vương ấy có trí
như sau: "Chúng ta là bậc Dự lưu, không còn bị
thối đọa, quyết chắc đạt đến giác ngộ".
- Này Tissa, có phải chỉ có Bốn Thiên vương mới
có trí như sau: "Chúng ta là bậc Dự lưu, không
còn bị thối đọa, quyết chắc đạt đến giác ngộ", hay
các chư thiên ở cõi trời Ba mươi ba... hay các chư
Thiên Dạ-ma... hay các chư Thiên ở cõi Tusità
(Đâu-suất)... hay chư thiên Hóa lạc hay chư Thiên
tha hóa Tự tại... cũng có trí như sau: "Chúng ta
là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
đạt đến giác ngộ"?
- Này bạn Moggallàna, chư Thiên Tha hóa Tự tại
có trí như sau: "Chúng ta là bậc dự lưu, không còn
bị thối đọa, quyết chắc đạt đến giác ngộ".
- Này Tissa, có phải tất cả chư Thiên Tha hóa Tự
tại đều có trí như sau: "Chúng ta là bậc Dự lưu,
không còn bị đọa lạc, quyết chắc đạt đến giác
ngộ"?

BẬC DỰ LƯU                                         163

- Này bạn Moggallàna, không phải tất cả chư Thiên
Tha hóa Tự tại đều có trí như sau: "Chúng ta là
bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc đạt
đến giác ngộ". Này bạn Moggallàna, chư thiên
Tha hóa Tự tại nào không thành tựu lòng tịnh tín
bất động đối với đức Phật, không thành tựu lòng
tịnh tín bất động đối với Pháp, không thành tựu
lòng tịnh tín bất động với Tăng, không thành tựu
lòng tịnh tín bất động đối với các Giới được các
bậc Thánh ái kính, các chư Thiên ấy không có trí
như sau: "Chúng ta là bậc Dư lưu, không còn bị
thối đọa, quyết chắc đạt đến giác ngộ".
- Và này bạn Moggallàna, chư thiên Tha hóa Tự tại
nào thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức
Phật, thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với
Pháp, thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với
Tăng, thành tựu các Giới được các bậc Thánh ái
kính, chỉ những chư Thiên ấy mới có trí như sau:
"Chúng ta là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa,
quyết chắc đạt đến giác ngộ".
3. Rồi Tôn giả Mahà Moggalàna sau khi hoan hỷ tín
thọ lời nói của Phạm thiên Tissa, như một người lực
sĩ duỗi cánh tay đang co lại, hay co lại cánh tay đang
duỗi ra, cũng vậy, biến mất tại Phạm thiên giới và
hiện tại Jetavana.

BẬC DỰ LƯU                                           164

25 Chớ có sợ này Mahanàma - Kinh Mahànàma 1 – Tương V, 539

Mahànàma – Tương V, 539

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu, khu vườn Nigrodha.

2) Rồi họ Thích Mahànàma đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, họ Thích Mahànàma bạch Thế Tôn:

3) -- Kapilavatthu này, bạch Thế Tôn, là phồn vinh, phú cường, dân cư đông đúc, quần chúng khắp nơi chen chúc, chật hẹp. Bạch Thế Tôn, sau khi con hầu hạ Thế Tôn hay các Tỷ-kheo đáng kính, vào buổi chiều, con đi vào Kapilavatthu, con gặp con voi cuồng chạy; con gặp con ngựa cuồng chạy; con gặp người cuồng chạy; con gặp cỗ xe lớn cuồng chạy; con gặp cỗ xe nhỏ cuồng chạy. Trong khi ấy, bạch Thế Tôn, tâm con nghĩ đến Phật bị hoang mang, tâm con nghĩ đến Pháp bị hoang mang, tâm con nghĩ đến chúng Tăng bị hoang mang. Rồi bạch Thế Tôn, con suy nghĩ như sau: "Nếu lúc ấy con mệnh chung, thời sanh thú của con là gì, sanh xứ đời sau chỗ nào?"

BẬC DỰ LƯU                                        165

4) -- Chớ có sợ, này Mahànàma! Chớ có sợ, này Mahànàma! Không ác sẽ là cái chết của Ông! Không ác là cái chết của ông!

Này Mahànàma, với ai đã lâu ngày tâm tu tập trọn
vẹn về tín, tâm tu tập trọn vẹn về giới, tâm tu tập trọn
vẹn về sở văn, tâm tu tập trọn vẹn về thí xả, tâm tu
tập trọn vẹn về trí tuệ; với người ấy, dầu thân có sắc
này, do bốn đại hợp thành, do cha mẹ sanh, do cơm
cháo nuôi dưỡng, có bị vô thường phá hoại, phấn
toái, đoạn tuyệt, hoại diệt; dầu cho thân này ở đây
bị quạ ăn, chim kên ăn, chim ưng ăn, chó ăn, hay
giả-can ăn, hay các loại chúng sanh sai khác ăn;
nhưng nếu tâm của vị ấy được lâu ngày tu tập trọn
vẹn về tín, tu tập trọn vẹn về giới, tu tập trọn vẹn về
sở văn, tu tập trọn vẹn về thí xả, tu tập trọn vẹn về
trí tuệ, thời tâm của vị ấy thượng thặng, đi đến thù
thắng.

5) Ví như, này Mahànàma, một người nhận chìm một
ghè sữa bơ, hay một ghè dầu vào trong một hồ nước
sâu và đập bể ghè ấy. Ở đây, các mảnh ghè hay
mảnh vụn chìm xuống nước; nhưng sữa, bơ hay dầu
thời nổi lên, trồi lên trên.

Cũng vậy, này Mahànàma, với ai đã lâu ngày, tâm được tu tập trọn vẹn về tín, tâm được tu tập trọn vẹn về giới, tâm được tu tập trọn vẹn về sở văn, tâm được

BẬC DỰ LƯU                                             166

tu tập trọn vẹn về thí xả, tâm được tu tập trọn vẹn về trí tuệ; với người ấy, thân có sắc này, do bốn đại hợp thành, do cha mẹ sanh, do cơm cháo nuôi dưỡng, có bị vô thường phá hoại, phấn toái, đoạn tuyệt, đoạn diệt; dầu cho thân này ở đây bị quạ ăn, chim kên ăn, chim ưng ăn, chó ăn, giả-can ăn hay các sanh loại sai khác ăn; nhưng nếu tâm của vị ấy được lâu ngày tu tập trọn vẹn về tín, tu tập trọn vẹn về giới, tu tập trọn vẹn về sở văn, tu tập trọn vẹn về thí xả, tu tập trọn vẹn về trí tuệ; thời tâm của vị ấy thượng thặng, đi đến thù thắng.

6) Này Mahànàma, đã lâu ngày tâm ông được tu tập trọn vẹn về tín, được tu tập trọn vẹn về giới, được tu tập trọn vẹn về sở văn, được tu tập trọn vẹn về thí xả, được tu tập trọn vẹn về trí tuệ. Chớ có sợ, này Mahànàma, chớ có sợ, này Mahànàma, không ác sẽ là cái chết của Ông! Không ác là cái chết của Ông!

Mahànàma – Tương V, 542

1) Như vầy tôi nghe.

2) Rồi Mahànàma...

3) -- Ở đây, bạch Thế Tôn, Kapilavatthu...

BẬC DỰ LƯU                                              167

4)-- Chớ có sợ hãi, này Mahànàma! Chớ có sợ hãi,
này Mahànàma! Không ác sẽ là cái chết của Ông!
Không ác là cái chết của Ông! Do thành tựu bốn
pháp, này Mahànàma, vị Thánh đệ tử thiên về Niết-
bàn, hướng về Niết-bàn, xuôi về Niết-bàn. Thế nào
là bốn?

5) Ở đây, này Mahànàma,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".

BẬC DỰ LƯU                                         168

- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

6) Ví như, này Mahànàma, một cây thiên về phía Đông, hướng về phía Đông, xuôi về phía Đông, nếu bị chặt đứt từ gốc rễ, nó sẽ ngả về phía nào?

-- Bạch Thế Tôn, về phía nào nó thiên, về phía nào nó hướng, về phía nào nó xuôi.

-- Cũng vậy, này Mahànàma, do thành tựu bốn pháp này, vị Thánh đệ tử thiên về Niết-bàn, hướng về Niết-bàn, xuôi về Niết-bàn.

BẬC DỰ LƯU                                         169

26 Con đường đưa đến đoạn diệt thân kiến - Kinh SÁU SÁU – 148 Trung III, 629

KINH SÁU SÁU (Chadhakka suttam) – Bài kinh số 148 – Trung III, 629

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm) tại tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo".

– "Thưa vâng, Bạch Thế Tôn".

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng pháp cho các
Ông, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có
văn. Ta sẽ nói lên Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn,
thanh tịnh, tức là sáu sáu. Hãy nghe và suy nghiệm
kỹ, Ta sẽ giảng.

BẬC DỰ LƯU                                        170

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

 Sáu nội xứ cần phải được biết.
 Sáu ngoại xứ cần phải được biết.
 Sáu thức thân cần phải được biết.
 Sáu xúc thân cần phải được biết.
 Sáu thọ thân cần phải được biết.
 Sáu ái thân cần phải được biết.

Khi được nói đến "Sáu nội xứ cần phải được biết", do duyên gì được nói đến như vậy? Nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ. Khi được nói đến "Sáu nội xứ cần phải được biết ", chính do duyên này được nói đến như vậy. Đây là sáu sáu thứ nhất.

Khi được nói đến "Sáu ngoại xứ cần phải được
biết", do duyên gì được nói đến như vậy? Sắc xứ,
thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ. Khi
được nói đến "Sáu ngoại xứ cần phải được biết",
chính do duyên này được nói đến như vậy. Đây là
sáu sáu thứ hai.

BẬC DỰ LƯU                                         171

Khi được nói đến "Sáu thức thân cần phải được
biết", do duyên gì được nói đến như vậy? Do duyên
mắt và do duyên các sắc, khởi lên nhãn thức. Do
duyên tai và do duyên các tiếng, khởi lên nhĩ thức.
Do duyên mũi và do duyên các hương, khởi lên tỷ
thức. Do duyên lưỡi và do duyên các vị, khởi lên
thiệt thức. Do duyên thân và do duyên các xúc, khởi
lên thân thức. Do duyên ý và do duyên các pháp, khởi
lên ý thức. Khi được nói đến "Sáu thức thân cần phải
được biết", chính do duyên này được nói đến như
vậy. Đây là sáu sáu thứ ba.

Khi được nói đến "Sáu xúc thân cần phải được biết", do duyên gì được nói đến như vậy? Do duyên mắt và do duyên các sắc, khởi lên nhãn thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp này) là xúc. Do duyên tai và do duyên các tiếng, khởi lên nhĩ thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp này) là xúc. Do duyên mũi và do duyên các hương khởi lên tỷ thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp này) là xúc. Do duyên lưỡi và do duyên các vị khởi lên thiệt thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp này) là xúc. Do duyên thân và do duyên các xúc khởi lên thân thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp này) là xúc. Do duyên ý và do duyên các pháp khởi lên ý thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp này) là xúc. Khi được nói đến "Sáu xúc thân cần phải được biết", chính do duyên này được nói đến như vậy. Đây là sáu sáu thứ tư.

BẬC DỰ LƯU                                         172

Khi được nói đến "Sáu thọ thân cần phải được
biết", do duyên gì được nói đến như vậy? Do duyên
mắt và do duyên các sắc khởi lên nhãn thức. Sự gặp
gỡ của ba (pháp này) là xúc. Do duyên xúc là thọ. Do
duyên tai và do duyên các tiếng khởi lên nhĩ thức.
Do duyên mũi và do duyên các hương khởi lên tỷ
thức. Do duyên lưỡi và do duyên các vị khởi lên thiệt
thức. Do duyên thân và do duyên các xúc khởi lên
thân thức. Do duyên ý và do duyên các pháp, khởi
lên ý thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp này) là xúc. Do
duyên xúc là thọ. Khi được nói đến "Sáu thọ thân cần
phải được biết", chính do duyên này được nói đến
như vậy. Đây là sáu sáu thứ năm.

Khi được nói đến "Sáu ái thân cần phải được biết", do duyên gì được nói đến như vậy? Do duyên mắt và duyên các sắc khởi lên nhãn thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp này) là xúc. Do duyên xúc là thọ. Do duyên thọ là ái. Do duyên tai và do duyên các tiếng, khởi lên nhĩ thức. Do duyên mũi và do duyên các hương khởi lên tỷ thức. Do duyên lưỡi và do duyên các vị khởi lên thiệt thức. Do duyên thân và do duyên các xúc khởi lên thân thức. Do duyên ý và do duyên các pháp khởi lên ý thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp này) là xúc. Do duyên xúc là thọ. Do duyên thọ là ái. Khi được nói đến "Sáu ái thân cần phải được biết", chính do duyên này được nói đến như vậy. Đây là

BẬC DỰ LƯU                                          173

sáu sáu thứ sáu.

Nếu ai nói rằng: "Mắt là tự ngã", như vậy là
không hợp lý. Sự sanh và sự diệt của mắt đã được
thấy. Vì rằng sự sanh và sự diệt đã được thấy, nên
phải đưa đến kết luận: "Tự ngã sanh và diệt ở nơi
tôi". Do vậy, nếu ai nói rằng: "Mắt là tự ngã", như
vậy không hợp lý. Như vậy, con mắt là vô ngã.

Nếu ai nói rằng: "Các sắc là tự ngã", như vậy là
không hợp lý. Sự sanh và sự diệt của các sắc đã được
thấy. Vì rằng sự sanh và sự diệt của các sắc đã được
thấy, nên phải đưa đến kết luận: "Tự ngã sanh và diệt
ở nơi tôi". Do vậy, nếu ai nói rằng: "Các sắc là tự
ngã", như vậy là không hợp lý. Như vậy, con mắt là
vô ngã, các sắc là vô ngã.

Nếu ai nói rằng: "Nhãn thức là tự ngã", như vậy
là không hợp lý. Sự sanh và sự diệt của nhãn thức đã
được thấy. Vì rằng sự sanh và sự diệt của nhãn thức
đã được thấy, nên phải đưa đến kết luận: "Tự ngã
sanh và diệt ở nơi tôi". Do vậy, nếu ai nói rằng:
"Nhãn thức là tự ngã", như vậy là không hợp lý. Như
vậy con mắt là vô ngã, các sắc là vô ngã, nhãn thức
là vô ngã.

Nếu có ai nói rằng: "Nhãn xúc là tự ngã, như vậy là không hợp lý. Sự sanh và sự diệt của nhãn xúc

BẬC DỰ LƯU                                          174

đã được thấy. Vì rằng sự sanh và sự diệt đã được
thấy, nên phải đưa đến kết luận: "Tự ngã sanh và diệt
ở nơi tôi". Do vậy, nếu ai nói rằng: "Nhãn xúc là tự
ngã", như vậy, là không hợp lý. Như vậy con mắt là
vô ngã, các sắc là vô ngã, nhãn thức là vô ngã, nhãn
xúc là vô ngã.

Nếu có ai nói rằng: "Thọ là tự ngã", như vậy là
không hợp lý. Sự sanh và sự diệt của thọ đã được
thấy. Vì rằng sự sanh và sự diệt của thọ đã được thấy,
nên phải đưa đến kết luận: "Tự ngã sanh và diệt ở nơi
tôi". Do vậy, nếu ai nói rằng: "Thọ là tự ngã", như
vậy là không hợp lý. Như vậy, con mắt là vô ngã, các
sắc là vô ngã, nhãn thức là vô ngã, nhãn xúc là vô
ngã, thọ là vô ngã.

Nếu có ai nói rằng: "Ái là tự ngã", như vậy là
không hợp lý. Sự sanh và sự diệt của ái đã được thấy.
Vì rằng sự sanh và sự diệt đã được thấy, nên phải đưa
đến kết luận: "Tự ngã sanh và diệt ở nơi tôi". Do vậy
nếu ai nói rằng: "Ái là tự ngã", như vậy là không hợp
lý. Như vậy con mắt là vô ngã, các sắc là vô ngã,
nhãn thức là vô ngã, nhãn xúc là vô ngã, thọ là vô
ngã, ái là vô ngã.

Nếu có ai nói rằng: "Tai là tự ngã"... nếu có ai nói rằng: "Mũi là tự ngã"... nếu có ai nói rằng: "Lưỡi

BẬC DỰ LƯU                                           175

là tự ngã"... nếu có ai nói rằng: "Thân là tự ngã"...

Nếu có ai nói rằng: "ý là tự ngã", như vậy là
không hợp lý. Sự sanh và sự diệt của ý đã được thấy.
Vì rằng sự sanh và sự diệt đã được thấy, nên phải đưa
đến kết luận: "Tự ngã sanh và diệt ở nơi tôi". Do vậy
nếu ai nói rằng: "Ý là tự ngã", như vậy là không hợp
lý. Như vậy ý là vô ngã.

Nếu có ai nói rằng: "Các pháp là tự ngã", như
vậy, là không hợp lý. Sự sanh và sự diệt của các pháp
đã được thấy. Vì rằng sự sanh và sự diệt đã được
thấy, nên phải đưa đến kết luận: "Tự ngã sanh và diệt
ở nơi tôi". Do vậy, nếu ai nói rằng: "Các pháp là tự
ngã", như vậy là không hợp lý. Như vậy, ý là vô ngã,
các pháp là vô ngã.

Nếu có ai nói rằng: "Ý thức là tự ngã", như vậy,
là không hợp lý. Sự sanh và sự diệt của ý thức đã
được thấy. Vì rằng sự sanh và sự diệt đã được thấy,
nên phải đưa đến kết luận: "Tự ngã sanh và diệt ở nơi
tôi". Do vậy, nếu ai nói rằng: "Ý thức là tự ngã", như
vậy là không hợp lý. Như vậy ý là vô ngã, các pháp
là vô ngã, ý thức là vô ngã.

Nếu có nói rằng: "Ý xúc là tự ngã ", như vậy là không hợp lý. Sự sanh và sự diệt của ý xúc đã được thấy. Vì rằng sự sanh và sự diệt đã được thấy, nên

BẬC DỰ LƯU                                              176

phải đưa đến kết luận: "Tự ngã sanh và diệt ở nơi tôi". Do vậy, nếu có ai nói rằng: "Ý xúc là tự ngã", như vậy là không hợp lý. Như vậy ý là vô ngã, các pháp là vô ngã, ý thức là vô ngã, ý xúc là vô ngã.

Nếu có ai nói: "Thọ là tự ngã", như vậy không hợp lý. Sự sanh và sự diệt của thọ đã dược thấy. Vì rằng sự sanh và sự diệt đã được thấy, nên đưa đến kết luận: "Tự ngã sanh và diệt ở nơi tôi". Do vậy, nếu có ai nói rằng: "Thọ là tự ngã", như vậy là không hợp lý. Như vậy ý là vô ngã, các pháp là vô ngã, ý thức là vô ngã, ý xúc là vô ngã, thọ là vô ngã.

Nếu có ai nói rằng: "Ái là tự ngã", như vậy là không hợp lý. Vì rằng sự sanh.. Do vậy nếu có ai nói rằng: "Ái là tự ngã", như vậy là không hợp lý. Như vậy ý là vô ngã, các pháp là vô ngã, ý thức là vô ngã, ý xúc là vô ngã, thọ là vô ngã, ái là vô ngã.

Này các Tỷ-kheo, nhưng đây là con đường đưa đến sự tập khởi của thân kiến. Ai quán mắt là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi" Ai quán các sắc là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi". Ai quán nhãn thức: "Cái này là của tôi.. là tự ngã của tôi". Ai quán nhãn xúc: "Cái này là của tôi ... là tự ngã của tôi". Ai quán thọ: "Cái này là của tôi... là tự ngã của tôi". Ai quán ái:

BẬC DỰ LƯU                                               177

"Cái này là của tôi ... là tự ngã của tôi". Ai quán tai: "Cái này là của tôi.. là tự ngã của tôi". Ai quán mũi: "Cái này là của tôi.. là tự ngã của tôi". Ai quán lưỡi: "Cái này là của tôi.. là tự ngã của tôi". Ai quán thân: "Cái này là của tôi.. là tự ngã của tôi". Ai quán ý: "Cái này là của tôi.. là tự ngã của tôi". Ai quán các pháp: "Cái này là của tôi.. là tự ngã của tôi". Ai quán ý thức: "Cái này là của tôi.. là tự ngã của tôi". Ai quán ý xúc: "Cái này là của tôi.. là tự ngã của tôi". Ai quán thọ: "Cái này là của tôi.. là tự ngã của tôi". Ai quán ái: "Cái này là của tôi.. là tự ngã của tôi".

Nhưng này các Tỷ-kheo, đây là con đường đưa đến sự đoạn diệt của thân kiến. Ai quán mắt: ""Cái này không phải là của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải là tự ngã của tôi". Ai quán sắc: "Cái này không phải là của tôi.. không phải là tự ngã của tôi". Ai quán nhãn thức: "Cái này không phải của tôi.. không phải là tự ngã của tôi". Ai quán nhãn xúc: "Cái này không phải của tôi.. không phải tự ngã của tôi". Ai quán thọ: "Cái này không phải là của tôi... không phải tự ngã của tôi". Ai quán ái: "Cái này không phải của tôi.. không phải tự ngã của tôi". Ai quán tai: "Cái này không phải của tôi.. không phải tự ngã của tôi". Ai quán mũi: "Cái này không phải của tôi.. không phải tự ngã của tôi". Ai quán lưỡi: "Cái này không phải của tôi.. không phải tự ngã của tôi".

BẬC DỰ LƯU                                             178

Ai quán thân: "Cái này không phải của tôi.. không phải tự ngã của tôi". Ai quán ý: "Cái này không phải của tôi.. không phải tự ngã của tôi". Ai quán các pháp: "Cái này không phải của tôi.. không phải tự ngã của tôi". Ai quán ý thức: "Cái này không phải của tôi.. không phải tự ngã của tôi". Ai quán ý xúc: "Cái này không phải của tôi.. không phải tự ngã của tôi". Ai quán thọ: "Cái này không phải của tôi.. không phải tự ngã của tôi". Ai quán ái: "Cái này không phải của tôi.. không phải tự ngã của tôi".

 Này các Tỷ-kheo, do duyên mắt và do duyên các
sắc, khởi lên nhãn thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp
này) là xúc. Do duyên xúc, khởi lên lạc thọ, khổ
thọ hay bất khổ bất lạc thọ.

 Vị ấy do cảm xúc lạc thọ, mà hoan hỷ, tán thán,
trú ở ái trước. Tham tùy miên của vị ấy tùy
tăng.
 Vị ấy do cảm xúc khổ thọ, mà sầu muộn, than
van, than khóc, đập ngực, rơi vào bất tỉnh. Sân
tùy miên của vị ấy tùy tăng.
 Vị ấy do cảm xúc bất khổ bất lạc thọ, mà không
như thật biết sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt,
sự nguy hiểm và sự xuất ly khỏi cảm thọ ấy, vô
minh tùy miên của vị ấy tùy tăng.

BẬC DỰ LƯU                                          179

 Này các Tỷ-kheo, vị ấy chính do không đoạn
tận tham tùy miên đối với lạc thọ, do không tẩy
trừ sân tùy miên đối với khổ thọ, do không nhổ
lên vô minh tùy miên đối với bất khổ bất lạc
thọ, không đoạn tận vô minh, không làm cho
minh khởi lên, có thể ngay trong hiện tại là
người chấm dứt đau khổ, sự kiện như vậy
không xảy ra.

Này các Tỷ-kheo, do duyên tai và do duyên các tiếng, khởi lên nhĩ thức. Này các Tỷ-kheo, do duyên mũi và do duyên các hương khởi lên tỷ thức. Này các Tỷ-kheo, do duyên lưỡi và do duyên các vị khởi lên thiệt thức. Này các Tỷ-kheo, do duyên thân và do duyên các xúc khởi lên thân thức. Này các Tỷ- kheo, do duyên ý và do duyên các pháp khởi lên ý thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp này) là xúc. Do duyên xúc khởi lên lạc thọ, khổ thọ, hay bất khổ bất lạc thọ.

Vị ấy do cảm xúc lạc thọ, mà hoan hỷ, tán thán, trú ở ái trước, tham tùy miên của vị ấy tùy tăng. Vị ấy do cảm xúc khổ thọ mà sầu muốn, than van, than khóc, đập ngực, rơi vào bất tỉnh; sân tùy miên của vị ấy tùy tăng. Vị ấy do cảm xúc bất khổ bất lạc thọ, mà không như thật biết sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly khỏi cảm thọ ấy; vô minh tùy miên của vị ấy tùy tăng. Này các Tỷ-kheo, vị ấy

BẬC DỰ LƯU                                            180

chính do không đoạn tận tham tùy miên đối với lạc thọ, do không tẩy trừ sân tùy miên đối với khổ thọ, do không nhổ lên vô minh tùy miên đối với bất khổ bất lạc thọ, không đoạn tận vô minh, không làm cho minh khởi lên, có thể ngay trong hiện tại là người chấm dứt đau khổ, sự kiện như vậy không xảy ra.

 Này các Tỷ-kheo do duyên mắt và do duyên các
sắc khởi lên nhãn thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp
này) là xúc. Do duyên xúc, khởi lên lạc thọ, khổ
thọ hay bất khổ bất lạc thọ.

 Vị ấy cảm xúc lạc thọ, mà không hoan hỷ, tán
thán, trú ở ái trước; tham tùy miên của vị ấy
không tùy tăng.
 Vị ấy cảm xúc khổ thọ, mà không sầu muộn,
than van, than khóc, đập ngực, rơi vào bất tỉnh;
sân tùy miên của vị ấy không tùy tăng.
 Vị ấy cảm xúc bất khổ bất lạc thọ, mà như thật
biết sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy
hiểm và sự xuất ly khỏi cảm thọ ấy; vô minh
tùy miên của vị ấy không tùy tăng.
 Này các Tỷ-kheo, vị ấy chính do đoạn tận tham
tùy miên đối với lạc thọ, do tẩy trừ sân tùy miên
đối với khổ thọ, do nhổ lên vô minh tùy miên

BẬC DỰ LƯU                                          181

đối với bất khổ bất lạc thọ, đoạn tận vô minh,
làm cho minh khởi lên, có thể ngay trong hiện
tại là người chấm dứt đau khổ, sự kiện như vậy
xảy ra.

Này các Tỷ-kheo, do duyên tai và do duyên các tiếng, khởi lên nhĩ thức. Này các Tỷ-kheo, do duyên mũi và do duyên các hương khởi lên tỷ thức. Này các Tỷ-kheo, do duyên lưỡi và do duyên các vị khởi lên thiệt thức. Này các Tỷ-kheo, do duyên thân và do duyên các xúc khởi lên thân thức. Này các Tỷ-kheo, do duyên ý và do duyên các pháp khởi lên ý thức. Sự gặp gỡ của ba (pháp này) là xúc. Do duyên cảm xúc khởi lên lạc thọ, khổ thọ hay bất khổ bất lạc thọ.

Vị ấy cảm xúc lạc thọ mà không hoan hỷ, tán thán, trú ở ái trước; tham tùy miên của vị ấy không tùy tăng. Vị ấy cảm xúc khổ thọ mà không sầu muộn, than van, than khóc, đập ngực, rơi vào bất tỉnh; sân tùy miên của vị ấy không tùy tăng. Vị ấy cảm xúc bất khổ bất lạc thọ mà như thật biết sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly khỏi cảm thọ ấy; vô minh tùy miên của vị ấy không tùy tăng. Này các Tỷ-kheo, vị ấy chính do đoạn tận tham tùy miên đối với lạc thọ, do tẩy trừ sân tùy miên đối với khổ thọ, do nhổ lên vô minh tùy miên đối với bất khổ bất lạc thọ, đoạn tận vô minh, làm cho minh khởi lên,

BẬC DỰ LƯU                                          182

có thể ngay trong hiện tại là người chấm dứt đau khổ, sự kiện như vậy xảy ra.

Này các Tỷ-kheo, do thấy vậy, vị Đa văn Thánh
đệ tử yếm ly mắt, yếm ly các sắc, yếm ly nhãn thức;
yếm ly nhãn xúc, yếm ly thọ, yếm ly ái. Vị ấy yếm
ly tai, yếm ly các tiếng, yếm ly mũi, yếm ly các
hương; yếm ly lưỡi, yếm ly các vị; yếm ly thân, yếm
ly các xúc; yếm ly ý, yếm ly các pháp; yếm ly ý thức,
yếm ly ý xúc, yếm ly thọ, yếm ly ái. Do yếm ly, vị
ấy ly tham. Do ly tham vị ấy giải thoát. Trong sự
giải thoát là sự hiểu biết: "Ta đã được giải thoát". Và
vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, các
việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này
nữa".

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy
hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy. Trong khi sự thuyết
giảng này được nói lên, tâm của sáu mươi Tỷ-kheo
ấy được giải thoát khỏi các lậu hoặc không có chấp
thủ.

BẬC DỰ LƯU                                            183

27 Cư sĩ có trí bị bệnh cần được cư sĩ có trí khác giáo giới thế nào - Kinh Bị Bệnh – Tương V, 593

Bị Bệnh – Tương V, 593

1) Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng họ Thích, tại Kapilavatthu, khu vườn các cây bàng.

2) Lúc bấy giờ, nhiều Tỷ-kheo đang làm y cho Thế Tôn, nghĩ rằng khi y làm xong, Thế Tôn sau ba tháng sẽ đi du hành.

3) Họ Thích Mahànàma được nghe: "Nhiều Tỷ-kheo
đang làm y cho Thế Tôn và họ nghĩ rằng: "Khi y làm
xong, Thế Tôn sau ba tháng sẽ đi du hành"". Rồi họ
Thích Mahànàma đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh
lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên,
họ Thích Mahànàma bạch Thế Tôn:

4) -- Bạch Thế Tôn, con được nghe nhiều Tỷ-kheo
đang làm y cho Thế Tôn và họ nghĩ rằng: "Sau khi y
làm xong, Thế Tôn sau ba tháng sẽ ra đi du hành".
Chúng con chưa được tự thân nghe từ Thế Tôn, tự
thân lãnh thọ từ Thế Tôn điều này.

BẬC DỰ LƯU                                        184

Bạch Thế Tôn, một cư sĩ có trí bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh, cần phải được một cư sĩ có trí giáo giới như thế nào?

5) -- Này Mahànàma, một cư sĩ có trí bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh, cần phải được an ủi với bốn pháp an ủi như sau (assàsaniya dhamma):

- Tôn giả hãy yên tâm, với lòng tịnh tín bất động
của Tôn giả đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện
Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự
Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
- Tôn giả hãy yên tâm, với lòng tịnh tín bất động
của Tôn giả đối với Pháp: "Pháp do Thế Tôn khéo
thuyết, thiết thực hiện tại, có hiệu quả tức thời,
đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được
người trí tự mình giác hiểu".
- Tôn giả hãy yên tâm, với lòng tịnh tín bất động
của của Tôn giả đối với chúng Tăng: "Diệu hạnh
là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực hạnh là chúng
đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là chúng đệ tử
của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử của
Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử
của Thế Tôn là đáng cung kính, đáng cúng dường,
đáng tôn trọng, đáng được chấp tay, là phước
điền vô thượng ở đời".

BẬC DỰ LƯU                                         185

- Tôn giả hãy yên tâm, với các giới của Tôn giả
được các bậc Thánh ái kính, không bị phá hoại,
không bị đâm cắt, không bị nhiễm ô, không bị uế
nhiễm, đem lại giải thoát, được người trí tán thán,
không bị chấp thủ, đưa đến Thiền định.

6) Một cư sĩ có trí bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh, này Mahànàma, phải được một cư sĩ có trí giáo giới với bốn pháp an ủi này. Cần phải nói như vậy.

7) Tôn giả ấy có lòng thương nhớ cha mẹ. Nếu vị ấy
nói: "Tôi còn có lòng thương nhớ cha mẹ", thời
nên nói với vị ấy như sau: "Thưa Tôn giả, Tôn giả
thế nào cũng phải chết. Dầu Tôn giả có lòng thương
nhớ cha mẹ, Tôn giả cũng sẽ chết. Dầu Tôn giả
không có lòng thương nhớ cha mẹ, Tôn giả cũng sẽ
chết. Vậy tốt hơn là Tôn giả hãy từ bỏ lòng thương
nhớ đối với cha mẹ của Tôn giả".

8) Nếu vị ấy nói như sau: "Lòng thương nhớ của tôi đối với cha mẹ, lòng thương nhớ ấy đã được đoạn tận", vị ấy cần phải được nói như sau: "Tôn giả có lòng thương nhớ vợ con hay không?" Nếu vị ấy nói: "Tôi có lòng thương nhớ vợ con", thời vị ấy cần phải được nói như sau: "Tôn giả thế nào cũng chết. Dầu Tôn giả có lòng thương nhớ vợ con, Tôn giả cũng sẽ chết. Dầu Tôn giả không có lòng thương nhớ vợ con, Tôn giả cũng sẽ chết. Vậy tốt hơn là Tôn giả

BẬC DỰ LƯU                                          186

hãy từ bỏ lòng thương nhớ đối với vợ con của Tôn giả".

9) Nếu vị ấy nói như sau: "Lòng thương nhớ của tôi
đối với vợ con, lòng thương nhớ ấy đã được đoạn
tận", vị ấy cần phải được nói như sau: "Tôn giả có
lòng thương tiếc năm dục công đức của loài Người
không?" Nếu vị ấy nói như sau: "Tôi có lòng thương
nhớ năm dục công đức của loài Người", vị ấy cần
phải được nói như sau: "Các Thiên dục đối với nhân
dục, còn hấp dẫn hơn, còn thù diệu hơn. Vậy tốt hơn
Tôn giả hãy từ bỏ tâm khỏi các nhân dục, và hướng
tâm đến Tứ đại thiên vương thiên".

10) Nếu vị ấy nói như sau: "Tâm tôi đã từ bỏ nhân
dục và hướng đến Tứ đại thiên vương thiên", vị ấy
cần được nói như sau: "Chư Thiên ở cõi Ba mươi
ba còn hấp dẫn hơn, còn thù diệu hơn Tứ đại thiên
vương thiên. Tốt hơn Tôn giả hãy từ bỏ tâm khỏi Tứ
đại thiên vương thiên và hướng tâm đến chư Thiên ở
cõi trời Ba mươi ba".

11-16) Nếu vị ấy nói như sau: "Tâm tôi đã từ bỏ Tứ đại thiên vương thiên và hướng đến chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba", vị ấy cần được nói như sau: "Chư Thiên Yamà, chư Thiên Tusità, chư Thiên Hóa lạc thiên, chư Thiên Tha hóa tự tại thiên còn hấp dẫn

BẬC DỰ LƯU                                        187

hơn, còn thù diệu hơn chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba...".

17) ... "Chư Thiên ở Phạm thế còn hấp dẫn hơn, còn thù diệu hơn chư Thiên ở Tha hóa tự tại thiên. Tốt hơn Tôn giả từ bỏ tâm khỏi chư Thiên Tha hóa tự tại thiên và hướng tâm đến Phạm thế, Phạm thiên giới".

18) Nếu vị ấy nói như sau: "Tâm tôi đã từ bỏ chư
Thiên Tha hóa tự tại thiên và hướng tâm về chư
Thiên ở Phạm thế", thời vị ấy cần phải được nói như
sau: "Này Tôn giả, Phạm thiên giới là vô thường,
không thường hằng, bị thân kiến giới hạn. Tốt hơn là
Tôn giả hãy từ bỏ tâm khỏi Phạm thế và hướng tâm
đến đoạn diệt thân kiến (Sakkàya)".

19) Nếu vị ấy nói như sau: "Tâm tôi đã từ bỏ Phạm thế và hướng đến đoạn diệt thân kiến", vị cư sĩ nói như vậy, này Mahànàama, và với Tỷ-kheo có tâm giải thoát khỏi các lậu hoặc, Ta nói rằng không có gì sai biệt, tức là về phương diện giải thoát.

BẬC DỰ LƯU                                         188

28 Cần phải khích lệ người thân... - Kinh CẦN PHẢI KHÍCH LỆ – Tăng I, 402

CẦN PHẢI KHÍCH LỆ – Tăng I, 402

1. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn
nói với Tôn giả Ànanda đang ngồi xuống một bên:
- Này Ànanda, với ai, Thầy có lòng từ mẫn, và với
những ai, Thầy nghĩ là nên nghe theo, các bạn bè,
thân hữu, bà con hay cùng một huyết thống, Với
những người ấy, này Ànanda, Thầy cần phải khích
lệ, cần phải hướng dẫn, cần phải an trú trong ba
điểm. Thế nào là ba?
2.     Hãy khích lệ, hướng dẫn và an trú vào tịnh
tín bất động đối với Đức Phật: "Đây là Thế Tôn,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Mạnh Túc,
Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự
Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
Hãy khích lệ, hướng dẫn và an trú vào tịnh
tín bất động đối với pháp: "Pháp được Thế Tôn
khéo thuyết, thiết thực hiện tại, không có thời gian,
đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được
người trí tự mình giác hiểu".

BẬC DỰ LƯU                                          189

Hãy khích lệ, hướng dẫn và an trú vào tịnh
tín bất động đối với chúng Tăng: "Diệu hạnh là
chúng đệ tử của Thế Tôn, Trực hạnh là chúng đệ tử
của Thế Tôn, Ứng lý hạnh là chúng đệ tử của Thế
Tôn, Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn
là đáng cung kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng,
đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
3. Dầu cho bốn đại chủng có đổi khác, này Ànanda,
địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại, nhưng vị thánh
đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối với Phật không
có đổi khác. Ở đây, đổi khác là như thế này: Vị
Thánh đệ tử ấy, này Ànanda, thành tựu tịnh tín bất
động đối với đức Phật, sẽ sanh vào địa ngục, loại
bàng sanh hay cõi ngạ quỷ. Sự kiện này không xảy
ra.
4. Dầu cho bốn đại chủng có đổi khác, này Ànanda,
địa đại, thủy đai, hỏa đại, phong đại, nhưng vị Thánh
đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối với Pháp không
có đổi khác. Ở đây, đổi khác là như thế này: Vị
Thánh đệ tử ấy, này Ànanda, thành tựu tịnh tín bất
động đối với Pháp, sẽ sanh vào địa ngục, loại bàng
sanh hay cõi ngạ quỷ. Sự kiện này không xảy ra.
5. Dầu cho bốn đại chủng có đổi khác, này Ànanda,
địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại, nhưng vị Thánh
đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối với chúng Tăng

BẬC DỰ LƯU                                          190

không có đổi khác. Ở đây, đổi khác là như thế này:
Vị Thánh đệ tử ấy, này Ànanda, thành tựu tịnh tín
bất động đối với chúng Tăng, sẽ sanh vào địa ngục,
loại bàng sanh hay cõi ngạ quỷ. Sự kiện này không
xảy ra.
Này Ànanda, với ai Thầy có lòng từ mẫn, và với
những ai Thầy nghĩ là nên nghe theo, các bạn bè,
thân hữu, bà con hay cùng một huyết thống, với
những người ấy, này Ànanda, Thầy cần phải khích
lệ, cần phải hướng dẫn, cần phải an trú trong ba điểm
này.

BẬC DỰ LƯU                                          191

29 Cần phải khích lệ người thân... - Kinh Thân Hữu 1 – Tương V, 535

Thân Hữu 1 – Tương V, 535

1-2) ...

3) -- Tất cả những ai, này các Tỷ-kheo, các ông có
lòng từ mẫn, và những người mà các Ông nghĩ cần
phải nghe theo, những ai là bạn bè, hay thân hữu, hay
bà con, hay cùng một huyết thống; tất cả những vị
ấy, này các Tỷ-kheo, cần phải được khuyến khích,
phải được áp đặt, phải được an trú trong bốn Dự lưu
phần.

4) Thế nào là bốn?

- Họ cần phải được khuyến khích, phải được áp
đặt, phải được an trú vào tịnh tín bất động đối
với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Họ cần phải được khuyến khích, phải được áp
đặt, phải được an trú vào tịnh tín bất động đối
với Pháp: "Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết
thực hiện tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy,

BẬC DỰ LƯU                                           192

có khả năng hướng thượng, được người trí tự
mình giác hiểu".
- Họ cần phải được khuyến khích, phải được áp
đặt, phải được an trú vào tịnh tín bất động đối
với chúng Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của
Thế Tôn. Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Ứng lý hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn
chánh hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là
bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là
đáng cung kính, đáng cúng dường, đáng tôn
trọng, đáng được chấp tay, là phước điền vô
thượng ở đời".
- Họ cần phải được khuyến khích, phải được áp
đặt, phải được an trú vào các giới được các bậc
Thánh ái kính, không bị phá hoại, không bị đâm
cắt, không bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại
giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp
thủ, đưa đến Thiền định.

5) Những ai mà các Ông có lòng từ mẫn, này các
Tỷ-kheo, những ai mà các Ông nghĩ là cần phải nghe
theo, các bạn bè, hay thân hữu, hay bà con, hay cùng
một huyết thống; các người ấy cần phải được khuyến
khích, cần phải được áp đặt, cần phải được an trú
trong bốn Dự lưu phần này.

BẬC DỰ LƯU                                         193

Bạn Bè Thân Hữu 2 – Tương V, 536

1-2) ...

3) -- Những ai, này các Tỷ-kheo, các Ông có lòng từ
mẫn, những ai mà các Ông nghĩ rằng cần phải nghe
theo, các bạn bè, thân hữu, hay bà con, hay cùng một
huyết thống; các người ấy cần phải được các Ông
khuyến khích, áp đặt, an trú trong bốn Dự lưu phần.
Thế nào là bốn?

4-6) Cần phải khuyến khích, cần phải áp đặt, cần
phải an trú trong tịnh tín bất động đối với Phật:
"Đây bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".

Dầu cho, này các Tỷ-kheo, bốn đại chủng địa đại,
thủy đại, hỏa đại, phong đại có đổi khác, nhưng
nhất định không có thay đổi trong vị Thánh đệ tử
đã thành tựu tịnh tín bất động đối với đức Phật. Ở
đây, sự đổi khác có nghĩa là: Một Thánh đệ tử thành
tựu tịnh tín bất động như vậy sẽ sanh vào địa ngục,
hay vào loài bàng sanh, hay vào hàng ngạ quỷ; sự
kiện như vậy không xảy ra.

BẬC DỰ LƯU                                         194

Cần phải khuyến khích, cần phải áp đặt, cần phải
an trú trong tịnh tín bất động đối với Pháp: "Pháp
do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có hiệu
quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng
thượng, được người trí tự mình giác hiểu".

Dầu cho, này các Tỷ-kheo, bốn đại chủng địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại có đổi khác, nhưng nhất định không có thay đổi trong vị Thánh đệ tử đã thành tựu tịnh tín bất động đối với Pháp được các bậc Thánh ái kính. Ở đây, sự đổi khác có nghĩa là: Một Thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động như vậy sẽ sanh vào địa ngục, hay vào loài bàng sanh, hay vào hàng ngạ quỷ; sự kiện như vậy không xảy ra

Cần phải khuyến khích, cần phải áp đặt, cần phải
an trú trong tịnh tín bất động đối với chúng Tăng:
"Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực hạnh
là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là chúng
đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử
của Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử
của Thế Tôn là đáng cung kính, đáng cúng dường,
đáng tôn trọng, đáng được chấp tay, là phước điền
vô thượng ở đời".

Dầu cho, này các Tỷ-kheo, bốn đại chủng địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại có đổi khác, nhưng nhất định không có thay đổi trong vị Thánh đệ tử

BẬC DỰ LƯU                                         195

đã thành tựu tịnh tín bất động đối với chư Tăng được
các bậc Thánh ái kính. Ở đây, sự đổi khác có nghĩa
là: Một Thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động như
vậy sẽ sanh vào địa ngục, hay vào loài bàng sanh,
hay vào hàng ngạ quỷ; sự kiện như vậy không xảy
ra.

7) Cần phải khuyến khích, cần phải áp đặt, cần phải an trú vào các giới được các bậc Thánh ái kính.

Dầu cho, này các Tỷ-kheo, bốn đại chủng địa đại,
thủy đại, hỏa đại, phong đại có đổi khác, nhưng
nhất định không có sự đổi khác trong vị Thánh đệ
tử đã thành tựu tịnh tín bất động đối với các giới
được các bậc Thánh ái kính. Ở đây, sự đổi khác có
nghĩa là vị Thánh đệ tử thành tựu các giới được các
bậc Thánh ái kính, sẽ sanh vào địa ngục, hay các loài
bàng sanh, hay các ngạ quỷ; sự kiện như vậy không
xảy ra.

8) Những ai, này các Tỷ-kheo, các Ông có lòng từ mẫn, những ai mà các Ông nghĩ rằng cần phải nghe theo, các bạn bè, thân hữu, hay bà con, hay cùng một huyết thống; các người ấy cần phải được các Ông khuyến khích, áp đặt, an trú trong bốn Dự lưu phần.

BẬC DỰ LƯU                                          196

BẬC DỰ LƯU   197

30 Dòng chảy đưa đến đtận 3 hpks - Kinh KHÔNG THỂ TĂNG TRƯỞNG – Tăng IV, 430

KHÔNG THỂ TĂNG TRƯỞNG – Tăng IV, 430

1. - Này các Tỷ-kheo, nếu ba pháp không có mặt ở
đời, thời Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác không xuất hiện ở đời và Pháp, Luật được
Như Lai thuyết giảng không được nêu rõ ở đời.
Thế nào là ba?

- Sanh. - Già. - Và chết.

Này các Tỷ-kheo, nếu ba pháp này không hiện hữu
ở đời, thời Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
không xuất hiện ở đời, và Pháp, Luật do Như Lai
thuyết giảng không được nêu rõ ở đời. Vì rằng, này
các Tỷ-kheo, ba pháp này có mặt ở đời, do vậy Như
Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời,
do vậy, Pháp, Luật do Như Lai thuyết giảng được
nêu rõ ở đời.

3. Này các Tỷ-kheo, không đoạn tận ba pháp thời không có thể đoạn tận sanh, thời không có thể đoạn

BẬC DỰ LƯU                                        198

tận già, thời không có thể đoạn tận chết. Thế nào là ba?

- Không đoạn tận tham. - Không đoạn tận sân. - Không đoạn tận si.

Do không đoạn tận ba pháp này, không có thể đoạn tận sanh, không có thể đoạn tận già, không có thể đoạn tận chết.

5. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp, thời không có thể đoạn tận tham, không có thể đoạn tận sân, không có thể đoạn tận si. Thế nào là ba?

- Không đoạn tận thân kiến. - Không đoạn tận nghi. - Không đoạn tận giới cấm thủ.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, không có thể đoạn tận tham, không có thể đoạn tận sân, không có thể đoạn tận si.

7. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp,
không có thể đoạn tận thân kiến, không có thể đoạn
tận nghi, không có thể đoạn tận giới cấm thủ. Thế
nào là ba?

BẬC DỰ LƯU                                         199

1. Không đoạn tận phi như lý tác ý. 2. Không đoạn tận tu tập tà đạo. 3. Không đoạn tận tánh thụ động.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, không có thể đoạn tận thân kiến, không có thể đoạn tận nghi, không có thể đoạn tận giới cấm thủ.

9. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp,
không có thể đoạn tận phi như lý tác ý, không có thể
đoạn tận tu tập tà đạo, không có thể đoạn tận tánh thụ
động. Thế nào là ba?

1. Không đoạn tận vọng niệm. 2. Không đoạn tận không tỉnh giác. 3. Không đoạn tận tâm loạn động.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo,
không có thể đoạn tận phi như lý tác ý, không có thể
đoạn tận tu tập tà đạo, không có thể đoạn tận tánh thụ
động.

11. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp,
không có thể đoạn tận vọng niệm, không có thể đoạn
không tỉnh giác, không có thể đoạn tận tâm loạn
động. Thế nào là ba?

BẬC DỰ LƯU                                           200

1. Không đoạn tận không muốn yết kiến các bậc
Thánh.
2. Không đoạn tận không muốn nghe Thánh
pháp.
3. Không đoạn tận bới lông tìm vết.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo,
không có thể đoạn tận vọng niệm, không có thể đoạn
tận không tỉnh giác, không có thể đoạn tận tâm loạn
động.

13. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp,
không có thể đoạn tận không muốn yết kiến các bậc
Thánh, không có thể đoạn tận không muốn nghe
Thánh pháp, không có thể đoạn tận bới lông tìm vết.
Thế nào là ba?

1. Không đoạn tận trạo cử. 2. Không đoạn tận không chế ngự. 3. Không đoạn tận ác giới.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo,
không có thể đoạn tận không muốn yết kiến các bậc
Thánh, không có thể đoạn tận không muốn nghe
Thánh pháp, không có thể đoạn tận tâm bới lông tìm
vết.

BẬC DỰ LƯU                                        201

15. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận tâm ba
pháp, không có thể đoạn tận trạo cử, không có thể
đoạn tận không chế ngự, không có thể đoạn tận ác
giới. Thế nào là ba?

1. Không đoạn tận không có lòng tin. 2. Không đoạn tận xan tham. 3. Không đoạn tận biếng nhác.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, không có thể đoạn tận trạo cử, không có thể đoạn tận không chế ngự, không có thể đoạn tận ác giới.

17. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp,
không có thể đoạn tận không có lòng tin, không có
thể đoạn tận xan tham, không có thể đoạn tận biếng
nhác. Thế nào là ba?

1. Không đoạn tận không cung kính. 2. Không đoạn tận khó nói. 3. Không đoạn tận ác bằng hữu.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo không có thể đoạn tận xan tham, không có thể đoạn tận biếng nhác.

19. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp, không có thể đoạn tận không cung kính, không có

BẬC DỰ LƯU                                         202

thể đoạn tận khó nói, không có thể đoạn tận ác bằng hữu. Thế nào là ba?

1. Không đoạn tận không xấu hổ. 2. Không đoạn tận không sợ hãi. 3. Không đoạn tận phóng dật.

Do ba pháp này không đoạn tận, này các Tỷ-kheo,
không có thể đoạn tận không cung kính, không có
thể đoạn tận khó nói, không có thể đoạn tận ác bằng
hữu.

21. Này các Tỷ-kheo:

1. Người này không có xấu hổ, không có sợ hãi,
có phóng dật.
2. Người ấy do phóng dật, không có thể đoạn tận
không cung kính, không có thể đoạn tận khó
nói, không có thể đoạn tận ác bằng hữu.
3. Người ấy do ác bằng hữu, không có thể đoạn
tận không có lòng tin, không có thể đoạn tận
xan tham, không có đoạn tận biếng nhác.
4. Vị ấy do biếng nhác, không có thể đoạn tận
trạo cử, không có thể đoạn tận không chế ngự,
không có thể đoạn tận ác giới.
5. Vị ấy do ác giới, không có thể đoạn tận không
ưa yết kiến các bậc Thánh, không có thể đoạn

BẬC DỰ LƯU                                        203

tận không ưa nghe Thánh pháp, không có thể
đoạn tận bới lông tìm vết.
6. Vị ấy do bới lông tìm vết, không có thể đoạn
tận vọng niệm, không có thể đoạn tận không có
tỉnh giác, không có thể đoạn tận tâm loạn động.
7. Vị ấy do tâm loạn động, không có thể đoạn tận
phi như lý tác ý, không có thể đoạn tận tu tập
tà đạo, không có thể đoạn tận tánh thụ động.
8. Vị ấy do tâm thụ động, không có thể đoạn tận
tâm thân kiến, không có thể đoạn tận nghi,
không có thể đoạn tận giới cấm thủ.
9. Vị ấy do nghi hoặc, không có thể đoạn tận
tham, không có thể đoạn tận sân, không có thể
đoạn tận si.
10. Vị ấy do không đoạn tận tham, không đoạn tận
sân, không đoạn tận si, không có thể đoạn tận
sanh, không có thể đoạn tận già, không có thể
đoạn tận chết.

22. Do đoạn tận ba pháp, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận sanh, có thể đoạn tận già, có thể đoạn tận chết. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận tham. 2. Do đoạn tận sân. 3. Do đoạn tận si.

BẬC DỰ LƯU                                          204

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận sanh, có thể đoạn tận già, có thể đoạn tận chết.

24. Này các Tỷ-kheo, do ba pháp được đoạn tận, có thể đoạn tận tham, có thể đoạn tận sân, có thể đoạn tận si. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận thân kiến. 2. Do đoạn tận nghi. 3. Do đoạn tận giới cấm thủ.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận tham, có thể đoạn tận sân, có thể đoạn tận si.

26. Này các Tỷ-kheo, do ba pháp được đoạn tận, có thể đoạn tận thân kiến, có thể đoạn tận nghi, có thể đoạn tận giới cấm thủ. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận phi như lý tác ý. 2. Do đoạn tận thực hành tà đạo. 3. Do đoạn tận tánh thụ động.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận thân kiến, có thể đoạn tận nghi, có thể đoạn tận giới cấm thủ.

BẬC DỰ LƯU                                          205

28. Này các Tỷ-kheo, do đoạn tận ba pháp, có thể đoạn tận phi như lý tác ý, có thể đoạn tận thực hành tà đạo, có thể đoạn tận tánh thụ động. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận vọng niệm. 2. Do đoạn tận không tỉnh giác. 3. Do đoạn tận tâm loạn động.

Do đoạn tận ba pháp, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận phi như lý tác ý, có thể đoạn tận không tỉnh giác, có thể đoạn tận tánh thụ động.

30. Này các Tỷ-kheo, do đoạn tận ba pháp, có thể đoạn tận vọng niệm, có thể đoạn tận không tỉnh giác, có thể đoạn tận tâm loạn động. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận không muốn yết kiến các bậc
Thánh.
2. Do đoạn tận không muốn nghe Thánh pháp.
3. Do đoạn tận bới lông tìm vết.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận vọng niệm, có thể đoạn tận không tỉnh giác, có thể đoạn tận tâm loạn động.

32. Này các Tỷ-kheo, do đoạn tận ba pháp, do đoạn tận ba pháp, có thể đoạn tận không muốn yết kiến các bậc Thánh, có thể đoạn tận không muốn nghe

BẬC DỰ LƯU                                           206

Chánh pháp, có thể đoạn tận bới lông tìm vết. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận trạo cử. 2. Do đoạn tận không chế ngự. 3. Do đoạn tận ác giới.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, đoạn tận không muốn nghe Thánh pháp, có thể đoạn tận bới lông tìm vết.

34. Này các Tỷ-kheo, do đoạn tận ba pháp, có thể đoạn tận trạo cử, có thể đoạn tận không chế ngự, có thể đoạn tận ác giới. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận không có lòng tin. 2. Do đoạn tận xan tham. 3. Do đoạn tận biếng nhác.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận trạo cử, có thể đoạn tận không chế ngự, có thể đoạn tận ác giới.

36. Này các Tỷ-kheo, do đoạn tận ba pháp, có thể đoạn tận không có lòng tin, có thể đoạn tận xan tham, có thể đoạn tận biếng nhác. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận không cung kính. 2. Do đoạn tận khó nói.

BẬC DỰ LƯU                                          207

3. Do đoạn tận ác bằng hữu.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể
đoạn tận không có lòng tin, có thể đoạn tận không có
lòng tin, có thể đoạn tận xan tham, có thể đoạn tận
biếng nhác.

38. Này các Tỷ-kheo, do đoạn tận ba pháp, có thể đoạn tận không cung kính, có thể đoạn tận khó nói, có thể đoạn tận ác bằng hữu. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận không xấu hổ. 2. Do đoạn tận không sợ hãi. 3. Do đoạn tận phóng dật.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận không cung kính, có thể đoạn tận khó nói, có thể đoạn tận ác bằng hữu.

40. Này các Tỷ-kheo:

1. Người này có xấu hổ có sợ hãi, không có phóng
dật.
2. Người ấy do không phóng dật, có thể đoạn tận
không cung kính, có thể đoạn tận khó nói, có
thể đoạn tận ác bằng hữu.

BẬC DỰ LƯU                                         208

3.  Người ấy do thiện bằng hữu, có thể đoạn tận
không có lòng tin, có thể đoạn tận xan tham, có
thể đoạn tận biếng nhác.
4. Người ấy do tinh cần tinh tấn, có thể đoạn tận
trạo cử, có thể đoạn tận không chế ngự, có thể
đoạn tận ác giới.
5. Người ấy do giới đức, có thể đoạn tận không
muốn yết kiến các bậc Thánh, có thể đoạn tận
không muốn nghe Thánh pháp, có thể đoạn tận
bới lông tìm vết.
6. Người ấy do không bới lông tìm vết, có thể
đoạn tận vọng niệm, có thể đoạn tận không tỉnh
giác, có thể đoạn tận tâm không loạn động.
7. Người ấy do tâm không loạn động, có thể đoạn
tận phi như lý tác ý, có thể đoạn tận tu tập tà
đạo, có thể đoạn tận tâm thụ động.
8. Người ấy do tâm không thụ động, có thể đoạn
tận thân kiến, có thể đoạn tận nghi, có thể đoạn
tận giới cấm thủ.
9. Người ấy do không có nghi hoặc, có thể đoạn
tận tham, có thể đoạn tận sân, có thể đoạn tận
si.
10. Vị ấy do đoạn tận tham, do đoạn tận sân, do
đoạn tận si, có thể đoạn tận sanh, có thể đoạn
tận già, có thể đoạn tận chết.

BẬC DỰ LƯU                                          209

BẬC DỰ LƯU   210

31 Dòng pháp đưa người ra phía trước - Kinh MIGASALA – Tăng III, 110

MIGASALA –Tăng III, 110

1. Rồi Tôn giả Ànanada vào buổi sáng đắp y, cầm y vát, đi đến trú xứ của nữ tu sĩ Migasàlà; sau khi đến, ngồi trên ghế đã soạn sẵn, ngồi xuống một bên, nữ cư sĩ Migasàlà thưa với Tôn giả Ànanda: 2.- Như thế nào, thế nào, thưa Tôn giả Ànanda, cần phải hiểu pháp này do Thế Tôn tuyên thuyết (nói rằng): "Cả hai sống Phạm hạnh và sống không Phạm hạnh đều đồng đẳng về sanh thú trong tương lai? " Puràna, thân phụ của con, thưa Tôn giả, sống Phạm hạnh, sống biệt lập, tránh xa dâm dục hạ liệt, khi mệnh chung được Thế Tôn trả lời: "Là bậc Dự lưu sanh với thân ở Tusità ( Đâu-suất)". Còn Isidatta, cậu của con, thưa Tôn giả, sống không Phạm hạnh, tự bằng lòng với vợ mình, sau khi mệnh chung được Thế Tôn trả lời: "Là bậc Dự lưu, sanh với thân ở Tusità". Như thế nào, thế nào, thưa Tôn giả Ànanda, cần phải hiểu pháp này do Thế Tôn tuyên thuyết (nói rằng): "Cả hai sống Phạm hạnh và sống không Phạm hạnh đều đồng đẳng về sanh thú trong tương lai"? - Này Chị, như vậy là câu trả lời của Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                           211

3. Tôn giả Ànanda sau khi nhận đồ ăn khất thực tại nhà của nữ cư sĩ Migasàlà, từ chỗ ngồi đứng dậy rồi ra đi. Rồi Tôn giả Ànanda, sau buổi ăn, trên con đường đi khất thực trở về, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn: - Ở đây, bạch Thế Tôn, vào buổi sáng con đắp y, cầm y bát, đi đến trú xứ của nữ cư sĩ Migasàlà, sau khi đến, con ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Nữ cư sĩ Migasàlà đi đến con, sau khi đến, đảnh lễ con rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, bạch Thế Tôn, nữ cư sĩ Migasàlà thưa với con: "Như thế nào, thế nào, thưa Tôn giả Ànanda, cần phải hiểu pháp này do Thế Tôn tuyên thuyết (nói rằng): "Cả hai sống Phạm hạnh và sống không Phạm hạnh đều đồng đẳng về sanh thú trong tương lai". Puràna thân phụ con, thưa Tôn giả, sống Phạm hạnh, sống biệt lập, tránh xa dâm dục hạ liệt, khi mệnh chung, được Thế Tôn trả lời: "Là bậc Dự lưu, sanh với thân ở Tusità". Còn Isidatta, cậu của con, thưa Tôn giả, sống không Phạm hạnh, tự bằng lòng với vợ mình, sau khi mệnh chung, được Thế Tôn trả lời: "Là bậc Dự lưu, sanh với thân ở Tusità". Như thế nào, thế nào, thưa Tôn giả Ànanada, cần phải hiểu pháp này do Thế Tôn tuyên thuyết (nói rằng): '' Cả hai sống Phạm hạnh và sống không Phạm hạnh đều đồng đẳng về sanh thú trong tương lai"? "Được hỏi vậy, bạch Thế Tôn, con nói

BẬC DỰ LƯU                                          212

với nữ cư sĩ Migasàlà: "Này Chị, như vậy là câu trả
lời của Thế Tôn".
- Nhưng này Ànanda, ai là nữ cư sĩ Migasàlà lại ngu
si, kém thông minh, với thân như bà mẹ, với trí như
bà mẹ, để có thể hiểu biết sự thắng liệt giữa các
người?
 Này Ànanda, có sáu hạng người có mặt, hiện
hữu ở đời. Thế nào là sáu?
4.- Ở đây, này Ànanda, có người khéo tự chế ngự, dễ
chung sống, các đồng Phạm hạnh hoan hỷ sống
chung, nhưng nghe pháp không có tác động gì, học
nhiều không có tác động gì, không thể nhập vào
tri kiến, không chứng đắc thời giải thoát. Người
ấy sau khi thân hoại mạng chung hướng về thối đọa,
không hướng về thù thắng, chỉ đi đến thối đọa, không
đi về thù thắng.
5. Ở đây, này Ànanda, có người khéo tự chế ngự, dễ
chung sống, các đồng Phạm hạnh hoan hỷ sống
chung. Vị ấy nghe Pháp có tác động, học nhiều có
tác động, có thể nhập vào tri kiến, có chứng đắc
thời giải thoát. Người ấy sau khi thân hoại mạng
chung hướng về thù thắng, không hướng về thối đọa,
chỉ đi đến thù thắng, không đi về thối đọa.
Ở đây, này Ànanda, những kẻ đo lường, đo lường
như sau: "Những pháp ấy của vị này là như vậy,
những pháp ấy của vị kia là như vậy; làm sao trong

BẬC DỰ LƯU                                         213

những hạng người này, có người hạ liệt, có người là
thắng diệu? Và do sự đo lường ấy, này Ànanda, đối
với những người đo lường là không hạnh phúc, là
đau khổ lâu dài.
Ở đây, này Ànanda, hạng người này, khéo tự chế
ngự, dễ chung sống, các đồng Phạm hạnh hoan hỷ
sống chung. Vị này nghe pháp có tác động, học nhiều
có tác động, thể nhập được vào tri kiến, chứng được
thời giải thoát. Hạng người này so với hạng người
trước là tiến bộ hơn, là thắng diệu hơn. Vì cớ sao? Vì
dòng pháp đưa người này ra phía trước. Nhưng ai
ngoài Như Lai có thể biết được sự khác biệt? Do vậy,
này Ànanda, chớ có là người đo lường các hạng
người. Chớ có lấy sự đo lường của các hạng người.
Này Ànanada, tự đào hố cho mình là người đi lấy sự
đo lường của các hạng người. Chỉ có Ta, này
Ananda, mới có thể lấy sự đo lường của các hạng
người, hay là người như Ta.
6. Ở đây, này Ànanda, có hạng người đã chinh phục
được phẫn nộ và kiêu mạn, nhưng thỉnh thoảng các
tham pháp khởi lên; với người này, nghe pháp không
có tác động, học nhiều không có tác động, không thể
nhập tri kiến, không chứng được thời giải thoát.
Hạng người này sau khi thân hoại mạng chung
hướng về thối đọa, không hướng về thù thắng, chỉ đi
đến thối đọa, không đi về thù thắng.

BẬC DỰ LƯU                                           214

7. Ở đây, này Ànanda, có hạng người đã chinh phục
được phẫn nộ và kiêu mạn, nhưng thỉnh thoảng các
tham pháp khởi lên; với người này, nghe pháp có tác
động, học nhiều có tác động, có thể nhập tri kiến, có
chứng được thời giải thoát. Người ấy sau khi thân
hoại mạng chung hướng về thù thắng, không hướng
về thối đọa, chỉ đi đến thù thắng, không đi đến thối
đọa...
8. Nhưng ở đây, này Ànanda, có hạng người đã
chinh phục được phẫn nộ và kiêu mạn, nhưng thỉnh
thoảng khẩu hành khởi lên; với người này, nghe
pháp không có tác động, học nhiều không có tác
động, không thể nhập tri kiến, không chứng được
thời giải thoát. Hạng người này sau khi thân hoại
mạng chung hướng về thối đọa, không hướng về thù
thắng, chỉ đi đến thối đọa, không đi đến thù thắng.
9. Ở đây, này Ànanda, có hạng người đã chinh phục
được phẫn nộ và kiêu mạn, nhưng thỉnh thoảng khẩu
hành khởi lên. Với người này, nghe pháp có tác
động, học nhiều có tác động, có thể nhập tri kiến,
chứng được thời giải thoát. Hạng người này sau khi
thân hoại mạng chung hướng về thù thắng, không
hướng về thối đọa, chỉ đi đến thù thắng, không đi đến
thối đọa.
Ở đây, Này Ànanda, những kẻ đo lường đo lường
như sau: "Những pháp ấy của vị này là như vậy;

BẬC DỰ LƯU                                          215

những pháp ấy của vị kia là như vậy. Làm sao trong
những hạng người là hạ liệt, có người là thắng diệu?
"Và sự đo lường ấy, này Ànanda, đối với những
người đo lường là không hạnh phúc, là đau khổ lâu
dài.
Ở đây, này Ànanda, hạng người này khéo tự chế ngự,
dễ chung sống, các đồng Phạm hạnh hoan hỷ sống
chung. Vị này nghe pháp có tác động, học nhiều có
tác động, thể nhập được vào tri kiến, chứng được thời
giải thoát. Hạng người này, này Ànanda, so sánh với
hạng người trước là tiến bộ hơn, là thắng diệu hơn.
Vì cớ sao? Vì dòng pháp đưa người này ra phía
trước. Nhưng ai ngoài Như Lai có thể biết được sự
khác biệt? Do vậy, này Ànanda, chớ có làm người đo
lường các hạng người. Chớ có lấy sự đo lường của
các hạng người. Này Ànanda, tự đào hố cho mình là
người đi lấy sự đo lường của các hạng người. Chỉ có
Ta, này Ànanda, mới có thể lấy sự đo lường của các
hạng người này hay là người như Ta.
- Và này Ànanda, ai là nữ cư sĩ Migasàlà, lại ngu si,
kém thông minh, với thân như bà mẹ, với trí như bà
mẹ, để có thể biết sự thắng liệt giữa các người? Này
Ànanda, có sáu hạng người này có mặt, hiện hữu ở
đời.

BẬC DỰ LƯU                                          216

 Giới như thế nào, này Ànanda, Puràna được thành
tựu, giới ấy Isidatta chưa thành tựu. Do vậy ở đây,
Puràna có sanh thú khác với sanh thú của Isidatta.
 Tuệ như thế nào, này Ànanda, Isidatta được thành
tựu, tuệ ấy Puràna chưa thành tựu. Do vậy ở đây,
Isidatta có sanh thú khác với sanh thú của Puràna.
 Như vậy, này Ànanda, cả hai người này đều có
thiếu sót một chi phần.

BẬC DỰ LƯU                                          217

32 Hạng người đi ngược dòng - Kinh THUẬN DÒNG – Tăng I, 557

THUẬN DÒNG – Tăng I, 557

1.- Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

 Hạng người đi thuận dòng,
 Hạng người đi nghịch dòng,
 Hạng người tự đứng lại,
 Vị Bà-la-môn đã vượt qua đến bờ biên kia,
đứng trên đất liền.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người đi thuận dòng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người thọ hưởng các dục và làm các nghiệp ác. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hạng người đi thuận dòng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người đi ngược dòng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người không thọ hưởng các dục, không làm ác nghiệp, với khổ, với ưu, nước mắt đầy mặt, khóc than, sống Phạm hạnh

BẬC DỰ LƯU                                        218

viên mãn thanh tịnh. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hạng người đi ngược dòng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người tự đứng lại?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người do diệt tận
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập
Niết-bàn, không còn trở lại đời ấy nữa. Này các
Tỷ-kheo, đây gọi là hạng người tự đứng lại.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Bà-la-môn đã vượt qua đến bờ biên kia, đứng trên đất liền?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người do hoại
diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với
thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là vị Bà-la-môn đã vượt qua đến bờ biên
kia, đứng trên đất liền.

Bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời.

Những ai sống ở đời
Không chế ngự các dục
Không từ bỏ ly tham
Thọ hưởng các dục vọng

BẬC DỰ LƯU                                          219

Họ đi đến sanh già
Đến rồi lại đến nữa
Bị khát ái trói buộc
Họ đi thuận dòng đời.

Do vậy bậc có trí
Ở đời, trú chánh niệm
Không thọ hưởng các dục
Không hành trì điều ác
Dầu chịu sự khổ đau
Từ bỏ các dục vọng
Họ được gọi hạng người
Đi ngược lại dòng đời.

Những ai quyết đoạn tận
Năm phiền não kiết sử
Bậc hữu học viên mãn
Không còn bị thốt thất
Đạt được tâm điều phục
Các căn được định tĩnh
Vị ấy được gọi là
Người đã tự đứng lại.

Đối các pháp thắng liệt
Vị ấy được giác tri
Đã được quét, quạt sạch
Các pháp được chấm dứt

BẬC DỰ LƯU                   220

Vị ấy bậc trí giả
Phạm hạnh được thành tựu
Được tên gọi danh xưng
Bậc đã đi đến nơi
Chỗ tận cùng thế giới
Bậc đã đến bờ kia.

BẬC DỰ LƯU                    221

33 Kinh Tương Ưng Dự lưu – Tương V, 501

Tương Ưng Dự Lưu – 501tu5

(Chương XI)

I. Phẩm Veludvàra

Vua – Tương V, 501

1-2) Sàvatthi. Ở đấy... nói như sau:

3) -- Dầu cho, này các Tỷ-kheo, một vị Chuyển luân vương làm chủ tể và cai trị bốn châu, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên giới, thế giới này, cộng trú với chư Thiên ở cõi Ba mươi ba; tại đấy, vị ấy trú trong rừng Nandana, được chúng Thiên nữ đoanh vây, được đầy đủ, được cung cấp, được bao bọc năm thiên dục công đức, nhưng không được đầy đủ bốn pháp; tuy vậy, vị ấy chưa được giải thoát khỏi địa ngục, chưa được giải thoát khỏi sanh vào loài bàng sanh, chưa giải thoát khỏi ngạ quỷ, và chưa thoát khỏi ác sanh, ác thú, đọa xứ.

4) Nhưng này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử, dầu muốn sống bằng các miếng ăn khất thực, đắp với y nhiều tấm (nantakàni); vị ấy đầy đủ bốn pháp. Và vị ấy được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi

BẬC DỰ LƯU                                           222

sanh vào loài bàng sanh, được giải thoát khỏi cõi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi ác sanh, ác thú, đọa xứ.

Thế nào là bốn?

5) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tin bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".

6) Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp: "Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".

7) Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là
chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng
đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng
đệ tử của Thế Tôn là đáng cung kính, đáng cúng
dường, đáng tôn trọng, đáng được chấp tay, là
phước điền vô thượng ở đời".

8) Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được

BẬC DỰ LƯU                                          223

người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến Thiền định.

9) Vị ấy thành tựu bốn pháp này.

10) Và này các Tỷ-kheo, có sự lợi đắc của bốn châu
và sự lợi đắc của bốn pháp. Sự lợi đắc bốn châu
không đáng giá (agahati) một phần mười sáu lợi đắc
bốn pháp.

Thể Nhập – Tương V, 503

1-2) ...

3) -- Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không có thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ. Thế nào là bốn?

4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tin bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".

5) Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp: "Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có

BẬC DỰ LƯU                                          224

hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".

6) Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là
chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng
đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng
đệ tử của Thế Tôn là đáng cung kính, đáng cúng
dường, đáng tôn trọng, đáng được chấp tay, là
phước điền vô thượng ở đời".

7) Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không bị
nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được
người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến Thiền
định.

8) Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

9) Thế Tôn thuyết như vậy, Thiện Thệ thuyết vậy xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm:

Ai có tín và giới, Tịnh tín và thấy pháp,

BẬC DỰ LƯU                                         225

Đến thời chúng chín muồi, Nhập Phạm hạnh, được lạc.

Dìghàvu – Tương V, 504

1) Một thời, Thế Tôn ở Ràjagaha (Vương Xá), Trúc Lâm, chỗ nuôi dưỡng các con sóc.

2) Lúc bấy giờ, cư sĩ Dìghàvu bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh.

3) Rồi cư sĩ Dìghàvu thưa với cha là Jotika:

-- Hãy đi, thưa Cha, đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
nhân danh con, cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn và
thưa: "Cư sĩ Dìghàvu, bạch Thế Tôn, bị bệnh, đau
đớn, bị trọng bệnh, xin cúi đầu đảnh lễ chân Thế
Tôn". Rồi Cha hãy thưa như sau: "Lành thay, bạch
Thế Tôn, nếu Thế Tôn đi đến nhà cư sĩ Dìghàvu vì
lòng từ mẫn!"

-- Được, này Con.

Gia chủ Jotika nghe lời cư sĩ Dìghàvu, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên.

BẬC DỰ LƯU                                        226

4) Ngồi một bên, gia chủ Jotika bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, cư sĩ Dìghàvu bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh. Vị ấy cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn và thưa như sau: "Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn đi đến trú xứ cư sĩ Dìghàvu vì lòng từ mẫn!"

Thế Tôn im lặng nhận lời.

5) Rồi Thế Tôn đắp y, cầm y bát đi đến trú xứ cư sĩ Dìghàvu; sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống rồi, Thế Tôn nói với cư sĩ Dìghàvu:

-- Này Dìghàvu, Ông có kham nhẫn được chăng?
Ông có chịu đựng được chăng? Có phải khổ thọ
giảm thiểu, không có tăng trưởng? Có phải có dấu
hiệu giảm thiểu, không tăng trưởng?

-- Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn, con không có thể chịu đựng. Đau đớn kịch liệt nơi con không có giảm thiểu, chúng tăng trưởng. Chúng có dấu hiệu tăng trưởng, không có dấu hiệu giảm thiểu.

6) -- Do vậy, này Dìghàvu, Ông hãy học tập như sau:

- "Ta sẽ thành tựu lòng tin bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô

BẬC DỰ LƯU                                        227

Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Ta sẽ thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Ta sẽ thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Ta sẽ thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

7) -- Bạch Thế Tôn, đối với bốn Dự lưu phần do Thế Tôn thuyết giảng, tất cả các pháp ấy đều có ở trong con. Con thực hiện chúng đầy đủ. Bạch Thế Tôn, con thành tựu lòng tin bất động đối với Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng... Phật, Thế Tôn... Đối với Pháp... đối với chúng Tăng... Tôi thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa đến Thiền định".

BẬC DỰ LƯU                                         228

-- Do vậy, này Dìghàvu, sau khi ông đã an trú trong bốn Dự lưu phần này, Ông hãy tu tập thêm sáu minh phần pháp (chavijjà-bhàgiye dhamme).

8) Ở đây, này Dìghàvu, Ông hãy trú:

- quán vô thường trong tất cả hành,
- quán khổ tưởng trong vô thường,
- quán vô ngã tưởng trong khổ,
- quán tưởng đoạn tận,
- quán tưởng ly tham,
- quán tưởng đoạn diệt.

Như vậy, này Dìghàvu, Ông cần phải học tập.

-- Bạch Thế Tôn, đối với sáu minh phần pháp được
Thế Tôn thuyết giảng này, chúng đều có ở trong con
và con thực hiện chúng đầy đủ. Bạch Thế Tôn, con
trú, quán vô thường trong tất cả hành, quán khổ
tưởng trong vô thường, quán vô ngã tưởng trong khổ,
quán tưởng đoạn tận, quán tưởng ly tham, quán
tưởng đoạn diệt.

9) Nhưng, bạch Thế Tôn, con có ý nghĩ sau đây: "Ta không có muốn gia chủ Jotika, ở đây khi ta chết phải rơi vào khốn khổ (vighàta)".

BẬC DỰ LƯU                                         229

-- Này Dìghàvu, chớ có tác ý như vậy! Hãy nhìn, này Dighàvu! Những gì Thế Tôn đang nói cho con, con hãy khéo tác ý.

10) Rồi Thế Tôn sau khi giáo giới cho cư sĩ Dìghàvu với lời giáo giới, từ chỗ ngồi đứng dậy, và ra đi.

11) Cư sĩ Dìghàvu, sau khi Thế Tôn ra đi không bao lâu liền mệnh chung.

12) Rồi nhiều Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, người cư sĩ tên là Dìghàvu; sau khi
được nghe Thế Tôn giáo giới một cách tóm tắt, đã
mệnh chung. Sanh thú cư sĩ ấy thế nào? Sanh xứ cư
sĩ ấy chỗ nào?

-- Hiền minh, này các Tỷ-kheo, là cư sĩ Dìghàvu! Cư sĩ Dìghàvu thực hiện các pháp và tùy pháp, không làm phiền nhiễu Ta với những kiện tụng về pháp.

13) Cư sĩ Dìghàvu, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh nhập diệt ở tại đấy, không còn trở lui thế giới này nữa.

BẬC DỰ LƯU                                          230

Sàriputta – Tương V, 508

1) Một thời, Tôn giả Sàriputta và Tôn giả Ànanda trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu vườn của ông Anàthapindika.

2) Rồi Tôn giả Ànanda, vào buổi chiều, từ chỗ Thiền tịnh đứng dậy... ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda thưa với Tôn giả Sàriputta:

3) -- Thưa Hiền giả Sàriputta, do nhân thành tựu bao
nhiêu pháp, chúng sanh ở đời này được Thế Tôn
tuyên bố là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết
chắc chứng quả giác ngộ?

-- Này Hiền giả, do nhân thành tựu bốn pháp nên
chúng sanh ở đời này được Thế Tôn tuyên bố là bậc
Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc sẽ chứng
quả giác ngộ. Thế nào là bốn?

4) Ở đây, này Hiền giả,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".

BẬC DỰ LƯU                                         231

- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

5) Này Hiền giả, do nhân thành tựu bốn pháp này nên
các chúng sanh ở đời này được Thế Tôn tuyên bố là
bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng
quả giác ngộ.

Sàriputta – Tương V, 509

1) ...

BẬC DỰ LƯU                                         232

2) Rồi Tôn giả Sàriputta đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Sàriputta đang ngồi một bên:

3) -- "Dự lưu phần, dự lưu phần", này Sàriputta, được nói đến như vậy. Này Sàriputta, thế nào là Dự lưu phần?

- Thân cận bậc Chân nhân, bạch Thế Tôn, là Dự
lưu phần.
- Nghe diệu pháp là Dự lưu phần.
- Như lý tác ý là Dự lưu phần.
- Thực hành pháp và tùy pháp là Dự lưu phần.

-- Lành thay, này Sàriputta! Lành thay, này Sàriputta! Thân cận bậc Chân nhân là Dự lưu phần... thực hành pháp và tùy pháp là Dự lưu phần.

4) "Dòng sông, dòng sông", này Sàriputta, được nói đến như vậy. Này Sàriputta, thế nào là dòng sông?

-- Bạch Thế Tôn, đây là dòng sông Thánh đạo Tám
ngành. Tức là chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh
ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn,
chánh niệm, chánh định.

BẬC DỰ LƯU                                          233

-- Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Này Sàriputta, đây là dòng sông Thánh đạo Tám ngành, tức là chánh tri kiến... chánh định.

5) "Dự lưu, Dự lưu", này Sàriputta, được gọi là như vậy. Này Sàriputta, thế nào là Dự lưu?

-- Bạch Thế Tôn, ai thành tựu Thánh đạo Tám ngành này, người ấy gọi là Dự lưu, vị Tôn giả với tên như vậy, với họ như vậy.

-- Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Này Sàriputta,
ai thành tựu Thánh đạo Tám ngành này, người ấy
được gọi là bậc Dự lưu, vị Tôn giả với tên như thế
này, với họ như thế này.

Các Người Thợ Mộc – Tương V, 510 (Thapataye)

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Lúc bấy giờ nhiều Tỷ-kheo đang làm y cho Thế Tôn, nghĩ rằng: "Khi y xong, Thế Tôn sau ba tháng sẽ ra đi, du hành".

3) Lúc bấy giờ, Isidatta và Puràna, hai người thợ mộc trú ở Sàdhuka vì một vài công việc phải làm. Hai người thợ mộc Isidatta và Puràna nghe rằng nhiều

BẬC DỰ LƯU                                           234

Tỷ-kheo đang làm y cho Thế Tôn, khi y làm xong, Thế Tôn sau ba tháng sẽ ra đi, du hành.

4) Rồi hai thợ mộc Isidatta và Puràna đặt một người đứng ở giữa đường và dặn:

-- Này Ông, khi nào Ông thấy Thế Tôn, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác đi đến, hãy báo tin cho chúng tôi biết.

5) Sau khi đứng hai, ba ngày, người ấy thấy Thế Tôn từ xa đi đến, thấy vậy liền đi đến hai người thợ mộc Isidatta và Puràna và nói với họ:

-- Thưa Quý vị, bậc Thế Tôn ấy đã đến, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác. Nay là thời Quý vị nghĩ phải làm gì.

6) Rồi hai người thợ mộc Isidatta và Puràna đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đi theo sau lưng Thế Tôn.

7) Rồi Thế Tôn đi xuống đường, đến một gốc cây;
sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Isidatta
và Puràna đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên.
Ngồi một bên, hai người thợ mộc Isidatta và Puràna
bạch Thế Tôn:

BẬC DỰ LƯU                                           235

8) -- Bạch Thế Tôn, khi chúng con được nghe: "Thế
Tôn sẽ đi khỏi Sàvatthi để du hành giữa dân chúng
Kosala"; khi ấy, chúng con không được hoan hỷ, có
sự ưu buồn, nghĩ rằng: "Thế Tôn sẽ ở xa chúng ta".
Và khi, bạch Thế Tôn, chúng con được nghe: "Thế
Tôn đã đi khỏi Sàvatthi, đang du hành giữa dân
chúng Kosala"; khi ấy, chúng con không được hoan
hỷ, có sự ưu buồn, nghĩ rằng: "Thế Tôn đã ở xa
chúng ta".

9) Bạch Thế Tôn, khi chúng con được nghe: "Thế
Tôn sẽ đi khỏi dân chúng Kosala để du hành giữa
dân chúng Malla"; khi ấy, chúng con không hoan hỷ,
có ưu buồn, nghĩ rằng: "Thế Tôn sẽ ở xa chúng ta".
Và khi, bạch Thế Tôn, chúng con được nghe: "Thế
Tôn đã ra đi khỏi dân chúng Kosala, và đang du
hành giữa dân chúng Malla"; khi ấy, chúng con
không hoan hỷ, có ưu buồn, nghĩ rằng: "Thế Tôn đã
ở xa chúng ta".

10) Bạch Thế Tôn, khi chúng con được nghe: "Thế Tôn sẽ ra đi khỏi dân chúng Malla để du hành giữa dân chúng Vajji"; khi ấy, chúng con không hoan hỷ, có ưu buồn, nghĩ rằng: "Thế Tôn sẽ ở xa chúng ta"; Và khi, bạch Thế Tôn, chúng con được nghe: "Thế Tôn đã ra đi khỏi dân chúng Malla, và đang du hành giữa dân chúng Vajji"; khi ấy, chúng con không hoan

BẬC DỰ LƯU                                        236

hỷ, có ưu buồn, nghĩ rằng: "Thế Tôn đã ở xa chúng ta".

11) Bạch Thế Tôn, khi chúng con được nghe: "Thế
Tôn sẽ ra đi khỏi dân chúng Vajji để du hành giữa
dân chúng Kàsi"; khi ấy, chúng con không hoan hỷ,
có ưu buồn, nghĩ rằng: "Thế Tôn sẽ ở xa chúng ta".
Và khi, bạch Thế Tôn, chúng con được nghe: "Thế
Tôn đã ra đi khỏi dân chúng Vajji, và đang du hành
giữa dân chúng Kàsi"; khi ấy, chúng con không hoan
hỷ, có ưu buồn, nghĩ rằng: "Thế Tôn đã ở xa chúng
ta".

12) Bạch Thế Tôn, khi chúng con được nghe: "Thế
Tôn sẽ ra đi khỏi dân chúng Kàsi để du hành giữa
dân chúng Magadha"; khi ấy, chúng con không hoan
hỷ, có ưu buồn, nghĩ rằng: "Thế Tôn sẽ ở xa chúng
ta". Và khi, bạch Thế Tôn, chúng con được nghe:
"Thế Tôn đã ra đi khỏi dân chúng Kàsi, và đang du
hành giữa dân chúng Magadha"; khi ấy, chúng con
không hoan hỷ, có ưu buồn, nghĩ rằng: "Thế Tôn đã
ở xa chúng ta".

13) Bạch Thế Tôn, khi chúng con được nghe: "Thế
Tôn sẽ ra đi khỏi dân chúng Magadha để du hành
giữa dân chúng Kàsi"; khi ấy, chúng con được vui
vẻ, có sự hoan hỷ, nghĩ rằng: "Thế Tôn sẽ ở gần
chúng ta". Khi chúng con được nghe: "Thế Tôn đã

BẬC DỰ LƯU                                       237

ra đi khỏi dân chúng Magadha và đang du hành ở Kàsi"; khi ấy, chúng con được vui vẻ, có sự hoan hỷ, (nghĩ rằng): "Thế Tôn đã ở gần chúng ta".

14) ... "khỏi dân chúng Kàsi để du hành ở giữa dân chúng Vajji..".

15) ... "khỏi dân chúng Vajji để du hành ở giữa dân chúng Malla..".

16) ... "khỏi dân chúng Malla để du hành ở giữa dân chúng Kosala..".

17) Bạch Thế Tôn, khi chúng con được nghe: "Thế
Tôn sẽ ra đi khỏi dân chúng Kosala, để du hành giữa
dân chúng Sàvatthi"; khi ấy, chúng con được vui vẻ,
có sự hoan hỷ, (nghĩ rằng): "Thế Tôn sẽ ở gần chúng
ta". Khi chúng con được nghe: "Thế Tôn trú ở
Sàvatthi, Thắng Lâm, khu vườn ông Anàthapindika";
khi ấy vô lượng là sự vui vẻ của chúng con, vô lượng
là hoan hỷ của chúng con (nghĩ rằng): "Thế Tôn đã
ở gần chúng ta".

18) -- Do vậy, này các người Thợ mộc, chật hẹp là
đời sống ở gia đình, đầy những bụi đời! Phóng
khoáng giữa trời là đời sống người xuất gia! Như vậy
là vừa đủ, này các người Thợ mộc, để các Ông không
có phóng dật.

BẬC DỰ LƯU                                         238

19) -- Nhưng bạch Thế Tôn, ở đây chúng con có đàn áp khác, còn áp bức hơn, còn bội phần áp bức hơn.

-- Thế nào là sự đàn áp khác, này các người Thợ mộc, còn áp bức hơn, còn bội phần hơn?

20) -- Ở đây, bạch Thế Tôn, khi vua Pasenadi nước
Kosala muốn đi ra viếng thăm khu vườn, thời các
con voi của vua Pasenadi nước Kosala cần phải
được chúng con chuẩn bị và trang sức, và các cung
phi khả ái, khả ý của vua Pasenadi nước Kosala cần
phải có chúng con đặt ngồi một người ngồi trước,
một người ngồi sau. Bạch Thế Tôn, mùi hương của
các cung phi ấy thật là thơm ngọt như một hộp nước
hoa vừa được mở ra, các cung phi của vua được ướp
với mùi thơm như vậy. Lại nữa, bạch Thế Tôn, thân
xúc các cung phi này thật là mềm dịu như một túm
bông hoa hồng, vì họ được nuôi dưỡng rất an lạc.
Bạch Thế Tôn, trong lúc ấy, chúng con cần phải hộ
trì cho voi, cần phải hộ trì cho các cung phi, cần
phải hộ trì cho tự ngã nữa.

21) Dầu vậy, bạch Thế Tôn, chúng con không rõ biết
sự khởi lên ái tâm đối với các cung phi ấy. Đây, bạch
Thế Tôn, là đàn áp khác, còn áp bức hơn, còn bội
phần áp bức hơn!

BẬC DỰ LƯU                                          239

22) -- Do vậy, này các người Thợ mộc, chật hẹp là
đời sống ở gia đình, đầy những bụi đời! Phóng
khoáng giữa trời là đời sống người xuất gia! Như vậy
là vừa đủ, này các người Thợ mộc, để các Người
không có phóng dật!

23) Này các người Thợ mộc, thành tựu bốn pháp, vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

24) Thế nào là bốn?

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối
với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh
Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian
Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu,
Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện
tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có
khả năng hướng thượng, được người trí tự
mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn
đôi tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là

BẬC DỰ LƯU                                         240

đáng cung kính, đáng cúng dường, đáng tôn
trọng, đáng được chấp tay, là phước điền vô
thượng ở đời".
- Vị ấy sống ở gia đình, với tâm gột sạch cấu uế,
xan tham. Vị ấy thường bố thí, bàn tay rộng
mở, ưa thích từ bỏ, thích được nhờ cậy, thích
thú chia xẻ vật được bố thí.

Thành tựu bốn pháp này, này các người Thợ mộc, vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

25) Này các người Thợ mộc, các Người thành tựu
lòng tin bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng..." đối với Pháp... đối với chúng Tăng. Trong
gia đình các Người, phàm có vật được bố thí nào, tất
cả đều được chia xẻ hoàn toàn và vô tư cho những
vị có trì giới và các thiện nhân.

26) Các Ông nghĩ thế nào, này các người Thợ mộc, có bao nhiêu người ở tại Kosala có thể ngang bằng các Ông về phần chia vật bố thí?

27) -- Thật lợi đắc cho chúng con, bạch Thế Tôn! Thật khéo lợi đắc cho chúng con, bạch Thế Tôn, được Thế Tôn biết chúng con như vậy!

BẬC DỰ LƯU                                         241

Những Người Ở Veludvàra – Tương V, 517

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn đang đi du hành giữa Kosala cùng với đại chúng Tỷ-kheo và đi đến một làng Bà-la-môn của dân chúng Kosala tên là Veludvàra.

2) Các Bà-la-môn gia chủ ở Veludvàra được nghe:
"Sa-môn Gotama là Thích tử, đã xuất gia từ gia tộc
họ Thích, đang đi du hành giữa dân chúng Kosala
cùng với đại chúng Tỷ-kheo và đã đến Veludvàra".
Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về Thế Tôn
Gotama: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri,
Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư,
Phật, Thế Tôn. Với thắng trí, Ngài tự thân chứng ngộ
thế giới này cùng với Thiên giới, Ma giới, Phạm
thiên giới, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư
Thiên và loài Người. Sau khi chứng ngộ, Ngài thuyết
pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện có nghĩa, có
văn. Ngài truyền dạy Phạm hạnh hoàn toàn, đầy đủ,
trong sạch. Tốt lành thay, sự chiêm ngưỡng một vị
A-la-hán như vậy!"

3) Rồi các Bà-la-môn gia chủ ở Veludvàra đi đến Thế Tôn. Sau khi đến, một số đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số nói lên với Thế Tôn những

BẬC DỰ LƯU                                         242

lời chào đón hỏi thăm sau khi nói lên những lời chào
đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên; một
số chấp tay vái chào Thế Tôn rồi ngồi xuống một
bên; một số nói lên với Thế Tôn tên và dòng họ rồi
ngồi xuống một bên; một số im lặng ngồi xuống một
bên.

4) Ngồi một bên, các Bà-la-môn gia chủ ở Veludvàra bạch Thế Tôn:

-- Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi có ước vọng như
thế này, có ước muốn như thế này, có chú tâm
(adhippàya) như thế này: "Mong rằng chúng tôi
được sống trong một nhà chật đầy trẻ con! Mong
chúng tôi được sử dụng các hương chiên đàn từ
Kàsi! Mong rằng chúng tôi được trang sức bằng
vòng hoa và phấn sáp! Mong rằng chúng tôi được sử
dụng vàng và bạc! Sau khi thân hoại mạng chung,
mong rằng chúng tôi được sanh thiện thú, thiên giới,
cõi đời này!" Mong rằng Tôn giả Gotama hãy thuyết
pháp cho chúng tôi, những người có ước vọng như
vậy, có ước muốn như vậy, có chú tâm như vậy. Hãy
thuyết pháp như thế nào để chúng tôi được sống
trong một nhà chật đầy trẻ con, để chúng tôi được sử
dụng các hương chiên đàn từ Kàsi... để chúng tôi, khi
thân hoại mạng chung, được sanh thiện thú, thiên
giới, cõi đời này.

BẬC DỰ LƯU                                          243

5) -- Vậy này các Gia chủ, Ta sẽ thuyết cho các Ông
một pháp môn đưa đến lợi ích (tự lợi cho tự ngã)
(attuupanàyikam). Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ
giảng.

-- Thưa vâng, Tôn giả.

Các Bà-la-môn ở Veludvàra vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

-- Này các Gia chủ, thế nào là pháp môn đưa đến lợi ích cho tự ngã?

6) Ở đây, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy nghĩ
như sau: "Ta muốn sống, không muốn chết, muốn
lạc, ghét khổ. Nếu có ai đến đoạt mạng sống của ta,
một người muốn sống, không muốn chết, muốn lạc,
ghét khổ, như vậy là một việc không khả ái, không
khả ý đối với ta. Nhưng nếu ta đoạt mạng sống một
người muốn sống, không muốn chết, muốn lạc, ghét
khổ, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý
đối với người ấy. Một pháp này không khả ái, không
khả ý cho ta, thời pháp ấy cũng không khả ái, không
khả ý cho người khác. Và một pháp này không khả
ái, không khả ý cho ta, thời sao ta lại đem cột pháp
ấy cho người khác?"

BẬC DỰ LƯU                                         244

Do suy tư như vậy, vị ấy từ bỏ sát sanh, khuyến
khích người khác từ bỏ sát sanh, nói lời tán thán từ
bỏ sát sanh. Như vậy, về thân hành, vị ấy được hoàn
toàn thanh tịnh (kotiparisuddham).

7) Lại nữa, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy tư như sau: "Nếu có ai lấy của không cho của ta, gọi là ăn trộm, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho ta. Nhưng nếu ta lấy của không cho của người khác, gọi là ăn trộm, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho người ấy. Một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời pháp ấy cũng không khả ái, không khả ý cho người khác. Và một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời sao lại đem cột pháp ấy cho người khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy từ bỏ lấy của không cho, khuyến khích người khác từ bỏ lấy của không cho, nói lời tán thán từ bỏ lấy của không cho. Như vậy, về thân hành, vị ấy được hoàn toàn thanh tịnh.

8) Lại nữa, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy nghĩ như sau: "Nếu ai có tà hạnh với vợ của ta, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho ta. Nhưng nếu ta có tà hạnh với vợ của người khác, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho người ấy. Một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời pháp này không khả ái, không khả ý cho người khác.

BẬC DỰ LƯU                                         245

Và một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời sao ta lại đem cột pháp ấy cho người khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy tự mình từ bỏ tà hạnh trong
các dục, khuyến khích người khác từ bỏ tà hạnh
trong các dục, nói lời tán thán từ bỏ tà hạnh trong các
dục. Như vậy, về thân hành, vị ấy được hoàn toàn
thanh tịnh.

9) Lại nữa, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy nghĩ như sau: "Nếu có ai làm tổn hại lợi ích ta với lời nói láo, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho ta. Nhưng nếu ta cũng làm tổn hại lợi ích người khác với lời nói láo, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho người ấy. Một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời pháp này không khả ái, không khả ý cho người khác. Và một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời sao ta lại đem cột pháp ấy cho người khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy tự mình từ bỏ nói láo,
khuyến khích người khác từ bỏ nói láo, nói lời tán
thán từ bỏ nói láo. Như vậy, về khẩu hành, vị ấy
được hoàn toàn thanh tịnh.

10) Lại nữa, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy tư như sau: "Nếu có ai chia rẽ bạn bè ta bằng lời nói hai lưỡi, như vậy là một việc không khả ái, không

BẬC DỰ LƯU                                            246

khả ý cho ta. Nhưng nếu ta chia rẽ bạn bè người khác
bằng lời nói hai lưỡi, như vậy là một việc không khả
ái, không khả ý cho người ấy. Một pháp này không
khả ái, không khả ý cho ta, thời pháp này không khả
ái, không khả ý cho người khác. Và một pháp này
không khả ái, không khả ý cho ta, thời sao ta lại đem
cột pháp ấy cho người khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy tự mình từ bỏ nói hai lưỡi, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời hai lưỡi, nói lời tán thán từ bỏ nói lời hai lưỡi. Như vậy, về khẩu hành, vị ấy được hoàn toàn thanh tịnh.

11) Lại nữa, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy tư
như sau: "Nếu có ai đối xử với ta bằng thô ác ngữ,
như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho
ta. Nhưng nếu ta cũng đối xử với người khác bằng
thô ác ngữ, như vậy là một việc không khả ái, không
khả ý cho người ấy. Một pháp này không khả ái,
không khả ý cho ta, thời pháp này không khả ái,
không khả ý cho người khác. Và một pháp này không
khả ái, không khả ý cho ta, thời sao ta lại đem cột
pháp ấy cho người khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy tự mình từ bỏ thô ác ngữ,
khuyến khích người khác từ bỏ thô ác ngữ, nói lời
tán thán từ bỏ thô ác ngữ. Như vậy, về khẩu hành, vị
ấy được hoàn toàn thanh tịnh.

BẬC DỰ LƯU                                          247

12) Lại nữa, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy tư
như sau: "Nếu có ai đối xử với ta với lời tạp ngữ, với
lời phù phiếm, như vậy là một việc không khả ái,
không khả ý cho ta. Nhưng nếu ta cũng đối xử với
người khác với lời tạp ngữ, với lời phù phiếm, như
vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho người
ấy. Một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta,
thời pháp này không khả ái, không khả ý cho người
khác. Và một pháp này không khả ái, không khả ý
cho ta, thời sao ta lại đem cột pháp ấy cho người
khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy tự mình từ bỏ lời nói phù phiếm, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời phù phiếm, tán thán từ bỏ nói lời phù phiếm. Như vậy, về khẩu hành, vị ấy được hoàn toàn thanh tịnh.

13) Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với đức
Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh
Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ,
Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế
Tôn".

14) Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp: "Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".

BẬC DỰ LƯU                                           248

15) Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là
chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng
đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng
đệ tử của Thế Tôn là đáng cung kính, đáng cúng
dường, đáng tôn trọng, đáng được chấp tay, là
phước điền vô thượng ở đời".

16) Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không bị
điểm ố, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được
người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến Thiền
định.

17) Này các Gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử thành
tựu bảy pháp này và bốn lời nguyện xứ này, nếu vị
ấy muốn, vị ấy có thể tuyên bố về mình: "Ta đã đoạn
tận địa ngục, đoạn tận khỏi sanh vào loại bàng sanh,
đoạn tận cõi ngạ quỷ, đoạn tận ác sanh, ác thú, đọa
xứ. Ta là bậc Dự lưu, không có bị thối đọa, quyết
chắc chứng quả giác ngộ".

18) Được nói vậy, các Bà-la-môn gia chủ ở Veludvàra bạch Thế Tôn:

-- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn... từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

BẬC DỰ LƯU                                         249

Giảng Đường Bằng Gạch – Tương V, 524

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Nàtika, trong ngôi giảng đường bằng gạch.

2) Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến... bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Sàlha đã mạng chung,
sanh thú thế nào, thọ sanh chỗ nào? Bạch Thế Tôn,
Tỷ-kheo-ni Nànda mệnh chung, sanh thú thế nào, thọ
sanh chỗ nào? Bạch Thế Tôn, cư sĩ Sudatta mệnh
chung, sanh thú thế nào, thọ sanh chỗ nào? Nữ cư sĩ
Sujàtà mệnh chung, sanh thú thế nào, thọ sanh chỗ
nào?

3) -- Tỷ-kheo Sàlha, này Ànanda, đoạn tận các lậu
hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí,
chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát,
tuệ giải thoát.

Tỷ-kheo-ni Nànda, này Ànanda, mệnh chung, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ chỗ ấy nhập Niết-bàn, không phải trở lui thế giới này.

BẬC DỰ LƯU                                           250

Cư sĩ Sudatta, này Ànanda, do đoạn diệt ba kiết sử,
làm cho muội lược tham, sân, si, là bậc Nhất Lai, sau
khi trở lui thế giới này một lần nữa, sẽ đoạn tận khổ
đau.

Nữ cư sĩ Sujàtà, này Ànanda, mạng chung, sau khi đoạn tận ba kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

4) Này Ànanda, thật không có gì lạ vấn đề con người
phải mệnh chung. Nhưng mỗi lần có người mệnh
chung lại đến hỏi Như Lai về vấn đề này, thời này
Ànanda, như vậy làm phiền nhiễu Như Lai. Này
Ànanda, vì vậy Ta sẽ giảng pháp môn Pháp kính
(gương Chánh pháp) để vị Thánh đệ tử sau khi
thành tựu pháp môn này, nếu muốn, sẽ tự tuyên bố
về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn
tận khỏi sanh vào loài bàng sanh, đoạn tận cõi ngạ
quỷ, đoạn tận ác sanh, ác thú, đọa xứ. Ta đã chứng
quả Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
chứng quả giác ngộ".

5) Này Ànanda, pháp môn Pháp kính ấy là gì mà
Thánh đệ tử thành tựu pháp môn ấy, nếu muốn, sẽ tự
mình tuyên bố về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa
ngục... Ta đã chứng quả Dự lưu, không còn bị thối
đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ"?

BẬC DỰ LƯU                                          251

6) Ở đây, này Ànanda,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

7) Đây là pháp môn Pháp kính, này Ànanda, thành tựu pháp môn này, vị Thánh đệ tử nếu muốn, tự mình

BẬC DỰ LƯU                                         252

tuyên bố về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa ngục,
đoạn tận khỏi sanh vào loài bàng sanh, đoạn tận cõi
ngạ quỷ, đoạn tận ác sanh, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc
Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả
giác ngộ".

8) (Kinh này và hai kinh sau đều cùng một nhân duyên).

Giảng Đường Bằng Gạch – Tương V, 527

1-2) ... ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Asokà đã mệnh chung, sanh thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào? Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo-ni Asokà đã mệnh chung... Nam cư sĩ Asokà đã mệnh chung... Nữ cư sĩ Asokà đã mệnh chung, sanh thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào?

3-6) -- Này Ànanda, Tỷ-kheo Asokà đã mệnh chung,
sau khi đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự
mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú
vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát... (như kinh trên
8, đoạn số 3 với Tỷ-kheo-ni Asokà, nam cư sĩ Asokà
và nữ cư sĩ Asokà) ...

BẬC DỰ LƯU                                            253

7) Này Ànanda, đây là pháp môn Pháp kính, thành
tựu pháp môn này, vị Thánh đệ tử nếu muốn, tự mình
tuyên bố về mình: "Ta đã đoạn tận địa ngục, ta đã
đoạn tận khỏi sanh vào loài bàng sanh, ta đã đoạn tận
cõi ngạ quỷ, ta đã đoạn tận ác sanh, ác thú, đọa xứ.
Ta là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
chứng quả giác ngộ".

Ngôi Nhà Bằng Gạch – Tương V, 528

1-2) ... ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

-- Cư sĩ ở Nàtika tên Kakkata đã mệnh chung, sanh
thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào? Cư sĩ ở
Nàtika tên Kàlinga, bạch Thế Tôn, đã mệnh chung,
sanh thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào? Cư sĩ
ở Nàtika tên Nikata... Cư sĩ Katissaha... Cư sĩ
Tuttha... Cư sĩ Santuttha... Cư sĩ Dhadda... Cư sĩ
Subhadda ở Nàtika, bạch Thế Tôn, đã mệnh chung,
sanh thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào?

3) -- Cư sĩ Kakkata, này Ànanda, đã mệnh chung, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ đấy nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui cõi đời này. Cư sĩ Kàlinga, này Ànanda... Cư sĩ Nikata, này

BẬC DỰ LƯU                                          254

Ànanda... Cư sĩ Katissaha, này Ànanda... Cư sĩ Tuttha, này Ànanda... Cư sĩ Santuttha, này Ànanda... Cư sĩ Bhadda, này Ànanda... Cư sĩ Subhadda, này Ànanda, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ đấy nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui cõi đời này nữa. Tất cả đều cùng một sanh thú.

4) Hơn năm mươi cư sĩ ở Nàtika, này Ànanda, đã
mệnh chung, sau khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử,
được hóa sanh, từ đấy nhập Niết-bàn, không còn phải
trở lui cõi đời này nữa.

Hơn chín mươi nam cư sĩ ở Nàtika, này Ànanda, đã mệnh chung, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, sau khi làm cho muội lược tham, sân, là bậc Nhứt Lai, sau khi trở lui thế giới này một lần nữa, sẽ đoạn tận khổ đau.

Năm trăm lẻ sáu nam cư sĩ ở Sàkata, này Ànanda, đã
mệnh chung, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, là bậc Dự
lưu, không còn thối đọa, quyết chắc chứng quả giác
ngộ.

5-7) Này Ànanda, thật không có gì lạ vấn đề con
người phải mệnh chung. Nhưng mỗi lần có người
mệnh chung, Ông lại đến hỏi Như Lai về vấn đề này;
thời này Ànanda, như vậy làm phiền nhiễu Như Lai...
(xem trên 9, đoạn số 4,5,6,7) ... quyết chắc chứng quả
giác ngộ.

BẬC DỰ LƯU                                           255

II. Phẩm Một Ngàn, hay Vườn Vua

Một Ngàn – Tương V, 529

1) Một thời Thế Tôn ở Sàvatthi, tại khu vườn Ràjaka.

2) Rồi một chúng gồm một ngàn Tỷ-kheo-ni đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên.

3) Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo-ni đang đứng một bên:

-- Này các Tỷ-kheo-ni, vị Thánh đệ tử thành tựu bốn pháp là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ. Thế nào là bốn?

4-7) Ở đây, này các Tỷ-kheo-ni,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,

BẬC DỰ LƯU                                         256

có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

8) Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo-ni, bậc Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

Các BàLaMôn – Tương V, 530

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi.

3) -- Này các Tỷ-kheo, các Bà-la-môn trình bày một đạo lộ hướng thượng (udayagàminim). Họ khuyến

BẬC DỰ LƯU                                         257

khích các đệ tử như sau: "Hãy đến, này các Ông! Sáng sớm dậy, hãy đi hướng mặt về phía Đông. Chớ có tránh những lỗ hổng, lỗ trũng, khúc cây, chỗ có gai, hố nước nhớp, chớ có tránh đường mương. Nếu có rơi vào các chỗ ấy và đi đến chết, như vậy, này các Ông, sau khi thân hoại mạng chung, các Ông sẽ sanh lên thiện thú, thiên giới, cõi đời này".

4) Nhưng này các Tỷ-kheo, con đường ấy của các
Bà-la-môn là con đường của kẻ ngu, con đường của
kẻ si, không đưa đến yếm ly, ly tham, đoạn diệt, an
tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

Này các Tỷ-kheo, nay Ta trình bày một đạo lộ
hướng thượng trong luật của bậc Thánh, và con
đường ấy nhứt hướng đưa đến yếm ly, ly tham,
đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

Và này các Tỷ-kheo, đạo lộ hướng thượng ấy là gì, đạo lộ đưa đến nhứt hướng yếm ly... Niết-bàn?

5) Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".

BẬC DỰ LƯU                                         258

- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

6) Đây là đạo lộ đưa đến hướng thượng, này các Tỷ- kheo,... nhứt hướng yếm ly... đưa đến Niết-bàn.

Ànanda – Tương V, 532

BẬC DỰ LƯU                                         259

1) Một thời, Tôn giả Ànanda và Tôn giả Sàriputta trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika.

2) Rồi Tôn giả Sàriputta, vào buổi chiều, từ chỗ
Thiền tịnh đứng dậy, đi đến Tôn giả Ànanda; sau khi
đến, nói lên với Tôn giả Ànanda những lời chào đón
hỏi thăm. Sau khi nói lên những lời chào đón hỏi
thăm thân hữu, Tôn giả ngồi xuống một bên. Tôn giả
Sàriputta nói với Tôn giả Ànanda:

3) -- Do đoạn tận những pháp nào, này Hiền giả
Ànanda, do nhân thành tựu những pháp nào, quần
chúng ở đời này được Thế Tôn tuyên bố là bậc Dự
lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả
giác ngộ?

4) -- Do đoạn tận bốn pháp, thưa Hiền giả, do nhân thành tựu bốn pháp, quần chúng ở đời này được Thế Tôn tuyên bố là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ. Thế nào là bốn?

5) Kẻ vô văn phàm phu, này Hiền giả, không thành tựu tịnh tín đối với đức Phật, khi thân hoại mạng chung, sanh vào ác sanh, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy là không có tịnh tín đối với đức Phật.

BẬC DỰ LƯU                                         260

Và vị Đa văn Thánh đệ tử, thưa Hiền giả, thành tựu
tịnh tín bất động đối với đức Phật, sau khi thân hoại
mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên giới, cõi
đời này. Như vậy là tịnh tín bất động đối với đức
Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh
Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ,
Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế
Tôn".

6) Kẻ vô văn phàm phu, này Hiền giả, không thành
tựu tịnh tín đối với Pháp, khi thân hoại mạng chung,
sanh vào ác sanh, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy
là không có tịnh tín đối với Pháp.

Và vị Đa văn Thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động
đối với Pháp, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh lên thiện thú, thiên giới, cõi đời này. Như vậy
là tịnh tín bất động đối với Pháp: "Pháp do Thế Tôn
khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có hiệu quả tức thời,
đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được
người trí tự mình giác hiểu".

7) Kẻ vô văn phàm phu, này Hiền giả, không thành tựu tịnh tín đối với chúng Tăng, khi thân hoại mạng chung, sanh vào ác sanh, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy là không có tịnh tín đối với chúng Tăng.

BẬC DỰ LƯU                                            261

Và vị Đa văn Thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động
đối với chúng Tăng, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh lên thiện thú, thiên giới, cõi đời này. Như
vậy là tịnh tín bất động đối với chúng Tăng: "Diệu
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực hạnh là
chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là chúng đệ
tử của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử của
Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử của
Thế Tôn là đáng cung kính, đáng cúng dường, đáng
tôn trọng, đáng được chấp tay, là phước điền vô
thượng ở đời".

8) Kẻ vô văn phàm phu, này Hiền giả, thành tựu ác
giới, khi thân hoại mạng chung, sanh vào ác sanh, ác
thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy là không có tịnh tín
bất động...

Vị Đa văn Thánh đệ tử thành tựu các giới được các
bậc Thánh ái kính, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh lên thiện thú, thiên giới, cõi đời này. Như
vậy tịnh tín bất động đối với các giới: "Các giới được
các bậc Thánh ái kính, không bị phá hoại, không bị
đâm cắt, không bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem
lại giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp
thủ, đưa đến Thiền định."

9) Do đoạn tận bốn pháp này, này Hiền giả, do nhân thành tựu bốn pháp này, quần chúng ở đời này được

BẬC DỰ LƯU                                           262

Thế Tôn tuyên bố là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

Ác Thú 1 – Tương V, 534

1-2) ...

3) -- Do thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử vượt qua sợ hãi của tất cả ác thú. Thế nào là bốn?

4-7) Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh

BẬC DỰ LƯU                                          263

hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

8) Do thành tựu bốn pháp này, vị Thánh đệ tử vượt qua sợ hãi của tất cả ác thú.

Ác Thú 2 – Tương V, 534

1-2) ...

3) -- Do thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử vượt qua sợ hãi của tất cả ác thú, đọa xứ. Thế nào là bốn?

4-7) ... (như đoạn số 4-7, kinh trên) ...

8) Do thành tựu bốn pháp này, vị Thánh đệ tử vượt qua sợ hãi của tất cả ác thú, đọa xứ...

Thân Hữu 1 – Tương V, 535

BẬC DỰ LƯU                                          264

1-2) ...

3) -- Tất cả những ai, này các Tỷ-kheo, các ông có
lòng từ mẫn, và những người mà các Ông nghĩ cần
phải nghe theo, những ai là bạn bè, hay thân hữu, hay
bà con, hay cùng một huyết thống; tất cả những vị
ấy, này các Tỷ-kheo, cần phải được khuyến khích,
phải được áp đặt, phải được an trú trong bốn Dự lưu
phần.

4) Thế nào là bốn?

- Họ cần phải được khuyến khích, phải được áp
đặt, phải được an trú vào tịnh tín bất động đối
với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Họ cần phải được khuyến khích, phải được áp
đặt, phải được an trú vào tịnh tín bất động đối
với Pháp: "Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết
thực hiện tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy,
có khả năng hướng thượng, được người trí tự
mình giác hiểu".
- Họ cần phải được khuyến khích, phải được áp
đặt, phải được an trú vào tịnh tín bất động đối
với chúng Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của
Thế Tôn. Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                           265

Ứng lý hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn
chánh hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là
bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là
đáng cung kính, đáng cúng dường, đáng tôn
trọng, đáng được chấp tay, là phước điền vô
thượng ở đời".
- Họ cần phải được khuyến khích, phải được áp
đặt, phải được an trú vào các giới được các bậc
Thánh ái kính, không bị phá hoại, không bị đâm
cắt, không bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại
giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp
thủ, đưa đến Thiền định.

5) Những ai mà các Ông có lòng từ mẫn, này các
Tỷ-kheo, những ai mà các Ông nghĩ là cần phải nghe
theo, các bạn bè, hay thân hữu, hay bà con, hay cùng
một huyết thống; các người ấy cần phải được khuyến
khích, cần phải được áp đặt, cần phải được an trú
trong bốn Dự lưu phần này.

Bạn Bè Thân Hữu 2 – Tương V, 536

1-2) ...

3) -- Những ai, này các Tỷ-kheo, các Ông có lòng từ mẫn, những ai mà các Ông nghĩ rằng cần phải nghe

BẬC DỰ LƯU                                         266

theo, các bạn bè, thân hữu, hay bà con, hay cùng một
huyết thống; các người ấy cần phải được các Ông
khuyến khích, áp đặt, an trú trong bốn Dự lưu phần.
Thế nào là bốn?

4-6) Cần phải khuyến khích, cần phải áp đặt, cần
phải an trú trong tịnh tín bất động đối với Phật:
"Đây bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".

Dầu cho, này các Tỷ-kheo, bốn đại chủng địa đại,
thủy đại, hỏa đại, phong đại có đổi khác, nhưng
nhất định không có thay đổi trong vị Thánh đệ tử
đã thành tựu tịnh tín bất động đối với đức Phật. Ở
đây, sự đổi khác có nghĩa là: Một Thánh đệ tử thành
tựu tịnh tín bất động như vậy sẽ sanh vào địa ngục,
hay vào loài bàng sanh, hay vào hàng ngạ quỷ; sự
kiện như vậy không xảy ra.

Cần phải khuyến khích, cần phải áp đặt, cần phải
an trú trong tịnh tín bất động đối với Pháp: "Pháp
do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có hiệu
quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng
thượng, được người trí tự mình giác hiểu".

Dầu cho, này các Tỷ-kheo, bốn đại chủng địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại có đổi khác, nhưng

BẬC DỰ LƯU                                         267

nhất định không có thay đổi trong vị Thánh đệ tử đã thành tựu tịnh tín bất động đối với Pháp được các bậc Thánh ái kính. Ở đây, sự đổi khác có nghĩa là: Một Thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động như vậy sẽ sanh vào địa ngục, hay vào loài bàng sanh, hay vào hàng ngạ quỷ; sự kiện như vậy không xảy ra

Cần phải khuyến khích, cần phải áp đặt, cần phải
an trú trong tịnh tín bất động đối với chúng Tăng:
"Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực hạnh
là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là chúng
đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử
của Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử
của Thế Tôn là đáng cung kính, đáng cúng dường,
đáng tôn trọng, đáng được chấp tay, là phước điền
vô thượng ở đời".

Dầu cho, này các Tỷ-kheo, bốn đại chủng địa đại,
thủy đại, hỏa đại, phong đại có đổi khác, nhưng
nhất định không có thay đổi trong vị Thánh đệ tử
đã thành tựu tịnh tín bất động đối với chư Tăng được
các bậc Thánh ái kính. Ở đây, sự đổi khác có nghĩa
là: Một Thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động như
vậy sẽ sanh vào địa ngục, hay vào loài bàng sanh,
hay vào hàng ngạ quỷ; sự kiện như vậy không xảy
ra.

BẬC DỰ LƯU                                         268

7) Cần phải khuyến khích, cần phải áp đặt, cần phải an trú vào các giới được các bậc Thánh ái kính.

Dầu cho, này các Tỷ-kheo, bốn đại chủng địa đại,
thủy đại, hỏa đại, phong đại có đổi khác, nhưng
nhất định không có sự đổi khác trong vị Thánh đệ
tử đã thành tựu tịnh tín bất động đối với các giới
được các bậc Thánh ái kính. Ở đây, sự đổi khác có
nghĩa là vị Thánh đệ tử thành tựu các giới được các
bậc Thánh ái kính, sẽ sanh vào địa ngục, hay các loài
bàng sanh, hay các ngạ quỷ; sự kiện như vậy không
xảy ra.

8) Những ai, này các Tỷ-kheo, các Ông có lòng từ mẫn, những ai mà các Ông nghĩ rằng cần phải nghe theo, các bạn bè, thân hữu, hay bà con, hay cùng một huyết thống; các người ấy cần phải được các Ông khuyến khích, áp đặt, an trú trong bốn Dự lưu phần.

Du Hành Chư Thiên – Tương V, 537

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Rồi Tôn giả Mahà Moggalàna, như nhà lực sĩ duỗi ra cánh tay đang co lại, hay co lại cánh tay đang duỗi

BẬC DỰ LƯU                                           269

ra; cũng vậy, Tôn giả biến mất ở Jetavana và hiện ra ở cõi trời Ba mươi ba.

3) Rồi một số đông chư Thiên cõi Ba mươi ba đi đến
Tôn giả Mohà Moggalàna; sau khi đến, đảnh lễ Tôn
giả Mahà Moggalàna rồi đứng một bên. Tôn giả
Mahà Moggalàna nói với chư Thiên đang đứng một
bên:

4) -- Lành thay, chư Hiền, là sự thành tựu tịnh tín bất
động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng,...
Phật, Thế Tôn". Do nhân thành tựu lòng tịnh tín bất
động đối với đức Phật, như vậy ở đây, một số chúng
sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên
thiện thú, thiên giới, cõi đời này.

5-6) Lành thay, chư Hiền, là tịnh tín bất động đối với Pháp... đối với chúng Tăng...

7) Lành thay, chư Hiền, là sự thành tựu các giới được
các bậc Thánh ái kính... đưa đến Thiền định. Do nhân
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính, chư
Hiền, như vậy ở đây, một số chúng sanh, sau khi thân
hoại mạng chung, được sanh thiện thú, thiên giới, cõi
đời này.

8) -- Lành thay, Tôn giả Moggalàna, là sự thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc

BẬC DỰ LƯU                                            270

Ứng Cúng,... Phật, Thế Tôn". Do nhân thành tựu
lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật, thưa Tôn giả
Moggalàna, như vậy ở đây, một số chúng sanh, sau
khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú,
thiên giới, cõi đời này.

9-11) Lành thay, Tôn giả Moggalàna, là sự thành tựu tịnh tín bất động đối với Pháp... đối với chúng Tăng... các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa đến Thiền định. Do nhân thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính, thưa Tôn giả Moggalàna, như vậy ở đây, một số chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên giới, cõi đời này.

Thăm Viếng Chư Thiên 1 – Tương V, 539

1) Một thời Tôn giả Mahà Moggalàna trú ở Sàvatthi, Jetavana, tại khu vườn của ông Anàthapindika.

2-7) Rồi Tôn giả Moggalàna, như người lực sĩ... (như trên) ...

8-11) ... (như trên) ... một số chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh thiện thú, thiên giới, cõi đời này.

Thăm Viếng Chư Thiên (2) – Tương V, 539

BẬC DỰ LƯU                                             271

(Giống như kinh 18, chỉ khác, đây là Thế Tôn, không phải Mahà Moggalàna) ...

III. Phẩm Saranàni

Mahànàma – Tương V, 539

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu, khu vườn Nigrodha.

2) Rồi họ Thích Mahànàma đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, họ Thích Mahànàma bạch Thế Tôn:

3) -- Kapilavatthu này, bạch Thế Tôn, là phồn vinh, phú cường, dân cư đông đúc, quần chúng khắp nơi chen chúc, chật hẹp. Bạch Thế Tôn, sau khi con hầu hạ Thế Tôn hay các Tỷ-kheo đáng kính, vào buổi chiều, con đi vào Kapilavatthu, con gặp con voi cuồng chạy; con gặp con ngựa cuồng chạy; con gặp người cuồng chạy; con gặp cỗ xe lớn cuồng chạy; con gặp cỗ xe nhỏ cuồng chạy. Trong khi ấy, bạch Thế Tôn, tâm con nghĩ đến Phật bị hoang mang, tâm con nghĩ đến Pháp bị hoang mang, tâm con nghĩ đến chúng Tăng bị hoang mang. Rồi bạch Thế Tôn, con

BẬC DỰ LƯU                                        272

suy nghĩ như sau: "Nếu lúc ấy con mệnh chung, thời sanh thú của con là gì, sanh xứ đời sau chỗ nào?"

4) -- Chớ có sợ, này Mahànàma! Chớ có sợ, này Mahànàma! Không ác sẽ là cái chết của Ông! Không ác là cái chết của ông!

Này Mahànàma, với ai đã lâu ngày tâm tu tập trọn
vẹn về tín, tâm tu tập trọn vẹn về giới, tâm tu tập trọn
vẹn về sở văn, tâm tu tập trọn vẹn về thí xả, tâm tu
tập trọn vẹn về trí tuệ; với người ấy, dầu thân có sắc
này, do bốn đại hợp thành, do cha mẹ sanh, do cơm
cháo nuôi dưỡng, có bị vô thường phá hoại, phấn
toái, đoạn tuyệt, hoại diệt; dầu cho thân này ở đây
bị quạ ăn, chim kên ăn, chim ưng ăn, chó ăn, hay
giả-can ăn, hay các loại chúng sanh sai khác ăn;
nhưng nếu tâm của vị ấy được lâu ngày tu tập trọn
vẹn về tín, tu tập trọn vẹn về giới, tu tập trọn vẹn về
sở văn, tu tập trọn vẹn về thí xả, tu tập trọn vẹn về
trí tuệ, thời tâm của vị ấy thượng thặng, đi đến thù
thắng.

5) Ví như, này Mahànàma, một người nhận chìm một
ghè sữa bơ, hay một ghè dầu vào trong một hồ nước
sâu và đập bể ghè ấy. Ở đây, các mảnh ghè hay
mảnh vụn chìm xuống nước; nhưng sữa, bơ hay dầu
thời nổi lên, trồi lên trên.

BẬC DỰ LƯU                                             273

Cũng vậy, này Mahànàma, với ai đã lâu ngày, tâm được tu tập trọn vẹn về tín, tâm được tu tập trọn vẹn về giới, tâm được tu tập trọn vẹn về sở văn, tâm được tu tập trọn vẹn về thí xả, tâm được tu tập trọn vẹn về trí tuệ; với người ấy, thân có sắc này, do bốn đại hợp thành, do cha mẹ sanh, do cơm cháo nuôi dưỡng, có bị vô thường phá hoại, phấn toái, đoạn tuyệt, đoạn diệt; dầu cho thân này ở đây bị quạ ăn, chim kên ăn, chim ưng ăn, chó ăn, giả-can ăn hay các sanh loại sai khác ăn; nhưng nếu tâm của vị ấy được lâu ngày tu tập trọn vẹn về tín, tu tập trọn vẹn về giới, tu tập trọn vẹn về sở văn, tu tập trọn vẹn về thí xả, tu tập trọn vẹn về trí tuệ; thời tâm của vị ấy thượng thặng, đi đến thù thắng.

6) Này Mahànàma, đã lâu ngày tâm ông được tu tập trọn vẹn về tín, được tu tập trọn vẹn về giới, được tu tập trọn vẹn về sở văn, được tu tập trọn vẹn về thí xả, được tu tập trọn vẹn về trí tuệ. Chớ có sợ, này Mahànàma, chớ có sợ, này Mahànàma, không ác sẽ là cái chết của Ông! Không ác là cái chết của Ông!

Mahànàma – Tương V, 542

1) Như vầy tôi nghe.

BẬC DỰ LƯU                                              274

2) Rồi Mahànàma...

3) -- Ở đây, bạch Thế Tôn, Kapilavatthu...

4)-- Chớ có sợ hãi, này Mahànàma! Chớ có sợ hãi,
này Mahànàma! Không ác sẽ là cái chết của Ông!
Không ác là cái chết của Ông! Do thành tựu bốn
pháp, này Mahànàma, vị Thánh đệ tử thiên về Niết-
bàn, hướng về Niết-bàn, xuôi về Niết-bàn. Thế nào
là bốn?

5) Ở đây, này Mahànàma,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung

BẬC DỰ LƯU                                         275

kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

6) Ví như, này Mahànàma, một cây thiên về phía Đông, hướng về phía Đông, xuôi về phía Đông, nếu bị chặt đứt từ gốc rễ, nó sẽ ngả về phía nào?

-- Bạch Thế Tôn, về phía nào nó thiên, về phía nào nó hướng, về phía nào nó xuôi.

-- Cũng vậy, này Mahànàma, do thành tựu bốn pháp này, vị Thánh đệ tử thiên về Niết-bàn, hướng về Niết-bàn, xuôi về Niết-bàn.

Godhà hay Mahànàma – Tương V, 543

1) Nhân duyên ở Kapilavatthu.

2) Rồi họ Thích Mahànàma đi đến họ Thích Godhà; sau khi đến, nói với họ Thích Godhà:

BẬC DỰ LƯU                                         276

3) -- Này Godhà, theo như Hiền giả biết một người là bậc Dự lưu, thành tựu bao nhiêu pháp thời không bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ?

-- Này Mahànàma, theo như tôi biết một người là bậc Dự lưu thành tựu ba pháp thời không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

4) Ở đây, này Mahànàma, vị Thánh đệ tử thành tựu
tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng... Phật, Thế Tôn"... đối với Pháp... đối với
chúng Tăng... là vô thượng phước điền ở đời. Này
Mahànàma, do thành tựu ba pháp này, tôi được biết
một người là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa,
quyết chắc chứng quả giác ngộ.

5) Nhưng này Mahànàma, theo như Hiền giả biết,
một người là bậc Dự lưu thành tựu bao nhiêu pháp
thời không còn thối đọa, quyết chắc chứng quả giác
ngộ?

-- Này Gohdà, theo như tôi biết, một người là bậc Dự lưu thành tựu bốn pháp thời không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ. Thế nào là bốn? Ở đây, này Godhà, vị Thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng,... Phật, Thế Tôn"... đối với Pháp... đối với Tăng... thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa

BẬC DỰ LƯU                                          277

đến Thiền định. Này Godhà, theo như tôi biết, một
người là bậc Dự lưu thành tựu bốn pháp này thời
không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác
ngộ.

6) -- Hãy chờ một lát, này Mahànàma, hãy chờ một
lát, này Mahànàma. Thế Tôn biết rõ việc này, thành
tựu hay không thành tựu những pháp này. Này
Godhà, chúng ta hãy đi đến Thế Tôn và sau khi đến,
hãy hỏi về ý nghĩa này.

7) Rồi họ Thích Mahànàma và họ Thích Godhà đi
đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên. Ngồi một bên, họ Thích Mahànàma
bạch Thế Tôn:

8) -- Ở đây, bạch Thế Tôn, con đi đến họ Thích Godhà; sau khi đến, nói với họ Thích Godhà:

"-- Này Godhà, theo như Hiền giả biết, một người là bậc Dự lưu thành tựu bao nhiêu pháp... giác ngộ?"

Được nói vậy, bạch Thế Tôn, họ Thích Godhà nói với con:

"--Này Mahànàma, theo như tôi biết, một người là bậc Dự lưu thành tựu ba pháp... giác ngộ. Thế nào là ba? Ở đây, này Mahànàma, vị Thánh đệ tử thành tựu

BẬC DỰ LƯU                                         278

tịnh tín bất động đối với đức Phật: 'Đây là là bậc Ứng
Cúng,... Phật, Thế Tôn'... đối với Pháp... đối với
chúng Tăng... Này Mahànàma, theo như tôi biết, một
người là bậc Dự lưu thành tựu ba pháp này thời
không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác
ngộ. Còn này Mahànàma theo như Hiền giả biết, một
người là bậc Dự lưu thành tựu bao nhiêu pháp... giác
ngộ?"

9) Được nói vậy, bạch Thế Tôn, con nói với họ Thích Godhàa

"-- Này Godhà, theo như tôi biết, một người là bậc
Dự lưu thành tựu bốn pháp... giác ngộ. Thế nào là
bốn? Ở đây, này Godhà, vị Thánh đệ tử thành tựu
tịnh tín bất động đối với đức Phật: 'Đây là là bậc Ứng
Cúng,... Phật, Thế Tôn"... đối với Pháp... đối với
Tăng... thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính... đưa đến Thiền định. Này Godhà, theo như tôi
biết, một người là bậc Dự lưu thành tựu bốn pháp...
giác ngộ".

Được nghe nói vậy, bạch Thế Tôn, họ Thích Godhà, nói với con:

"-- Hãy chờ một lát, này Mahànàma, hãy chờ một lát, này Mahanàma. Thế Tôn sẽ biết rõ việc này, là thành tựu hay không thành tựu những pháp này".

BẬC DỰ LƯU                                           279

10) Ở đây, bạch Thế Tôn, nếu nói vấn đề pháp sự
khởi lên (dhamma samuppàda), và một bên là Thế
Tôn, một bên là chúng Tỷ-kheo. Bên nào là Thế Tôn,
bên ấy con theo. Vì bạch Thế Tôn, đó là tịnh tín của
con. Mong Thế Tôn chấp nhận.

11) Ở đây, bạch Thế Tôn, nếu có vấn đề pháp sự khởi
lên, và một bên là Thế Tôn, một bên là chúng Tỷ-
kheo và chúng Tỷ-kheo-ni. Bên nào là Thế Tôn, bên
ấy con theo. Vì bạch Thế Tôn... Mong Thế Tôn chấp
nhận.

12) Ở đây, bạch Thế Tôn, nếu có vấn đề pháp sự khởi
lên, và một bên là Thế Tôn, một bên là chúng Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo-ni và nam cư sĩ. Bên nào là
Thế Tôn... Mong Thế Tôn chấp nhận.

13) Ở đây, bạch Thế Tôn, nếu có vấn đề pháp sự khởi
lên, và một bên là Thế Tôn, một bên là chúng Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo-ni, và nữ cư sĩ. Bên nào là Thế
Tôn... Mong Thế Tôn chấp nhận.

14) Ở đây, bạch Thế Tôn, nếu có vấn đề pháp sự khởi lên, và một bên là Thế Tôn, một bên là chúng Tỷ- kheo, chúng Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chúng Thiên giới, chúng Ma giới, chúng Phạm thiên giới, quần chúng Sa-môn và Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người. Bên nào là Thế Tôn, bên ấy con theo. Vì bạch

BẬC DỰ LƯU                                         280

Thế Tôn, đó là tịnh tín của con. Mong Thế Tôn chấp nhận.

15) -- Họ Thích Mahànàma đã nói như vậy, này Godhà, Ông có nói gì không?

-- Họ Thích Mahànàma đã nói như vậy, con không có nói gì trừ lời nói "Thiện", trừ lời nói "Tốt".

Sarakàni hay Saranàni 1 – Tương V, 548

1) Nhân duyên ở Kapilavatthu.

2) Lúc bấy giờ, họ Thích Sarakàni mệnh chung và được Thế Tôn tuyên bố là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chứng quả giác ngộ.

3) Tại đấy, một số đông họ Thích tụ họp lại với nhau,
chỉ trích, phê bình, bàn tán: "Thật là lạ lùng! Thật là
hy hữu! Ngày nay ai cũng có thể thành bậc Dự lưu,
vì rằng họ Thích Sarakàni đã mệnh chung, được Thế
Tôn tuyên bố là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa,
quyết chắc chứng quả giác ngộ. Họ Thích Sarakàni
đã phạm giới và uống rượu".

BẬC DỰ LƯU                                            281

4) Rồi họ Thích Mahànàma đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, họ Thích Mahànàma bạch Thế Tôn:

5) -- Ở đây, bạch Thế Tôn, họ Thích Sarakàni đã mệnh chung và được Thế Tôn tuyên bố là bậc Dự lưu... chứng quả giác ngộ. Ở đây, bạch Thế Tôn, một số đông họ Thích khi tụ tập lại với nhau, chỉ trích, phê bình, bàn tán: "Thật là lạ lùng! Thật là hy hữu!... Họ Thích Sarakàni đã phạm giới và uống rượu"

-- Này Mahànàma, một cư sĩ lâu ngày qui y Phật, qui y Pháp, qui y Tăng làm sao có thể đi đến đọa xứ được?

6) Này Mahànàma, nếu nói một cách chơn chánh:
Người cư sĩ nào đã lâu ngày qui y Phật, quy y Pháp,
quy y Tăng, nói một cách chơn chánh phải nói là họ
Thích Sarakàni. Này Mahànàma, họ Thích Sarakàni
đã lâu ngày quy y Phật, quy y Pháp, qui y Tăng, làm
sao có thể đi đến đọa xứ?

7) Ở đây, này Mahànàma, có người thành tựu tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, ..."... đối với Pháp... đối với chúng Tăng, có trí tuệ hoan hỷ (hàsapanna), có trí tuệ tốc hành và thành tựu giải thoát. Vị ấy do đoạn tận các lậu hoặc ngay trong hiện tại với thắng trí chứng ngộ, chứng

BẬC DỰ LƯU                                            282

đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.
Người này, này Mahànàma, được giải thoát khỏi địa
ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải
thoát khỏi cõi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi ác sanh,
ác thú, đọa xứ.

8) Ở đây, này Mahànàma, có người thành tựu tịnh
tín bất động đối với đức Phật... đối với Pháp... đối
với chúng Tăng, có trí tuệ hoan hỷ, có trí tuệ tốc hành
nhưng không thành tựu giải thoát. Vị ấy do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập
Niết-bàn, không còn trở lui thế giới này nữa. Người
này, này Mahànàma, được giải thoát khỏi địa ngục,
được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải thoát
khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi ác sanh, ác thú,
đọa xứ.

9) Ở đây, này Mahànàma, có người thành tựu lòng tịnh tin đối với đức Phật... đối với Pháp... đối với chúng Tăng, không có trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ tốc hành, không thành tựu giải thoát. Vị ấy sau khi đoạn diệt ba kiết sử, sau khi làm cho muội lược tham, sân, thành bậc Nhất lai, chỉ trở lui đời này một lần nữa, đoạn tận khổ đau. Người này, này Mahànàma, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi ác sanh, ác thú, đọa xứ.

BẬC DỰ LƯU                                            283

10) Ở đây, này Mahànàma, có người thành tựu lòng
tịnh tín bất động đối với đức Phật... đối với Pháp...
đối với chúng Tăng, không có trí tuệ hoan hỷ, không
có trí tuệ tốc hành, không thành tựu giải thoát. Vị ấy
sau khi đoạn diệt ba kiết sử, là bậc Dự lưu không
còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.
Người này, này Mahànàma, được giải thoát khỏi địa
ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải
thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi ác sanh, ác
thú, đọa xứ.

11) Ở đây, này Mahànàma, có người không có lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật... đối với Pháp... đối với Tăng, không có trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ tốc hành, không thành tựu giải thoát. Nhưng vị ấy có những pháp này: Tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn và những pháp này do Như Lai tuyên bố được thiểu phần kham nhẫn quán sát với trí tuệ. Người này, này Mahànàma, không đi đến địa ngục, không đi đến loài bàng sanh, không đi đến cõi ngạ quỷ, không đi đến ác sanh, ác thú, đọa xứ.

12) Ở đây, này Mahànàma, có người không thành tựu tịnh tín bất động đối với đức Phật, đối với pháp, đối với chúng Tăng, không có trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ tốc hành, không thành tựu giải thoát. Nhưng vị ấy có những pháp này: Tín căn, tấn căn,

BẬC DỰ LƯU                                           284

niệm căn, định căn, tuệ căn, chỉ có lòng tin, chỉ có
lòng ái mộ ở Như Lai. Người này, này Mahànama,
không có đi đến địa ngục, không có đi đến loài bàng
sanh, không có đi đến cõi ngạ quỷ, không có đi đến
cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

13) Nếu những cây ta-la lớn này, này Mahànàma,
biết những gì là thiện thuyết, ác thuyết, thời Ta
cũng sẽ tuyên bố những cây ấy là những bậc Dự lưu,
không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác
ngộ, huống nữa là họ Thích Sarakàni.

Này Mahàanàma, họ Thích Sarakàni, sau khi mệnh chung, đã chấp nhận học giới.

Sarakàni hay Saranàri 2 – Tương V, 552

1) Nhân duyên ở Kapilavatthu.

2-7) ... (giống như đoạn số 2-7 kinh trên) ...

8) -- Nhưng ở đây, này Mahànàma, có người có lòng nhứt hướng sùng tín đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng... Phật, Thế Tôn"... đối với Pháp, đối với chúng Tăng, có trí tuệ hoan hỷ, có trí tuệ tốc hành, thành tựu giải thoát. Vị này sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, chứng được Trung gian Bát-niết-bàn, chứng

BẬC DỰ LƯU                                          285

được Tổn hại Bát-niết-bàn, chứng được Vô hành
Niết-bàn, chứng được Hữu hành Niết-bàn, chứng
được Thượng lưu, sanh ở Sắc cứu cánh thiên. Người
này, này Mahànàma, được giải thoát khỏi địa ngục...
được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

9) Ở đây, này Mahànàma, có người có lòng nhứt
hướng sùng tín đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng...
đối với Pháp... đối với chúng Tăng, không có trí huệ
hoan hỷ, không có trí tuệ tốc hành, không có thành
tựu giải thoát. Vị này sau khi đoạn diệt ba kiết sử,
làm cho muội lược tham, sân, thành bậc Nhất Lai,
chỉ một lần trở lui cõi đời này. Này Mahànàma,
người này được giải thoát khỏi địa ngục... được giải
thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

10) Ở đây, này Mahànàma, có người có lòng nhứt
hướng sùng tín đức Phật: "Đây là là bậc Ứng Cúng,
..."... đối với Pháp... đối với chúng Tăng, không có
trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ tốc hành, không có
thành tựu giải thoát. Vị này sau khi đoạn diệt ba kiết
sử, thành bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết
chắc chứng quả giác ngộ. Người này, này
Mahànàma, được giải thoát khỏi địa ngục... được
giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

11) Ở đây, này Mahànàma, có người không có lòng nhứt hướng sùng tín đức Phật: "Đây là bậc Ứng

BẬC DỰ LƯU                                           286

Cúng, ... Thế Tôn..".... đối với Pháp, đối với chúng
Tăng, không có trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ tốc
hành, không có thành tựu giải thoát, nhưng có những
pháp này: Tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ
căn. Và những pháp do Như Lai tuyên bố được thiểu
phần kham nhẫn, quán sát với trí tuệ. Người này, này
Mahànàma, không có đi đến địa ngục... không có đi
đến cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

12) Ở đây, này Mahànàma, có người không có lòng
nhứt hướng sùng tín đối với đức Phật... đối với Pháp,
đối với Tăng, không có thành tựu giải thoát, nhưng
có những pháp này: Tín căn, tấn căn, tuệ căn, chỉ có
lòng tin, lòng ái mộ đối với Như Lai. Người này, này
Mahànàma, không có đi đến địa ngục... không có đi
đến cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

13) Ví như, này Mahànàma, có đám ruộng xấu, đám
đất xấu, các gốc cây chưa được phá hủy, các hột
giống bị bể nát, bị hư thối, bị gió nắng làm cho hư
hại, không thể nẩy mầm, không khéo cấy trồng, và
trời không mưa lớn thích hợp; thời các hột giống ấy
có thể lớn, tăng trưởng, lớn mạnh không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Cũng vậy, này Mahànàma, ở đây, pháp giảng kém, trình bày kém, không đưa đến xuất ly, không

BẬC DỰ LƯU                                          287

đưa đến an tịnh, không được một vị Chánh Đẳng
Giác thuyết giảng. Ta nói rằng pháp này như ở đám
ruộng xấu. Vị đệ tử ấy sống trong pháp ấy, thực hiện
pháp và tùy pháp, chơn chánh thực hành, hành trì
đúng pháp. Như vậy, Ta nói rằng, người này giống
như hột giống xấu.

14) Ví như, này Mahànàma, một đám ruộng tốt, đất
tốt, các gốc khéo phá hủy, các hột giống không bị bể
nát, không bị hư thối, gió nắng không làm hư hại, có
thể nẩy mầm, khéo cấy, khéo trồng và trời mưa lớn
thích hợp. Như vậy, các hột giống ấy có lớn lên, có
tăng trưởng, có lớn mạnh không?

-- Thưa có, bạch Thế Tôn.

-- Cũng vậy, này Mahànàma, ở đây, pháp được
khéo giảng, khéo trình bày, đưa đến xuất ly, đưa
đến an tịnh, được bậc Chánh Đẳng Giác thuyết
giảng, Ta nói pháp này như đám ruộng tốt. Vị đệ tử
sống trong pháp ấy, thực hành theo pháp và tùy pháp,
chơn chánh thực hành, hành trì đúng pháp. Như vậy,
Ta nói rằng người này như hột giống tốt, huống nữa
là họ Thích Sarakàni.

Này Mahànàma, họ Thích Sarakàni, khi mạng chung, đã làm viên mãn học giới.

BẬC DỰ LƯU                                         288

Ác Giới hay Anàthapindika 1 – Tương V, 556

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Lúc bấy giờ, gia chủ Anàthapindika đang bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh.

3) Rồi gia chủ Anàthapindika bảo một người:

-- Hãy đến, này Bạn. Hãy đi đến Tôn giả Sàriputta; sau khi đến nhân danh ta, cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả Sàriputta và thưa: "Gia chủ Anàthapindika, thưa Tôn giả, bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả Sàriputta"; và thưa: "Lành thay, thưa Tôn giả, nếu Tôn giả Sàriputta đi đến trú xứ của gia chủ Anàthapindika vì lòng từ mẫn!"

-- Thưa vâng, Gia chủ.

Người ấy, vâng đáp gia chủ Anàthapindika, đi đến Tôn giả Sàriputta; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Sàriputta rồi ngồi xuống một bên.

4) Ngồi một bên, người ấy thưa với Tôn giả Sàriputta:

BẬC DỰ LƯU                                         289

-- Gia chủ Anàthapindika, thưa Tôn giả, bị bệnh, đau
đớn, bị trọng bệnh, xin cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả
Sàriputta, gia chủ thưa: "Lành thay, thưa Tôn giả,
nếu Tôn giả Sàriputta đi đến trú xứ của gia chủ
Anàthapindika vì lòng từ mẫn!"

Tôn giả Sàriputta im lặng nhận lời.

5) Rồi Tôn giả Sàriputta, vào buổi sáng, đắp y, cầm
y bát với Tôn giả Ananda là Sa-môn tùy tùng, đi đến
trú xứ của gia chủ Anàthapindika; sau khi đến, ngồi
xuống chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống, Tôn giả
Sàriputta nói với gia chủ Anàthapindika:

-- Này Gia chủ, Gia chủ có kham nhẫn nổi không?
Gia chủ có chịu đựng nổi không? Có phải khổ thọ
giảm thiểu, không có tăng trưởng? Có phải có dấu
hiệu giảm thiểu, không có tăng trưởng?

-- Thưa Tôn giả, con không thể kham nhẫn. Con
không thể chịu đựng. Kịch liệt là khổ thọ nơi con.
Chúng tăng trưởng, không có giảm thiểu. Có dấu
hiệu chúng tăng trưởng, không giảm thiểu.

6) -- Vì rằng kẻ vô văn phàm phu, này Gia chủ, thành tựu lòng bất tín đối với Phật, nên sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào ác sanh, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Nhưng Gia chủ không có lòng bất tín đối với

BẬC DỰ LƯU                                         290

Phật. Trái lại, Gia chủ thành tựu lòng tịnh tín bất
động đối với Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh
Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn". Nếu Gia chủ tự thấy lòng tịnh
tín bất động của Gia chủ đối với đức Phật, thời lập
tức các cảm thọ của Gia chủ được an tịnh.

7) Vì rằng kẻ vô văn phàm phu, này Gia chủ, thành
tựu lòng bất tín đối với Pháp, nên sau khi thân hoại
mạng chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục. Nhưng Gia chủ không có lòng bất tín đối với
Pháp. Trái lại, Gia chủ thành tựu tịnh tín bất động
đối với Pháp: "Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, thiết
thực hiện tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy,
có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình
giác hiểu". Nếu Gia chủ tự mình thấy lòng tịnh tín
bất động đối với Pháp, thời lập tức các cảm thọ của
Gia chủ được an tịnh.

8) Vì rằng kẻ vô văn phàm phu, này Gia chủ, thành tựu lòng bất tín đối với chúng Tăng, nên sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào ác sanh, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Nhưng Gia chủ không có lòng bất tín như vậy đối với chúng Tăng. Trái lại, Gia chủ thành tựu tịnh tín đối với chúng Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực hạnh là chúng đệ tử

BẬC DỰ LƯU                                          291

của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là chúng đệ tử của Thế
Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn
là đáng cung kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng,
đáng được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
Nếu Gia chủ tự mình thấy lòng tịnh tín bất động đối
với chúng Tăng, thời lập tức các cảm thọ của Gia chủ
được an tịnh.

9) Vì rằng kẻ vô văn phàm phu, này Gia chủ, thành tựu ác giới, nên sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào... địa ngục. Nhưng Gia chủ không có ác giới như vậy. Trái lại, Gia chủ có giới được các bậc Thánh ái kính... đưa đến Thiền định. Nếu Gia chủ tự thấy các giới được các bậc Thánh ái kính ấy, thời lập tức các cảm thọ của Gia chủ được an tịnh.

10) Vì rằng kẻ vô văn phàm phu, này Gia chủ, thành tựu tà kiến như vậy, nên sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào... địa ngục. Nhưng Gia chủ không có tà kiến như vậy. Trái lại, Gia chủ có chánh kiến. Nếu Gia chủ tự mình thấy chánh kiến của Gia chủ, thời lập tức các cảm thọ của Gia chủ được an tịnh.

11-19) Vì rằng kẻ vô văn phàm phu, này Gia chủ, thành tựu tà tư duy... tà ngữ... tà nghiệp... tà mạng... tà tinh tấn... tà niệm... tà định... tà trí... tà giải thoát như vậy, nên sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh

BẬC DỰ LƯU                                                 292

vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Nhưng Gia chủ không có tà tư duy... tà ngữ... tà nghiệp... tà mạng... tà tinh tấn... tà niệm... tà định... tà trí... tà giải thoát như vậy. Trái lại, Gia chủ có chánh tư duy... chánh ngữ... chánh nghiệp... chánh mạng... chánh tinh tấn... chánh niệm... chánh định... chánh trí... chánh giải thoát. Nếu Gia chủ tự mình thấy chánh tư duy... chánh ngữ... chánh nghiệp... chánh mạng... chánh tinh tấn... chánh niệm... chánh định... chánh trí... chánh giải thoát của Gia chủ, thời lập tức các cảm thọ của Gia chủ được an tịnh.

20) Rồi các cảm thọ của gia chủ Anàthapindika lập tức được an tịnh.

21) Rồi gia chủ Anàthapindika mời Tôn giả Sàriputta và Tôn giả Ananda dùng bữa ăn (từ nơi nồi nấu cơm của mình).

22) Sau khi Tôn giả Sàriputta ăn xong, tay đã rời khỏi bát, gia chủ Anàthapindika đi đến Tôn giả Sàriputta; sau khi đến, lấy một ghế thấp và ngồi xuống một bên.

23) Tôn giả Sàriputta tán thán gia chủ Anàthapindika với những lời kệ này:

Ai tin tưởng Như Lai, Bất động khéo an lập.

BẬC DỰ LƯU                                                 293

Ai có giới thiện lành,
Được bậc Thánh ái kính.
Ai tin tưởng chúng Tăng,
Sở kiến được chánh trực,
Người ấy gọi "Không nghèo",
Đời sống không uổng phí.
Do vậy, bậc Hiền minh
Cần tu tập tín giới,
Thấy rõ được Chánh pháp,
Không quên lời Phật dạy.

24) Rồi Tôn giả Sàriputta, sau khi nói lời hoan hỷ tán thán với các lời kệ này, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

25) Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda đang ngồi một bên:

26) -- Này Ananda, Ông đi đâu để nghỉ trưa?

-- Bạch Thế Tôn, gia chủ Anàthapindika đã được Tôn giả Sàriputta giáo giới với lời giáo giới như thế này, thế này...

-- Hiền minh, này Ananda, là Sàriputta! Đại tuệ, này Ananda, là Sàriputta! Vị ấy có thể chia chẻ bốn Dự lưu phần thành mười tướng.

BẬC DỰ LƯU                                           294

Ác Giới hay Anàthapindika 2 – Tương V, 561

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Lúc bấy giờ, gia chủ Anàthapindika bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh.

3-5) ... (giống như kinh trước, chỉ khác, đây là Tôn
giả Ananda chứ không phải Tôn giả Sàriputta, và
Tôn giả Ananda đi chỉ có một mình, cho đến... có
dấu hiệu tăng trưởng, không có giảm thiểu).

6) -- Này Gia chủ, kẻ vô văn phàm phu thành tựu bốn pháp nên run sợ, hoảng hốt, sợ hãi về cái chết, về đời sau.

7) Thế nào là bốn?

- Ở đây, này Gia chủ, kẻ vô văn phàm phu thành
tựu lòng bất tín đối với Phật. Khi vị ấy tự thấy
lòng bất tín của mình đối với Phật, vị ấy run sợ,
hoảng hốt, sợ hãi về cái chết, về đời sau.
- Lại nữa, này Gia chủ, kẻ vô văn phàm phu
thành tựu lòng bất tín đối với Pháp. Khi vị ấy
tự thấy lòng bất tín của mình đối với Pháp; vị

BẬC DỰ LƯU                                          295

ấy run sợ, hoảng hốt, sợ hãi về cái chết, về đời
sau.
- Lại nữa, này Gia chủ, kẻ vô văn phàm phu
thành tựu lòng bất tín đối với chúng Tăng. Khi
vị ấy tự thấy lòng bất tín của mình đối với
chúng Tăng; vị ấy run sợ, hoảng hốt, sợ hãi về
cái chết, về đời sau.
- Lại nữa, này Gia chủ, kẻ vô văn phàm phu
thành tựu ác giới. Khi vị ấy tự thấy sự thành
tựu ác giới của mình; vị ấy run sợ, hoảng hốt,
sợ hãi về cái chết, về đời sau.

Do thành tựu bốn pháp này, này Gia chủ, kẻ vô văn phàm phu run sợ, hoảng hốt, sợ hãi về cái chết, về đời sau.

8) Do thành tựu bốn pháp, này Gia chủ, vị Đa văn Thánh đệ tử không có run sợ, không có hoảng hốt, không có sợ hãi về cái chết, về đời sau.

Thế nào là bốn?

- Ở đây, này Gia chủ, vị Đa văn Thánh đệ tử
thành tựu tịnh tín bất động đối với Phật: "Đây
là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ,
Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật,

BẬC DỰ LƯU                                          296

Thế Tôn". Khi tự thấy lòng tịnh tín bất động
của mình đối với Phật, vị ấy không run sợ,
không hoảng hốt, không sợ hãi về cái chết, về
đời sau.
- Lại nữa, này Gia chủ, vị Đa văn Thánh đệ tử
thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Pháp:
"Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực
hiện tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy,
có khả năng hướng thượng, được người trí tự
mình giác hiểu". Khi tự thấy lòng tịnh tín bất
động của mình đối với Pháp, vị ấy không run
sợ, không hoảng hốt, không sợ hãi về cái chết,
về đời sau.
- Lại nữa, này Gia chủ, vị Đa văn Thánh đệ tử
thành tựu tịnh tín bất động đối với chúng Tăng:
"Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh
là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh
là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám
chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
Khi tự thấy lòng tịnh tín bất động của mình đối
với chúng Tăng, vị ấy không run sợ, không
hoảng hốt, không sợ hãi về cái chết, về đời sau.

BẬC DỰ LƯU                                        297

- Lại nữa, này Gia chủ, vị Đa văn Thánh đệ tử
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính,
không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không bị
nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định. Khi tự thấy sự thành tựu các
giới được các bậc Thánh ái kính của mình, vị
ấy không run sợ, không hoảng hốt, không sợ
hãi về cái chết, về đời sau.

Thành tựu bốn pháp này, này Gia chủ, bậc Đa văn Thánh đệ tử không có run sợ, không có hoảng hốt, không sợ hãi về cái chết, về đời sau.

9) -- Thưa Tôn giả Ananda, con không sợ hãi. Sao
con có thể sợ hãi? Con đã thành tựu lòng tịnh tín đối
với Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng... Phật, Thế Tôn"...
đối với Pháp... đối với chúng Tăng... thưa Tôn giả,
phàm có những học giới hòa kính (sàmici) tại gia do
Thế Tôn thuyết giảng, con thấy không có tự mình vi
phạm một giới nào.

10) -- Lợi đắc thay cho Gia chủ, này Gia chủ! Khéo lợi đắc thay cho Gia chủ, này Gia chủ! Gia chủ đã tuyên bố về Dự lưu quả rồi.

BẬC DỰ LƯU                                          298

Hận Thù hay Anàthapindika 3 – Tương V, 564

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi
một bên:

3) -- Khi nào vị Thánh đệ tử, này Gia chủ, làm cho
tịnh chỉ năm sự sợ hãi, hận thù (pancabhayàni),
thành tựu bốn Dự lưu phần, và nhờ trí tuệ, Thánh
lý (nàya) được khéo thấy, được khéo thông đạt, nếu
vị ấy muốn, sẽ tự mình tuyên bố về mình như sau:
"Ta đã đoạn tận địa ngục; ta đã đoạn tận các loài
bàng sanh; ta đã đoạn tận cõi ngạ quỷ; ta là bậc Dự
lưu, không còn thối đọa, quyết chắc chứng quả giác
ngộ".

Thế nào là năm sự sợ hãi, hận thù được tịnh chỉ?

4) Sự sợ hãi, hận thù, này Gia chủ, ngay trong hiện tại khởi lên cho người sát sanh. Do duyên sát sanh, sự sợ, hãi, hận thù khởi lên ở đời sau, sự khổ ưu do tâm người ấy cảm thọ. Với người từ bỏ sát sanh, thời sự sợ hãi, hận thù như vậy được tịnh chỉ.

... khởi lên cho người lấy của không cho...

BẬC DỰ LƯU                                         299

... khởi lên cho người tà hạnh trong các dục...

... khởi lên cho người nói láo...

Sự sợ hãi, hận thù, này Gia chủ, ngay trong hiện tại khởi lên cho người say đắm rượu men, rượu nấu. Do duyên say đắm rượu men, rượu nấu, sự sợ hãi, hận thù khởi lên ở đời sau, khổ ưu do tâm người ấy cảm thọ. Với người từ bỏ say đắm rượu men, rượu nấu, thời sự sợ hãi, hận thù như vậy được tịnh chỉ.

Năm sự sợ hãi, hận thù này được tịnh chỉ.

5) Với bốn Dự lưu phần nào, vị ấy được thành tựu?

Ở đây, này Gia chủ,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên
Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                         300

Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng được
chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

Bốn Dự lưu phần này được thành tựu.

6) Thánh lý nào được vị ấy khéo thấy với trí tuệ, khéo thông đạt?

Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử khéo như lý tác ý lý duyên khởi:

- Do cái này có mặt, cái kia có mặt. Do cái này sanh khởi, cái kia sanh khởi. Do cái này không có mặt, cái kia không có mặt. Do cái này diệt, cái kia diệt. - Tức là vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên sáu xứ, sáu xứ duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên

BẬC DỰ LƯU                                           301

lão tử. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ
uẩn này.
- Do sự ly tham, đoạn diệt vô minh không có dư tàn,
nên hành diệt. Do hành diệt, nên thức diệt... nên
lão tử diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ
khổ uẩn này vậy.

Đây là Thánh lý, với trí tuệ, được khéo thấy, khéo thông đạt.

7) Khi nào vị Thánh đệ tử, này Gia chủ, được tịnh
chỉ năm sự sợ hãi, hận thù này, được thành tựu bốn
Dự lưu phần này, và Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo
thấy, khéo thông đạt thời nếu muốn, vị ấy có thể tự
mình tuyên bố về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa
ngục; ta đã đoạn tận loài bàng sanh; ta đã đoạn tận
cõi ngạ quỷ; ta đã đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta
là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
chứng quả giác ngộ".

Sợ Hãi hay Vị Tỷ-Kheo – Tương V, 567

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

BẬC DỰ LƯU                                           302

2) ... (như kinh trên 28, chỉ khác, đây là một số đông Tỷ-kheo đến đức Phật và đức Phật thuyết cho các vị ấy) ...

Lichavi hay Nandaka – Tương V, 567

1) Một thời, Thế Tôn trú ở Vesàli, tại Đại Lâm, chỗ ngôi nhà có nóc nhọn.

2) Rồi đại thần người Licchavi tên là Nandaka đi đến
Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên. Thế Tôn nói với Nandaka, vị đại thần
người Licchavi đang ngồi một bên:

-- Này Nandaka, thành tựu bốn pháp, một vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đoạ, quyết chắc chứng quả giác ngộ. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này Nandaka,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên
Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,

BẬC DỰ LƯU                                           303

có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng được
chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

Thành tựu bốn pháp này, này Nandaka, vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

4) Thành tựu bốn pháp này, này Nadaka, vị Thánh
đệ tử liên hệ đến tuổi thọ chư Thiên và loài Người,
liên hệ đến dung sắc, liên hệ đến an lạc, liên hệ đến
thanh danh, liên hệ đến lực tăng thượng
(adhipateyya) chư Thiên và loài Người.

5) Điểm này, này Nandaka, Ta biết chứ không phải nhờ nghe từ một Sa-môn hay Bà-la-môn nào rồi Ta

BẬC DỰ LƯU                                          304

tuyên bố. Chính do tự Ta biết, tự Ta thấy, tự Ta ý thức rồi Ta tuyên bố.

6) Khi được nghe nói vậy, một người thưa với Nandaka, vị đại thần người Licchavi:

-- Thưa Đại quan, nay đã đến giờ tắm.

-- Thôi, nay đã vừa rồi, này Bạn, đó chỉ là sự tắm rửa bề ngoài. Tắm rửa bên trong này là vừa đủ cho ta, tức là lòng tịnh tín đối với Thế Tôn.

IV. Phẩm Phước Đức Sung Mãn

Sung Mãn 1– Tương V, 569

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Đây là phước

BẬC DỰ LƯU                                           305

đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc thứ nhất.

4) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Pháp: "Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu". Đây là phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc thứ hai.

5) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành
tựu lòng tịnh tín bất động đối với chúng Tăng: "Diệu
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực hạnh là chúng
đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là chúng đệ tử của
Thế Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử của Thế
Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử của Thế
Tôn là đáng cung kính, đáng cúng dường, đáng tôn
trọng, đáng được chấp tay, là phước điền vô thượng
ở đời". Đây là phước đức sung mãn, thiện sung mãn,
món ăn cho lạc thứ ba.

6) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành
tựu các giới được các bậc Thánh ái kính, không bị
phá hoại, không bị đâm cắt, không bị nhiễm ô, không
bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được người trí tán
thán, không bị chấp thủ, đưa đến Thiền định. Đây
là phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho
lạc thứ tư.

BẬC DỰ LƯU                                          306

7) Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc.

Sung Mãn 2 – Tương V, 570

1-5) ... (giống như kinh trên, đoạn 1-5) ...

6) -- Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử trú ở
gia đình, với tâm thoát khỏi cấu uế của xan tham, bố
thí dễ dàng, bàn tay rộng mở, thích thú từ bỏ, đáp
ứng điều yêu cầu, thích thú chia xẻ vật bố thí. Đây là
phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho
lạc thứ tư.

7) Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc.

Sung Mãn 3 – Tương V, 570

2-5) ... (giống như kinh 31, đoạn 2-5) ...

6) -- Vị ấy có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt (các pháp), trí tuệ các bậc Thánh thể nhập (các pháp), đưa đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Đây là phước

BẬC DỰ LƯU                                           307

đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc thứ tư.

7) Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc.

Con Đường Của Chư Thiên 1 – Tương V, 571

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) -- Có bốn thiên đạo này của chư Thiên, này các
Tỷ-kheo, khiến chúng sanh chưa thanh tịnh được
thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần bạch được
thuần bạch. Thế nào là bốn?

3-6) Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn". Đây là thiên đạo thứ nhất của
chư Thiên, khiến chúng sanh chưa thanh tịnh
được thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần
bạch được thuần bạch.
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,

BẬC DỰ LƯU                                         308

có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
Đây là thiên đạo thứ hai của chư Thiên...
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
Đây là thiên đạo thứ ba của chư Thiên...
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định. Đây là thiên đạo thứ tư của chư
Thiên...

7) Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn thiên
đạo của chư Thiên, khiến chúng sanh chưa thanh
tịnh được thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần
bạch được thuần bạch.

Con Đường Của Chư Thiên 2 – Tương V, 572

BẬC DỰ LƯU                                         309

1) ...

2) -- Có bốn thiên đạo của chư Thiên này, này các
Tỷ-kheo, khiến chúng sanh chưa thanh tịnh được
thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần bạch được
thuần bạch. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tịnh tín bất động với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Vị ấy suy tư
như sau: "Thế nào là thiên đạo của chư Thiên? Nói
rằng không sân hận là tối thượng. Ta không làm hại
một ai, các chúng sanh di động hay các chúng sanh
không di động. Thật vậy, ta sống thành tựu pháp
của thiên đạo". Đây là thiên đạo thứ nhất của chư
Thiên khiến các loài chúng sanh chưa thanh tịnh
được thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần bạch
được thuần bạch.

4-5) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Pháp... đối với chúng Tăng...

6) Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được

BẬC DỰ LƯU                                         310

người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến Thiền
định. Vị ấy suy tư như sau: "Thế nào là thiên đạo của
chư Thiên?". Vị ấy rõ biết như sau: "Ta nghe các chư
Thiên nói rằng không sân hận là tối thượng. Ta
không làm hại một ai, các chúng sanh di động hay
các chúng sanh không di động. Thật vậy, ta sống
thành tựu pháp của thiên đạo". Đây là thiên đạo thứ
tư của chư Thiên, khiến các chúng sanh chưa thanh
tịnh được thanh tịnh, khiến các chúng sanh chưa
thuần bạch được thuần bạch.

7) Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn thiên đạo của chư Thiên, khiến chúng sanh... được thuần bạch.

Đi Đến Bạn Bè – Tương V, 573

1) ...

2) -- Chư Thiên, này các Tỷ-kheo, hoan hỷ nói chuyện bạn bè với ai thành tựu bốn pháp. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng... Phật, Thế Tôn". Chư Thiên nào thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật, sau khi

BẬC DỰ LƯU                                          311

mệnh chung ở chỗ này, được sanh ở đây. Chư Thiên
ấy suy nghĩ: "Như chúng ta thành tựu lòng tịnh tín
bất động đối với đức Phật, mệnh chung chỗ kia, được
sanh chỗ này". Vị Thánh đệ tử cũng thành tựu lòng
tịnh tín bất động như vậy. Họ nói với vị ấy: "Hãy đến
đây, đến gần chư Thiên".

4-5) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử... đối với Pháp... đối với chúng Tăng...

6) Vị Thánh đệ tử thành tựu các giới được các bậc
Thánh ái kính... đưa đến Thiền định. Chư Thiên nào
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính, sau
khi mệnh chung ở chỗ này, được tái sanh chỗ kia. Họ
suy nghĩ như sau: "Chúng ta thành tựu các giới được
các bậc Thánh ái kính. Do vậy, chúng ta mệnh chung
tại chỗ kia, sanh tại chỗ này". Vị Thánh đệ tử cũng
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính như
vậy. Họ nói với vị ấy: "Hãy đến đây, đến gần với chư
Thiên".

7) Những ai thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ- kheo, chư Thiên hoan hỷ nói chuyện bạn bè với họ.

Mahànàma – Tương V, 574

BẬC DỰ LƯU                                          312

1) Một thời, Thế Tôn trú giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu, trong khu vườn cây bàng.

2) Rồi họ Thích Mahànàma đi đến Thế Tôn, sau khi đến... ngồi xuống một bên, họ Thích Mahànàma bạch Thế Tôn:

3) -- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ?

-- Ai quy y Phật, này Mahànàma, quy y Pháp, quy y chúng Tăng. Cho đến như vậy, này Mahànàma, là người cư sĩ.

4) -- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ đầy đủ giới?

-- Này Mahànàma, người cư sĩ từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu. Cho đến như vậy, này Mahànàma, là người cư sĩ đầy đủ giới.

5) -- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ đầy đủ tín?

-- Ở đây, này Mahànàma, người cư sĩ có lòng tin, tin
tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là bậc Ứng
Cúng... Phật, Thế Tôn". Cho đến như vậy, này
Mahànàma, là người cư sĩ đầy đủ tín.

BẬC DỰ LƯU                                          313

6) -- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn là người cư sĩ đầy đủ lòng bố thí?

-- Ở đây, này Mahànàma, người cư sĩ trú ở gia đình, tâm thoát khỏi cấu uế của xan tham, bố thí dễ dàng, bàn tay rộng mở, thích thú từ bỏ, đáp ứng điều yêu cầu, thích chú chia xẻ vật bố thí. Cho đến như vậy, này Mahànàma, là người cư sĩ đầy đủ bố thí.

7) -- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ đầy đủ trí tuệ?

-- Ở đây, này Mahànàma, người cư sĩ có trí tuệ, thành
tựu trí tuệ về sanh diệt (các pháp), trí tuệ các bậc
Thánh thể nhập (các pháp), đưa đến chơn chánh đoạn
tận khổ đau. Cho đến như vậy, này Mahànàma, là
người cư sĩ đầy đủ trí tuệ.

Mưa – Tương V, 576

1) ...

2) -- Ví như, này các Tỷ-kheo, khi trên đầu núi có cơn mưa to lớn, nước mưa ấy chảy theo hướng xuôi của nó, tràn đầy các hang núi, khe núi; sau khi tràn đầy các hang núi, khe núi, nó tràn đầy hồ nhỏ; sau khi tràn đầy hồ nhỏ, nó tràn đầy hồ lớn; sau khi tràn

BẬC DỰ LƯU                                          314

đầy hồ lớn, nó tràn đầy sông nhỏ; sau khi tràn đầy sông nhỏ, nó tràn đây sông lớn; sau khi tràn đầy sông lớn, nó tràn đầy biển, đại dương.

3) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với vị Thánh đệ
tử, lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật, lòng tịnh
tín bất động đối với Pháp, lòng tịnh tín bất động đối
với chúng Tăng, và các giới được các bậc Thánh ái
kính; những pháp này trôi chảy đến bờ bên kia, đưa
đến đoạn diệt các lậu hoặc.

Kàli – Tương V, 577

1) Lúc bấy giờ Thế Tôn trú giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu, khu vườn Cây Bàng.

2) Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y, cầm y bát, đi đến nhà của Thích nữ Kàligodhà; sau khi đến, ngồi trên chỗ đã soạn sẵn.

3) Rồi Thích nữ Kàligodhà đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Thích nữ Kàligodhà đang ngồi một bên:

-- Thành tựu bốn pháp, này Godhà, vị nữ Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ. Thế nào là bốn?

BẬC DỰ LƯU                                           315

4) Ở đây, này Godhà, vị nữ Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, ... Phật, Thế Tôn"... đối với Pháp... đối với chúng Tăng... Vị này trú ở gia đình, tâm thoát khỏi cấu uế của xan tham, bố thí dễ dàng, bàn tay rộng mở, thích thú từ bỏ, đáp ứng điều yêu cầu, thích thú chia xẻ vật bố thí. Này Godhà, thành tựu bốn pháp này, một nữ Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

5) -- Bốn Dự lưu phần được Thế Tôn thuyết giảng
này, bạch Thế Tôn, chúng đều có trong con. Con
thực hiện những pháp này. Bạch Thế Tôn, con thành
tựu lòng tịnh tín bất động đối với Phật, Như Lai... đối
với Pháp... đối với chúng Tăng... Phàm những vật gì
được đem bố thí trong gia đình, tất cả đều được phân
phát cho những người có giới và những người làm
thiện.

6) -- Lợi đắc thay cho người, này Godhà! Thật khéo lợi đắc thay cho người, này Godhà! Này Godhà, Người đã tuyên bố về Dự lưu quả.

Nandiyà – Tương V, 578

BẬC DỰ LƯU                                            316

1) Một thời, Thế Tôn trú giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu, trong khu vườn Cây Bàng.

2) Rồi họ Thích Nandiyà đi đến Thế Tôn; sau khi đến... ngồi xuống một bên, họ Thích Nandiyà bạch Thế Tôn:

3) -- Với vị Thánh đệ tử nào, bạch Thế Tôn, toàn
diện, toàn bộ không có bốn Dự lưu phần này; vị
Thánh đệ tử ấy, bạch Thế Tôn, có thể được gọi là trú
phóng dật không?

-- Này Nandiyà, với ai toàn diện, toàn bộ không có bốn Dự lưu phần này; người ấy, Ta tuyên bố là người đứng ngoài, trong hàng ngũ kẻ phàm phu.

4) Tuy vậy, này Nandiyà, Ta sẽ nói cho Ông như thế nào một Thánh đệ tử trú phóng dật và trú không phóng dật. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

-- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Họ Thích Nandiyà vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

5) -- Này Nandiyà, thế nào là vị Thánh đệ tử trú phóng dật?

BẬC DỰ LƯU                                         317

Ở đây, này Nandiyà, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng
tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng... Phật, Thế Tôn". Vị ấy thỏa mãn với lòng
tịnh tín bất động đối với Phật, không cố gắng thêm,
ban ngày không sống viễn ly, ban đêm không sống
Thiền tịnh. Do vị ấy sống phóng dật như vậy, nên
không có hân hoan. Do không có hân hoan, nên
không có hỷ. Do không có hỷ, nên không có khinh an.
Do không khinh an, nên sống đau khổ. Do tâm đau
khổ, nên không định tĩnh. Do tâm không định tĩnh,
nên các pháp không hiện rõ. Do các pháp không hiện
rõ, nên vị ấy được gọi là trú phóng dật.

Lại nữa, này Nandiyà, vị Thánh đệ tử... đối với
Pháp... đối với chúng Tăng... thành tựu các giới được
các bậc Thánh ái kính... đưa đến Thiền định. Vị này
thỏa mãn với những giới được các bậc Thánh ái
kính, không cố gắng thêm, ban ngày không sống viễn
ly, ban đêm không sống Thiền tịnh. Do vị ấy trú
phóng dật như vậy nên không có hân hoan. Do không
có hân hoan, nên không có hỷ. Do không có hỷ, nên
không có khinh an. Do không có khinh an, nên sống
đau khổ. Do tâm đau khổ, nên không định tĩnh. Do
tâm không định tĩnh, nên các pháp không hiện rõ. Do
các pháp không hiện rõ, nên vị ấy được gọi là trú
phóng dật.

BẬC DỰ LƯU                                          318

6) Này Nandiyà, thế nào là vị Thánh đệ tử trú không phóng dật?

Ở đây, này Nandiyà, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng,... Phật, Thế Tôn". Vị này không thỏa mãn với lòng tịnh tín bất động ấy, cố gắng hơn nữa, ban ngày sống viễn ly, ban đêm sống Thiền tịnh. Do vị ấy sống không phóng dật, nên hân hoan khởi. Do vị ấy hân hoan, nên hỷ sanh. Do ý có hỷ, nên thân khinh an. Do thân khinh an, nên vị ấy cảm thọ lạc. Do tâm được lạc, nên vị ấy định tĩnh. Do tâm định tĩnh, các pháp được hiện ra. Do các pháp được hiện ra, vị ấy được gọi là trú không phóng dật.

Lại nữa, này Nandiyà, vị Thánh đệ tử đối với Pháp... đối với chúng Tăng... vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa đến Thiền định. Vị ấy không thỏa mãn với các giới được các bậc Thánh ái kính, cố gắng tinh tấn hơn nữa, ban ngày sống viễn ly, ban đêm sống Thiền tịnh. Do vị ấy sống không phóng dật như vậy, hân hoan sanh. Vị ấy có hân hoan, nên hỷ sanh. Do ý có hỷ, nên thân kinh an. Do thân khinh an, nên vị ấy cảm thọ lạc. Do tâm được lạc, nên vị ấy định tĩnh. Do tâm định tĩnh, các pháp được hiện ra. Do các pháp được hiện ra, vị ấy được

BẬC DỰ LƯU                                         319

gọi là trú không phóng dật. Như vậy, này Nandiyà, là vị Thánh đệ tử trú không phóng dật.

V. Phẩm Phước Đức Sung Mãn Với Kệ

Sung Mãn 1 – Tương V, 581

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tịnh tín bất động đối với Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Đây là phước
đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc thứ
nhất.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tịnh tín bất động đối với Pháp... đối với Tăng...
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa
đến Thiền định. Đây là phước đức sung mãn, thiện
sung mãn, món ăn cho lạc thứ tư.

BẬC DỰ LƯU                                           320

Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc.

4) Với vị Thánh đệ tử thành tựu bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này, này các Tỷ-kheo, thật không dễ đếm được vô lượng phước đức: "Số lượng như thế này là phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc". Chúng chỉ có thể gọi được là vô số, vô lượng, đại uẩn phước đức.

5) Ví như, này các Tỷ-kheo, thật không dễ đếm được
số lượng nước trong biển lớn là có bao nhiêu thùng,
hay có bao nhiêu trăm thùng, hay có bao nhiêu trăm
ngàn thùng. Chúng chỉ có thể gọi được là vô số, vô
lượng nước lớn tụ tập.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này, thật không dễ gì đếm được số lượng phước đức: "Số lượng như thế này là phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc". Chúng chỉ có thể gọi được là vô số, vô lượng, đại uẩn phước đức.

6) Thế Tôn nói như vầy:

Là đại dương, đại hải, Nước mênh mông rộng lớn, Đầy rẫy những hãi hùng,

BẬC DỰ LƯU                                        321

Chứa vô lượng trân châu,
Phục vụ trăm ngàn người,
Các con sông lớn, nhỏ,
Chúng tuôn chảy ồ ạt,
Chúng đổ về bể khơi.
Cũng vậy là những người,
Thí đồ ăn, uống, vải,
Bố thí giường, chỗ ngồi,
Mền, nệm, các đồ nằm,
Vô lượng nguồn phước đức,
Từ kẻ trí tuôn chảy,
Như sông hồ đầy nước,
Chảy tuôn ra bể cả.

Sung Mãn 2 – Tương V, 584

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật... đối với Pháp... đối với chúng Tăng... trú ở gia đình, với tâm thoát khỏi cấu uế của xan tham, bố thí dễ dàng, bàn tay rộng mở, thích thú từ bỏ, đáp ứng điều yêu cầu,

BẬC DỰ LƯU                                          322

thích thú chia xẻ vật bố thí. Đây là phước đức sung
mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc thứ tư. Những
pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn phước đức sung
mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc.

4) ... (như đoạn số 4, kinh trên) ...

5) Ví như, tại chỗ mà các con sông lớn này gặp nhau, nhập vào một dòng với nhau, ví như sông Hằng, sông Yamunà, sông Aciravati, sông Sarabhuu, sông Mahi, thật không dễ gì đếm được số lượng nước tại chỗ ấy là có bao nhiêu thùng, bao nhiêu trăm thùng, bao nhiêu trăm ngàn thùng. Chúng chỉ có thể gọi được là vô số, vô lượng nước lớn tụ tập... đại uẩn phước đức.

6) Thế Tôn nói như vầy:

... (giống như hai bài kệ kinh trên) ...

Sung Mãn 3 – Tương V, 585

1) ...

2) ... (như đoạn số 2, kinh trên) ...

3) ... (đoạn đầu giống kinh trên về đối với Phật, Pháp, Tăng... ) có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt (các

BẬC DỰ LƯU                                              323

pháp), trí tuệ các bậc Thánh thể nhập (các pháp), đưa
đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Những pháp này,
này các Tỷ-kheo, là bốn phước đức sung mãn, thiện
sung mãn, món ăn cho lạc.

4) ... (như đoạn số 4, kinh trước) ...

5) Thế Tôn thuyết như vầy:

Ai ước muốn phước đức,
Vững trú trên điều thiện,
Tu tập theo con đường,
Đưa đến đạt bất tử,
Chứng được lõi của pháp,
Thích thú đoạn lậu hoặc,
Vị ấy không run sợ,
Khi nghĩ đến thần chết.

Rất Giàu Hay Giàu – Tương V, 586

1) ...

2) -- Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử được gọi là giàu, rất giàu, có tài sản lớn, có danh xưng lớn. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo,

BẬC DỰ LƯU                                          324

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

4) Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử được gọi là giàu, rất giàu, có tài sản lớn, có danh xưng lớn.

BẬC DỰ LƯU                                            325

Tỷ Kheo Hay Thanh Tịnh – Tương V, 586

1) ...

2) -- Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung

BẬC DỰ LƯU                                         326

kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

4) Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

Nandiya – Tương V, 587

1) Nhân duyên ở Kapilavatthu.

2) Thế Tôn nói với họ Thích Nandiya đang ngồi một
bên: "Thành tựu bốn pháp này, này Nandiya, vị
Thánh đệ tử là bậc Dự lưu... giác ngộ. Thế nào là
bốn?".

3) ... (thành tựu tịnh tín đối với Ba Ngôi Báu và các giới) ...

4) ... (như đoạn số 4, kinh trước) ...

Bhaddiya – Tương V, 587

BẬC DỰ LƯU                                          327

... (như kinh trước, chỉ khác, đây là họ Thích Bhaddiya ) ...

Mahànàma – Tương V, 587

... (như kinh trước, chỉ khác, đây là họ Thích Mahànàma ) ...

Phần – Tương V, 587

1) ...

2) -- Có bốn Dự lưu phần này, này các Tỷ-kheo.

3) Thế nào là bốn?

- Thân cận bậc Chân nhân,
- Nghe diệu pháp,
- Như lý tác ý,
- Thực hành pháp và tùy pháp.

4) Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn Dự lưu phần.

VI. Phẩm Với Trí Tuệ

BẬC DỰ LƯU                                       328

Với Bài Kệ – Tương V, 588

1) ...

2) -- Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".

BẬC DỰ LƯU                                         329

- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

Này các Tỷ-kheo, thành tựu bốn pháp này, vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu... giác ngộ.

4) Thế Tôn nói như vậy...

Với ai tin Như Lai,
Bất động, khéo an trú,
Với ai giới thiện lành,
Bậc Thánh kính, tán thán.
Với ai tịnh tín Tăng,
Với tri kiến chánh trực,
Được nói: không phải nghèo,
Sống vậy không vô ích.
Do vậy, bậc Hiền minh,
Cần tu tập tín giới,
Thấy rõ được Chánh pháp,
Không quên lời Phật dạy.

An Cư Mùa Mưa – Tương V, 589

BẬC DỰ LƯU                                         330

1) Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, Jetavana, tại khu vườn ông Anàthapindika.

2) Lúc bấy giờ, một Tỷ-kheo, sau khi an cư mùa mưa ở Sàvatthi xong, đi đến Kapilavatthu vì một vài công việc.

3) Các họ Thích ở Kapilavatthu được nghe một Tỷ- kheo, sau khi an cư mùa mưa xong ở Sàvatthi, đã đến Kapilavatthu.

4) Rồi các họ Thích ở Kapilavatthu đi đến Tỷ-kheo
ấy; sau khi đến, đảnh lễ Tỷ-kheo ấy rồi ngồi xuống
một bên. Các họ Thích ở Kapilavatthu thưa với Tỷ-
kheo ấy:

5) -- Thưa Tôn giả, Thế Tôn có sức khỏe không, có khỏe mạnh không?

-- Này chư Hiền, Thế Tôn có sức khỏe, có khỏe mạnh.

-- Thưa Tôn giả, Tôn giả Sàriputta và Tôn giả Moggallàna có sức khỏe không, có khỏe mạnh không?

-- Này chư Hiền, Tôn giả Sàriputta và Tôn giả Moggalàna có sức khỏe, có khỏe mạnh.

BẬC DỰ LƯU                                           331

-- Thưa Tôn giả, chúng Tỷ-kheo có sức khỏe không, có khỏe mạnh không?

-- Này chư Hiền, chúng Tỷ-kheo có sức khỏe, có khỏe mạnh.

6) -- Thưa Tôn giả, trong dịp an cư này, Tôn giả có tự thân nghe, tự thân lãnh thọ gì từ Thế Tôn?

-- Này chư Hiền, tôi có tự thân nghe, tự thân lãnh thọ từ Thế Tôn như sau: "Thật là ít, này các Tỷ-kheo, là các Tỷ-kheo, sau khi đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Và nhiều hơn là các Tỷ-kheo, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ đấy nhập Niết-bàn, không còn trở lại đời này nữa".

7) Lại nữa, này chư Hiền, tôi tự thân nghe, tự thân lãnh thọ từ Thế Tôn như sau: "Thật là ít, này các Tỷ- kheo, là những Tỷ-kheo, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ đấy nhập Niết-bàn, không còn trở lại đời này nữa. Và nhiều hơn là những Tỷ-kheo, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, làm cho muội lược tham, sân, si là bậc Nhất lai, chỉ một lần trở lui đời này nữa để chấm dứt khổ đau".

BẬC DỰ LƯU                                           332

8) Lại nữa, này chư Hiền, tôi tự thân nghe, tự thân lãnh thọ từ Thế Tôn như sau: "Thật là ít, này các Tỷ- kheo, là những Tỷ-kheo, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, làm cho muội lược tham, sân, si, thành bậc Nhất lai, chỉ một lần trở lui đời này nữa để chấm dứt khổ đau. Và nhiều hơn là những Tỷ-kheo, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, thành bậc Dự lưu, không còn phải thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ".

Dhammadinna – Tương V, 591

1) Một thời, Thế Tôn trú ở Bàrànasi, tại Isipatana, ở vườn nai.

2) Rồi cư sĩ Dhammadinna với năm trăm cư sĩ đi đến
Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên. Ngồi một bên, cư sĩ Dhammadinna
bạch Thế Tôn:

3) -- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy giảng dạy cho chúng con. Thế Tôn hãy giáo giới cho chúng con! Nhờ vậy chúng con được hạnh phúc, an lạc lâu dài.

-- Nếu vậy, này Dhammadinna, các Ông cần phải học tập như sau: Các kinh điển nào do Như Lai thuyết giảng thâm sâu, nghĩa lý thâm sâu, siêu thế,

BẬC DỰ LƯU                                          333

liên hệ đến nghĩa không, cần phải thường thường được tìm đến và an trú (học hỏi). Như vậy, này Dhammadinna, các Ông cần phải học tập.

4) -- Bạch Thế Tôn, thật không dễ gì cho chúng con,
phải sống trong những ngôi nhà đầy những trẻ con,
sử dụng hương chiên-đàn từ Kàsi, đeo các vòng hoa,
hương và phấn sáp, thọ dụng vàng và bạc, đối với
các kinh điển do Thế Tôn thuyết giảng thâm sâu, với
ý nghĩa thâm sâu, siêu thế, liên hệ đến nghĩa không,
có thể thường thường tìm đến những kinh điển ấy và
học hỏi. Bạch Thế Tôn, chúng con là những người
an trú trên năm học pháp, Thế Tôn hãy giảng cho
chúng con các pháp khác!

5) -- Do vậy, này Dhammadinna, các Ông hãy học
tập như sau: "Chúng ta sẽ thành tựu lòng tịnh tín bất
động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng... Phật,
Thế Tôn" ... đối với Pháp... đối với chúng Tăng...
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa
đến Thiền định. Như vậy, này Dhammadinna, các
Ông cần phải học tập.

-- Bạch Thế Tôn, bốn Dự lưu phần này được Thế Tôn thuyết giảng, các pháp ấy có mặt ở nơi chúng con. Chúng con thực hiện các pháp ấy.

BẬC DỰ LƯU                                          334

6) Bạch Thế Tôn, chúng con thành tựu lòng tịnh tín
bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng,...
Phật, Thế Tôn"... đối với Pháp.... đối với chúng
Tăng... chúng con thành tựu các giới được các bậc
Thánh ái kính... đưa đến Thiền định.

7) -- Lợi đắc thay cho Ông, này Dhammadinna! Thật khéo lợi đắc thay cho Ông, này Dhammadinna! Này Dhammadinna, Ông đã tuyên bố về Dự lưu quả.

Bị Bệnh – Tương V, 593

1) Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng họ Thích, tại Kapilavatthu, khu vườn các cây bàng.

2) Lúc bấy giờ, nhiều Tỷ-kheo đang làm y cho Thế Tôn, nghĩ rằng khi y làm xong, Thế Tôn sau ba tháng sẽ đi du hành.

3) Họ Thích Mahànàma được nghe: "Nhiều Tỷ-kheo
đang làm y cho Thế Tôn và họ nghĩ rằng: "Khi y làm
xong, Thế Tôn sau ba tháng sẽ đi du hành"". Rồi họ
Thích Mahànàma đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh
lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên,
họ Thích Mahànàma bạch Thế Tôn:

BẬC DỰ LƯU                                        335

4) -- Bạch Thế Tôn, con được nghe nhiều Tỷ-kheo
đang làm y cho Thế Tôn và họ nghĩ rằng: "Sau khi y
làm xong, Thế Tôn sau ba tháng sẽ ra đi du hành".
Chúng con chưa được tự thân nghe từ Thế Tôn, tự
thân lãnh thọ từ Thế Tôn điều này.

Bạch Thế Tôn, một cư sĩ có trí bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh, cần phải được một cư sĩ có trí giáo giới như thế nào?

5) -- Này Mahànàma, một cư sĩ có trí bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh, cần phải được an ủi với bốn pháp an ủi như sau (assàsaniya dhamma):

- Tôn giả hãy yên tâm, với lòng tịnh tín bất động
của Tôn giả đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện
Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự
Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
- Tôn giả hãy yên tâm, với lòng tịnh tín bất động
của Tôn giả đối với Pháp: "Pháp do Thế Tôn khéo
thuyết, thiết thực hiện tại, có hiệu quả tức thời,
đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được
người trí tự mình giác hiểu".
- Tôn giả hãy yên tâm, với lòng tịnh tín bất động
của của Tôn giả đối với chúng Tăng: "Diệu hạnh
là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực hạnh là chúng
đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là chúng đệ tử

BẬC DỰ LƯU                                         336

của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử của
Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử
của Thế Tôn là đáng cung kính, đáng cúng dường,
đáng tôn trọng, đáng được chấp tay, là phước
điền vô thượng ở đời".
- Tôn giả hãy yên tâm, với các giới của Tôn giả
được các bậc Thánh ái kính, không bị phá hoại,
không bị đâm cắt, không bị nhiễm ô, không bị uế
nhiễm, đem lại giải thoát, được người trí tán thán,
không bị chấp thủ, đưa đến Thiền định.

6) Một cư sĩ có trí bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh, này Mahànàma, phải được một cư sĩ có trí giáo giới với bốn pháp an ủi này. Cần phải nói như vậy.

7) Tôn giả ấy có lòng thương nhớ cha mẹ. Nếu vị ấy
nói: "Tôi còn có lòng thương nhớ cha mẹ", thời
nên nói với vị ấy như sau: "Thưa Tôn giả, Tôn giả
thế nào cũng phải chết. Dầu Tôn giả có lòng thương
nhớ cha mẹ, Tôn giả cũng sẽ chết. Dầu Tôn giả
không có lòng thương nhớ cha mẹ, Tôn giả cũng sẽ
chết. Vậy tốt hơn là Tôn giả hãy từ bỏ lòng thương
nhớ đối với cha mẹ của Tôn giả".

8) Nếu vị ấy nói như sau: "Lòng thương nhớ của tôi
đối với cha mẹ, lòng thương nhớ ấy đã được đoạn
tận", vị ấy cần phải được nói như sau: "Tôn giả có
lòng thương nhớ vợ con hay không?" Nếu vị ấy

BẬC DỰ LƯU                                          337

nói: "Tôi có lòng thương nhớ vợ con", thời vị ấy cần
phải được nói như sau: "Tôn giả thế nào cũng chết.
Dầu Tôn giả có lòng thương nhớ vợ con, Tôn giả
cũng sẽ chết. Dầu Tôn giả không có lòng thương nhớ
vợ con, Tôn giả cũng sẽ chết. Vậy tốt hơn là Tôn giả
hãy từ bỏ lòng thương nhớ đối với vợ con của Tôn
giả".

9) Nếu vị ấy nói như sau: "Lòng thương nhớ của tôi
đối với vợ con, lòng thương nhớ ấy đã được đoạn
tận", vị ấy cần phải được nói như sau: "Tôn giả có
lòng thương tiếc năm dục công đức của loài Người
không?" Nếu vị ấy nói như sau: "Tôi có lòng thương
nhớ năm dục công đức của loài Người", vị ấy cần
phải được nói như sau: "Các Thiên dục đối với nhân
dục, còn hấp dẫn hơn, còn thù diệu hơn. Vậy tốt hơn
Tôn giả hãy từ bỏ tâm khỏi các nhân dục, và hướng
tâm đến Tứ đại thiên vương thiên".

10) Nếu vị ấy nói như sau: "Tâm tôi đã từ bỏ nhân
dục và hướng đến Tứ đại thiên vương thiên", vị ấy
cần được nói như sau: "Chư Thiên ở cõi Ba mươi
ba còn hấp dẫn hơn, còn thù diệu hơn Tứ đại thiên
vương thiên. Tốt hơn Tôn giả hãy từ bỏ tâm khỏi Tứ
đại thiên vương thiên và hướng tâm đến chư Thiên ở
cõi trời Ba mươi ba".

BẬC DỰ LƯU                                         338

11-16) Nếu vị ấy nói như sau: "Tâm tôi đã từ bỏ Tứ
đại thiên vương thiên và hướng đến chư Thiên ở cõi
trời Ba mươi ba", vị ấy cần được nói như sau: "Chư
Thiên Yamà, chư Thiên Tusità, chư Thiên Hóa lạc
thiên, chư Thiên Tha hóa tự tại thiên còn hấp dẫn
hơn, còn thù diệu hơn chư Thiên ở cõi trời Ba mươi
ba...".

17) ... "Chư Thiên ở Phạm thế còn hấp dẫn hơn, còn thù diệu hơn chư Thiên ở Tha hóa tự tại thiên. Tốt hơn Tôn giả từ bỏ tâm khỏi chư Thiên Tha hóa tự tại thiên và hướng tâm đến Phạm thế, Phạm thiên giới".

18) Nếu vị ấy nói như sau: "Tâm tôi đã từ bỏ chư
Thiên Tha hóa tự tại thiên và hướng tâm về chư
Thiên ở Phạm thế", thời vị ấy cần phải được nói như
sau: "Này Tôn giả, Phạm thiên giới là vô thường,
không thường hằng, bị thân kiến giới hạn. Tốt hơn là
Tôn giả hãy từ bỏ tâm khỏi Phạm thế và hướng tâm
đến đoạn diệt thân kiến (Sakkàya)".

19) Nếu vị ấy nói như sau: "Tâm tôi đã từ bỏ Phạm thế và hướng đến đoạn diệt thân kiến", vị cư sĩ nói như vậy, này Mahànàama, và với Tỷ-kheo có tâm giải thoát khỏi các lậu hoặc, Ta nói rằng không có gì sai biệt, tức là về phương diện giải thoát.

BẬC DỰ LƯU                                         339

Bốn Quả 1 – Tương V, 597

1) ...

2) Có bốn pháp, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn đưa đến chứng ngộ quả Dự lưu.

3) Thế nào là bốn?

- Thân cận với bậc Chân nhân,
- Nghe diệu pháp,
- Như lý tác ý,
- Thực hiện pháp và tùy pháp.

4) Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chứng ngộ quả Dự lưu.

Bốn Quả 2 – Tương V, 598

2) ... (như kinh trên, chỉ khác, đây đưa đến chứng ngộ quả Nhất lai ).

Bốn Quả 3 – Tương V, 598

3) ... (như kinh trên, chỉ khác, đây đưa đến quả Nhất lai )

Bốn Quả 4 – Tương V, 598

BẬC DỰ LƯU                                           340

4) ... (như kinh trên, chỉ khác, đây đưa đến quả A-la- hán)

Lợi Đắc – Tương V, 598

2) ... đưa đến lợi đắc trí tuệ...

Tăng Trưởng – Tương V, 598

2) ... đưa đến tăng trưởng trí tuệ...

Quảng Đại – Tương V, 599

2) ... đưa đến quảng đại trí tuệ...

VII. Phẩm Đại Trí Tuệ

Đại – Tương V, 599

4) ... đưa đến đại trí tuệ...

Quảng Đại (Puthu) – Tương V, 599

4) ... đưa đến quảng đại trí tuệ...

Tăng Trưởng(Vipula) – Tương V, 599

4) ... đưa đến tăng trưởng trí tuệ...

BẬC DỰ LƯU                                           341

65. IV. Thâm Sâu – Tương V, 599

4) ... đưa đến trí tuệ thâm sâu...

66. V. Không Có Ngang Bằng (Asamatta) – Tương V, 599

4) ... đưa đến trí tuệ không có ngang bằng...

67. VI. Sung Mãn (Bhuuri) – Tương V, 599

4) ... đưa đến trí tuệ sung mãn...

68. VII. Nhiều – Tương V, 600

4) ... đưa đến trí tuệ sung túc...

69. VIII. Nhanh Lẹ (Sìgha) – Tương V, 600

4) ... đưa đến trí tuệ nhanh nhẹn...

70. IX. Khinh An – Tương V, 600

4) ... đưa đến trí tuệ khinh an...

71. X. Hoan Hỷ (Hàsa) – Tương V, 600

4) ... đưa đến trí tuệ hoan hỷ...

72. XI. Tốc Hành – Tương V, 600

BẬC DỰ LƯU                                      342

4) ... đưa đến trí tuệ tốc hành...

73. XII. Sắc Bén – Tương V, 600

4) ... đưa đến trí tuệ sắc bén...

74. XIII. Thể Nhập (Nibbedhika) – Tương V, 600

4) ... đưa đến trí tuệ thể nhập. Thế nào là bốn? (như trên) ...

BẬC DỰ LƯU                                          343

34 Kinh Tương Ưng Kiến – Tương III, 349

Tương Ưng Kiến

I. Phẩm Dự Lưu

Gió – Tương III, 349

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

-- Do có cái gì, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ cái gì,
do thiên chấp cái gì, (tà) kiến này khởi lên: "Gió
không thổi, sông không chảy, đàn bà mang thai
không sanh, mặt trăng, mặt trời không mọc hay
không lặn. Tất cả đều đứng vững như cột trụ"?

3) -- Đối với chúng con, bạch Thế Tôn, các pháp lấy
Thế Tôn làm căn bản, lấy Thế Tôn làm lãnh đạo, lấy
Thế Tôn làm chỗ nương tựa. Lành thay, bạch Thế
Tôn! Thế Tôn hãy nói cho chúng con ý nghĩa của lời
dạy ấy. Sau khi nghe lời dạy của Thế Tôn, các Tỷ-
kheo sẽ thọ trì.

-- Vậy này các Tỷ-kheo, hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

BẬC DỰ LƯU                                          344

-- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

4) -- Do có sắc, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ sắc,
do thiên chấp sắc, (tà) kiến này khởi lên: "Gió không
thổi, sông không chảy, đàn bà có thai không sanh,
mặt trăng, mặt trời không mọc hay không lặn. Tất cả
đều đứng vững như cột trụ".

5-7) Do có thọ... có tưởng... có các hành...

8) Do có thức, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ thức, do thiên chấp thức, (tà) kiến này khởi lên: "Gió không thổi... Tất cả đều đứng vững như cột trụ".

9) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, sắc là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu không chấp thủ cái ấy, thời có thể khởi lên (tà) kiến:

BẬC DỰ LƯU                                           345

"Gió không thổi... Tất cả đều đứng vững như cột trụ"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

10-12) -- Thọ... Tưởng... Các hành...

13) ... Thức là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu
không chấp thủ cái ấy, thời có thể khởi lên (tà) kiến:
"Gió không thổi... Tất cả đều đứng vững như cột
trụ"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

14) -- Cái gì được thấy, được nghe, được nghĩ đến, được biết, được đạt đến, được tìm cầu, được ý tư duy, cái ấy là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn?

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

BẬC DỰ LƯU                                           346

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu
không chấp thủ cái ấy, thời có thể khởi lên (tà) kiến:
"Gió không thổi... Tất cả đều đứng vững như cột
trụ"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

15) -- Khi nào vị Thánh đệ tử, này các Tỷ-kheo, đối
với sáu xứ này, nghi hoặc được đoạn trừ; đối với khổ,
nghi hoặc được đoạn trừ; đối với khổ tập khởi, nghi
hoặc được đoạn trừ; đối với khổ đoạn diệt, nghi hoặc
được đoạn trừ; đối với con đường đưa đến khổ đoạn
diệt, nghi hoặc được đoạn trừ; như vậy, này các Tỷ-
kheo gọi là bậc Thánh đệ tử đã chứng được Dự lưu,
không còn bị thối đọa, quyết chắc hướng đến giác
ngộ.

Cái Này Là Của Tôi – Tương III, 352

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

-- Do có cái gì, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ cái gì,
do thiên chấp cái gì, (tà) kiến này được khởi lên:
"Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã
của tôi"?

BẬC DỰ LƯU                                           347

3) -- Đối với chúng con, bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

4) -- Do có sắc, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ sắc,
do thiên chấp sắc, (tà) kiến này được khởi lên: "Cái
này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của
tôi".

5-7) Do có thọ... tưởng... các hành...

8) Do có thức, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ thức,
do thiên chấp thức, (tà) kiến này được khởi lên: "Cái
này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của
tôi".

9) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, sắc là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu
không chấp thủ cái ấy, thời có thể khởi lên (tà) kiến
này: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự
ngã của tôi?"

BẬC DỰ LƯU                                            348

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

10-12) --. .. Thọ... Tưởng... Các hành...

13) Thức là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu
không chấp thủ cái ấy, thời có thể khởi lên (tà) kiến
này: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự
ngã của tôi"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

14) -- Cái gì được thấy, được nghe, được nghĩ đến, được biết, được tìm cầu, được ý tư duy, cái ấy là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                            349

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu
không chấp thủ cái ấy, thời có thể khởi lên (tà) kiến
này: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự
ngã của tôi"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

15) -- Khi nào vị Thánh đệ tử, này các Tỷ-kheo, đối
với sáu xứ này, nghi hoặc được đoạn trừ; đối với khổ,
nghi hoặc được đoạn trừ; đối với khổ tập khởi, nghi
hoặc được đoạn trừ; đối với khổ đoạn diệt, nghi hoặc
được đoạn trừ; đối với con đường đưa đến khổ đoạn
diệt, nghi hoặc được đoạn trừ; như vậy, này các Tỷ-
kheo gọi là bậc Thánh đệ tử đã chứng được Dự lưu,
không còn bị thối đọa, quyết chắc hướng đến giác
ngộ.

Cái Này Là Tự Ngã – Tương III, 355

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

-- Do có cái gì, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ cái gì,
do thiên chấp cái gì, (tà) kiến này khởi lên: "Cái ấy
là tự ngã, cái ấy là thế giới. Sau khi chết, cái ấy sẽ
thường còn, thường hằng, thường trú, không chịu sự
biến hoại"?

BẬC DỰ LƯU                                            350

3) -- Đối với chúng con, bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

4) -- Do có sắc, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ sắc,
do thiên chấp sắc, (tà) kiến này khởi lên: "Cái ấy là
tự ngã, cái ấy là thế giới. Sau khi chết, cái ấy sẽ
thường còn, thường hằng, thường trú, không chịu sự
biến hoại".

5-7) ... thọ... tưởng... các hành...

8) Do có thức, do chấp thủ thức, do thiên chấp thức, (tà) kiến này khởi lên: " Cái ấy là tự ngã, cái ấy là thế giới. Sau khi chết cái ấy sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không chịu sự biến hoại ".

9) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, sắc là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu không có chấp thủ cái ấy, thời có thể khởi lên (tà) kiến này: "Cái ấy là tự ngã, cái ấy là thế giới. Sau

BẬC DỰ LƯU                                              351

khi chết, cái ấy sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không chịu sự biến hoại"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

10-13) ... Thọ... Tưởng... Các hành... Thức là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu
không chấp thủ cái ấy, thời có thể khởi lên (tà) kiến
này: "Cái ấy là tự ngã, cái ấy là thế giới. Sau khi
chết, cái ấy sẽ thường còn, thường hằng, thường trú,
không chịu sự biến hoại"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

14) -- Cái gì được thấy, được nghe, được nghĩ đến, được biết, được đạt tới, được tìm cầu, được ý tư duy, cái ấy là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

BẬC DỰ LƯU                                          352

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu
không có chấp thủ cái ấy, thời có thể khởi lên (tà)
kiến này: "Cái ấy là tự ngã, cái ấy là thế giới. Sau
khi chết, cái ấy sẽ thường còn, thường hằng, thường
trú, không chịu sự biến hoại"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

15) -- Khi nào vị Thánh đệ tử, này các Tỷ-kheo, đối
với sáu xứ này, nghi hoặc được đoạn trừ; đối với khổ,
nghi hoặc được đoạn trừ; đối với khổ tập khởi, nghi
hoặc được đoạn trừ; đối với khổ đoạn diệt, nghi hoặc
được đoạn trừ; đối với con đường đưa đến khổ đoạn
diệt, nghi hoặc được đoạn trừ; như vậy, này các Tỷ-
kheo gọi là bậc Thánh đệ tử đã chứng được Dự lưu,
không còn bị thối đọa, quyết chắc hướng đến giác
ngộ.

Có Thể Không Phải Của Tôi – Tương III, 357

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

-- Do có cái gì, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ cái gì,
do thiên chấp cái gì, (tà) kiến này khởi lên: "Nếu
trước không có ta, thời đã không có của ta. Nếu sẽ
không có ta, thời sẽ không có của ta"?

BẬC DỰ LƯU                                          353

(Như kinh trên, chỉ có sự sai khác về "tà kiến").

Không Có – Tương III, 358

-- Do có cái gì, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ cái gì, do thiên chấp cái gì, (tà) kiến này khởi lên: "Không có bố thí, không có lễ hy sinh, không có tế tự, không có quả dị thục các nghiệp thiện ác, không có đời này, không có đời khác, không có mẹ, không có cha, không có các loài hóa sanh. Ở đời, không có những vị Sa-môn chánh hạnh, chánh hướng, đã tự mình chứng tri, chứng ngộ đời này và đời khác, và truyền dạy lại. Con người này do bốn đại hợp thành, khi mệnh chung, địa đại trở về trả lại cho địa giới; thủy đại trở về trả lại cho thủy giới; hỏa đại trở về trả lại cho hỏa giới; phong đại trở về trả lại cho phong giới; các căn nhập vào hư không. Bốn người gánh quan tài với người nằm trong quan tài là năm, gánh người chết mang đi (đến chỗ hỏa táng), thốt ra những lời tán tụng, các xương trắng như màu bồ câu và những vật cúng dường trở thành tro bụi. Chỉ có người ngu mới tán dương bố thí. Lời nói của họ trống không, giả dối, khi họ thuyết có sự sống. Kẻ ngu cũng như người hiền, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ đoạn diệt, tiêu thất, không còn tồn tại sau khi chết"?

3)-- Đối với chúng con, bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

BẬC DỰ LƯU                                             354

4) (Như kinh trên, chỉ khác ở "tà kiến").

Đối Với Người Hành Động – Tương III, 359

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

-- Do có cái gì, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ cái gì, do thiên chấp cái gì, (tà) kiến này khởi lên: "Tự làm hay khiến người làm, chém giết hay khiến người chém giết, đốt nấu hay khiến người đốt nấu, gây phiền muộn hay khiến người gây phiền muộn, gây áo não hay khiến người gây áo não, tự mình gây sợ hãi hay khiến người gây sợ hãi, sát sanh, lấy của không cho, phá cửa nhà mà vào cướp bóc, đánh cướp một nhà lẻ loi, chận đường cướp giựt, tư thông vợ người, nói láo, hành động như vậy không có tội ác gì. Nếu lấy một bánh xe sắc bén giết hại tất cả chúng sanh trên cõi đất thành một đống thịt, thành một chồng thịt, cũng không vì vậy mà có tội ác, mà gây ra tội ác. Nếu có người đi trên bờ phía Nam sông Hằng giết hại, tàn sát, chém giết, khiến người chém giết, đốt nấu, khiến người đốt nấu, cũng không vì vậy mà có tội ác. Nếu có người đi trên bờ phía Bắc sông Hằng bố thí, khiến người bố thí, tế lễ, khiến người tế lễ, cũng không vì vậy mà có phước báo. Bố thí, điều phục, cấm giới, tự chế, tôn trọng sự thật, không có phước đức, không đưa đến phước đức"?

BẬC DỰ LƯU                                           355

4) -- Đối với chúng con, bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

(Như kinh trên, chỉ khác phần tà kiến").

Nhân – Tương III, 360

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

-- Do có cái gì, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ cái gì,
do thiên chấp cái gì, (tà) kiến này khởi lên: "Không
có nhân, không có duyên, các loài hữu tình bị nhiễm
ô; vô nhân, vô duyên, các loài hữu tình bị nhiễm ô.
Không có nhân, không có duyên, các loài hữu tình
được thanh tịnh; vô nhân, vô duyên, các loài hữu tình
được thanh tịnh. Không có lực, không có tinh tấn,
không có nhân lực, không có sự cố gắng của người.
Tất cả chúng sanh, tất cả hữu tình, tất cả sinh vật,
tất cả sinh mạng đều không tự tại, không lực, không
tinh tấn. Họ bị dắt dẫn, chi phối bởi định mệnh, bởi
điều kiện bộ loại của họ, bởi cá tánh của họ. Họ
hưởng thọ khổ, lạc, y theo sáu loại thác sanh của
họ"?

3) -- Đối với chúng con, bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

(Như các kinh trên, chỉ khác phần "tà kiến").

BẬC DỰ LƯU                                          356

Đạt Tà Kiến – Tương III, 361

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

-- Do có cái gì, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ cái gì,
do thiên chấp cái gì, khởi lên (tà) kiến như sau: "Có
bảy thân không bị làm ra, không làm ra, không bị
sáng tạo, không sáng tạo, không sanh sản, thường
tại như đỉnh núi, đứng thẳng như trụ đá. Chúng bất
động, không chuyển biến, không xâm lăng nhau.
Chúng không ảnh hưởng đến lạc hay khổ với nhau,
hoặc cả khổ và lạc"?

3) Bảy thân ấy là gì? - Địa thân, thủy thân, hỏa thân,
phong thân, khổ, lạc và thứ bảy là mạng. Bảy thân
này không bị làm ra, không làm ra, không bị sáng
tạo, không sáng tạo, không sanh sản, thường tại như
đỉnh núi, đứng thẳng như trụ đá. Chúng bất động,
không chuyển biến, không xâm lăng nhau, chúng
không ảnh hưởng đến lạc hay khổ với nhau, hoặc cả
khổ và lạc.

4) Khi một ai dùng lưỡi kiếm sắc bén chém đầu, thời không có ai tước đoạt sanh mạng của ai cả, lưỡi kiếm chỉ rơi vào giữa bảy thân mà thôi.

5) Có tất cả là 1.400.000 chủng loại thác sanh, lại có thêm 6.000 và có thêm 600 nữa. Có 500 loại nghiệp

BẬC DỰ LƯU                                           357

và năm nghiệp (theo 5 căn), lại có ba nghiệp (về thân,
khẩu, ý), lại có toàn nghiệp (thân và khẩu), và bán
nghiệp (ý), có 62 đạo, 62 trung kiếp, sáu giai cấp,
tám nhân địa, 4.900 sanh nghiệp, 4.900 kẻ du hành,
4.900 chỗ ở của loài Nàga, 2.000 căn, 3.000 cảnh địa
ngục, 36 trần giới, 7 tưởng thai, 7 vô tưởng thai, 7
tiết thai, 7 loài Thiên, 7 loài Người, 7 loài quỷ, 7 hồ
nước, 7 pavutas (rừng hay hồ nhỏ), 7 papàta (vực
thẳm), 700 papàta (vực thẳm), 7 mộng, 700 mộng,
có 8 trăm 40 vạn đại kiếp, trong thời gian ấy, kẻ ngu
và người hiền sau khi lưu chuyển luân hồi sẽ trừ tận
khổ đau.

6) Không có lời nguyền: "Với giới hạnh này, với kỷ luật này, với khổ hạnh này hay với Phạm hạnh này, tôi sẽ làm cho chín muồi những nghiệp chưa được thuần thục, hoặc trừ diệt những nghiệp đã thuần thục bởi những nhẫn thọ liên tục, không thể đo lường khổ và lạc với những vật đo lường, trong khi luân hồi không có giảm tăng, không có thặng dư, thiếu thốn.

7) Ví như một cuộn chỉ được tung ra sẽ được kéo dài
đến một mức độ nào đó. Cũng như vậy, kẻ ngu và
người hiền sau khi lưu chuyển luân hồi sẽ đoạn tận
khổ đau ".

8) -- Đối với chúng con, bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

BẬC DỰ LƯU                                            358

(Như các kinh trên, chỉ khác về "tà kiến").

Thế Gian Là Thường – Tương III, 363

(Như các kinh trên, chỉ khác về "tà kiến". Ở đây "tà kiến" được thay bằng "thế gian là thường").

Thế Gian Là Vô Thường (S.iii,214) – Tương III, 363

(Như các kinh trên, chỉ khác về "tà kiến").

Hữu Biên – Tương III, 363

(Như các kinh trên, chỉ khác về "tà kiến")

Vô Biên – Tương III, 363

(Như các kinh trên, chỉ khác về "tà kiến")

Mạng Với Thân Là Một – Tương III, 363

(Như các kinh trên, chỉ khác về "tà kiến")

Mạng Với Thân Là Khác – Tương III, 363

(Như các kinh trên, chỉ khác về "tà kiến")

Như Lai Có Tồn Tại – Tương III, 364

BẬC DỰ LƯU                                         359

(Như các kinh trên, chỉ khác về "tà kiến")

Như Lai Không Có Tồn Tại – Tương III, 364

(Như các kinh trên, chỉ khác về "tà kiến")

Như Lai Có Tồn Tại Và Không Có Tồn Tại – Tương III, 364

(Như các kinh trên, chỉ khác về "tà kiến")

Như Lai Không Tồn Tại Và Không Không Tồn Tại – Tương III, 364

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

-- Này các Tỷ-kheo, do có cái gì, do chấp thủ cái gì,
do thiên chấp cái gì, (tà) kiến này khởi lên: "Như
Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi
chết"?

3) -- Đối với chúng con, bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

4-8) -- Do có sắc, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ sắc, do thiên chấp sắc, (tà) kiến này khởi lên: "Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết"... ... thọ... tưởng... các hành... Do có thức, này các Tỷ-kheo, do chấp thủ thức, do thiên chấp

BẬC DỰ LƯU                                          360

thức, khởi lên (tà) kiến này: "Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết".

9) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, sắc là thường hay vô thường?

-- Vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu
không chấp thủ cái ấy, thời có thể khởi lên (tà) kiến
như sau: "Như Lai không tồn tại và không không tồn
tại sau khi chết?"

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

10-13) ... Thọ... Tưởng... Các hành... Thức...

14) -- Cái gì được thấy, được nghe, được nghĩ đến, được biết đến, được đạt tới, được tìm cầu, được ý suy tư; cái ấy là thường hay vô thường?

-- Vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                          361

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, nếu
không chấp thủ cái ấy, thời có thể khởi lên (tà) kiến
như sau: "Như Lai không tồn tại và không không tồn
tại sau khi chết "?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

15) -- Khi nào vị Thánh đệ tử, này các Tỷ-kheo, đối
với sáu xứ này, nghi hoặc được đoạn trừ; đối với khổ,
nghi hoặc được đoạn trừ; đối với khổ tập khởi, nghi
hoặc được đoạn trừ; đối với khổ đoạn diệt, nghi hoặc
được đoạn trừ; đối với con đường đưa đến khổ đoạn
diệt, nghi hoặc được đoạn trừ; như vậy, này các Tỷ-
kheo gọi là bậc Thánh đệ tử đã chứng được Dự lưu,
không còn bị thối đọa, quyết chắc hướng đến giác
ngộ.

II. Phẩm Trùng Thuyết (1)

I. Gió – Tương III, 367

(Những kinh I, II trong phẩm này là giống như những kinh trong Chương Ba, Kiến Tương Ưng từ số I cho đến số XVIII).

II. Phi Hữu Phi Vô (S.iii,218) – Tương III, 367

BẬC DỰ LƯU                                          362

III. Phẩm Trùng Thuyết (2)

Tự Ngã Có Sắc – Tương III, 367

(Những kinh này giống như các kinh trước chỉ khác là "tà kiến" được thay bằng "Tự ngã có sắc, sau khi chết, không bệnh").

Tự Ngã Không Có Sắc.

(như trên, được thay bằng "Tự ngã không có sắc, sau khi chết, không bệnh").

Tự Ngã Có Sắc Và Không Sắc.

Tự Ngã Không Có Sắc Và Không Không Sắc

Thuần Lạc

(... "Tự ngã là thuần lạc, sau khi chết, không bệnh").

Thuần Khổ

Thuần Lạc Và Thuần Khổ

Chẳng Phải Khổ , Chẳng Phải Lạc (S.iii,220)

IV. Phẩm Trùng Thuyết (3)

I. (Như kinh Chương Một I, Kinh Nakulapità).

BẬC DỰ LƯU                                           363

II- XXV. (Như kinh từ số I, Phẩm Trùng Thuyết 1, đến VII Phẩm Trùng Thuyết 2)

XXVI. Phi Lạc Phi Khổ (Như kinh VIII, Phẩm Trùng Thuyết 2).

V. Phẩm Trùng Thuyết (4)

I - XXVII. Như kinh (I-II) Phẩm Trùng Thuyết 3) (S.iii,222) – Tương III, 368

BẬC DỰ LƯU                                     364

35 Là 4 Chánh tín - Kinh CUNDÌ CON GÁI VUA – Tăng II, 355

CUNDÌ CON GÁI VUA – Tăng II, 355

1. Một thời, Thế Tôn ở Ràjagaha (Vương Xá),
Veluvana (Trúc Lâm), chỗ nuôi dưỡng các con sóc.
Rồi Cundì, con gái vua, với năm trăm thiếu nữ hộ
tống trên năm trăm cỗ xe đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn ngồi xuống một bên. Ngồi
xuống một bên, Cundì, con gái vua bạch Thế Tôn:

2. - Anh của chúng con, bạch Thế Tôn, hoàng tử Cunda nói như sau: "Nếu có người đàn bà hay người đàn ông quy y Phật, quy y Pháp, quy y chúng Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ say đắm rượu men, rượu nấu, người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, nhất định sanh lên cõi lành, không vào cõi dữ".

Nhưng bạch Thế Tôn, con xin hỏi Thế Tôn:

 Với lòng tin bậc Đạo Sư như thế nào, bạch Thế Tôn sau khi thân hoại mạng chung: nhất định được sanh lên cõi lành, không vào cõi dữ?

BẬC DỰ LƯU                                           365

 Với lòng tin Pháp như thế nào, sau khi thân
hoại mạng chung, nhất định được sanh lên cõi
lành, không vào cõi dữ?
 Với lòng tin chúng Tăng như thế nào, sau khi
thân hoại mạng chung, nhất định được sanh
lên cõi lành, không vào cõi dữ?
 Làm cho đầy đủ các giới như thế nào, sau khi
thân loại mạng chung, nhất định được sanh lên
cõi lành, không vào cõi dữ?

3. - Dầu cho các loại hữu tình nào, này Cundì, không
chân hay hai chân, bốn chân hay nhiều chân, có sắc
hay không sắc, có tưởng hay không tưởng, hay phi
tưởng phi phi tưởng, Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác được xem là tối thượng. Những ai đặt
lòng tin vào đức Phật, họ đặt lòng tin vào tối thượng.
Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được
quả dị thục tối thượng.

4. Dầu cho loại pháp nào, này Cundì, hữu vi hay vô vi, ly tham được xem là tối thượng trong tất cả pháp, (tức là) sự nhiếp phục kiêu mạn, sự nhiếp phục khao khát, sự nhổ lên dục ái, sự chặt đứt tái sanh, sự đoạn diệt tham ái, sự ly tham, đoạn diệt, Niết-bàn. Những ai đặt lòng tin vào Pháp ly tham, này Cundi, họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng.

BẬC DỰ LƯU                                           366

5. Dầu cho loại chúng Tăng hay Hội chúng nào, này
Cundì, chúng Tăng đệ tử của Như Lai, được xem là
tối thượng trong tất cả hội chúng ấy, tức là bốn đôi
tám vị. Chúng Tăng đệ tử của Như Lai đáng được
cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng
đường, đáng được chắp tay, là vô thượng phước điền
ở đời. Những ai đặt lòng tin vào chúng Tăng, này
Cundì, họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai
đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối
thượng.

6. Dầu cho loại giới nào, này Cundì, các giới được bậc Thánh ái kính được gọi là tối thượng trong các giới ấy, tức là giới không bị bể vụn, không bị sứt mẻ, không bị vết chấm, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được bậc trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến chánh định. Với những ai làm cho đầy đủ trong các giới luật được các bậc Thánh ái kính, họ làm cho đầy đủ những gì tối thượng. Với những ai đặt lòng tin tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng.

Tin tưởng vào tối thượng,
Biết được pháp tối thượng,
Tin tưởng Phật tối thượng,
Đáng tôn trọng, vô thượng.
Tin tưởng Pháp tối thượng,
Ly tham, an tịnh lạc,

BẬC DỰ LƯU                                           367

Tin tưởng Tăng tối thượng,
Là ruộng phước vô thượng,
Bố thí bậc tối thượng,
Phước tối thượng tăng trưởng,
Tối thượng về thọ mạng,
Dung sắc và danh văn,
Tối thượng về sức mạnh.
Bậc trí thí tối thượng,
Pháp tối thượng chánh định,
Chư Thiên hay loài Người
Đạt được hỷ tối thượng.

BẬC DỰ LƯU                                   368

36 Là 4 Chánh tín - Kinh CÁC LÒNG TIN – Tăng I, 613

CÁC LÒNG TIN – Tăng I, 613

 Này các Tỷ-kheo, có bốn lòng tin tối thượng này. Thế nào là bốn?

Này các Tỷ-kheo,

- Dầu cho các loại hữu tình nào, không chân hay
hai chân, bốn chân hay nhiều chân, có sắc hay
không sắc, có tưởng hay không tưởng, hay phi
tưởng phi phi tưởng, Thế Tôn, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác được xem là tối thượng.
Những ai đặt lòng tin vào đức Phật, họ đặt lòng
tin vào tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào
tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng.
- Dầu cho loại pháp hữu vi nào, Thánh đạo tám
ngành được xem là tối thượng, những ai đặt lòng
tin vào Thánh đạo Tám ngành, họ đặt lòng tin vào
tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào tối
thượng, họ được quả dị thục tối thượng.
- Dầu cho loại pháp nào, hữu vi hay vô vi, ly tham
được xem là tối thượng trong tất cả pháp, tức là
sự nhiếp phục kiêu mạn, sự nhiếp phục khát ái, sự
nhổ lên tham ái, sự chặt đứt tái sanh, sự đoạn diệt

BẬC DỰ LƯU                                          369

tham ái, sự ly tham đoạn diệt, Niết-bàn. Những ai
đặt lòng tin vào pháp ly tham, này các Tỷ-kheo,
họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai đặt
lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối
thượng.
- Dầu cho loại chúng Tăng hay hội chúng nào,
chúng Tăng đệ tử của Như Lai được xem là tối
thượng trong tất cả hội chúng ấy. Tức là bốn đôi
tám vị, chúng Tăng đệ tử của Thế Tôn đáng được
cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng
dường, đáng được chắp tay, là vô thượng phước
điền ở đời. Những ai đặt lòng tin vào chúng Tăng,
này các Tỷ-kheo, họ đặt lòng tin vào tối thượng.
Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được
quả dị thục tối thượng.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn tin tưởng tối thượng.

3. Tin tưởng vào tối thượng,
Biết được pháp tối thượng,
Tin tưởng Phật tối thượng,
Đáng tôn trọng vô thượng,
Tin tưởng Pháp tối thượng,
Ly tham, an tịnh, lạc,
Tin tưởng Tăng tối thượng,
Là ruộng phước vô thượng,
Bố thí bậc tối thượng,

BẬC DỰ LƯU                                          370

Phước tối thượng tăng trưởng,
Tối thượng về thọ mạng,
Dung sắc và danh văn,
Tối thượng về an lạc,
Tối thượng về sức mạnh,
Bậc trí thí tối thượng,
Pháp tối thượng chánh định,
Chư Thiên hay loài người,
Đạt được hỷ tối thượng.

BẬC DỰ LƯU                       371

37 Là 4 Thiên đạo của chư Thiên - cKinh Con Đường Của Chư Thiên 1 – Tương V, 571

Con Đường Của Chư Thiên 1 – Tương V, 571

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) -- Có bốn thiên đạo này của chư Thiên, này các
Tỷ-kheo, khiến chúng sanh chưa thanh tịnh được
thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần bạch được
thuần bạch. Thế nào là bốn?

3-6) Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn". Đây là thiên đạo thứ nhất của
chư Thiên, khiến chúng sanh chưa thanh tịnh
được thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần
bạch được thuần bạch.
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng

BẬC DỰ LƯU                                         372

hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
Đây là thiên đạo thứ hai của chư Thiên...
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
Đây là thiên đạo thứ ba của chư Thiên...
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định. Đây là thiên đạo thứ tư của chư
Thiên...

7) Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn thiên
đạo của chư Thiên, khiến chúng sanh chưa thanh
tịnh được thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần
bạch được thuần bạch.

Con Đường Của Chư Thiên 2 – Tương V, 572

1) ...

BẬC DỰ LƯU                                         373

2) -- Có bốn thiên đạo của chư Thiên này, này các
Tỷ-kheo, khiến chúng sanh chưa thanh tịnh được
thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần bạch được
thuần bạch. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tịnh tín bất động với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Vị ấy suy tư
như sau: "Thế nào là thiên đạo của chư Thiên? Nói
rằng không sân hận là tối thượng. Ta không làm hại
một ai, các chúng sanh di động hay các chúng sanh
không di động. Thật vậy, ta sống thành tựu pháp
của thiên đạo". Đây là thiên đạo thứ nhất của chư
Thiên khiến các loài chúng sanh chưa thanh tịnh
được thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần bạch
được thuần bạch.

4-5) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Pháp... đối với chúng Tăng...

6) Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến Thiền định. Vị ấy suy tư như sau: "Thế nào là thiên đạo của

BẬC DỰ LƯU                                          374

chư Thiên?". Vị ấy rõ biết như sau: "Ta nghe các chư
Thiên nói rằng không sân hận là tối thượng. Ta
không làm hại một ai, các chúng sanh di động hay
các chúng sanh không di động. Thật vậy, ta sống
thành tựu pháp của thiên đạo". Đây là thiên đạo thứ
tư của chư Thiên, khiến các chúng sanh chưa thanh
tịnh được thanh tịnh, khiến các chúng sanh chưa
thuần bạch được thuần bạch.

7) Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn thiên đạo của chư Thiên, khiến chúng sanh... được thuần bạch.

BẬC DỰ LƯU                                         375

38 Là bậc Thánh minh đạt tuệ - Kinh Duyên – Tương II, 78

Duyên – Tương II, 78

1)... Trú ở Sàvatthi.

2) Này các Tỷ-kheo, vô minh duyên hành, hành duyên thức... (như trên)... Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này.

3) Này các Tỷ-kheo, thế nào là già chết?

Cái gì thuộc chúng sanh này hay chúng sanh khác,
thuộc bộ loại chúng sanh này hay thuộc bộ loại
chúng sanh khác, bị già yếu, suy nhược, hủ bại, tóc
bạc, da nhăn, tuổi thọ đồi bại, các căn chín muồi; đây
gọi là già.

Cái gì thuộc chúng sanh này hay chúng sanh khác,
thuộc bộ loại chúng sanh này hay thuộc bộ loại
chúng sanh khác, bị một diệt, hủy hoại, tiêu mất, tử
vong, các uẩn tàn lụn, thân thể hoại diệt, vứt bỏ; đây
gọi là chết. Như vậy, đây là già, đây là chết. Này các
Tỷ-kheo, đây gọi là già chết.

4) Do sanh khởi, già chết khởi. Do sanh diệt, già chết diệt. Đây là Thánh đạo tám ngành đưa đến già chết

BẬC DỰ LƯU                                           376

đoạn diệt tức là chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.

5) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sanh?...

6) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hữu?...

7) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là thủ?...

8) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ái?...

9) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là thọ?...

10) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là xúc?...

11) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sáu xứ?...

12) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là danh sắc?...

13) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là thức?... (xem như trên, chương Một, phẩm Một, II. 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13)

14) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hành?

Này các Tỷ-kheo, có ba hành này: thân hành, khẩu hành, ý hành. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hành.

BẬC DỰ LƯU                                           377

Do vô minh khởi, hành khởi. Do vô minh diệt, hành diệt. Đây là Thánh đạo tám ngành đưa đến sự đoạn diệt các hành. Tức là chánh tri kiến... chánh định.

15) Này các Tỷ-kheo, do vị Thánh đệ tử biết duyên như vậy, duyên tập khởi như vậy, duyên đoạn diệt như vậy; biết rõ con đường đưa đến đoạn diệt như vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử ấy được gọi là đạt tri kiến, đạt kiến, đã đạt đến diệu pháp này, thấy được diệu pháp này, đã đầy đủ hữu học trí, đã đầy đủ hữu học minh, đã nhập được pháp lưu, là bậc Thánh minh đạt tuệ, đã đứng gõ vào cửa bất tử.

BẬC DỰ LƯU                                           378

39 Là bậc Thánh minh đạt tuệ - Kinh Vị Tỷ Kheo – Tương II, 80

Vị Tỷ Kheo – Tương II, 80

1). .. Trú ở Sàvatthi.

2) Tại đây...

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hiểu rõ già chết,
hiểu rõ già chết tập khởi, hiểu rõ già chết đoạn diệt,
hiểu rõ con đường đưa đến già chết đoạn diệt...(như
trên)...

4)... Hiểu rõ sanh...

5)... Hiểu rõ hữu...

6)... Hiểu rõ thủ...

7)... Hiểu rõ ái...

8)... Hiểu rõ thọ...

9)... Hiểu rõ xúc...

10)... Hiểu rõ sáu xứ...

11)... Hiểu rõ danh sắc...

BẬC DỰ LƯU                                           379

12)... Hiểu rõ thức...

13)... Hiểu rõ hành, hiểu rõ hành tập khởi, hiểu rõ hành đoạn diệt.

14) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là già chết?

Cái gì thuộc chúng sanh này hay chúng sanh khác,
thuộc bộ loại chúng sanh này hay thuộc bộ loại
chúng sanh khác, bị già yếu, suy nhược, răng rụng,
tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ đồi bại, các căn chín muồi;
đây gọi là già.

Cái gì thuộc chúng sanh này hay chúng sanh khác,
thuộc bộ loại chúng sanh này hay thuộc bộ loại
chúng sanh khác, bị một diệt, hủy hoại, tiêu mất, tử
vong, các uẩn tàn lụn, thân thể hoại diệt, vứt bỏ; đây
gọi là chết. Như vậy đây là già, đây là chết. Này các
Tỷ-kheo, đây gọi là già chết.

15) Do sanh khởi, già chết khởi. Do sanh diệt, già chết diệt. Đây là Thánh đạo tám ngành đưa đến già chết đoạn diệt, tức là chánh tri kiến... chánh định.

16-24) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sanh... (như trên)... Này các Tỷ-kheo, thế nào là hữu... Này các Tỷ-kheo, thế nào là thủ... Này các Tỷ-kheo, thế nào

BẬC DỰ LƯU                                           380

là ái... là thọ... là xúc... là sáu xứ... là danh sắc... là thức?...

25) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hành? Có ba hành này, này các Tỷ-kheo: thân hành, khẩu hành, ý hành. Ba hành này, này các Tỷ-kheo, được gọi là hành.

Do vô minh khởi nên hành khởi. Do vô minh diệt nên
hành diệt. Đây chính là Thánh đạo tám ngành đưa
đến hành đoạn diệt. Tức là chánh tri kiến...(như
trên)...chánh định.

26) Này các Tỷ-kheo, do Tỷ-kheo biết rõ già chết
như vậy, biết rõ già chết tập khởi như vậy, biết rõ già
chết đoạn diệt như vậy, biết rõ con đường đưa đến
già chết đoạn diệt như vậy.

27-36) Do biết rõ sanh như vậy... hữu...
thủ...ái...thọ...xúc...sáu xứ...danh sắc... thức... Do
biết rõ hành như vậy, biết rõ hành tập khởi như vậy,
biết rõ hành đoạn diệt như vậy, do biết rõ con đường
đưa đến hành đoạn diệt như vậy.

37) Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy được gọi là đạt tri kiến, đạt kiến, đã đi đến diệu pháp này, thấy được diệu pháp này, đã đầy đủ hữu học trí, đã đầy đủ hữu học minh, đã nhập được pháp lưu, là bậc Thánh minh đạt tuệ, đã đứng gõ vào cửa bất tử.

BẬC DỰ LƯU                                                381

BẬC DỰ LƯU   382

40 Là bậc Thánh minh đạt tuệ - cKinh Thánh Đệ Tử – Tương II, 142

Thánh Đệ Tử – Tương II, 142

1). .. Trú ở Sàvatthi.

2) Này các Tỷ-kheo, vị Đa văn Thánh đệ tử không có
suy nghĩ như sau: "Do cái gì có mặt, cái gì hiện hữu?
Do cái gì sanh khởi, cái gì sanh khởi? Do cái gì có
mặt, các hành hiện hữu? Do cái gì có mặt, danh sắc
hiện hữu? Do cái gì có mặt, sáu xứ hiện hữu? Do cái
gì có mặt, xúc hiện hữu? Do cái gì có mặt, thọ hiện
hữu? Do cái gì có mặt, ái hiện hữu? Do cái gì có mặt,
thủ hiện hữu? Do cái gì có mặt, hữu hiện hữu? Do
cái gì có mặt, sanh hiện hữu? Do cái gì có mặt, già
chết hiện hữu? "

3) Này các Tỷ-kheo, vị Đa văn Thánh đệ tử không duyên người khác, ở đây có trí như sau: "Do cái này có mặt, cái kia hiện hữu. Do cái này sanh khởi, cái kia sanh khởi. Do duyên vô minh nên có hành. Do duyên hành nên có thức. Do duyên thức nên có danh sắc... Do duyên sanh nên có già chết. Vị ấy hiểu biết như vậy. Như vậy là sự sanh khởi của thế giới này ".

BẬC DỰ LƯU                                          383

4) Này các Tỷ-kheo, vị Đa văn Thánh đệ tử không có suy nghĩ như sau: "Do cái gì không có mặt, cái gì không hiện hữu? Do cái gì diệt, cái gì diệt? Do cái gì không có mặt, hành không hiện hữu? Do cái gì không có mặt, thức không hiện hữu? Do cái gì không có mặt, danh sắc không hiện hữu? Do cái gì không có mặt, sáu xứ không hiện hữu? Do cái gì không có mặt, xúc không hiện hữu? Do cái gì không có mặt, thọ không hiện hữu? Do cái gì không có mặt, ái không hiện hữu? Do cái gì không có mặt, thủ không hiện hữu? Do cái gì không có mặt, hữu không hiện hữu? Do cái gì không có mặt, sanh không hiện hữu? Do cái gì không có mặt, già chết không hiện hữu? ".

5) Này các Tỷ-kheo, vị Đa văn Thánh đệ tử không
duyên theo người khác, ở đây có trí như sau: "Do cái
này không có mặt, cái kia không hiện hữu. Do cái
này diệt, cái kia diệt. Do vô minh không có mặt, các
hành không hiện hữu. Do các hành không có mặt,
thức không hiện hữu. Do thức không có mặt, danh
sắc không hiện hữu. Do danh sắc không không có
mặt, sáu xứ không hiện hữu. Do sáu xứ không có
mặt, xúc không hiện hữu. Do xúc không có mặt, thọ
không hiện hữu. Do thọ không có mặt, ái không hiện
hữu. Do ái không có mặt, thủ không hiện hữu. Do
thủ không có mặt, hữu không hiện hữu. Do hữu
không có mặt, sanh không hiện hữu. Do sanh không

BẬC DỰ LƯU                                           384

có mặt, già chết không hiện hữu ". Vị ấy hiểu biết như vậy. Như vậy là sự đoạn diệt của thế giới này.

6) Và này các Tỷ-kheo, vì rằng vị Thánh đệ tử như thật biết sự tập khởi và sự đoạn diệt của thế gian như vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử này được gọi là kiến đạt... (như trên)... đã đứng gõ cửa bất tử.

Thánh Đệ Tử – 144tu2

1) Tại Sàvatthi.

2) Này các Tỷ-kheo, vị Đa văn Thánh đệ tử không có
suy nghĩ như sau: "Có phải do cái gì có mặt, cái gì
hiện hữu? Do cái gì sanh khởi, cái gì sanh khởi? Do
cái gì có mặt, các hành hiện hữu? Do cái gì có mặt,
thức hiện hữu? Do cái gì có mặt, danh sắc hiện hữu?
Do cái gì có mặt, sáu xứ hiện hữu? Do cái gì có mặt,
xúc hiện hữu? Do cái gì có mặt, thọ hiện hữu? Do cái
gì có mặt, ái hiện hữu? Do cái gì có mặt, thủ hiện
hữu? Do cái gì có mặt, hữu hiện hữu? Do cái gì có
mặt, sanh hiện hữu? Do cái gì có mặt, già chết hiện
hữu? ".

3) Rồi này các Tỷ-kheo, vị Đa văn Thánh đệ tử không duyên một ai khác, ở đây có trí như sau: "Do cái này

BẬC DỰ LƯU                                           385

có mặt, cái kia hiện hữu. Do cái này sanh khởi, cái
kia sanh khởi. Do vô minh có mặt, hành hiện hữu.
Do hành có mặt, thức hiện hữu. Do thức có mặt, danh
sắc hiện hữu. Do danh sắc có mặt, sáu xứ hiện hữu.
Do sáu xứ có mặt, xúc hiện hữu. Do xúc có mặt, thọ
hiện hữu. Do thọ có mặt, ái hiện hữu. Do ái có mặt,
thủ hiện hữu. Do thủ có mặt, hữu hiện hữu. Do hữu
có mặt, sanh hiện hữu. Do sanh có mặt, già chết hiện
hữu ". Vị ấy hiểu biết như vậy. Như vậy là sự sanh
khởi của thế giới này.

4) Này các Tỷ-kheo, vị Đa văn Thánh đệ tử không
suy nghĩ như sau: " Có phải, do cái gì không có mặt,
cái gì không hiện hữu? Do cái gì diệt, cái gì diệt? Do
cái gì không có mặt, các hành không hiện hữu? Do
cái gì không có mặt, thức không hiện hữu... (như
trên)... Do cái gì không có mặt, già chết không hiện
hữu? "

5) Này các Tỷ-kheo, vị Đa văn Thánh đệ tử không
duyên một ai khác, ở đây có trí như sau: "Do cái này
không có mặt, cái kia không hiện hữu? Do cái này
diệt, cái kia diệt. Do vô minh không có mặt, các
hành không hiện hữu. Do các hành không có mặt,
thức không hiện hữu. Do thức không có mặt, danh
sắc không hiện hữu. Do danh sắc không có mặt,sáu
xứ không hiện hữu. Do sáu xứ không có mặt, xúc

BẬC DỰ LƯU                                           386

không hiện hữu... (như trên)... Do sanh không có mặt, già chết không hiện hữu". Vị ấy hiểu biết như vậy. Như vậy là sự đoạn diệt của thế giới này.

6) Vì rằng này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử như thật
biết sự tập khởi và sự đoạn diệt của thế giới này như
vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử ấy được gọi là
kiến đạt, vị ấy thấy diệu pháp này, vị ấy đầy đủ trí
của bậc hữu học, vị ấy đầy đủ minh của bậc hữu học,
đã nhập được Pháp lưu, là bậc Thánh minh đạt
tuệ, là vị đã đứng gõ cửa bất tử.

BẬC DỰ LƯU                                          387

41 Là Đạo lộ hướng thượng trong giới luật của bậc Thánh - Kinh Các BàLaMôn – Tương V, 530

Các BàLaMôn – Tương V, 530

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi.

3) -- Này các Tỷ-kheo, các Bà-la-môn trình bày một đạo lộ hướng thượng (udayagàminim). Họ khuyến khích các đệ tử như sau: "Hãy đến, này các Ông! Sáng sớm dậy, hãy đi hướng mặt về phía Đông. Chớ có tránh những lỗ hổng, lỗ trũng, khúc cây, chỗ có gai, hố nước nhớp, chớ có tránh đường mương. Nếu có rơi vào các chỗ ấy và đi đến chết, như vậy, này các Ông, sau khi thân hoại mạng chung, các Ông sẽ sanh lên thiện thú, thiên giới, cõi đời này".

4) Nhưng này các Tỷ-kheo, con đường ấy của các
Bà-la-môn là con đường của kẻ ngu, con đường của
kẻ si, không đưa đến yếm ly, ly tham, đoạn diệt, an
tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

Này các Tỷ-kheo, nay Ta trình bày một đạo lộ
hướng thượng trong luật của bậc Thánh, và con
đường ấy nhứt hướng đưa đến yếm ly, ly tham,
đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

BẬC DỰ LƯU                                        388

Và này các Tỷ-kheo, đạo lộ hướng thượng ấy là gì, đạo lộ đưa đến nhứt hướng yếm ly... Niết-bàn?

5) Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

BẬC DỰ LƯU                                         389

6) Đây là đạo lộ đưa đến hướng thượng, này các Tỷ- kheo,... nhứt hướng yếm ly... đưa đến Niết-bàn.

BẬC DỰ LƯU                                       390

42 Nghe thuyết Căn trần thức chứng Dự Lưu quả - Kinh GIÁO GIỚI NANDAKA–146 Trung III, 609

KINH GIÁO GIỚI NANDAKA (Nandakovada suttam) – Bài kinh số 146 – Trung III, 609

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi (Xá-vệ),
Jetavana (Kỳ-đà-lâm), tại tinh xá ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Rồi Mahapajapati Gotami cùng với
khoảng năm trăm Tỷ-kheo-ni đi đến bên Thế Tôn;
sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Đứng
một bên, Mahapajapati Gotami bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy giáo giới cho Tỷ-
kheo-ni! Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy giảng dạy cho
Tỷ-kheo-ni! Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy thuyết pháp
cho Tỷ-kheo-ni!

Lúc bấy giờ, các Thượng tọa (Trưởng lão) Tỷ- kheo thay phiên giáo giới Tỷ-kheo-ni. Nhưng Tôn giả Nandaka không muốn thay phiên giáo giới Tỷ-

BẬC DỰ LƯU                                        391

kheo-ni. Rồi Thế Tôn cho gọi Tôn giả Ananda và nói:

– Này Ananda, hôm nay đến phiên ai giáo giới Tỷ-kheo-ni?

– Bạch Thế Tôn, chính là phiên của Nandaka
thay phiên giáo giới Tỷ-kheo-ni. Bạch Thế Tôn, Tôn
giả Nandaka không muốn thay phiên giáo giới Tỷ-
kheo-ni.

Rồi Thế Tôn cho gọi Tôn giả Nandaka:

– Này Nandaka, hãy giáo giới Tỷ-kheo-ni! Này Nandaka, hãy giảng dạy Tỷ-kheo-ni! Này Bà-la- môn, hãy thuyết pháp cho Tỷ-kheo-ni!

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Nandaka ấy vâng đáp Thế Tôn, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào Savatthi để khất thực. Sau khi khất thực ở Savatthi xong, sau buổi ăn, trên con đường khất thực trở về, không có người thứ hai cùng đi, đi đến Rajakarama (Vương Tự). Các Tỷ- kheo-ni ấy thấy Tôn giả Nandaka từ xa đi đến, sau khi thấy liền sửa soạn chỗ ngồi và sắp đặt nước rửa chân. Tôn giả Nandaka ngồi trên chỗ ngồi đã soạn sẵn; sau khi ngồi, liền rửa chân. Các Tỷ-kheo-ni ấy

BẬC DỰ LƯU                                          392

sau khi đảnh lễ Tôn giả Nandaka, liền ngồi xuống một bên. Tôn giả Nandaka nói với các Tỷ-kheo-ni đang ngồi một bên:

– Các Hiền tỷ, sẽ có cuộc luận thuyết bằng cách
đặt câu hỏi. Ở đây, những ai biết, hãy trả lời: "Tôi
biết". Những ai không biết, hãy trả lời: "Tôi không
biết". Nếu có ai nghi ngờ hay nghi hoặc, ở đây, ta
cần được hỏi như sau: "Thưa Tôn giả, sự việc này là
thế nào? Ý nghĩa việc này là gì?"

– Thưa Tôn giả, cho đến đây, chúng con rất hoan hỷ và thỏa mãn với Tôn giả Nandaka, vì rằng Tôn giả đã mời chúng con (hỏi).

– Các Hiền tỷ, các Hiền tỷ nghĩ thế nào? Mắt là thường hay vô thường?

– Thưa Tôn giả, vô thường.

– Cái gì vô thường, là khổ hay lạc?

– Thưa Tôn giả, là khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thời có hợp lý chăng khi xem cái ấy: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi".?

BẬC DỰ LƯU                                          393

– Thưa không vậy, Tôn giả.

– Các Hiền tỷ, các Hiền tỷ nghĩ thế nào? Tai là
thường hay vô thường?... Mũi là thường hay vô
thường?... Lưỡi là thường hay vô thường?.. Thân là
thường hay vô thường?... Ý là thường hay vô
thường?

– Thưa Tôn giả, vô thường

– Cái gì vô thường, là khổ hay lạc?

– Thưa Tôn giả, là khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thời có hợp lý chăng khi quán cái ấy: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi".?

– Thưa không vậy, Tôn giả. Vì sao vậy? Trước đây, thưa Tôn giả, chúng con đã khéo thấy như chơn, với chánh trí tuệ rằng: "Sáu nội xứ này là vô thường".

– Lành thay, lành thay, các Hiền tỷ! Chính phải
là như vậy, là cái nhìn như chơn, với chánh trí tuệ
của vị Thánh đệ tử. Chư Hiền tỷ, các Hiền tỷ nghĩ
thế nào? Sắc là thường hay vô thường?

– Thưa Tôn giả, vô thường

BẬC DỰ LƯU                                           394

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Thưa Tôn giả, là khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thời có hợp lý chăng khi quán cái ấy: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi".?

– Thưa không vậy, Tôn giả.

– Chư Hiền tỷ, các Hiền tỷ nghĩ thế nào? Tiếng
là thường hay vô thường? ... Hương là thường hay
vô thường?... Vị là thường hay vô thường? .... Xúc là
thường hay vô thường? ... Pháp là thường hay vô
thường?

– Thưa Tôn giả, vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Thưa Tôn giả, là khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thời có hợp lý chăng khi quán cái ấy: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi?"

– Thưa không vậy, Tôn giả. Vì sao vậy? Trước đây, thưa Tôn giả, chúng con đã khéo thấy như chơn,

BẬC DỰ LƯU                                          395

với chánh trí tuệ rằng: "Sáu ngoại xứ này là vô thường".

– Lành thay, lành thay, các Hiền tỷ! Chính phải
là như vậy, là cái nhìn như chơn, với chánh trí tuệ
của vị Thánh đệ tử. Chư Hiền tỷ, các Hiền tỷ nghĩ
thế nào? Nhãn thức là thường hay vô thường?

– Thưa Tôn giả, vô thường

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Thưa Tôn giả, là khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thời có hợp lý chăng khi quán cái ấy: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi".?

– Thưa không vậy, Tôn giả.

– Này các Hiền tỷ, nhĩ thức là thường hay vô thường?

– Thưa Tôn giả, vô thường.

– Tỷ thức là thường hay vô thường?

– Thưa Tôn giả, vô thường.

BẬC DỰ LƯU                                          396

– Thân thức là thường hay vô thường?

– Thưa Tôn giả, vô thường.

– Ý thức là thường hay vô thường?

– Thưa Tôn giả, vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Thưa Tôn giả là khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thời có hợp lý chăng khi quán cái ấy: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi?"

– Thưa không vậy, Tôn giả. Vì sao vậy? Trước
đây thưa Tôn giả, chúng con đã khéo thấy như chơn,
với chánh trí tuệ rằng: "Sáu thức thân này là vô
thường".

– Lành thay, lành thay, chư Hiền tỷ! Chính phải là như vậy, là cái nhìn như chơn, với chánh trí tuệ của vị Thánh đệ tử.

Ví như, chư Hiền tỷ, một ngọn đèn dầu được đốt cháy; dầu là vô thường, chịu sự biến hoại; bấc là vô thường, chịu sự biến hoại; ngọn lửa là vô thường,

BẬC DỰ LƯU                                          397

chịu sự biến hoại; ánh sáng là vô thường, chịu sự
biến hoại. Chư Hiền tỷ, nếu có ai nói rằng: "Ngọn
đèn dầu này được đốt cháy; dầu là vô thường, chịu
sự biến hoại; bấc là vô thường, chịu sự biến hoại;
ngọn lửa là vô thường, chịu sự biến hoại; nhưng ánh
sáng ấy là thường còn, thường trú, thường hằng
không chịu sự biến hoại",; chư Hiền tỷ, nói như vậy
là có nói chân chánh không?

– Thưa không vậy, Tôn giả. Vì sao vậy? Thưa
Tôn giả, ngọn đèn dầu này được đốt cháy; dầu là vô
thường, chịu sự biến hoại; bấc cũng là vô thường,
chịu sự biến hoại; ngọn lửa cũng là vô thường, chịu
sự biến hoại. Còn nói gì đến ánh sáng, cũng là vô
thường, chịu sự biến hoại!

– Như vậy là phải, này các Hiền tỷ! Nếu có ai
nói như sau: "Sáu ngoại xứ này là vô thường, và do
duyên sáu ngoại xứ này, tôi có cảm thọ, lạc thọ, khổ
thọ hay bất khổ bất lạc thọ; cảm thọ ấy là thường còn,
thường trú, thường hằng, không chịu sự biến hoại";
này các Hiền tỷ, người ấy có nói một cách chân
chánh không?

– Thưa không, thưa Tôn giả. Vì sao vậy? Thưa Tôn giả, do duyên cái này, cái này cảm thọ như thế này, như thế này khởi lên. Do diệt các duyên như thế

BẬC DỰ LƯU                                           398

này, như thế này, các cảm thọ như thế này, như thế này cũng biến diệt.

– Lành thay, lành thay, các Hiền tỷ! Chính phải là như vậy, là cái nhìn như chơn với chánh trí tuệ của vị Thánh đệ tử.

Ví như, này các Hiền tỷ, có cây to lớn đứng
thẳng, có lõi cây, với rễ vô thường, chịu sự biến hoại,
với thân cây vô thường, chịu sự biến hoại, với cành
lá vô thường, chịu sự biến hoại, với bóng cây vô
thường, chịu sự biến hoại. Nếu có người nói như sau:
"Có cây lớn đứng thẳng có lõi cây này, với rễ vô
thường, chịu sự biến hoại, với thân cây vô thường,
chịu sự biến hoại, với cành lá vô thường, chịu sự biến
hoại, nhưng bóng mát của cây ấy là thường còn,
thường trú, thường hằng, không chịu biến hoại"; này
các Hiền tỷ, người ấy có nói một cách chân chánh
không?

– Thưa không, thưa Tôn giả. Vì sao vậy? Thưa
Tôn giả, cây to lớn đứng thẳng có lõi cây này, có rễ
vô thường, chịu sự biến hoại, có thân cây vô thường;
chịu sự biến hoại, có cành lá vô thường, chịu sự biến
hoại. Còn nói gì đến bóng mát, cũng là vô thường,
chịu sự biến hoại!

– Như vậy là phải, này chư Hiền tỷ! Nếu có ai

BẬC DỰ LƯU                                            399

nói như sau: "Sáu nội xứ này là vô thường, và do duyên sáu ngoại xứ này tôi cảm thọ, lạc thọ, khổ thọ hay bất khổ bất lạc thọ; cảm thọ ấy là thường còn, thường trú, thường hằng, không chịu sự biến hoại"; này các Hiền tỷ, người ấy có nói chân chánh không?

– Thưa không, thưa Tôn giả. Vì sao vậy? Thưa
Tôn giả, do duyên cái này, cái này, cảm thọ như thế
này, như thế này khởi lên. Do diệt các duyên như thế
này, như thế này, các cảm thọ như thế này, như thế
này cũng biến diệt.

– Lành thay, lành thay, chư Hiền tỷ! Chính phải là như vậy, là cái nhìn như chơn với chánh trí tuệ của vị Thánh đệ tử.

Ví như, này các Hiền tỷ, một người đồ tể giết bò thiện xảo hay người đệ tử; sau khi giết con bò, cắt con bò với con dao sắc bén của người đồ tể giết bò, mà không hư hại phần thịt ở trong, không hư hại phần da ngoài, rồi với con dao sắc bén của người đồ tể giết bò, cắt đứt, cắt đoạn, cắt tiệt mọi dây thịt phía trong; dây gân phía trong, dây khớp xương phía trong; sau khi cắt đứt, cắt đoạn, cắt tiệt và sau khi lột da ngoài, lại bao trùm con bò ấy với chính da bò ấy rồi nói: "Con bò này đã được dính liền với da này như trước"; này các Hiền tỷ, nói như vậy có nói một

BẬC DỰ LƯU                                              400

cách chơn chánh không? "

– Thưa không, thưa Tôn giả. Vì sao vậy? Dầu cho, thưa Tôn giả, người đồ tể giết bò thiện xảo ấy hay người đệ tử sau khi giết con bò.. (như trên)... lại bao trùm con bò ấy với chính da bò ấy lại có thể nói như sau: "Con bò này đã được dính liền với da này như trước, " dầu con bò này đã bị lột ra khỏi da ấy.

– Ta làm ví dụ này, này các Hiền tỷ, là để nêu rõ ý nghĩa. Ở đây, ý nghĩa này như sau:

 Chư Hiền tỷ, thịt ở trong là đồng nghĩa với
sáu nội xứ.
 Chư Hiền tỷ, da ở ngoài là đồng nghĩa với
sáu ngoại xứ,
 Chư Hiền tỷ, dây thịt phía trong, dây gân
phía trong, dây khớp xương phía trong là
đồng nghĩa với dục hỷ và tham.
 Chư Hiền tỷ, con dao đồ tể giết bò sắc bén
là đồng nghĩa với Thánh trí tuệ. Với Thánh
trí tuệ này cắt đứt, cắt đoạn, cắt tiệt nội phiền
não, nội kiết sử, nội triền phược.

Chư Hiền tỷ, có bảy giác chi, do tu tập, làm cho sung mãn bảy giác chi này, vị Tỷ-kheo với sự đoạn

BẬC DỰ LƯU                                             401

tận các lậu hoặc, tự mình chứng tri ngay trong hiện tại với thượng trí; chứng đạt và an trú, vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Thế nào là bảy? Ở đây, chư Hiền tỷ, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi, y chỉ viễn ly, y chỉ ly tham, y chỉ đoạn diệt, hướng đến từ bỏ; tu tập trạch pháp giác chi, tu tập tinh tấn giác chi, tu tập hỷ giác chi, tu tập khinh an giác chi, tu tập định giác chi, tu tập xả giác chi, y chỉ viễn ly, y chỉ ly tham, y chỉ đoạn diệt, hướng đến từ bỏ. Chư Hiền tỷ, bảy giác chi này, do tu tập, làm cho sung mãn, Tỷ-kheo với sự đoạn tận các lậu hoặc, sau khi tự mình chứng tri ngay trong hiện tại, với thượng trí chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Rồi Tôn giả Nandaka, sau khi giáo giới các Tỷ- kheo ni ấy với lời giáo giới, liền cho giải tán:

– Chư Hiền tỷ, hãy đi về, giờ đã đến rồi.

Rồi các Tỷ-kheo ni ấy, sau khi hoan hỷ tín thọ
lời Tôn giả Nandaka dạy, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh
lễ Tôn giả Nandaka, thân phía hữu hướng về Tôn giả,
rồi đi đến Thế Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi
đứng một bên. Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo-ni ấy
đang đứng một bên:

– Này các Tỷ-kheo-ni, hãy đi. Giờ đã đến rồi.

BẬC DỰ LƯU                                             402

Rồi các Tỷ-kheo-ni ấy, sau khi đảnh lễ Thế Tôn,
thân phía hữu hướng về Ngài rồi ra đi. Rồi Thế Tôn,
sau khi các Tỷ-kheo-ni ấy ra đi không bao lâu, gọi
các vị Tỷ-kheo và nói:

– Này các Tỷ-kheo, ví như vào ngày Bố-tát,
ngày mười bốn, quần chúng không có nghi ngờ hay
nghi hoặc rằng mặt trăng là không tròn hay mặt trăng
là tròn vì khi ấy mặt trăng chưa tròn; cũng vậy, này
các Tỷ-kheo, dầu cho các Tỷ-kheo-ni ấy hoan hỷ với
bài thuyết pháp của Nandaka, nhưng tâm trí của họ
chưa được thỏa mãn.

Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả Nandaka:

– Vậy này Nandaka, ngày mai, Ông sẽ giáo giới cho các Tỷ-kheo-ni ấy với bài giáo giới.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Nandaka vâng đáp Thế Tôn.

Rồi Tôn giả Nandaka, sau khi đêm ấy đã mãn, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào Savatthi (Xá- vệ) để khất thực. Sau khi đi khất thực ở Savatthi xong, sau buổi ăn, trên con đường đi khất thực trở về, tự thân một mình đi đến Rajarama. Các vị Tỷ- kheo-ni ấy thấy Tôn giả Nandaka từ xa đi lại; sau khi

BẬC DỰ LƯU                                          403

thấy, liền sửa soạn chỗ ngồi và sắp đặt nước rửa
chân. Tôn giả Nandaka ngồi trên chỗ đã soạn sẵn;
sau khi ngồi, liền rửa chân. Các vị Tỷ-kheo-ni ấy
đảnh lễ Tôn giả Nandaka rồi ngồi xuống một bên.
Tôn giả Nandaka nói với các Tỷ-kheo-ni ấy đang
ngồi một bên:

– Các Hiền tỷ, sẽ có cuộc luận thuyết bằng cách
đặt câu hỏi. Ở đây, những ai biết hãy trả lời: "Tôi
biết". Những ai không biết, hãy trả lời "Tôi không
biết". Nếu ai có nghi ngờ hay do dự, ở đây, ta cần
được hỏi như sau: "Thưa Tôn giả, sự việc này là thế
nào? " Ý nghĩa việc này là gì?"

– Thưa Tôn giả, cho đến đây, chúng con rất hoan hỷ và thỏa mãn với Tôn giả Nandaka, vì rằng Tôn giả đã mời chúng con (hỏi)!

– Chư Hiền tỷ, các Hiền tỷ nghĩ thế nào? Mắt là thường hay vô thường?

– Thưa Tôn giả, vô thường.

– Những gì vô thường... (như trên.. trang 612 đến trang 620 của kinh này). Hãy đi, này các Tỷ- kheo-ni giờ đã đến rồi.

Thế Tôn, sau khi các Tỷ-kheo-ni ấy ra đi không

BẬC DỰ LƯU                                         404

bao lâu, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo và nói:

– Này các Tỷ-kheo, ví như vào ngày Bố-tát,
ngày rằm, quần chúng không có nghi ngờ hay phân
vân rằng mặt trăng là không tròn hay mặt trăng là
tròn, vì khi ấy mặt trăng đã tròn; cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo-ni ấy hoan hỷ với bài thuyết
pháp của Tôn giả Nandaka, và tâm tư của họ được
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, trong năm trăm Tỷ-
kheo-ni ấy, Tỷ-kheo-ni cuối cùng chứng dược Dự
lưu, không còn bị đọa lạc, và chắc chắn đạt đến
chánh giác.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

BẬC DỰ LƯU                                         405

43 Ngoài tăng chúng này ra... - Kinh Hữu Học – Tương V, 356

Hữu Học – Tương V, 356

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Kosambi, tại khu vườn Ghosita.

2) Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

-- Có pháp môn nào, này các Tỷ-kheo, y cứ pháp
môn ấy, Tỷ-kheo hữu học đứng trên hữu học địa có
thể rõ biết: "Tôi là bậc hữu học", Tỷ-kheo vô học
(asekha) đứng trên vô học địa có thể rõ biết: "Tôi là
bậc vô học"?

-- Bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản...

3) -- Có pháp môn, này các Tỷ-kheo, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-kheo hữu học đứng trên hữu học địa có thể rõ biết: "Tôi là bậc hữu học", Tỷ-kheo vô học đứng trên vô học địa, có thể rõ biết: "Tôi là bậc vô học".

BẬC DỰ LƯU                                          406

4) Và này các Tỷ-kheo, pháp môn ấy là gì, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-kheo hữu học trú trên hữu học địa rõ biết: "Tôi là bậc hữu học"?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hữu học như thật
rõ biết: "Đây là khổ", như thật rõ biết: "Đây là khổ
tập khởi", như thật rõ biết: "Đây là khổ đoạn diệt",
như thật rõ biết: "Đây là con đường đưa đến khổ
đoạn diệt". Đây là pháp môn, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-
kheo hữu học đứng trên hữu học địa rõ biết: "Tôi là
bậc hữu học".

5) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hữu học suy
nghĩ như sau: "Ngoài Tăng chúng này, có một Sa-
môn hay Bà-la-môn nào khác có thể thuyết pháp thực
như vậy, chân như vậy, như thị như vậy, như Thế Tôn
hay không?".

Và vị ấy rõ biết như sau: "Ngoài Tăng chúng này,
không có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có
thể thuyết pháp thực như vậy, chân như vậy, như thị
như vậy, như Thế Tôn". Đây là pháp môn, này các
Tỷ-kheo, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-kheo hữu học đứng
trên hữu học địa rõ biết: "Tôi là bậc hữu học".

6) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hữu học rõ biết năm căn: tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn. Nhưng về sanh thú, về tối thắng, về quả, về mục

BẬC DỰ LƯU                                         407

đích của chúng, vị ấy không có thể trú, tự thân thông đạt được, và không thể với trí tuệ, thông suốt chúng và thấy chúng rõ ràng. Đây là pháp môn, này các Tỷ-kheo, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-kheo hữu học đứng trên hữu học địa rõ biết: "Tôi là bậc hữu học".

7) Và này các Tỷ-kheo, pháp môn ấy là gì, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-kheo vô học đứng trên vô học địa rõ biết: "Ta là bậc vô học"?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo vô học rõ biết năm căn: tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn với sanh thú của chúng, với tối thắng của chúng, với quả của chúng, với mục đích của chúng. Và vị ấy trú, với tự thân thông đạt được, và với trí tuệ thông suốt chúng và thấy chúng rõ ràng. Đây là pháp môn, này các Tỷ-kheo, y cứ pháp môn ấy, Tỷ-kheo vô học đứng trên vô học địa rõ biết: "Tôi là bậc vô học".

8) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo vô học rõ biết
sáu căn: nhãn căn, nhĩ căn, tỷ căn, thiệt căn, thân
căn, ý căn. Vị ấy rõ biết: "Sáu căn này được đoạn
diệt, không có dư tàn, toàn bộ và toàn diện. Và sẽ
không có sáu căn khác khởi lên, tại một chỗ nào và
như thế nào". Vị ấy rõ biết như vậy. Đây là pháp
môn, này các Tỷ-kheo, do pháp môn ấy, Tỷ-kheo vô
học đứng trên vô học địa, rõ biết: "Tôi là bậc vô
học".

BẬC DỰ LƯU                                          408

BẬC DỰ LƯU   409

44 Người đầy đủ tri kiến không thể... - 27 Sự kiện không xảy ra - Kinh ĐA GIỚI – 115 Trung III, 217

KINH ĐA GIỚI (Bahudhàtuka suttam) – Bài kinh số 115 – Trung III, 217

Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở
Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), tại tịnh xá
ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Ở đấy, Thế Tôn
gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo".

– "Bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

 Phàm có những sợ hãi gì sanh khởi, này các
Tỷ-kheo, tất cả những sợ hãi ấy sanh khởi
cho người ngu, không phải cho người hiền trí
(pandita).
 Phàm có những thất vọng gì sanh khởi, này
các Tỷ-kheo, tất cả thất vọng ấy sanh khởi

BẬC DỰ LƯU                                        410

cho người ngu, không phải cho người hiền
trí.
 Phàm có những hoạn nạn gì sanh khởi, này
các Tỷ-kheo, tất cả hoạn nạn ấy sanh khởi
cho người ngu, không phải cho người hiền
trí.

Ví như, này các Tỷ-kheo, tia lửa từ ngôi nhà
bằng cỏ, thiêu cháy ngôi nhà có lầu gác được trét
trong trét ngoài, được che chở khỏi gió, có chốt khóa
gài kỹ, có cửa sổ đóng kỹ.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, phàm có những xợ
hãi gì sanh khởi, này các Tỷ-kheo, tất cả những sợ
hãi ấy sanh khởi cho người ngu, không phải cho
người hiền trí; phàm có những thất vọng gì sanh
khởi, này các Tỷ-kheo, tất cả những thất vọng ấy
sanh khởi cho người ngu, không phải cho người hiền
trí; phàm có những hoạn nạn gì sanh khởi, này các
Tỷ-kheo, tất cả những hoạn nạn ấy sanh khởi cho
người ngu, không phải cho người hiền trí.

Như vậy, này các Tỷ-kheo:

 Kẻ ngu đầy những sợ hãi, người hiền trí không có sợ hãi.  Kẻ ngu đầy những thất vộng, người hiền trí

BẬC DỰ LƯU                                          411

không có thất vọng.  Kẻ ngu đầy những hoạn nạn, người hiền trí không có hoạn nạn.

Này các Tỷ-kheo:

 Không có sợ hãi cho người hiền trí,  Không có thất vọng cho người hiền trí,  Không có hoạn nạn cho người hiền trí.

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, "Chúng tôi sẽ thành người hiền trí, biết suy tư tìm hiểu", như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập.

Khi được nghe nói vậy, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

– Đến mức độ nào, bạch Thế Tôn, là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo là người hiền trí, biết suy tư tìm hiểu?"

– Cho đến khi, này Ananda, Tỷ-kheo thiện xảo
về giới, thiện xảo về xứ, thiện xảo về duyên khởi
và thiện xảo về xứ phi xứ đến mức độ như vậy, này
Ananda, là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo là người hiền trí,
biết suy tư tìm hiểu".

 Đến mức độ nào, bạch Thế Tôn, là vừa đủ để

BẬC DỰ LƯU                                            412

nói: "Tỷ-kheo thiện xảo về giới?"

– Này Ananda, có mười tám giới này: nhãn giới, sắc giới, nhãn thức giới; nhĩ giới, thanh giới, nhĩ thức giới; tỷ giới, hương giới, tỷ thức giới; thiệt giới, vị giới, thiệt thức giới; thân giới, xúc giới, thân thức giới; ý giới, pháp giới, ý thức giới. Này Ananda, cho đến khi biết được, thấy được mười tám giới này, cho đến mức độ như vậy, này Ananda, là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện xảo về giới".

– Nhưng bạch Thế Tôn, có thể có pháp môn nào khác là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện xảo về giới?"

– Có thể có, này Ananda. Này Ananda có sáu
giới này: địa giới, thủy giới, phong giới, hỏa giới,
không giới, thức giới. Này Ananda, cho đến khi biết
được, thấy được sáu giới này, cho đến mực độ như
vậy, này Ananda, là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện
xảo về giới".

– Nhưng bạch Thế Tôn, có thể có pháp môn nào khác, là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện xảo về giới".

– Có thể có, này Ananda. Này Ananda có sáu giới này: lạc giới, khổ giới, hỷ giới, ưu giới, xả giới, vô minh giới. Này Ananda, cho đến khi biết được, thấy được sáu giới này, cho đến mức độ như vậy này

BẬC DỰ LƯU                                             413

Ananda, là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện xảo về giới".

– Nhưng bạch Thế Tôn, có thể có pháp môn nào khác, là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện xảo về giới?"

– Có thể có, này Ananda. Này Ananda, có sáu
giới này: dục giới, ly dục giới, sân giới, vô sân giới,
hại giới, bất hại giới. Này Ananda, cho đến khi biết
được, thấy được sáu giới này, cho đến mức độ như
vậy, này Ananda, là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện
xảo về giới".

– Nhưng bạch Thế Tôn, có thể có pháp môn nào khác, là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện xảo về giới?"

– Có thể có, này Ananda. Này Ananda, có ba
giới này: dục giới, sắc giới, vô sắc giới. Này Ananda,
cho đến khi biết được, thấy được ba giới này, cho
đến mức độ như vậy này Ananda, là vừa đủ để nói:
"Tỷ-kheo thiện xảo về giới".

– Nhưng bạch Thế Tôn, có thể có pháp môn nào khác, là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện xảo về giới?"

– Có thể có, này Ananda. Này Ananda, có hai giới này: hữu vi giới và vô vi giới. Này Ananda, cho đến khi biết được, thấy được hai giới này, cho đến

BẬC DỰ LƯU                                            414

mức độ như vậy, này Ananda, là vừa đủ để nói: "Tỷ- kheo thiện xảo về giới"

 Nhưng bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện xảo về xứ?"

– Này Ananda, có sáu nội xứ, ngoại xứ này: mắt
và sắc, tai và tiếng, mũi và hương, lưỡi và vị, thân và
xúc, ý và pháp. Này Ananda, cho đến khi biết được,
thấy được sáu nội ngoại xứ này, cho đến mức độ như
vậy, này Ananda, là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện
xảo về xứ".

 Nhưng bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện xảo về duyên khởi?"

– Ở đây, này Ananda, Tỷ-kheo biết như sau:
Nếu cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia
sanh. Nếu cái này không có, cái kia không có; do cái
này diệt, cái kia diệt. Tức là vô minh duyên hành,
hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc
duyên lục nhập, lục nhập duyên xúc, xúc duyên thọ,
thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu; hữu duyên
sanh; do duyên sanh lão tử, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh
khởi. Như vậy, này Ananda, là sự tập khởi của toàn
bộ khổ uẩn này.

BẬC DỰ LƯU                                            415

Nhưng do sự diệt trừ, sự ly tham hoàn toàn của chính vô minh này, các hành diệt; do các hành diệt,thức diệt;do thức diệt, danh sắc diệt; do danh sắc diệt, lục nhập diệt; do lục nhập diệt, xúc diệt; do xúc diệt, thọ diệt; do thọ diệt, ái diệt; do ái diệt, thủ diệt, do thủ diệt, hữu diệt; do hữu diệt, sanh diệt, do sanh diệt, lão tử, sầu, bi, khổ, ưu, não đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt hoàn toàn của khổ uẩn này. Cho đến như vậy, này Ananda, là vừa đủ để nói: "Tỷ-kheo thiện xảo về duyên khởi".

 Nhưng cho đến mức độ nào, bạch Thế Tôn, là vừa đủ để nói: Tỷ-kheo thiện xảo về xứ phi xứ?"

1.   Ở đây, này Ananda, Tỷ-kheo biết rõ rằng:
"Sự kiện này không có xảy ra, không có hiện
hữu: khi một người thành tựu (chánh) kiến
lại đi đến các hành (samkhara) và xem là
thường còn. Sự kiện như vậy không xảy ra".
Và vị ấy biết rằng: "Sự kiện này có xảy ra, có
hiện hữu: Khi một người phàm phu đi đến
các hành và xem là thường còn. Sự hiện như
vậy có xảy ra".
2.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một người thành
tựu (chánh) kiến, lại có thể đi đến các hành
với ý niệm lạc thọ. Sự kiện như vậy không có

BẬC DỰ LƯU                                                416

xảy ra". Và vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này
có xảy ra, có hiện hữu: Khi một người phàm
phu đi đến các hành với ý niệm lạc thọ. Sự
kiện như vậy có xảy ra".
3.   Vị ấy biết rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một người nào
thành tựu (chánh) kiến, lại có thể đi đến các
pháp với ý niệm tự ngã. Sự kiện như vậy
không có xảy ra". Và vị ấy biết rằng: "Sự kiện
này có xảy ra, có hiện hữu: Khi một người
phàm phu đi đến các pháp với ý niệm tự ngã.
Sự kiện như vậy có xảy ra".
4.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: khi một người thành
tựu (chánh) kiến, có thể giết sinh mạng người
mẹ. Sự kiện như vậy không có xảy ra". Và vị
ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này có xảy ra: Khi
một người phàm phu có thể giết sinh mạng
người mẹ. Sự kiện như vậy có xảy ra".
5.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một người thành
tựu (chánh) kiến, có thể giết sinh mạng người
cha... (như trên)
6.   ... có thể giết sinh mạng A-la-hán. Sự kiện
như vậy không xảy ra.Vị ấy biết rõ rằng: "Sự
kiện này có xảy ra, có hiện hữu: Khi một

BẬC DỰ LƯU                                           417

người phàm phu có thể giết sinh mạng người
cha... (như trên)... có thể giết sinh mạng A-
la-hán. Sự kiện như vậy có xảy ra
7.    Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một người thành
tựu (chánh) kiến có thể với ác tâm làm Như
Lai chảy máu. Sự kiện như vậy không có xảy
ra". Và vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này có
xảy ra: Khi một người phàm phu với ác tâm
làm Như Lai chảy máu. Sự kiện như vậy có
xảy ra".
8.    Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một người thành
tựu (chánh) kiến có thể phá hòa hợp Tăng.
Sự kiện như vậy không xảy ra". Và vị ấy biết
rõ rằng: "Sự kiện này có xảy ra: Khi một
người phàm phu có thể phá hòa hợp với
Tăng. Sự kiện như vậy có xảy ra".
9.    Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một người thành
tựu (chánh) kiến có thể đề cao một Đạo sư
khác. Sự kiện như vậy không có xảy ra". Và
vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này có xảy ra: Khi
một người phàm phu đề cao một Đạo sư
khác. Sự kiện như vậy có xảy ra".
10.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy

BẬC DỰ LƯU                                             418

ra, không có hiện hữu: Khi cùng trong một
thế giới (lokadhatu), hai A-la-hán Chánh
Đẳng Giác có thể xuất hiện (một lần) không
trước không sau. Sự kiện như vậy không có
xảy ra". Và vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này
có xảy ra: Khi cùng trong một thế giới, một
A-la-hán Chánh Đẳng Giác có thể xuất hiện.
Sự kiện như vậy có xảy ra".
11.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra: Khi cùng trong một thế giới hai vua
Chuyển luân có thể xuất hiện (một lần),
không trước không sau. Sự kiện như vậy
không có xảy ra". Và vị ấy biết rõ rằng: "Sự
kiện này có xảy ra: Khi trong một thế giới,
một vị vua Chuyển luân có thể xuất hiện. Sự
kiện như vậy có xảy ra".
12.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một nữ nhân có
thể thành A-La-Hán Chánh Đẳng Giác. Sự
kiện như vậy không có xảy ra". Và vị ấy biết
rõ rằng: "Sự kiện này có xảy ra: Khi một nam
nhân có thể thành một A-la-hán Chánh Đẳng
Giác. Sự kiện như vậy có xảy ra."
13.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một nữ nhân có
thể thành Sakka (Đế -thích). Sự kiện như vậy

BẬC DỰ LƯU                                           419

không có xảy ra". Và vị ấy biết rõ rằng: "Sự
kiện này có xảy ra, có hiện hữu: Khi một nam
nhân có thể trở thành Sakka. Sự kiện như vậy
có xảy ra".
14.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một nữ nhân có
thể trở thành Ma vương. Sự kiện như vậy
không có xảy ra". Và vị ấy biết rõ rằng: "Sự
kiện này có xảy ra khi một nam nhân trở
thành một Ma vương. Sự kiện như vậy có xảy
ra".
15.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một nữ nhân có
thể trở thành Phạm thiên. Sự kiện như vậy
không có xảy ra". Và vị ấy biết rõ rằng: "Sự
kiện này có xảy ra: Khi một nam nhân có thể
trở thành Phạm thiên. Sự kiện này như vậy
có xảy ra".
16.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một thân ác hành
có thể sanh ra quả báo khả ái, khả hỷ, khả
lạc. Sự kiện này không có xảy ra". Và vị ấy
biết rõ rằng: "Sự kiện này có xảy ra: Khi một
thân ác hành có thể sanh ra quả báo không
khả ái, không khả hỷ, không khả lạc. Sự kiện
như vậy có xảy ra".

BẬC DỰ LƯU                                           420

17.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một khẩu ác
hành...
18.   ...Khi một ý ác hành có thể sanh ra quả báo
khả ái, khả hỷ, khả lạc. Sự kiện như vậy
không có xảy ra". Và vị ấy biết rõ rằng: "Sự
kiện này có xảy ra: Khi một ý ác hành có thể
sanh ra quả báo không khả ái, không khả hỷ,
không khả lạc. Sự kiện như vậy có xảy ra".
19.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một thân thiện
hành có thể sanh ra quả báo không khả ái,
không khả hỷ, không khả lạc. Sự kiện như vậy
không có xảy ra". Và vị ấy biết rõ rằng: "Sự
kiện này có xảy ra: Khi một thân thiện hành
có thể sanh ra quả báo khả ái, khả hỷ, khả
lạc. Sự kiện như vậy có xảy ra".
20.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một khẩu thiện
hành...
21.   ... một ý thiện hành có thể sanh ra quả báo
không khả ái, không khả hỷ, không khả lạc.
Sự kiện như vậy không có xảy ra". Và vị ấy
biết rõ rằng: "Sự kiện này có xảy ra: Khi một
ý thiện hành có thể sanh ra quả báo khả ái,
khả hỷ, khả lạc. Sự kiện như vậy có xảy ra".

BẬC DỰ LƯU                                           421

22.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một người hành
trì thân ác hành, do nhân thân ác hành ấy,
do duyên thân ác hành ấy sau khi thân hoại
mạng chung, có thể sanh thiện thú, thiên giới,
cõi đời này. Sự kiện như vậy không có xảy
ra". Và vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này có
xảy ra: Khi một người hành trì thân ác hành,
do nhân thân ác hành ấy, do duyên thân ác
hành ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có
thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Sự kiện này có xảy ra".
23.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một người hành
trì khẩu ác hành...
24.   ... hành trì ý ác hành, do nhân ý ác hành ấy,
do duyên ý ác hành ấy, sau khi thân hoại
mạng chung, có thể sanh lên thiện thú, thiên
giới, cõi đời này. Sự kiện như vậy không có
xảy ra". Và vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này
có xảy ra, khi một người hành trì khẩu ác
hành... ý ác hành, sau khi thân hoại mạng
chung có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
địa ngục. Sự kiện như vậy có xảy ra".
25.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một người hành

BẬC DỰ LƯU                                            422

trì thân thiện hành, do nhân thân thiện hành
ấy, do duyên thân thiện ấy, có thể sanh vào
cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Sự kiện như
vậy không có xảy ra". Và vị ấy biết rằng: "Sự
kiện này có xảy ra: Khi một người hành trì
thân thiện hành, do nhân thân thiện hành ấy,
do duyên thân thiện hành ấy, có thể sanh lên
thiện thú, thiên giới, cõi đời này. Sự kiện như
vậy có xảy ra".
26.   Vị ấy biết rõ rằng: "Sự kiện này không có xảy
ra, không có hiện hữu: Khi một người hành
trì khẩu thiện hành...
27.   ... hành trì ý thiện hành, do nhân ý thiện
hành ấy, do duyên ý thiện hành ấy, có thể
sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Sự
kiện như vậy không có xảy ra". Và vị ấy biết
rõ rằng: "Sự kiện này có xảy ra, có hiện hữu:
Khi một người hành trì khẩu thiện hành...
hành trì ý thiện hành, do nhân ý thiện hành
ấy, do duyên ý thiện hành ấy, có thể sanh lên
thiện thú, thiên giới, cõi đời này. Sự kiện như
vậy có xảy ra".
Cho đến mức độ như vậy, là vừa đủ để nói: "Tỷ-
kheo thiện xảo về xứ phi xứ".

Khi được nghe nói vậy, Tôn giả Ananda bạch

BẬC DỰ LƯU                                              423

Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu thay, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn pháp môn này có tên gì?

– Do vậy, này Ananda, Ông hãy thọ trì pháp
môn này là Đa giới, hãy thọ trì pháp môn nầy là Bốn
chuyển (Dhammadasa) hãy thọ trì pháp môn này là
Pháp kinh (Dhammdasa), hãy thọ trì pháp môn này
là Trống bất tử, hãy thọ trì pháp môn này là Vô
thượng chiến thắng.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Ananda hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

BẬC DỰ LƯU                                        424

45 Người đầy đủ tri kiến không thể... - Kinh CHÚNG ĐƯỢC ĐOẠN TẬN – Tăng III, 254

CHÚNG ĐƯỢC ĐOẠN TẬN –Tăng III, 254

1. - Sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, được người đầy
đủ tri kiến đoạn tận.
2. Thế nào là sáu?
- Thân kiến, nghi, giới cấm thủ,
- Tham đưa đến đọa xứ, sân đưa đến đọa xứ, si
đưa đến đọa xứ.
Sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, được người đầy đủ
tri kiến đoạn tận.

LÀM CHO SANH KHỞI –Tăng III, 254

1. - Một người đầy đủ tri kiến, này các Tỷ-kheo,
không có thể làm cho sanh khởi sáu pháp.
2. Thế nào là sáu?
- Thân kiến, nghi, giới cấm thủ,

BẬC DỰ LƯU                                       425

- Tham đưa đến đọa xứ, sân đưa đến đọa xứ, si
đưa đến đọa xứ.
Một người đầy đủ tri kiến, này các Tỷ-kheo, không
có thể làm cho sanh khởi sáu pháp này.

BẬC ĐẠO SƯ –Tăng III, 254

1. - Này các Tỷ-kheo, có sáu trường hợp không thể
xảy ra.
2. Thế nào là sáu?
- Người đầy đủ tri kiến không thể sống không
tôn kính, không tùy thuận bậc Đạo Sư.
- Người đầy đủ tri kiến không thể sống không
tôn kính, không tùy thuận Chánh pháp.
- Người đầy đủ tri kiến không thể sống không
tôn kính, không tùy thuận chúng Tăng.
- Người đầy đủ tri kiến không thể sống không
tôn kính, không tùy thuận học pháp.
- Người đầy đủ tri kiến không thể rơi trở lại vào
những vấn đề không nên trở lại.
- Người đầy đủ tri kiến không thể làm cho sanh
khởi hữu thứ tám.

BẬC DỰ LƯU                                        426

Này các Tỷ-kheo, đây là sáu trường hợp không thể xảy ra.

HÀNH –Tăng III, 255

1. - Này các Tỷ-kheo, có sáu trường hợp không thể
xảy ra.
2. Thế nào là sáu?
- Người đầy đủ tri kiến không thể chấp nhận bất
cứ hành nào là thường còn.
- Người đầy đủ tri kiến không thể chấp nhận bất
cứ hành nào là lạc.
- Người đầy đủ tri kiến không thể chấp nhận bất
cứ hành nào là ngã.
- Người đầy đủ tri kiến không thể làm hành động
vô gián.
- Người đầy đủ tri kiến không thể làm cho thanh
tịnh với những lễ nghi đặc biệt.
- Người đầy đủ tri kiến không thể đi tìm các vị
đáng được cúng dường ngoài chư Tăng.
Này các Tỷ-kheo, đây là sáu trường hợp không thể
xảy ra.

BẬC DỰ LƯU                                      427

MẸ –Tăng III, 256

1. - Này các Tỷ-kheo, có sáu trường hợp này không
thể xảy ra.
2. Thế nào là sáu?
- Người đầy đủ tri kiến không thể đoạn mạng
sống của mẹ.
- Người đầy đủ tri kiến không thể đoạn mạng
sống của cha.
- Người đầy đủ tri kiến không thể đoạn mạng
sống của vị A-la-hán.
- Người đầy đủ tri kiến không thể với ác tâm làm
Như Lai phải chảy máu.
- Người đầy đủ tri kiến không thể phá hòa hợp
Tăng.
- Người đầy đủ tri kiến không thể đề cử một vị
Đạo Sư khác.
Này các Tỷ-kheo, có sáu trường hợp này không thể
xảy ra.

TỰ LÀM –Tăng III, 256

BẬC DỰ LƯU                                       428

1. - Này các Tỷ-kheo, có sáu trường hợp này không
thể xảy ra.
2. Thế nào là sáu?
- Người đầy đủ tri kiến không thể trở lui lại quan
điểm lạc khổ do tự mình làm.
- Người đầy đủ tri kiến không thể trở lui lại quan
điểm lạc khổ do người khác làm.
- Người đầy đủ tri kiến không thể trở lui lại quan
điểm lạc khổ do tự mình làm, do người khác
làm.
- Người đầy đủ tri kiến không thể trở lui lại quan
điểm lạc khổ không do tự mình làm, do tự
nhiên sanh.
- Người đầy đủ tri kiến không thể trở lui lại quan
điểm lạc khổ không do người khác làm, do tự
nhiên sanh.
- Người đầy đủ tri kiến không thể trở lui lại quan
điểm lạc khổ không do tự mình làm và không
do người khác làm, do tự nhiên sanh.
Vì cớ sao?
Này các Tỷ-kheo, đối với người có đầy đủ tri kiến,
thì nhân và các pháp do nhân sanh đã được khéo
thấy.

BẬC DỰ LƯU                                          429

Này các Tỷ-kheo, có sáu trường hợp này không thể xảy ra.

BẬC DỰ LƯU                                     430

46 Nhập Chánh Tánh - Thế nào là đã nhập chánh tánh - Kinh Con Mắt – Tương III, 369

Con Mắt – Tương III, 369

1-2) Nhân duyên tại Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo,

- Mắt là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Tai là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Mũi là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Lưỡi là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Thân là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Ý là vô thường, biến hoại, đổi khác.

4) -- Này các Tỷ-kheo, ai có lòng tin, có tín giải đối
với những pháp này; vị ấy được gọi là Tùy tín hành,
đã nhập Chánh tánh, đã nhập Chân nhân địa, đã
vượt phàm phu địa. Vị ấy không có thể làm những
hành động gì, do làm hành động ấy phải sanh vào
địa ngục, bàng sanh, ngạ quỷ; một vị không có thể
mệnh chung mà không chứng quả Dự lưu.

5) Với ai, này các Tỷ-kheo, kham nhẫn một ít Thiền quán, như vậy với trí tuệ về những pháp này; vị ấy được gọi là Tùy pháp hành, đã nhập Chánh tánh,

BẬC DỰ LƯU                                           431

đã nhập Chân nhân địa, đã vượt phàm phu địa. Vị
ấy không có thể làm những hành động gì, do làm
hành động ấy, phải sanh vào địa ngục, bàng sanh,
ngạ quỷ; một vị không có thể mệnh chung mà không
chứng quả Dự lưu.

6) Với ai, này các Tỷ-kheo, đối với những pháp này,
biết rõ như vậy, thấy như vậy, vị ấy được gọi là đã
chứng Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
hướng đến giác ngộ.

II. Sắc – Tương III, 370

(Như kinh trên, chỉ thế "mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý" bằng "sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp").

III. Thức – Tương III, 370

(Như kinh trên, chỉ thế vào "nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức").

IV. Xúc – Tương III, 370

(Như kinh trên, chỉ thế vào "nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc").

V. Thọ - Tương III, 371

BẬC DỰ LƯU                                           432

(Như kinh trên, chỉ thế vào "thọ do nhãn xúc sanh, thọ do nhĩ xúc sanh, thọ do tỷ xúc sanh, thọ do thiệt xúc sanh, thọ do thân xúc sanh, thọ do ý xúc sanh").

VI. Tưởng – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "sắc tưởng, thanh tưởng, hương tưởng, vị tưởng, xúc tưởng, pháp tưởng").

VII. Tư – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "sắc tư, thanh tư, hương tư, vị tư, xúc tư, pháp tư").

VIII. Ái – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, pháp ái").

IX. Giới – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới").

X. Uẩn (S.iii,227) – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn").

BẬC DỰ LƯU                                          433

47 Nhập vào dòng Thánh - Kinh THANH TỊNH – 29 Trường II, 441

KINH THANH TỊNH – Bài kinh số 29 – Trường II, 441

Như vầy tôi nghe.

1. Một thời, Thế Tôn trú giữa giòng tộc Sakya (Thích ca) trong vườn xoài của một gia đình Thích ca tên là Vedhannà.

Lúc bấy giờ, Nigantha Nàthaputta vừa mới tạ thế ở Pàvà.

Sau khi vị này tạ thế, các vị Nigantha chia ra làm hai phái, chia rẽ nhau, tranh chấp nhau, tranh luận nhau và sống tàn hại nhau với binh khí bằng miệng - "Ngươi không biết pháp luật này, ta biết pháp luật này. Sao Ngươi có thể biết pháp luật này? Ngươi theo tà hạnh, ta theo chánh hạnh. Lời nói của ta tương ưng, lời nói Ngươi không tương ưng. Điều đáng nói trước, Ngươi nói sau; điều đáng nói sau, Ngươi nói trước. Điều Ngươi quan niệm trình bày, đã bị đảo lộn. Quan điểm của Ngươi đã bị thách đố. Ngươi đã bị đánh bại. Hãy đi giải tỏa quan điểm của Ngươi!

BẬC DỰ LƯU                                           434

Hãy tự thoát khỏi bế tắc nếu Ngươi có thể làm được."
Hình như các đệ tử của Nigantha Nàthaputta muốn
tàn hại lẫn nhau. Chính các đệ tử cư sĩ mặc đồ trắng
của Nigantha Nàthaputta cũng chán ngấy, cơ hiềm,
và phản đối các vị Nigantha, vì pháp luật của họ đã
được trình bày, tuyên bố một cách vụng về, không
có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an tịnh,
không do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết, pháp y
chỉ đã bị đổ vỡ, không có chỗ y chỉ.

2. Rồi Sa di Cunda, sau khi an cư mùa mưa ở Pàvà
đến thăm tôn giả Ananda ở Sàmàgama, sau khi đến,
đảnh lễ tôn giả Ananda và ngồi xuống một bên. Sau
khi ngồi xuống một bên. Sa di Cunda bạch tôn giả
Ananda:

- Bạch Tôn giả, Nigantha Nàthaputta đã từ trần ở
Pàvà sau khi vị này tạ thế, các Nigantha chia ra làm
hai phái... Pháp y chỉ đã bị đổ vỡ, không có chỗ y
chỉ.

Khi nghe nói vậy, tôn giả Ananda nói với Sa di Cunda:

- Này Hiền giả Cunda, đây là vấn đề đáng đưa ra để
yết kiến Thế Tôn. Này Hiền giả Cunda, chúng ta hãy
đi yết kiến Thế Tôn; sau khi đến xong, chúng ta hãy
trình bày vấn đề này để Thế Tôn biết.

BẬC DỰ LƯU                                         435

- Bạch Tôn giả, vâng!

- Sa di Cunda vâng lời tôn giả Ananda.

3. Rồi tôn giả Ananda cùng với Sa di Cunda, đi đến
yết kiến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Ngài và ngồi
xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, tôn giả
Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Sa di Cunda có nói: "Nigantha
Nàthaputta đã từ trần ở Pàvà. Sau khi vị này từ trần,
các vị Nigantha chia ra làm hai phái... Pháp y chỉ đã
bị đổ vỡ, không có chỗ y chỉ."

- Này Cunda, như vậy ở đây pháp luật đã được trình
bày tuyên bố một cách vụng về, không có hiệu năng
hướng dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị
Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết.

4. Này Cunda, ở đây có vị đạo sư không phải là Chánh Đẳng Giác, có pháp luật đã được trình bày tuyên bố một cách vụng về, không có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và người đệ tử trong pháp này, không thành tựu và an trú trong pháp và tùy pháp, không sống đúng chánh hạnh, không sống đúng tùy pháp, sống vượt ra ngoài pháp. Người đệ tử ấy cần được nói như sau: "Này Hiền giả, thật là lợi

BẬC DỰ LƯU                                          436

ích cho Ngươi. Thật khéo chứng đắc cho Ngươi. Đạo
sư của Ngươi không phải là vị Chánh Đẳng Giác.
Pháp của Ngươi đã được trình bày, tuyên bố một
cách vụng về, không có hiệu năng hướng dẫn, không
hướng đến an tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác
tuyên bố. Và Ngươi trong pháp này, không thành tựu
và an trú trong pháp và tùy pháp, không sống đúng
chánh hạnh, không sống đúng tùy pháp, vượt ra
ngoài pháp.

 Này Cunda, như vậy ở đây, vị đạo sư đáng quở
trách, ở đây pháp đáng quở trách, nhưng ở đây đệ
tử đáng tán thán. Này Cunda, với vị đệ tử như vậy,
nên nói như sau:" Này Đại đức, dầu Đại đức thực
hành đúng như pháp vị đạo sư đã dạy và trình bày,
ai có suy tầm, ai có bị suy tầm, ai có suy tầm rồi
như thực thi hành, tất cả đều không có phước báo.
Vì sao vậy? Vì pháp luật đã được trình bày tuyên
bố một cách vụng về, không có hiệu năng hướng
dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị Chánh
Đẳng Giác tuyên thuyết."

5. Này Cunda, ở đây, vị đạo sư không là vị Chánh Đẳng Giác, và pháp được trình bày tuyên bố một cách vụng về, không có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết, và vị đệ tử trong pháp này, sống thành

BẬC DỰ LƯU                                         437

tựu pháp và tùy pháp, sống theo chánh hạnh, sống
đúng tùy pháp, sống luận theo pháp. Người này nên
được nói như sau: "Này Hiền giả, thật không lợi ích
cho Ngươi, thật không khéo chứng đắc cho Ngươi.
Vị đạo sư của Ngươi không là vị Chánh Đẳng Giác
và pháp được trình bày tuyên bố một cách vụng về,
không có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an
tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết,
những người trong pháp này sống thành tựu pháp và
tùy pháp, sống theo chánh hạnh, sống đúng tùy pháp,
sống thuận theo pháp".

 Này Cunda, ở đây vị đạo sư đáng quở trách, ở đây
pháp đáng quở trách, ở đây vị đệ tử cũng đáng quở
trách. Này Cunda, với vị đệ tử như vậy, có ai, nên
nói như sau: "Thật vậy, Đại đức thành tựu theo
chánh hạnh, tinh tấn trong chánh hạnh, người
khen, người được khen, người được khen như vậy
lại càng tinh tấn hơn nữa, tất cả đều không được
phước đức." Vì sao vậy? Này Cunda, vì pháp
được trình bày tuyên bố một cách vụng về, không
có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an
tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết.

6. Này Cunda, ở đây vị đạo sư là vị Chánh Đẳng Giác, pháp được khéo giảng và trình bảy, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh

BẬC DỰ LƯU                                         438

Đẳng Giác tuyên thuyết. Vị đệ tử trong pháp này
sống không thành tựu pháp và tùy pháp, sống không
theo chánh hạnh, sống không đúng tùy pháp, sống
không thuận theo pháp. Vị đệ tử ấy cần phải được
nói: "Này Hiền giả, thật không lợi ích cho Ngươi,
thật không khéo chứng đắc cho Ngươi. Vị đạo sư của
Ngươi là vị Chánh Đẳng Giác, pháp được khéo tuyên
bố trình bày, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an
tịnh, do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Nhưng
Ngươi trong pháp này sống không thành tựu pháp,
sống không theo chánh hạnh, sống không đúng tùy
pháp, sống không thuận theo pháp."

 Này Cunda, ở đây vị đạo sư đáng được tán thán,
ở đây pháp đáng được tán thán, ở đây vị đệ tử đáng
quở trách. Nếu có ai, hãy nói với vị đệ tử ấy như
sau: "Đại đức hãy thực hành đúng như pháp do vị
đạo sư của Đại đức trình bày và tuyên thuyết. Ai
có điều tra, ai có bị điều tra, ai có bị điều tra rồi
như thực thi hành, tất cả đều được phước báo". Vì
sao vậy? Này Cunda, pháp luật này khéo thuyết
khéo trình bày là như vậy, có hiệu năng hướng
dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh Đẳng Giác
tuyên thuyết.

7. Này Cunda ở đây vị đạo sư là Chánh Đẳng Giác, và pháp được khéo tuyên thuyết, khéo trình bày, có

BẬC DỰ LƯU                                            439

hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị
Cháng Đẳng Giác tuyên thuyết, và vị đệ tử trong
pháp này sống thành tựu pháp và tùy pháp, sống
thành tựu chánh hạnh, sống đúng tùy pháp, sống
thuận theo pháp. Nếu có ai, hãy nói vị đệ tử ấy nói
như sau: "Này Hiền giả, thật là lợi ích cho Ngươi,
thật khéo chứng đắc cho Ngươi. Vị đạo sư của Ngươi
là vị A la hán Chánh Đẳng Giác, pháp được khéo
tuyên thuyết, được khéo trình bày, có hiệu năng
hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh Đẳng
Giác tuyên thuyết. Và Ngươi trong pháp này sống
thành tựu pháp và tùy pháp, sống thành tựu chánh
hạnh, sống đúng tùy pháp, sống thuận theo pháp".

 Này Cunda, như vậy ở đây vị đạo sư đáng được
tán thán, ở đây pháp đáng được tán thán, ở đây vị
đệ tử cũng đáng được tán thán. Này Cunda, nếu
có ai, hãy nói vị đệ tử ấy như sau: "Thật vậy, Đại
đức thành tựu như pháp, tinh tấn như pháp, người
khen, người được khen, người được khen như vậy
lại càng tinh tấn thực hành, tất cả đều được nhiều
công đức". Vì sao vậy? Này Cunda, vì pháp luật
được khéo tuyên thuyết, khéo trình bày như vậy,
có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị
Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết.

8. Này Cunda, ở đây vị đạo sư xuất hiện ở đời, bậc

BẬC DỰ LƯU                                         440

A la hán, Chánh Đẳng Giác, và pháp được khéo
tuyên thuyết, được khéo trình bày, có hiệu năng
hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh Đẳng
Giác tuyên thuyết. Và các vị đệ tử chưa được tinh
thông diệu pháp, và phạm hạnh hoàn toàn viên mãn
chưa được tỏ lộ cho các vị này, chưa được trình bày
rõ ràng, với tất cả thứ bậc vị trí liên hệ, chưa được
trở thành diệu dụng, chưa được khéo trình bày cho
loài Người, và vị đạo sư viên tịch. Này Cunda, đối
với vị đạo sư như vậy, nếu viên tịch, các đệ tử sẽ ưu
tư rất nhiều. Vì sao vậy? Vì đạo sư của chúng ta xuất
hiện ở đời, và pháp được khéo tuyên thuyết, khéo
trình bày, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an
tịnh, do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Nhưng
chúng ta chưa được tinh thông diệu pháp, và phạm
hạnh hoàn toàn viên mãn chưa được tỏ lộ cho chúng
ta với tất cả thứ bậc, vị trí liên hệ, chưa được trở
thành diệu dụng, chưa được khéo trình bày cho loài
Người, và vị đạo sư của chúng ta viên tịch. Này
Cunda, vị Đạo sư như vậy có viên tịch, các đệ tử có
sự ưu tư.

9. Này Cunda, ở đây vị đạo sư xuất hiện ở đời, bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, pháp được khéo tuyên bố và được khéo trình bày, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và các vị đệ tử được tinh thông diệu pháp, và

BẬC DỰ LƯU                                          441

Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn được tỏ lộ cho các vị ấy với tất cả thứ bậc vị trí liên hệ, được trở thành diệu dụng, được khéo trình bày cho loài Người, và vị đạo sư của những vị ấy viên tịch. Này Cunda, vị đạo sư như vậy có viên tịch, các đệ tử không có ưu tư. Vì cớ sao? Vị đạo sư của chúng ta xuất hiện ở đời là bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, pháp được khéo tuyên thuyết, được khéo trình bày, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, được vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Còn chúng ta được tinh thông diệu pháp, và phạm hạnh hoàn toàn viên mãn được tỏ lộ cho chúng ta biết với tất cả thứ bậc vị trí liên hệ, được trở thành diệu dụng, được khéo trình bày cho loài Người, và vị Đạo sư của chúng ta viên tịch. Này Cunda, vị đạo sư như vậy có viên tịch, các đệ tử không có ưu tư.

10. Này Cunda, nếu Phạm hạnh được đầy đủ những
chi phần như vậy, nếu không có một vị đạo sư là một
vị Thượng tọa có nhiều kinh nghiệm, xuất gia lâu
ngày, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng
thành, một phạm hạnh như vậy được xem là không
viên mãn, trong trường hợp như vậy.

Này Cunda, nếu Phạm hạnh được đầy đủ những chi phần như vậy, và nếu có vị đạo sư là một vị Thượng tọa có nhiều kinh nghiệm, xuất gia lâu ngày, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng thành, một

BẬC DỰ LƯU                                              442

Phạm hạnh như vậy được xem là viên mãn, trong trường hợp như vậy.

11. Này Cunda, nếu Phạm hạnh được đầy đủ những
chi phần như vậy, và có vị đạo sư là vị Thượng tọa
có nhiều kinh nghiệm, xuất gia lâu ngày, đã đến tuổi
trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng thành, nhưng
không có các vị Thượng tọa Tỷ kheo, những vị đệ tử
là những vị sáng suốt, tự điều phục, vô úy, đa văn,
đã đạt đến sự an ổn, có thể thuyết diệu pháp, với giáo
lý ngoại đạo được khởi lên có thể khéo nhiếp phục
với giáo pháp của mình, có thể thuyết diệu pháp bất
tư nghì; như vậy Phạm hạnh này không thể viên mãn
bởi chi tiết này.

12. Này Cunda, khi nào Phạm hạnh được đầy đủ về những phương diện này, vị đạo sư là vị Thượng tọa, có nhiều kinh nghiệm, xuất gia đã lâu ngày, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng thành, và những vị Thượng tọa Tỷ kheo, những vị đệ tử... nếu không có các vị Trung lạp Tỷ kheo, những vị đệ tử... có các vị Trung lạp Tỷ kheo, những vị đệ tử... nhưng nếu không có các vị Hạ lạp Tỷ kheo, những vị đệ tử... có các Hạ lạp Tỷ kheo, những vị đệ tử... nhưng nếu không có các vị Trưởng lão Tỷ kheo ni, các vị đệ tử... nhưng nếu không có các vị Trung lạp Tỷ kheo ni, các vị đệ tử... nhưng nếu không có các vị Hạ lạp Tỷ kheo

BẬC DỰ LƯU                                           443

ni, các vị đệ tử... có các vị Hạ lạp Tỷ kheo ni, các vị
đệ tử... nhưng nếu không có Nam cư sĩ đệ tử, những
vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh... có
những Nam cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo
trắng, sống theo Phạm hạnh... nhưng nếu không có
những Nam cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo
trắng, chấp nhận dục lạc... có những Nam cư sĩ đệ tử,
những vị tại gia, mặc áo trắng, chấp nhận dục lạc...
nhưng nếu không có những Nữ cư sĩ đệ tử, những vị
tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh... có
những Nư cư sĩ đệ tử, những vị tại giam mặc áo
trắng, sống theo Phạm hạnh... nhưng nếu không có
những Nữ cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng
chấp nhận dục lạc... có những Nữ cư sĩ đệ tử, những
vị tại gia, mặc áo trắng chấp nhận dục lạc ...Phạm
hạnh như vậy nếu không được thành công, hưng
thịnh, phát triển và phổ thông một cách rộng rãi,
khéo tuyên bố giữa các người, nhưng không đạt được
danh xưng và lợi dưỡng một cách tối thắng, Phạm
hạnh như vậy không được viên mãn về phương diện
này.

13. Này Cunda, khi nào Phạm hạnh được đầy đủ với những phương diện này, vị đạo sư là Thượng tọa có nhiều kinh nghiệm, xuất gia đã lâu ngày, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng thành, và những vị Thượng tọa là những bậc Tỷ kheo, những vị đệ tử

BẬC DỰ LƯU                                            444

sáng suốt, tự điều phục... thuyết pháp diệu dụng, có Trung lạp Tỷ kheo đệ tử, có Hạ lạp Tỷ kheo đệ tử, có Trưởng lão Ni đệ tử, có Trung lạp Ni đệ tử, có Hạ lạp Ni đệ tử, có Nam cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh, có Nam cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng, chấp nhận dục lạc, có Nữ cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh, có những vị Nữ cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng, chấp nhận dục lạc; Phạm hạnh như vậy được thành công, hưng thịnh, phát triển, và phổ thông một cách rộng rãi, khéo tuyên bố giữa các người, đạt được danh xưng và lợi dưỡng một cách tối thắng, Phạm hạnh như vậy được viên mãn về phương diện này.

14. Này Cunda, nay Ta hiện tại là bậc Đạo sư xuất
hiện ở đời, là bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, và
pháp được khéo tuyên bố, khéo trình bày, có hiệu
năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, được vị
Chánh Đẳng Giác trình bày, và các vị đệ tử của
Ta tinh thông diệu pháp, và Phạm hạnh hoàn
toàn viên mãn được tỏ lộ với tất cả thứ bậc vị trí
liên hệ, được trở thành diệu dụng, được khéo
trình bày cho loài Người. Này Cunda, nay Ta là vị
Đạo sư Trưởng lão, có nhiều kinh nghiệm, xuất gia
đã lâu ngay, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi
trưởng thành.

BẬC DỰ LƯU                                           445

15. Này Cunda, nay Ta có những vị Thượng tọa Tỷ kheo đệ tử sáng suốt, tự biết điều phục, vô úy, đa văn, đã đạt đến sự an ổn, có thể thuyết diệu pháp, đối với giáo lý ngoại đạo được khởi lên, có thể khéo chiết phục với giáo pháp của mình, có thể thuyết diệu pháp bất khả tư nghì. Này Cunda, Ta lại có những Trung lạp Tỷ kheo sáng suốt. Này Cunda, nay Ta có những vị Hạ lạp Tỷ kheo đệ tử. Này Cunda, nay Ta có những vị Trưởng lão Tỷ kheo ni đệ tử. Này Cunda, nay Ta có những vị Trung lạp Tỷ kheo ni đệ tử. Này Cunda, nay Ta có những vị Hạ lạp Tỷ kheo ni đệ tử. Này Cunda, nay Ta có những vị Nam cư sĩ, là những vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh. Này Cunda, nay Ta có những vị Nam cư sĩ, là những vị tại gia mặc áo trắng, chấp nhận dục lạc. Này Cunda, nay Ta có những vị Nữ cư sĩ, là những vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh. Này Cunda, nay Ta có những vị Nữ cư sĩ là những vị tại gia, mặc áo trắng chấp nhận dục lạc...

Này Cunda, nay Phạm hạnh của Ta được thành công, hưng thịnh, phát triển, và phổ thông một cách rộng rãi, khéo tuyên bố giữa mọi người.

16. Này Cunda, đối với tất cả những vị đạo sĩ nay xuất hiện ở đời; này Cunda, Ta không thấy một vị đạo sư nào khác có thể bằng Ta về phương diện lợi

BẬC DỰ LƯU                                            446

dưỡng và danh xưng tối thượng.

Này Cunda, đối với tất cả các đoàn thể, các hội chúng nay xuất hiện ở đời; này Cunda, Ta không thấy một đoàn thể nào khác có thể bằng đoàn thể Tỷ-kheo về phương diện lợi dưỡng và danh xưng tối thượng.

Nếu có ai, khi tả một Phạm hạnh, thành tựu hết thảy
tướng, không thiếu sót, không quá đáng, được khéo
tuyên bố một cách viên mãn, vị ấy nếu tuyên bố đúng
đắn sẽ tuyên bố như sau: "Thành tựu hết thảy tướng...
Phạm hạnh được khéo tuyên bố".

Này Cunda, Uddaka con của Ràma thường nói:
"Thấy mà không thấy". Thấy cái gì mà không thấy?
Với một con dao sắc bén, chỉ thấy lưỡi dao không
thấy khía cạnh sắc bén của dao. Này Cunda, đấy là
nghĩa của câu: "Thấy mà không thấy". Này Cunda,
ở đây Uddaka con của Ràma đề cập đến một vật đê
tiện, hạ liệt, thuộc về phàm phu, không xứng bậc
Thánh, không có lợi ích, nói về con dao.

 Này Cunda, nếu nói đúng đắn câu "Thấy mà không thấy", thời phải nói như sau: "Thấy mà không thấy". Vị ấy thấy cái gì mà không thấy?

 Một Phạm hạnh, thành tựu hết thảy tướng, đầy đủ hết thảy tướng, không thiếu sót,

BẬC DỰ LƯU                                          447

không quá đáng, được khéo tuyên bố một cách viên mãn, được khéo trình bày. Chính vị ấy thấy Phạm hạnh này.

 Nếu vị ấy trừ bớt một phương diện nào tại một chỗ nào, nghĩ rằng làm vậy sẽ được rõ ràng hơn, vị ấy sẽ không thấy gì.

 Nếu vị ấy thêm vào một phương diện nào tại chỗ nào, nghĩ rằng làm vậy sẽ được rõ ràng hơn, vị ấy sẽ không thấy gì.

 Nếu vị ấy thêm vào một phương diện nào tại chỗ nào, nghĩ rằng làm vậy được viên mãn hơn, vị ấy sẽ không thấy gì.

 Như vậy gọi là "Thấy mà không thấy".

 Này Cunda, nếu có ai khi tả một Phạm hạnh thành
tựu hết thảy tướng... Phạm hạnh được khéo tuyên
bố, vị ấy sẽ tuyên bố đúng đắn như sau: "Phạm
hạnh này thành tựu hết thảy tướng, cụ túc hết
thảy tướng, không thiếu thốn, không quá đáng,
được khéo tuyên bố một cách viên mãn, được
khéo trình bày".

17. Do vậy, này Cunda, những pháp do Ta tự chứng tri và tuyên bố cho các Ngươi, tất cả các

BẬC DỰ LƯU                                      448

Ngươi hãy hội họp lại và tụng đọc lại, chớ có cãi
lộn nhau, nhưng hãy so sánh các nghĩa với nhau, các
câu với nhau để cho Phạm hạnh này được tồn tại lâu
dài, được an trú lâu dài, vì hạnh phúc cho muôn loài,
vì an lạc cho muôn loài, vì lòng thương tưởng cho
đời, vì lợi ích, vì an lạc cho chư Thiên và cho loài
Người.

Này Cunda, thế nào là những pháp do Ta tự chứng tri và tuyên bố cho các Ngươi, tất cả các Ngươi hãy hội họp lại và tụng đọc lại, chớ có cãi lộn nhau, nhưng hãy so sánh các nghĩa với nhau, các câu với nhau, để cho Phạm hạnh này được tồn tại lâu dài, được an trú lâu dài, vì hạnh phúc cho muôn loài, vì an lạc cho muôn loài, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì an lạc cho chư Thiên và cho loài Người?

 Những pháp ấy là Bốn Niệm xứ, Bốn Chánh
cần, Bốn Như ý túc, Năm Căn, Năm Lực,
Bảy Giác chi, Tám Thánh đạo. Này Cunda,
những pháp ấy do Ta tự chứng tri và tuyên bố
cho các Ngươi, tất cả Ngươi hãy hội họp lại và
tụng đọc lại, chớ có cãi lộn nhau, nhưng hãy so
sánh các nghĩa với nhau, các câu với nhau, để
cho Phạm hạnh này được tồn tại lâu dài, được
an trú lâu dài, vì hạnh phúc của muôn loài, vì
an lạc cho muôn loài, vì lòng thương tưởng cho

BẬC DỰ LƯU                                           449

đời, vì lợi ích, vì an lạc cho chư Thiên và cho loài Người.

18. Này Cunda, các Ngươi hãy hội họp với nhau trong tinh thần hòa đồng và tương kính, không có tranh luận nhau. Có vị đồng phạm hạnh nói pháp giữa Tăng chúng. Nếu các Ngươi nghĩ rằng "Vị Đại đức này nắm nghĩa sai lạc hay hành văn sai lạc", các Ngươi không nên tán thán, không nên bác bỏ. Không tán thán không bác bỏ, các Ngươi nên nói với vị ấy:

"Này Hiền giả, với nghĩa này, cách hành văn này hay
cách hành văn kia, cách nào thích hợp hơn? Giữa
những cách hành văn này, nghĩa này hay nghĩa kia,
nghĩa nào thích hợp hơn?" Nếu vị ấy trả lời: "Này
Hiền giả, với nghĩa này, cách hành văn này thích hợp
hơn cách hành văn kia. Giữa những cách hành văn
này, nghĩa này thích hợp hơn nghĩa kia", các Ngươi
không nên bác bỏ vị ấy, không nên phỉ báng vị ấy.
Không bác bỏ, không phỉ báng, các Ngươi phải giải
thích cho vị ấy một cách cẩn thận cả nghĩa lẫn hành
văn.

19. Lại nữa này Cunda, có vị đồng Phạm hạnh khác nói pháp giữa Tăng chúng. Nếu các Ngươi nghĩ rằng: "Vị Đại đức ấy nắm nghĩa sai lạc nhưng hành văn đúng đắn", các Ngươi không nên tán thán, không nên

BẬC DỰ LƯU                                         450

bác bỏ. Không thán thán, không bác bỏ, các ngươi
nên nói với vị ấy: Này Hiền giả, giữa những cách
hành văn này, nghĩa này hay nghĩa kia, nghĩa nào
thích hợp hơn?" Nếu vị ấy trả lời: "Này Hiền giả,
giữa những cách hành văn này, nghĩa này thích hợp
hơn nghĩa kia", các Ngươi không nên bác bỏ, không
phỉ báng, các Ngươi phải giải thích một cách cẩn
thận ý nghĩa đúng đắn cho vị ấy.

20. Này Cunda, có vị đồng Phạm hạnh khác nói pháp giữa Tăng chúng. Nếu các Ngươi nghĩ rằng: "Vị Đại đức này nắm nghĩa đúng đắn, nhưng hành văn sai lạc", các Ngươi không nên tán thán, không nên bác bỏ. Không tán thán không bác bỏ, các Ngươi nên nói với vị ấy: "Này Hiền giả, giữa những cách hành văn này, nghĩa này hay nghĩa kia, nghĩa nào thích hợp hơn?" Nếu vị ấy trả lời: "Giữa những cách hành văn này, nghĩa này thích hợp hơn nghĩa kia", các Ngươi không nên bác bỏ vị ấy, không nên phỉ báng vị ấy. Không bác bỏ, không phỉ báng, các ngươi phải giải thích một cách cẩn thận cách hành văn cho vị ấy.

21. Này Cunda, có vị đồng Phạm hạnh khác nói pháp giữa Tăng chúng, nếu các Ngươi nghĩ rằng: "Vị Đại đức này nắm nghĩa đúng đắn và hành văn đúng đắn", các Ngươi nên tán đồng và tán thán vị ấy với câu: "Thật là tốt đẹp", các Ngươi phải nói với vị ấy" "Thật

BẬC DỰ LƯU                                           451

là tốt đẹp", các Ngươi phải nói với vị ấy: "Này Hiền
giả thật là lợi ích cho chúng tôi, này Hiền giả thật là
lợi ích cho chúng tôi; này Hiền giả, thật là may mắn
cho chúng tôi; này Hiền giả, thật là may mắn cho
chúng tôi, khi chúng tôi thấy một vị đồng Phạm hạnh
như Hiền giả, tinh thông nghĩ lý như vậy, tinh thông
hành văn như vậy".

22. Này Cunda, một pháp mới, Ta thuyết giảng để
ngăn chận các lậu hoặc ngay trong hiện tại. Này
Cunda, Ta không thuyết pháp, chỉ để diệt trừ các
lậu hoặc trong tương lai mà thôi. Này Cunda, Ta
thuyết pháp vừa để ngăn chận các lậu hoặc ngay
trong hiện tại mà cũng để diệt trừ các lậu hoặc
trong tương lai nữa.

 Do vậy, này Cunda, tấm y mà Ta cho phép các
Ngươi mặc, như vậy vừa đủ cho các Ngươi
ngăn chận lạnh, ngăn chận nóng, ngăn chận sự
xúc chạm của các loài ruồi muỗi, của gió, mặt
trời và các loài rắn, và các che dấu sự hổ thẹn.

 Các món ăn khất thực mà Ta cho phép các
Ngươi dùng, như vậy vừa đủ để nuôi dưỡng
thân thể, giúp thân thể sống còn, tránh khỏi
nguy hại và giúp đời sống Phạm hạnh với hy
vọng: "Như vậy ta diệt trừ các cảm thọ củ và

BẬC DỰ LƯU                                            452

không cho khởi lên các cảm thọ mới. Nhờ vậy đời sống của ta mới khỏi bị lỗi lầm và ta sống an lạc"

 Nhà cửa mà ta cho phép các ngươi an trú như
vậy vừa đủ cho các Ngươi ngăn chận lạnh,
ngăn chận nóng, ngăn chận sự xúc chạm của
ruồi muỗi, gió, mặt trời và các loài rắn, chỉ với
mục đích tránh thoát sự nguy hiểm của thời tiết,
và an hưởng đời sống tịnh cư.

 Các dược phẩm và thuốc trị bịnh mà Ta cho
phép các Ngươi dùng, như vậy vừa đủ để ngăn
chận các cảm thọ đau ốm khởi lên và để gìn giữ
sức khỏe.

23. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra, các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Các Sa-môn Thích tử sống đam mê hỷ lạc".

 Này Cunda, nếu được nói như vậy, các du sĩ ngoại
đạo phải được trả lời như vậy: "Này Hiền giả, thế
nào là đam mê hỷ lạc? Đam mê hỷ lạc có nhiều
loại, có nhiều cách". Này Cunda, bốn loại đam mê
hỷ lạc này là thấp kém, hạ liệt, thuộc phàm phu,
không xứng Thánh hạnh, không có lợi ích, không
hướng đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh,
thắng trí, giác ngộ và Niết-bàn.

BẬC DỰ LƯU                                          453

Thế nào là bốn?

- Này Cunda, ở đây có người ngu si, sau khi sát
sanh, tự mình sung sướng hoan hỷ, đó là hỷ lạc
thứ nhất.
- Lại nữa, này Cunda, ở đây có người sau khi lấy
của không cho, tự mình sung sướng, hoan hỷ,
đó là hỷ lạc thứ hai.
- Lại nữa này Cunda, ở đây có người sau khi nói
láo, tự mình sung sướng hoan hỷ, đó la hỷ lạc
thứ ba.
- Lại nữa này Cunda, ở đây có người say đắm,
đam mê sống vây quanh với năm món dục lạc,
đó là hỷ lạc thứ tư.

Này Cunda, bốn loại hỷ lạc này là thấp kém, hạ liệt, thuộc phàm phu, không xứng Thánh hạnh, không có lợi ích, không hướng đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ và Niết-bàn.

24. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra, các ngoại đạo có thể hỏi: "Các Sa-môn Thích tử có phải sống đam mê bốn loại hỷ lạc này không?"

 Họ cần phải được trả lời: "Chớ có nói như vậy. Các ông nói như vậy là nói không đúng đắn. Nói

BẬC DỰ LƯU                                         454

như vậy là các ông xuyên tạc, không đúng sự thật, không thực có". Này Cunda, có bốn loại hỷ lạc nhất định đưa đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Thế nào là bốn?

- Này Cunda, ở đây vị Tỷ-kheo, ly dục, ly ác
pháp, chứng và an trú Sơ thiền, một trạng thái
hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm, với tứ. Đó là hỷ
lạc thứ nhất.
- Lại nữa này Cunda, vị Tỷ-kheo diệt tầm và tứ,
chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ
lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tình
nhất tâm. Đó là hỷ lạc thứ hai.
- Lại nữa này Cunda, vị Tỷ-kheo ly hỷ... Đó là
hỷ lạc thứ ba.
- Lại nữa này Cunda, vị Tỷ-kheo xả lạc... Đó là
hỷ lạc thứ tư. Này Cunda, bốn loại hỷ lạc nhất
định đưa đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh,
thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ
ngoại đạo có thể nói: "Các vị Sa-môn Thích tử đang
sống đam mê bốn loại hỷ lạc này". Họ cần phải được
trả lời: "Nói như vậy là phải; các ông nói như vậy là
nói đúng đắn. Nói như vậy là các ông không xuyên
tạc, đúng sự thật, và thực có".

BẬC DỰ LƯU                                           455

25. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ
ngoại đạo có thể nói: "Này Hiền giả, những ai sống
đam mê theo bốn loại hỷ lạc ấy có thể mong đợi kết
quả gì, lợi ích gì?"

 Được nói vậy, phải trả lời cho các du sĩ ngoại đạo
như sau: "Này Hiền giả, những ai sống đam mê
bốn loại hỷ lạc ấy, có thể mong đợi bốn kết quả,
bốn sự lợi ích. Thế nào là bốn?

- Này Hiền giả, ở đây, vị Tỷ-kheo diệt trừ ba kiết
sử, được nhập vào dòng Thánh, không còn bị
đọa lạc, nhất định sẽ được giác ngộ. Đó là kết
quả thứ nhất.
- Lại nữa này Hiền giả, vị Tỷ-kheo diệt trừ ba
kiết sử, làm muội lược tham, sân, si, chứng bậc
Nhất lai, chỉ còn trở lại đời này một lần nữa
trước khi diệt tận khổ đau. Đó là kết quả thứ
hai, lợi ích thứ hai.
- Lại nữa, này Hiền giả, vị Tỷ-kheo diệt trừ năm
hạ phần kiết sử, được hóa sanh ở tại chỗ ấy mà
nhập Niết-bàn, không còn phải trở lại đời này
nữa. Như vậy là kết quả thứ ba, lợi ích thứ ba.
- Lại nữa, này Hiền giả, vị Tỷ-kheo diệt trừ các
lậu hoặc, tự mình chứng tri, chứng ngộ và an
trú ngay trong hiện tại vô lậu Tâm giải thoát,

BẬC DỰ LƯU                                         456

Tuệ giải thoát. Như vậy là kết quả thứ tư.

Này Hiền giả, vị nào sống đam mê bốn loại hỷ lạc này, có thể mong đợi bốn kết quả, bốn lợi ích như vậy".

26. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Các Sa-môn Thích tử sống không giữ vững lập trường".

Này Cunda, các vị du sĩ ngoại đạo nói vậy cần phải được trả lời như sau: "Này Hiền giả, Thế Tôn, vị đã biết, đã thấy, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã thuyết, đã trình bày những pháp cho các đệ tử cho đến trọn đời. Này Hiền giả, giống như cột trụ bằng đá hay bằng sắt, chân cột được khéo chôn sâu vào đất, không lắc qua lại, không có rung động.

Này Hiền giả, vị Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, đã diệt trừ
các lậu hoặc, phạm hạnh đã thành, các việc phải làm
đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, mục tiêu đã đạt, hữu
kiết sử đã diệt trừ, chánh trí giải thoát, không thể làm
chín việc sau đây:

1. Này Hiền giả, vị Tỷ-kheo đã diệt trừ các lậu hoặc, không thể cố ý tước đoạt sanh mạng của loài hữu tình;

BẬC DỰ LƯU                                             457

2. Vị Tỷ-kheo đã diệt trừ các lậu hoặc không thể
lấy của không cho, tức là ăn trộm;
3. Vị Tỷ kheo đã diệt trừ các lậu hoặc không thể
hành dâm;
4. Vị Tỷ-kheo đã diệt trừ các lậu hoặc, không thể
biết mà nói láo;
5. Vị Tỷ-kheo đã diệt trừ các lậu hoặc không thể
cất chứa tiền của để hưởng thọ dục lạc, như khi
còn tại gia;
6. Vị Tỷ-kheo đã diệt tận các lậu hoặc không thể
đi con đường hành tham;
7. Vị Tỷ-kheo đã diệt tận các lậu hoặc không thể
di con đường hành sân;
8. Vị Tỷ-kheo đã diệt tận các lậu hoặc, không thể
đi con đường hành si;
9. Vị Tỷ-kheo đã diệt tận các lậu hoặc, không thể
đi con đường hành theo sợ hãi.

Này Hiền giả, một vị Tỷ-kheo, là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, đã diệt tận các lậu hoặc, (Phạm
hạnh) đã thành, các việc phải làm đã làm, đã đặt gánh
nặng xuống, mục tiêu đã đạt, hữu kiết sử đã diệt trừ,
chánh trí giải thoát, không thể làm chín việc như
vậy".

BẬC DỰ LƯU                                          458

27. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: "Đối với quá khứ, Sa- môn Gotama có tri kiến siêu việt. Nhưng đối với tương lai, Sa-môn Gotama không có tri kiến siêu việt; như sự việc xảy ra như thế nào và vì sao lại xảy ra như vậy?" Như vậy, các vị du sĩ ngoại đạo này chủ trương rằng tri kiến về vấn đề này có thể được trình bày nêu rõ bởi tri kiến một vấn đề khác, như những kẻ ngu si không thông minh khác.

- Này Cunda, về vấn đề quá khứ, Như Lai có thức nhớ đến đời sống quá khứ. Ngài muốn như thế nào, Ngài có thể nhớ xa được như vậy.

- Về vấn đề vị lai, Như Lai có trí do tuệ sanh: "Đây là đời sống cuối cùng, nay không còn đời sống nào khác nữa".

28.

- Này Cunda, nếu những gì thuộc quá khứ là hư
vọng, không thật, không lợi ích, Như Lai không
trả lời.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc quá khứ là
chơn chánh, như thật, nhưng không lợi ích,
Như Lai cũng không trả lời.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc quá khứ là

BẬC DỰ LƯU                                           459

chơn chánh, như thật, có lợi ích, Như Lai biết
thời trả lời câu hỏi ấy.
 Này Cunda, nếu những gì thuộc vị lai là hư
vọng, không thật, không lợi ích, Như Lai không
trả lời.
 Này Cunda, nếu những gì thuộc vị lai là chơn
chánh, như thật, nhưng không lợi ích, Như Lai
cũng không trả lời.
 Này Cunda, nếu những gì thuộc vị lai là chơn
chánh, như thật, có lợi ích, Như Lai biết thời
trả lời câu hỏi ấy một cách vắn tắt.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc hiện tại là hư
vọng, không thật, không lợi ích, Như Lai không
trả lời.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc hiện tại và
chơn chánh, như thật, nhưng không lợi ích,
Như Lai cũng không trả lời.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc hiện tại là chơn
chánh, như thật, có lợi ích, Như Lai biết thời
trả lời câu hỏi ấy.

Như vậy, này Cunda, đối với các pháp quá khứ, vị
lai, hiện tại, Như Lai là vị nói phải thời nói chơn
chánh, nói như thật, nói có lợi ích, nói đúng Pháp,
nói đúng Luật. Do vậy mới gọi là Như Lai.

BẬC DỰ LƯU                                        460

29. Này Cunda, trong thế giới này với chư Thiên, Ma
vương, Phạm thiên, với chúng Sa-môn và Bà-la-
môn, với chư Thiên và loài Người, những gì được
thấy, được nghe, được cảm giác, được phân biệt,
được đạt đến, được tìm cầu, được suy đạt với ý,
tất cả đều được Như Lai biết rõ. Do vậy mới gọi là
Như Lai.

Này Cunda, trong thời gian giữa đêm Như Lai chứng
ngộ Vô thượng Chánh Đẳng Giác và đêm Như Lai
nhập Vô dư y Niết-bàn giới, trong thời gian ấy,
những gì Như Lai nói trong khi thuyết giảng, nói
chuyện hay trình bày, tất cả là như vậy, chớ
không gì khác. Do vậy mới gọi là Như Lai.

Này Cunda, Như Lai nói gì thời làm vậy, làm gì thời nói vậy. Nói gì thời làm vậy, làm gì thời nói vậy nên được gọi là Như Lai.

Đối với thế giới với chư Thiên, Ma vương, Phạm
thiên, với chúng Sa-môn và Bà-la-môn, với chư
Thiên và loài Người, Như Lai là bậc Toàn Thắng,
không ai có thể thắng nổi, bậc Toàn kiến, bậc Tự
Tại.

30. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Thế nào Hiền giả, Như Lai có tồn tại sau khi chết không. Như vậy là đúng sự thực,

BẬC DỰ LƯU                                           461

ngoài ra là sai lầm?" Này Cunda, được nói vậy, Ngươi phải trả lời các du sĩ ngoại đạo như sau: "Như Lai không có nói: "Như Lai có tồn tại sau khi chết. Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm!"

Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ
ngoại đạo có thể nói: "Thế nào Hiền giả, Như Lai
không có tồn tại sau khi chết, có phải không? Như
vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm?" Này
Cunda, được nói vậy, Ngươi phải trả lời các du sĩ
ngoại đọa như sau: "Như Lai không có nói: "Như Lai
không có tồn tại sau khi chết. Như vậy là đúng sự
thực, ngoài ra là sai lầm!"

Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Thế nào Hiền giả, Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết... Như lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết? Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra là sai lầm?" Này Cunda được nói vậy, Ngươi phải trả lời các du sĩ ngoại đạo như sau: "Như Lai không có nói: "Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra là sai lầm!".

31. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Này Hiền giả, vì sao Sa môn Gotama lại không nói?" Này Cunda, được nói vậy,

BẬC DỰ LƯU                                           462

Ngươi phải trả lời các du sĩ ngoại đạo như sau: "Này
Hiền giả, vì không liên hệ đến lợi ích, không liên hệ
đến Pháp, không liên hệ đến căn bản Phạm hạnh,
không hướng đến yểm ly, vô tham, đoạn diệt, an tịnh,
thắng trí, giác ngộ và Niết bàn. Do vậy Thế Tôn
không trả lời."

32. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ
ngoại đạo có thể nói: "Này Hiền giả, Sa môn
Gotama nói điều gì?" Này Cunda, được nói vậy,
Ngươi phải trả lời các du sĩ ngoại đạo như sau: "Đây
là Khổ, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn nói. Đây
là Khổ tập, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn nói.
Đây là Khổ diệt, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn
nói. Đây là con đường đưa đến Khổ diệt, này Hiền
giả, đó là điều Thế Tôn nói."

33. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Này Hiền giả, vì sao Thế Tôn lại nói vậy?" Này Cunda, được nói như vậy, Ngươi phải trả lời cho các du sĩ ngoại đạo như sau: "Này Hiền giả, vì liên hệ đến lợi ích, liên hệ đến Pháp, liên hệ đến căn bản Phạm hạnh, vì nhất định hướng đến yểm ly, vô tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ và Niết bàn. Do vậy, Thế Tôn mới nói."

34. Này Cunda, mọi biện luận về các tà kiến liên hệ

BẬC DỰ LƯU                                             463

đến quá khứ tối sơ, những biện luận nào đáng nói cho
các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi. Còn những biện
luận nào không đáng nói cho các Ngươi, sao Ta lại
sẽ nói cho các Ngươi? Này Cunda, mọi biện luận về
các tà kiến liên hệ đến tương lai, những biện luận nào
đáng nói cho các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi.
Còn những biện nào không đáng nói cho các Ngươi,
sao Ta lại sẽ nói cho các Ngươi?

Này Cunda, thế nào là những biện luận về tà kiến
liên hệ đến quá khứ tối sơ, những biện luận nào đáng
nói cho các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi, và
những biện luận không đáng nói cho các Ngươi?

Này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có những
quan điểm như sau, có những tri kiến như sau: "Bản
ngã và thế giới là thường còn, như vậy là đúng sự
thực, ngoài ra là sai lầm". Có một số Sa-môn, Bà-la-
môn có những quan điểm như sau, có những tri kiến
như sau:

- "Bản ngã và thế giới là không thường còn...
- "Bản ngã và thế giới là thường còn và không
thường còn...
- "Bản ngã và thế giới là không thường còn và
không không thường còn...

BẬC DỰ LƯU                                           464

- "Bản ngã và thế giới là do mình tự tạo ra...
- "Bản ngã và thế giới là do người khác tạo ra...
- "Bản ngã và thế giới là do mình tạo ra và do
người khác tạo ra...
- "Bản ngã và thế giới là không do mình tự tạo
ra và cũng không phải không do mình tự tạo
ra...
- "Bản ngã và thế giới là tự nhiên sanh, không do
mình tạ tạo ra, không do người khác tạo ra. Như
vậy là đúng sự thực, ngoài ra sai lầm.
- "Lạc, khổ là thường còn...
- "Lạc, khổ là vô thường...
- "Lạc, khổ là thường còn và vô thường...
- "Lạc, khổ là do tự mình tạo ra...
- "Lạc, khổ là do người khác tạo ra...
- "Lạc, khổ là do tự nhiên sanh, không do mình
tự tạo ra, không do người khác tạo ra. Như vậy
là đúng sự thực, ngoài ra đều là sai lầm".

35. Này Cunda, những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào có quan điểm như sau, có tri kiến như sau: "Bản ngả và thế giới là thường còn, như vậy là đúng sự thật, ngoài ra đều là sai lầm". Ta đến những vị ấy và nói: "Này

BẬC DỰ LƯU                                            465

Hiền giả có phải Hiền giả nói rằng: "Bản ngã và thế
giới là thường còn" không?" Nếu các vị ấy trả lời:
"Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra đều là sai lầm",
thì Ta không chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Có
một số hữu tình có những tư tưởng sai khác. Ta cũng
không xem quan điểm ấy ngang bằng quan điểm của
Ta, chớ đừng nói cao hơn. Như vậy ở đây Ta cao hơn
về thượng trí.

36. Này Cunda, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có quan điểm như sau, có tri kiến như sau: "Bản ngã và thế giới là thường còn...

"Bản ngã và thế giới là vô thường...

"Bản ngã và thế giới là thường còn và vô thường...

"Bản ngã và thế giới là không thường còn và không không thường còn...

"Bản ngã và thế giới là do mình tự tạo ra...

"Bản ngã và thế giới là do người khác tạo ra...

"Bản ngã và thế giới là do tự mình tạo ra và do người khác tạo ra..." "Bản ngã và thế giới là do tự mình tạo ra và không do người khác tạo ra. "Bản ngã và thế giới do tự nhiên sanh, không do mình tự tạo, không

BẬC DỰ LƯU                                           466

do người khác tạo ra...

"Lạc, khổ là thường còn...

"Lạc, khổ là vô thường...

"Lạc, khổ là thường còn và vô thường...

"Lạc, khổ không thường còn và không vô thường...

"Lạc, khổ là tự mình tạo ra...

"Lạc, khổ là tự người khác tạo ra...

"Lạc, khổ là tự mình tạo ra và tự người khác tạo ra...

"Lạc, khổ là tự nhiên sanh, không tự mình tạo ra và không do người khác tạo ra. Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra đều là sai lầm".

Ta đến những vị ấy và nói: Này Hiền giả, có phải Hiền giả nói rằng: "Lạc, khổ là tự nhiên sanh, không tự mình tạo ra và không do người khác tạo ra?" Nếu các vị ấy trả lời: "Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra đều là sai lầm", thì Ta không chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Có một số hữu tình có những ý tưởng sai khác. Này Cunda Ta cũng không xem quan điểm ấy ngang bằng quan điểm của Ta, chớ đừng nói cao hơn.

BẬC DỰ LƯU                                           467

Như vậy ở đây Ta cao hơn về thượng trí.

Này Cunda, những biện luận về các tà kiến liên hệ
đến quá khứ tối sơ này, biện luận nào đáng nói cho
các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi. Còn những biện
luận nào không đáng nói cho các Ngươi, sao Ta lại
sẽ nói cho các Ngươi?

37. Này Cunda, thế nào là những biện luận về tà kiến
liên hệ đến tương lai, những biện luận nào đáng nói
cho các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi; và những
biện luận không đáng nói cho các Ngươi?

- Này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có
những quan điểm như sau, có những tri kiến
như sau: "Bản ngã là có sắc, không bệnh, sau
khi chết. Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là
sai lầm".
- Lại nữa này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-
môn có những quan điểm như sau, có những tri
kiến như sau:
- "Bản ngã là vô sắc...
- "Bản ngã là không phải sắc, không phải vô
sắc...
- "Bản ngã là có tưởng...

BẬC DỰ LƯU                                         468

- "Bản ngã là vô tưởng...
- "Bản ngã là không có tưởng, không vô tưởng...
- "Bản ngã là đoạn diệt, biến hoại, sau khi chết
không có tồn tại, như vậy là đúng sự thật ngoài
ra là sai lầm".

38. Này Cunda, những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào có quan điểm như sau, có tri kiến như sau: "Bản ngã là có sắc, không bệnh sau khi chết. Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm", Ta đến những vị ấy và nói: "Này Hiền giả có phải Hiền giả có nói: "Bản ngã là có sắc, không có bệnh sau khi chết?" Nếu các vị ấy trả lời: "Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm", thì Ta không chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Này Cunda, vì có mọt số hữu tình có những tư tưởng sai khác. Này Cunda, Ta cũng không xem quan điểm ấy ngang bằng quan điểm của Ta, chớ đừng nói cao hơn. Như vậy ở đây, Ta cao hơn về thượng trí.

39. Này Cunda, có những Sa-môn, Bà-la-môn có những quan điểm như sau, có những tri kiến như sau:

"Bản ngã là vô sắc...

"Bản ngã là có sắc và vô sắc...

"Bản ngã là không có sắc và không không có sắc...

BẬC DỰ LƯU                                             469

"Bản ngã là có tưởng...

"Bản ngã là không tưởng...

"Bản ngã là không có tưởng và không không có tưởng...

"Bản ngã là đoạn diệt, biến hoại, sau khi chết không có tồn tại. Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm".

Ta đến những vị ấy và nói: "Này Hiền giả, có phải Hiền giả nói rằng: "Bản ngã là đoạn diệt biến hoại, sau khi chết không có tồn tại?" Này Cunda nếu những vị ấy nói: "Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm", thì Ta không chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Vì có một số hữu tình có những tư tưởng sai khác. Này Cunda, Ta cũng không xem quan điểm ấy ngang bằng quan điểm của Ta chớ đừng nói cao hơn. Như vậy ở đây, Ta cao hơn về thượng trí.

Này Cunda, những biện luận về những tà kiến liên
hệ đến tương lai, những biện luận nào đáng nói cho
các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi. Còn những biện
luận nào không đáng nói cho các Ngươi, sao Ta lại
sẽ nói cho các Ngươi?

40. Này Cunda, với mục đích đoạn trừ và vượt qua

BẬC DỰ LƯU                                         470

những biện luận về các tà kiến liên hệ đến quá khứ
tối sơ này và các biện luận về các tà kiến liên hệ đến
tương lai này, mà bốn pháp Niệm xứ được ta
truyền thuyết, trình bày. Thế nào là bốn?

Này Cunda, ở đây vị Tỷ kheo sống quan thân trên
thân, tinh thần, tỉnh giác, chánh niệm, với mục đích
nhiếp phục tham, sân ở đời, sống quán thọ trên các
cảm thọ... trong các tâm... quán pháp trên các pháp,
tinh cần, tỉnh giác, chánh niệm, với mục đích nhiệp
phục tham, sân ở đời.

 Này Cunda, với mục đích đoạn trừ và vượt qua
các biện luận về các tà kiến liên hệ đến quá khứ
tối sơ này và các biện luận về các tà kiến liên hệ
đến tương lai này mà bốn Niệm xứ được Ta
truuyền thuyết trình bày.

41. Lúc bấy giờ, Tôn giả Upavàna đang đứng sau lưng hầu quạt Thế Tôn. Tôn giả Upavàna bạch Thế Tôn:

- Thật hy hữu thay, bạch Thế Tôn! Thật kỳ diệu thay,
bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, pháp thoại này thật là
thanh tịnh! Bạch Thế Tôn, pháp thoại này thật là
tuyệt đối thanh tịnh! Bạch Thế Tôn, pháp thoại này
tên là gì?

BẬC DỰ LƯU                                           471

- Này Upavàna, pháp thoại này là Thanh tịnh (Pàsàdikà), hãy như vậy mà phụng trì.

Thế Tôn thuyết dạy như vậy. Tôn giả Upavàna hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                     472

48 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh CHA MẸ CỦA NAKULA 1 – Tăng III, 33

CHA MẸ CỦA NAKULA 1 –Tăng III, 33

1. Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Bhagga,
tại núi Cá Sấu, rừng Bhesakàla, vườn Lộc Uyển.
Lúc bấy giờ, gia chủ, cha của Nakula bị bệnh, khổ
đau, bị trọng bệnh.
2. Rồi nữ gia chủ, mẹ của Nakula nói với cha của
Nakula như sau:
- Thưa Gia chủ, chớ có mạng chung với tâm
còn mong cầu ái luyến.
- Thưa Gia chủ, đau khổ là người khi mệnh
chung tâm còn mong cầu ái luyến.
- Thế Tôn quở trách người khi mệnh chung
tâm còn mong cầu ái luyến.
 Thưa Gia chủ, Gia chủ có thể suy nghĩ: "Nữ gia
chủ, mẹ của Nakula, sau khi ta mệnh chung,
không có thể nuôi dưỡng các con và duy trì nhà
cửa". Thưa Gia chủ, chớ có nghĩ như vậy! Thưa
Gia chủ, tôi khéo léo dệt vải và chải lông cừu.
Thưa Gia chủ, sau khi Gia chủ mệnh chung, tôi có

BẬC DỰ LƯU                                       473

thể nuôi dưỡng các con và duy trì nhà cửa. Do vậy,
thưa Gia chủ, chớ có mệnh chung với tâm còn
mong cầu ái luyến! Đau khổ, này Gia chủ, là
người khi mệnh chung tâm còn mong cầu ái
luyến. Thế Tôn quở trách người khi mệnh chung
tâm còn mong cầu ái luyến.
 Thưa Gia chủ, Gia chủ có thể suy nghĩ như sau:
"Nữ Gia chủ, mẹ của Nakula, sau khi ta mệnh
chung, sẽ đi đến một gia đình khác". Thưa Gia
chủ, chớ có suy nghĩ như vậy! Thưa Gia chủ, Gia
chủ cũng đã biết, trong mười sáu năm chúng ta
sống làm người gia chủ, tôi đã sống thực hành
Phạm hạnh như thế nào. Do vậy, thưa Gia chủ,
chớ có mệnh chung với tâm còn mong cầu ái
luyến! Đau khổ, thưa Gia chủ, là người khi mệnh
chung còn mong cầu ái luyến. Thế Tôn quở trách
người khi mệnh chung còn mong cầu ái luyến.
 Thưa Gia chủ, Gia chủ có thể suy nghĩ như sau:
"Nữ gia chủ, mẹ của Nakula, sau khi ta mệnh
chung, sẽ không còn muốn yết kiến Thế Tôn, sẽ
không còn muốn yết kiến chúng Tăng". Thưa Gia
chủ, chớ có suy nghĩ như vậy! Sau khi gia chủ
mệnh chung, tôi sẽ muốn yết kiến Thế Tôn nhiều
hơn, sẽ muốn yết kiến chúng Tăng nhiều hơn. Do
vậy, thưa Gia chủ, chớ có mệnh chung với tâm
còn mong cầu ái luyến! Đau khổ, này Gia chủ, là

BẬC DỰ LƯU                                         474

người khi mệnh chung, còn mong cầu ái luyến.
Thế Tôn quở trách người khi mệnh chung tâm còn
mong cầu ái luyến.
 Thưa Gia chủ, Gia chủ có thể suy nghĩ như sau:
"Nữ gia chủ, mẹ của Nakula, sau khi ta mệnh
chung, sẽ không giữ giới một cách đầy đủ". Thưa
Gia chủ, chớ có suy nghĩ như vậy! Thưa Gia chủ,
cho đến khi nào, các nữ đệ tử gia chủ mặc áo trắng
của Thế Tôn còn giữ Giới Luật một cách đầy đủ,
tôi là một trong những người ấy. Nếu ai có nghi
ngờ hay phân vân, hiện nay, Thế Tôn đang ở giữa
dân chúng Bhagga, tại núi Cá Sấu, rừng
Bhesakàla, vườn Lộc Uyển, người ấy hãy đi đến
Thế Tôn và hỏi. Do vậy, thưa Gia chủ, chớ có
mệnh chung với tâm còn mong cầu ái luyến! Đau
khổ, thưa Gia chủ, là người khi mệnh chung tâm
còn mong cầu ái luyến. Thế Tôn quở trách người
khi mệnh chung tâm còn mong cầu ái luyến.
 Thưa Gia chủ, Gia chủ có thể suy nghĩ như sau:
"Nữ gia chủ, mẹ của Nakula không có chứng được
nội tâm tịnh chỉ". Thưa Gia chủ, chớ có suy nghĩ
như vậy! Thưa Gia chủ, cho đến khi nào, các nữ
đệ tử gia chủ mặc áo trắng của Thế Tôn còn chứng
được nội tâm tịnh chỉ, tôi sẽ là một trong những
vị ấy. Nếu ai có nghi ngờ hay phân vân, hiện nay
Thế Tôn đang ở giữa dân chúng Bhagga, tại núi

BẬC DỰ LƯU                                         475

Cá Sấu, rừng Bhesakàla, vườn Lộc Uyển, người
ấy hãy đi đến Thế Tôn và hỏi. Do vậy, thưa Gia
chủ, chớ có mệnh chung với tâm còn mong cầu ái
luyến! Đau khổ, thưa Gia chủ, là người khi mệnh
chung, tâm còn mong cầu ái luyến. Thế Tôn quở
trách người khi mệnh chung tâm còn mong cầu ái
luyến.
 Thưa Gia chủ, Gia chủ có thể suy nghĩ như sau:
"Nữ gia chủ, mẹ của Nakula, trong Pháp và Luật
này không đạt được thể nhập, không đạt được an
trú, không đạt được thoải mái, không vượt khỏi
nghi hoặc, không rời được do dự, không đạt được
vô úy, còn phải nhờ người khác sống trong lời dạy
đức Bổn Sư". Thưa Gia chủ, chớ có suy nghĩ như
vậy! Thưa Gia chủ, cho đến khi nào, các nữ đệ tử
gia chủ mặc áo trắng của Thế Tôn, trong Pháp và
Luật này đạt được thể nhập, đạt được an trú, đạt
được thoải mái, vượt khỏi nghi hoặc, rời được do
dự, đạt được vô úy, không phải nhờ người khác
sống trong lời dạy đạo đức Bổn Sư, tôi sẽ là một
trong những người ấy. Nếu có ai có nghi ngờ hay
phân vân, hiện nay Thế Tôn đang ở giữa dân
chúng Bhagga, tại núi Cá Sấu, rừng Bhesakàla,
vườn Lộc Uyển, người ấy hãy đi đến Thế Tôn và
hỏi. Do vậy, thưa Gia chủ, chớ có mệnh chung với
tâm còn mong cầu ái luyến! Đau khổ, thưa Gia
chủ, là người khi mệnh chung, tâm còn mong cầu

BẬC DỰ LƯU                                        476

ái luyến. Thế Tôn quở trách người khi mệnh
chung tâm còn mong cầu ái luyến.
3. Rồi cha của Nakula được nữ gia chủ, mẹ của
Nakula giáo giới với lời giáo giới này, bệnh hoạn
liền khi ấy được khinh an và gia chủ, cha của Nakula
thoát khỏi bệnh ấy. Được đoạn tận như vậy là bệnh
ấy của gia chủ, cha của Nakula.
Rồi gia chủ, cha của Nakula được lành bệnh, sau khi
lành bệnh không bao lâu, chống gậy đi đến Thế Tôn;
sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với gia chủ, cha của Nakula đang ngồi
xuống một bên:
4. - Thật lợi ích thay cho Ông, này Gia chủ! Thật
khéo lợi ích thay cho Ông, này Gia chủ! Được nữ gia
chủ, mẹ của Nakula với lòng từ mẫn, vì muốn hạnh
phúc, đã giáo giới, đã khuyên dạy Ông.
- Cho đến khi nào, này Gia chủ, Ta còn có những
đệ tử gia chủ mặc áo trắng gìn giữ Giới Luật
viên mãn, nữ gia chủ, mẹ của Nakula là một
trong những vị ấy.
- Cho đến khi nào, này Gia chủ, Ta còn có những
đệ tử gia chủ mặc áo trắng chứng được nội tâm
tịnh chỉ, nữ gia chủ, mẹ của Nakula là một
trong những vị ấy.

BẬC DỰ LƯU                                         477

- Cho đến khi nào, này Gia chủ, Ta còn có những
đệ tử gia chủ mặc áo trắng, trong Pháp và Luật
này đạt được thể nhập, đạt được an trú, đạt
được thoải mái, vượt khỏi nghi hoặc, rời được
do dự, đạt được vô úy, không còn phải nhờ
người khác sống trong lời dạy đức Bổn Sư, nữ
gia chủ, mẹ của Nakula là một trong những vị
ấy.
Thật lợi ích thay cho Ông, này Gia chủ! Thật khéo
lợi ích thay cho Ông, này Gia chủ, được nữ gia chủ,
mẹ của Nakula với lòng từ mẫn, vì muốn hạnh phúc,
đã giáo giới, đã khuyên dạy Ông.

BẬC DỰ LƯU                                         478

49 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh GIA CHỦ – Tăng II, 651

GIA CHỦ – Tăng II, 651

1. Rồi Gia chủ Anàthapindika với khoảng 500 nam
cư sĩ đoanh vây, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh
lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn bảo Tôn
giả Sàriputta:

2. - Này Sàriputta, Thầy có biết người gia chủ mặc áo trắng nào mà sở hành được bảo vệ trong năm học giới, và có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức bốn tăng thượng tâm hiện tại lạc trú, nếu vị ấy muốn, có thể tự đáp về mình như sau: "Ta sẽ đoạn tận địa ngục, đoạn tận loài bàng sanh, đoạn tận loài ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn phải thối đọa, quyết chắc đạt được Chánh giác"? Sở hành được bảo vệ trong năm học giới nào?

3. Ở đây, này Sàriputta, Thánh đệ tử từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu. Sở hành được bảo vệ trong năm học giới này.

BẬC DỰ LƯU                                          479

Vị ấy có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức bốn tăng thượng tâm hiện tại lạc trú nào?

4. Ở đây, này Sàriputta, vị Thánh đệ tử có lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Thế Tôn là bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Đây là tăng thượng tâm hiện tại lạc trú thứ nhất đã chứng được nhờ làm cho thanh tịnh tâm chưa được thanh tịnh, làm cho trong sáng tâm chưa được trong sáng.

5. Lại nữa, này Sàriputta, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Pháp: "Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được kẻ trí tự mình giác hiểu". Đây là tăng thượng tâm hiện tại lạc trú thứ hai đã chứng được nhờ làm cho thanh tịnh tâm chưa được thanh tịnh, làm cho trong sáng tâm chưa được trong sáng.

6. Lại nữa, này Sàriputta, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với chúng tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn! Trực hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn! Ứng lý hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn! Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn! Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử Thế Tôn đáng được cung

BẬC DỰ LƯU                                          480

kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng dường,
đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
Đây là tăng thượng tâm hiện tại lạc trú thứ ba đã
chứng được nhờ làm cho thanh tịnh tâm chưa được
thanh tịnh, làm cho trong sáng tâm chưa được trong
sáng.

7. Lại nữa, này Sàriputta, vị Thánh đệ tử thành tựu
giới được bậc Thánh ái kính, không có bể vụn, không
bị sức mẻ, không tì vết, không ô nhiễm, đem lại giải
thoát, được người trí tán thán, làm cho an lạc, hướng
đến Thiền định. Đây là tăng thượng tâm hiện tại lạc
trú thứ tư đã chứng được nhờ làm cho thanh tịnh tâm
chưa được thanh tịnh, làm cho trong sáng tâm chưa
được trong sáng.

Bốn tăng thượng tâm hiện tại lạc trú này được chứng đắc không khó khăn, chứng đắc không mệt nhọc, chứng đắc không phí sức.

8. Này Sàriputta, người gia chủ mặc áo trắng nào mà Thầy biết sở hành được bảo vệ trong năm học giới, và có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức bốn tăng thượng tâm hiện tại lạc trú; nếu vị ấy muốn, có thể tự đáp về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận loài bàng sanh, đoạn tận loài ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú,

BẬC DỰ LƯU                                            481

đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn phải thối đọa, quyết chắc đạt được Chánh giác".

Thấy sợ hãi địa ngục,
Hãy tránh xa điều ác,
Khéo chấp nhận Chánh pháp,
Bậc Hiền trí tránh xa,
Không hại các chúng sanh,
Những vật có nỗ lực,
Biết không có nói láo,
Không lấy của không cho,
Tự bằng lòng vợ mình,
Tránh xa vợ người khác,
Người biết không uống rượu,
Khiến tâm trí mê loạn,
Hãy tùy niệm đến Phật,
Hãy tùy niệm đến Pháp,
Hãy tu tâm không sân,
Hãy tu tâm nhiêu ích,
Để xứng đáng được sanh,
Cảnh giới các chư Thiên,
Cầu công đức lợi ích,
Hãy cung cấp vật thí,
Trước thí bậc Chí thiện,
Mới mong có quả lớn,
Này Sàriputta,
Ta sẽ nói cho Thầy,

BẬC DỰ LƯU                                       482

Các bậc Chí thiện ấy,
Thầy hãy lắng nghe ta,
Như trong một đàn bò,
Có con đen, trắng, đỏ,
Màu hung hay có đốm,
Có con màu bồ câu,
Dầu con bò màu gì,
Kiếm được con bò thuần,
Con vật kéo sức mạnh,
Đẹp, lanh và hăng hái,
Mặc kệ nó màu gì,
Liền mắc vào gánh nặng,
Cũng vậy, giữa loài Người,
Dầu có sinh chỗ nào,
Hoàng tộc, Bà-la-môn,
Thương gia hay nô bộc,
Kẻ không có giai cấp,
Hay hạ cấp đổ phân,
Giữa những người như vậy,
Ai điều phục, thuần thục,
Ngay thẳng, đủ giới đức,
Nói thực, biết tàm quý,
Sanh tử đã đoạn tận,
Phạm hạnh được vẹn toàn,
Gánh nặng đã hạ xuống,
Không còn bị trói buộc,
Việc cần làm đã làm,

BẬC DỰ LƯU                           483

Không còn bị lậu hoặc,
Đã đến bờ bên kia,
Không chấp trước tịch tịnh,
Phước điền ấy vô cấu,
Quả lớn đáng cúng dường.
Những kẻ ngu không biết,
Thiếu trí, ít nghe nhiều,
Chỉ bố thí bên ngoài,
Không đến gần kẻ thiện,
Những ai gần kẻ thiện,
Có tuệ, tôn bậc Hiền,
Họ tin bậc Thiện Thệ,
An trú tận gốc rễ,
Sanh Thiên hay ở đây,
Được sanh gia đình tốt,
Bậc trí tuần tự tiến,
Chứng được cảnh Niết-bàn.

BẬC DỰ LƯU                            484

50 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh Giảng Đường Bằng Gạch 1 – Tương V, 524

Giảng Đường Bằng Gạch – Tương V, 524

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Nàtika, trong ngôi giảng đường bằng gạch.

2) Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến... bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Sàlha đã mạng chung,
sanh thú thế nào, thọ sanh chỗ nào? Bạch Thế Tôn,
Tỷ-kheo-ni Nànda mệnh chung, sanh thú thế nào, thọ
sanh chỗ nào? Bạch Thế Tôn, cư sĩ Sudatta mệnh
chung, sanh thú thế nào, thọ sanh chỗ nào? Nữ cư sĩ
Sujàtà mệnh chung, sanh thú thế nào, thọ sanh chỗ
nào?

3) -- Tỷ-kheo Sàlha, này Ànanda, đoạn tận các lậu
hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí,
chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát,
tuệ giải thoát.

BẬC DỰ LƯU                                          485

Tỷ-kheo-ni Nànda, này Ànanda, mệnh chung, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ chỗ ấy nhập Niết-bàn, không phải trở lui thế giới này.

Cư sĩ Sudatta, này Ànanda, do đoạn diệt ba kiết sử,
làm cho muội lược tham, sân, si, là bậc Nhất Lai, sau
khi trở lui thế giới này một lần nữa, sẽ đoạn tận khổ
đau.

Nữ cư sĩ Sujàtà, này Ànanda, mạng chung, sau khi đoạn tận ba kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

4) Này Ànanda, thật không có gì lạ vấn đề con người
phải mệnh chung. Nhưng mỗi lần có người mệnh
chung lại đến hỏi Như Lai về vấn đề này, thời này
Ànanda, như vậy làm phiền nhiễu Như Lai. Này
Ànanda, vì vậy Ta sẽ giảng pháp môn Pháp kính
(gương Chánh pháp) để vị Thánh đệ tử sau khi
thành tựu pháp môn này, nếu muốn, sẽ tự tuyên bố
về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn
tận khỏi sanh vào loài bàng sanh, đoạn tận cõi ngạ
quỷ, đoạn tận ác sanh, ác thú, đọa xứ. Ta đã chứng
quả Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
chứng quả giác ngộ".

5) Này Ànanda, pháp môn Pháp kính ấy là gì mà Thánh đệ tử thành tựu pháp môn ấy, nếu muốn, sẽ tự

BẬC DỰ LƯU                                           486

mình tuyên bố về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa ngục... Ta đã chứng quả Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ"?

6) Ở đây, này Ànanda,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,

BẬC DỰ LƯU                                         487

được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến Thiền định.

7) Đây là pháp môn Pháp kính, này Ànanda, thành
tựu pháp môn này, vị Thánh đệ tử nếu muốn, tự mình
tuyên bố về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa ngục,
đoạn tận khỏi sanh vào loài bàng sanh, đoạn tận cõi
ngạ quỷ, đoạn tận ác sanh, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc
Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả
giác ngộ".

8) (Kinh này và hai kinh sau đều cùng một nhân duyên).

Giảng Đường Bằng Gạch – Tương V, 527

1-2) ... ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Asokà đã mệnh chung, sanh thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào? Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo-ni Asokà đã mệnh chung... Nam cư sĩ Asokà đã mệnh chung... Nữ cư sĩ Asokà đã mệnh chung, sanh thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào?

3-6) -- Này Ànanda, Tỷ-kheo Asokà đã mệnh chung, sau khi đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự

BẬC DỰ LƯU                                           488

mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú
vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát... (như kinh trên
8, đoạn số 3 với Tỷ-kheo-ni Asokà, nam cư sĩ Asokà
và nữ cư sĩ Asokà) ...

7) Này Ànanda, đây là pháp môn Pháp kính, thành
tựu pháp môn này, vị Thánh đệ tử nếu muốn, tự mình
tuyên bố về mình: "Ta đã đoạn tận địa ngục, ta đã
đoạn tận khỏi sanh vào loài bàng sanh, ta đã đoạn tận
cõi ngạ quỷ, ta đã đoạn tận ác sanh, ác thú, đọa xứ.
Ta là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
chứng quả giác ngộ".

Ngôi Nhà Bằng Gạch – Tương V, 528

1-2) ... ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

-- Cư sĩ ở Nàtika tên Kakkata đã mệnh chung, sanh
thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào? Cư sĩ ở
Nàtika tên Kàlinga, bạch Thế Tôn, đã mệnh chung,
sanh thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào? Cư sĩ
ở Nàtika tên Nikata... Cư sĩ Katissaha... Cư sĩ
Tuttha... Cư sĩ Santuttha... Cư sĩ Dhadda... Cư sĩ
Subhadda ở Nàtika, bạch Thế Tôn, đã mệnh chung,
sanh thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào?

BẬC DỰ LƯU                                            489

3) -- Cư sĩ Kakkata, này Ànanda, đã mệnh chung, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ đấy nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui cõi đời này. Cư sĩ Kàlinga, này Ànanda... Cư sĩ Nikata, này Ànanda... Cư sĩ Katissaha, này Ànanda... Cư sĩ Tuttha, này Ànanda... Cư sĩ Santuttha, này Ànanda... Cư sĩ Bhadda, này Ànanda... Cư sĩ Subhadda, này Ànanda, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ đấy nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui cõi đời này nữa. Tất cả đều cùng một sanh thú.

4) Hơn năm mươi cư sĩ ở Nàtika, này Ànanda, đã
mệnh chung, sau khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử,
được hóa sanh, từ đấy nhập Niết-bàn, không còn phải
trở lui cõi đời này nữa.

Hơn chín mươi nam cư sĩ ở Nàtika, này Ànanda, đã mệnh chung, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, sau khi làm cho muội lược tham, sân, là bậc Nhứt Lai, sau khi trở lui thế giới này một lần nữa, sẽ đoạn tận khổ đau.

Năm trăm lẻ sáu nam cư sĩ ở Sàkata, này Ànanda, đã
mệnh chung, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, là bậc Dự
lưu, không còn thối đọa, quyết chắc chứng quả giác
ngộ.

5-7) Này Ànanda, thật không có gì lạ vấn đề con người phải mệnh chung. Nhưng mỗi lần có người

BẬC DỰ LƯU                                          490

mệnh chung, Ông lại đến hỏi Như Lai về vấn đề này;
thời này Ànanda, như vậy làm phiền nhiễu Như Lai...
(xem trên 9, đoạn số 4,5,6,7) ... quyết chắc chứng quả
giác ngộ.

BẬC DỰ LƯU                                           491

51 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh Hận Thù hay Anàthapindika 3 – Tương V, 564

Hận Thù hay Anàthapindika 3 – Tương V, 564

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi
một bên:

3) -- Khi nào vị Thánh đệ tử, này Gia chủ, làm cho
tịnh chỉ năm sự sợ hãi, hận thù (pancabhayàni),
thành tựu bốn Dự lưu phần, và nhờ trí tuệ, Thánh
lý (nàya) được khéo thấy, được khéo thông đạt, nếu
vị ấy muốn, sẽ tự mình tuyên bố về mình như sau:
"Ta đã đoạn tận địa ngục; ta đã đoạn tận các loài
bàng sanh; ta đã đoạn tận cõi ngạ quỷ; ta là bậc Dự
lưu, không còn thối đọa, quyết chắc chứng quả giác
ngộ".

Thế nào là năm sự sợ hãi, hận thù được tịnh chỉ?

4) Sự sợ hãi, hận thù, này Gia chủ, ngay trong hiện tại khởi lên cho người sát sanh. Do duyên sát sanh,

BẬC DỰ LƯU                                         492

sự sợ, hãi, hận thù khởi lên ở đời sau, sự khổ ưu do tâm người ấy cảm thọ. Với người từ bỏ sát sanh, thời sự sợ hãi, hận thù như vậy được tịnh chỉ.

... khởi lên cho người lấy của không cho...

... khởi lên cho người tà hạnh trong các dục...

... khởi lên cho người nói láo...

Sự sợ hãi, hận thù, này Gia chủ, ngay trong hiện tại khởi lên cho người say đắm rượu men, rượu nấu. Do duyên say đắm rượu men, rượu nấu, sự sợ hãi, hận thù khởi lên ở đời sau, khổ ưu do tâm người ấy cảm thọ. Với người từ bỏ say đắm rượu men, rượu nấu, thời sự sợ hãi, hận thù như vậy được tịnh chỉ.

Năm sự sợ hãi, hận thù này được tịnh chỉ.

5) Với bốn Dự lưu phần nào, vị ấy được thành tựu?

Ở đây, này Gia chủ,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên
Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".

BẬC DỰ LƯU                                         493

- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng được
chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

Bốn Dự lưu phần này được thành tựu.

6) Thánh lý nào được vị ấy khéo thấy với trí tuệ, khéo thông đạt?

Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử khéo như lý tác ý lý duyên khởi:

BẬC DỰ LƯU                                         494

- Do cái này có mặt, cái kia có mặt. Do cái này sanh
khởi, cái kia sanh khởi. Do cái này không có mặt,
cái kia không có mặt. Do cái này diệt, cái kia diệt.
- Tức là vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức
duyên danh sắc, danh sắc duyên sáu xứ, sáu xứ
duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên
thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên
lão tử. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ
uẩn này.
- Do sự ly tham, đoạn diệt vô minh không có dư tàn,
nên hành diệt. Do hành diệt, nên thức diệt... nên
lão tử diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ
khổ uẩn này vậy.

Đây là Thánh lý, với trí tuệ, được khéo thấy, khéo thông đạt.

7) Khi nào vị Thánh đệ tử, này Gia chủ, được tịnh
chỉ năm sự sợ hãi, hận thù này, được thành tựu bốn
Dự lưu phần này, và Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo
thấy, khéo thông đạt thời nếu muốn, vị ấy có thể tự
mình tuyên bố về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa
ngục; ta đã đoạn tận loài bàng sanh; ta đã đoạn tận
cõi ngạ quỷ; ta đã đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta
là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
chứng quả giác ngộ".

BẬC DỰ LƯU                                           495

52 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh Những Người Ở Veludvàra – Tương V, 517

Những Người Ở Veludvàra – Tương V,517

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn đang đi du hành giữa Kosala cùng với đại chúng Tỷ-kheo và đi đến một làng Bà-la-môn của dân chúng Kosala tên là Veludvàra.

2) Các Bà-la-môn gia chủ ở Veludvàra được nghe: "Sa-môn Gotama là Thích tử, đã xuất gia từ gia tộc họ Thích, đang đi du hành giữa dân chúng Kosala cùng với đại chúng Tỷ-kheo và đã đến Veludvàra". Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về Thế Tôn Gotama: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Với thắng trí, Ngài tự thân chứng ngộ thế giới này cùng với Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người. Sau khi chứng ngộ, Ngài thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện có nghĩa, có văn. Ngài truyền dạy Phạm hạnh hoàn toàn, đầy đủ,

BẬC DỰ LƯU                                         496

trong sạch. Tốt lành thay, sự chiêm ngưỡng một vị A-la-hán như vậy!"

3) Rồi các Bà-la-môn gia chủ ở Veludvàra đi đến Thế
Tôn. Sau khi đến, một số đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên; một số nói lên với Thế Tôn những
lời chào đón hỏi thăm sau khi nói lên những lời chào
đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên; một
số chấp tay vái chào Thế Tôn rồi ngồi xuống một
bên; một số nói lên với Thế Tôn tên và dòng họ rồi
ngồi xuống một bên; một số im lặng ngồi xuống một
bên.

4) Ngồi một bên, các Bà-la-môn gia chủ ở Veludvàra bạch Thế Tôn:

-- Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi có ước vọng như
thế này, có ước muốn như thế này, có chú tâm
(adhippàya) như thế này: "Mong rằng chúng tôi
được sống trong một nhà chật đầy trẻ con! Mong
chúng tôi được sử dụng các hương chiên đàn từ
Kàsi! Mong rằng chúng tôi được trang sức bằng
vòng hoa và phấn sáp! Mong rằng chúng tôi được sử
dụng vàng và bạc! Sau khi thân hoại mạng chung,
mong rằng chúng tôi được sanh thiện thú, thiên giới,
cõi đời này!" Mong rằng Tôn giả Gotama hãy thuyết
pháp cho chúng tôi, những người có ước vọng như
vậy, có ước muốn như vậy, có chú tâm như vậy. Hãy

BẬC DỰ LƯU                                         497

thuyết pháp như thế nào để chúng tôi được sống
trong một nhà chật đầy trẻ con, để chúng tôi được sử
dụng các hương chiên đàn từ Kàsi... để chúng tôi, khi
thân hoại mạng chung, được sanh thiện thú, thiên
giới, cõi đời này.

5) -- Vậy này các Gia chủ, Ta sẽ thuyết cho các
Ông một pháp môn đưa đến lợi ích (tự lợi cho tự
ngã) (attuupanàyikam). Hãy nghe và khéo tác ý, Ta
sẽ giảng.

-- Thưa vâng, Tôn giả.

Các Bà-la-môn ở Veludvàra vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

-- Này các Gia chủ, thế nào là pháp môn đưa đến lợi ích cho tự ngã?

6) Ở đây, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy nghĩ như sau: "Ta muốn sống, không muốn chết, muốn lạc, ghét khổ. Nếu có ai đến đoạt mạng sống của ta, một người muốn sống, không muốn chết, muốn lạc, ghét khổ, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý đối với ta. Nhưng nếu ta đoạt mạng sống một người muốn sống, không muốn chết, muốn lạc, ghét khổ, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý đối với người ấy. Một pháp này không khả ái, không

BẬC DỰ LƯU                                          498

khả ý cho ta, thời pháp ấy cũng không khả ái, không
khả ý cho người khác. Và một pháp này không khả
ái, không khả ý cho ta, thời sao ta lại đem cột pháp
ấy cho người khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy từ bỏ sát sanh, khuyến
khích người khác từ bỏ sát sanh, nói lời tán thán từ
bỏ sát sanh. Như vậy, về thân hành, vị ấy được hoàn
toàn thanh tịnh (kotiparisuddham).

7) Lại nữa, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy tư như sau: "Nếu có ai lấy của không cho của ta, gọi là ăn trộm, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho ta. Nhưng nếu ta lấy của không cho của người khác, gọi là ăn trộm, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho người ấy. Một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời pháp ấy cũng không khả ái, không khả ý cho người khác. Và một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời sao lại đem cột pháp ấy cho người khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy từ bỏ lấy của không cho, khuyến khích người khác từ bỏ lấy của không cho, nói lời tán thán từ bỏ lấy của không cho. Như vậy, về thân hành, vị ấy được hoàn toàn thanh tịnh.

8) Lại nữa, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy nghĩ như sau: "Nếu ai có tà hạnh với vợ của ta, như vậy

BẬC DỰ LƯU                                         499

là một việc không khả ái, không khả ý cho ta. Nhưng nếu ta có tà hạnh với vợ của người khác, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho người ấy. Một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời pháp này không khả ái, không khả ý cho người khác. Và một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời sao ta lại đem cột pháp ấy cho người khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy tự mình từ bỏ tà hạnh trong
các dục, khuyến khích người khác từ bỏ tà hạnh
trong các dục, nói lời tán thán từ bỏ tà hạnh trong các
dục. Như vậy, về thân hành, vị ấy được hoàn toàn
thanh tịnh.

9) Lại nữa, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy nghĩ như sau: "Nếu có ai làm tổn hại lợi ích ta với lời nói láo, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho ta. Nhưng nếu ta cũng làm tổn hại lợi ích người khác với lời nói láo, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho người ấy. Một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời pháp này không khả ái, không khả ý cho người khác. Và một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời sao ta lại đem cột pháp ấy cho người khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy tự mình từ bỏ nói láo, khuyến khích người khác từ bỏ nói láo, nói lời tán

BẬC DỰ LƯU                                            500

thán từ bỏ nói láo. Như vậy, về khẩu hành, vị ấy được hoàn toàn thanh tịnh.

10) Lại nữa, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy tư như sau: "Nếu có ai chia rẽ bạn bè ta bằng lời nói hai lưỡi, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho ta. Nhưng nếu ta chia rẽ bạn bè người khác bằng lời nói hai lưỡi, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho người ấy. Một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời pháp này không khả ái, không khả ý cho người khác. Và một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời sao ta lại đem cột pháp ấy cho người khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy tự mình từ bỏ nói hai lưỡi, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời hai lưỡi, nói lời tán thán từ bỏ nói lời hai lưỡi. Như vậy, về khẩu hành, vị ấy được hoàn toàn thanh tịnh.

11) Lại nữa, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy tư như sau: "Nếu có ai đối xử với ta bằng thô ác ngữ, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho ta. Nhưng nếu ta cũng đối xử với người khác bằng thô ác ngữ, như vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho người ấy. Một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta, thời pháp này không khả ái, không khả ý cho người khác. Và một pháp này không

BẬC DỰ LƯU                                          501

khả ái, không khả ý cho ta, thời sao ta lại đem cột pháp ấy cho người khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy tự mình từ bỏ thô ác ngữ,
khuyến khích người khác từ bỏ thô ác ngữ, nói lời
tán thán từ bỏ thô ác ngữ. Như vậy, về khẩu hành, vị
ấy được hoàn toàn thanh tịnh.

12) Lại nữa, này các Gia chủ, vị Thánh đệ tử suy tư
như sau: "Nếu có ai đối xử với ta với lời tạp ngữ, với
lời phù phiếm, như vậy là một việc không khả ái,
không khả ý cho ta. Nhưng nếu ta cũng đối xử với
người khác với lời tạp ngữ, với lời phù phiếm, như
vậy là một việc không khả ái, không khả ý cho người
ấy. Một pháp này không khả ái, không khả ý cho ta,
thời pháp này không khả ái, không khả ý cho người
khác. Và một pháp này không khả ái, không khả ý
cho ta, thời sao ta lại đem cột pháp ấy cho người
khác?"

Do suy tư như vậy, vị ấy tự mình từ bỏ lời nói phù phiếm, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời phù phiếm, tán thán từ bỏ nói lời phù phiếm. Như vậy, về khẩu hành, vị ấy được hoàn toàn thanh tịnh.

13) Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ,

BẬC DỰ LƯU                                           502

Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".

14) Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp: "Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".

15) Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là
chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng
đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng
đệ tử của Thế Tôn là đáng cung kính, đáng cúng
dường, đáng tôn trọng, đáng được chấp tay, là
phước điền vô thượng ở đời".

16) Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không bị
điểm ố, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được
người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến Thiền
định.

17) Này các Gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử thành tựu bảy pháp này và bốn lời nguyện xứ này, nếu vị ấy muốn, vị ấy có thể tuyên bố về mình: "Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận khỏi sanh vào loại bàng sanh, đoạn tận cõi ngạ quỷ, đoạn tận ác sanh, ác thú, đọa

BẬC DỰ LƯU                                          503

xứ. Ta là bậc Dự lưu, không có bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ".

18) Được nói vậy, các Bà-la-môn gia chủ ở Veludvàra bạch Thế Tôn:

-- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn... từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

BẬC DỰ LƯU                                         504

53 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh Năm Hận Thù Sợ Hãi – Tương II, 125

Năm Hận Thù Sợ Hãi – Tương II, 125

1) Trú ở Sàvatthi...

I

2) Rồi Gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với Gia chủ Anàthapindika đang ngồi
xuống một bên:

3) - Khi nào, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử nhiếp phục
được năm sợ hãi, hận thù, khi nào được đầy đủ bốn
dự lưu chi, khi nào Thánh lý (nàya) nhờ trí tuệ được
khéo thấy, được khéo thâm nhập, khi ấy, vị ấy nếu
muốn có thể tự mình tuyên bố cho mình: "Ta là
người đoạn diệt được địa ngục, đoạn diệt được bàng
sanh, đoạn diệt được ngạ quỷ, đoạn diệt được cõi dữ,
ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, ta không còn bị
đọa lạc, ta đã được quyết định, Chánh Đẳng Giác là
mục tiêu tối hậu (của ta)".

4) Thế nào là năm sợ hãi, hận thù được nhiếp phục?

BẬC DỰ LƯU                                         505

5) Này Gia chủ, sợ hãi, hận thù do người sát sinh, vì duyên sát sinh đưa đến trong hiện tại; sợ hãi, hận thù đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ, tâm ưu người ấy cảm thọ. Đối với vị đoạn tuyệt sát sanh, như vậy sợ hãi, hận thù được nhiếp phục.

6) Này Gia chủ, sợ hãi, hận thù do người lấy của
không cho, vì duyên lấy của không cho đưa đến trong
hiện tại; sợ hãi, hận thù đưa đến trong tương lai, kể
cả tâm khổ, tâm ưu người ấy cảm thọ. Đối với vị
đoạn tuyệt lấy của không cho, như vậy sợ hãi, hận
thù được nhiếp phục.

7) Này Gia chủ, sợ hãi, hận thù do người sống tà hạnh trong các dục, vì duyên sống tà hạnh trong các dục đưa đến trong hiện tại; sợ hãi, hận thù đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ, tâm ưu người ấy cảm thọ. Đối với vị đoạn tuyệt sống tà hạnh trong các dục vọng, như vậy sợ hãi, hận thù được nhiếp phục.

8) Này Gia chủ, sợ hãi, hận thù do người nói láo, và
duyên nói láo đưa đến trong hiện tại; sợ hãi, hận thù
đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ, tâm ưu người
ấy cảm thọ. Đối với vị đoạn tuyệt nói láo, như vậy sợ
hãi, hận thù được nhiếp phục.

9) Này Gia chủ, sợ hãi, hận thù do người đắm say rượu men, rượu nấu, và duyên đắm say rượu men,

BẬC DỰ LƯU                                           506

rượu nấu đưa đến trong hiện tại; sợ hãi hận thù đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ, tâm ưu người ấy cảm thọ. Đối với vị đoạn tuyệt đắm say rượu men rượu nấu, như vậy sợ hãi hận thù được nhiếp phục.

Năm sự sợ hãi oán thù này được nhiếp phục.

II

10) Thế nào là bốn Dự lưu chi được đầy đủ?

11) Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử đầy đủ lòng
tin bất động, đối với đức Phật: "Đây là vị Ứng Cúng,
Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Tuệ, Thế
Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Tượng Phu,
Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".

12) Vị ấy đầy đủ lòng tin bất động đối với Pháp: "Đây là Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, do người trí tự mình giác hiểu".

13) Vị ấy đầy đủ lòng tin bất động đối với chúng Tăng: "Chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Thiện hạnh, chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Trực hạnh, chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Chánh hạnh; chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Như pháp hạnh; tức là bốn đôi, tám chúng. Chúng Tăng đệ tử của Thế Tôn đáng

BẬC DỰ LƯU                                         507

được cúng dường, đáng được hiến dâng, đáng được bố thí, đáng được chấp tay, là phước điền vô thượng ở trên đời".

14) Vị ấy đầy đủ các giới đức, được bậc Thánh quý
mến, không bị bể vụn, không bị hủy hoại, không có
tỳ vết, không có vết nhơ, đưa đến tự do, được người
trí tán thán, không bị nhiễm trước, đưa đến Thiền
định, bốn Dự lưu chi này được đầy đủ.

15) Thế nào là Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo thấy, được khéo thâm nhập?

16) Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử khéo chánh
tư duy định lý Duyên khởi như sau: "Do cái này có
mặt, cái kia có mặt. Do cái này không có mặt, cái
kia không có mặt. Do cái này sanh, cái kia sanh.
Do cái này diệt, cái kia diệt".

17) Nhưng do duyên vô minh có hành. Do duyên
hành có thức... (như trên)... Như vậy là sự tập khởi
của toàn bộ khổ uẩn này. Do ly tham, đoạn diệt vô
minh một cách hoàn toàn nên hành diệt. Do hành diệt
nên thức diệt... (như trên)... Như vậy là sự đoạn diệt
của toàn bộ khổ uẩn này.

Đây là Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo thấy, được khéo thâm nhập.

BẬC DỰ LƯU                                           508

18) Này Gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử nhiếp phục
được năm sợ hãi hận thù này, khi nào đầy đủ bốn Dự
lưu chi này, khi nào Thánh lý này nhờ trí tuệ được
khéo thấy, được khéo thâm nhập, khi ấy vị ấy nếu
muốn, có thể tự mình tuyên bố cho mình: "Ta là
người đoạn diệt được địa ngục, đoạn diệt được bàng
sanh, đoạn diệt được ngạ quỷ, đoạn diệt được cõi dữ,
ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, ta không còn bị đọa
lạc, ta đã được quyết định; Chánh Đẳng Giác là mục
tiêu tối hậu của ta".

Năm Sợ Hãi Hận Thù – 130tu2

1). .. Trú ở Sàvatthi.

2) Rồi một số đông Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn... (như trên)... Thế Tôn nói như sau:

3) - Này các Tỷ-kheo, khi nào vị Thánh đệ tử nhiếp
phục được năm sợ hãi hận thù, đầy đủ bốn Dự lưu
chi, và khi nào Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo thấy,
được khéo thâm nhập, khi ấy vị ấy nếu muốn, có thể
tự mình tuyên bố cho mình: "Ta là người đoạn diệt
được địa ngục... (như trên)... Chánh Đẳng Giác là
mục tiêu tối hậu của ta".

BẬC DỰ LƯU                                          509

Thế nào là năm sợ hãi hận thù được nhiếp phục?

- Này các Tỷ-kheo, sợ hãi hận thù do người sát
sanh... này các Tỷ-kheo, sự sợ hãi, hận thù do
người lấy của không cho...
- Này các Tỷ-kheo, sự sợ hãi, hận thù do người
sống tà hạnh trong các dục...
- Này các Tỷ-kheo, sự sợ hãi, hận thù do người
nói láo...
- Này các Tỷ-kheo, sự sợ hãi, hận thù do người
đắm say rượu men, rượu nấu.
- Năm sự sợ hãi hận thù này được nhiếp phục.

4) Thế nào là bốn Dự lưu chi được đầy đủ?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử đối với Phật... đối với Pháp... đối với chúng Tăng... Đầy đủ các giới đức được bậc Thánh quý mến...

Bốn Dự lưu chi này được đầy đủ.

5) Thế nào là Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo thấy, được khéo thâm nhập?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử khéo chánh tư duy định lý Duyên khởi như sau:... Đây là Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo thấy, được khéo thâm nhập.

BẬC DỰ LƯU                                         510

6) Này các Tỷ-kheo, khi nào vị Thánh đệ tử nhiếp phục được năm sợ hãi hận thù, được đầy đủ bốn Dưu lưu chi, Thánh lý nhờ trí tuệ được khéo thấy, được khéo thâm nhập, vị ấy nếu muốn có thể tự mình tuyên bố cho mình: "Ta là người đoạn diệt được địa ngục, đoạn điệt được bàng sanh, đoạn diệt được ngạ quỷ, đoạn diệt được cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, ta không còn bị đọa lạc, ta đã được quyết định, Chánh Đẳng Giác là mục tiêu tối hậu của ta".

BẬC DỰ LƯU                                         511

54 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh SỢ HÃI HẬN THÙ 1 – Tăng IV, 148

SỢ HÃI HẬN THÙ 1 – Tăng IV, 148

1. Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn, sau
khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế
Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi xuống
một bên:

2. - Này Gia chủ, khi nào năm sợ hãi hận thù của vị Thánh đệ tử được chỉ tức, thời vị ấy thành tựu được bốn Dự lưu phần. Nếu vị ấy muốn, có thể tuyên bố về ngã đối với tự ngã: "Địa ngục đối với ta được đoạn tận, loài bàng sanh đối với ta được đoạn tận, cõi ngạ quỷ đối với ta được đoạn tận, cõi dữ, ác thú, đọa xứ đối với ta được đoạn tận. Ta là vị Dự lưu, không còn thối đọa, chắc chắn đạt đến Chánh giác".

3. Thế nào là năm sợ hãi hận thù được chỉ tức?

- Này Gia chủ, sợ hãi hận thù do sát sanh, vì
duyên sát sanh, đưa đến trong hiện tại; sợ hãi
hận thù đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ,
tâm ưu người ấy cảm thọ. Từ bỏ sát sanh, sợ
hãi hận thù không đưa đến trong hiện tại, sợ
hãi hận thù không đưa đến trong tương lai, kể

BẬC DỰ LƯU                                          512

cả không có tâm khổ, tâm ưu người ấy cảm
thọ... Đối với vị từ bỏ sát sanh, như vậy sợ hãi
hận thù được nhiếp phục.
- Này Gia chủ, sợ hãi hận thù do lấy của không
cho, vì duyên lấy của không cho đưa đến trong
hiện tại; sợ hãi hận thù đưa đến trong tương
lai, kể cả tâm khổ, tâm ưu người ấy cảm thọ...
Đối với vị từ bỏ lấy của không cho, như vậy sự
sợ hãi hận thì được nhiếp phục.
- Này Gia chủ, sợ hãi hận thù do sống tà hạnh
trong các dục, vì duyên sống tà hạnh trong các
dục đưa đến trong hiện tại; sợ hãi hận thù đưa
đến trong tương lai, kể cả tâm khổ, tâm ưu
người ấy cảm thọ... Đối với vị từ bỏ sống tà
hạnh trong các dục, như vậy sợ hãi hận thù
được nhiếp phục.
- Này Gia chủ, sợ hãi hận thù do nói láo, vì
duyên nói láo đưa đến trong hiện tại; sự sợ hãi
hận thù đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ,
tâm ưu người ấy cảm thọ... Đối với vị từ bỏ nói
láo, như vậy sợ hãi hận thù được nhiếp phục.
- Này Gia chủ, sợ hãi hận thù do đắm say rượu
men, rượu nấu, vì duyên đắm say rượu men,
rượu nấu đưa đến trong hiện tại; sự sợ hãi hận
thù đưa đến trong tương lai, kể cả tâm khổ, tâm
ưu người ấy cảm thọ... Đối với vị từ bỏ đắm say

BẬC DỰ LƯU                                        513

rượu men, rượu nấu, như vậy sợ hãi hận thù được nhiếp phục. - Năm sự sợ hãi hận thù này được nhiếp phục.

4. Thế nào là bốn Dự lưu phần được đầy đủ?

- Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử, đầy đủ lòng
tin tuyệt đối với đức Phật: "Đây là Thế Tôn,
bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ,
Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật,
Thế Tôn".
- Vị ấy đầy đủ lòng tin tuyệt đối với Pháp: "Đây
là Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện
tại, có quả tức thời, đến để mà thấy, có khả
năng hướng thượng, do người trí tự mình giác
hiểu".
- Vị ấy đầy đủ lòng tin tuyệt đối đối với chúng
Tăng: "Chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Thiện
hạnh; chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Trực
hạnh; chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Chánh
hạnh; chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Như
pháp hạnh, tức là bốn đôi tám chúng. Chúng
Tăng đệ tử này của Thế Tôn, đáng được cung
kính, đang được tôn trọng, đáng được cúng
dường, đáng được chắp tay, là vô thượng
phước điền ở trên đời.

BẬC DỰ LƯU                                        514

- Các vị ấy đầy đủ các giới đức được bậc Thánh
quý mến, không bị bể vụn, không bị hủy hoại,
không có tỳ vết, không có vết nhơ, đưa đến tự
do, được người trí tán thán, không bị nhiễm
trước, đưa đến Thiền định.

Bốn Dự lưu phần này được thành tựu.

SỢ HÃI HẬN THÙ 2 – 151tc4

(Thế Tôn thuyết lại kinh 26 cho các Tỷ-kheo).

BẬC DỰ LƯU                                      515

55 Nếu muốn, có thể tự tuyên bố - Kinh SỢ HÃI VÀ HẬN THÙ – Tăng IV, 487

SỢ HÃI VÀ HẬN THÙ – Tăng IV, 487

1. Bấy giờ có gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn, ... Thế Tôn nói với Gia chủ Anàthapindika đang ngồi xuống một bên.

2. - Này Gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử làm cho lắng dịu năm sợ hãi hận thù, thành tựu bốn chi phần Dự lưu, khéo thấy, khéo thể nhập Thánh lý với trí tuệ; nếu vị ấy muốn, có thể tự trả lời với mình rằng: "Ta đã đoạn tận địa ngục; ta đã đoạn tận bàng sanh; ta đã đoạn tận ngạ quỷ; Ta đã đoạn tận các cõi dữ, ác thú, đọa xứ; ta đã chứng Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết chắc cứu cánh được giác ngộ."

3. Thế nào là năm sợ hãi hận thù được làm cho lắng dịu?

Này Gia chủ, sát sanh, do duyên sát sanh tạo ra sợ hãi hận thù ngay trong hiện tại, tạo ra sợ hãi hận thù trong tương lai, khiến tâm cảm thọ khổ ưu. Người từ bỏ sát sanh, không tạo ra sợ hãi hận thù trong hiện tại, không tạo ra sợ hãi hận thù ngay trong tương lai,

BẬC DỰ LƯU                                           516

không khiến tâm cảm thọ khổ ưu. Người từ bỏ sát sanh, làm lắng dịu sợ hãi hận thù này.

4. Này Gia chủ, lấy của không cho... tà hạnh trong
các dục... nói láo... đắm say trong rượu men, rượu
nấu; do duyên đắm say trong rượu men, rượu nấu,
tạo ra sợ hãi hận thù ngay trong hiện tại, tạo ra sợ hãi
hận thù trong tương lai, khiến cảm thọ khổ ưu về tâm.
Người từ bỏ không đắm say trong rượu men, rượu
nấu, không tạo ra sợ hãi thù hận ngay trong hiện tại,
không tạo ra sợ hãi hận thù trong tương lai, không
khiến cảm thọ khổ ưu về tâm. Với người từ bỏ đắm
say rượu men, rượu nấu, như vậy sợ hãi hận thù này
được lắng dịu.

Năm sợ hãi hận thù này được lắng dịu.

5. Thế nào là thành tựu bốn Dự lưu phần?

- Ở đây, này Gia chủ:

5. Vị Thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối
với đức Phật: Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian giải, Vô thượng sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế tôn.
6. Vị ấy thành tựu tịnh tín bất động đối với Pháp:
"Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực

BẬC DỰ LƯU                                             517

hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có
khả năng hướng thượng, được người trí tự
mình giác hiểu".
7. Vị ấy thành tựu tịnh tín bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn; Trực
hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn; Ứng lý hạnh là
chúng đệ tử Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám
chúng. Chúng đệ tử Thế Tôn đáng được cung
kính, đáng được tôn trọng, đáng được đảng lễ,
đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở
đời. "
8. Vị ấy thành tựu với những giới được các bậc
Thánh ái kính, không bị phá hủy, không bị bể
vụn, không bị điểm chấm, không bị uế nhiễm
đưa đến giải thoát, được bậc trí tán thán, không
bị chấp trước, đưa đến Thiền định.

Đây là thành tựu bốn chi phần Dự lưu này.

6. Thế nào Thánh chánh lý được khéo thấy, khéo thể nhập với trí tuệ?

- Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử quán sát như sau: "Do cái này có, cái kia có. Do cái này sanh, cái kia sanh. Do cái này không có, cái kia không có. Do cái này diệt, cái kia diệt. Tức là do duyên vô minh, có các hành. Do duyên các hành có thức. Do duyên thức có danh sắc. Do duyên danh sắc có sáu nhập.

BẬC DỰ LƯU                                          518

Do duyên sáu nhập có xúc. Do duyên xúc có thọ. Do
duyên thọ có ái. Do duyên ái có thủ. Do duyên thủ
có hữu. Do duyên hữu có sanh. Do duyên sanh có già
chết, sầu, bi, khổ, ưu não. Như vậy, là sự tập khởi
của toàn bộ khổ uẩn này.

Do vô minh diệt không có dư tàn, nên các hành diệt. Do các hành diệt nên thức diệt. Do thức diệt nên danh sắc diệt. Do danh sắc diệt nên sáu nhập diệt. Do sáu nhập diệt nên xúc diệt. Do xúc diệt nên thọ diệt. Do thọ diệt nên ái diệt. Do ái diệt nên thủ diệt. Do thủ diệt nên hữu diệt. Do hữu diệt nên sanh diệt. Do sanh diệt nên già chết sầu bi khổ ưu não diệt. Như vậy là toàn bộ khổ uẩn này diệt. Đây là Thánh lý được khéo thấy và khéo thể nhập với trí tuệ."

Này Gia chủ, khi nào với vị Thánh đệ tử, năm sợ hãi
hận thù này được lắng dịu, bốn Dự lưu phần này
được thành tựu, và Thánh lý này được khéo thấy và
khéo thể nhập với trí tuệ, thời nếu muốn, vị ấy có thể
tự mình trả lời về mình rằng: "Ta đã đoạn tận địa
ngục; ta đã đoạn tận bàng sanh; ta đã đoạn tận ngạ
quỷ; ta đã đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ; ta đã
chứng được Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết
chắc chứng đạt cứu cánh giác ngộ."

BẬC DỰ LƯU                                           519

BẬC DỰ LƯU   520

56 Pháp môn Pháp kính - Kinh Giảng Đường Bằng Gạch 1 – Tương V, 524

Giảng Đường Bằng Gạch – Tương V, 524

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Nàtika, trong ngôi giảng đường bằng gạch.

2) Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến... bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Sàlha đã mạng chung,
sanh thú thế nào, thọ sanh chỗ nào? Bạch Thế Tôn,
Tỷ-kheo-ni Nànda mệnh chung, sanh thú thế nào, thọ
sanh chỗ nào? Bạch Thế Tôn, cư sĩ Sudatta mệnh
chung, sanh thú thế nào, thọ sanh chỗ nào? Nữ cư sĩ
Sujàtà mệnh chung, sanh thú thế nào, thọ sanh chỗ
nào?

3) -- Tỷ-kheo Sàlha, này Ànanda, đoạn tận các lậu
hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí,
chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát,
tuệ giải thoát.

BẬC DỰ LƯU                                          521

Tỷ-kheo-ni Nànda, này Ànanda, mệnh chung, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ chỗ ấy nhập Niết-bàn, không phải trở lui thế giới này.

Cư sĩ Sudatta, này Ànanda, do đoạn diệt ba kiết sử,
làm cho muội lược tham, sân, si, là bậc Nhất Lai, sau
khi trở lui thế giới này một lần nữa, sẽ đoạn tận khổ
đau.

Nữ cư sĩ Sujàtà, này Ànanda, mạng chung, sau khi đoạn tận ba kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

4) Này Ànanda, thật không có gì lạ vấn đề con người
phải mệnh chung. Nhưng mỗi lần có người mệnh
chung lại đến hỏi Như Lai về vấn đề này, thời này
Ànanda, như vậy làm phiền nhiễu Như Lai. Này
Ànanda, vì vậy Ta sẽ giảng pháp môn Pháp kính
(gương Chánh pháp) để vị Thánh đệ tử sau khi
thành tựu pháp môn này, nếu muốn, sẽ tự tuyên bố
về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn
tận khỏi sanh vào loài bàng sanh, đoạn tận cõi ngạ
quỷ, đoạn tận ác sanh, ác thú, đọa xứ. Ta đã chứng
quả Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
chứng quả giác ngộ".

5) Này Ànanda, pháp môn Pháp kính ấy là gì mà Thánh đệ tử thành tựu pháp môn ấy, nếu muốn, sẽ tự

BẬC DỰ LƯU                                           522

mình tuyên bố về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa ngục... Ta đã chứng quả Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ"?

6) Ở đây, này Ànanda,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,

BẬC DỰ LƯU                                         523

được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến Thiền định.

7) Đây là pháp môn Pháp kính, này Ànanda, thành
tựu pháp môn này, vị Thánh đệ tử nếu muốn, tự mình
tuyên bố về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa ngục,
đoạn tận khỏi sanh vào loài bàng sanh, đoạn tận cõi
ngạ quỷ, đoạn tận ác sanh, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc
Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả
giác ngộ".

8) (Kinh này và hai kinh sau đều cùng một nhân duyên).

Giảng Đường Bằng Gạch – Tương V, 527

1-2) ... ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Asokà đã mệnh chung, sanh thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào? Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo-ni Asokà đã mệnh chung... Nam cư sĩ Asokà đã mệnh chung... Nữ cư sĩ Asokà đã mệnh chung, sanh thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào?

3-6) -- Này Ànanda, Tỷ-kheo Asokà đã mệnh chung, sau khi đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự

BẬC DỰ LƯU                                           524

mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú
vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát... (như kinh trên
8, đoạn số 3 với Tỷ-kheo-ni Asokà, nam cư sĩ Asokà
và nữ cư sĩ Asokà) ...

7) Này Ànanda, đây là pháp môn Pháp kính, thành
tựu pháp môn này, vị Thánh đệ tử nếu muốn, tự mình
tuyên bố về mình: "Ta đã đoạn tận địa ngục, ta đã
đoạn tận khỏi sanh vào loài bàng sanh, ta đã đoạn tận
cõi ngạ quỷ, ta đã đoạn tận ác sanh, ác thú, đọa xứ.
Ta là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
chứng quả giác ngộ".

Ngôi Nhà Bằng Gạch – Tương V, 528

1-2) ... ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

-- Cư sĩ ở Nàtika tên Kakkata đã mệnh chung, sanh
thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào? Cư sĩ ở
Nàtika tên Kàlinga, bạch Thế Tôn, đã mệnh chung,
sanh thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào? Cư sĩ
ở Nàtika tên Nikata... Cư sĩ Katissaha... Cư sĩ
Tuttha... Cư sĩ Santuttha... Cư sĩ Dhadda... Cư sĩ
Subhadda ở Nàtika, bạch Thế Tôn, đã mệnh chung,
sanh thú của vị ấy thế nào, sanh xứ chỗ nào?

BẬC DỰ LƯU                                            525

3) -- Cư sĩ Kakkata, này Ànanda, đã mệnh chung, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ đấy nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui cõi đời này. Cư sĩ Kàlinga, này Ànanda... Cư sĩ Nikata, này Ànanda... Cư sĩ Katissaha, này Ànanda... Cư sĩ Tuttha, này Ànanda... Cư sĩ Santuttha, này Ànanda... Cư sĩ Bhadda, này Ànanda... Cư sĩ Subhadda, này Ànanda, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ đấy nhập Niết-bàn, không còn phải trở lui cõi đời này nữa. Tất cả đều cùng một sanh thú.

4) Hơn năm mươi cư sĩ ở Nàtika, này Ànanda, đã
mệnh chung, sau khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử,
được hóa sanh, từ đấy nhập Niết-bàn, không còn phải
trở lui cõi đời này nữa.

Hơn chín mươi nam cư sĩ ở Nàtika, này Ànanda, đã mệnh chung, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, sau khi làm cho muội lược tham, sân, là bậc Nhứt Lai, sau khi trở lui thế giới này một lần nữa, sẽ đoạn tận khổ đau.

Năm trăm lẻ sáu nam cư sĩ ở Sàkata, này Ànanda, đã
mệnh chung, sau khi đoạn diệt ba kiết sử, là bậc Dự
lưu, không còn thối đọa, quyết chắc chứng quả giác
ngộ.

5-7) Này Ànanda, thật không có gì lạ vấn đề con người phải mệnh chung. Nhưng mỗi lần có người

BẬC DỰ LƯU                                          526

mệnh chung, Ông lại đến hỏi Như Lai về vấn đề này;
thời này Ànanda, như vậy làm phiền nhiễu Như Lai...
(xem trên 9, đoạn số 4,5,6,7) ... quyết chắc chứng quả
giác ngộ.

BẬC DỰ LƯU                                           527

57 Pháp nhãn ly trần, vô cấu - Kinh Ràhula – Tương IV, 181

Ràhula – Tương IV, 181

1) Một thời Thế Tôn ở trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, vườn ông Anàthapindika.

2) Rồi Thế Tôn trong khi độc cư Thiền tịnh, các tư
niệm sau đây được khởi lên: "Đã thuần thục là các
pháp đưa đến giải thoát được chín muồi cho
Ràhula. Vậy Ta hãy giảng dạy cho Ràhula những lời
dạy cuối cùng đưa đến đoạn tận các lậu hoặc".

3) Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y, cầm y bát đi
vào Sàvatthi để khất thực, khất thực xong, sau buổi
ăn, trên con đường đi khất thực trở về, gọi Tôn giả
Ràhula:

-- Này Ràhula, hãy cầm tọa cụ đi đến rừng Andha để nghỉ trưa.

-- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Ràhula vâng đáp Thế Tôn, cầm lấy tọa cụ, và đi sau lưng Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                        528

4) Lúc bấy giờ, rất nhiều ngàn Thiên nhân đi theo
Thế Tôn và nghĩ rằng: "Hôm nay, Thế Tôn sẽ giảng
dạy cho Ràhula những lời dạy cuối cùng đưa đến
đoạn tận các lậu hoặc ".

5) Rồi Thế Tôn đi sâu vào rừng Andha và ngồi xuống
trên chỗ ngồi đã soạn sẵn dưới gốc cây. Rồi Tôn giả
Ràhula, sau khi đảnh lễ Thế Tôn liền ngồi xuống một
bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Ràhula đang ngồi
xuống một bên:

6) -- Ông nghĩ thế nào, này Ràhula, mắt là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có hợp lý chăng nếu quán cái ấy: "Cái này là của tôi. Cái này là tôi. Cái này là tự ngã của tôi"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Sắc là thường hay vô thường?...

Nhãn thức là thường hay vô thường?...

BẬC DỰ LƯU                                           529

Nhãn xúc là thường hay vô thường?...

Do duyên nhãn xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ hay bất khổ bất lạc thọ; cảm thọ ấy là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại; có hợp lý chăng nếu quán cái ấy: " Cái này là của tôi. Cái này là tôi. Cái này là tự ngã của tôi "?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

7-8) -- Tai... Mũi...

9-10) Lưỡi... Thân...

11) Ý là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                        530

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại; có hợp lý chăng nếu quán cái ấy là: "Cái này là của tôi. Cái này là tôi. Cái này là tự ngã của tôi"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Các pháp là thường hay vô thường?...

Ý thức là thường hay vô thường?...

Ý xúc là thường hay vô thường?...

Do duyên ý xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ, hay bất khổ bất lạc thọ; cảm thọ ấy là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại; có hợp lý chăng nếu quán cái ấy: "Cái này là của tôi. Cái này là tôi. Cái này là tự ngã của tôi"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

12) -- Thấy vậy, này Ràhula, vị Đa văn Thánh đệ tử nhàm chán đối với mắt, nhàm chán đối với các sắc,

BẬC DỰ LƯU                                           531

nhàm chán đối với nhãn thức, nhàm chán đối với nhãn xúc. Phàm duyên nhãn xúc này khởi lên cảm thọ gì, tưởng gì, hành gì, thức gì, nhàm chán đối với pháp ấy... nhàm chán đối với tai... nhàm chán đối với mũi... nhàm chán đối với lưỡi... nhàm chán đối với thân... nhàm chán đối với ý, nhàm chán đối với pháp, nhàm chán đối với ý thức, nhàm chán đối với ý xúc. Do duyên ý xúc này khởi lên cảm thọ gì, tưởng gì, hành gì, thức gì, nhàm chán đối với pháp ấy. Do nhàm chán, vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy được giải thoát. Trong sự giải thoát, khởi lên trí hiểu biết: "Ta đã được giải thoát". Vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa".

13) Thế Tôn thuyết như vậy. Tôn giả Ràhula hoan
hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy. Trong khi lời thuyết
giảng này được nói lên, tâm Tôn giả Ràhula được
giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ. Và
hàng nhiều ngàn chư Thiên khởi lên pháp nhãn ly
trần vô cấu: "Phàm các pháp gì được sanh khởi, tất
cả đều bị đoạn diệt".

BẬC DỰ LƯU                                             532

58 Pháp nhãn ly trần, vô cấu - Kinh TRƯỜNG TRẢO – 74 Trung II, 345

KINH TRƯỜNG TRẢO (Dighanakha suttam) – Bài kinh số 74 – Trung II, 345

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở tại Rajagaha (Vương Xá),
trên núi Gijjhakuta (Linh Thứu), trong hang
Sukarakhata. Rồi du sĩ ngoại đạo Dighanakha
(Trường Trảo) đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến, nói
lên những lời chào đón hỏi thăm với Thế Tôn, sau
khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu
liền đứng một bên. Đứng một bên, du sĩ ngoại đạo
Dighanakha nói với Thế Tôn:

– Tôn giả Gotama, tôi có lý thuyết như sau, tôi có tri kiến như sau: "Tất cả đều không làm cho tôi thích thú".

– Này Aggivessana, tri kiến: "Tất cả đều không làm cho tôi thích thú", tri kiến ấy không làm Ông thích thú?

BẬC DỰ LƯU                                         533

– Tôn giả Gotama, nếu tri kiến ấy làm tôi thích thú, thời đây cũng giống như vậy, thời đây cũng giống như vậy.

– Này Aggivessana, nếu số đông người ở trong
đời đã nói như sau: "Thời đây cũng giống như vậy,
thời đây cũng giống như vậy", thời họ không từ bỏ
tri kiến ấy, họ chấp thủ một tri kiến khác. Này
Aggivessana, nếu thiểu số người ở trong đời đã nói
như sau: "Thời đây cũng giống như vậy, thời đây
cũng giống như vậy", thời họ sẽ từ bỏ tri kiến ấy và
không chấp thủ một tri kiến khác.

Này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la-môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi thích thú". Này Aggivessana, một số Sa- môn, Bà-la-môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi không thích thú". Này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la-môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú".

Ở đây, này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la- môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi thích thú," tri kiến này của họ là gần với tham dục, gần với triền phược, gần với hoan lạc, gần với đắm trước, gần với chấp thủ.

BẬC DỰ LƯU                                           534

Ở đây, này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la-
môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất
cả đều làm cho tôi không thích thú", tri kiến này của
họ là gần với không tham dục, gần với không phiền
trược, gần với không hoan lạc, gần với không chấp
thủ.

Khi được nói vậy, du sĩ ngoại đạo Dighanakha thưa với Thế Tôn:

– Tôn giả Gotama tán dương quan điểm của tôi, Tôn giả Gotama hết sức tán dương quan điểm của tôi.

– Ở đây, này Aggivessana, những Sa-môn, Bà-
la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau:
"Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không
thích thú". Cái gì trong tri kiến này làm họ thích thú
là gần tham dục, gần phiền trược, gần hoan lạc, gần
đắm trước, gần chấp thủ. Cái gì trong tri kiến này
làm họ không thích thú là gần không tham dục, gần
không triền phược, gần không hoan lạc, gần không
đắm trước, gần không chấp thủ.

Ở đây, này Aggivessana, những Sa-môn, Ba la môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm tôi thích thú". Ở đây, người có trí suy nghĩ như sau: "Nếu ta nói tri kiến này của ta: "Tất

BẬC DỰ LƯU                                           535

cả đều làm tôi thích thú", và nếu ta cố chấp, kiên chấp tri kiến này và nói: "Đây là sự thật, ngoài ra là hư vọng", như vậy là đối nghịch với hai hạng người: Sa- môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi không thích thú", và Sa-môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú". Ta sẽ đối nghịch với hai hạng người này. => Khi nào có đối nghịch thời có tranh luận => khi nào có tranh luận thời có chống đối => khi nào có chống đối thời có bực mình" => Như vậy, vị này vì thấy sự đối nghịch, tranh luận, chống đối và bực mình nên từ bỏ tri kiến này, không chấp thủ tri kiến khác. Như vậy là sự đoạn trừ những tri kiến này, như vậy là sự hủy bỏ những tri kiến này.

Ở đây, này Aggivessana, nếu có những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi không thích thú". Ở đây, người có trí suy nghĩ như sau: "Nếu ta nói tri kiến này của ta: "Tất cả đều làm tôi không thích thú", và nếu ta cố chấp, kiên chấp tri kiến này và nói: "Đây là sự thật, ngoài ra là hư vọng", thì như vậy, ta đối nghịch với hai hạng người: Sa-môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi thích thú" và Sa-môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Một

BẬC DỰ LƯU                                            536

phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích
thú". Ta sẽ đối nghịch với hai hạng người này. Khi
nào có đối nghịch thời có tranh luận; khi nào có tranh
luận thời có chống đối; khi nào có chống đối thời có
bực mình". Như vậy, vị này vì thấy sự đối nghịch,
tranh luận, chống đối và bực mình, nên từ bỏ tri kiến
ấy, không chấp thủ tri kiến khác. Như vậy là sự đoạn
trừ những tri kiến này, như vậy là sự hủy bỏ những
tri kiến này.

Ở đây, này Aggivessana, nếu có những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú". Ở đây, người có trí suy nghĩ như sau: "Nếu ta nói tri kiến này của ta: "Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú", và nếu ta cố chấp, kiên chấp tri kiến này và nói: "Đây là sự thật ngoài ra là hư vọng", thì như vậy, ta đối nghịch với hai hạng người: Sa-môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi thích thú" và Sa-môn hay Bà la-môn này có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi không thích thú". Ta sẽ đối nghịch với hai hạng người này => Khi nào có đối nghịch thời có tranh luận => khi nào có tranh luận thời có chống đối => khi nào có chống đối thời có bực mình" => Như vậy, vị này vì thấy sự đối nghịch, tranh luận,

BẬC DỰ LƯU                                           537

chống đối và bực mình, nên từ bỏ tri kiến ấy, không
chấp thủ tri kiến khác. => Như vậy là sự đoạn trừ
những tri kiến này, như vậy là sự hủy bỏ những tri
kiến này.

 Nhưng này Aggivessana, thân này có sắc, do bốn
đại thành, do cha mẹ sanh, nhờ cơm cháo nuôi
dưỡng, vô thường, biến hoại, phân toái, đoạn
tuyệt, hoại diệt, cần phải được quán sát là vô
thường, khổ, như bệnh, như cục bướu, như mũi
tên, như điều bất hạnh, như bệnh chướng, như kẻ
địch, như phá hoại, là không, là vô ngã. Khi vị ấy
quán sát thân này là vô thường, khổ, như bệnh,
như cục bướu, như mũi tên, như điều bất hạnh,
như bệnh chướng, như kẻ địch, như phá hoại, là
không, là vô ngã => thời thân, thân dục, thân ái,
thân phục tòng được đoạn diệt.

 Này Aggivessana, có ba thọ này; lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ.

 Này Aggivessana, trong khi cảm giác lạc thọ,
chính khi ấy không cảm giác khổ thọ, không
cảm giác bất khổ bất lạc thọ chỉ cảm giác lạc
thọ.
 Này Aggivessana, trong khi cảm giác khổ thọ,
chính khi ấy không cảm giác lạc thọ, không

BẬC DỰ LƯU                                         538

cảm giác bất khổ bất lạc thọ, chỉ cảm giác khổ
thọ.
 Này Aggivessana, trong khi cảm giác bất khổ
bất lạc thọ, chính khi ấy không cảm giác lạc
thọ, không cảm giác khổ thọ, chỉ cảm giác bất
khổ bất lạc thọ.
 Này Aggivessana, lạc thọ là vô thường, hữu vi,
do duyên sanh, bị đoạn diệt, bị hủy hoại, bị suy
tàn, bị tiêu diệt.
 Này Aggivessana, khổ thọ là vô thường, hữu
vi, do duyên sanh, bị đoạn diệt, bị hủy hại, bị
suy tàn, bị tiêu diệt.
 Này Aggivessana, bất khổ bất lạc thọ là vô
thường, hữu vi, do duyên sanh, bị đoạn diệt, bị
hủy hoại, bị suy tàn, bị tiêu diệt.
Thấy vậy, này Aggivessana, vị Đa văn Thánh
đệ tử yểm ly lạc thọ, yểm ly khổ thọ, yểm ly bất khổ
bất lạc thọ => Do yểm ly, vị ấy không có tham dục
=> Do không tham dục, vị ấy được giải thoát =>
Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự
hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy biết: "Sanh đã
diệt, Phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm. Sau
đời hiện tại, không có đời sống nào khác nữa". Với
tâm giải thoát như vậy, này Aggivessana, Tỷ-kheo
không nói thuận theo một ai, không tranh luận với

BẬC DỰ LƯU                                         539

một ai, chỉ nói theo từ ngữ đã được dùng ở đời,
không có chấp thủ (từ ngữ ấy).
Lúc bấy giờ Tôn giả Sariputta đứng sau lưng
Thế Tôn và đang quạt Thế Tôn. Rồi Tôn giả
Sariputta suy nghĩ như sau: "Thế Tôn đã thuyết cho
chúng ta sự đoạn trừ các pháp ấy nhờ thắng trí.
Thiện Thệ đã thuyết cho chúng ta sự từ bỏ các pháp
ấy nhờ thắng trí". Khi Tôn giả Sariputta suy nghĩ như
vậy, tâm (của Tôn giả) được giải thoát các lậu hoặc,
không còn chấp thủ.

Còn đối với du sĩ ngoại đạo Dighanakha, pháp
nhãn ly trần, vô cấu được khởi lên: "Phàm pháp gì
được khởi lên, tất cả pháp ấy được đoạn diệt".
Rồi du sĩ ngoại đạo Dighanakha thấy pháp, chứng
pháp, ngộ pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ tiêu trừ,
do dự diệt tận, chứng được tự tín, không y cứ nơi
người khác đối với đạo pháp của đức Bổn sư, liền
bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích.

BẬC DỰ LƯU                                          540

Nay con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và
quy y chúng Tỷ-kheo. Mong Tôn giả Gotama nhận
con làm cư sĩ, từ nay trở đi cho đến mạng chung, con
trọn đời quy ngưỡng.

BẬC DỰ LƯU                                         541

59 Pháp nhãn ly trần, vô cấu - TIỂU Kinh GIÁO GIỚI LA–HẦU–LA – 147 Trung III, 623

TIỂU KINH GIÁO GIỚI LAHẦULA (Cula Rahulovada suttam) – Bài kinh số 147 – Trung III, 623

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana
(Kỳ-đà lâm) tại tinh xá ông Anathapindika. Rồi Thế
Tôn trong khi nhàn tịnh độc cư, khởi lên tư niệm sau
đây: "Đã thuần thục là những pháp đã đưa đến giải
thoát cho Rahula. Vậy Ta hãy huấn luyện Rahula hơn
nữa trong sự đoạn tận các lậu hoặc". Rồi Thế Tôn
vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào Savatthi để
khất thực. Sau khi đi khất thực ở Savatthi, sau buổi
ăn, trên con đường đi khất thực trở về, Thế Tôn cho
gọi Tôn giả Rahula và nói:

– Này Rahula, hãy cầm tọa cụ, chúng ta sẽ đi đến Andhavana để nghỉ ban ngày.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                         542

Tôn giả Rahula vâng đáp Thế Tôn, cầm lấy tọa cụ và đi theo sau lưng Thế Tôn.

Lúc bấy giờ hàng ngàn chư Thiên đi theo Thế
Tôn và nghĩ rằng: "Hôm nay, Thế Tôn sẽ huấn luyện
cho Tôn giả Rahula hơn nữa trong sự đoạn tận các
lậu hoặc".

Rồi Thế Tôn đi sâu vào rừng Andhavana và ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn dưới một gốc cây. Tôn giả Rahula đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Rahula đang ngồi một bên:

– Này Rahula, Ông nghĩ thế nào? Con mắt là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, là vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Bạch Thế Tôn, là khổ

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thời có hợp lý chăng khi quán cái ấy: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi?"

_ Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                          543

_Này Rahula. Ông nghĩ thế nào? Sắc là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, là vô thường

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Bạch Thế Tôn, là khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thời có hợp lý chăng khi quán cái ấy: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi?"

– Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Rahula. Ông nghĩ thế nào? Nhãn thức là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, là vô thường

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Bạch Thế Tôn, là khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thời có hợp lý chăng khi quán cái ấy: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi?"

BẬC DỰ LƯU                                          544

– Thưa không vậy, bạch Thế Tôn

– Này Rahula. Ông nghĩ thế nào? Nhãn xúc là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, là vô thường.

– ... (như trên)...

– Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Rahula, Ông nghĩ thế nào? Do duyên
nhãn xúc này, được khởi lên thọ, tưởng, hành,
thức; pháp được khởi lên ấy là thường hay vô
thường?

– Bạch Thế Tôn, là vô thường.

– ... (như trên)...

– Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Rahula, Ông nghĩ thế nào? Tai là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, là vô thường.

– ... (như trên)...

BẬC DỰ LƯU                                      545

– Mũi là thường hay vô thường?... (như trên)...
Lưỡi là thường hay vô thường?... (như trên)... Thân
là thường hay vô thường... (như trên)... Ý là thường
hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, là vô thường.

– ... (như trên)...

– Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Rahula, Ông nghĩ thế nào? Pháp là thường hay vô thường?

_... (như trên)...

– Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Rahula, Ông nghĩ thế nào? Ý thức là thường hay vô thường?

– .... (như trên)...

– Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Rahula, Ông nghĩ thế nào? Ý xúc là thường hay vô thường?

BẬC DỰ LƯU                                         546

– ... (như trên)...

– Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Rahula, Ông nghĩ thế nào? Do duyên ý xúc này, được khởi lên thọ, tưởng, hành, thức, các pháp (được khởi lên) ấy là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, là vô thường.

– ... (như trên)...

– Thưa không vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Rahula, do thấy vậy, vị Đa văn Thánh đệ tử yếm ly con mắt, yếm ly các sắc, yếm ly nhãn thức, yếm ly nhãn xúc, do duyên nhãn xúc này, được khởi lên thọ, tưởng, hành, thức. Vị ấy yếm ly pháp (được khởi lên) ấy. Vị ấy yếm ly tai, yếm ly các tiếng... yếm ly mũi, yếm ly các hương... yếm ly các hương... yếm ly lưỡi, yếm ly các vị... yếm ly thân, yếm ly các xúc, .. yếm ly ý, yếm ly các pháp, yếm ly ý thức, yếm ly ý xúc. Do duyên ý xúc này, được khởi lên thọ, tưởng, hành, thức. Vị ấy yếm ly các pháp (được khởi lên) ấy. Do yếm ly, vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy giải thoát. Trong sự giải thoát là sự hiểu biết: "Ta đã được giải thoát ". Và vị ấy biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, các việc nên làm đã làm, không

BẬC DỰ LƯU                                            547

còn trở lui trạng thái này nữa".

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Rahula,
hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy. Trong khi sự thuyết
giảng này được nói lên, tâm của Tôn giả Rahula được
giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ. Và
đối với hàng ngàn chư Thiên ấy, được khởi lên pháp
nhãn ly trần, vô cấu: "Phàm cái gì được khởi lên,
tất cả đều bị diệt tận".

BẬC DỰ LƯU                                         548

60 Pháp nhãn thanh tịnh, không cấu uế - Kinh Như Lai Thuyết 1 – Tương V, 610

Như Lai Thuyết 1 – Tương V, 610

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Bàrànasi, tại Isipatana, chỗ Vườn Nai.

2) Tại đấy, Thế Tôn bảo chúng năm Tỷ-kheo:

-- Có hai cực đoan này, này các Tỷ-kheo, một người xuất gia không nên thực hành theo. Thế nào là hai?

3) Một là đắm say trong các dục (kàmesu), hạ liệt, đê
tiện, phàm phu, không xứng bậc Thánh, không liên
hệ đến mục đích. Hai là tự hành khổ mình, khổ đau,
không xứng bậc Thánh, không liên hệ đến mục đích.
Tránh xa hai cực đoan này, này các Tỷ-kheo, là con
đường Trung đạo, do Như Lai chánh giác, tác thành
mắt, tác thành trí, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ,
Niết-bàn.

4) Và thế nào là con đường Trung đạo, này các Tỷ-
kheo, do Như Lai chánh giác, tác thành mắt, tác
thành trí, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-
bàn?

BẬC DỰ LƯU                                              549

Chính là con đường Thánh đạo Tám ngành, tức là:
chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh
nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm,
chánh định.

Đây là con đường trung đạo, này các Tỷ-kheo, do Như Lai chánh giác, tác thành mắt, tác thành trí, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

5) Đây là Thánh đế về Khổ, này các Tỷ-kheo. Sanh
là khổ, già là khổ, bệnh là khổ, chết là khổ, sầu, bi,
khổ, ưu, não là khổ, oán gặp nhau là khổ, ái biệt ly
là khổ, cầu không được là khổ. Tóm lại, năm thủ uẩn
là khổ.

6) Đây là Thánh đế về Khổ tập, này các Tỷ-kheo,
chính là ái này đưa đến tái sanh, câu hữu với hỷ và
tham, tìm cầu hỷ lạc chỗ này chỗ kia. Tức là dục ái,
hữu ái, phi hữu ái.

7) Đây là Thánh đế về Khổ diệt, này các Tỷ-kheo,
chính là ly tham, đoạn diệt, không có dư tàn khát ái
ấy, sự quăng bỏ, từ bỏ, giải thoát, không có chấp
trước.

8) Đây là Thánh đế về Con Đường đưa đến Khổ diệt, này các Tỷ-kheo, chính là con đường Thánh đạo Tám ngành, tức là chánh tri kiến... chánh định.

BẬC DỰ LƯU                                           550

9) Này các Tỷ-kheo,

- Đây là Thánh đế về Khổ, đối với các pháp từ
trước Ta chưa từng được nghe, nhãn sanh, trí
sanh, tuệ sanh, minh sanh, quang sanh.
- Đây là Thánh đế về Khổ cần phải liễu tri, đối
với các pháp, từ trước Ta chưa từng nghe, nhãn
sanh, trí sanh, tuệ sanh, minh sanh, quang sanh.
- Đây là Thánh đế về Khổ đã được liễu tri, đối
với các pháp từ trước Ta chưa từng được nghe,
nhãn sanh, trí sanh, tuệ sanh, minh sanh, quang
sanh.

10) Này các Tỷ-kheo,

- Đây là Thánh đế về Khổ tập, đối với các pháp,
từ trước Ta chưa từng nghe, nhãn sanh, trí sanh,
tuệ sanh, minh sanh, quang sanh.
- Đây là Thánh đế về Khổ tập cần phải đoạn tận,
đối với các pháp, từ trước Ta chưa từng nghe,
nhãn sanh, trí sanh, tuệ sanh, minh sanh, quang
sanh.
- Đây là Thánh đế về Khổ tập đã được đoạn tận,
đối với các pháp, từ trước Ta chưa từng nghe,
nhãn sanh, trí sanh, tuệ sanh, minh sanh, quang
sanh.

11) Này các Tỷ-kheo,

BẬC DỰ LƯU                                         551

- Đây là Thánh đế về Khổ diệt, đối với các
pháp... quang sanh.
- Đây là Thánh đế về Khổ diệt cần phải chứng
ngộ, đối với các pháp... quang sanh.
- Đây là Thánh đế về Khổ diệt đã được chứng
ngộ, đối với các pháp... quang sanh.

12) Này các Tỷ-kheo,

- Đây là Thánh đế về Con Đường đưa đến khổ
diệt, đối với các pháp... quang sanh.
- Đây là Thánh đế về Con Đường đưa đến Khổ
diệt cần phải tu tập, đối với các pháp... quang
sanh.
- Đây là Thánh đế về Con Đường đưa đến Khổ
diệt đã được tu tập, đối với các pháp từ trước
Ta chưa từng được nghe, nhãn sanh, trí sanh,
tuệ sanh, minh sanh, quang sanh.

13) Cho đến khi nào, này các Tỷ-kheo, trong bốn
Thánh đế này, với ba chuyển và mười hai hành
tướng như vậy, tri kiến như thật không khéo thanh
tịnh ở nơi Ta; thời này các Tỷ-kheo, cho đến khi ấy,
trong thế giới này với Thiên giới, Ma giới, Phạm
thiên giới, với quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư
Thiên và loài Người, Ta không chứng tri đã chánh
giác vô thượng Chánh Đẳng Giác.

BẬC DỰ LƯU                                         552

14) Và cho đến khi nào, này các Tỷ-kheo, trong bốn Thánh đến này, với ba chuyển và mười hai hành tướng như vậy, tri kiến như thật đã được khéo thanh tịnh ở nơi Ta; cho đến khi ấy, này các Tỷ-kheo, trong thế giới này với Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới, với quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người, Ta mới chứng tri đã chánh giác vô thượng Chánh Đẳng Giác. Tri kiến khởi lên nơi Ta: "Bất động là tâm giải thoát của Ta. Đây là đời sống cuối cùng, nay không còn tái sanh nữa".

15) Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Chúng năm Tỷ- kheo hoan hỷ, tín thọ lời Phật dạy. Trong khi lời dạy này được tuyên bố, Tôn giả Kondanna khởi lên pháp nhãn thanh tịnh, không cấu uế như sau: "Phàm vật gì được tập khởi, tất cả pháp ấy cũng bị đoạn diệt".

16) Và khi Pháp luân này được Thế Tôn chuyển vận
như vậy, chư Thiên cõi đất này lớn tiếng nói lên:
"Nay vô thượng Pháp luân này được Thế Tôn ở Ba-
la-nại, chỗ chư Tiên đọa xứ, tại Vườn Nai, chuyển
vận một Pháp luân chưa từng được ai chuyển vận,
Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm
thiên, hay bất cứ một ai ở đời".

17) Sau khi được nghe tiếng chư Thiên ở cõi đất, Tứ đại Thiên vương thiên lên tiếng nói lên: "Nay vô thượng Pháp luân này được Thế Tôn ở Ba-la-nại, chỗ

BẬC DỰ LƯU                                           553

chư Tiên đọa xứ, tại Vườn Nai, chuyển vận một Pháp
luân chưa từng được ai chuyển vận, Sa-môn, Bà-la-
môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên hay bất cứ
một ai ở đời".

18) Sau khi được nghe tiếng của chư Thiên ở Tứ đại Thiên vương thiên, thời chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba...

.... chư Thiên Yàmà... chư Thiên Tusità... chư Hóa
lạc thiên... chư Tha hóa tự tại thiên... chư Thiên ở
Phạm thiên giới lớn tiếng nói lên: "Nay vô thượng
Pháp luân này được Thế Tôn ở Ba-la-nại, chỗ chư
Tiên đọa xứ, tại Vườn Nai, chuyển vận... bất cứ một
ai ở đời".

19) Như vậy, trong sát-na ấy, trong khoảnh khắc ấy,
trong giây phút ấy, tiếng ấy lên đến Phạm thiên giới.
Và mười ngàn thế giới chuyển động, rung động,
chuyển động mạnh. Và một hào quang vô lượng,
quảng đại phát chiếu ra ở đời, vượt quá uy lực chư
Thiên.

20) Rồi Thế Tôn thốt lên lời cảm hứng sau đây:
"Chắc chắn đã giác hiểu là Kondanna (Kiều-
trần-như)! Chắc chắn đã giác hiểu là
Kondanna!"

BẬC DỰ LƯU                                          554

Như vậy Tôn giả Kondanna được tên là Annàta Kondanna (A-nhã Kiều-trần-như).

Như Lai Thuyết 2 – Tương V, 616

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo,

- Thánh đế về Khổ này, đối với các pháp từ trước
các Như Lai chưa từng được nghe, nhãn sanh,
trí sanh, tuệ sanh, minh sanh, quang sanh.
- Thánh đế về Khổ cần phải liễu tri này, này các
Tỷ-kheo, đối với các pháp từ trước đến nay các
Như Lai chưa từng được nghe... quang sanh.
- Thánh đế về Khổ đã được liễu tri này, này các
Tỷ-kheo, đối với các pháp... quang sanh.

3) Này các Tỷ-kheo,

- Thánh đế về Khổ tập này, đối với các pháp từ
trước các Như Lai chưa từng được nghe...
quang sanh.
- Thánh đế về Khổ tập cần phải đoạn diệt này,
này các Tỷ-kheo, đối với các pháp từ trước các
Như Lai chưa từng được nghe.... quang sanh.

BẬC DỰ LƯU                                        555

- Thánh đế về Khổ tập đã được đoạn diệt này, này các Tỷ-kheo, đối với các pháp... quang sanh.

4) Này các Tỷ-kheo,

- Thánh đế về Khổ diệt này, đối với các pháp từ
trước các Như Lai chưa từng được nghe...
quang sanh.
- Thánh đế về Khổ diệt cần phải chứng ngộ này,
này các Tỷ-kheo, đối với các pháp từ trước các
Như Lai chưa từng được nghe... quang sanh.
- Thánh đế về Khổ diệt đã được chứng ngộ này,
này các Tỷ-kheo, đối với các pháp từ trước các
Như Lai chưa từng được nghe... quang sanh.

5) Này các Tỷ-kheo,

- Thánh đế về Con Đường đưa đến Khổ diệt
này, đối với các pháp từ trước các Như Lai
chưa từng được nghe... quang sanh.
- Thánh đế về Con Đường đưa đến Khổ diệt cần
phải tu tập này, này các Tỷ-kheo, đối với các
pháp từ trước các Như Lai chưa từng được
nghe... quang sanh.
- Thánh đế về Con Đường đưa đến Khổ diệt đã
được tu tập này, này các Tỷ-kheo, đối với các
pháp từ trước các Như Lai chưa từng được

BẬC DỰ LƯU                                       556

nghe, nhãn sanh, trí sanh, tuệ sanh, minh sanh, quang sanh.

BẬC DỰ LƯU                                        557

61 Pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên - Kinh AMBATTHA – 3 Trường I, 159

KINH AMBATTHA – Bài kinh số 3 – Trường I, 159

1. Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn đang du hành
tại nước Kosala (Câu tát la), cùng với Đại chúng Tỷ-
kheo khoảng năm trăm vị và đến tại một làng Bà-la-
môn ở Kosala tên là Icchànankala. Tại đây, Thế Tôn
ở tại Icchànankala trong khu rừng tên là
Icchànankala.

Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Pokkharasàdi ở tại
Ukkattha, một chỗ dân cư đông đúc, cây cỏ, ao nước,
ngũ cốc phong phú, vốn là đất đai của vua, sau vua
Pasenadi (Ba tư nặc) cấp cho để hưởng một phần lợi
tức.

2. Bà-la-môn Pokkharasàdi nghe đồn: Sa-môn
Gotama là Thích tử, xuất gia từ dòng họ Thích ca,
nay đang du hành tại nước Kosala, cùng với Đại
chúng Tỷ-kheo khoảng năm trăm vị, đã đến
Icchànankala, ở tại Icchànankala trong khu rừng tên
là Icchànankala. Những tiếng đồn tốt đẹp sau đây

BẬC DỰ LƯU                                         558

được truyền đi về Sa-môn Gotama: "Ngài là bậc Thế Tôn, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Ngài đã tự chứng ngộ thế giới này với Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới, với các chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người, tự chứng ngộ rồi hiển thị cho mọi loài được biết, Ngài thuyết pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, nghĩa văn đầy đủ, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, thanh tịnh. Nếu được yết kiến một vị A-la-hán như vậy thì rất quý".

3. Lúc bấy giờ, thanh niên Ambattha là đệ tử của Bà-
la-môn Pokkharasàdi, một vị đọc tụng Thánh điển,
chấp trì chú thuật, tinh thông ba tập Vệ-đà với tự
vựng, lễ nghi, giữ nguyên và thứ năm là các cổ
truyện, thông hiểu từ ngữ và văn phạm, thâm hiểu
Thuận thế luận và Đại nhân tướng. Vị này độc đáo
về ba minh và được công nhận như vậy khiến các
thân giáo sư phải nói: "Điều gì ta biết, ngươi cũng
biết; điều gì ngươi biết, ta cũng biết".

4. Lúc bấy giờ Bà-la-môn Pokkharasàdi nói với thanh niên Ambattha:

– "Này Ambattha thân yêu, Sa-môn Gotama là Thích tử, xuất gia từ dòng họ Thích ca, nay đang

BẬC DỰ LƯU                                         559

du hành tại nước Kosala, cùng với đại chúng Tỷ-
kheo khoảng năm trăm vị, đã đến tại Icchànankala
trú tại Icchànankala. Những tiếng đồn tốt đẹp sau đây
được truyền đi về Sa-môn Gotama: "Ngài là bậc Thế
Tôn, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Phật, Thế Tôn.
Ngài đã chứng ngộ thế giới này với Thiên giới, Ma
giới, Phạm thiên giới, với các chúng Sa-môn Bà-la-
môn, chư Thiên và loài Người, tự chứng ngộ rồi hiển
thị cho mọi loài được biết. Ngài thuyết pháp, sơ
thiện, trung thiện, hậu thiện, nghĩa văn đầy đủ, trình
bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, thanh tịnh. Nếu
được yết kiến một vị A-la-hán như vậy thì rất quý".
Này Ambattha thân yêu, hãy đi đến gặp Sa-môn
Gotama, và tìm hiểu lời đồn về Tôn giả Gotama là
như vậy hay không phải như vậy. Nhờ vậy, chúng ta
sẽ được biết về Tôn giả Gotama".

5. - Làm thế nào con được biết về Tôn giả Gotama,
được biết lời đồn về Tôn giả Gotama như vậy là đúng
hay không, có phải Tôn giả Gotama là như vậy, hay
không phải như vậy?

- Ambattha thân yêu, theo truyền thống của chúng ta về ba mươi hai tướng của vị đại nhân, những ai có ba mươi hai tướng ấy sẽ chọn trong hai con đường, không có đường nào khác. Nếu là tại gia, sẽ thành vị Chuyển luân Thánh vương chinh phục mọi quốc độ,

BẬC DỰ LƯU                                           560

đầy đủ bảy châu báu. Bảy món báu này là xe báu, voi
báu, ngựa báu, ma ni báu, ngọc nữ báo, cư sĩ báu và
thứ bảy là tướng quân báu. Và vị này có hơn một
ngàn con trai, là những vị anh hùng, oai phong lẫm
liệt, chiến thắng ngoại quân. Vị này sống, thống lãnh
quả đất cùng tận cho đến đại dương, và trị vì với
chánh pháp, không dùng gậy, không dùng dao. Nếu
vị này xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình,
vị này sẽ chứng quả A-la-hán, Chánh Đẳng Giác,
quét sạch mê lầm ở đời. Này Ambattha thân yêu, ta
đã cho con chú thuật. Con đã nhận những chú thuật
ấy.

6.- Thưa vâng.

Thanh niên Ambattha vâng theo lời của Bà-la-môn Pokkharasàdi, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Bà-la- môn Pokkharasàdi, hướng thân về phía hữu, cỡi xe ngựa cái và cùng một số đông thanh niên khác đi đến khu rừng Icchànankala. Đi xe đến chỗ còn đi được xe, Ambattha liền xuống xe đi bộ và đến tại tịnh xá.

7. Lúc bấy giờ một số đông Tỷ-kheo đang đi kinh
hành ngoài trời. Thanh niên Ambattha liền đến các
Tỷ-kheo ấy và hỏi: "Các Hiền giả, nay Tôn gả
Gotama ở tại chỗ nào? Chúng tôi đến đây để yết kiến
Tôn giả Gotama".

BẬC DỰ LƯU                                          561

8. Các Tỷ-kheo liền nghĩ: "Thanh niên Ambattha này
thuộc một gia đình có danh tiếng, là đệ tử của Bà-la-
môn Pokkharasàdi, một vị cũng có danh tiếng. Một
cuộc đối thoại như vậy giữa Thế Tôn và con một quý
tộc như kia, không có khó khăn gì". Những Tỷ-kheo
ấy nói với thanh niên Ambattha: "Này Ambattha,
tịnh xá đóng cửa kia là chỗ ở của Ngài. Hãy đến đó
một cách yên lặng, không vượt qua hành lang, đằng
hắng và gõ vào thanh cửa, Thế Tôn sẽ mở cửa cho
ông".

9. Thanh niên Ambattha liền đi đến tịnh xá đóng cửa
ấy một cách yên lặng, không vượt quá hành lang,
đằng hắng và gõ vào thanh cửa. Thế Tôn mở cửa và
thanh niên Ambattha bước vào. Các thanh niên khác
cũng bước theo, nói những lời chào đón hỏi thăm xã
giao với Thế Tôn và ngồi xuống một bên, còn thanh
niên Ambattha thời đi qua đi lại, thốt ra những lời
hỏi thăm nhát gừng trong khi Thế Tôn đang ngồi, hay
đứng lại thốt ra những lời hỏi thăm nhát gừng trong
khi Thế Tôn đang ngồi.

10. Lúc bấy giờ Thế Tôn nói với thanh niên Ambattha:

- Có phải, đối với các bậc Bà-la-môn trưởng lão, đứng tuổi, các bậc giáo sư và tổ sư, ngươi cũng

BẬC DỰ LƯU                                          562

nói chuyện như vậy, như ngươi đã đi qua lại thốt ra
những lời hỏi thăm nhát gừng trong khi Ta đang
ngồi, hay đứng lại thốt ra những lời hỏi thăm nhát
gừng trong khi Ta đang ngồi?

- Không phải vậy, này Gotama. Phải đi mà
nói chuyện với một vị Bà-la-môn, này Gotama, nếu
vị ấy đang đi. Phải đứng mà nói chuyện với một vị
Bà-la-môn, này Gotama, nếu vị ấy đang đứng. Phải
ngồi mà nói chuyện với một vị Bà-la-môn, này
Gotama, nếu vị ấy đang ngồi. Phải nằm mà nói
chuyện với một vị Bà-la-môn, này Gotama, nếu vị ấy
đang nằm. Chỉ với những vị Sa-môn hèn hạ, trọc đầu,
đê tiện, đen đui, sanh từ nơi chân của bà con ta, thì
ta mới nói chuyện như vậy, như với ngươi, Gotama".

11. - Này Ambattha, hình như ngươi đến đây với một
ý định gì? Ngươi hãy khéo tác ý đến mục đích đã đưa
ngươi đến đây. Thanh niên Ambattha này thật vô
giáo dục, dầu nó tự cho là có giáo dục. Như vậy là
vô giáo dục, có gì khác nữa!

12. Thanh niên Ambattha bị Thế Tôn gọi là vô giáo
dục như vậy, liền phẫn nộ, tức tối, muốn nhục mạ
Thế Tôn, phỉ báng Thế Tôn, công kích Thế Tôn, và
nghĩ: "Sa-môn Gotama có ác ý đối với ta", liền nói
với Thế Tôn:

BẬC DỰ LƯU                                          563

- Này Gotama, thô bạo là dòng họ Thích ca;
này Gotama, ác độc là dòng họ Thích ca; này
Gotama, khinh suất là dòng họ Thích ca; này Gotama
hung dữ là dòng họ Thích ca. Là đê tiện, thuộc thành
phần đê tiện, dòng họ Thích ca không kính nhường
Bà-la-môn, không lễ bái Bà-la-môn, không cúng
dường Bà-la-môn, không tôn trọng Bà-la-môn . Này
Gotama, như vậy thật không lẽ, thật không đúng
pháp, khi dòng họ Thích ca này, những hạng đê tiện,
thuộc thành phần đê tiện lại không kính nhường Bà-
la-môn, không cung kính Bà-la-môn, không lễ bái
Bà-la-môn, không cúng dường Bà-la-môn, không
tôn trọng Bà-la-môn .

Như vậy, thanh niên Ambattha lần đầu tiên đã buộc tội dòng họ Thích ca là đê tiện.

13. - Này Ambattha, dòng họ Thích ca đã làm gì phật lòng ngươi?

- Này Gotama, một thời ta đi đến Kapilavatthu (Ca tỳ la vệ) có việc phải làm cho thầy ta là Bà-la-môn Pokkharasàdi, và đến tại công hội trường của dòng họ Thích. Lúc bấy giờ một số đông dòng họ Thích ca và thanh niên Thích ca đang ngồi trên ghế cao tại công hội trường. Chúng cười với nhau, dùng ngón tay thọc cù nôn với nhau, ta nghĩ chắc chắn ta là mục

BẬC DỰ LƯU                                          564

tiêu cho chúng đùa giỡn với nhau, lại không ai mời
ta ngồi. Này Gotama, như vậy thật không phải lẽ, thật
không đúng pháp, khi chúng Thích ca này là những
hạng đê tiện, thuộc thành phần đê tiện lại không kính
nhường Bà-la-môn, không cung kính Bà-la-môn,
không lễ bái Bà-la-môn, không cúng dường Bà-la-
môn, không tôn trọng Bà-la-môn .

Như vậy thanh niên Ambattha lần thứ hai đã buộc tội dòng họ Thích ca là đê tiện.

14. - Này Ambattha, cũng như con chim cáy, con
chim cáy con có thể tự hát thỏa thích trong tổ của nó.
Này Ambattha, Kapilavatthu thuộc dòng họ Thích
ca. Thật không xứng để cho Ambattha phải phật lòng
vì một vấn đề nhỏ mọn này.

15. - Này Gotama, có bốn giai cấp: Sát đế lỵ, Bà-la-
môn, Phệ-xá và Thủ-đà-la. Này Gotama, trong bốn
giai cấp này, ba giai cấp Sát-đế-lỵ, Phệ-xá và Thủ-
đà-la là để hầu hạ hạng Bà-la-môn . Này Gotama,
như vậy thật không phải lẽ, thật không đúng pháp khi
chúng Thích-ca này là những hạng đê tiện, thuộc
thành phần đê tiện, lại không kính nhường Bà-la-
môn, không cung kính Bà-la-môn, không lễ bái Bà-
la-môn, không tôn trọng Bà-la-môn .

Như vậy, thanh niên Ambattha lần thứ ba đã

BẬC DỰ LƯU                                           565

buộc tội dòng họ Thích ca là đê tiện.

16. Lúc bấy giờ Thế Tôn nghĩ: "Thanh niên
Ambattha này đã phỉ báng dòng họ Thích-ca đê tiện
một cách quá đáng. Nay ta phải hỏi dòng họ của nó".
Rồi Thế Tôn hỏi thanh niên Ambattha:

- Dòng họ ngươi là gì?

- Này Gotama, dòng họ ta là Kanhàyana.

- Này Ambattha, nếu theo phụ mẫu hệ của
ngươi về quá khứ, thời dòng họ Thích ca là thầy của
ngươi. Và ngươi là con của một nữ tỳ của dòng họ
Thích ca.

Này thanh niên Ambattha, tổ tiên của Thích
ca là vua Okkàka. Thuở xưa, này Ambattha, vua
Okkàka muốn trao vương vị cho hoàng tử con bà
hoàng hậu chính mà vua thương yêu, bèn đuổi ra
khỏi nước những người con đầu của mình là
Okkàmukha, Karandu, Hatthiniya, Sinipura. Bị tẩn
xuất khỏi nước, những hoàng tử này đến sống tại một
khu rừng lớn bên một hồ nước, trên sườn núi Hy-mã-
lạp-sơn. Vì sợ huyết thống của mình bị lẫn lộn với
huyết thống khác, các vị hoàng tử này ăn nằm với
những người chị của mình.

BẬC DỰ LƯU                                        566

Này Ambattha, một hôm vua Okkàka nói với
vị đại thần tùy tùng: "Này các khanh, các hoàng tử
hiện nay ở đâu?" - "Bạch Đại vương, có một khu
rừng lớn, bên một hồ nước trên sườn núi Hy-mã-lạp-
sơn. Nay các hoàng tử ở tại chỗ ấy. Các hoàng tử, vì
sợ huyết thống của mình lẫn lộn huyết thống khác
nên ăn nằm với những người chị của mình".

Này Ambattha, vua Okkàka liền cảm hứng
thốt lời tụng hân hoan: "Các hoàng tử thật là
những Sakya (cứng như lõi cây sồi), các hoàng tử
thật là những Sakya xuất chúng". Này Ambattha,
từ đó trở đi, các hoàng tử được gọi là Sakya và vua
Okkàka là vua tổ của dòng họ Thích-ca.

Này Ambattha, vua ấy có một nữ tỳ lên là
Disà. Nữ tỳ này sinh hạ một người con da đen. Vừa
mới sinh, Kanha liền nói: "Này mẹ, hãy rửa cho con;
này mẹ hãy tắm cho con; này mẹ hãy gội sạch đồ bất
tịnh này. Và con sẽ giúp ích cho mẹ". Này Ambattha,
vì người ta gọi những ác quỷ là ác quỷ nên người ta
cũng gọi Kanha là ác quỷ. Chúng nói như thế này:
"Đứa trẻ này, vừa mới sanh đã nói. Một Kanha vừa
mới sinh". Này Ambattha, từ đó trở đi chữ
Kanhàyanà được biết đến. Và Kanha là tổ phụ của
dòng họ Kanhàyana. Này Ambattha, nếu theo phụ
mẫu hệ của ngươi về quá khứ, thời dòng họ Thích-

BẬC DỰ LƯU                                         567

ca là thầy của ngươi, và ngươi là con một nữ tỳ của dòng họ Thích ca.

17. Khi Thế Tôn nói vậy, những thanh niên nói với Thế Tôn:

- Này Gotama, chớ có phỉ báng quá đáng
thanh niên Ambattha là con một nữ tỳ. Này Gotama,
thanh niên Ambattha sinh vào quý tộc, thanh niên
Ambattha thuộc con nhà danh giá, thanh niên
Ambattha là bậc đa văn, thanh niên Ambattha là nhà
hùng biện giỏi, thanh niên Ambattha là nhà bác học,
thanh niên Ambattha có thể biện luận với Tôn giả
Gotama về vấn đề này.

18. Thế Tôn liền nói với những thanh niên ấy.

- Nếu những thanh niên các ngươi nghĩ:
"Thanh niên Ambattha không được sanh vào quý tộc,
thanh niên Ambattha không thuộc con nhà danh giá,
thanh niên Ambattha không phải là bậc đa văn, thanh
niên Ambattha không phải là nhà hùng biện giỏi,
thanh niên Ambattha không phải là nhà bác học,
thanh niên Ambattha không thể biện luận với Tôn
giả Gotama về vấn đề này", thời thanh niên
Ambattha hãy đứng ra một bên và để các thanh niên
biện luận với Ta về vấn đề này. Nếu các ngươi nghĩ:
"Thanh niên Ambattha được sanh vào quý tộc, thanh

BẬC DỰ LƯU                                        568

niên Ambattha thuộc con nhà danh giá, thanh niên
Ambattha là bậc đa văn, thanh niên Ambattha là nhà
hùng biện giỏi, thanh niên Ambattha là nhà bác học,
thanh niên Ambattha có thể biện luận với Gotama về
vấn đề này", thời các ngươi hãy đứng ra một bên và
để thanh niên Ambattha biện luận với ta về vấn đề
này.

19. - Này Gotama, thanh niên Ambattha được sanh
vào quý tộc, thanh niên Ambattha thuộc con nhà
danh giá, thanh niên Ambattha là bậc đa văn, thanh
niên Ambattha là nhà hùng biện giỏi, thanh niên
Ambattha là nhà bác học, thanh niên Ambattha có
thể biện luận với Tôn giả Gotama về vấn đề này.
Chúng tôi sẽ đứng im lặng. Thanh niên Ambattha sẽ
cùng với Gotama biện luận về vấn đề này.

20. Thế Tôn liền nói với thanh niên Ambattha:

- Này Ambattha, câu hỏi hợp lý này được đem ra hỏi ngươi dầu không muốn, ngươi cũng phải trả lời. Nếu ngươi không trả lời, hoặc trả lời tránh qua một vấn đề khác, hoặc giữ im lặng, hoặc bỏ đi, thời ngay tại chỗ, đầu ngươi sẽ bị bể ra làm bảy mảnh. Này Ambattha, ngươi nghĩ thế nào? Ngươi có nghe các Bà-la-môn, trưởng lão, tôn túc, giáo sư và tổ sư nói đến nguồn gốc của dòng họ Kanhàyanà không? Ai là

BẬC DỰ LƯU                                         569

tổ phụ của dòng họ Kanhàyanà?

Nghe nói vậy thanh niên Ambattha giữ im lặng. Lần thứ hai Thế Tôn nói với thanh niên Ambattha:

- Này Ambattha, nhà ngươi nghĩ thế nào? Ngươi có nghe các nguồn gốc của dòng họ kanhàyanà không? Ai là tổ phụ của dòng họ Kanhàyanà?

Lần thứ hai thanh niên Ambattha giữ im lặng. Thế Tôn lại nói với thanh niên Ambattha:

- Ambattha, nay ngươi phải trả lời, nay không phải
thời ngươi giữ im lặng nữa. Này Ambattha ai được
Thế Tôn hỏi đến lần thứ ba một câu hỏi hợp lý mà
không trả lời, thời đầu của người ấy sẽ bị bể ra làm
bảy mảnh tại chỗ.

21. Lúc bấy giờ, thần Dạ xoa Vajirapàni đang cầm một chùy sắt to lớn, cháy đỏ, sáng chói đứng trên đầu của thanh niên Ambattha với ý định: "Nếu Thế Tôn hỏi đến lần thứ ba, một câu hỏi hợp lý mà thanh niên Ambattha không trả lời, thời ta sẽ đánh bể đầu nó ra làm bảy mảnh". Chỉ có Thế Tôn và thanh niên Ambattha mới thấy thần Dạ xoa Vajirapàni. Thanh niên Ambattha thấy vị thần ấy liền sợ hãi, hoảng hốt, lông dựng ngược, chỉ tìm sự che chở nơi Thế Tôn, chỉ tìm sự hổ trợ nơi Thế Tôn, liền cúi rạp mình

BẬC DỰ LƯU                                          570

xuống và bạch Thế Tôn:

- Tôn giả Gotama đã nói gì? Mong Tôn giả Gotama nói lại cho.

- Ambattha, ngươi nghĩ thế nào? Ngươi có
nghe các vị Bà-la-môn, trưởng lão, tôn túc, giáo sư
và tổ sư nói đến nguồn gốc của dòng họ Kanhàyanà
không? Ai là tổ phụ của dòng họ Kanhàyanà?

- Tôn giả Gotama, con đã có nghe, đúng như
Tôn giả Gotama đã nói. Chính từ đó nguồn gốc của
dòng họ Kanhàyanà. Vị ấy là tổ phụ của dòng họ
Kanhàyanà.

22. Khi nghe nói vậy, các thanh niên liền la hét lớn:

- Người ta nói thanh niên Ambattha là tiện
sanh, người ta nói thanh niên Ambattha là con dòng
không phải quý phái; người ta nói thanh niên
Ambattha là con một nữ tỳ của dòng họ Thích-ca;
người ta nói dòng họ Thích-ca là chủ của thanh niên
Ambattha. Chúng tôi không nghĩ rằng Sa-môn
Gotama mà lời nói bao giờ cũng chân thực, lại không
phải là người có thể tin được.

23. Lúc bấy giờ Thế Tôn nghĩ rằng: "Các thanh niên đã phỉ báng quá đáng thanh niên Ambattha là con

BẬC DỰ LƯU                                              571

một nữ tỳ rồi. Nay Ta hãy giải tỏa cho Ambattha". Rồi Thế Tôn nói với các thanh niên:

- Các thanh niên, các ngươi chớ có phỉ báng quá đáng thanh niên Ambattha là con một nữ tỳ. Kanha ấy trở thành một tu sĩ vĩ đại. Vị này đi về miền Nam, học các chú thuật Phạm thiên, rồi về yết kiến vua Okkàka và yêu cầu gả công chúa Khuddarùpi cho mình. Vua Okkàka vừa giận, vừa tức, mắng rằng: "Ngươi là ai, con đứa nữ tỳ của ta mà dám xin con gái Khuddarùpi của ta", và vua liền lắp tên vào cung. Nhưng vua không thể bắn tên đi, cũng không thể cất mũi tên xuống. Khi bấy giờ, các thanh niên thị giả, các đại thần và tùy tùng đến thưa với ẩn sĩ Kanha:

- "Đại đức, hãy để cho vua an toàn! Đại đức, hãy để cho vua được an toàn!"

- "Nhà vua sẽ được an toàn, và nếu nhà vua bắn mũi tên xuống đất, thời toàn thể quốc độ nhà vua sẽ bị hạn, khô héo!"

- "Đại đức hãy để cho vua được an toàn! Hãy để cho quốc độ được an toàn!"

- "Nhà vua sẽ được an toàn, quốc độ sẽ được an toàn! Nhưng nếu nhà vua bắn tên lên trời, thời toàn thể quốc độ sẽ không mưa trong bảy năm!"

BẬC DỰ LƯU                                         572

- "Đại đức, hãy để cho nhà vua được an toàn, hãy để cho quốc độ được an toàn! Và hãy để cho trời mưa!"

- "Nhà vua sẽ được an toàn, quốc độ sẽ được
an toàn và trời sẽ mưa. Nhưng vua hãy nhắm cây
cung đến phía thái tử. Một sợi lông của thái tử cũng
sẽ được an toàn!".

Khi bấy giờ, các thị giả trẻ tuổi, các đại thần nói với Okkàka: "Okkàka hãy nhắm cây cung đến phía thái tử. Một sợi lông của thái tử sẽ được an toàn".

Vua Okkàka nhắm cây cung đến phía thái tử và một
sợi lông của thái tử cũng được an toàn. Vua Okkàka
hoảng sợ, khiếp đảm sự trừng phạt, thuận cho con
gái Khuddàrùpi. Này các thanh niên, chớ có phỉ báng
thanh niên Ambattha một cách quá đáng là con của
một nữ tỳ. Kanha là một vị ẩn sĩ vĩ đại.

24. Khi bấy giờ, Như Lai nói với thanh niên Ambattha:

- "Ambattha, nhà ngươi nghĩ thế nào? Một thanh niên Sát-đế-lỵ cưới một thiếu nữ Bà-la-môn. Do sự sum họp ấy, một người con trai được sinh. Một người sanh từ một thanh niên Sát-đế-lỵ và một thiếu nữ Bà-la-môn có thể thọ lãnh chỗ ngồi hay nước giữa

BẬC DỰ LƯU                                            573

những người Bà-la-môn không?"

- Tôn giả Gotama, có thể thọ lãnh.

- Và những người Bà-la-môn có mời người ấy
dự tiệc cúng cho người chết hay dùng món đồ ăn
cúng dường, hay đồ ăn cúng cho thiên thần hay đồ
ăn gửi đến như một tặng phẩm không?

- Tôn giả Gotama, có mời.

- Và những người Bà-la-môn có dạy các chú thuật hay không?

- Tôn giả Gotama, có dạy.

- Có đóng cửa giữa người ấy với những người đàn bà của chúng hay mở cửa?

- Tôn giả Gotama, mở cửa.

- Và những người Sát-đế-lỵ có quán đảnh cho người ấy để thành một Sát-đế-lỵ không?

- Tôn giả Gotama, thưa không.

- Tại sao không?

BẬC DỰ LƯU                                       574

- Vì nó không được sinh (là Sát đế lỵ) từ mẫu hệ.

25. - Ambattha, nhà ngươi nghĩ thế nào? Ở đây một
thanh niên Bà-la-môn cưới một thiếu nữ Sát-đế-lỵ.
Do sự sum họp này, một người con trai được sanh.
Một người sanh từ một thanh niên Bà-la-môn và một
thiếu nữ Sát-đế-lỵ có thể thọ lãnh chỗ ngồi hay nước
giữa những Bà-la-môn hay không?

- Tôn giả Gotama, có thể thọ lãnh.

- Và những người Bà-la-môn có mời người ấy dự tiệc
cúng cho người chết hay dùng các món ăn cúng
dường, hay đồ ăn cúng theo thiên thần hay đồ ăn gửi
đến như một tặng phẩm không?

- Tôn giả Gotama, có mời.

- Và những người Bà-la-môn có dạy người ấy các chú thuật không?

- Tôn giả Gotama, có dạy.

- Có đóng cửa giữa người ấy với những người đàn bà của chúng, hay mở cửa?

- Tôn giả Gotama, chúng mở cửa.

BẬC DỰ LƯU                                         575

- Và những người Sát-đế-lỵ có làm lễ quán đỉnh cho người ấy để thành một Sát-đế-lỵ không?

- Tôn giả Gotama, thưa không.

- Tại sao vậy?

- Tôn giả Gotama, vì không được sinh (là Sát đế lỵ) từ phụ hệ.

26. - Này Ambattha, nếu so sánh đàn bà với đàn bà, đàn ông với đàn ông, thì giai cấp Sát đế lỵ là ưu, Bà- la-môn là liệt.

Này Ambattha, nhà ngươi nghĩ thế nào? Ở
đây, giả sử do một nguyên nhân gì những người Bà-
la-môn cạo đầu một người Bà-la-môn, đánh người ấy
với một bị tro, tẩn xuất ngươi ấy ra khỏi nước hay
thành phố. Người ấy có được thọ lãnh chỗ ngồi và
nước giữa những người Bà-la-môn không?

- Tôn giả, không được.

- Và những người Bà-la-môn, có mời người
ấy dự tiệc cúng cho người chết hay dùng các món ăn
cúng dường, hay đồ ăn cúng cho thiên thần hay đồ
ăn gửi đến như một tặng phẩm không?

BẬC DỰ LƯU                                           576

- Tôn giả Gotama, không có mời.

- Và những người Bà-la-môn có dạy người ấy các chú thuật không?

- Tôn giả Gotama, không dạy.

- Có đóng cửa giữa người ấy với những người đàn bà của chúng, hay mở cửa?

- Tôn giả Gotama, đóng cửa.

27. - Ambattha, nhà ngươi nghĩ thế nào? Ở đây giả
sử do một nguyên nhân gì, những người Sát đế lỵ cạo
đầu một người Sát đế lỵ, đánh người ấy với một bị
tro, tẩn xuất người ấy ra khỏi nước hay thành phố,
người ấy có được thọ lãnh chỗ ngồi và nước uống
giữa những người Bà-la-môn không?

- Tôn giả Gotama, được thọ lãnh.

- Và những người Bà-la-môn có mời người ấy
dự tiệc cúng cho người chết, hay dùng những món
ăn cúng dường, hoặc đồ ăn cúng cho thiên thần, hay
đồ ăn gửi đến như những tặng phẩm không?

- Tôn giả Gotama, có mời.

BẬC DỰ LƯU                                        577

- Và những người Bà-la-môn có dạy người ấy các chú thuật không?

- Tôn giả Gotama, có dạy:

- Có đóng cửa giữa người ấy với những người đàn bà của chúng, hay mở cửa?

- Tôn giả Gotama, mở cửa.

- Này Ambattha, đến như vậy là sự đọa lạc tột
cùng của người Sát-đế-lỵ, đã bị những người Sát-đế-
lỵ cạo đầu, đánh người ấy với một bị tro, tẩn xuất
người ấy ra khỏi nước hay thành phố, như vậy, này
Ambattha, khi người Sát-đế-lỵ bị đọa lạc tột cùng,
các Sát đế lỵ vẫn giữ phần ưu thắng và các Bà-la-
môn vẫn ở địa vị hạ liệt.

28. - Này Ambattha, bài kệ này do Phạm thiên Sanam Kumàra thuyết:

"Đối với chúng sanh tin tưởng ở giai cấp, Sát-đế-lỵ chiếm địa vị tối thắng ở nhân gian.

Những vị nào giới hạnh và trí tuệ đầy đủ, vị này chiếm địa vị tối thắng giữa Người và chư Thiên".

(Xong tụng phẩm thứ nhất).

BẬC DỰ LƯU                                         578

1. - Tôn giả Gotama, nghĩa chữ Giới hạnh trong bài kệ ấy là gì? Nghĩa chữ Tuệ trong bài kệ ấy là gì?

- Này Ambattha, một vị đã thành tựu vô
thượng trí đức không có luận nghị đến sự thọ sanh,
không có luận nghị đến giai cấp hay không có luận
nghị đến ngã mạn với lời nói: "Ngươi bằng ta hay
ngươi không bằng ta". Chỗ nào nói đến cưới hỏi hay
rước dâu đi, hay cả hai, chỗ đó mới có luận nghị đến
sự thọ sanh, luận nghị đến giai cấp hay luận nghị đến
ngã mạn với lời nói: "Ngươi bằng ta hay không bằng
ta".

Này Ambattha, những ai còn chấp trước lý
thuyết thọ sanh, còn chấp trước lý thuyết giai cấp,
còn chấp trước lý thuyết kiêu mạn, hoặc còn chấp
trước cưới hỏi rước dâu, những người ấy còn rất xa
sự thành tựu vô thượng trí đức. Này Ambattha,
không chấp trước lý thuyết thọ sanh, không chấp
trước lý thuyết giai cấp, không chấp trước lý thuyết
kiêu mạn, không chấp trước cưới hỏi, đưa dâu, người
ấy tức chứng ngộ vô thượng trí đức.

2. - Tôn giả Gotama, thế nào là Giới đức trong bài kệ ấy? Thế nào là Trí tuệ trong bài kệ ấy?

- Ở đây, này Ambattha, Như Lai xuất hiện, là bậc A- la-hán, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc:

BẬC DỰ LƯU                                          579

... (xin xem kinh Sa-môn quả, từ số 40 đến số 98 tới
câu: "Không có đời sống nào khác nữa" chỉ khác
danh từ xưng hô và câu kết từng đoạn. Như đoạn này,
câu kết là "Như vậy, này Ambattha, là vị Tỷ-kheo
thành tựu giới hạnh". )

- Này Ambattha, như vậy gọi là Tỷ-kheo thành tựu
trí tuệ, thành tựu giới đức, thành tựu giới đức và trí
tuệ. Này Ambattha, không có sự thành tựu trí đức
nào khác siêu việt hơn, cao thượng hơn sự thành tựu
trí đức này.

3. Này Ambattha, có bốn nguyên nhân đưa đến thất bại cho sự thành tựu vô thượng trí đức này. Thế nào là bốn?

- Này Ambattha, ở đây có Sa-môn hay Bà-la-
môn chưa thấu đạt sự thành tựu vô thượng trí
đức này, lại mang dụng cụ của nhà đạo sĩ, đi
vào rừng sâu và nguyện: "Ta chỉ ăn trái cây
rụng mà sống". Nhất định người này chỉ xứng
đáng là thị giả của vị đã thành tựu trí đức. Này
Ambattha, đó là nguyên nhân thứ nhất đưa đến
thất bại cho sự thành tựu vô thượng trí đức này.

- Lại nữa, này Ambattha ở đây có vị Sa-môn hay Bà-la-môn chưa thấu đạt sự thành tựu vô

BẬC DỰ LƯU                                           580

thượng trí đức này, và chưa thấu đạt pháp ăn
trái cây rụng để sống, lại mang theo cuốc và giỏ
đi vào rừng sâu và nguyện: "Ta chỉ ăn củ, rễ và
trái cây để sống". Nhất định người này chỉ
xứng đáng là thị giả của vị đã thành tựu trí đức.
Này Ambattha, đó là nguyên nhân thứ hai đưa
đến thất bại cho sự thành tựu vô thượng trí đức
này.

- Lại nữa, này Ambattha, ở đây có Sa-môn hay
Bà-la-môn chưa thấu đạt sự thành tựu vô
thượng trí đức này, chưa thấu đạt pháp ăn trái
cây để sống và chưa thấu đạt pháp ăn củ, rễ và
trái cây để sống, lại nhen lửa tại cuối làng hay
sống thờ lửa ấy. Nhất định người này chỉ xứng
đáng là thị giả của vị đã thành tựu trí đức. Này
Ambattha đó là nguyên nhân thứ ba đưa đến
thất bại cho sự thành tựu vô thượng trí đức này.

- Lại nữa Ambattha, ở đây có Sa-môn hay Bà-la-
môn chưa thấu đạt sự thành tựu vô thượng trí
đức này, chưa thấu đạt được pháp ăn trái cây
rụng để sống, chưa thấu đạt pháp ăn củ, rễ và
trái cây để sống, chưa thấu đạt pháp tôn thờ lửa,
lại xây dựng một ngôi nhà có bốn cửa tại ngã
tư đường, sống và nguyện: "Từ bốn phương
nếu có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào lại, thì ta

BẬC DỰ LƯU                                          581

sẽ cúng dường, tùy theo khả năng, tùy theo sức
lực của ta". Nhất định người này chỉ xứng đáng
là thị giả của vị đã thành tựu trí đức. Này
Ambattha, đó là nguyên nhân thứ tư đưa đến
thất bại cho sự thành tựu vô thượng trí đức này.

Này Ambattha đó là bốn nguyên nhân đưa đến thất bại cho sự thành tựu vô thượng trí đức này.

4. Này Ambattha, ngươi nghĩ thế nào? Ngươi và thầy ngươi có được xem là đã thành tựu vô thượng trí đức này không?

- Bạch không, Tôn giả Gotama. Con và thầy con là gì, Tôn giả Gotama, để có thể so sánh với sự thành tựu vô thượng trí đức. Tôn giả Gotama, con và thầy con còn rất xa sự thành tựu vô thượng trí đức.

- Này Ambattha, ngươi nghĩ thế nào? Tuy
ngươi và thầy ngươi chưa thấu đạt sự thành tựu vô
thượng trí đức này, nhà ngươi có đem theo dụng cụ
của nhà đạo sĩ, đi vào rừng sâu và nguyện: "Ta và
thầy ta chỉ ăn trái cây rụng mà sống?"

- Bạch không, Tôn giả Gotama.

- Này Ambattha, ngươi nghĩ thế nào? Tuy ngươi và thầy ngươi chưa thấu đạt sự thành tựu vô

BẬC DỰ LƯU                                          582

thượng trí đức này, chưa thấu đạt pháp ăn trái cây
rụng để sống, ngươi có mang theo cuốc và giỏ đi vào
rừng sâu và nguyện: "Ta và thầy ta chỉ ăn rễ và trái
cây để sống không?"

- Bạch không, Tôn giả Gotama.

- Này Ambattha, ngươi nghĩ thế nào? Tuy
ngươi và thầy ngươi chưa thấu đạt sự thành tựu vô
thượng trí đức này, chưa thấu đạt pháp ăn trái cây
rụng để sống, chưa thấu đạt pháp ăn củ, rễ và trái cây
để sống, ngươi có nhen lửa tại cuối làng hay cuối
xóm và sống thờ lửa ấy với thầy ngươi không?"

- Bạch không, Tôn giả Gotama.

- Này Ambattha, ngươi nghĩ thế nào? Tuy ngươi và thầy ngươi chưa thấu đạt sự thành tựu vô thượng trí đức này, chưa thấu đạt pháp ăn trái cây rụng để sống, chưa thấu đạt pháp ăn củ, rễ và trái cây để sống và chưa thấu đạt sự thờ lửa, ngươi và thầy ngươi có xây dựng một ngôi nhà có bốn cửa tại ngã tư đường với lời nguyện: "Từ bốn phương, nếu có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào lại, thì ta sẽ cúng dường tùy theo khả năng, tùy theo sức lực của ta không?"

- Bạch không, Tôn giả Gotama.

BẬC DỰ LƯU                                           583

- Này Ambattha, như vậy ngươi và thầy ngươi
còn khiếm khuyết sự thành tựu vô thượng trí đức
này, còn khiếm khuyết bốn nguyên nhân đưa đến thất
bại cho sự thành tựu vô thượng trí đức này,
Ambattha, thế mà những lời này lại do thầy của
ngươi, Bà-la-môn Pokkharasàdi thốt ra: "Những
hạng Sa-môn giả hiệu, đầu trọc, đê tiện, đen đui, sanh
từ nơi chân bà con ta là ai mà có thể đàm luận với
những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vệ đà". Một vị
tự mình chưa thành tựu được những pháp đưa đến sự
thất bại (cho những pháp cao thượng hơn). Này
Ambattha, ngươi xem, thầy của ngươi, Bà-la-môn
Pokkharasàdi đã lỗi lầm như thế nào?

6. Này Ambattha, Bà-la-môn Pokkharasàdi hưởng
thọ sự cung cấp của vua Pasenadi nước Kosala. Vua
Pasenadi nước Kosala cũng không cho phép thầy
ngươi diện kiến. Nếu vua hội nghị với thầy ngươi
thời chỉ nói thầy ngươi ngang qua một tấm màn. Này
Ambattha, tại sao vua Pasenadi nước Kosala lại
không cho phép thầy ngươi diện kiến, người mà vua
cung cấp thực phẩm thuần tịnh chân chánh. Này
Ambattha, ngươi xem thầy của ngươi, Bà-la-môn
Pokkharasàdi đã lỗi lầm như thế nào?

7. Này Ambattha, ngươi nghĩ thế nào? Như vua Pasenadi nước Kosala hoặc ngồi trên cổ voi, hoặc

BẬC DỰ LƯU                                           584

ngồi trên lưng ngựa, hoặc đứng trên lưng ngựa, hoặc đứng trên tấm thảm xe cùng các vị đại thần hay vương tử, luận bàn quốc sự. Nếu vua rời khỏi chỗ ấy hay đứng qua bên, một người Thủ đà hay đầy tớ của một người Thủ đà đến. Người này cũng đứng tại chỗ ấy, cũng luận bàn quốc sự và nói: "Vua Pasenadi nước Kosala đã nói như vậy". Dầu người ấy nói như lời nói của vua, luận bàn như lời luận bàn của vua, người ấy có thể là vua hay là vị phó vương không?

- "Không thể được, Tôn giả Gotama".

8. Này Ambattha, nhà ngươi cũng vậy. Thuở xưa, những vị ẩn sĩ giữa các Bà-la-môn, những tác giả các chú thuật, những nhà tụng tán các chú thuật, đã hát, đã nói lên, đã sưu tầm, những Thánh cú mà nay những Bà-la-môn hiện tại cũng hát lên, nói lên, đọc lên giống như các vị trước đã làm. Những vị ẩn sĩ ấy tên là Atthaka (A sá ca), Vàmaka (Bà-ma), Vàmadeva (Bà-ma -đề-bà), Vessàmitta (Tì-bà-thẩm- sá), Yamataggi (Gia-bà -đề-bà), Angirasa (Ương-kỳ- la). Bhàradvàja (Bạt-la-đà thẩm-xà), Vàsettha (Bà- ma-sá) Kassapa (Ca-diếp), Bhagu (Bà-cửu). Dầu ngươi có thể nói "Ta, một đệ tử, học thuộc lòng những chú thuật của các vị ấy", chỉ với điều kiện này, ngươi có thể được xem là một vị ẩn sĩ hay đã chứng địa vị của một ẩn sĩ không? Việc này không thể có

BẬC DỰ LƯU                                           585

được.

9. Ambattha, ngươi nghĩ thế nào? Ngươi có được
nghe những vị Bà-la-môn, trưởng lão, tôn túc, những
vị giáo sư và tổ sư nói đến không? Thuở xưa những
vị ẩn sĩ, giữa các Bà-la-môn, những tác giả của chú
thuật, những nhà tụng tán các chú thuật đã hát, đã nói
lên, đã sưu tầm những Thánh cú mà nay những Bà-
la-môn, cũng hát lên, nói lên, đọc lên giống như các
vị trước đã làm. Những vị ẩn sĩ ấy tên là Atthaka,
Vàmaka, Vàmadeva, Vessàmitta, Yamataggi,
Angirasa, Bhàradvàja, Vàsettha, Kassapa, Bhagu.
Những vị ấy có khéo tắm, khéo chải chuốt, tóc và râu
khéo sửa soạn, trang điểm với vòng hoa và ngọc,
mặc toàn đồ trắng, tận hưởng và tham đắm năm món
dục lạc, như người và thầy của ngươi hiện nay
không?

- Không có vậy. Tôn giả Gotama.

10. - Các vị ẩn sĩ ấy có dùng cơm nấu từ gạo trắng
thượng hạng mà các hạt đen được gạn bỏ ra, dùng
các món canh, các món đồ ăn nhiều loại không, như
ngươi và thầy ngươi hiện nay không?

- Không có vậy, Tôn giả Gotama.

- Hay các vị ấy được những thiếu nữ có đường

BẬC DỰ LƯU                                           586

eo và thắt lưng có tua hầu hạ như ngươi và thầy ngươi hiện nay không?

- Không có vậy, Tôn giả Gotama.

- Hay những vị ấy đi trên những xe do những
con ngựa cái có bờm, đuôi được bện và dùng những
cây roi và gậy dài như ngươi và thầy ngươi hiện nay
không?

- Không có vậy, Tôn giả Gotama.

- Hay những vị ấy sống được che chở trong
những thành lũy có những chiến hào bao bọc, có
những cửa thành hạ xuống, có những chiến sĩ mang
gươm dài hộ vệ như ngươi và thầy ngươi hiện nay
không?

- Không có vậy, Tôn giả Gotama.

Như vậy, này Ambattha, ngươi và thầy ngươi không
phải là một ẩn sĩ, không giống đời sống của nhà ẩn
sĩ. Này Ambattha, nếu có gì nghi ngờ, có gì phân vân
về Ta, hãy hỏi Ta và Ta sẽ trả lời.

11. Lúc bấy giờ, Thế Tôn ra khỏi tịnh xá và bắt đầu đi kinh hành. Thanh niên Ambattha đi theo sau Thế Tôn đang đi kinh hành và tìm đếm ba mươi hai tướng

BẬC DỰ LƯU                                         587

tốt của vị đại nhân, nghi hoặc sanh, do dự sanh, chưa được thỏa mãn, chưa được hài lòng, tức là tướng mã âm tàng và tướng lưỡi rộng dài.

12. Khi bấy giờ, Thế Tôn nghĩ rằng: "Thanh niên
Ambattha này thấy ở nơi ta gần đủ ba mươi hai tướng
tốt của vị đại nhân trừ hai tướng. Đối với hai tướng
tốt của vị đại nhân, nghi hoặc sanh, do dự sanh, chưa
được thỏa mãn, chưa được hài lòng, tức là tướng mã
âm tàng và tướng lưỡi rộng dài".

Thế Tôn liền dùng thần thông khiến thanh niên Ambattha thấy tướng mã âm tàng của Thế Tôn. Và Thế Tôn le lưỡi, rờ đến, liếm đến hai lỗ tai, rờ đến, liếm đến hai lỗ mũi, và dùng lưỡi che khắp cả vầng trán. Lúc bấy giờ, thanh niên Ambattha liền nghĩ rằng: "Sa-môn Gotama đầy đủ ba mươi hai tướng tốt của vị đại nhân, không phải không đầy đủ". Và nói với Thế Tôn: "Tôn giả Gotama, nay chúng tôi xin đi, chúng tôi rất bận, có nhiều việc cần phải làm".

- Này Ambattha, hãy làm những gì ngươi nghĩ là phải thời.

Rồi thanh niên Ambattha leo lên xe do ngựa cái kéo và ra đi.

13. Lúc bấy giờ Bà-la-môn Pokkharasàdi ra khỏi

BẬC DỰ LƯU                                          588

Ukkattha với một đại chúng Bà-la-môn, ngồi tại hoa viên của mình và chờ đợi thanh niên Ambattha. Khi thanh niên Ambattha đi đến hoa viên, đi xe cho đến chỗ còn đi xe được, rồi xuống xe đi bộ đến tại chỗ Bà-la-môn pokkharasàdi đang ngồi. Đến xong, thanh niên Ambattha đảnh lễ Bà-la-môn Pokkharasàdi và ngồi xuống một bên. Sau khi thanh niên Ambattha ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Pokkharasàdi nói:

14. - Này Ambattha thân mến, ngươi đã thấy Sa-môn Gotama chưa?

- Chúng con thấy Tôn giả Gotama rồi.

- Này Ambattha thân mến, có phải Tôn giả Gotama đúng với tin đồn đã truyền đi, chớ không phải khác?

- Tôn giả Gotama đúng với tin đồn đã truyền
đi, chớ không phải khác. Tôn giả Gotama là như vậy,
chớ không phải khác. Tôn giả Gotama đầy đủ ba
mươi hai tướng tốt của vị đại nhân, chớ không phải
thiếu.

- Này Ambattha thân mến, con có cùng với Tôn giả Gotama đàm luận không?

- Con có đàm luận với Tôn giả Gotama.

BẬC DỰ LƯU                                        589

- Này Ambattha thân mến, cuộc đàm luận ấy như thế nào?

Thanh niên Ambattha liền thuật cho Bà-la-môn Pokkharasàdi rõ tất cả cuộc hội đàm với Tôn giả Gotama.

15. Nghe nói như vậy, Bà-la-môn Pokkharasàdi nói với thanh niên Ambattha:

- Ngươi thật là nhà học giả đốn mạt của chúng
ta! Ngươi thật là nhà đa văn đốn mạt của chúng ta!
Ngươi thật là nhà tinh thông ba quyển Vệ đà đốn mạt
của chúng ta. Người ta nói những ai có sự cư xử như
vậy, khi thân hoại mạng chung, sẽ phải sanh vào cõi
ác, đọa xứ, địa ngục. Này Ambattha, ngươi càng
công kích Tôn giả Gotama bao nhiêu, lại càng bị Tôn
giả Gotama lật tẩy chúng ta bấy nhiêu. Ngươi thật là
nhà học giả đốn mạt của chúng ta! Ngươi thật là nhà
đa văn đốn mạt của chúng ta! Ngươi thật là nhà tinh
thông ba quyển Vệ đà đốn mạt của chúng ta! Người
ta nói, những ai có sự cư xử như vậy, khi thân hoại
mạng chung, sẽ phải sanh vào cõi ác, đọa xứ, địa
ngục.

Bà-la-môn Pokkharasàdi tức giận, bực bội, dùng chân đá thanh niên Ambattha bổ lộn nhào rồi lập tức muốn đi gặp đến Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                          590

16. Khi ấy, những người Bà-la-môn này thưa với Bà-
la-môn Pokkharasàdi: "Hôm nay thì giờ đã quá trễ
để đi thăm Sa-môn Gotama. Ngày mai Tôn giả
Pokkharasàdi hãy đi thăm Sa-môn Gotama".

Tuy vậy, Bà-la-môn Pokkharasàdi vẫn cho làm các
món ăn thượng vị, loại cứng loại mềm tại nhà riêng,
chở trên các xe, và dưới ánh sáng của những ngọn
đuốc từ Ukkattha đi ra và đi đến khóm rừng
Icchànankala. Vị này đi xe cho đến chỗ còn đi xe
được rồi xuống xe đi bộ đến Thế Tôn. Khi đi đến,
liền nói với Thế Tôn những lời hỏi thăm xã giao, rồi
ngồi xuống một bên. Khi ngồi xuống một bên, Bà-
la-môn Pokkharasàdi nói với Thế Tôn:

17. - Tôn giả Gotama, đệ tử của chúng tôi, thanh niên Ambattha có đến đây không?

- Này Bà-la-môn, đệ tử ngươi, thanh niên Ambattha có đến đây.

- Tôn giả Gotama, Ngài có cùng với thanh niên Ambattha đàm luận không?

- Này Bà-la-môn, ta có đàm luận với thanh niên Ambattha.

- Tôn giả Gotama, cuộc đàm luận của Ngài

BẬC DỰ LƯU                                          591

với thanh niên Ambattha như thế nào?

Cuộc đàm luận với thanh niên Ambattha như thế nào, Thế Tôn kể lại tất cả cho Bà-la-môn Pokkharasàdi.

Nghe nói vậy, Bà-la-môn nói với Thế Tôn:

- Tôn giả Gotama, thanh niên Ambattha thật là ngu si! Tôn giả Gotama, hãy tha thứ cho thanh niên Ambattha!

- Này Bà-la-môn, cầu cho thanh niên Ambattha được hạnh phúc.

18. Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Pokkharasàdi tìm đếm
ba mươi hai tướng tốt của bậc đại nhân trên thân Thế
Tôn. Bà-la-môn thấy gần đủ ba mươi hai tướng tốt
của bậc đại nhân trên thân Thế Tôn, trừ hai tướng.
Đối với hai tướng tốt của bậc đại nhân, nghi hoặc
sanh, do dự sanh, chưa được thỏa mãn, chưa được
hài lòng, hai tướng là tướng mã âm tàng và tướng
lưỡi rộng dài.

19. Lúc bấy giờ Thế Tôn nghĩ rằng: "Bà-la-môn Pokkharasàdi thấy gần đủ ba mươi hai tướng tốt của bậc đại nhân ở nơi Ta, trừ hai tướng. Đối với hai tướng tốt của bậc đại nhân, nghi hoặc sanh, do dự

BẬC DỰ LƯU                                          592

sanh, chưa được thỏa mãn, chưa được hài lòng, tức
là tướng mã âm tàng và tướng lưỡi rộng dài". Thế
Tôn liền dùng thần thông khiến Bà-la-môn
Pokkharasàdi thấy tướng mã âm tàng của Thế Tôn.
Và Thế Tôn le lưỡi, rờ đến, liếm đến hai lỗ tai, rờ
đến, liếm đến hai lỗ mũi, và dùng lưỡi che khắp cả
vầng trán.

Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Pokkharasàdi nghĩ rằng: "Sa
môn Gotama có đầy ba mươi hai tướng tốt của bậc
đại nhân, không phải không đầy đủ", liền nói với Thế
Tôn: "Hôm nay xin mời Tôn giả Gotama cùng chúng
Tỷ-kheo đến dùng cơm với con". Thế Tôn nhận lời
với sự im lặng.

20. Khi Bà-la-môn Pokkharasàdi được biết Thế Tôn đã nhận lời liền báo thì giờ cho Thế Tôn: Tôn giả Gotama, cơm đã sẵn sàng. Khi ấy Thế Tôn buổi sáng đắp y, đem theo y bát, và cùng với chúng Tỷ-kheo đi đến cư xá của Bà-la-môn Pokkharasàdi. Khi đi đến, liền ngồi trên chỗ soạn sẵn. Bà-la-môn Pokkharasàdi tự tay làm cho Thế Tôn thỏa mãn với những món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm, còn các thanh niên Bà-la-môn thì tiếp đại chúng Tỷ-kheo. Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Pokkharasàdi, sau khi biết Thế Tôn dùng cơm đã xong, đã rửa tay và bát, liền lấy một ghế ngồi thấp khác và ngồi xuống một bên.

BẬC DỰ LƯU                                          593

21. Thế Tôn liền thứ lớp giảng pháp cho Bà-la-môn
Pokkharasàdi đang ngồi một bên nghe, thuyết về bố
thí, thuyết về trì giới, thuyết về các cõi trời, trình bày
sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của dục lạc và
sự lợi ích của xuất ly. Khi Thế Tôn biết tâm của Bà-
la-môn Pokkharasàdi đã sẵn sàng, đã nhu thuận,
không còn chướng ngại, được phấn khởi, được tín
thành, liền thuyết pháp mà chư Phật đã chứng ngộ,
tức là khổ, tập, diệt, đạo. Cũng như tấm vải thuần
bạch, được gột rửa các vết đen, sẽ rất dễ thấm màu
nhuộm, cũng vậy, chính chỗ ngồi này, pháp nhãn xa
trần ly cấu khởi lên trong tâm Bà-la-môn
Pokkharasàdi: "Phàm pháp gì được tập khởi lên
đều bị tiêu diệt".

22. Khi ấy Bà-la-môn Pokkharasàdi, thấy pháp,
chứng pháp, ngộ pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ
tiêu trừ, do dự diệt tận, chứng được tự tín, không y
cứ nơi người khác đối với đạo pháp của đức Bổn sư.
Bà-la-môn Pokkharasàdi liền bạch Phật:

- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng
lại những gì bị quăng xuống, phơi bày ra những gì bị
che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn
sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể
thấy sắc. Cũng vậy, chánh pháp đã được Tôn giả

BẬC DỰ LƯU                                               594

Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Tôn giả Gotama, con, con của con, vợ của con, tùy tùng của con, bạn hữu của con, xin quy y Thế Tôn Gotama, quy y Pháp và quy y chúng Tỷ kheo. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử, từ nay trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

Như Tôn giả Gotama đến thăm các gia đình
cư sĩ khác ở Ukkattha, mong Tôn giả Gotama cũng
đến thăm các gia đình Pokkharasàdi. Tại đây, các
thanh nam hay thanh nữ Bà-la-môn sẽ đảnh lễ Thế
Tôn Gotama, hoặc đứng dậy, hoặc mời chỗ ngồi,
hoặc mời nước, hoặc khiến tâm hoan hỷ. Như vậy
chúng sẽ hưởng hạnh phúc, lợi ích trong một thời
gian lâu dài.

- Này Bà-la-môn lời ngươi nói thật là chí thiện.

BẬC DỰ LƯU                                         595

62 Pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên - Kinh BRAHMAYU – 91 Trung II, 643

KINH BRAHMAYU (Brahmayu suttam) – Bài kinh số 91 – Trung II, 643

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn du hành ở Videha, cùng với
đại chúng Tỷ-kheo khoảng năm trăm vị. Lúc bấy giờ,
Bà-la-môn Brahmayu trú tại Mithila (Di-tát-la) già
yếu, niên cao, lạp lớn, đã đến tuổi trưởng thượng, đã
gần mãn cuộc đời, tuổi đã đến một trăm hai mươi,
một vị đọc tụng Thánh điển, chấp trì chú thuật, tinh
thông ba tập Veda, với tự vựng, lễ nghi, ngữ nguyên
và thứ năm là các cổ truyện, thông hiểu từ ngữ và
văn phạm, thâm hiểu Thuận thế luận và Đại nhân
tướng.

Bà-la-môn Brahmayu có nghe: "Sa-môn
Gotama là Thích tử, xuất gia từ dòng họ Sakya
(Thích-ca) đang du hành ở Videha, cùng với đại
chúng Tỷ-kheo khoảng năm trăm vị". Tiếng đồn tốt
đẹp sau đây được truyền đi về Tôn giả Gotama: "Đây

BẬC DỰ LƯU                                          596

là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn. Với thắng trí, Ngài tự thân chứng ngộ thế giới này cùng với Thiên giới, Phạm thiên giới, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, các loài Trời và loài Người. Khi đã chứng ngộ, Ngài còn tuyên thuyết điều Ngài đã chứng ngộ. Ngài thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, văn nghĩa đầy đủ, Ngài tuyên dạy Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Tốt đẹp thay sự chiêm ngưỡng một vị A-la-hán như vậy! ".

Lúc bấy giờ đệ tử của Bà-la-môn Brahmayu là
thanh niên Uttara... một vị tinh thông ba tập Veda...
(như trên)... và Đại nhân tướng. Rồi Bà-la-môn
Brahmayu bảo thanh niên Uttara:

– Này Uttara thân mến, Sa-môn Gotama này là Thích tử... Chánh Đẳng Giác... (như trên)... Thật tốt đẹp thay được yết kiến một vị A-la-hán như vậy. Uttara thân mến, hãy đi đến Sa-môn Gotama, sau khi đến hãy tìm hiểu Sa-môn Gotama, có phải là Tôn giả Gotama như tiếng đã đồn, hay là không phải, hay là Tôn giả Gotama như thế này, hay là không phải như thế này. Chính nhờ Ông mà chúng ta biết về Tôn giả Gotama. Ta cũng vậy, tùy theo điều Ông nói, ta sẽ biết Tôn giả Gotama có phải là Tôn giả Gotama như

BẬC DỰ LƯU                                          597

tiếng đã đồn, hay là không phải, hay là Tôn giả Gotama như thế này, hay là không phải như thế này.

Này Uttara thân mến, theo Thánh điển của
chúng ta được truyền lại về ba mươi hai Đại nhân
tướng, những ai có ba mươi hai tướng ấy sẽ chọn một
trong hai con đường, không có con đường nào khác:
Nếu là tại gia, sẽ thành vị Chuyển luân Thánh vương
chinh phục mọi quốc độ, đầy đủ bảy món báu. Bảy
món báu này là xe báu, voi báu, ngựa báu, châu báu,
ngọc nữ báu, cư sĩ báu và thứ bảy là tướng quân báu.
Và vị này có hơn một ngàn con trai, là những vị anh
hùng, oai phong lẫm liệt, chiến thắng ngoại quân. Vị
này sống thống lãnh quả đất cùng tận cho đến đại
dương, và trị vì với Chánh pháp, không dùng gậy,
không dùng đao. Nếu vị này xuất gia, từ bỏ gia đình,
sống không gia đình, vị này sẽ chứng quả A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác quét sạch mê lầm ở đời. Này
Uttara thân mến, ta đã cho con chú thuật, Ông đã
nhận những chú thuật ấy.

– Thưa vâng, Tôn giả.

Thanh niên Uttara vâng đáp Bà-la-môn
Brahmayu, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Bà-la-môn
Brahmayu, giữ thân hướng về phía hữu, rồi ra đi du
hành đến Thế Tôn ở Videha, tuần tự du hành đi đến

BẬC DỰ LƯU                                         598

Thế Tôn, sau khi đến, nói lên những lời chào đón hỏi thăm với Thế Tôn, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, thanh niên Uttara tìm xem ba mươi hai Đại nhân tướng trên thân Thế Tôn. Thanh niên Uttara thấy trên thân Thế Tôn phần lớn ba mươi hai Đại nhân tướng, trừ hai tướng. Đối với hai Đại nhân tướng ấy, nghi hoặc sanh, do dự sanh, chưa được thỏa mãn, chưa được hài lòng, tức là tướng mã âm tàng và tướng lưỡi rộng dài. Rồi Thế Tôn nghĩ rằng: "Thanh niên Uttara này thấy ở nơi Ta phần lớn ba mươi hai Đại nhân tướng, trừ hai tướng. Đối với hai Đại nhân tướng ấy, nghi hoặc sanh, do dự sanh, chưa được thỏa mãn, chưa được hài lòng, tức là tướng mã âm tàng và tướng lưỡi rộng dài". Thế Tôn liền dùng thần thông khiến thanh niên Uttara thấy được tướng mã âm tàng của Thế Tôn. Và Thế Tôn le lưỡi, rờ đến, liếm đến hai lỗ tai; rờ đến, liếm đến hai lỗ mũi, và dùng lưỡi che khắp cả vùng trán.

Rồi thanh niên Uttara suy nghĩ: "Sa-môn
Gotama có đầy đủ ba mươi hai Đại nhân tướng. Vậy
ta hãy theo sát Sa-môn Gotama để dò xem các uy
nghi (của Ngài)". Rồi thanh niên Uttara trong bảy
tháng theo sát Thế Tôn như bóng không bao giờ rời
hình.

BẬC DỰ LƯU                                            599

Rồi thanh niên Uttara, sau bảy tháng, khởi hành
đi đến Mithila ở Videha, tuần tự du hành đi đến
Mithila, rồi đi đến Bà-la-môn Brahmayu, sau khi
đến, đảnh lễ Bà-la-môn Brahmayu rồi ngồi xuống
một bên. Bà-la-môn Brahmayu nói với thanh niên
Uttara đang ngồi một bên:

– Này Uttara thân mến, có phải tiếng đồn về Tôn giả Gotama là đúng như vậy, không phải khác, có phải Tôn giả Gotama là như vậy, không phải khác?

– Tiếng đồn về Tôn giả Gotama là đúng như vậy, không phải khác, Tôn giả Gotama là như vậy, không phải khác.

 Và Tôn giả Gotama ấy có đầy đủ ba mươi hai Đại nhân tướng.

1. Tôn giả Gotama có lòng bàn chân bằng phẳng.
Đây là Đại nhân tướng của Đại nhân Tôn giả
Gotama.
2. Dưới hai bàn chân Tôn giả Gotama, có hiện ra
hình bánh xe, với ngàn tăm xe, với trục xe vành
xe, với các bộ phận hoàn toàn đầy đủ.
3. Tôn giả Gotama có gót chân thon dài.
4. Tôn giả Gotama có ngón tay, ngón chân dài.

BẬC DỰ LƯU                                         600

5. Tôn giả Gotama có tay chân mềm mại.
6. Tôn giả Gotama tay chân có màn da lưới.
7. Tôn giả Gotama có mắt cá tròn như con sò.
8. Tôn giả Gotama có ống chân to như con dê
rừng.
9. Tôn giả Gotama đứng thẳng, không cong lưng
xuống có thể rờ đầu gối với hai bàn tay.
10. Tôn giả Gotama có tướng mã âm tàng.
11. Tôn giả Gotama có màu da như đồng, màu
sắc như vàng.
12. Tôn giả Gotama có da trơn mướt khiến bụi
không có thể bám dính vào.
13. Tôn giả Gotama có lông da mọc từng lỗ lông
một, mỗi lỗ chân lông có một lông.
14. Tôn giả Gotama có lông mọc xoáy tròn thẳng
lên, mỗi sợi lông đều vậy, màu xanh đậm như
thuốc bôi mắt, xoáy lên từng xoáy tròn nhỏ, và
xoáy về hướng mặt.
15. Tôn giả Gotama có thân hình cao thẳng.
16. Tôn giả Gotama có bảy chỗ tròn đầy.
17. Tôn giả Gotama có nửa thân trước như thân
con sư tử.
18. Tôn giả Gotama không có lõm khuyết xuống

BẬC DỰ LƯU                                      601

giữa hai vai.
19. Tôn giả Gotama có thân thể cân đối như cây
bàng. Bề cao thân ngang bằng bề dài hai tay sải
rộng, bề dài hai tay sải rộng ngang bằng bề cao
của thân.
20. Tôn giả Gotama có bán thân trên vuông tròn.
21. Tôn giả Gotama có vị giác hết sức sắc bén.
22. Tôn giả Gotama có quai hàm như con sư tử.
23. Tôn giả Gotama có bốn mươi răng.
24. Tôn giả Gotama có răng đều đặn.
25. Tôn giả Gotama có răng không khuyết hở.
26. Tôn giả Gotama có răng cửa trơn láng.
27. Tôn giả Gotama có tướng lưỡi rộng dài.
28. Tôn giả Gotama có giọng nói tuyệt diệu như
tiếng chim ca-lăng- tần-già (karavika).
29. Tôn giả Gotama có hai mắt màu xanh đậm.
30. Tôn giả Gotama có lông mi con bò cái.
31. Tôn giả Gotama, giữa hai lông mày, có sợi
lông trắng mọc lên mịn màng như bông nhẹ.
32. Tôn giả Gotama có nhục kế trên đầu.
 Đây là Đại nhân tướng của Đại nhân Tôn giả
Gotama.

BẬC DỰ LƯU                                        602

 Khi Tôn giả Gotama đi, Ngài bước chân mặt
trước, không đặt chân xuống quá xa, không rút
chân lên quá gần, không bước quá mau, không
bước quá chậm, khi đi đầu gối không va chạm
đầu gối, khi đi mắt cá không va chạm mắt cá;
Ngài đi không co bắp vế lên, không duỗi bắp
vế xuống, không đưa bắp vế vào trong, không
đưa bắp vế ra ngoài. Khi đi Tôn giả Gotama chỉ
di động phần thân ở dưới, và không đi, dùng
toàn thân lực. Khi ngó quanh, Tôn giả Gotama
ngó quanh với toàn thân.
 Khi đi không có ngưỡng mặt lên, không cúi
mặt xuống, không có ngó quanh, và chỉ ngó
xuống khoảng một tầm (yugamattam, bề dài
một cái cày). Xa hơn, tri kiến được mở rộng
(anavatam: không bị che đậy).
 Khi đi vào nhà, (Tôn giả Gotama) không ngửa
thân về phía sau, không cúi thân về phía trước,
không đưa thân về phía trong, không đưa thân
về phía ngoài; vị ấy quay lưng không quá xa
ghế ngồi, không quá gần ghế ngồi; ngồi trên
ghế, không nắm chặt thành ghế, không gieo
thân ngồi xuống ghế.
 Khi ngồi trong nhà. Ngài không rung tay,
không rung chân, không ngồi tréo đầu gối với
nhau, tréo mắt cá với nhau, không ngồi tay

BẬC DỰ LƯU                                       603

chống cằm. Khi ngồi trong nhà, không có sợ
hãi, không có run rẩy, không có dao động,
không có hoảng hốt. Như vậy Tôn giả Gotama
ngồi, không sợ hãi, không run sợ, không dao
động, không hoảng hốt, lông tóc không dựng
ngược, Thiền tịnh độc cư.
 Khi Ngài nhận cơm, không chúc bình bát lên,
không chúc bình bát xuống, không xoay bình
bát vào phía trong, không xoay bình bát ra phía
ngoài, nhận cơm không quá ít, không quá
nhiều.
 Ngài ăn đồ ăn vừa phải (với cơm), không có bỏ
miếng cơm, chỉ lựa miếng ăn. Tôn giả Gotama
đưa miếng cơm quanh miệng hai ba lần rồi mới
nuốt, không hột cơm nào được vào trong thân
không bị nghiến nát, và không một hột cơm nào
còn lại trong miệng trước khi ăn miếng cơm
khác. Tôn giả Gotama không thưởng thức vị ăn
khi ăn đồ ăn, không thưởng thức lòng tham vị.
 Tôn giả Gotama ăn đồ ăn có đầy đủ tám đức
tánh, không phải để vui đùa, không phải để
đam mê, không phải để trang sức, không phải
để tự làm đẹp mình, mà chỉ để thân này được
sống lâu và được bảo dưỡng, để (thân này) khỏi
bị thương hại, để hỗ trợ Phạm hạnh, nghĩ rằng:
"Như vậy, Ta diệt trừ các cảm thọ cũ và không

BẬC DỰ LƯU                                       604

cho khởi lên các cảm thọ mới, và Ta sẽ không
lỗi lầm, sống được an ổn".
 Ngài ăn xong lấy nước rửa bát, không chúc
bình bát lên, không chúc bình bát xuống, không
xoay bình bát vào phía trong, không xoay bình
bát ra phía ngoài, nhận nước không quá ít,
không quá nhiều. Ngài rửa bát không sanh
tiếng động, rửa bát không xoay tròn bình bát,
không có đặt bình bát xuống đất rồi rửa tay, khi
hai tay rửa xong, bình bát cũng rửa xong, khi
bình bát rửa xong, hai tay cũng rửa xong. Ngài
đổ nước bình bát, không quá xa, không quá
gần, không vẩy nước cùng khắp.
 Khi ăn xong, Ngài đặt bình bát xuống đất,
không quá xa, không quá gần, không phải
không nghĩ đến bình bát, cũng không quá lo
cho bình bát. Khi ăn xong, Ngài ngồi im lặng
một lát nhưng không để quá thì giờ nói lời tùy
hỷ (công đức). Ngài nói lời tùy hỷ (công đức),
không chỉ trích bữa ăn ấy, không mong bữa ăn
khác; trái lại, Ngài với pháp thoại khai thị hội
chúng ấy, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho
hoan hỷ. Ngài sau khi với pháp thoại khai thị
hội chúng ấy, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm
cho hoan hỷ, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.
Ngài đi không quá mau, không quá chậm. Ngài

BẬC DỰ LƯU                                        605

đi không phải (như muốn) lánh xa hội chúng
ấy.
 Tôn giả Gotama đắp y không kéo lên quá cao
trên thân, không kéo xuống quá thấp, không
dính sát vào thân, không có lơi ra khỏi thân, gió
thổi không thoát y khỏi thân Tôn giả Gotama;
bụi nhớp không dính trên thân Tôn giả Gotama.
 Đi đến tu viện, Ngài ngồi trên ghế đã soạn sẵn,
sau khi ngồi liền rửa chân, và Tôn giả Gotama
không sống chú tâm vào công việc làm đẹp hai
chân. Ngài ngồi kiết già, lưng thẳng, và đặt
niệm trước mặt. Ngài không nghĩ đến tự hại,
không nghĩ đến hại người, không nghĩ đến hại
cả hai. Tôn giả Gotama ngồi, tâm hướng đến
lợi mình, lợi người, lợi cả hai, lợi toàn thế giới.
 Đi đến tu viện, Ngài thuyết pháp cho hội
chúng, không tán dương hội chúng ấy, không
chỉ trích hội chúng ấy, trái lại với pháp thoại
khai thị hội chúng ấy, khích lệ làm cho phấn
khởi, làm cho hoan hỷ.
 Tiếng nói thoát ra từ miệng Tôn giả Gotama có
tám đức tánh: lưu loát, dễ hiểu, dịu ngọt, nghe
rõ ràng, sung mãn, phân minh, thâm sâu và
vang động. Khi Tôn giả Gotama giải thích cho
hội chúng với tiếng nói của mình, tiếng nói

BẬC DỰ LƯU                                           606

không vượt ra khỏi hội chúng. Hội chúng sau
khi được Tôn giả Gotama khai thị, khích lệ,
làm cho phấn khởi, làm cho thích thú, làm cho
hoan hỷ, Ngài từ chỗ ngồi đứng dậy, và ra đi
vẫn quay nhìn lại, không muốn rời bỏ.
Chúng con thấy Tôn giả Gotama đi. Chúng con
thấy (Tôn giả) đứng. Chúng con thấy (Tôn giả) ngồi
im lặng trong nhà. Chúng con thấy (Tôn giả) ăn trong
nhà. Chúng con thấy (Tôn giả) sau khi ăn xong, ngồi
im lặng. Chúng con thấy (Tôn giả) sau khi ăn xong,
nói lời tùy hỷ (công đức). Chúng con thấy (Tôn giả)
đi trở về tu viện. Chúng con thấy (Tôn giả) đi đến tu
viện ngồi im lặng. Chúng con thấy (Tôn giả) đi đến
tu viện thuyết pháp cho hội chúng. Như vậy, và như
vậy là Tôn giả Gotama ấy và lại còn nhiều hơn như
vậy nữa.

Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Brahmayu từ chỗ
ngồi đứng dậy, đắp thượng y vào một bên vai, chắp
tay hướng đến Thế Tôn, và ba lần nói lời cảm hứng
sau đây:

– Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác! Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác! Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A la hán, Chánh Đẳng
Giác! Có thể tại một chỗ nào, thời gian nào, chúng
tôi sẽ đi đến gặp Tôn giả Gotama ấy. Có lẽ sẽ có một

BẬC DỰ LƯU                                          607

cuộc nói chuyện.

Rồi Thế Tôn, tuần tự du hành ở Videha và đi
đến Mithila. Ở đấy, Thế Tôn trú tại rừng xoài
Makhadeva ở Mithila. Các Bà-la-môn, Gia chủ ở
Mithila nghe nói: "Sa-môn Gotama là Thích tử, xuất
gia từ dòng họ Thích-ca, đang du hành ở Videha,
cùng với đại chúng Tỷ-kheo khoảng năm trăm vị đã
đến Mithila và hiện trú ở rừng xoài Makhadeva, tại
Mithila. Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về
Tôn giả Gotama: "... (như trên)... được yết kiến một
vị A-la-hán như vậy! " Rồi các Bà-la-môn, Gia chủ
ở Mithila đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến, một số
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số nói
lên những lời chào đón hỏi thăm Thế Tôn, sau khi
nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi
ngồi xuống một bên; một số chắp tay hướng vái Thế
Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số xưng danh họ
rồi ngồi xuống một bên; một số im lặng rồi ngồi
xuống một bên.

Bà-la-môn Brahmayu nghe như sau: "Sa-môn
Gotama là Thích tử, xuất gia từ dòng họ Thích-ca, đã
đến Mithila và trú ở Mithila tại rừng xoài
Makhadeva". Rồi Bà-la-môn Brahmayu đi đến rừng
xoài Makhadeva cùng với một số đông thanh niên
Bà-la-môn. Khi đến không xa rừng xoài bao nhiêu,

BẬC DỰ LƯU                                         608

Bà-la-môn Brahmayu khởi lên ý nghĩ: "Thật không
thích đáng cho ta đến yết kiến Sa-môn Gotama mà
không báo trước". Rồi Bà-la-môn Brahmayu bảo
một người thanh niên:

– Này Thanh niên, hãy đi đến Sa-môn Gotama,
sau khi đến hãy nhân danh ta hỏi thăm Sa-môn
Gotama có ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe,
lạc trú: "Thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn
Brahmayu hỏi thăm Tôn giả Gotama có ít bệnh, ít
não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú và thưa như sau:
"Thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn Brahmayu già
yếu, niên cao, lạp lớn, đã đến tuổi trưởng thượng, đã
gần mãn cuộc đời, tuổi đã đến một trăm hai mươi,
một vị đọc tụng Thánh điển, chấp trì chú thuật, tinh
thông ba tập Veda, với tự vựng, lễ nghi, ngữ nguyên
và thứ năm là các cổ truyện, thông hiểu từ ngữ và
văn phạm, thâm hiểu Thuận thế luận và Đại nhân
tướng. Thưa Tôn giả, đối với các Bà-la-môn, Gia chủ
sống tại Mithila, Bà-la-môn Brahmayu được xem là
tối thượng về phương diện tài sản, Bà-la-môn
Brahmayu được xem là tối thượng về phương diện
chú thuật (manta), Bà-la-môn Brahmayu được xem
là tối thượng về phương diện tuổi tác và danh vọng.
Vị ấy muốn yết kiến Tôn giả Gotama".

– Thưa vâng, Tôn giả.

BẬC DỰ LƯU                                          609

Thanh niên ấy vâng đáp Bà-la-môn Brahmayu,
đi đến Thế Tôn, sau khi đến nói lên những lời chào
đón hỏi thăm Thế Tôn, sau khi nói lên những lời chào
đón hỏi thăm thân hữu, liền đứng một bên. Đứng một
bên, thanh niên ấy bạch Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn Brahmayu
hỏi thăm Tôn giả Gotama có ít bệnh, ít não, khinh
an, có mạnh khỏe, lạc trú: "Thưa Tôn giả Gotama,
Bà-la-môn Brahmayu già yếu... (như trên)... và Đại
nhân tướng. Thưa Tôn giả, đối với các Bà-la-môn,
Gia chủ sống ở Mithila, Bà-la-môn Brahmayu được
xem là tối thượng về phương diện tài sản, Bà-la-môn
Brahmayu được xem là tối thượng về phương diện
chú thuật (manta), Bà-la-môn Brahmayu được xem
là tối thượng về phương diện tuổi tác và danh vọng.
Vị ấy muốn yết kiến Tôn giả Gotama".

– Này Thanh niên, nay Bà-la-môn Brahmayu hãy làm những gì vị ấy nghĩ là hợp thời.

Rồi vị thanh niên ấy đi đến Bà-la-môn Brahmayu, sau khi đến, liền thưa với Bà-la-môn Brahmayu:

– Tôn giả đã được Sa-môn Gotama chấp nhận. Nay Tôn giả hãy làm những gì Tôn giả nghĩ là hợp thời.

BẬC DỰ LƯU                                         610

Rồi Bà-la-môn Brahmayu đi đến Thế Tôn. Hội
chúng ấy thấy Bà-la-môn Brahmayu từ xa đi đến, sau
khi thấy liền tránh chỗ hai bên vì vị này được nhiều
người biết đến và có danh vọng. Bà-la-môn
Brahmayu nói với hội chúng ấy:

– Thôi vừa rồi, các Tôn giả, hãy ngồi trên chỗ ngồi của mình. Ở đây, tôi sẽ ngồi gần Sa-môn Gotama.

Rồi Bà-la-môn Brahmayu đi đến Thế Tôn, sau
khi đến, nói lên những lời chào đón hỏi thăm Thế
Tôn, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm
thân hữu rồi ngồi xuống một bên.

Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Brahmayu tìm
xem ba mươi hai Đại nhân tướng trên thân Thế Tôn.
Bà-la-môn Brahmayu thấy phần lớn ba mươi hai Đại
nhân tướng trên thân Thế Tôn, trừ hai tướng, đối với
hai Đại nhân tướng ấy, nghi hoặc sanh, do dự sanh,
chưa được thỏa mãn, chưa được hài lòng, tức là
tướng mã âm tàng và tướng lưỡi rộng dài. Rồi Bà-la-
môn Brahmayu nói với Thế Tôn những bài kệ sau
đây:

Tôn giả Gotama! Ba hai Đại nhân tướng, Con được nghe nói đến,

BẬC DỰ LƯU                                         611

Hai tướng con không thấy
Trên thân của Tôn giả,
Tôn giả, mã âm tàng,
Bậc tối thượng loài Người,
Ngài có hay không có?
Hay là tướng nữ nhân?
Hay lưỡi Ngài quá ngắn?
Hay lưỡi Ngài rộng dài?
Để con như thật biết.
Hãy đưa lưỡi Ngài ra,
Mong bậc Đại Tiên Nhân,
Trừ nghi cho chúng con,
Vì an lạc hiện tại,
Vì hạnh phúc tương lai,
Chúng con xin được phép,
Hỏi điều muốn được biết.
Rồi Thế Tôn suy nghĩ: "Bà-la-môn Brahmayu
này thấy trên thân Ta phần lớn ba mươi hai Đại nhân
tướng, trừ hai tướng, đối với hai Đại nhân tướng ấy,
nghi hoặc sanh, do dự sanh, chưa được thỏa mãn,
chưa được hài lòng, tức là mã tướng âm tàng và
tướng lưỡi rộng dài". Thế Tôn liền dùng thần thông
khiến Bà-la-môn Brahmayu thấy được tướng mã âm
tàng của Thế Tôn, và Thế Tôn le lưỡi, rờ đến, liếm
đến hai lỗ tai; rờ đến liếm đến hai lỗ mũi, và dùng
lưỡi che khắp cả vùng trán.

BẬC DỰ LƯU                                         612

Rồi Thế Tôn trả lời Bà-la-môn Brahmayu với bài kệ:

Ba hai Đại nhân tướng,
Ông đã được nghe đến,
Đều có trên thân Ta,
Hiền giả, chớ có nghi!
Điều cần biết, đã biết,
Điều cần tu, đã tu,
Điều cần trừ, đã trừ,
Do vậy, Ta là Phật.
(Này Bà-la-môn! )
Vì an lạc hiện tại,
Vì hạnh phúc tương lai,
Ông được phép vấn hỏi,
Những điều Ông muốn biết.
Rồi Bà-la-môn Brahmayu suy nghĩ như sau:
"Nay Sa-môn Gotama đã cho phép ta. Vậy ta nên hỏi
Sa-môn Gotama về mục đích hiện tại hay tương lai".

Rồi Bà-la-môn Brahmayu suy nghĩ: "Ta đã
thiện xảo về mục đích hiện tại và các người khác hỏi
ta về mục đích hiện tại. Vậy ta hãy hỏi Sa-môn
Gotama về mục đích tương lai". Rồi Bà-la-môn
Brahmayu dùng bài kệ thưa Thế Tôn:

Thế nào (là) Bà-la-môn?

BẬC DỰ LƯU                                         613

Thế nào thông Vệ-đà?
Thế nào là ba minh?
Thế nào gọi cát tường?
Thế nào là ứng cúng?
Thế nào bậc Viên mãn?
Thế nào bậc Mâu-ni?
Thế nào gọi Phật-đà?
Rồi Thế Tôn dùng bài kệ trả lời Bà-la-môn
Brahmayu:

Ai biết được đời trước,
Thấy thiện thú, ác thú,
Đoạn tận được tái sanh,
Thắng trí được viên thành,
Vị ấy gọi Mâu-ni.
Ai biết tâm thanh tịnh,
Giải thoát mọi tham dục,
Sanh tử đều đoạn tận,
Phạm hạnh được viên thành,
Thông đạt nhứt thiết pháp,
Vị ấy xưng Phật-đà.
Khi được nghe vậy, Bà-la-môn Brahmayu từ
chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y vào một bên vai,
cúi đầu xuống dưới chân Thế Tôn, dùng miệng hôn
xung quanh chân Thế Tôn, lấy tay rờ xung quanh và
tự xưng danh:

BẬC DỰ LƯU                                      614

– Thưa Tôn giả Gotama, con là Bà-la-môn Brahmayu.

Và hội chúng ấy tâm tư trở thành kinh dị, vi
diệu: "Thật vi diệu thay! Thật hy hữu thay, đại uy
lực, đại thần lực của vị Sa-môn đã khiến cho Bà-la-
môn Brahmayu này, với danh tiếng, danh vọng như
vậy, lại hạ mình tối đa như vậy". Rồi Thế Tôn nói
với Bà-la-môn Brahmayu:

– Thôi vừa rồi, Bà-la-môn, hãy đứng dậy. Ông hãy ngồi trên ghế của Ông vì tâm của Ông đã hoan hỷ đối với Ta.

Rồi Bà-la-môn Brahmayu, sau khi đứng dậy, liền ngồi trên ghế của mình. Rồi Thế Tôn thứ lớp thuyết pháp cho Bà-la-môn Brahmayu, thuyết về bố thí, thuyết về trì giới, thuyết về các cõi Trời, trình bày sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của dục lạc và sự lợi ích của xuất ly. Khi Thế Tôn biết tâm của Bà-la-môn Brahmayu đã sẵn sàng, đã nhu thuận, không còn chướng ngại, được phấn khởi, được tín thành, liền thuyết pháp mà chư Phật đã đề cao, tức là Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Cũng như tấm vải thuần bạch, được gột rửa các vết đen, sẽ rất dễ thấm màu nhuộm, cũng vậy, chính tại chỗ ngồi này, pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên trong tâm Bà-la-môn Brahmayu:

BẬC DỰ LƯU                                           615

"Phàm pháp gì được tập khởi lên đều bị tiêu
diệt". Bà-la-môn Brahmayu thấy pháp, chứng pháp,
ngộ pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ tiêu trừ, do
dự diệt tận, chứng được tự tin, không y cứ nơi người
khác đối với đạo pháp của đức Bổn sư. Bà-la-môn
Brahmayu liền bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng
lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những
gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem
đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả
Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích.
Con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y chúng
Tỷ-kheo. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử,
từ nay cho đến mạng chung, con xin trọn đời quy
ngưỡng! Mong Tôn giả Gotama ngày mai nhận lời
mời của con đến dùng cơm với chúng Tỷ-kheo!

Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi Bà-la-môn
Brahmayu khi được biết Thế Tôn đã nhận lời, liền từ
chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu
hướng về Ngài rồi ra đi.

Bà-la-môn Brahmayu sau khi đêm ấy đã mãn, sau khi đã sửa soạn tại trú xá của mình các món ăn

BẬC DỰ LƯU                                         616

thượng vị, loại cứng và loại mềm, liền báo thì giờ
cho Thế Tôn: "Tôn giả Gotama, nay đã đến giờ, cơm
đã sẵn sàng". Rồi Thế Tôn buổi sáng đắp y, lấy y bát,
đi đến trú xá của Bà-la-môn Brahmayu, sau khi đến
liền ngồi trên chỗ đã soạn sẵn với chúng Tỷ-kheo.
Bà-la-môn Brahmayu tự tay làm cho chúng Tỷ-kheo
với đức Phật là vị cầm đầu, thỏa mãn bằng những
món ăn thượng vị loại cứng và loại mềm.

Rồi Thế Tôn sau bảy ngày liền khởi sự du hành ở Videha.

Sau khi Thế Tôn ra đi không bao lâu, Bà-la-môn
Brahmayu mệnh chung. Một số đông Tỷ-kheo đi đến
Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch
Thế Tôn:

– Bà-la-môn Brahmayu đã mệnh chung. Sanh thú của vị ấy là gì, tương lai tái sanh thế nào?

– Này các Tỷ-kheo, Bà-la-môn Brahmayu là bậc
hiền triết. Vị ấy theo Pháp đúng với Chánh pháp,
không có phiền nhiễu Ta với những kiện cáo về
Chánh pháp (Dhammadhikaranam). Này các Tỷ-
kheo, Bà-la-môn Brahmayu sau khi đoạn trừ năm
hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ chỗ ấy nhập Niết-
bàn, không có trở lui đời này nữa.

BẬC DỰ LƯU                                          617

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

BẬC DỰ LƯU                                     618

63 Pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên - Kinh ƯU BA LY – 56 Trung II, 79

KINH ƯU BA LY (Upali suttam) – Bài kinh số 56 – Trung II, 79

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở tại Nalanda, trong rừng
Pavarikamba. Lúc bấy giờ, Nigantha Nataputta trú
tại Nalanda cùng với đại chúng Nigantha (Ly Hệ
Phái). Rồi Nigantha Dighatapassi (Trường Khổ
Hạnh Giả), sau khi đi khất thực ở Nalanda, ăn xong,
trên con đường khất thực trở về, đi đến rừng
Pavarikamba, chỗ Thế Tôn ở, sau khi đến, nói lên
những lời hỏi thăm Thế Tôn. Sau khi nói lên những
lời hỏi thăm thân hữu, vị này đứng một bên. Thế Tôn
nói với Nigantha Dighatapassi đang đứng một bên:

– Này Tapassi, có những ghế ngồi. Nếu ông muốn, hãy ngồi xuống.

Khi nghe nói vậy, Nigantha Dighatapassi lấy một ghế thấp, rồi ngồi xuống một bên. Và Thế Tôn

BẬC DỰ LƯU                                        619

nói với Nigantha Dighatapassi đang ngồi một bên:

– Này Tapassi, Nigantha Nataputta chủ trương có bao nhiêu nghiệp để tác thành ác nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp?

– Hiền giả Gotama, Nigantha Nataputta không
có thông lệ chủ trương nghiệp, nghiệp. Hiền giả
Gotama, Nigantha Nataputta có thông lệ chủ trương
phạt, phạt.

– Này Tapassi, Nigantha Nataputta chủ trương có bao nhiêu loại phạt để tác thành ác nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp?

– Này Hiền giả Gotama, Nigantha Nataputta
chủ trương có ba loại phạt để tác thành ác nghiệp, để
diễn tiến ác nghiệp, tức là thân phạt, khẩu phạt, ý
phạt.

– Này Tapassi, nhưng có phải thân phạt khác, khẩu phạt khác, ý phạt khác?

– Hiền giả Gotama, thân phạt khác, khẩu phạt khác, ý phạt khác.

- Này Tapassi, ba loại phạt này, được chia chẻ như vậy, được phân biệt như vậy, Nigantha

BẬC DỰ LƯU                                          620

Nataputta chủ trương loại phạt nào tối trọng để tác thành ác nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp, thân phạt chăng, khẩu phạt chăng, ý phạt chăng?

– Hiền giả Gotama, ba loại phạt này được chia
chẻ như vậy, được phân biệt như vậy, Nigantha
Nataputta chủ trương thân phạt là tối trọng để tác
thành ác nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp, khẩu phạt
không bằng được, ý phạt không bằng được.

– Này Tapassi, có phải Ông nói thân phạt?
– Hiền giả Gotama, tôi nói thân phạt.
– Này Tapassi, có phải Ông nói thân phạt?
– Hiền giả Gotama, tôi nói thân phạt.
– Này Tapassi, có phải Ông nói thân phạt?
– Hiền giả Gotama, tôi nói thân phạt.
Như vậy Thế Tôn trong cuộc đàm thoại này đã
làm Nigantha Dighatapassi xác nhận cho đến lần thứ
ba quan điểm (của mình).

Khi nghe nói vậy, Nigantha Dighatapassi nói với Thế Tôn:

– Hiền giả Gotama, Hiền giả chủ trương có bao

BẬC DỰ LƯU                                        621

nhiêu loại phạt để tác thành ác nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp?

– Này Tapassi, Như Lai không có thông lệ chủ trương phạt, phạt. Này Tapassi, Như Lai có thông lệ chủ trương nghiệp, nghiệp.

– Hiền giả Gotama, Hiền giả chủ trương có bao nhiêu loại nghiệp để tác thành ác nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp?

– Này Tapassi, Ta chủ trương ba loại nghiệp để tác thành ác nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp, tức là thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp.

– Hiền giả Gotama, nhưng có phải thân nghiệp khác, khẩu nghiệp khác, ý nghiệp khác?

– Này Tapassi, thân nghiệp khác, khẩu nghiệp khác, ý nghiệp khác.

– Hiền giả Gotama, ba loại nghiệp này, được
chia chẻ như vậy, được phân biệt như vậy, Hiền giả
chủ trương loại nghiệp nào tối trọng để tác thành ác
nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp? Thân nghiệp chăng,
khẩu nghiệp chăng, ý nghiệp chăng?

– Này Tapassi, ba loại nghiệp này, được chia

BẬC DỰ LƯU                                           622

chẻ như vậy, được phân biệt như vậy, Ta chủ trương
ý nghiệp là tối trọng, để tác thành ác ý, để diễn tiến
ác nghiệp, thân nghiệp không bằng được, khẩu
nghiệp không bằng được.

– Hiền giả Gotama, có phải Hiền giả nói ý nghiệp?

– Này Tapassi, Ta nói ý nghiệp.

– Hiền giả Gotama, có phải Hiền giả nói ý nghiệp?

– Này Tapassi, Ta nói ý nghiệp.

– Hiền giả Gotama, có phải Hiền giả nói ý nghiệp?

– Này Tapassi, Ta nói ý nghiệp.

Như vậy Nigantha Dighatapassi trong cuộc đàm
thoại này, sau khi đã làm Thế Tôn xác nhận cho đến
lần thứ ba quan điểm (của mình), liền từ chỗ ngồi
đứng dậy và đi đến chỗ Nigantha Nataputta.

Lúc bấy giờ, Nigantha Nataputta đang ngồi với một đại chúng gia chủ rất đông, do Upali (Ưu-ba-ly) người thuộc làng Balaka cầm đầu. Nigantha

BẬC DỰ LƯU                                           623

Nataputta thấy Nigantha Dighatapassi từ xa đi đến, sau khi thấy, liền nói với Nigantha Dighatapassi:

– Này Tapassi, Ông từ đâu đi đến, trong ban ngày (nóng bức) như thế này?

– Thưa Tôn giả, con từ Sa-môn Gotama đi đến đây.

– Này Tapassi, Ông có đàm luận gì với Sa-môn Gotama không?

– Thưa Tôn giả, con cùng với Sa-môn Gotama có cuộc đàm thoại.

– Này Tapassi, cuộc đàm thoại của ông với Sa- môn Gotama như thế nào?

Rồi Nigantha Dighatapassi kể lại cho Nigantha
Nataputta nghe một cách đầy đủ cuộc đàm thoại với
Sa-môn Gotama. Được nghe vậy, Nigantha
Nataputta nói với Dighatapassi:

– Tốt lành thay, tốt lành thay, Tapassi! Sa-môn Gotama đã được Nigantha Dighatapassi trả lời, một đệ tử đa văn đã hiểu đúng đắn lời dạy bậc Đạo sư. Làm sao một ý phạt hèn kém có thể sáng chói, so sánh với thân phạt cường đại này được? Thân phạt

BẬC DỰ LƯU                                         624

thật là tối trọng để tác thành ác nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp, khẩu nghiệp không bằng được, ý nghiệp không bằng được.

Khi được nói vậy, gia chủ Upali thưa với Nigantha Nataputta:

– Tốt lành thay, tốt lành thay, Tôn giả Tapassi!
Sa-môn Gotama đã được Tôn giả Tapassi trả lời như
vậy, một đệ tử đa văn đã hiểu đúng đắn lời dạy bậc
Đạo sư. Làm sao một ý phạt hèn kém có thể sáng
chói, so sánh với thân phạt cường đại này được?
Thân phạt thật tối trọng để tác thành ác nghiệp, để
diễn tiến ác nghiệp, khẩu phạt không bằng được, ý
phạt không bằng được.

Thưa Tôn giả, con sẽ đi và luận chiến với Sa-
môn Gotama trong cuộc đàm thoại này. Nếu Sa-môn
Gotama làm con xác nhận như đã làm Tôn giả
Tapassi xác nhận thời cũng như một người lực sĩ tay
nắm chặt lông một con cừu có lông dài, có thể kéo
tới, dặc lui, vần quanh; cũng vậy con sẽ dùng lời nói
với lời nói, kéo tới, dặc lui, vần quanh Sa-môn
Gotama.

Cũng như một người lực sĩ nấu rượu, sau khi nhận chìm một thùng rượu lớn xuống hồ nước sâu, nắm một góc thùng, có thể kéo tới, dặc lui, vần

BẬC DỰ LƯU                                           625

quanh; cũng vậy, con dùng lời nói với lời nói, kéo tới, dặc lui, vần quanh Sa-môn Gotama.

Cũng như một lực sĩ nghiện rượu sống phóng đãng, sau khi nắm góc một cái sàng, lắc qua, lắc lại, lắc xoay quanh; cũng vậy, con sẽ dùng lời nói với lời nói, lắc qua, lắc lại, lắc xoay quanh Sa-môn Gotama.

Và cũng như một con voi lớn sáu mươi tuổi, sau
khi lặn xuống một hồ nước sâu, lại chơi trò phun
nước; cũng vậy, con nghĩ, con sẽ chơi trò chơi phun
nước với Sa-môn Gotama. Thưa Tôn giả, con sẽ đi
và luận chiến với Sa-môn Gotama trong cuộc đàm
thoại này.

– Này Gia chủ, hãy đi và luận chiến với Sa-môn
Gotama trong cuộc đàm thoại này. Vì rằng, này Gia
chủ, chỉ có ta hay Nigantha Dighatapassi, hay Ông
mới có thể luận chiến với Sa-môn Gotama.

Khi được nói vậy, Nigantha Dighatapassi nói với Nigantha Nataputta:

– Thưa Tôn giả, con không được hài lòng để Gia
chủ Upali luận chiến với Sa-môn Gotama. Thưa Tôn
giả, Sa-môn Gotama là một huyễn sư, Sa-môn
Gotama biết được huyễn thuật lôi cuốn những đệ tử
ngoại đạo.

BẬC DỰ LƯU                                          626

– Này Tapassi, không thể có sự kiện, không thể
có trường hợp Gia chủ Upali trở thành đệ tử của Sa-
môn Gotama; có thể có sự kiện Sa-môn Gotama trở
thành đệ tử của gia chủ Upali. Này Gia chủ, hãy đi
luận chiến với Sa-môn Gotama trong cuộc đàm thoại
này chỉ có ta, Nigantha Dighatapassi, hay Ông mới
có thể luận chiến với Sa-môn Gotama.

Lần thứ hai... (như trên)... Lần thứ ba... Nigantha Dighatapassi nói với Nigantha Nataputta:

– Thưa Tôn giả, con không được hài lòng để gia
chủ Upali luận chiến với Sa-môn Gotama. Thưa Tôn
giả, Sa-môn Gotama là một huyễn sư, Sa-môn
Gotama biết được huyễn thuật lôi cuốn những đệ tử
ngoại đạo.

– Này Tapassi, không thể có sự kiện, không thể
có trường hợp gia chủ Upali trở thành đệ tử của Sa-
môn Gotama! Có thể có sự kiện Sa-môn Gotama trở
thành đệ tử của gia chủ Upali. Này Gia chủ, hãy đi
luận chiến với Sa-môn Gotama trong cuộc đàm thoại
này; chỉ có ta, Nigantha Dighatapassi và Ông mới có
thể luận chiến với Sa-môn Gotama!

– Thưa vâng, Tôn giả.

Gia chủ Upali vâng đáp Nigantha Nataputta, từ

BẬC DỰ LƯU                                        627

chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Nigantha Nataputta, thân
hữu hướng về Nigantha Nataputta, và đi đến rừng
xoài Pavarika, chỗ Thế Tôn ở, sau khi đến, đảnh lễ
Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống
một bên, gia chủ Upali bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, không biết Nigantha Dighatapassi có đến tại đây không?

– Này gia chủ, Nigantha Dighatapassi có đến tại đây.

– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có đàm thoại với Nigantha Dighatapassi không?

– Này Gia chủ, Ta có đàm thoại với Nigantha Dighatapassi.

– Bạch Thế Tôn, cuộc đàm thoại của Thế Tôn với Nigantha Dighatapassi như thế nào?

Rồi Thế Tôn kể lại cho gia chủ Upali một cách đầy đủ cuộc đàm thoại với Nigantha Dighatapassi, Khi nghe nói vậy, gia chủ Upali bạch Thế Tôn:

– Tốt lanh thay, tốt lành thay, Tôn giả Tapassi! Thế Tôn đã được Tôn giả Tapassi trả lời như vậy, một đệ tử đa văn đã hiểu đúng đắn lời dạy bậc Đạo

BẬC DỰ LƯU                                           628

sư. Làm sao một ý phạt hèn kém có thể sáng chói, so
sánh với thân phạt cường đại này được, vì thân phạt
thật là tối trọng để tác thành ác nghiệp, để diễn tiến
ác nghiệp? Khẩu nghiệp không bằng được, ý nghiệp
không bằng được.

– Này Gia chủ, nếu Ông có thể đàm luận y cứ trên sự thật, thời ở đây, có thể có cuộc đàm thoại giữa chúng ta.

– Bạch Thế Tôn, con sẽ đàm luận y cứ trên sự thật. Mong rằng ở đây có cuộc đàm thoại giữa chúng ta.

 Này Gia chủ, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người
Nigantha, bệnh hoạn, đau khổ, bao bệnh, từ chối
nước lạnh, chỉ uống nước nóng. Người này, vì
không được nước lạnh nên mệnh chung. Này Gia
chủ, theo Nigantha Nataputta, người ấy tái sanh
chỗ nào?

– Bạch Thế Tôn, có hàng chư Thiên được gọi là
Manosatta (Ý Trước thiên). Ở đấy người ấy tái sanh.
Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, vì người ấy chấp trước ý
nên mệnh chung.

– Gia chủ, Gia chủ! Sau khi suy nghĩ kỹ. Ông hãy trả lời. Lời nói trước của Ông không phù hợp lời

BẬC DỰ LƯU                                           629

nói sau của Ông! Lời nói sau của Ông không phù hợp
lời nói trước của Ông! Thế mà này Gia chủ, Ông đã
nói như sau: "Bạch Thế Tôn, con sẽ đàm luận y cứ
trên sự thật. Mong rằng ở đây sẽ có cuộc đàm thoại
giữa chúng ta".

– Bạch Thế Tôn, dầu Thế Tôn có nói như vậy,
nhưng chỉ có thân phạt mới là tối trọng để tác thành
ác nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp. Khẩu phạt không
bằng được; ý phạt không bằng được.

 Này Gia chủ, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người
Nigantha được phòng hộ với sự phòng hộ của bốn
loại chế giới, hoàn toàn tự chế ngự đối với nước,
hoàn toàn chú tâm (vào sự chế ngự) đối với nước,
hoàn toàn loại trừ đối với nước, hoàn toàn thấm
nhuần (với sự chế ngự) đối với nước. Vị này khi
đi qua, khi đi lại, đã giết hại rất nhiều sinh vật nhỏ
bé. Này Gia chủ, theo Nigantha Nataputta, người
ấy thọ quả báo nào?

– Bạch Thế Tôn, vì không cố ý, nên Nigantha Nataputta xem không phải là một đại tội.

– Này Gia chủ, nếu người ấy có cố ý thời như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, là một đại tội.

BẬC DỰ LƯU                                             630

– Này Gia chủ, ý thức (ấy), Nigantha Nataputta xem thuộc về loại gì?

– Bạch Thế Tôn thuộc về ý phạt.

– Gia chủ, Gia chủ! Sau khi suy nghĩ. Ông hãy
trả lời. Lời nói trước của Ông không phù hợp với lời
nói sau của Ông, lời nói sau của Ông không phù hợp
lời nói trước của Ông. Thế mà này Gia chủ, Ông đã
nói như sau: "Bạch Thế Tôn, con sẽ đàm luận, y cứ
trên sự thật. Mong rằng ở đây sẽ có cuộc đàm thoại
giữa chúng ta".

– Bạch Thế Tôn, dầu Thế Tôn có nói như vậy,
nhưng chỉ có thân phạt mới là tối trọng để tác thành
ác nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp. Khẩu phạt không
bằng được, ý phạt không bằng được.

– Này Gia chủ, Ông nghĩ thế nào? Có phải Nalanda này là phú cường và phồn thịnh, dân chúng đông đúc, nhân dân trù mật?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Nalanda này là phú cường và phồn thịnh, dân chúng đông đúc, nhân dân trù mật.

 Này Gia chủ, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người đi đến, với thanh kiếm đưa cao, người này nói:

BẬC DỰ LƯU                                         631

"Trong một sát na, trong một giây phút, ta sẽ làm
cho tất cả mọi người ở tại Nalanda này thành một
đống thịt, thành một khối thịt". Này Gia chủ, Ông
nghĩ thế nào? Người ấy có thể trong một sát na,
trong một giây phút, làm cho tất cả mọi người ở
tại Nalanda này thành một đống thịt, thành một
khối thịt không?

– Bạch Thế Tôn, cho đến mười người, hai mươi
người, ba mươi người, bốn mươi người, năm mươi
người cũng không có thể, trong một sát na, trong một
giây phút, làm cho tất cả mọi người ở tại Nalanda
này thành một đống thịt, thành một khối thịt, huống
nữa là chỉ một người nhỏ bé sao có thể sáng chói
(làm thành) được?

– Này Gia chủ, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có vị
Sa-môn hay Bà-la-môn đến, có thần thông lực, có
tâm tự tại. Vị này nói như sau. "Ta sẽ làm cho
Nalanda này trở thành tro tàn với một tâm sân hận".
Này Gia chủ, Ông nghĩ thế nào? Vị Sa-môn hay vị
Bà-la-môn ấy, có thần thông lực, có tâm tự tại, có thể
làm cho Nalanda này trở thành tro tàn với một tâm
sân hận không?

– Bạch Thế Tôn, cho đến mười Nalanda, hai mươi, ba mươi Nalanda, bốn mươi Nalanda, năm

BẬC DỰ LƯU                                           632

mươi Nalanda, vị Sa-môn hay vị Bà-la-môn ấy có
thần thông lực, có tâm tự tại có thể làm cho các
Nalanda ấy trở thành tro tàn với một tâm sân hận,
huống nữa là một Nalanda nhỏ bé này, sao có thể
chói sáng được (khỏi bị trở thành tro tàn được)?

– Gia chủ, Gia chủ! Sau khi suy nghĩ, Ông hãy
trả lời. Lời nói trước của Ông không phù hợp lời nói
sau của Ông! Lời nói sau của Ông không phù hợp lời
nói trước của Ông! Thế mà này Gia chủ, Ông đã nói
như sau: "Bạch Thế Tôn, con sẽ đàm luận y cứ trên
sự thật. Mong rằng ở đây sẽ có cuộc đàm luận giữa
chúng ta".

– Bạch Thế Tôn, dầu Thế Tôn có nói như vậy,
nhưng chỉ có thân phạt mới là tối trọng để tác thành
ác nghiệp, để diễn tiến ác nghiệp. Khẩu phạt không
bằng được, ý phạt không bằng được.

 Này Gia chủ. Ông nghĩ thế nào? Ông có nghe các rừng Dandaka, Kalinga, Mejjha, Matanga đã trở lại thành rừng như trước?

– Bạch Thế Tôn con có nghe: Các rừng Dandaka, Kalinga, Mejjha, Matanga đã trở lại thành rừng (như trước).

– Này Gia chủ, Ông nghĩ thế nào? Có thể Ông

BẬC DỰ LƯU                                         633

được nghe vì sao các rừng Dandaka, Kalinga, Mejjha, Matanga trở thành rừng như trước?

– Bạch Thế Tôn, con có nghe, các rừng Dandaka, Kalinga, Mejjha, Matanga trở lại thành rừng (như trước) vì tâm sân hận các vị ẩn sĩ.

– Gia chủ, Gia chủ! Sau khi suy nghĩ Ông hãy
trả lời. Lời nói trước của Ông không phù hợp lời nói
sau của Ông, lời nói sau của Ông không phù hợp lời
nói trước của Ông. Thế mà này Gia chủ, Ông đã nói
như sau: "Bạch Thế Tôn, con sẽ đàm luận y cứ trên
sự thật. Mong rằng ở đây sẽ có cuộc đàm luận giữa
chúng ta".

– Bạch Thế Tôn, với ví dụ đầu tiên, con đã hoan
hỷ, con đã thỏa mãn. Nhưng vì con muốn nghe các
vấn đáp sai biệt của Thế Tôn, nên con mới nghĩ đóng
vai trò đối lập với Thế Tôn.

Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật vị diệu thay, bạch Thế Tôn! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện, trình bày, giải thích. Vậy nay con quy y Thế Tôn, quy y Pháp, quy y chúng Tỷ-

BẬC DỰ LƯU                                         634

kheo Tăng. Mong Thế Tôn nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

– Này Gia chủ, hãy chín chắn suy tư. Chín chắn suy tư là tốt đẹp với những người trứ danh như Ông.

– Bạch Thế Tôn, con càng bội phần hoan hỷ, bội
phần thỏa mãn với những lời Thế Tôn nói với con:
"Này Gia chủ, hãy chín chắn suy tư. Chín chắn suy
tư là tốt đẹp với những người trứ danh như Ông".
Bạch Thế Tôn, nếu các ngoại đạo được con làm đệ
tử, họ sẽ trương cờ lên và tuyên bố: "Gia chủ Upali
đã trở thành đệ tử chúng tôi". Nhưng Thế Tôn lại nói
với con: "Này Gia chủ, hãy chín chắn suy tư. Chín
chắn suy tư là tốt đẹp với những người trứ danh như
Ông". Bạch Thế Tôn, lần thứ hai, con xin quy y Thế
Tôn, quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo Tăng.
Mong Thế Tôn nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến
mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

– Này Gia chủ, đã từ lâu gia đình Ông như là giếng nước mưa nguồn cho các người Nigantha. Hãy cúng dường các món ăn cho những ai đến với Ông!

– Bạch Thế Tôn, con lại bội phần hoan hỷ, bội
phần thỏa mãn với những lời Thế Tôn nói với con:
"Này Gia chủ, đã từ lâu gia đình của Ông như là
giếng nước mưa nguồn cho các người Nigantha. Hãy

BẬC DỰ LƯU                                         635

cúng dường các món ăn cho những ai đến với các
Ông". Bạch Thế Tôn, con nghe như sau: "Sa-môn
Gotama đã nói: "Chỉ bố thí cho Ta, chớ bố thí cho
các người khác. Chỉ bố thí cho các đệ tử Ta, chớ bố
thí cho đệ tử những người khác. Chỉ bố thí cho Ta
mới có phước lớn, bố thí những người khác không
được phước lớn. Chỉ bố thí cho những đệ tử của Ta
mới có phước lớn, bố thí cho những đệ tử những
người khác không có phước lớn". Nhưng Thế Tôn lại
khuyến khích con bố thí cho các vị Nigantha. Bạch
Thế Tôn, và chúng con ở đây sẽ biết thời nên làm.
Bạch Thế Tôn, lần thứ ba, con xin quy y Thế Tôn,
quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Thế
Tôn nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung,
con trọn đời quy ngưỡng.

Rồi Thế Tôn thuận thứ thuyết pháp cho gia chủ Upali, tức là thuyết về bố thí, thuyết về giới, thuyết về các cõi trời, trình bày sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô các dục lạc, những lợi ích của xuất ly. Khi Thế Tôn biết gia chủ Upali tâm đã sẵn sàng, tâm đã nhu thuận, tâm không triền cái, tâm được phấn khởi, tâm được hoan hỷ, Ngài mới thuyết những pháp được chư Phật tán dương đề cao: Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Cũng như một tấm vải thuần bạch, các chấm đen được gột rửa rất dễ thấm màu nhuộm. Cũng vậy, chính tại chỗ ngồi ấy, pháp nhãn xa trần

BẬC DỰ LƯU                                          636

ly cấu khởi lên với gia chủ Upali: "Phàm pháp gì được khởi lên, tất cả pháp ấy đều bị tiêu diệt". Rồi gia chủ Upali, thấy pháp, chứng pháp, ngộ pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ tiêu trừ, do dự diệt tận, đạt được vô sở úy, không y cứ người khác đối với các pháp bậc Đạo sư. Gia chủ Upali bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, nay chúng con phải đi, chúng con có nhiều công việc, có nhiều phận sự phải làm.

– Này Gia chủ, Ông hãy làm những gì Ông nghĩ là hợp thời.

Rồi Gia chủ Upali hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn
dạy, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên
hữu hướng về Ngài, rồi đi về trú xá của mình, sau khi
đến bèn nói với người giữ cửa như sau:

– Từ nay trở đi, này người gác cửa, ta sẽ đóng cửa đối với các nam Nigantha, các nữ Nigantha. Cửa sẽ không đóng đối với các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni, Nam cư sĩ, Nữ cư sĩ của Thế Tôn. Nếu có vị Nigantha nào đến, Ông hãy nói vị ấy như sau: "Tôn giả hãy đứng lại, chớ bước vào! Từ nay trở đi, Gia chủ Upali đã trở thành đệ tử của Sa-môn Gotama. Cửa sẽ đóng đối với nam Nigantha, nữ Nigantha. Cửa sẽ không đóng đối với các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ của Thế Tôn. Nếu Tôn giả cần đồ ăn, hãy đứng

BẬC DỰ LƯU                                          637

ở đây. Và có người sẽ đem ra ở đây cho Tôn giả"

– Thưa vâng, Tôn giả.

Người giữ cửa vâng đáp gia chủ Upali.

Nigantha Dighatapassi nghe như sau: "Gia chủ
Upali đã trở thành đệ tử của Sa-môn Gotama". Rồi
Nigantha Dighatapassi đi đến chỗ Nigantha
Nataputta ở, sau khi đến liền nói với Nigantha
Nataputta:

– Thưa Tôn giả, tôi có nghe gia chủ Upali đã trở thành đệ tử của Sa-môn Gotama.

– Này Tapassi, không thể có sự kiện, không thể
có trường hợp gia chủ Upali trở thành đệ tử của Sa-
môn Gotama. Và có thể có sự kiện Sa-môn Gotama
trở thành đệ tử của gia chủ Upali.

Lần thứ hai... (như trên)... Lần thứ ba Nigantha Dighatapassi nói với Nigantha Nataputta:

– Thưa Tôn giả, tôi có nghe gia chủ Upali đã trở thành đệ tử của Sa-môn Gotama.

– Này Tapassi, không thể có sự kiện, không thể có trường hợp gia chủ Upali trở thành đệ tử của Sa-

BẬC DỰ LƯU                                         638

môn Gotama. Có thể có sự kiện Sa-môn Gotama trở thành đệ tử của gia chủ Upali.

– Thưa Tôn giả, tôi sẽ đi và tìm biết gia chủ Upali có trở thành đệ tử của Sa-môn Gotama hay không.

– Này Tapassi, hãy đi và tìm biết gia chủ Upali có trở thành đệ tử của Sa-môn Gotama hay không.

Rồi Nigantha Dighatapassi đi đến trú xá của gia
chủ Upali. Người giữ cửa thấy Nigantha
Dighatapassi ở đường xa đi đến, khi thấy vậy liền nói
với Nigantha Dighatapassi:

– Thưa Tôn giả, hãy đứng ở đây, chớ có bước
vào! Từ nay trở đi, gia chủ Upali đã trở thành đệ tử
của Sa-môn Gotama. Cửa sẽ đóng đối với nam
Nigantha, nữ Nigantha. Cửa sẽ không đóng đối với
các vị Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ của
Thế Tôn. Nếu Tôn giả cần đồ ăn, hãy đứng ở đây. Có
người sẽ đem ra ở đây cho Tôn giả.

– Này Hiền giả, ta không cần đồ ăn.

Nói xong, Nigantha Dighatapassi đi trở lui, đến chỗ Nigantha Nataputta ở, sau khi đến, liền thưa với Nigantha Nataputta:

BẬC DỰ LƯU                                          639

– Thưa Tôn giả, sự thật là gia chủ Upali đã trở thành đệ tử của Sa-môn Gotama. Về vấn đề này, tôi đã không đồng ý với Tôn giả và đã nói: "Thưa Tôn giả, tôi không được hài lòng để gia chủ Upali luận chiến với Sa-môn Gotama. Thưa Tôn giả, Sa-môn Gotama là một huyễn thuật sư, Sa-môn Gotama biết được huyễn thuật lôi cuốn những đệ tử các ngoại đạo". Thưa Tôn giả, nay gia chủ Upali của Tôn giả đã bị huyễn thuật của Sa-môn Gotama lôi cuốn rồi.

– Này Tapassi, không thể có sự kiện, không thể
có trường hợp gia chủ Upali trở thành đệ tử của Sa-
môn Gotama. Có thể có sự kiện Sa-môn Gotama trở
thành đệ tử của gia chủ Upali.

Lần thứ hai... (như trên)... Lần thứ ba, Nigantha Dighatapassi nói với Nigantha Nataputta:

– Thưa Tôn giả, sự thật là gia chủ Upali đã trở
thành đệ tử của Sa-môn Gotama. Về vấn đề này, tôi
đã không đồng ý với Tôn giả và đã nói: "Thưa Tôn
giả, tôi không được yên lòng để gia chủ Upali luận
chiến với Sa-môn Gotama. Thưa Tôn giả, Sa-môn
Gotama là một huyễn thuật sư. Sa-môn Gotama biết
được huyễn thuật lôi cuốn những đệ tử các ngoại đạo.
Thưa Tôn giả, nay gia chủ Upali của Tôn giả đã bị
huyễn thuật của Sa-môn Gotama lôi cuốn".

BẬC DỰ LƯU                                          640

– Này Tapassi, không thể có sự kiện, không thể
có trường hợp gia chủ Upali trở thành đệ tử của Sa-
môn Gotama. Có thể có sự kiện Sa-môn Gotama trở
thành đệ tử của gia chủ Upali. Này Tapassi, ta sẽ đi
và tìm biết gia chủ Upali đã trở thành đệ tử Sa-môn
Gotama hay không.

Rồi Nigantha Nataputta cùng với đại chúng
Nigantha đi đến trú xá của gia chủ Upali. Người giữ
cửa thấy Nigantha Nataputta từ xa đi đến, khi thấy
vậy liền nói với Nigantha Nataputta:

– Thưa Tôn giả, hãy đứng ở đây, chớ có bước
vào! Từ nay trở đi, gia chủ Upali đã trở thành đệ tử
của Sa-môn Gotama. Cửa sẽ đóng đối với các nam
Nigantha, các nữ Nigantha. Cửa sẽ không đóng đối
với các vị Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ
của Thế Tôn. Thưa Tôn giả, nếu Tôn giả cần các món
ăn, hãy đứng ở đây. Có người sẽ đem ra ở đây cho
Tôn giả.

– Này người giữ cửa, hãy đi đến gia chủ Upali,
sau khi đến, hãy thưa với gia chủ như sau: "Thưa Tôn
giả, Nigantha Nataputta cùng với đại chúng
Nigantha đang đứng ở ngoài ngưỡng cửa và muốn
yết kiến Tôn giả".

– Thưa vâng, Tôn giả.

BẬC DỰ LƯU                                         641

Người giữ cửa vâng đáp Nigantha Nataputta, đi đến gia chủ Upali, sau khi đến liền thưa với gia chủ Upali:

– Thưa Tôn giả, có Nigantha Nataputta cùng với đại chúng Nigantha đang đứng ở ngoài ngưỡng cửa và muốn yết kiến Tôn giả.

– Này Người giữ cửa, hãy vào soạn các chỗ ngồi trong căn phòng chính giữa có cửa.

– Thưa vâng, Tôn giả.

Người giữ cửa vâng đáp gia chủ Upali, sau khi
cho vào soạn các chỗ ngồi trong căn phòng chính
giữa có cửa, đi đến gia chủ Upali, sau khi đến, liền
nói với gia chủ Upali:

– Thưa Tôn giả, các chỗ ngồi trong căn phòng chính giữa có cửa đã được sửa soạn. Tôn giả hãy làm những gì Tôn giả nghĩ là phải thời.

Rồi gia chủ Upali đi đến căn phòng chính giữa
có cửa, sau khi đến tại chỗ ngồi nào là tối thượng, tối
tôn, tối cao và tối thắng, sau khi ngồi trên chỗ ấy, liền
bảo người gác cửa:

– Này Người giữ cửa, hãy đi đến Nigantha

BẬC DỰ LƯU                                              642

Nataputta: "Thưa Tôn giả, gia chủ Upali có nói: "Thưa Tôn giả, nếu muốn, Tôn giả hãy vào".

– Thưa vâng, Tôn giả.

Người giữ cửa vâng đáp gia chủ Upali, đi đến Nigantha Nataputta, sau khi đến, liền nói với Nigantha Nataputta:

– Thưa Tôn giả, Gia chủ Upali có nói: "Thưa Tôn giả, nếu muốn, Tôn giả hãy vào".

Rồi Nigantha Nataputta với đại chúng Nigantha đi đến căn phòng ở giữa, có cửa.

Gia chủ Upali lúc trước mỗi khi thấy Nigantha Nataputta từ xa đi đến, sau khi thấy liền đi ra nghinh tiếp vào tại chỗ nào có chỗ ngồi tối thượng, tối tôn, tối cao và tối thắng, liền lấy thượng y lau chỗ ngồi ấy, giữ lấy và mời Nigantha Nataputta ngồi trên chỗ ngồi ấy. Nhưng tại chỗ có chỗ ngồi tối thượng, tối tôn, tối cao và tối thắng, gia chủ Upali lại ngồi trên chỗ ngồi ấy và nói với Nigantha Nataputta:

– Thưa Tôn giả, có những chỗ ngồi. Nếu muốn, Tôn giả hãy ngồi.

Khi nghe nói vậy, Nigantha Nataputta nói với

BẬC DỰ LƯU                                           643

gia chủ Upali:

– Này Gia chủ, Ông thật là điên cuồng. Này Gia
chủ, Ông thật là ngu si. Ông nói: "Thưa Tôn giả, tôi
sẽ đi luận chiến với Sa-môn Gotama". Sau khi đi,
Ông đã trở về bị trói buộc trong lưới lớn luận nghị.
Này Gia chủ, ví như người đi với hai cao hoàn, đi về
với cao hoàn bị thiến. Này Gia chủ, như người đi với
hai con mắt, đi về với hai con mắt bị khoét. Cũng
vậy, này Gia chủ, Ông nói: "Thưa Tôn giả, con sẽ đi
luận chiến với Sa-môn Gotama, sau khi đi đã trở về
bị trói buộc trong lưới lớn luận nghị". Này Gia chủ,
Ông đã bị huyễn thuật của Sa-môn Gotama lôi cuốn
rồi.

– Thưa Tôn giả, vi diệu thay, huyễn thuật lôi cuốn này! Tốt lành thay, huyễn thuật lôi cuốn này! Thưa Tôn giả, nếu bà con huyết thống thân yêu của tôi được huyễn thuật này lôi cuốn, thời thật là an lạc, hạnh phúc lâu dài cho các bà con huyết thống của tôi. Thưa Tôn giả, nếu tất cả các người Sát đế ly được huyễn thuật này lôi cuốn, thời thật là an lạc hạnh phúc lâu dài cho tất cả các vị Sát-đế-lỵ. Thưa Tôn giả, nếu tất cả các người Bà-la-môn... (như trên)... nếu tất cả các người Vessa (Phệ-xá)... Thưa Tôn giả, nếu tất cả các người Sudda (Thủ-đà) được huyễn thuật này lôi cuốn, thời thật là an lạc, và hạnh phúc

BẬC DỰ LƯU                                            644

lâu dài cho tất cả các người Sudda. Thưa Tôn giả, nếu thế giới với chư Thiên, chư Ma, chư Phạm thiên, với chúng Sa-môn và Bà-la-môn với chư Thiên và loài Người được huyễn thuật này lôi cuốn, thời như vậy là an lạc, hạnh phúc lâu dài cho thế giới với chư Thiên, chư Ma, chư Phạm thiên, với chúng Sa-môn và Bà-la-môn, với chư Thiên và loài Người.

Thưa Tôn giả, tôi sẽ nói cho Tôn giả ví dụ này. Ở đây, những người có trí nhờ ví dụ sẽ biết rõ ý nghĩa của lời nói.

Thưa Tôn giả, thuở xưa có người Bà-la-môn đã
về già tuổi đã lớn, bậc trưởng lão, có người vợ còn
trẻ, trong tuổi thanh xuân, (người vợ này) đang
mang thai, sắp đến kỳ sinh nở. Thưa Tôn giả, người
vợ trẻ nói với người Bà-la-môn: "Này Bà-la-môn,
hãy đi phố mua một khỉ con đực để cùng chơi với con
tôi".

Thưa Tôn giả, được nói vậy, người Bà-la-môn
nói với cô vợ trẻ: "Này mình, hãy chờ cho đến khi
mình sanh. Nếu mình sanh con trai, tôi sẽ đi chợ mua
một con khỉ con đực mang về để cùng chơi với đứa
con trai của mình. Còn nếu mình sanh con gái, tôi sẽ
đi chợ mua một con khỉ con cái và mang về để cùng
chơi với đứa con gái của mình".

BẬC DỰ LƯU                                           645

Thưa Tôn giả, lần thứ hai, người vợ trẻ nói với
người Bà-la-môn ấy: "Này Bà-la-môn, hãy đi phố
mua một con khỉ con đực để cùng chơi với con tôi".
Thưa Tôn giả, lần thứ hai, người Bà-la-môn ấy nói
với cô vợ trẻ: "Này mình, hãy chờ cho đến khi mình
sanh. Nếu mình sanh con trai, tôi sẽ đi chợ mua một
con khỉ con đực mang về để cùng chơi với đứa con
trai của mình. Còn nếu mình sanh con gái, tôi sẽ đi
chợ mua một con khỉ con cái và mang về để cùng
chơi với đứa con gái của mình".

Thưa Tôn giả, lần thứ ba, người vợ trẻ nói với
người Bà-la-môn ấy: "Này Bà-la-môn, hãy đi phố
mua một con khỉ con đực để cùng chơi với con tôi".
Thưa Tôn giả, người Bà-la-môn ấy vì quá yêu
thương, quá ái luyến cô vợ trẻ của mình nên đi chợ
mua một con khỉ đực, đem về và nói với cô vợ trẻ:
"Này mình, đây là con khỉ con đực, tôi mua ở chợ và
mang về, hãy để nó cùng chơi với con của mình".

Thưa Tôn giả, khi nghe nói vậy cô vợ trẻ ấy nói
với người Bà-la-môn: "Này Bà-la-môn hãy đi, đem
con khỉ con đực này đến Rattapani con người thợ
nhuộm, sau khi đến hãy nói với Rattapani con người
thợ nhuộm: "Này bạn Rattapani, tôi muốn con khỉ
đực này được nhuộm với màu vàng, được khéo đập,
khéo ủi xung quanh và cả hai phía được làm thành

BẬC DỰ LƯU                                          646

mềm dịu"

Thưa Tôn giả, người Bà-la-môn ấy vì quá yêu
thương, quá ái luyến cô vợ trẻ của mình đem con khỉ
con đực này đi đến Rattapani con người thợ nhuộm,
khi đến xong liền nói với Rattapani, con người thợ
nhuộm: "Này bạn Rattapani, tôi muốn con khỉ đực
này được nhuộm màu vàng, được khéo đập, khéo ủi
xung quanh, và cả hai phía được làm thành mềm
dịu". Thưa Tôn giả, được nói vậy, Rattapani con
người thợ nhuộm nói với người Bà-la-môn kia: "Này
Tôn giả, con khỉ con đực này có thể nhuộm được,
nhưng không có thể đập được, ủi được, không có
thể làm thành mềm dịu".

Cũng vậy, thưa Tôn giả, là lý thuyết của những
Nigantha ngu si, lý thuyết này có thể ăn nhuộm đối
với những người ngu si, chớ không ăn nhuộm đối
với người có trí.

Thưa Tôn giả, người Bà-la-môn ấy, sau một thời gian, lấy một cặp áo mới, đi đến chỗ Rattapani, con người thợ nhuộm, sau khi đến, nói với Rattapani, con người thợ nhuộm: "Này Rattapani, tôi muốn nhuộm cặp áo mới này với màu nhuộm màu vàng, được đập và ủi xung quanh, và cả hai phía được làm thành mềm dịu". Thưa Tôn giả, được nói vậy, Rattapani

BẬC DỰ LƯU                                         647

con người thợ nhuộm nói với người Bà-la-môn ấy:
"Thưa Tôn giả, cặp áo mới này của Tôn giả có thể
nhuộm được, có thể đập và ủi xung quanh và có thể
làm thành mềm dịu".

Cũng vậy, thưa Tôn giả, là lý thuyết của Thế
Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể ăn
nhuộm đối với người có trí, không phải đối với
người ngu si, có thể đập được, ủi được, và có thể
khiến trở thành mềm dịu".

– Này Gia chủ, quần chúng này gồm cả các vua
chưa được biết như sau: "Gia chủ Upali là đệ tử của
Nigantha Nataputta". Này Gia chủ, nay chúng tôi
xem Gia chủ là đệ tử của ai?

Được nói vậy, gia chủ Upali từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y qua một bên vai, chắp tay vái chào Thế Tôn và nói với Nigantha Nataputta:

– Thưa Tôn giả, hãy nghe, tôi là đệ tử của ai:

Bậc Trí sáng suốt,
Đoạn trừ si ám.
Phá tan hoang vu,
Chiến thắng địch quân.
Đau khổ đoạn diệt,
Tâm an bình tĩnh.

BẬC DỰ LƯU                                           648

Giới đức trưởng thành,
Tuệ đức viên minh.
Phiền não nội tịnh,
Rời trần ly cấu.
Tôi thật chính là,
Đệ tử Thế Tôn.

Do dự đoạn trừ,
Biết vừa, biết đủ,
Thế lợi tuyệt không,
Tâm tư hoan hỷ,
Làm Sa-môn hạnh,
Sanh ở nhân gian,
Thân này sau cùng,
Làm người nhân thế.
Bậc Thánh cao nhất,
Rời trần ly cấu.
Tôi thật chính là,
Đệ tử Thế Tôn.

Không tâm do dự,
Khéo hành thiện xảo.
Bậc trì giới luật,
Điều ngự tối thượng.
Là Vô Thượng Sĩ,
Sáng chói hào quang,
Nghi hoặc đoạn trừ,

BẬC DỰ LƯU                            649

Soi sáng mọi nơi.
Kiêu mạn đoạn tận,
Vô nhân anh hùng.
Tôi thật chính là
Đệ tử Thế Tôn.

Ngài bậc Ngưu Vương,
Tâm tư vô lượng,
Thâm sâu khôn lường
Bậc thánh Mâu ni,
Tác thành an ổn,
Bậc có Trí tuệ,
An trú Pháp vị,
Tự phòng hộ thân,
Vượt qua tham ái,
Bậc Giải Thoát Trí.
Tôi thật chính là,
Đệ tử Thế Tôn.

Ngài bậc Long Vương,
Sống xa thế tục.
Kiết sử đoạn trừ,
Siêu đẳng giải thoát.
Biện tài từ tốn,
Trong sạch thanh tịnh,
Cờ xí triệt hạ,
Tham ái đoạn trừ,

BẬC DỰ LƯU                            650

Điều ngự nhiếp phục,
Hý luận diệt tận.
Tôi thật chính là,
Đệ tử Thế Tôn.

Đệ thất tiên nhân.
Không tin lời đồn.
Ba minh thành tựu,
Đạt quả Phạm thiên.
Tắm sạch thân tâm,
Văn cú thông đạt.
Khinh an yên ổn,
Tránh trí chứng đắc.
Công phá thành trì,
Thiên chủ Đế thích.
Tôi chính thật là,
Đệ tử Thế Tôn.

Ngài bậc Thánh Giả,
Tự tu tự tập.
Chứng điều phải chứng,
Thuyết giảng hiện tại,
Chánh niệm tỉnh giác,
Thiền quán tinh tế
Không thiên tà dục,
Không nuôi tâm hận.
Giao động không còn,

BẬC DỰ LƯU                             651

Thân tâm tự tại. Tôi chính thật là Đệ tử Thế Tôn.

Sống theo chánh đạo,
Trầm tư Thiền tưởng,
Nội tâm không nhiễm,
Thanh tịnh trong sạch,
Không trước không chấp,
Không nguyện không cầu,
Độc cư độc tọa,
Chứng tối thượng vị,
Đã vượt qua dòng,
Giúp người vượt qua.
Tôi thật chính là
Đệ tử Thế Tôn.

Bậc chứng tịch tịnh,
Trí tuệ vô biên,
Trí tuệ quảng đại,
Tham ái đoạn tận.
Ngài là Như Lai,
Ngài là Thiện Thệ,
Không người sánh bằng,
Không ai đồng đẳng,
Giàu đức tự tin,
Viên mãn thành tựu.

BẬC DỰ LƯU                             652

Tôi thật chính là, Đệ tử Thế Tôn.

Tham ái đoạn tận,
Giác ngộ chánh giác,
Khói mù tiêu tan,
Ô uế trừ sạch
Xứng đáng cúng dường,
Dạ xoa thanh tịnh.
Vô thượng Thánh nhân,
Không thể cân lường
Đại nhân Đại giác
Đạt đến danh xưng.
Tôi thật chính là,
Đệ tử Thế Tôn.
– Này Gia chủ, Ông chất chứa những ưu điểm
này về Sa-môn Gotama từ bao giờ?
– Thưa Tôn giả, ví như một đống hoa, có nhiều
loại khác nhau; người làm vòng hoa thiện xảo hay
người đệ tử làm vòng hoa có thể kết thành một vòng
hoa có những loại hoa sai biệt. Cũng vậy, thưa Tôn
giả, Thế Tôn có nhiều đức tánh, có hàng trăm đức
tánh. Thưa Tôn giả, và ai lại không tán thán những
bậc đáng tán thán!

Vì Nigantha Nataputta không thể nghe lời tán

BẬC DỰ LƯU                                       653

thán Thế Tôn, nên ngay tại chỗ ấy đã thổ ra huyết nóng.

BẬC DỰ LƯU                                      654

64 Pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên nên 3 kiết sử được đoạn tận - Kinh SỐNG VIỄN LY – Tăng I, 437

SỐNG VIỄN LY – Tăng I, 437

1. - Có ba hạnh viễn ly này được các du sĩ ngoại đạo
trình bày. Thế nào là ba?
 Viễn ly y áo,
 Viễn ly đồ ăn khất thực,
 Viễn ly sàng tọa.
Ở đây, này các Tỷ-kheo, các du sĩ ngoại đạo trình
bày về viễn ly y áo, mang vải gai thô, mặc vải gai thô
lẫn với các vải khác, mặc vải tẩm liệm quăng đi, mặc
vải lượm từ đống rác, y thì dùng vỏ cây tiritaka làm
áo, mặc da con sơn dương đen, mặc áo bện từng
mảnh da con sơn dương đen, mặc áo từ cỏ kusa bện
lại, mặc áo bằng vỏ cây, mặc áo bằng đuôi ngựa bện
lại, mặc áo bằng lông cú. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
các du sĩ ngoại đạo trình bày về viễn ly y áo.
Ở đây, này các Tỷ-kheo, các du sĩ ngoại đạo trình
bày về viễn ly đồ ăn khất thực: ăn rau, cây kê, gạo
sống, gạo rừng, cây lau, bột gạo, bột gạo cháy, ăn bột
vừng, ăn cỏ, ăn phân bò, ăn trái cây, ăn rễ cây trong

BẬC DỰ LƯU                                           655

rừng, ăn trái cây rụng để sống. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, các du sĩ ngoại đạo trình bày về viễn ly đồ ăn
khất thực.
Ở đây, này các Tỷ-kheo, các du sĩ ngoại đạo trình
bày về viễn ly sàng tọa: sống trong rừng, tại một gốc
cây, tại bãi tha ma, tại khóm rừng rậm, sống ngoài
trời, trên một đống rơm, trong nhà bằng tranh. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, các du sĩ ngoại đạo trình bày
về viễn ly sàng tọa.
Này các Tỷ-kheo, các du sĩ ngoại đạo trình bày về ba
hạnh viễn ly này.
2. Này các Tỷ-kheo, có ba hạnh viễn ly này của vị
Tỷ-kheo trong Pháp và Luật. Thế nào là ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo gìn giữ giới luật, từ bỏ ác giới, viễn ly
ác giới,
- Có chánh tri kiến, từ bỏ tà kiến, viễn ly tà kiến,
- Đoạn tận các lậu hoặc, từ bỏ các lậu hoặc, viễn
ly các lậu hoặc.
Vì rằng, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo gìn giữ giới luật,
từ bỏ ác giới, viễn ly ác giới, có chánh tri kiến, từ bỏ
tà kiến, viễn ly tà kiến, đoạn tận các lậu hoặc, từ bỏ
các lậu hoặc, viễn ly các lậu hoặc, nên Tỷ-kheo này,
được gọi là đạt được tối thượng, đạt được căn bản
thanh tịnh, được an trú trên căn bản.

BẬC DỰ LƯU                                             656

3. Ví như, này các Tỷ-kheo, ruộng lúa của người
nông phu gia chủ đã chín, người nông phu gia chủ ấy
mau mắn gặt lúa; sau khi mau mắn gặt lúa, phải mau
mắn chất lúa thành đống; sau khi mau mắn chất lúa
thành đống, phải mau mắn chở lúa về; sau khi mau
mắn chở lúa về, phải mau mắn đánh lúa thành đống;
sau khi đánh lúa thành đống, phải mau mắn đập lúa;
sau khi mau mắn đập lúa, phải mau mắn giũ rơm; sau
khi mau mắn giũ rơm, phải mau mắn lấy thóc ra; sau
khi mau mắn lấy thóc ra, phải mau mắn quạt thóc;
sau khi mau mắn quạt thóc, phải mau mắn chứa thóc;
sau khi mau mắn chứa thóc, phải mau mắn xay thóc;
sau khi mau mắn xay thóc, phải mau mắn sàng cám
lấy gạo. Như vậy, này các Tỷ-kheo, với người nông
phu gia chủ ấy, lúa gạo ấy đạt được tối thượng, đạt
được căn bản thanh tịnh, đạt được an trú trên căn bản.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo gìn giữ giới
luật, từ bỏ ác giới, viễn ly ác giới, có chánh tri kiến,
từ bỏ tà kiến, viễn ly tà kiến, đoạn tận các lậu hoặc,
từ bỏ các lậu hoặc, viễn ly các lậu hoặc, nên Tỷ-kheo
này, này các Tỷ-kheo, được gọi là đạt được tối
thượng, đạt được căn bản thanh tịnh, đạt được an trú
trên căn bản.
4. Ví như, này các Tỷ-kheo, vào mùa thu, khi bầu
trời quang đãng, không có mây và mặt trời mọc lên
giữa bầu trời, phá sạch hắc ám khắp cả hư không, và
chói sáng, bừng sáng, rực sáng.

BẬC DỰ LƯU                                             657

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với vị Thánh đệ tử, pháp
nhãn ly trần ly cấu khởi lên và do tri kiến này khởi
lên, ba kiết sử được đoạn tận, thân kiến, nghi, giới
cấm thủ.
Lại nữa, vị ấy được thoát khỏi hai pháp tham và
sân. Vị ấy ly dục, ly pháp bất thiện, chứng đạt và an
trú sơ Thiền, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có
tầm có tứ. Trong thời gian ấy, này các Tỷ-kheo, vị
Thánh đệ tử nếu có mạng chung, sẽ không có kiết sử
nào, do kiết sử ấy, vị Thánh đệ tử phải đi đến thế giới
này nữa.

BẬC DỰ LƯU                                            658

65 Quả - 6 lợi ích khi chứng ngộ Dự lưu quả - Kinh CÁC LỢI ÍCH – Tăng III, 258

CÁC LỢI ÍCH –Tăng III, 258

1. - Có sáu lợi ích, này các Tỷ-kheo, khi chứng ngộ
quả Dự lưu.
2. Thế nào là sáu?
- Sự quyết định đối với diệu pháp không có bị
thối đọa.
- Không có sự đau khổ.
- Làm các việc bị sanh tử hạn chế.
- Thành tựu trí tuệ.
- Không cùng chia sẻ với các dị sanh.
- Nguyên nhân và các pháp do nhân sanh được
khéo thấy.
Có sáu lợi ích này, này các Tỷ-kheo, khi chứng ngộ
quả Dự lưu.

BẬC DỰ LƯU                                        659

BẬC DỰ LƯU   660

BẬC DỰ LƯU   661

66 Quả - 7 lần tái sanh tối đa giữa chư Thiên và loài người rồi đoạn tận khổ đau - Kinh BẢN TỤNG ĐỌC 1 – Tăng I, 422

BẢN TỤNG ĐỌC 1 – Tăng I, 42

1. - Này các Tỷ-kheo, bản tụng đọc này gồm hơn 150
học giới cần phải đọc nửa tháng một lần, ở đây các
thiện nam tử muốn được lợi ích, học tập bản tụng ấy.
Này các Tỷ-kheo, tất cả được thâu nhiếp làm
thành ba học giới này.
Thế nào là ba?
- Tăng thượng giới học,
- Tăng thượng tâm học,
- Tăng thượng tuệ học.
Chính ba học giới này, này các Tỷ-kheo, thâu nhiếp
tất cả.
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
 Tỷ-kheo, đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
 Đối với định, hành trì một phần,
 Đối với tuệ, hành trì một phần.

BẬC DỰ LƯU                                         662

Vị ấy có vi phạm học giới nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học giới nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp.
- Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, là bậc tối đa phải
sanh lại bảy lần, sau khi dong ruổi, luân
chuyển tối đa bảy lần giữa chư Thiên và loài
người, liền đoạn tận khổ đau.
- Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, là bậc "Gia gia",
dong ruổi, lưu chuyển trong hai hay ba gia
đình, rồi đoạn tận khổ đau.
- Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, là bậc Nhất
chủng, sau khi phải sanh hiện hữu làm người
một lần, rồi đoạn tận khổ đau.
- Vị ấy do đoạn tận ba kiết sử, làm cho muội lược
tham, sân, si là bậc Nhất lai, phải trở lui lại
đời này chỉ một lần, rồi đoạn tận khổ đau.
3. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo,
 Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
 Đối với định, hành trì toàn phần,
 Đối với tuệ, hành trì một phần.

BẬC DỰ LƯU                                             663

Vị ấy có vi phạm học giới nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học giới nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Thượng lưu, đạt được Sắc cứu kính thiên.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Hữu hành Bát-Niết-bàn.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Vô hành Bát-Niết-bàn.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Tổn hại Bát-Niết-bàn.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Trung gian Bát-Niết-bàn.
4. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo,
 Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
 Đối với định, hành trì toàn phần,
 Đối với tuệ, hành trì toàn phần.
Vị ấy có vi phạm học giới nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này

BẬC DỰ LƯU                                             664

các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học giới nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp.
- Vị ấy do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong
hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ,
chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ
giải thoát.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, người hành trì có một
phần, thành tựu được một phần; người hành trì toàn
phần, thành tựu được toàn phần. Ta tuyên bố rằng,
này các Tỷ-kheo, các học giới không phải là rỗng
không.

BẬC DỰ LƯU                                             665

67 Quả - 7 lần tái sanh tối đa đối với người đã rỏ biết 4 Thánh đế - Kinh Núi Sineru Tu Di – Tương V, 662

Núi Sineru 1 – Tương V, 662 (Tu Di)

1) ...

2) -- Ví như, này các Tỷ-kheo, một người đặt trên núi Sineru, vua các loài núi, các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu.

3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì là nhiều hơn, các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu được đặt như vậy hay núi chúa Sineru?

-- Cái này là nhiều hơn, bạch Thế Tôn, tức là vua núi Sineru. Rất ít là các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu được đặt như vậy, chúng không có thể ước tính được, chúng không có thể so sánh được, chúng không có thể thành một phần nhỏ được, khi đem đặt các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu so sánh với núi chúa Sineru.

4) -- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với vị Thánh đệ tử thành tựu chánh kiến, với người đã chứng ngộ, cái này là nhiều hơn, tức là sự khổ đã được đoạn tận, đã được tiêu mòn này. Rất ít là khổ còn tồn tại, không

BẬC DỰ LƯU                                          666

có thể ước tính, không có thể so sánh, không có thể
thành một phần nhỏ, nếu so sánh với khổ trước đã
được đoạn tận, đã được tiêu mòn. Tức là trong thời
gian tối đa là bảy lần đối với người đã rõ biết: "Đây
là Khổ"... đã rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

5) Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ". Một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ tập". Một cố gắng cần
phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ diệt". Một cố gắng
cần phải làm để rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

Núi Sineru 2 – Tương V, 663 (Tu Di)

1) ...

2) ... Ví như, này các Tỷ-kheo, núi chúa Sineru đi đến đoạn tận, đi đến tiêu diệt, chỉ còn lại các viên sạn, lớn bằng bảy hạt đậu.

3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì là
nhiều hơn, núi chúa Sineru ấy đi đến đoạn tận, đi đến
tiêu mòn hay các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu còn
tồn tại?

BẬC DỰ LƯU                                           667

-- Cái này là nhiều hơn, bạch Thế Tôn, tức là núi chúa Sineru đi đến đoạn tận, đi đến tiêu mòn. Và ít hơn là các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu được còn lại, không thể đem ước tính, không thể đem so sánh và không thể bằng một phần nhỏ, nếu so sánh các viên sạn lớn, bằng bảy hạt đậu còn lại với núi chúa Sineru đã đi đến đoạn tận, đã đi đến tiêu mòn.

4) -- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với vị Thánh đệ tử
thành tựu chánh kiến, với người đã chứng ngộ, cái
này là nhiều hơn, tức là sự khổ đã được đoạn tận,
được tiêu mòn này; và rất ít là khổ còn tồn tại, không
có thể ước tính, không có thể so sánh, không có thể
thành một phần nhỏ, nếu so sánh với khổ trước đã
được đoạn tận, đã được tiêu mòn, tức là trong thời
gian tối đa là bảy lần đối với người đã rõ biết: "Đây
là Khổ"... đã rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

5) Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ". Một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ tập". Một cố gắng cần
phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ diệt". Một cố gắng
cần phải làm để rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

BẬC DỰ LƯU                                           668

BẬC DỰ LƯU   669

68 Quả - Dầu cho bốn đại có đổi khác... - Kinh CẦN PHẢI KHÍCH LỆ – Tăng I, 402

CẦN PHẢI KHÍCH LỆ – Tăng I, 402

1. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn
nói với Tôn giả Ànanda đang ngồi xuống một bên:
- Này Ànanda, với ai, Thầy có lòng từ mẫn, và với
những ai, Thầy nghĩ là nên nghe theo, các bạn bè,
thân hữu, bà con hay cùng một huyết thống, Với
những người ấy, này Ànanda, Thầy cần phải khích
lệ, cần phải hướng dẫn, cần phải an trú trong ba
điểm. Thế nào là ba?
2.     Hãy khích lệ, hướng dẫn và an trú vào tịnh
tín bất động đối với Đức Phật: "Đây là Thế Tôn,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Mạnh Túc,
Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự
Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
Hãy khích lệ, hướng dẫn và an trú vào tịnh
tín bất động đối với pháp: "Pháp được Thế Tôn
khéo thuyết, thiết thực hiện tại, không có thời gian,
đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được
người trí tự mình giác hiểu".

BẬC DỰ LƯU                                          670

Hãy khích lệ, hướng dẫn và an trú vào tịnh
tín bất động đối với chúng Tăng: "Diệu hạnh là
chúng đệ tử của Thế Tôn, Trực hạnh là chúng đệ tử
của Thế Tôn, Ứng lý hạnh là chúng đệ tử của Thế
Tôn, Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn
là đáng cung kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng,
đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
3. Dầu cho bốn đại chủng có đổi khác, này Ànanda,
địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại, nhưng vị thánh
đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối với Phật không
có đổi khác. Ở đây, đổi khác là như thế này: Vị
Thánh đệ tử ấy, này Ànanda, thành tựu tịnh tín bất
động đối với đức Phật, sẽ sanh vào địa ngục, loại
bàng sanh hay cõi ngạ quỷ. Sự kiện này không xảy
ra.
4. Dầu cho bốn đại chủng có đổi khác, này Ànanda,
địa đại, thủy đai, hỏa đại, phong đại, nhưng vị Thánh
đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối với Pháp không
có đổi khác. Ở đây, đổi khác là như thế này: Vị
Thánh đệ tử ấy, này Ànanda, thành tựu tịnh tín bất
động đối với Pháp, sẽ sanh vào địa ngục, loại bàng
sanh hay cõi ngạ quỷ. Sự kiện này không xảy ra.
5. Dầu cho bốn đại chủng có đổi khác, này Ànanda,
địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại, nhưng vị Thánh
đệ tử thành tựu tịnh tín bất động đối với chúng Tăng

BẬC DỰ LƯU                                          671

không có đổi khác. Ở đây, đổi khác là như thế này:
Vị Thánh đệ tử ấy, này Ànanda, thành tựu tịnh tín
bất động đối với chúng Tăng, sẽ sanh vào địa ngục,
loại bàng sanh hay cõi ngạ quỷ. Sự kiện này không
xảy ra.
Này Ànanda, với ai Thầy có lòng từ mẫn, và với
những ai Thầy nghĩ là nên nghe theo, các bạn bè,
thân hữu, bà con hay cùng một huyết thống, với
những người ấy, này Ànanda, Thầy cần phải khích
lệ, cần phải hướng dẫn, cần phải an trú trong ba điểm
này.

BẬC DỰ LƯU                                          672

69 Quả - Dầu cho bốn đại có đổi khác... - Kinh Thân Hữu 1 – Tương V, 535

Thân Hữu 1 – Tương V, 535

1-2) ...

3) -- Tất cả những ai, này các Tỷ-kheo, các ông có
lòng từ mẫn, và những người mà các Ông nghĩ cần
phải nghe theo, những ai là bạn bè, hay thân hữu, hay
bà con, hay cùng một huyết thống; tất cả những vị
ấy, này các Tỷ-kheo, cần phải được khuyến khích,
phải được áp đặt, phải được an trú trong bốn Dự lưu
phần.

4) Thế nào là bốn?

- Họ cần phải được khuyến khích, phải được áp
đặt, phải được an trú vào tịnh tín bất động đối
với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Họ cần phải được khuyến khích, phải được áp
đặt, phải được an trú vào tịnh tín bất động đối
với Pháp: "Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết
thực hiện tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy,

BẬC DỰ LƯU                                           673

có khả năng hướng thượng, được người trí tự
mình giác hiểu".
- Họ cần phải được khuyến khích, phải được áp
đặt, phải được an trú vào tịnh tín bất động đối
với chúng Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của
Thế Tôn. Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Ứng lý hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn
chánh hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là
bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là
đáng cung kính, đáng cúng dường, đáng tôn
trọng, đáng được chấp tay, là phước điền vô
thượng ở đời".
- Họ cần phải được khuyến khích, phải được áp
đặt, phải được an trú vào các giới được các bậc
Thánh ái kính, không bị phá hoại, không bị đâm
cắt, không bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại
giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp
thủ, đưa đến Thiền định.

5) Những ai mà các Ông có lòng từ mẫn, này các
Tỷ-kheo, những ai mà các Ông nghĩ là cần phải nghe
theo, các bạn bè, hay thân hữu, hay bà con, hay cùng
một huyết thống; các người ấy cần phải được khuyến
khích, cần phải được áp đặt, cần phải được an trú
trong bốn Dự lưu phần này.

BẬC DỰ LƯU                                         674

Bạn Bè Thân Hữu 2 – Tương V, 536

1-2) ...

3) -- Những ai, này các Tỷ-kheo, các Ông có lòng từ
mẫn, những ai mà các Ông nghĩ rằng cần phải nghe
theo, các bạn bè, thân hữu, hay bà con, hay cùng một
huyết thống; các người ấy cần phải được các Ông
khuyến khích, áp đặt, an trú trong bốn Dự lưu phần.
Thế nào là bốn?

4-6) Cần phải khuyến khích, cần phải áp đặt, cần
phải an trú trong tịnh tín bất động đối với Phật:
"Đây bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".

Dầu cho, này các Tỷ-kheo, bốn đại chủng địa đại,
thủy đại, hỏa đại, phong đại có đổi khác, nhưng
nhất định không có thay đổi trong vị Thánh đệ tử
đã thành tựu tịnh tín bất động đối với đức Phật. Ở
đây, sự đổi khác có nghĩa là: Một Thánh đệ tử thành
tựu tịnh tín bất động như vậy sẽ sanh vào địa ngục,
hay vào loài bàng sanh, hay vào hàng ngạ quỷ; sự
kiện như vậy không xảy ra.

BẬC DỰ LƯU                                         675

Cần phải khuyến khích, cần phải áp đặt, cần phải
an trú trong tịnh tín bất động đối với Pháp: "Pháp
do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có hiệu
quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng
thượng, được người trí tự mình giác hiểu".

Dầu cho, này các Tỷ-kheo, bốn đại chủng địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại có đổi khác, nhưng nhất định không có thay đổi trong vị Thánh đệ tử đã thành tựu tịnh tín bất động đối với Pháp được các bậc Thánh ái kính. Ở đây, sự đổi khác có nghĩa là: Một Thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động như vậy sẽ sanh vào địa ngục, hay vào loài bàng sanh, hay vào hàng ngạ quỷ; sự kiện như vậy không xảy ra

Cần phải khuyến khích, cần phải áp đặt, cần phải
an trú trong tịnh tín bất động đối với chúng Tăng:
"Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực hạnh
là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là chúng
đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử
của Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử
của Thế Tôn là đáng cung kính, đáng cúng dường,
đáng tôn trọng, đáng được chấp tay, là phước điền
vô thượng ở đời".

Dầu cho, này các Tỷ-kheo, bốn đại chủng địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại có đổi khác, nhưng nhất định không có thay đổi trong vị Thánh đệ tử

BẬC DỰ LƯU                                         676

đã thành tựu tịnh tín bất động đối với chư Tăng được
các bậc Thánh ái kính. Ở đây, sự đổi khác có nghĩa
là: Một Thánh đệ tử thành tựu tịnh tín bất động như
vậy sẽ sanh vào địa ngục, hay vào loài bàng sanh,
hay vào hàng ngạ quỷ; sự kiện như vậy không xảy
ra.

7) Cần phải khuyến khích, cần phải áp đặt, cần phải an trú vào các giới được các bậc Thánh ái kính.

Dầu cho, này các Tỷ-kheo, bốn đại chủng địa đại,
thủy đại, hỏa đại, phong đại có đổi khác, nhưng
nhất định không có sự đổi khác trong vị Thánh đệ
tử đã thành tựu tịnh tín bất động đối với các giới
được các bậc Thánh ái kính. Ở đây, sự đổi khác có
nghĩa là vị Thánh đệ tử thành tựu các giới được các
bậc Thánh ái kính, sẽ sanh vào địa ngục, hay các loài
bàng sanh, hay các ngạ quỷ; sự kiện như vậy không
xảy ra.

8) Những ai, này các Tỷ-kheo, các Ông có lòng từ mẫn, những ai mà các Ông nghĩ rằng cần phải nghe theo, các bạn bè, thân hữu, hay bà con, hay cùng một huyết thống; các người ấy cần phải được các Ông khuyến khích, áp đặt, an trú trong bốn Dự lưu phần.

BẬC DỰ LƯU                                          677

BẬC DỰ LƯU   678

70 Quả - Dầu cho các loại hữu tình nào... - Kinh CUNDÌ CON GÁI VUA – Tăng II, 355

CUNDÌ CON GÁI VUA – Tăng II, 355

1. Một thời, Thế Tôn ở Ràjagaha (Vương Xá),
Veluvana (Trúc Lâm), chỗ nuôi dưỡng các con sóc.
Rồi Cundì, con gái vua, với năm trăm thiếu nữ hộ
tống trên năm trăm cỗ xe đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn ngồi xuống một bên. Ngồi
xuống một bên, Cundì, con gái vua bạch Thế Tôn:

2. - Anh của chúng con, bạch Thế Tôn, hoàng tử Cunda nói như sau: "Nếu có người đàn bà hay người đàn ông quy y Phật, quy y Pháp, quy y chúng Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ say đắm rượu men, rượu nấu, người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, nhất định sanh lên cõi lành, không vào cõi dữ".

Nhưng bạch Thế Tôn, con xin hỏi Thế Tôn:

- Với lòng tin bậc Đạo Sư như thế nào, bạch Thế Tôn sau khi thân hoại mạng chung: nhất định được sanh lên cõi lành, không vào cõi dữ?

BẬC DỰ LƯU                                           679

- Với lòng tin Pháp như thế nào, sau khi thân
hoại mạng chung, nhất định được sanh lên cõi
lành, không vào cõi dữ?
- Với lòng tin chúng Tăng như thế nào, sau khi
thân hoại mạng chung, nhất định được sanh
lên cõi lành, không vào cõi dữ?
- Làm cho đầy đủ các giới như thế nào, sau khi
thân loại mạng chung, nhất định được sanh lên
cõi lành, không vào cõi dữ?

3. - Dầu cho các loại hữu tình nào, này Cundì, không
chân hay hai chân, bốn chân hay nhiều chân, có sắc
hay không sắc, có tưởng hay không tưởng, hay phi
tưởng phi phi tưởng, Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác được xem là tối thượng. Những ai đặt
lòng tin vào đức Phật, họ đặt lòng tin vào tối thượng.
Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được
quả dị thục tối thượng.

4. Dầu cho loại pháp nào, này Cundì, hữu vi hay vô vi, ly tham được xem là tối thượng trong tất cả pháp, (tức là) sự nhiếp phục kiêu mạn, sự nhiếp phục khao khát, sự nhổ lên dục ái, sự chặt đứt tái sanh, sự đoạn diệt tham ái, sự ly tham, đoạn diệt, Niết-bàn. Những ai đặt lòng tin vào Pháp ly tham, này Cundi, họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng.

BẬC DỰ LƯU                                           680

5. Dầu cho loại chúng Tăng hay Hội chúng nào, này
Cundì, chúng Tăng đệ tử của Như Lai, được xem là
tối thượng trong tất cả hội chúng ấy, tức là bốn đôi
tám vị. Chúng Tăng đệ tử của Như Lai đáng được
cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng
đường, đáng được chắp tay, là vô thượng phước điền
ở đời. Những ai đặt lòng tin vào chúng Tăng, này
Cundì, họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai
đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối
thượng.

6. Dầu cho loại giới nào, này Cundì, các giới được bậc Thánh ái kính được gọi là tối thượng trong các giới ấy, tức là giới không bị bể vụn, không bị sứt mẻ, không bị vết chấm, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được bậc trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến chánh định. Với những ai làm cho đầy đủ trong các giới luật được các bậc Thánh ái kính, họ làm cho đầy đủ những gì tối thượng. Với những ai đặt lòng tin tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng.

Tin tưởng vào tối thượng,
Biết được pháp tối thượng,
Tin tưởng Phật tối thượng,
Đáng tôn trọng, vô thượng.
Tin tưởng Pháp tối thượng,
Ly tham, an tịnh lạc,

BẬC DỰ LƯU                                           681

Tin tưởng Tăng tối thượng,
Là ruộng phước vô thượng,
Bố thí bậc tối thượng,
Phước tối thượng tăng trưởng,
Tối thượng về thọ mạng,
Dung sắc và danh văn,
Tối thượng về sức mạnh.
Bậc trí thí tối thượng,
Pháp tối thượng chánh định,
Chư Thiên hay loài Người
Đạt được hỷ tối thượng.

BẬC DỰ LƯU                                   682

71 Quả - Dầu cho các loại hữu tình nào... - Kinh CÁC LÒNG TIN – Tăng I, 613

CÁC LÒNG TIN – Tăng I, 613

 Này các Tỷ-kheo, có bốn lòng tin tối thượng này. Thế nào là bốn?

Này các Tỷ-kheo,

- Dầu cho các loại hữu tình nào, không chân hay
hai chân, bốn chân hay nhiều chân, có sắc hay
không sắc, có tưởng hay không tưởng, hay phi
tưởng phi phi tưởng, Thế Tôn, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác được xem là tối thượng.
Những ai đặt lòng tin vào đức Phật, họ đặt lòng
tin vào tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào
tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng.
- Dầu cho loại pháp hữu vi nào, Thánh đạo tám
ngành được xem là tối thượng, những ai đặt lòng
tin vào Thánh đạo Tám ngành, họ đặt lòng tin vào
tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào tối
thượng, họ được quả dị thục tối thượng.
- Dầu cho loại pháp nào, hữu vi hay vô vi, ly tham
được xem là tối thượng trong tất cả pháp, tức là
sự nhiếp phục kiêu mạn, sự nhiếp phục khát ái, sự
nhổ lên tham ái, sự chặt đứt tái sanh, sự đoạn diệt

BẬC DỰ LƯU                                          683

tham ái, sự ly tham đoạn diệt, Niết-bàn. Những ai
đặt lòng tin vào pháp ly tham, này các Tỷ-kheo,
họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai đặt
lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối
thượng.
- Dầu cho loại chúng Tăng hay hội chúng nào,
chúng Tăng đệ tử của Như Lai được xem là tối
thượng trong tất cả hội chúng ấy. Tức là bốn đôi
tám vị, chúng Tăng đệ tử của Thế Tôn đáng được
cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng
dường, đáng được chắp tay, là vô thượng phước
điền ở đời. Những ai đặt lòng tin vào chúng Tăng,
này các Tỷ-kheo, họ đặt lòng tin vào tối thượng.
Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được
quả dị thục tối thượng.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn tin tưởng tối thượng.

3. Tin tưởng vào tối thượng,
Biết được pháp tối thượng,
Tin tưởng Phật tối thượng,
Đáng tôn trọng vô thượng,
Tin tưởng Pháp tối thượng,
Ly tham, an tịnh, lạc,
Tin tưởng Tăng tối thượng,
Là ruộng phước vô thượng,
Bố thí bậc tối thượng,

BẬC DỰ LƯU                                          684

Phước tối thượng tăng trưởng,
Tối thượng về thọ mạng,
Dung sắc và danh văn,
Tối thượng về an lạc,
Tối thượng về sức mạnh,
Bậc trí thí tối thượng,
Pháp tối thượng chánh định,
Chư Thiên hay loài người,
Đạt được hỷ tối thượng.

BẬC DỰ LƯU                       685

72 Quả - Không thể làm những hành động đưa đến phải sanh vào địa ngục - Kinh Con Mắt – Tương III, 369

Con Mắt – Tương III, 369

1-2) Nhân duyên tại Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo,

- Mắt là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Tai là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Mũi là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Lưỡi là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Thân là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Ý là vô thường, biến hoại, đổi khác.

4) -- Này các Tỷ-kheo, ai có lòng tin, có tín giải đối
với những pháp này; vị ấy được gọi là Tùy tín hành,
đã nhập Chánh tánh, đã nhập Chân nhân địa, đã
vượt phàm phu địa. Vị ấy không có thể làm những
hành động gì, do làm hành động ấy phải sanh vào
địa ngục, bàng sanh, ngạ quỷ; một vị không có thể
mệnh chung mà không chứng quả Dự lưu.

5) Với ai, này các Tỷ-kheo, kham nhẫn một ít Thiền quán, như vậy với trí tuệ về những pháp này; vị ấy

BẬC DỰ LƯU                                           686

được gọi là Tùy pháp hành, đã nhập Chánh tánh,
đã nhập Chân nhân địa, đã vượt phàm phu địa. Vị
ấy không có thể làm những hành động gì, do làm
hành động ấy, phải sanh vào địa ngục, bàng sanh,
ngạ quỷ; một vị không có thể mệnh chung mà không
chứng quả Dự lưu.

6) Với ai, này các Tỷ-kheo, đối với những pháp này,
biết rõ như vậy, thấy như vậy, vị ấy được gọi là đã
chứng Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
hướng đến giác ngộ.

II. Sắc – Tương III, 370

(Như kinh trên, chỉ thế "mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý" bằng "sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp").

III. Thức – Tương III, 370

(Như kinh trên, chỉ thế vào "nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức").

IV. Xúc – Tương III, 370

(Như kinh trên, chỉ thế vào "nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc").

BẬC DỰ LƯU                                           687

V. Thọ - Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "thọ do nhãn xúc sanh, thọ do nhĩ xúc sanh, thọ do tỷ xúc sanh, thọ do thiệt xúc sanh, thọ do thân xúc sanh, thọ do ý xúc sanh").

VI. Tưởng – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "sắc tưởng, thanh tưởng, hương tưởng, vị tưởng, xúc tưởng, pháp tưởng").

VII. Tư – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "sắc tư, thanh tư, hương tư, vị tư, xúc tư, pháp tư").

VIII. Ái – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, pháp ái").

IX. Giới – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới").

X. Uẩn (S.iii,227) – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn").

BẬC DỰ LƯU                                          688

BẬC DỰ LƯU   689

73 Quả - Không thể tính được số lượng phước báu của 4 Dự lưu phần - Kinh Sung Mãn – Tương V, 581

Sung Mãn 1 – Tương V, 581

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tịnh tín bất động đối với Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Đây là phước
đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc thứ
nhất.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tịnh tín bất động đối với Pháp... đối với Tăng...
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa
đến Thiền định. Đây là phước đức sung mãn, thiện
sung mãn, món ăn cho lạc thứ tư.

BẬC DỰ LƯU                                           690

Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc.

4) Với vị Thánh đệ tử thành tựu bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này, này các Tỷ-kheo, thật không dễ đếm được vô lượng phước đức: "Số lượng như thế này là phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc". Chúng chỉ có thể gọi được là vô số, vô lượng, đại uẩn phước đức.

5) Ví như, này các Tỷ-kheo, thật không dễ đếm được
số lượng nước trong biển lớn là có bao nhiêu thùng,
hay có bao nhiêu trăm thùng, hay có bao nhiêu trăm
ngàn thùng. Chúng chỉ có thể gọi được là vô số, vô
lượng nước lớn tụ tập.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này, thật không dễ gì đếm được số lượng phước đức: "Số lượng như thế này là phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc". Chúng chỉ có thể gọi được là vô số, vô lượng, đại uẩn phước đức.

6) Thế Tôn nói như vầy:

Là đại dương, đại hải, Nước mênh mông rộng lớn, Đầy rẫy những hãi hùng,

BẬC DỰ LƯU                                        691

Chứa vô lượng trân châu,
Phục vụ trăm ngàn người,
Các con sông lớn, nhỏ,
Chúng tuôn chảy ồ ạt,
Chúng đổ về bể khơi.
Cũng vậy là những người,
Thí đồ ăn, uống, vải,
Bố thí giường, chỗ ngồi,
Mền, nệm, các đồ nằm,
Vô lượng nguồn phước đức,
Từ kẻ trí tuôn chảy,
Như sông hồ đầy nước,
Chảy tuôn ra bể cả.

Sung Mãn 2 – Tương V, 584

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật... đối với Pháp... đối với chúng Tăng... trú ở gia đình, với tâm thoát khỏi cấu uế của xan tham, bố thí dễ dàng, bàn tay rộng mở, thích thú từ bỏ, đáp ứng điều yêu cầu,

BẬC DỰ LƯU                                          692

thích thú chia xẻ vật bố thí. Đây là phước đức sung
mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc thứ tư. Những
pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn phước đức sung
mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc.

4) ... (như đoạn số 4, kinh trên) ...

5) Ví như, tại chỗ mà các con sông lớn này gặp nhau, nhập vào một dòng với nhau, ví như sông Hằng, sông Yamunà, sông Aciravati, sông Sarabhuu, sông Mahi, thật không dễ gì đếm được số lượng nước tại chỗ ấy là có bao nhiêu thùng, bao nhiêu trăm thùng, bao nhiêu trăm ngàn thùng. Chúng chỉ có thể gọi được là vô số, vô lượng nước lớn tụ tập... đại uẩn phước đức.

6) Thế Tôn nói như vầy:

... (giống như hai bài kệ kinh trên) ...

Sung Mãn 3 – Tương V, 585

1) ...

2) ... (như đoạn số 2, kinh trên) ...

3) ... (đoạn đầu giống kinh trên về đối với Phật, Pháp, Tăng... ) có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt (các

BẬC DỰ LƯU                                              693

pháp), trí tuệ các bậc Thánh thể nhập (các pháp), đưa
đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Những pháp này,
này các Tỷ-kheo, là bốn phước đức sung mãn, thiện
sung mãn, món ăn cho lạc.

4) ... (như đoạn số 4, kinh trước) ...

5) Thế Tôn thuyết như vầy:

Ai ước muốn phước đức,
Vững trú trên điều thiện,
Tu tập theo con đường,
Đưa đến đạt bất tử,
Chứng được lõi của pháp,
Thích thú đoạn lậu hoặc,
Vị ấy không run sợ,
Khi nghĩ đến thần chết.

BẬC DỰ LƯU                                          694

BẬC DỰ LƯU   695

74 Quả - Liên hệ đến tuổi thọ, dung sắc, an lạc, thanh danh, lực của... - Kinh Lichavi hay Nandaka – Tương V, 567

Lichavi hay Nandaka – Tương V, 56

1) Một thời, Thế Tôn trú ở Vesàli, tại Đại Lâm, chỗ ngôi nhà có nóc nhọn.

2) Rồi đại thần người Licchavi tên là Nandaka đi đến
Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên. Thế Tôn nói với Nandaka, vị đại thần
người Licchavi đang ngồi một bên:

-- Này Nandaka, thành tựu bốn pháp, một vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đoạ, quyết chắc chứng quả giác ngộ. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này Nandaka,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên
Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,

BẬC DỰ LƯU                                         696

có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng được
chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

Thành tựu bốn pháp này, này Nandaka, vị Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

4) Thành tựu bốn pháp này, này Nadaka, vị Thánh
đệ tử liên hệ đến tuổi thọ chư Thiên và loài Người,
liên hệ đến dung sắc, liên hệ đến an lạc, liên hệ đến
thanh danh, liên hệ đến lực tăng thượng
(adhipateyya) chư Thiên và loài Người.

5) Điểm này, này Nandaka, Ta biết chứ không phải nhờ nghe từ một Sa-môn hay Bà-la-môn nào rồi Ta

BẬC DỰ LƯU                                          697

tuyên bố. Chính do tự Ta biết, tự Ta thấy, tự Ta ý thức rồi Ta tuyên bố.

6) Khi được nghe nói vậy, một người thưa với Nandaka, vị đại thần người Licchavi:

-- Thưa Đại quan, nay đã đến giờ tắm.

-- Thôi, nay đã vừa rồi, này Bạn, đó chỉ là sự tắm rửa bề ngoài. Tắm rửa bên trong này là vừa đủ cho ta, tức là lòng tịnh tín đối với Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                           698

75 Quả - Lợi đắc của 4 châu không bằng... - Kinh Vua – Tương V, 501

Vua – Tương V, 501

1-2) Sàvatthi. Ở đấy... nói như sau:

3) -- Dầu cho, này các Tỷ-kheo, một vị Chuyển luân vương làm chủ tể và cai trị bốn châu, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên giới, thế giới này, cộng trú với chư Thiên ở cõi Ba mươi ba; tại đấy, vị ấy trú trong rừng Nandana, được chúng Thiên nữ đoanh vây, được đầy đủ, được cung cấp, được bao bọc năm thiên dục công đức, nhưng không được đầy đủ bốn pháp; tuy vậy, vị ấy chưa được giải thoát khỏi địa ngục, chưa được giải thoát khỏi sanh vào loài bàng sanh, chưa giải thoát khỏi ngạ quỷ, và chưa thoát khỏi ác sanh, ác thú, đọa xứ.

4) Nhưng này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử, dầu muốn sống bằng các miếng ăn khất thực, đắp với y nhiều tấm (nantakàni); vị ấy đầy đủ bốn pháp. Và vị ấy được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi sanh vào loài bàng sanh, được giải thoát khỏi cõi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi ác sanh, ác thú, đọa xứ.

Thế nào là bốn?

BẬC DỰ LƯU                                           699

5) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tin bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".

6) Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp: "Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".

7) Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Trực
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý hạnh là
chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh hạnh là chúng
đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng
đệ tử của Thế Tôn là đáng cung kính, đáng cúng
dường, đáng tôn trọng, đáng được chấp tay, là
phước điền vô thượng ở đời".

8) Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không bị
nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được
người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến Thiền
định.

9) Vị ấy thành tựu bốn pháp này.

BẬC DỰ LƯU                                          700

10) Và này các Tỷ-kheo, có sự lợi đắc của bốn châu
và sự lợi đắc của bốn pháp. Sự lợi đắc bốn châu
không đáng giá (agahati) một phần mười sáu lợi đắc
bốn pháp.

BẬC DỰ LƯU                                       701

76 Quả - Vượt qua sợ hãi của tất cả ác thú và đọa xứ - Kinh Ác Thú 1 – Tương V, 534

Ác Thú 1 – Tương V, 534

1-2) ...

3) -- Do thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử vượt qua sợ hãi của tất cả ác thú. Thế nào là bốn?

4-7) Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh

BẬC DỰ LƯU                                          702

hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

8) Do thành tựu bốn pháp này, vị Thánh đệ tử vượt qua sợ hãi của tất cả ác thú.

Ác Thú 2 – Tương V, 534

1-2) ...

3) -- Do thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử vượt qua sợ hãi của tất cả ác thú, đọa xứ. Thế nào là bốn?

4-7) ... (như đoạn số 4-7, kinh trên) ...

8) Do thành tựu bốn pháp này, vị Thánh đệ tử vượt qua sợ hãi của tất cả ác thú, đọa xứ...

BẬC DỰ LƯU                                          703

77 Quả - Đưa đến bờ bên kia - Kinh Mưa – Tương V, 576

Mưa – Tương V, 576

1) ...

2) -- Ví như, này các Tỷ-kheo, khi trên đầu núi có cơn mưa to lớn, nước mưa ấy chảy theo hướng xuôi của nó, tràn đầy các hang núi, khe núi; sau khi tràn đầy các hang núi, khe núi, nó tràn đầy hồ nhỏ; sau khi tràn đầy hồ nhỏ, nó tràn đầy hồ lớn; sau khi tràn đầy hồ lớn, nó tràn đầy sông nhỏ; sau khi tràn đầy sông nhỏ, nó tràn đây sông lớn; sau khi tràn đầy sông lớn, nó tràn đầy biển, đại dương.

3) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với vị Thánh đệ
tử, lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật, lòng tịnh
tín bất động đối với Pháp, lòng tịnh tín bất động đối
với chúng Tăng, và các giới được các bậc Thánh ái
kính; những pháp này trôi chảy đến bờ bên kia, đưa
đến đoạn diệt các lậu hoặc.

BẬC DỰ LƯU                                           704

78 Quả - Đưa đến sanh ở cõi thiện - Kinh Du Hành Chư Thiên – Tương V, 537

Du Hành Chư Thiên – Tương V, 537

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Rồi Tôn giả Mahà Moggalàna, như nhà lực sĩ duỗi
ra cánh tay đang co lại, hay co lại cánh tay đang duỗi
ra; cũng vậy, Tôn giả biến mất ở Jetavana và hiện ra
ở cõi trời Ba mươi ba.

3) Rồi một số đông chư Thiên cõi Ba mươi ba đi đến
Tôn giả Mohà Moggalàna; sau khi đến, đảnh lễ Tôn
giả Mahà Moggalàna rồi đứng một bên. Tôn giả
Mahà Moggalàna nói với chư Thiên đang đứng một
bên:

4) -- Lành thay, chư Hiền, là sự thành tựu tịnh tín bất
động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng,...
Phật, Thế Tôn". Do nhân thành tựu lòng tịnh tín bất
động đối với đức Phật, như vậy ở đây, một số chúng
sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên
thiện thú, thiên giới, cõi đời này.

5-6) Lành thay, chư Hiền, là tịnh tín bất động đối với Pháp... đối với chúng Tăng...

BẬC DỰ LƯU                                            705

7) Lành thay, chư Hiền, là sự thành tựu các giới được
các bậc Thánh ái kính... đưa đến Thiền định. Do nhân
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính, chư
Hiền, như vậy ở đây, một số chúng sanh, sau khi thân
hoại mạng chung, được sanh thiện thú, thiên giới, cõi
đời này.

8) -- Lành thay, Tôn giả Moggalàna, là sự thành tựu
lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc
Ứng Cúng,... Phật, Thế Tôn". Do nhân thành tựu
lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật, thưa Tôn giả
Moggalàna, như vậy ở đây, một số chúng sanh, sau
khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú,
thiên giới, cõi đời này.

9-11) Lành thay, Tôn giả Moggalàna, là sự thành tựu tịnh tín bất động đối với Pháp... đối với chúng Tăng... các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa đến Thiền định. Do nhân thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính, thưa Tôn giả Moggalàna, như vậy ở đây, một số chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên giới, cõi đời này.

Thăm Viếng Chư Thiên 1 – Tương V, 539

BẬC DỰ LƯU                                            706

1) Một thời Tôn giả Mahà Moggalàna trú ở Sàvatthi, Jetavana, tại khu vườn của ông Anàthapindika.

2-7) Rồi Tôn giả Moggalàna, như người lực sĩ... (như trên) ...

8-11) ... (như trên) ... một số chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh thiện thú, thiên giới, cõi đời này.

Thăm Viếng Chư Thiên (2) – Tương V, 539

(Giống như kinh 18, chỉ khác, đây là Thế Tôn, không phải Mahà Moggalàna) ...

BẬC DỰ LƯU                                             707

79 Thái độ nghe giảng thân kiến - Kinh ĐẠI Kinh MALUNKYAPUTTA – 64 Trung II, 205

ĐẠI KINH MALUNKYAPUTTA (Mahamalunkyaputta suttam) – Bài kinh số 64 – Trung II, 205

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn trú ở Savatthi, Jetavana, tại
tịnh xá ông Anathapindika. Ở đây, Thế Tôn gọi các
Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo". – "Bạch Thế Tôn".
Những vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn
nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, các Ông có thọ trì năm hạ phần kiết sử do Ta giảng dạy không?

Được nghe nói vậy, Tôn giả Malunkyaputta bạch Thế Tôn:

– Con có thọ trì năm hạ phần kiết sử do Thế Tôn giảng dạy.

BẬC DỰ LƯU                                         708

– Năm hạ phần kiết sử do Ta giảng dạy, này Malunkyaputta, Ông thọ trì như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, con thọ trì thân kiến là hạ phần kiết sử do Thế Tôn giảng dạy. Bạch Thế Tôn con thọ trì nghi là hạ phần kiết sử do Thế Tôn giảng dạy. Bạch Thế Tôn, con thọ trì giới cấm thủ là hạ phần kiết sử do Thế Tôn giảng dạy. Bạch Thế Tôn, con thọ trì dục tham là hạ phần kiết sử do Thế Tôn giảng dạy. Bạch Thế Tôn, con thọ trì sân là hạ phần kiết sử do Thế Tôn giảng dạy. Như vậy, bạch Thế Tôn, con thọ trì năm hạ phần kiết sử do Thế Tôn giảng dạy.

– Này Malunkyaputta, vì vấn đề gì (hay vì ai) Ông thọ trì năm hạ phần kiết này do Ta giảng dạy?

Này Malunkyaputta, có phải các tu sĩ ngoại đạo cật vấn Ông với ví dụ này về đứa con nít? Này Malunkyaputta, nếu một đứa con nít ngây thơ đang nằm ngủ không có tự thân, thời đâu nó có thể khởi lên thân kiến? Thân kiến tùy miên thật sự sống tiềm tàng trong nó. Này Malunkyaputta, nếu một đứa con nít ngây thơ, đang nằm ngửa không có các pháp, thời từ đâu nó có thể khởi lên nghi hoặc đối với các pháp? Nghi tùy miên thật sự sống tiềm tàng trong nó. Này Malunkyaputta, nếu một đứa con nít ngây thơ đang nằm ngửa không có giới, thời từ đâu nó có thể khởi

BẬC DỰ LƯU                                          709

lên giới cấm thủ trong các giới? Giới cấm thủ tùy
miên thật sự sống tiềm tàng trong nó. Này
Malunkyaputta, nếu một đứa con nít ngây thơ đang
nằm ngửa không có những dục, thời từ đâu nó có thể
khởi lên lòng dục tham trong các dục? Dục tham, tùy
miên thật sự sống tiềm tàng trong nó. Này
Malunkyaputta, nếu một đứa con nít ngây thơ đang
nằm ngửa không có các loài hữu tình, thời từ đâu nó
có thể khởi lên lòng sân đối với các loài hữu tình?
Sân tùy miên thật sự sống tiềm tàng trong nó.

Này Malunkyaputta, có phải các tu sĩ ngoại đạo cật vấn Ông với ví dụ này về đứa con nít?

Được nghe nói vậy, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời, Bạch Thiện
Thệ, nay đã đến thời để Thế Tôn thuyết giảng năm
hạ phần kiết sử. Sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo
sẽ thọ trì.

– Vậy Ananda, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Ananda vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn

BẬC DỰ LƯU                                        710

giảng như sau:

 Ở đây, này Ananda, có kẻ vô văn phàm phu,
không đến yết kiến các bậc Thánh, không thuần
thục pháp các bậc Thánh, không tu tập pháp các
bậc Thánh, không đến yết kiến các bậc Chân
nhân, không thuần thục pháp các bậc Chân nhân,
không tu tập pháp các bậc Chân nhân:

 Vị ấy sống với tâm bị triền phược bởi thân
kiến, bị chi phối bởi thân kiến, và không như
thật tuệ tri sự xuất ly thân kiến đã khởi lên.
Thân kiến này của vị ấy kiên cố, không được
nhiếp phục, trở thành một hạ phần kiết sử.
 Vị ấy sống với tâm bị nghi hoặc triền phược, bị
nghi hoặc chi phối, và không như thật tuệ tri sự
xuất ly nghi hoặc đã khởi lên. Nghi hoặc này
của vị ấy kiên cố, không được nhiếp phục, trở
thành một hạ phần kiết sử.
 Vị ấy sống với tâm bị giới cấm thủ triền phược,
bị giới cấm thủ chi phối và không như thật tuệ
tri sự xuất ly giới cấm thủ đã khởi lên. Giới cấm
thủ này của vị ấy kiên cố, không được nhiếp
phục, trở thành một hạ phần kiết sử.
 Vị ấy sống với tâm bị dục tham triền phược, bị
dục tham chi phối và không như thật biết sự

BẬC DỰ LƯU                                          711

xuất ly dục tham đã khởi lên, dục tham này của
vị ấy kiên cố, không được nhiếp phục, trở thành
một hạ phần kiết sử.
 Vị ấy sống với tâm bị sân triền phược, bị sân
chi phối và không như thật tuệ tri, sự xuất ly
sân đã khởi lên. Sân này của vị ấy kiên cố,
không được nhiếp phục, trở thành một hạ phần
kiết sử.
 Và này Ananda, có vị Đa văn Thánh đệ tử, đến
yết kiến các bậc Thánh, thuần thục pháp các bậc
Thánh, tu tập pháp các bậc Thánh, đến yết kiến
các bậc Chân nhân, thuần thục pháp các bậc Chân
nhân, tu tập pháp các bậc Chân nhân:
 Vị này sống với tâm không bị thân kiến triền
phược, không bị thân kiến chi phối, và vị này
như thật tuệ tri sự xuất ly dục tham đã khởi lên.
Thân kiến này của vị ấy với tùy miên được
đoạn trừ.
 Vị này sống với tâm không bị nghi hoặc triền
phược, không bị nghi hoặc chi phối, và vị này
như thật tuệ tri sự xuất ly nghi hoặc đã khởi lên.
Nghi hoặc này của vị ấy với tùy miên được
đoạn trừ.
 Vị ấy sống với tâm không bị giới cấm thủ triền

BẬC DỰ LƯU                                           712

phược, không bị giới cấm thủ chi phối và vị này
như thật tuệ tri sự xuất ly giới cấm thủ đã khởi
lên, giới cấm thủ của vị ấy với tùy miên được
đoạn trừ.
 Vị này sống với tâm không bị dục tham triền
phược, không bị dục tham chi phối, và vị này
như thật tuệ tri sự xuất ly dục tham đã khởi lên.
Dục tham này của vị ấy với tùy miên được đoạn
trừ.
 Vị này sống với tâm không bị sân triền phược,
không bị sân chi phối, và vị này như thật tuệ tri
sự xuất ly sân được khởi lên. Sân này của vị ấy
với tùy miên được đoạn trừ.
 Này Ananda, con đường nào, lộ trình nào đưa
đến sự đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, nếu
không thực hành con đường ấy, lộ trình ấy,
nhưng năm hạ phần kiết sử được biết rõ, hay
được thấy rõ, hay được đoạn trừ, sự tình như
vậy không xảy ra.
Ví như, này Ananda, đối với một cây lớn đứng
thẳng có lõi cây nếu người ấy không đẽo vỏ trong,
không đẽo giác cây, nhưng vẫn có thể đẽo được lõi
cây, sự tình này không xảy ra. Cũng vậy này Ananda,
con đường nào, lộ trình nào đưa đến sự đoạn trừ năm
hạ phần kiết sử, nếu không thực hành con đường ấy,

BẬC DỰ LƯU                                          713

lộ trình ấy, nhưng năm hạ phần kiết sử sẽ được biết rõ, hay sẽ được thấy rõ, hay sẽ được đoạn trừ, sự tình như vậy không xảy ra.

 Và này Ananda, con đường nào, lộ trình nào
đưa đến đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, nếu
thực hành con đường ấy, lộ trình ấy, thời năm
hạ phần kiết sử sẽ được biết rõ, hãy sẽ được
thấy rõ, hay sẽ được đoạn trừ, sự tình như vậy
xảy ra.

Ví như, này Ananda, đối với một cây lớn, đứng thẳng, có lõi cây, nếu người ấy sau khi đẻo vỏ trong, sau khi đẻo giác cây, thời sẽ đẻo được lõi cây, sự tình này xảy ra. Cũng vậy này Ananda, con đường nào, lộ trình nào đưa đến sự đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, nếu thực hành con đường ấy, đạo lộ ấy, thời năm hạ phần kiết sử sẽ được biết rõ, hay sẽ được thấy rõ, hay sẽ được đoạn diệt, sự tình như vậy xảy ra.

Này Ananda, ví như sông Hằng, nước đầy tràn,
con quạ có thể uống được. Rồi một người ốm yếu đi
đến và nghĩ như sau: "Sau khi lội cắt ngang dòng
sông Hằng, với tay của ta, ta sẽ đến bờ bên kia an
toàn". Nhưng người ấy không thể sau khi lội cắt
ngang dòng sông Hằng, với tay của người ấy, đến
được bờ bên kia an toàn. Cũng vậy, này Ananda, bất

BẬC DỰ LƯU                                            714

cứ ai, khi được giảng pháp để đoạn trừ thân kiến,
nếu tâm của vị ấy không thích thú, không hoan
hỷ, không có định tĩnh, không có giải thoát, thời
vị ấy cần phải được xem là giống người ốm yếu
kia.

Này Ananda, ví như sông Hằng, nước lớn, đầy
tràn, con quạ có thể uống được. Rồi một người lực sĩ
đi đến và nghĩ như sau: "Sau khi lội cắt ngang dòng
sông Hằng, với tay của ta, ta sẽ đến bờ bên kia an
toàn". Người ta có thể sau khi lội cắt ngang dòng
sông Hằng với tay của người ấy, đến được bờ bên
kia an toàn. Cũng vậy, này Ananda, bất cứ ai, khi
được giảng pháp để được đoạn trừ thân kiến, nếu
tâm của vị ấy thích thú, hoan hỷ, có định tĩnh, có
giải thoát, thời vị ấy được xem là giống như người
lực sĩ kia

 Và này Ananda, thế nào là con đường, thế nào là lộ trình đưa đến sự đoạn trừ năm hạ phần kiết sử?

 Ở đây, này Ananda, Tỷ-kheo do viễn ly các
sanh y (Upadhiviveka) do đoạn trừ các bất
thiện pháp, do làm cho an tịnh thân thô ác hành
một cách toàn diện, ly dục, ly bất thiện pháp,
chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ

BẬC DỰ LƯU                                         715

lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ.
 Vị này chánh quán mọi sắc pháp, thọ pháp,
tưởng pháp, hành pháp, thức pháp là vô
thường, khổ, như bệnh, như cục bướu, như mũi
tên, như điều bất hạnh, như bệnh chướng, như
kẻ địch, như phá hoại, là không, là vô ngã. Vị
này giải thoát tâm khỏi các pháp ấy.
 Sau khi giải thoát tâm khỏi các pháp ấy, vị ấy
tập trung tâm vào bất tử giới (Amatadhatu) và
nghĩ rằng: "Đây là tịch tịnh, đây là vi diệu, tức
là sự an chỉ tất cả hành, sự xả ly tất cả sanh y,
sự ái diệt, vô tham, đoạn diệt, Niết-bàn".
 Nếu an trú vững chắc ở đây, vị này đạt đến sự
đoạn tận các lậu hoặc.
 Nếu vị ấy không đạt đến sự đoạn tận các lậu
hoặc, thời do sự tham pháp, hỷ pháp của mình,
thời do sự đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy
được hóa sanh, nhập Niết-bàn ở đấy, không
phải trở lui đời này nữa.
Này Ananda, đây là con đường, đây là lộ trình
đưa đến sự đoạn trừ năm hạ phần kiết sử.

Lại nữa, này Ananda, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh nhứt tâm...

BẬC DỰ LƯU                                          716

...Thiền thứ ba...

...chứng và trú Thiền thứ tư. Vị này chánh quán mọi sắc pháp, thọ pháp, tưởng pháp, hành pháp, thức pháp là vô thường... (như trên)... không phải trở lui đời này nữa. Này Ananda, đây là con đường, đây là lộ trình đưa đến sự đoạn trừ năm hạ phần kiết sử.

Lại nữa, này Ananda, Tỷ-kheo vượt lên mọi sắc
tưởng, diệt trừ mọi chướng ngại tưởng, không tác ý
đối với dị tưởng, vị Tỷ-kheo nghĩ rằng: "Hư không
là vô biên", chứng và trú Hư không vô biên xứ. Vị
này chánh quán mọi sắc pháp, thọ pháp, tưởng
pháp, hành pháp, thức pháp là vô thường... (như
trên)... không phải trở lui đời này nữa. Này Ananda,
đây là con đường, đây là lộ trình đưa đến sự đoạn trừ
năm hạ phần kiết sử.

Lại nữa, này Ananda, Tỷ-kheo vượt lên mọi Hư không vô biên xứ, nghĩ rằng: "Thức là vô biên", chứng và trú Thức vô biên xứ... (như trên)...

... vượt lên mọi Thức vô biên xứ, nghĩ rằng: "Không có vật gì", chứng và trú Vô sở hữu xứ. Vị này chánh quán mọi sắc pháp, thọ pháp, tưởng pháp, hành pháp, thức pháp là vô thường, khổ, như bệnh, như cục bướu, như mũi tên, như điều bất hạnh, như bệnh chướng, như kẻ địch, như phá hoại, là không,

BẬC DỰ LƯU                                          717

là vô ngã. Vị này giải thoát tâm khỏi các pháp ấy. Sau khi giải thoát tâm khỏi các pháp ấy, vị ấy tập trung vào bất tử giới và nghĩ rằng: "Đây là tịch tịnh, đây là vi diệu, tức là sự an chỉ tất cả hành, sự xả ly tất cả sanh y, sự ái diệt, vô tham, đoạn diệt, Niết- bàn". Nếu an trú vững chắc ở đây, vị này đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc. Nếu vị ấy không đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc, thời do sự tham pháp, hỷ pháp của mình, do sự đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy được hóa sanh, nhập Niết-bàn ở đấy, không phải trở lui đời này nữa.

Này Ananda, đây là con đường, đây là lộ trình đưa đến sự đoạn trừ năm hạ phần kiết sử.

 Bạch Thế Tôn, nếu đây là con đường, đây là lộ
trình đưa đến sự đoạn trừ năm hạ phần kiết sử
thời do hành trì như thế nào mà một số vị Tỷ-kheo
chứng tâm giải thoát, một số chứng tuệ giải
thoát?

– Ở đây, này Ananda, Ta nói rằng do sự sai khác về căn tánh.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Ananda, hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

BẬC DỰ LƯU                                           718

BẬC DỰ LƯU   719

80 Thấy pháp, chứng pháp, ngộ pháp, thể nhập pháp - Kinh TRƯỜNG TRẢO – 74 Trung II, 345

KINH TRƯỜNG TRẢO (Dighanakha suttam) – Bài kinh số 74 – Trung II, 345

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở tại Rajagaha (Vương Xá),
trên núi Gijjhakuta (Linh Thứu), trong hang
Sukarakhata. Rồi du sĩ ngoại đạo Dighanakha
(Trường Trảo) đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến, nói
lên những lời chào đón hỏi thăm với Thế Tôn, sau
khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu
liền đứng một bên. Đứng một bên, du sĩ ngoại đạo
Dighanakha nói với Thế Tôn:

– Tôn giả Gotama, tôi có lý thuyết như sau, tôi có tri kiến như sau: "Tất cả đều không làm cho tôi thích thú".

– Này Aggivessana, tri kiến: "Tất cả đều không làm cho tôi thích thú", tri kiến ấy không làm Ông

BẬC DỰ LƯU                                         720

thích thú?

– Tôn giả Gotama, nếu tri kiến ấy làm tôi thích thú, thời đây cũng giống như vậy, thời đây cũng giống như vậy.

– Này Aggivessana, nếu số đông người ở trong
đời đã nói như sau: "Thời đây cũng giống như vậy,
thời đây cũng giống như vậy", thời họ không từ bỏ
tri kiến ấy, họ chấp thủ một tri kiến khác. Này
Aggivessana, nếu thiểu số người ở trong đời đã nói
như sau: "Thời đây cũng giống như vậy, thời đây
cũng giống như vậy", thời họ sẽ từ bỏ tri kiến ấy và
không chấp thủ một tri kiến khác.

Này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la-môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi thích thú". Này Aggivessana, một số Sa- môn, Bà-la-môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi không thích thú". Này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la-môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú".

Ở đây, này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la- môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi thích thú," tri kiến này của họ là gần với tham dục, gần với triền phược, gần với hoan

BẬC DỰ LƯU                                           721

lạc, gần với đắm trước, gần với chấp thủ.

Ở đây, này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la-
môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất
cả đều làm cho tôi không thích thú", tri kiến này của
họ là gần với không tham dục, gần với không phiền
trược, gần với không hoan lạc, gần với không chấp
thủ.

Khi được nói vậy, du sĩ ngoại đạo Dighanakha thưa với Thế Tôn:

– Tôn giả Gotama tán dương quan điểm của tôi, Tôn giả Gotama hết sức tán dương quan điểm của tôi.

– Ở đây, này Aggivessana, những Sa-môn, Bà-
la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau:
"Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không
thích thú". Cái gì trong tri kiến này làm họ thích thú
là gần tham dục, gần phiền trược, gần hoan lạc, gần
đắm trước, gần chấp thủ. Cái gì trong tri kiến này
làm họ không thích thú là gần không tham dục, gần
không triền phược, gần không hoan lạc, gần không
đắm trước, gần không chấp thủ.

Ở đây, này Aggivessana, những Sa-môn, Ba la môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất

BẬC DỰ LƯU                                           722

cả đều làm tôi thích thú". Ở đây, người có trí suy nghĩ như sau: "Nếu ta nói tri kiến này của ta: "Tất cả đều làm tôi thích thú", và nếu ta cố chấp, kiên chấp tri kiến này và nói: "Đây là sự thật, ngoài ra là hư vọng", như vậy là đối nghịch với hai hạng người: Sa- môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi không thích thú", và Sa-môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú". Ta sẽ đối nghịch với hai hạng người này. => Khi nào có đối nghịch thời có tranh luận => khi nào có tranh luận thời có chống đối => khi nào có chống đối thời có bực mình" => Như vậy, vị này vì thấy sự đối nghịch, tranh luận, chống đối và bực mình nên từ bỏ tri kiến này, không chấp thủ tri kiến khác. Như vậy là sự đoạn trừ những tri kiến này, như vậy là sự hủy bỏ những tri kiến này.

Ở đây, này Aggivessana, nếu có những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi không thích thú". Ở đây, người có trí suy nghĩ như sau: "Nếu ta nói tri kiến này của ta: "Tất cả đều làm tôi không thích thú", và nếu ta cố chấp, kiên chấp tri kiến này và nói: "Đây là sự thật, ngoài ra là hư vọng", thì như vậy, ta đối nghịch với hai hạng người: Sa-môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả

BẬC DỰ LƯU                                            723

đều làm cho tôi thích thú" và Sa-môn hay Bà-la-môn
nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Một
phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích
thú". Ta sẽ đối nghịch với hai hạng người này. Khi
nào có đối nghịch thời có tranh luận; khi nào có tranh
luận thời có chống đối; khi nào có chống đối thời có
bực mình". Như vậy, vị này vì thấy sự đối nghịch,
tranh luận, chống đối và bực mình, nên từ bỏ tri kiến
ấy, không chấp thủ tri kiến khác. Như vậy là sự đoạn
trừ những tri kiến này, như vậy là sự hủy bỏ những
tri kiến này.

Ở đây, này Aggivessana, nếu có những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú". Ở đây, người có trí suy nghĩ như sau: "Nếu ta nói tri kiến này của ta: "Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú", và nếu ta cố chấp, kiên chấp tri kiến này và nói: "Đây là sự thật ngoài ra là hư vọng", thì như vậy, ta đối nghịch với hai hạng người: Sa-môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi thích thú" và Sa-môn hay Bà la-môn này có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: "Tất cả đều làm cho tôi không thích thú". Ta sẽ đối nghịch với hai hạng người này => Khi nào có đối nghịch thời có tranh luận => khi nào có tranh luận thời có

BẬC DỰ LƯU                                           724

chống đối => khi nào có chống đối thời có bực mình"
=> Như vậy, vị này vì thấy sự đối nghịch, tranh luận,
chống đối và bực mình, nên từ bỏ tri kiến ấy, không
chấp thủ tri kiến khác. => Như vậy là sự đoạn trừ
những tri kiến này, như vậy là sự hủy bỏ những tri
kiến này.

 Nhưng này Aggivessana, thân này có sắc, do bốn
đại thành, do cha mẹ sanh, nhờ cơm cháo nuôi
dưỡng, vô thường, biến hoại, phân toái, đoạn
tuyệt, hoại diệt, cần phải được quán sát là vô
thường, khổ, như bệnh, như cục bướu, như mũi
tên, như điều bất hạnh, như bệnh chướng, như kẻ
địch, như phá hoại, là không, là vô ngã. Khi vị ấy
quán sát thân này là vô thường, khổ, như bệnh,
như cục bướu, như mũi tên, như điều bất hạnh,
như bệnh chướng, như kẻ địch, như phá hoại, là
không, là vô ngã => thời thân, thân dục, thân ái,
thân phục tòng được đoạn diệt.

 Này Aggivessana, có ba thọ này; lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ.

 Này Aggivessana, trong khi cảm giác lạc thọ,
chính khi ấy không cảm giác khổ thọ, không
cảm giác bất khổ bất lạc thọ chỉ cảm giác lạc
thọ.

BẬC DỰ LƯU                                          725

 Này Aggivessana, trong khi cảm giác khổ thọ,
chính khi ấy không cảm giác lạc thọ, không
cảm giác bất khổ bất lạc thọ, chỉ cảm giác khổ
thọ.
 Này Aggivessana, trong khi cảm giác bất khổ
bất lạc thọ, chính khi ấy không cảm giác lạc
thọ, không cảm giác khổ thọ, chỉ cảm giác bất
khổ bất lạc thọ.
 Này Aggivessana, lạc thọ là vô thường, hữu vi,
do duyên sanh, bị đoạn diệt, bị hủy hoại, bị suy
tàn, bị tiêu diệt.
 Này Aggivessana, khổ thọ là vô thường, hữu
vi, do duyên sanh, bị đoạn diệt, bị hủy hại, bị
suy tàn, bị tiêu diệt.
 Này Aggivessana, bất khổ bất lạc thọ là vô
thường, hữu vi, do duyên sanh, bị đoạn diệt, bị
hủy hoại, bị suy tàn, bị tiêu diệt.
Thấy vậy, này Aggivessana, vị Đa văn Thánh đệ
tử yểm ly lạc thọ, yểm ly khổ thọ, yểm ly bất khổ bất
lạc thọ => Do yểm ly, vị ấy không có tham dục =>
Do không tham dục, vị ấy được giải thoát => Đối
với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu
biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy biết: "Sanh đã diệt,
Phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm. Sau đời
hiện tại, không có đời sống nào khác nữa". Với tâm

BẬC DỰ LƯU                                          726

giải thoát như vậy, này Aggivessana, Tỷ-kheo
không nói thuận theo một ai, không tranh luận với
một ai, chỉ nói theo từ ngữ đã được dùng ở đời,
không có chấp thủ (từ ngữ ấy).
Lúc bấy giờ Tôn giả Sariputta đứng sau lưng
Thế Tôn và đang quạt Thế Tôn. Rồi Tôn giả
Sariputta suy nghĩ như sau: "Thế Tôn đã thuyết cho
chúng ta sự đoạn trừ các pháp ấy nhờ thắng trí.
Thiện Thệ đã thuyết cho chúng ta sự từ bỏ các pháp
ấy nhờ thắng trí". Khi Tôn giả Sariputta suy nghĩ như
vậy, tâm (của Tôn giả) được giải thoát các lậu hoặc,
không còn chấp thủ.

Còn đối với du sĩ ngoại đạo Dighanakha, pháp
nhãn ly trần, vô cấu được khởi lên: "Phàm pháp gì
được khởi lên, tất cả pháp ấy được đoạn diệt". Rồi
du sĩ ngoại đạo Dighanakha thấy pháp, chứng pháp,
ngộ pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ tiêu trừ, do
dự diệt tận, chứng được tự tín, không y cứ nơi người
khác đối với đạo pháp của đức Bổn sư, liền bạch Thế
Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng
lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những
gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem
đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có

BẬC DỰ LƯU                                          727

thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả
Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích.
Nay con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và
quy y chúng Tỷ-kheo. Mong Tôn giả Gotama nhận
con làm cư sĩ, từ nay trở đi cho đến mạng chung, con
trọn đời quy ngưỡng.

BẬC DỰ LƯU                                         728

81 Thấy và biết như chơn mắt, sắc, nhãn thức, nhãn xúc, thọ, ái - ĐẠI Kinh SÁU XỨ – 149 Trung III, 643

ĐẠI KINH SÁU XỨ (Muhasalayatanika suttam) – Bài kinh số 149 – Trung III, 643

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), tại tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo",

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng Đại Kinh Sáu Xứ. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

BẬC DỰ LƯU                                       729

Này các Tỷ-kheo, không biết, không thấy như chơn mắt, không biết không thấy như chơn các sắc, không biết không thấy như chơn nhãn thức, không biết không thấy như chơn nhãn xúc; do duyên nhãn xúc này khởi lên lạc thọ, khổ thọ hay bất khổ bất lạc thọ, không biết không thấy như chơn cảm thọ ấy, vị ấy ái trước đối với mắt, ái trước đối với các sắc, ái trước đối với nhãn thức, ái trước đối với nhãn xúc. Do duyên nhãn xúc này khởi lên lạc thọ, khổ thọ hay bất khổ bất lạc thọ, vị ấy ái trước đối với cảm thọ ấy. Khi vị ấy trú, quán sát vị ngọt, bị ái trước, hệ lụy và tham đắm, nên năm thủ uẩn đi đến tích trữ trong tương lai. Và ái của vị ấy đưa đến tái sanh, câu hữu với hỷ và tham, tìm sự hoan lạc chỗ này, chỗ kia; ái ấy được tăng trưởng; những thân ưu não tăng trưởng; những tâm ưu não tăng trưởng; những thân nhiệt não tăng trưởng; những tâm khổ não tăng trưởng. Vị ấy cảm thọ thân khổ và tâm khổ.

Này các Tỷ-kheo, không thấy và không biết
như chơn tai; này các Tỷ-kheo, không thấy và
không biết như chơn mũi; này các Tỷ-kheo, không
thấy và không biết như chơn lưỡi; này các Tỷ-kheo,
không thấy và không biết như chơn thân; này các Tỷ-
kheo, không thấy và không biết như chơn ý; này các
Tỷ-kheo, không thấy và không biết như chơn các
pháp; này các Tỷ-kheo, không thấy và không biết

BẬC DỰ LƯU                                             730

như chơn ý thức; này các Tỷ-kheo, không thấy và
không biết như chơn ý xúc. Do duyên ý xúc này khởi
lên lạc thọ, khổ thọ hay bất khổ bất lạc thọ; không
thấy và không biết như chơn cảm thọ ấy, vị ấy ái
trước đối với ý, ái trước đối với pháp, ái trước đối
với ý thức, ái trước đối với ý xúc. Do duyên ý xúc
này khởi lên lạc thọ, khổ thọ, hay bất khổ bất lạc
thọ, ... (như trên)... vị ấy cảm thọ thân khổ và tâm
khổ.

Này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn mắt, thấy và biết như chơn các sắc, thấy và biết như chơn nhãn thức, thấy và biết như chơn nhãn xúc. Do duyên nhãn xúc này khởi lên lạc thọ, khổ thọ hay bất khổ bất lạc thọ, thấy và biết như chơn cảm thọ ấy; vị ấy không ái trước đối với con mắt, không ái trước đối với các sắc, không ái trước đối với nhãn thức, không ái trước đối với nhãn xúc. Do duyên nhãn xúc này khởi lên lạc thọ, khổ thọ, hay bất khổ bất lạc thọ; vị ấy không ái trước đối với cảm thọ ấy. Khi vị ấy trú, quán sát vị ngọt, không bị ái trước, hệ lụy và tham đắm, nên năm thủ uẩn đi đến tàn diệt trong tương lai. Và ái của vị ấy, đưa đến tái sanh, câu hữu với hỷ và tham, tìm sự hoan lạc chỗ này chỗ kia; ái ấy được đoạn tận; những thân ưu não của vị ấy được đoạn tận; những tâm ưu não được đoạn tận; những thân nhiệt não được đoạn tận; những tâm nhiệt não

BẬC DỰ LƯU                                            731

được đoạn tận; những thân khổ não được đoạn tận; những tâm khổ não được đoạn tận; vị ấy cảm thọ thân lạc và tâm lạc.

 Kiến gì như chơn của vị ấy, kiến ấy là chánh
kiến.
 Tư duy gì như chơn của vị ấy, tư duy ấy là
chánh tư duy.
 Tinh tấn gì như chơn của vị ấy, tinh tấn ấy là
chánh tinh tấn.
 Niệm gì như chơn của vị ấy, niệm ấy là chánh
niệm.
 Định gì như chơn của vị ấy, định ấy là chánh
định.
 Thân nghiệp, ngữ nghiệp, sinh mạng của vị ấy
được thanh tịnh tốt đẹp.
 Và Thánh đạo Tám ngành này đi đến tu tập
và phát triển sung mãn cho vị ấy.

 Do sự tu tập Thánh đạo Tám ngành này như vậy,
Bốn niệm xứ đi đến tu tập và phát triển sung mãn;
Bốn chánh tinh tấn cũng đi đến tu tập và phát
triển sung mãn; Bốn như ý túc cũng đi đến tu tập
và phát triển sung mãn; Năm căn cũng đi đến tu
tập và phát triển sung mãn; Năm lực cũng đi đến

BẬC DỰ LƯU                                        732

tu tập và phát triển sung mãn; Bảy giác chi cũng đi đến tu tập và phát triển sung mãn.

 Và nơi vị ấy, hai pháp này được chuyển vận song hành: chỉ và quán.

 Với thượng trí, vị ấy liễu tri những pháp cần phải
liễu tri với thượng trí. Với thượng trí, vị ấy đoạn
tận những pháp cần phải đoạn tận với thượng trí.
Với thượng trí vị ấy, tu tập những pháp cần phải
tu tập với thượng trí. Với thượng trí, vị ấy chứng
ngộ những pháp cần phải chứng ngộ với thượng
trí.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần
phải liễu tri với thượng trí? Cần phải trả lời là
năm thủ uẩn, tức là sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn,
tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn.
Những pháp này là những pháp cần phải liễu
tri với thượng trí.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp cần
phải đoạn tận với thượng trí? Vô minh và hữu
ái, những pháp này cần phải đoạn tận với
thượng trí.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp cần

BẬC DỰ LƯU                                          733

phải tu tập với thượng trí? Chỉ và quán, những pháp này cần phải tu tập với thượng trí.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần
phải chứng ngộ với thượng trí? Minh và giải
thoát, những pháp này cầu phải chứng ngộ với
thượng trí.

Này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn tai; này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn mũi; này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn lưỡi; này các Tỷ- kheo, thấy và biết như chơn thân; này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn ý; này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn các pháp; này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn ý thức; này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn ý xúc. Do duyên ý xúc này khởi lên lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ; thấy và biết như chơn cảm thọ ấy, nên vị ấy không ái trước đối với ý, không ái trước đối với các pháp, không ái trước đối với ý thức, không ái trước đối với ý xúc. Do duyên ý xúc này khởi lên lạc thọ, khổ thọ, hay bất khổ bất lạc thọ; vị ấy không ái trước đối với cảm thọ ấy... (như trên)... tâm khổ não được đoạn tận. Vị ấy cảm thọ thân lạc và tâm lạc. Kiến gì như chơn của vị ấy, kiến ấy là chánh kiến. Tư duy gì như chơn của vị ấy... (như trên)... hoạt mạng của vị ấy đi đến thanh tịnh tốt đẹp. Và Thánh đạo Tám ngành này đi đến tu

BẬC DỰ LƯU                                          734

tập và phát triển sung mãn cho vị ấy. Do sự tu tập Thánh đạo Tám ngành này như vậy... (như trên)... Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần phải chứng ngộ với thượng trí? Minh và giải thoát, những pháp này cần phải chứng ngộ với thượng trí.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

BẬC DỰ LƯU                                        735

82 Thật là lạ lùng, ngày nay ai cũng có thể... - Kinh Sarakàni hay Saranàni 1 – Tương V, 548

Sarakàni hay Saranàni 1 – Tương V, 548

1) Nhân duyên ở Kapilavatthu.

2) Lúc bấy giờ, họ Thích Sarakàni mệnh chung và được Thế Tôn tuyên bố là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chứng quả giác ngộ.

3) Tại đấy, một số đông họ Thích tụ họp lại với nhau,
chỉ trích, phê bình, bàn tán: "Thật là lạ lùng! Thật là
hy hữu! Ngày nay ai cũng có thể thành bậc Dự lưu,
vì rằng họ Thích Sarakàni đã mệnh chung, được Thế
Tôn tuyên bố là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa,
quyết chắc chứng quả giác ngộ. Họ Thích Sarakàni
đã phạm giới và uống rượu".

4) Rồi họ Thích Mahànàma đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, họ Thích Mahànàma bạch Thế Tôn:

5) -- Ở đây, bạch Thế Tôn, họ Thích Sarakàni đã mệnh chung và được Thế Tôn tuyên bố là bậc Dự lưu... chứng quả giác ngộ. Ở đây, bạch Thế Tôn, một

BẬC DỰ LƯU                                            736

số đông họ Thích khi tụ tập lại với nhau, chỉ trích, phê bình, bàn tán: "Thật là lạ lùng! Thật là hy hữu!... Họ Thích Sarakàni đã phạm giới và uống rượu"

-- Này Mahànàma, một cư sĩ lâu ngày qui y Phật, qui y Pháp, qui y Tăng làm sao có thể đi đến đọa xứ được?

6) Này Mahànàma, nếu nói một cách chơn chánh:
Người cư sĩ nào đã lâu ngày qui y Phật, quy y Pháp,
quy y Tăng, nói một cách chơn chánh phải nói là họ
Thích Sarakàni. Này Mahànàma, họ Thích Sarakàni
đã lâu ngày quy y Phật, quy y Pháp, qui y Tăng, làm
sao có thể đi đến đọa xứ?

7) Ở đây, này Mahànàma, có người thành tựu tịnh
tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, ..."... đối với Pháp... đối với chúng Tăng, có
trí tuệ hoan hỷ (hàsapanna), có trí tuệ tốc hành và
thành tựu giải thoát. Vị ấy do đoạn tận các lậu hoặc
ngay trong hiện tại với thắng trí chứng ngộ, chứng
đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.
Người này, này Mahànàma, được giải thoát khỏi địa
ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải
thoát khỏi cõi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi ác sanh,
ác thú, đọa xứ.

BẬC DỰ LƯU                                            737

8) Ở đây, này Mahànàma, có người thành tựu tịnh
tín bất động đối với đức Phật... đối với Pháp... đối
với chúng Tăng, có trí tuệ hoan hỷ, có trí tuệ tốc hành
nhưng không thành tựu giải thoát. Vị ấy do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập
Niết-bàn, không còn trở lui thế giới này nữa. Người
này, này Mahànàma, được giải thoát khỏi địa ngục,
được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải thoát
khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi ác sanh, ác thú,
đọa xứ.

9) Ở đây, này Mahànàma, có người thành tựu lòng tịnh tin đối với đức Phật... đối với Pháp... đối với chúng Tăng, không có trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ tốc hành, không thành tựu giải thoát. Vị ấy sau khi đoạn diệt ba kiết sử, sau khi làm cho muội lược tham, sân, thành bậc Nhất lai, chỉ trở lui đời này một lần nữa, đoạn tận khổ đau. Người này, này Mahànàma, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi ác sanh, ác thú, đọa xứ.

10) Ở đây, này Mahànàma, có người thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật... đối với Pháp... đối với chúng Tăng, không có trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ tốc hành, không thành tựu giải thoát. Vị ấy sau khi đoạn diệt ba kiết sử, là bậc Dự lưu không

BẬC DỰ LƯU                                            738

còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.
Người này, này Mahànàma, được giải thoát khỏi địa
ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải
thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi ác sanh, ác
thú, đọa xứ.

11) Ở đây, này Mahànàma, có người không có lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật... đối với Pháp... đối với Tăng, không có trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ tốc hành, không thành tựu giải thoát. Nhưng vị ấy có những pháp này: Tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn và những pháp này do Như Lai tuyên bố được thiểu phần kham nhẫn quán sát với trí tuệ. Người này, này Mahànàma, không đi đến địa ngục, không đi đến loài bàng sanh, không đi đến cõi ngạ quỷ, không đi đến ác sanh, ác thú, đọa xứ.

12) Ở đây, này Mahànàma, có người không thành
tựu tịnh tín bất động đối với đức Phật, đối với pháp,
đối với chúng Tăng, không có trí tuệ hoan hỷ, không
có trí tuệ tốc hành, không thành tựu giải thoát.
Nhưng vị ấy có những pháp này: Tín căn, tấn căn,
niệm căn, định căn, tuệ căn, chỉ có lòng tin, chỉ có
lòng ái mộ ở Như Lai. Người này, này Mahànama,
không có đi đến địa ngục, không có đi đến loài bàng
sanh, không có đi đến cõi ngạ quỷ, không có đi đến
cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

BẬC DỰ LƯU                                          739

13) Nếu những cây ta-la lớn này, này Mahànàma,
biết những gì là thiện thuyết, ác thuyết, thời Ta
cũng sẽ tuyên bố những cây ấy là những bậc Dự lưu,
không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác
ngộ, huống nữa là họ Thích Sarakàni.

Này Mahàanàma, họ Thích Sarakàni, sau khi mệnh chung, đã chấp nhận học giới.

Sarakàni hay Saranàri 2 – Tương V, 552

1) Nhân duyên ở Kapilavatthu.

2-7) ... (giống như đoạn số 2-7 kinh trên) ...

8) -- Nhưng ở đây, này Mahànàma, có người có lòng nhứt hướng sùng tín đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng... Phật, Thế Tôn"... đối với Pháp, đối với chúng Tăng, có trí tuệ hoan hỷ, có trí tuệ tốc hành, thành tựu giải thoát. Vị này sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, chứng được Trung gian Bát-niết-bàn, chứng được Tổn hại Bát-niết-bàn, chứng được Vô hành Niết-bàn, chứng được Hữu hành Niết-bàn, chứng được Thượng lưu, sanh ở Sắc cứu cánh thiên. Người này, này Mahànàma, được giải thoát khỏi địa ngục... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

BẬC DỰ LƯU                                          740

9) Ở đây, này Mahànàma, có người có lòng nhứt
hướng sùng tín đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng...
đối với Pháp... đối với chúng Tăng, không có trí huệ
hoan hỷ, không có trí tuệ tốc hành, không có thành
tựu giải thoát. Vị này sau khi đoạn diệt ba kiết sử,
làm cho muội lược tham, sân, thành bậc Nhất Lai,
chỉ một lần trở lui cõi đời này. Này Mahànàma,
người này được giải thoát khỏi địa ngục... được giải
thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

10) Ở đây, này Mahànàma, có người có lòng nhứt
hướng sùng tín đức Phật: "Đây là là bậc Ứng Cúng,
..."... đối với Pháp... đối với chúng Tăng, không có
trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ tốc hành, không có
thành tựu giải thoát. Vị này sau khi đoạn diệt ba kiết
sử, thành bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết
chắc chứng quả giác ngộ. Người này, này
Mahànàma, được giải thoát khỏi địa ngục... được
giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

11) Ở đây, này Mahànàma, có người không có lòng nhứt hướng sùng tín đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, ... Thế Tôn..".... đối với Pháp, đối với chúng Tăng, không có trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ tốc hành, không có thành tựu giải thoát, nhưng có những pháp này: Tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn. Và những pháp do Như Lai tuyên bố được thiểu

BẬC DỰ LƯU                                           741

phần kham nhẫn, quán sát với trí tuệ. Người này, này Mahànàma, không có đi đến địa ngục... không có đi đến cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

12) Ở đây, này Mahànàma, có người không có lòng
nhứt hướng sùng tín đối với đức Phật... đối với Pháp,
đối với Tăng, không có thành tựu giải thoát, nhưng
có những pháp này: Tín căn, tấn căn, tuệ căn, chỉ có
lòng tin, lòng ái mộ đối với Như Lai. Người này, này
Mahànàma, không có đi đến địa ngục... không có đi
đến cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

13) Ví như, này Mahànàma, có đám ruộng xấu, đám
đất xấu, các gốc cây chưa được phá hủy, các hột
giống bị bể nát, bị hư thối, bị gió nắng làm cho hư
hại, không thể nẩy mầm, không khéo cấy trồng, và
trời không mưa lớn thích hợp; thời các hột giống ấy
có thể lớn, tăng trưởng, lớn mạnh không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Cũng vậy, này Mahànàma, ở đây, pháp giảng
kém, trình bày kém, không đưa đến xuất ly, không
đưa đến an tịnh, không được một vị Chánh Đẳng
Giác thuyết giảng. Ta nói rằng pháp này như ở đám
ruộng xấu. Vị đệ tử ấy sống trong pháp ấy, thực hiện
pháp và tùy pháp, chơn chánh thực hành, hành trì

BẬC DỰ LƯU                                          742

đúng pháp. Như vậy, Ta nói rằng, người này giống như hột giống xấu.

14) Ví như, này Mahànàma, một đám ruộng tốt, đất
tốt, các gốc khéo phá hủy, các hột giống không bị bể
nát, không bị hư thối, gió nắng không làm hư hại, có
thể nẩy mầm, khéo cấy, khéo trồng và trời mưa lớn
thích hợp. Như vậy, các hột giống ấy có lớn lên, có
tăng trưởng, có lớn mạnh không?

-- Thưa có, bạch Thế Tôn.

-- Cũng vậy, này Mahànàma, ở đây, pháp được
khéo giảng, khéo trình bày, đưa đến xuất ly, đưa
đến an tịnh, được bậc Chánh Đẳng Giác thuyết
giảng, Ta nói pháp này như đám ruộng tốt. Vị đệ tử
sống trong pháp ấy, thực hành theo pháp và tùy pháp,
chơn chánh thực hành, hành trì đúng pháp. Như vậy,
Ta nói rằng người này như hột giống tốt, huống nữa
là họ Thích Sarakàni.

Này Mahànàma, họ Thích Sarakàni, khi mạng chung, đã làm viên mãn học giới.

BẬC DỰ LƯU                                         743

83 Thế nào là vị Thánh đệ tử trú phóng dật và không phóng dật - Kinh Nandiyà – Tương V, 578

Nandiyà – Tương V, 578

1) Một thời, Thế Tôn trú giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu, trong khu vườn Cây Bàng.

2) Rồi họ Thích Nandiyà đi đến Thế Tôn; sau khi đến... ngồi xuống một bên, họ Thích Nandiyà bạch Thế Tôn:

3) -- Với vị Thánh đệ tử nào, bạch Thế Tôn, toàn
diện, toàn bộ không có bốn Dự lưu phần này; vị
Thánh đệ tử ấy, bạch Thế Tôn, có thể được gọi là trú
phóng dật không?

-- Này Nandiyà, với ai toàn diện, toàn bộ không có bốn Dự lưu phần này; người ấy, Ta tuyên bố là người đứng ngoài, trong hàng ngũ kẻ phàm phu.

4) Tuy vậy, này Nandiyà, Ta sẽ nói cho Ông như thế nào một Thánh đệ tử trú phóng dật và trú không phóng dật. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

-- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                         744

Họ Thích Nandiyà vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

5) -- Này Nandiyà, thế nào là vị Thánh đệ tử trú phóng dật?

Ở đây, này Nandiyà, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng
tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng... Phật, Thế Tôn". Vị ấy thỏa mãn với lòng
tịnh tín bất động đối với Phật, không cố gắng thêm,
ban ngày không sống viễn ly, ban đêm không sống
Thiền tịnh. Do vị ấy sống phóng dật như vậy, nên
không có hân hoan. Do không có hân hoan, nên
không có hỷ. Do không có hỷ, nên không có khinh an.
Do không khinh an, nên sống đau khổ. Do tâm đau
khổ, nên không định tĩnh. Do tâm không định tĩnh,
nên các pháp không hiện rõ. Do các pháp không hiện
rõ, nên vị ấy được gọi là trú phóng dật.

Lại nữa, này Nandiyà, vị Thánh đệ tử... đối với Pháp... đối với chúng Tăng... thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa đến Thiền định. Vị này thỏa mãn với những giới được các bậc Thánh ái kính, không cố gắng thêm, ban ngày không sống viễn ly, ban đêm không sống Thiền tịnh. Do vị ấy trú phóng dật như vậy nên không có hân hoan. Do không có hân hoan, nên không có hỷ. Do không có hỷ, nên không có khinh an. Do không có khinh an, nên sống

BẬC DỰ LƯU                                          745

đau khổ. Do tâm đau khổ, nên không định tĩnh. Do
tâm không định tĩnh, nên các pháp không hiện rõ. Do
các pháp không hiện rõ, nên vị ấy được gọi là trú
phóng dật.

6) Này Nandiyà, thế nào là vị Thánh đệ tử trú không phóng dật?

Ở đây, này Nandiyà, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng,... Phật, Thế Tôn". Vị này không thỏa mãn với lòng tịnh tín bất động ấy, cố gắng hơn nữa, ban ngày sống viễn ly, ban đêm sống Thiền tịnh. Do vị ấy sống không phóng dật, nên hân hoan khởi. Do vị ấy hân hoan, nên hỷ sanh. Do ý có hỷ, nên thân khinh an. Do thân khinh an, nên vị ấy cảm thọ lạc. Do tâm được lạc, nên vị ấy định tĩnh. Do tâm định tĩnh, các pháp được hiện ra. Do các pháp được hiện ra, vị ấy được gọi là trú không phóng dật.

Lại nữa, này Nandiyà, vị Thánh đệ tử đối với Pháp... đối với chúng Tăng... vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa đến Thiền định. Vị ấy không thỏa mãn với các giới được các bậc Thánh ái kính, cố gắng tinh tấn hơn nữa, ban ngày sống viễn ly, ban đêm sống Thiền tịnh. Do vị ấy sống không phóng dật như vậy, hân hoan sanh. Vị ấy có hân hoan, nên hỷ sanh. Do ý có hỷ, nên thân kinh an. Do

BẬC DỰ LƯU                                         746

thân khinh an, nên vị ấy cảm thọ lạc. Do tâm được
lạc, nên vị ấy định tĩnh. Do tâm định tĩnh, các pháp
được hiện ra. Do các pháp được hiện ra, vị ấy được
gọi là trú không phóng dật. Như vậy, này Nandiyà,
là vị Thánh đệ tử trú không phóng dật.

BẬC DỰ LƯU                                         747

84 Tiến đến Bất lai quả qua 6 Minh phần - Kinh Dìghàvu – Tương V, 504

Dìghàvu – Tương V, 504

1) Một thời, Thế Tôn ở Ràjagaha (Vương Xá), Trúc Lâm, chỗ nuôi dưỡng các con sóc.

2) Lúc bấy giờ, cư sĩ Dìghàvu bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh.

3) Rồi cư sĩ Dìghàvu thưa với cha là Jotika:

-- Hãy đi, thưa Cha, đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
nhân danh con, cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn và
thưa: "Cư sĩ Dìghàvu, bạch Thế Tôn, bị bệnh, đau
đớn, bị trọng bệnh, xin cúi đầu đảnh lễ chân Thế
Tôn". Rồi Cha hãy thưa như sau: "Lành thay, bạch
Thế Tôn, nếu Thế Tôn đi đến nhà cư sĩ Dìghàvu vì
lòng từ mẫn!"

-- Được, này Con.

Gia chủ Jotika nghe lời cư sĩ Dìghàvu, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên.

4) Ngồi một bên, gia chủ Jotika bạch Thế Tôn:

BẬC DỰ LƯU                                        748

-- Bạch Thế Tôn, cư sĩ Dìghàvu bị bệnh, đau đớn, bị trọng bệnh. Vị ấy cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn và thưa như sau: "Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn đi đến trú xứ cư sĩ Dìghàvu vì lòng từ mẫn!"

Thế Tôn im lặng nhận lời.

5) Rồi Thế Tôn đắp y, cầm y bát đi đến trú xứ cư sĩ Dìghàvu; sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống rồi, Thế Tôn nói với cư sĩ Dìghàvu:

-- Này Dìghàvu, Ông có kham nhẫn được chăng?
Ông có chịu đựng được chăng? Có phải khổ thọ
giảm thiểu, không có tăng trưởng? Có phải có dấu
hiệu giảm thiểu, không tăng trưởng?

-- Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn, con không có thể chịu đựng. Đau đớn kịch liệt nơi con không có giảm thiểu, chúng tăng trưởng. Chúng có dấu hiệu tăng trưởng, không có dấu hiệu giảm thiểu.

6) -- Do vậy, này Dìghàvu, Ông hãy học tập như sau:

- "Ta sẽ thành tựu lòng tin bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô

BẬC DỰ LƯU                                        749

Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
- Ta sẽ thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
- Ta sẽ thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
- Ta sẽ thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định.

7) -- Bạch Thế Tôn, đối với bốn Dự lưu phần do Thế Tôn thuyết giảng, tất cả các pháp ấy đều có ở trong con. Con thực hiện chúng đầy đủ. Bạch Thế Tôn, con thành tựu lòng tin bất động đối với Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng... Phật, Thế Tôn... Đối với Pháp... đối với chúng Tăng... Tôi thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa đến Thiền định".

BẬC DỰ LƯU                                         750

-- Do vậy, này Dìghàvu, sau khi ông đã an trú trong bốn Dự lưu phần này, Ông hãy tu tập thêm sáu minh phần pháp (chavijjà-bhàgiye dhamme).

8) Ở đây, này Dìghàvu, Ông hãy trú:

- Quán vô thường trong tất cả hành,
- Quán khổ tưởng trong vô thường,
- Quán vô ngã tưởng trong khổ,
- Quán tưởng đoạn tận,
- Quán tưởng ly tham,
- Quán tưởng đoạn diệt.

Như vậy, này Dìghàvu, Ông cần phải học tập.

-- Bạch Thế Tôn, đối với sáu minh phần pháp được
Thế Tôn thuyết giảng này, chúng đều có ở trong con
và con thực hiện chúng đầy đủ. Bạch Thế Tôn, con
trú, quán vô thường trong tất cả hành, quán khổ
tưởng trong vô thường, quán vô ngã tưởng trong khổ,
quán tưởng đoạn tận, quán tưởng ly tham, quán
tưởng đoạn diệt.

9) Nhưng, bạch Thế Tôn, con có ý nghĩ sau đây: "Ta không có muốn gia chủ Jotika, ở đây khi ta chết phải rơi vào khốn khổ (vighàta)".

BẬC DỰ LƯU                                         751

-- Này Dìghàvu, chớ có tác ý như vậy! Hãy nhìn, này Dighàvu! Những gì Thế Tôn đang nói cho con, con hãy khéo tác ý.

10) Rồi Thế Tôn sau khi giáo giới cho cư sĩ Dìghàvu với lời giáo giới, từ chỗ ngồi đứng dậy, và ra đi.

11) Cư sĩ Dìghàvu, sau khi Thế Tôn ra đi không bao lâu liền mệnh chung.

12) Rồi nhiều Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, người cư sĩ tên là Dìghàvu; sau khi
được nghe Thế Tôn giáo giới một cách tóm tắt, đã
mệnh chung. Sanh thú cư sĩ ấy thế nào? Sanh xứ cư
sĩ ấy chỗ nào?

-- Hiền minh, này các Tỷ-kheo, là cư sĩ Dìghàvu! Cư sĩ Dìghàvu thực hiện các pháp và tùy pháp, không làm phiền nhiễu Ta với những kiện tụng về pháp.

13) Cư sĩ Dìghàvu, sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh nhập diệt ở tại đấy, không còn trở lui thế giới này nữa.

BẬC DỰ LƯU                                          752

BẬC DỰ LƯU   753

85 Trí tuệ gì đưa đến chứng nhập quả Dự lưu - 12 duyên - Kinh Duyên – Tương II, 78

Duyên – Tương II, 78

1)... Trú ở Sàvatthi.

2) Này các Tỷ-kheo, vô minh duyên hành, hành duyên thức... (như trên)... Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này.

3) Này các Tỷ-kheo, thế nào là già chết?

Cái gì thuộc chúng sanh này hay chúng sanh khác,
thuộc bộ loại chúng sanh này hay thuộc bộ loại
chúng sanh khác, bị già yếu, suy nhược, hủ bại, tóc
bạc, da nhăn, tuổi thọ đồi bại, các căn chín muồi; đây
gọi là già.

Cái gì thuộc chúng sanh này hay chúng sanh khác,
thuộc bộ loại chúng sanh này hay thuộc bộ loại
chúng sanh khác, bị một diệt, hủy hoại, tiêu mất, tử
vong, các uẩn tàn lụn, thân thể hoại diệt, vứt bỏ; đây
gọi là chết. Như vậy, đây là già, đây là chết. Này các
Tỷ-kheo, đây gọi là già chết.

BẬC DỰ LƯU                                           754

4) Do sanh khởi, già chết khởi. Do sanh diệt, già chết
diệt. Đây là Thánh đạo tám ngành đưa đến già chết
đoạn diệt tức là chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh
ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn,
chánh niệm, chánh định.

5) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sanh?...

6) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hữu?...

7) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là thủ?...

8) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ái?...

9) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là thọ?...

10) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là xúc?...

11) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sáu xứ?...

12) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là danh sắc?...

13) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là thức?... (xem như trên, chương Một, phẩm Một, II. 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13)

14) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hành?

Này các Tỷ-kheo, có ba hành này: thân hành, khẩu hành, ý hành. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hành.

BẬC DỰ LƯU                                           755

Do vô minh khởi, hành khởi. Do vô minh diệt, hành diệt. Đây là Thánh đạo tám ngành đưa đến sự đoạn diệt các hành. Tức là chánh tri kiến... chánh định.

15) Này các Tỷ-kheo, do vị Thánh đệ tử biết duyên như vậy, duyên tập khởi như vậy, duyên đoạn diệt như vậy; biết rõ con đường đưa đến đoạn diệt như vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử ấy được gọi là đạt tri kiến, đạt kiến, đã đạt đến diệu pháp này, thấy được diệu pháp này, đã đầy đủ hữu học trí, đã đầy đủ hữu học minh, đã nhập được pháp lưu, là bậc Thánh minh đạt tuệ, đã đứng gõ vào cửa bất tử.

BẬC DỰ LƯU                                           756

86 Trí tuệ gì đưa đến chứng nhập quả Dự lưu - 4 Thánh đế - cKinh Núi Sineru Tu Di – Tương V, 662

Núi Sineru 1 – Tương V, 662 (Tu Di)

1) ...

2) -- Ví như, này các Tỷ-kheo, một người đặt trên núi Sineru, vua các loài núi, các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu.

3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì là nhiều hơn, các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu được đặt như vậy hay núi chúa Sineru?

-- Cái này là nhiều hơn, bạch Thế Tôn, tức là vua núi Sineru. Rất ít là các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu được đặt như vậy, chúng không có thể ước tính được, chúng không có thể so sánh được, chúng không có thể thành một phần nhỏ được, khi đem đặt các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu so sánh với núi chúa Sineru.

4) -- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với vị Thánh đệ tử thành tựu chánh kiến, với người đã chứng ngộ, cái này là nhiều hơn, tức là sự khổ đã được đoạn tận, đã được tiêu mòn này. Rất ít là khổ còn tồn tại, không

BẬC DỰ LƯU                                          757

có thể ước tính, không có thể so sánh, không có thể
thành một phần nhỏ, nếu so sánh với khổ trước đã
được đoạn tận, đã được tiêu mòn. Tức là trong thời
gian tối đa là bảy lần đối với người đã rõ biết: "Đây
là Khổ"... đã rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

5) Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ". Một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ tập". Một cố gắng cần
phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ diệt". Một cố gắng
cần phải làm để rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

Núi Sineru 2 – Tương V, 663 (Tu Di)

1) ...

2) ... Ví như, này các Tỷ-kheo, núi chúa Sineru đi đến đoạn tận, đi đến tiêu diệt, chỉ còn lại các viên sạn, lớn bằng bảy hạt đậu.

3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì là
nhiều hơn, núi chúa Sineru ấy đi đến đoạn tận, đi đến
tiêu mòn hay các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu còn
tồn tại?

BẬC DỰ LƯU                                           758

-- Cái này là nhiều hơn, bạch Thế Tôn, tức là núi chúa Sineru đi đến đoạn tận, đi đến tiêu mòn. Và ít hơn là các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu được còn lại, không thể đem ước tính, không thể đem so sánh và không thể bằng một phần nhỏ, nếu so sánh các viên sạn lớn, bằng bảy hạt đậu còn lại với núi chúa Sineru đã đi đến đoạn tận, đã đi đến tiêu mòn.

4) -- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với vị Thánh đệ tử
thành tựu chánh kiến, với người đã chứng ngộ, cái
này là nhiều hơn, tức là sự khổ đã được đoạn tận,
được tiêu mòn này; và rất ít là khổ còn tồn tại, không
có thể ước tính, không có thể so sánh, không có thể
thành một phần nhỏ, nếu so sánh với khổ trước đã
được đoạn tận, đã được tiêu mòn, tức là trong thời
gian tối đa là bảy lần đối với người đã rõ biết: "Đây
là Khổ"... đã rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

5) Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ". Một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ tập". Một cố gắng cần
phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ diệt". Một cố gắng
cần phải làm để rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

BẬC DỰ LƯU                                           759

BẬC DỰ LƯU   760

87 Trí tuệ gì đưa đến chứng nhập quả Dự lưu - 5 căn - cKinh Dự Lưu 1 – Tương V, 301

Dự Lưu 1 – Tương V, 301

1-2) ...

3) -- Này các Tỷ-kheo, có năm căn này. Thế nào là năm? Tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.

4) Khi nào vị Thánh đệ tử, này các Tỷ-kheo, như
thật rõ biết sự tập khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự
nguy hiểm, sự xuất ly của năm căn này; khi ấy, này
các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử ấy được gọi là vị Dự
lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả
giác ngộ.

Dự Lưu 2 – Tương V, 302

1-2) ...

3) -- Này các Tỷ-kheo, có năm căn này. Thế nào là năm? Tín căn... tuệ căn.

BẬC DỰ LƯU                                             761

4) Khi nào vị Thánh đệ tử, này các Tỷ-kheo, như
thật rõ biết sự tập khởi, sự chấm dứt, vị ngọt, sự
nguy hiểm và sự xuất ly của năm căn này; khi ấy,
này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử ấy được gọi là vị
Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng
quả giác ngộ.

BẬC DỰ LƯU                                            762

88 Trí tuệ gì đưa đến chứng nhập quả Dự lưu - 5 uẩn - cKinh Dự Lưu - Tương III, 286

Dự Lưu – Tương III, 286

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo, có năm thủ uẩn này. Thế nào năm? Tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn.

4) Và khi nào vị Đa văn Thánh đệ tử, này các Tỷ-
kheo, như thật biết rõ sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị
ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của năm thủ uẩn
này, vị Đa văn Thánh đệ tử ấy, này các Tỷ-kheo,
được gọi là vị Dự lưu, không còn bị thối thất, đã
được quyết định, hướng đến Chánh Đẳng Giác.

ALaHán – Tương III, 286

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo, có năm thủ uẩn này. Thế nào là năm? Tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn.

4) Và khi nào vị Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, như thật biết rõ sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy

BẬC DỰ LƯU                                         763

hiểm, sự xuất ly của năm thủ uẩn này, được giải thoát không có chấp thủ. Vị Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo, được gọi là vị A-la-hán, các lậu hoặc được đoạn tận, Phạm hạnh đã thành, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích, hữu kiết sử đã được đoạn tận, được giải thoát nhờ chánh trí.

Bậc Dự Lưu – Tương III, 336

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

4) -- Này Ràdha, có năm thủ uẩn này. Thế nào là năm? Sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn.

5) Này Ràdha, khi nào bậc Đa văn Thánh đệ tử như
thật biết rõ sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy
hiểm và sự xuất ly của năm thủ uẩn này. Vị này,
này Ràdha, được gọi là vị Thánh đệ tử đã chứng Dự
lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc đạt đến cứu
cánh bồ-đề.

Bậc ALaHán – Tương III, 337

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

BẬC DỰ LƯU                                             764

4) -- Này Rdha, có năm thủ uẩn này. Thế nào là năm? Sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn.

5) -- Này Ràdha, khi nào Tỷ-kheo sau khi như thật biết rõ sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của năm thủ uẩn này, vị ấy được giải thoát, không có chấp thủ; như vậy, gọi vị Tỷ- kheo là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã thành tựu Phạm hạnh, đã làm những việc phải làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí.

BẬC DỰ LƯU                                        765

89 Trí tuệ gì đưa đến chứng nhập quả Dự lưu - 6 xứ - Kinh Con Mắt – Tương III, 369

Con Mắt – Tương III, 369

1-2) Nhân duyên tại Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo,

- Mắt là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Tai là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Mũi là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Lưỡi là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Thân là vô thường, biến hoại, đổi khác.
- Ý là vô thường, biến hoại, đổi khác.

4) -- Này các Tỷ-kheo, ai có lòng tin, có tín giải đối
với những pháp này; vị ấy được gọi là Tùy tín hành,
đã nhập Chánh tánh, đã nhập Chân nhân địa, đã
vượt phàm phu địa. Vị ấy không có thể làm những
hành động gì, do làm hành động ấy phải sanh vào
địa ngục, bàng sanh, ngạ quỷ; một vị không có thể
mệnh chung mà không chứng quả Dự lưu.

5) Với ai, này các Tỷ-kheo, kham nhẫn một ít Thiền quán, như vậy với trí tuệ về những pháp này; vị ấy được gọi là Tùy pháp hành, đã nhập Chánh tánh,

BẬC DỰ LƯU                                           766

đã nhập Chân nhân địa, đã vượt phàm phu địa. Vị
ấy không có thể làm những hành động gì, do làm
hành động ấy, phải sanh vào địa ngục, bàng sanh,
ngạ quỷ; một vị không có thể mệnh chung mà không
chứng quả Dự lưu.

6) Với ai, này các Tỷ-kheo, đối với những pháp này,
biết rõ như vậy, thấy như vậy, vị ấy được gọi là đã
chứng Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc
hướng đến giác ngộ.

II. Sắc – Tương III, 370

(Như kinh trên, chỉ thế "mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý" bằng "sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp").

III. Thức – Tương III, 370

(Như kinh trên, chỉ thế vào "nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức").

IV. Xúc – Tương III, 370

(Như kinh trên, chỉ thế vào "nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc").

V. Thọ - Tương III, 371

BẬC DỰ LƯU                                           767

(Như kinh trên, chỉ thế vào "thọ do nhãn xúc sanh, thọ do nhĩ xúc sanh, thọ do tỷ xúc sanh, thọ do thiệt xúc sanh, thọ do thân xúc sanh, thọ do ý xúc sanh").

VI. Tưởng – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "sắc tưởng, thanh tưởng, hương tưởng, vị tưởng, xúc tưởng, pháp tưởng").

VII. Tư – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "sắc tư, thanh tư, hương tư, vị tư, xúc tư, pháp tư").

VIII. Ái – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, pháp ái").

IX. Giới – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới").

X. Uẩn (S.iii,227) – Tương III, 371

(Như kinh trên, chỉ thế vào "sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn").

BẬC DỰ LƯU                                          768

BẬC DỰ LƯU   769

90 Trí tuệ gì đưa đến chứng nhập quả Dự lưu - 8 chánh đạo - Kinh Sàriputta 2 – Tương V, 509

Sàriputta – Tương V, 509

1) ...

2) Rồi Tôn giả Sàriputta đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Sàriputta đang ngồi một bên:

3) -- "Dự lưu phần, dự lưu phần", này Sàriputta, được nói đến như vậy. Này Sàriputta, thế nào là Dự lưu phần?

- Thân cận bậc Chân nhân, bạch Thế Tôn, là Dự
lưu phần.
- Nghe diệu pháp là Dự lưu phần.
- Như lý tác ý là Dự lưu phần.
- Thực hành pháp và tùy pháp là Dự lưu phần.

-- Lành thay, này Sàriputta! Lành thay, này Sàriputta! Thân cận bậc Chân nhân là Dự lưu phần... thực hành pháp và tùy pháp là Dự lưu phần.

BẬC DỰ LƯU                                          770

4) "Dòng sông, dòng sông", này Sàriputta, được nói đến như vậy. Này Sàriputta, thế nào là dòng sông?

-- Bạch Thế Tôn, đây là dòng sông Thánh đạo Tám
ngành. Tức là chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh
ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn,
chánh niệm, chánh định.

-- Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Này Sàriputta, đây là dòng sông Thánh đạo Tám ngành, tức là chánh tri kiến... chánh định.

5) "Dự lưu, Dự lưu", này Sàriputta, được gọi là như vậy. Này Sàriputta, thế nào là Dự lưu?

-- Bạch Thế Tôn, ai thành tựu Thánh đạo Tám ngành này, người ấy gọi là Dự lưu, vị Tôn giả với tên như vậy, với họ như vậy.

-- Lành thay, lành thay, này Sàriputta! Này Sàriputta,
ai thành tựu Thánh đạo Tám ngành này, người ấy
được gọi là bậc Dự lưu, vị Tôn giả với tên như thế
này, với họ như thế này.

BẬC DỰ LƯU                                           771

91 Tu tập 6 tùy niêm nhập được pháp lưu - Kinh MAHÀNÀMA 1 – Tăng IV, 665

MAHÀNÀMA 1 – Tăng IV, 665

1. Một thời, Thế Tôn trú giữa dân chúng Sakka, tại
Kapilavatthu, ở khu vườn Nigrodha. Lúc bấy giờ,
nhiều Tỷ-kheo đang may y cho Thế Tôn, nghĩ rằng:
"Y làm xong, sau ba tháng, Thế Tôn sẽ bộ hành ra
đi". Họ Thích Mahànàma được nghe: "Nhiều Tỷ-
kheo đang may y cho Thế Tôn, nghĩ rằng: "Y làm
xong, sau ba tháng, Thế Tôn sẽ bộ hành ra đi". Rồi
họ Thích Mahànàma đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, họ Thích Mahànàma bạch Thế Tôn:

- Con nghe như sau, bạch Thế Tôn: Có nhiều Tỷ-
kheo đang may y cho Thế Tôn nghĩ rằng: "Y làm
xong, sau ba tháng, Thế Tôn sẽ bộ hành ra đi". Bạch
Thế Tôn, giữa các người an trú với những an trú
khác nhau, chúng con nên an trú với an trú nào?

2. Lành thay, lành thay, này Mahànàma! Như vậy
thật xứng đáng cho thiện nam tử các người, sau khi
đến Thế Tôn đã hỏi, đã thưa như vậy: "Bạch Thế
Tôn, giữa các người an trú với những an trú khác
nhau, chúng con nên an trú với an trú nào? "

BẬC DỰ LƯU                                        772

Này Mahànàma:

- "Hãy nhập cuộc với lòng tin, không phải với
không lòng tin.
- Hãy nhập cuộc với tinh cần tinh tấn, không với
biếng nhác.
- Hãy nhập cuộc với trú niệm, không với thất
niệm.
- Hãy nhập cuộc với định, không với không
định.
- Hãy nhập cuộc với trí tuệ, không với liệt tuệ".

Sau khi an trú trong năm pháp này, này Mahànàma, hãy tu tập thêm sáu pháp nữa.

6. Ở đây, này Mahànàma, Ông hãy tùy niệm Như
Lai: "Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư,
Phật, Thế Tôn".

- Này Mahànàma, trong khi Thánh đệ tử tùy
niệm Như Lai, trong khi ấy, tâm không bị tham
ám ảnh, tâm không bị sân ám ảnh, tâm không
bị si ám ảnh, trong khi ấy, tâm được chánh trực
nhờ duyên Như Lai.

BẬC DỰ LƯU                                        773

- Vị Thánh đệ tử, này Mahànàma với tâm chánh
trực, có được nghĩa tín thọ, có được pháp tín
thọ, có được hân hoan liên hệ đến pháp.
- Khi có hân hoan, hỷ sanh; khi có hỷ, thân được
khinh an; khi thân khinh an, cảm giác được lạc
thọ; khi có lạc thọ, tâm được định tỉnh.

 Này Mahànàma, như vậy gọi là bậc Thánh đệ
tử sống đạt được bình đẳng với chúng sanh
không bình đẳng, sống đạt được vô sân với
chúng sanh có sân, nhập được pháp lưu, tu
tập Phật tùy niệm.

4. Lại nữa, này Mahànàma, Ông hãy tùy niệm Pháp: "Khéo thuyết là pháp Thế Tôn thuyết giảng, thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, do người trí tự mình giác hiểu". Này Mahànàma, trong khi vị Thánh đệ tử tùy niệm Pháp, trong khi ấy, tâm không bị tham ám ảnh, tâm không bị sân ám ảnh, tâm không bị si ám ảnh, trong khi ấy, tâm được chánh trực, nhờ duyên Pháp. Vị Thánh đệ tử, này Mahànàma, với tâm chánh trực có được nghĩa tín thọ có được pháp tín thọ, có được hân hoan liên hệ đến pháp; khi có hân hoan, hỷ sanh; khi có hỷ, thân được khinh an; khi thân khinh an, cảm giác lạc thọ, tâm được định tỉnh. Này Mahànàma, như vậy gọi là bậc Thánh đệ tử sống đạt

BẬC DỰ LƯU                                          774

được bình đẳng với chúng sanh không bình đẳng, sống đạt được vô sân với chúng sanh có sân, nhập được pháp lưu, tu tập Pháp tùy niệm.

5. Lại nữa, này Mahànàma, Ông hãy tùy niệm Tăng: "Thiện hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn, trực hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn, ứng lý hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn, tịnh hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn, tức là bốn đôi, tám vị. Chúng đệ tử này của Thế Tôn là đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay là ruộng phước vô thượng ở đời". Này Mahànàma, trong khi vị Thánh đệ tử tùy niệm Tăng, trong khi ấy, tâm không bị tham ám ảnh, tâm không bị sân ám ảnh, tâm không bị si ám ảnh; trong khi ấy, tâm được chánh trực nhờ duyên Tăng. Vị Thánh đệ tử, này Mahànàma, với tâm chánh trực, có được nghĩa tín thọ, có được pháp tín thọ, có được hân hoan liên hệ đến pháp. Khi có hân hoan, hỷ sanh; khi có hỷ, thân được khinh an; khi thân khinh an, cảm giác lạc thọ; khi có lạc tho, tâm được định tỉnh. Này Mahànàma, như vậy gọi là bậc Thánh đệ tử sống đạt được bình đẳng với chúng sanh không bình đẳng, sống đạt được vô sân với chúng sanh có sân, nhập được pháp lưu, tu tập Tăng tùy niệm.

6. Lại nữa, này Mahànàma, Ông hãy tùy niệm Giới của mình: "Không có bể vụn, không có cắt xén,

BẬC DỰ LƯU                                          775

không có vết nhơ, không có chấm đen, đưa đến giải
thoát, được người trí tán thán, không bị chấp trước,
đi đến Thiền định". Này Mahànàma, khi nào bậc
Thánh đệ tử tùy niệm Giới... trong khi ấy, tâm được
chánh trực nhờ duyên Giới... nhập được pháp lưu, tu
tập Giới tùy niệm.

7. Lại nữa, này Mahànàma, Ông hãy tùy niệm Thí của mình: "Thật là được lợi cho ta! Thật là khéo được lợi cho ta! (Vì rằng) với quần chúng bị cấu uế xan tham chi phối, ta sống trong gia đình, với tâm không bị cấu uế của xan tham chi phối, bố thí rộng rãi, với bàn tay sạch sẽ, ưa thích từ bỏ, sẵn sàng, để được yêu cầu, ưa thích phân phát vật bố thí". Này Mahànàma, khi nào bậc Thánh đệ tử tùy niệm Thí... Trong khi ấy, tâm được chánh trực nhờ duyên Thí... nhập được pháp lưu tu tập tùy niệm Thí.

8. Lại nữa, này Mahànàma, Ông hãy tùy niệm Thiên:
Có bốn Thiên vương thiên, có chư Thiên cõi Trời Ba-
mươi-ba, có chư Thiên Yàma, có chư Thiên Tusita
(Đâu-suất), có chư Thiên Hóa lạc, có chư Thiên Tha
hóa Tự tại, có chư Thiên Phạm chúng, có chư Thiên
cao hơn nữa.

- Đầy đủ với lòng tin như vậy, chư Thiên ấy, sau khi chết ở chỗ này, được sanh tại chỗ kia. Lòng tin như vậy cũng có đầy đủ nơi Ta.

BẬC DỰ LƯU                                           776

- Đầy đủ với giới như vậy, chư Thiên ấy, sau khi
chết ở chỗ này, được sanh tại chỗ kia. Giới như
vậy cũng có đầy đủ nơi Ta.
- Đầy đủ với nghe pháp như vậy, chư Thiên ấy,
sau khi chết ở chỗ này, được sanh tại chỗ kia.
Nghe Pháp như vậy cũng có đầy đủ nơi Ta.
- Đầy đủ với thí như vậy, chư Thiên ấy sau khi
chết ở chỗ này, được sanh tại chỗ kia. Thí như
vậy cũng có đầy đủ nơi Ta.
- Đầy đủ với tuệ như vậy, chư Thiên ấy sau khi
chết ở chỗ này, được sanh tại chỗ kia. Tuệ như
vậy cũng có đầy đủ nơi Ta".
- Trong khi vị ấy tùy niệm tín, giới, nghe pháp,
thí và tuệ của tự mình và chư Thiên ấy, trong
khi ấy, tâm không bị tham ám ảnh, tâm không
bị sân ám ảnh, không bị si ám ảnh; trong khi
ấy, tâm vị ấy được chánh trực nhờ duyên chư
Thiên... nhập được pháp lưu, tu tập chư Thiên
tùy niệm.

BẬC DỰ LƯU                                       777

92 Tu tập Như lý tác ý 4 Thánh đế đoạn tận 3hpks- Kinh TẤT CẢ LẬU HOẶC – 2 Trung I, 19

KINH TẤT CẢ LẬU HOẶC (Sabbasava suttam) – Bài kinh số 2 – Trung I, 19

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Khi ở tại chỗ ấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-
kheo:

– "Này các Tỷ-kheo!"

– "Bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp
Thế Tôn. Thế Tôn nói: "Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ
giảng cho các Người pháp môn phòng hộ tất cả lậu
hoặc". Hãy nghe và khéo tác ý. Ta sẽ nói".

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, Ta giảng sự diệt tận các lậu

BẬC DỰ LƯU                                           778

hoặc cho người biết, cho người thấy, không phải cho người không biết, cho người không thấy.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sự diệt tận các lậu hoặc cho người biết, cho người thấy? - Có như lý tác ý và không như lý tác ý.

 Này các Tỷ-kheo, do không như lý tác ý, các
lậu hoặc chưa sanh được sanh khởi, và các lậu
hoặc đã sanh được tăng trưởng.
 Này các Tỷ-kheo, do như lý tác ý, các lậu hoặc
chưa sanh không sanh khởi, và các lậu hoặc đã
sanh được trừ diệt.
Này các Tỷ-kheo:

 Có những lậu hoặc phải do tri kiến được
đoạn trừ,
 Có những lậu hoặc phải do phòng hộ được
đoạn trừ,
 Có những lậu hoặc phải do thọ dụng được
đoạn trừ,
 Có những lậu hoặc phải do kham nhẫn được
đoạn trừ,
 Có những lậu hoặc phải do tránh né được
đoạn trừ,

BẬC DỰ LƯU                                        779

 Có những lậu hoặc phải do trừ diệt được
đoạn trừ,
 Có những lậu hoặc phải do tu tập được đoạn
trừ.
 Này các Tỷ-kheo, và thế nào là các lậu hoặc
phải do tri kiến được đoạn trừ?

Này các Tỷ-kheo, ở đây có kẻ phàm phu ít nghe,
không được thấy các bậc Thánh, không thuần thục
pháp các bậc Thánh, không tu tập pháp các bậc
Thánh, không được thấy các bậc Chơn nhơn, không
thuần thục pháp các bậc Chơn nhơn, không tu tập
pháp các bậc Chơn nhơn, không tuệ tri các pháp cần
phải tác ý, không tuệ tri các pháp không cần phải tác
ý; vị này vì không tuệ tri các pháp cần phải tác ý, vì
không tuệ tri các pháp không cần phải tác ý nên tác
ý các pháp không cần phải tác ý và không tác ý các
pháp cần phải tác ý.

 Này các Tỷ-kheo, và thế nào là các pháp không cần phải tác ý mà vị ấy tác ý?

Này các Tỷ-kheo, nghĩa là các pháp do vị ấy tác
ý mà dục lậu chưa sanh được sanh khởi, hay dục lậu
đã sanh được tăng trưởng; hay hữu lậu chưa sanh
được sanh khởi, hay hữu lậu đã sanh được tăng
trưởng, hay vô minh lậu chưa sanh được sanh khởi,

BẬC DỰ LƯU                                           780

hay vô minh lậu đã sanh được tăng trưởng. Những pháp ấy là những pháp không cần phải tác ý mà vị ấy tác ý.

 Này các Tỷ-kheo, và thế nào là các pháp cần phải tác ý mà vị ấy không tác ý?

Này các Tỷ-kheo, nghĩa là các pháp do vị ấy tác
ý mà dục lậu chưa sanh không sanh khởi, hay dục lậu
đã sanh được trừ diệt, hay hữu lậu chưa sanh không
sanh khởi, hay hữu lậu đã sanh được trừ diệt, hay vô
minh lậu chưa sanh không sanh khởi, hay vô minh
lậu đã sanh được trừ diệt. Những pháp ấy là những
pháp cần phải tác ý mà các vị ấy không tác ý. Do vị
ấy tác ý các pháp không nên tác ý, do vị ấy không tác
ý các pháp cần phải tác ý, nên các lậu hoặc chưa sanh
được sanh khởi, và các lậu hoặc đã sanh được tăng
trưởng.

 Vị ấy không như lý tác ý như sau:

1. "Ta có mặt trong thời quá khứ, hay ta không có
mặt trong thời quá khứ?
2. Ta có mặt trong thời quá khứ như thế nào?
3. Ta có mặt trong thời quá khứ hình vóc như thế
nào?
4. Trước kia ta-là gì và ta đã có mặt như thế nào

BẬC DỰ LƯU                                          781

trong thời quá khứ?
5. Ta sẽ có mặt trong thời vị lai hay ta sẽ không có
mặt trong thời vị lai?
6. Ta sẽ có mặt trong thời vị lai như thế nào?
7. Ta sẽ có mặt trong thời vị lai, hình vóc như thế
nào?
8. Trước kia ta-là gì và ta sẽ có mặt như thế nào
trong thời vị lai?"
9. Hay nay vị ấy có nghi ngờ về mình trong thời
hiện tại: "Ta có mặt hay ta không có mặt?
10. Ta có mặt như thế nào?
11. Ta có mặt hình vóc như thế nào?
12. Chúng sanh này từ đâu đến?
13. Và rồi nó sẽ đi đâu?".
 Với người không như lý tác ý như vậy, một
trong sáu tà kiến này khởi lên:

1. "Ta có tự ngã", tà kiến này khởi lên với người
ấy như thật, như chơn;
2. "Ta không có tự ngã", tà kiến này khởi lên với
người ấy như thật như chơn;
3. "Do tự mình, ta tưởng tri ta có tự ngã", tà kiến
này khởi lên với người ấy như thật, như chơn;

BẬC DỰ LƯU                                          782

4. "Do tự mình, ta tưởng tri ta không có tự ngã",
tà kiến này khởi lên với người ấy như thật, như
chơn.
5. "Không do tự mình, ta tưởng tri ta có tự ngã",
tà kiến này khởi lên với người ấy như thật, như
chơn; hay tà kiến này khởi lên với người ấy:
6. "Chính tự ngã của ta nói, cảm giác, hưởng thọ
quả báo các nghiệp thiện ác đã làm chỗ này, chỗ
kia, chính tự ngã ấy của ta là thường trú, thường
hằng, hằng tồn, không chuyển biến, và sẽ vĩnh
viễn tồn tại".
Này các Tỷ-kheo, như vậy gọi là tà kiến, kiến
trù lâm, kiến hoang vu, kiến hý luận, kiến tranh chấp,
kiến kiết phược.

Này các Tỷ-kheo, trói buộc bởi kiến kiết sử, kẻ
phàm phu ít nghe không được giải thoát khỏi sanh,
già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói kẻ ấy không
thoát khỏi khổ đau.

Này các Tỷ-kheo, và vị Thánh đệ tử nghe nhiều, được thấy các bậc Thánh, thuần thục pháp các bậc Thánh, tu tập pháp các bậc Thánh; được thấy các bậc Chơn nhơn, thuần thục pháp các bậc Chơn nhơn, tu tập pháp các bậc Chơn nhơn, tuệ tri các pháp cần phải tác ý, tuệ tri các pháp không cần phải tác ý.

BẬC DỰ LƯU                                           783

Vị này, nhờ tuệ tri các pháp cần phải tác ý, nhờ
tuệ tri các pháp không cần phải tác ý, nên không tác
ý các pháp không cần phải tác ý và tác ý các pháp
cần phải tác ý.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp không cần phải tác ý và vị này không tác ý?

Này các Tỷ-kheo, những pháp nào do tác ý mà
dục lậu chưa sanh được sanh khởi, hay dục lậu đã
sanh được tăng trưởng; hay hữu lậu chưa sanh... (như
trên)... hay vô minh lậu chưa sanh được khởi, hay vô
minh lậu đã sanh được tăng trưởng. Đó là những
pháp không nên tác ý và vị ấy không tác ý.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp cần phải tác ý và vị ấy tác ý?

Này các Tỷ-kheo, những pháp nào do tác ý mà
dục lậu chưa sanh không sanh khởi, hay dục lậu đã
sanh được trừ diệt, hay hữu lậu chưa sanh... (như
trên)... hay vô minh lậu chưa sanh không sanh khởi,
hay vô minh lậu đã sanh được trừ diệt, đó là những
pháp cần phải tác ý và vị ấy tác ý.

Nhờ vị ấy không tác ý các pháp không cần phải tác ý, tác ý các pháp cần phải tác ý nên các lậu hoặc chưa sanh không sanh khởi và các lậu hoặc đã sanh

BẬC DỰ LƯU                                          784

được trừ diệt.

Vị ấy như lý tác ý: "Đây là khổ", như lý tác ý: "Đây là khổ tập", như lý tác ý: "Đây là khổ diệt", như lý tác ý: "Đây là con đường đưa đến khổ diệt".

Nhờ vị ấy tác ý như vậy, ba kiết sử được trừ
diệt: thân kiến, nghi, giới cấm thủ. Này các Tỷ-
kheo, các pháp ấy được gọi là các lậu hoặc phải do
tri kiến được đoạn trừ.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc phải do phòng hộ được đoạn trừ?

Ở đây, có Tỷ-kheo như lý giác sát, sống phòng hộ với sự phòng hộ con mắt. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ấy sống không phòng hộ với sự phòng hộ con mắt, các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não có thể khởi lên. Nếu sống phòng hộ với sự phòng hộ con mắt, các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não ấy không còn nữa. Vị ấy như lý giác sát, sống phòng hộ với sự phòng hộ lỗ tai... (như trên)... sống phòng hộ với sự phòng hộ lỗi mũi... (như trên)... sống phòng hộ với sự phòng hộ lưỡi... (như trên)... sống như lý giác sát phòng hộ với sự phòng hộ thân căn... (như trên)... sống như lý giác sát phòng hộ với sự phòng hộ ý căn. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ấy sống không phòng hộ với sự phòng hộ ý căn, các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não

BẬC DỰ LƯU                                           785

ấy có thể khởi lên. Nếu sống phòng hộ ý căn, các lậu
hoặc tàn hại và nhiệt não ấy không còn nữa. Này các
Tỷ-kheo, các pháp ấy được gọi là các lậu hoặc phải
do phòng hộ được đoạn trừ.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc phải do thọ dụng được đoạn trừ?

Này các Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo như lý giác
sát, thọ dụng y phục, chỉ để ngăn ngừa lạnh, ngăn
ngừa nóng, ngăn ngừa sự xúc phạm của ruồi, muỗi,
gió, sức nóng mặt trời, các loài bò sát, chỉ với mục
đích che đậy sự trần truồng.

Vị ấy như lý giác sát, thọ dụng món ăn khất thực
không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không
phải để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình,
mà chỉ để thân này được sống lâu và được bảo
dưỡng, để (thân này) khỏi bị thương hại, để hổ trợ
phạm hạnh, nghĩ rằng: "Như vậy, ta diệt trừ các cảm
thọ cũ và không cho khởi lên các cảm thọ mới, và ta
sẽ không có lỗi lầm, sống được an ổn".

Vị ấy như lý giác sát, thọ dụng sàng tọa, chỉ để
ngăn ngừa lạnh, ngăn ngừa nóng, ngăn ngừa sự xúc
phạm của ruồi, muỗi, gió, sức nóng mặt trời, các loại
bò sát, chỉ để giải trừ nguy hiểm của thời tiết, chỉ với
mục đích sống độc cư an tịnh;

BẬC DỰ LƯU                                             786

Vị ấy như lý giác sát thọ dụng dược phẩm trị bệnh, chỉ để ngăn chận các cảm giác khổ thống đã sanh, để được ly khổ hoàn toàn.

Này các Tỷ-kheo, nếu vị ấy không thọ dụng như
vậy, các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não có thể khởi lên.
Nếu vị ấy thọ dụng như vậy, các lậu hoặc tàn hại và
nhiệt não ấy không còn nữa. Này các Tỷ-kheo, các
pháp ấy được gọi là các lậu hoặc phải do thọ dụng
được đoạn trừ.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc phải do kham nhẫn được đoạn trừ?

Này các Tỷ-kheo, ở đây, có Tỷ-kheo như lý giác sát, kham nhẫn lạnh, nóng, đói, khát, sự xúc phạm của ruồi, muỗi, gió, sức nóng mặt trời, các loài bò sát; Kham nhẫn những cách nói mạ lỵ, phỉ báng.

Vị ấy có tánh kham nhẫn các cảm thọ về thân,
những cảm thọ thống khổ, khốc liệt, đau nhói, nhức
nhối, không sung sướng, không thích thú, chết điếng
người.

Này các Tỷ-kheo, nếu vị ấy không kham nhẫn như vậy, các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não có thể khởi lên. Nếu vị ấy kham nhẫn như vậy, các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não ấy không còn nữa. Này các Tỷ-kheo,

BẬC DỰ LƯU                                            787

các pháp ấy được gọi là các lậu hoặc phải do kham nhẫn được đoạn trừ.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc phải do tránh né được đoạn trừ?

Này các Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo như lý giác sát tránh né voi dữ, tránh né ngựa dữ, tránh né bò dữ, tránh né chó dữ, rắn, khúc cây, gai góc, hố sâu, vực núi, ao nước nhớp, vũng nước. Có những chỗ ngồi không xứng đáng ngồi, những trú xứ không nên lai vãng, những bạn bè ác độc mà nếu giao du thì bị các vị đồng phạm hạnh có trí nghi ngờ, khinh thường;

Vị ấy như lý giác sát tránh né chỗ ngồi không
xứng đáng ấy, trú xứ không nên lai vãng ấy và các
bạn độc ác ấy. Này các Tỷ-kheo, nếu vị ấy không
tránh né như vậy, các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não
ấy có thể khởi lên. Nếu vị ấy tránh né như vậy, các
lậu hoặc tàn hại và nhiệt não ấy không còn nữa. Này
các Tỷ-kheo, các pháp ấy được gọi là các lậu hoặc
phải do tránh né được đoạn trừ.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc phải do trừ diệt được đoạn trừ?

Này các Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo như lý giác sát không có chấp nhận dục niệm đã khởi lên, từ bỏ,

BẬC DỰ LƯU                                           788

trừ diệt, diệt tận, không cho tồn tại (dục niệm ấy); không có chấp nhận sân niệm đã khởi lên, từ bỏ, trừ diệt, diệt tận, không cho tồn tại (sân niệm ấy); không có chấp nhận hại niệm đã khởi lên, từ bỏ, trừ diệt, diệt tận, không cho tồn tại (hại niệm ấy); không chấp nhận các ác bất thiện pháp luôn luôn khởi lên, từ bỏ, trừ diệt, diệt tận, không cho tồn tại (các ác bất thiện pháp ấy). Này các Tỷ-kheo, nếu vị ấy không trừ diệt như vậy, các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não ấy có thể khởi lên. Nếu vị ấy trừ diệt như vậy, các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não ấy không còn nữa. Này các Tỷ-kheo, các pháp ấy được gọi là các lậu hoặc phải do trừ diệt được đoạn diệt.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc phải do tu tập được đoạn trừ?

Này các Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo như lý giác sát tu tập niệm giác chi, niệm giác chi này y viễn ly, y ly tham, y đoạn diệt, hướng đến từ bỏ; như lý giác sát tu tập trạch pháp giác chi... (như trên)... tu tập tinh tấn giác chi... tu tập hỷ giác chi... tu tập khinh an giác chi... tu tập định giác chi... tu tập xả giác chi; xả giác chi này y viễn ly, y ly tham, y đoạn diệt, hướng đến từ bỏ. Này các Tỷ-kheo, nếu vị ấy không tu tập như vậy, các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não ấy có thể khởi lên. Nếu vị ấy tu tập như vậy, các lậu hoặc tàn hại và

BẬC DỰ LƯU                                                789

nhiệt não ấy không còn nữa. Này các Tỷ-kheo, các pháp ấy được gọi là các lậu hoặc phải do tu tập được đoạn trừ.

Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo những lậu hoặc nào phải do tri kiến được đoạn trừ đã được tri kiến đoạn trừ, những lậu hoặc nào phải do phòng hộ được đoạn trừ đã được phòng hộ đoạn trừ, những lậu hoặc nào phải do thọ dụng dược đoạn trừ đã được thọ dụng đoạn trừ, những lậu hoặc nào phải do kham nhẫn được đoạn trừ đã được kham nhẫn đoạn trừ, những lậu hoặc nào phải do tránh né được đoạn trừ đã được tránh né đoạn trừ, những lậu hoặc nào phải do trừ diệt được đoạn trừ đã được trừ diệt đoạn trừ, những lậu hoặc nào phải do tu tập được đoạn trừ đã được tu tập đoạn trừ; này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi là đã sống phòng hộ với sự phòng hộ tất cả lậu hoặc, đã đoạn diệt khát ái, đã thoát ly kiết sử, đã chánh quán kiêu mạn, đã diệt tận khổ đau.

Như vậy Thế Tôn thuyết giảng. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

BẬC DỰ LƯU                                            790

BẬC DỰ LƯU   791

93 Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh Cán Búa – Tương III, 272

Cán Búa – Hay Chiếc Thuyền – Tương III, 272

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) - Do biết, do thấy, này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố sự đoạn tận các lậu hoặc, không phải do không biết, do không thấy.

4) Do biết cái gì, thấy cái gì, này các Tỷ-kheo, các lậu hoặc được đoạn tận?

- Đây là sắc, đây là sắc tập khởi, đây là sắc đoạn
diệt.
- Đây là thọ, đây là thọ tập khởi, đây là thọ đoạn
diệt.
- Đây là tưởng, đây là tưởng tập khởi, đây là
tưởng đoạn diệt.
- Đây là các hành, đây là các hành tập khởi, đây
là các hành đoạn diệt.
- Đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức
đoạn diệt.

Do biết như vậy, do thấy như vậy, này các Tỷ-kheo, các lậu hoặc được đoạn tận.

BẬC DỰ LƯU                                         792

5) Này các Tỷ-kheo, như có Tỷ-kheo sống không chí
tâm trong sự tu tập, khởi lên ước muốn như sau:
"Mong rằng tâm của ta được giải thoát khỏi các lậu,
hoặc không có chấp thủ!". Tuy vậy, tâm của vị ấy
cũng không giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có
chấp thủ.

6) Vì sao? Phải nói rằng vì vị ấy không có tu tập. Không có tu tập cái gì?

- Không có tu tập Bốn niệm xứ.
- Không có tu tập Bốn chánh cần.
- Không có tu tập Bốn như ý túc.
- Không có tu tập Năm căn.
- Không có tu tập Năm lực.
- Không có tu tập Bảy bồ đề phần.
- Không có tu tập Thánh đạo Tám ngành.

7) Ví như, này các Tỷ-kheo, có tám, mười hay mười
hai trứng gà, không được con gà mái ấp nằm đúng
cách, không được ấp nóng đúng cách, không được
ấp dưỡng đúng cách.

8) Dầu cho con gà mái ấy khởi lên ý muốn: "Mong rằng những con gà con của ta, với chân, móng và đỉnh đầu, hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được xuất sanh một cách an toàn"; tuy vậy các con gà con ấy không có thể, với chân, móng, đỉnh

BẬC DỰ LƯU                                         793

đầu hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được xuất sanh một cách an toàn.

9) Vì sao? Này các Tỷ-kheo, tám, mười hay mười hai
trứng gà ấy không được con gà mái ấp nằm một cách
đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp dưỡng một
cách đúng đắn.

10) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không chí
tâm trong sự tu tập. Dầu cho vị ấy có khởi lên ý
muốn: "Mong rằng tâm ta được giải thoát khỏi các
lậu hoặc, không có chấp thủ"; tuy vậy, tâm vị ấy cũng
không giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp
thủ.

11) Vì sao? Phải nói rằng, vì vị ấy không có tu tập.
Không có tu tập cái gì? Không có tu tập Bốn niệm
xứ... Không có tu tập con đường Thánh đạo Tám
ngành.

12) Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chí tâm trong sự tu tập. Dầu cho vị ấy không khởi lên ước muốn: "Mong rằng tâm của ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ". Tuy vậy, tâm vị ấy được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ.

13) Vì sao? Phải nói rằng, vì vị ấy có tu tập. Có tu tập cái gì?

BẬC DỰ LƯU                                          794

- Có tu tập Bốn niệm xứ.
- Có tu tập Bốn chánh cần.
- Có tu tập Bốn như ý túc.
- Có tu tập Năm căn.
- Có tu tập Năm lực.
- Có tu tập Bảy giác chi.
- Có tu tập con đường Thánh đạo Tám ngành.

14) Ví như, này các Tỷ-kheo, có tám, mười hay mười
hai trứng gà. Các trứng ấy được con gà mái ấp nằm
một cách đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp
dưỡng một cách đúng đắn.

Dầu cho con gà mái ấy không khởi lên ước muốn:
"Mong rằng các con gà con của ta, với chân, móng
và đỉnh đầu, hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ
trứng, được xuất sanh một cách an toàn"; tuy vậy,
các con gà con ấy có thể với chân, móng và đỉnh đầu,
hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được
xuất sanh một cách an toàn.

15) Vì sao? Vì rằng, này các Tỷ-kheo, có tám, mười
hay mười hai trứng gà được con gà mái ấy ấp nằm
một cách đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp
dưỡng một cách đúng đắn.

16) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy sống chí tâm tu tập. Dầu cho vị ấy không khởi lên ước muốn:

BẬC DỰ LƯU                                         795

"Mong rằng tâm của ta được giải thoát khỏi các lậu
hoặc, không có chấp thủ". Tuy vậy, tâm của vị ấy
vẫn được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp
thủ.

17) Vì sao? Phải nói rằng, vì vị ấy có tu tập. Tu tập cái gì? Có tu tập Bốn niệm xứ... có tu tập con đường Thánh đạo Tám ngành.

18) Ví như, này các Tỷ-kheo, một người thợ đá hay
đệ tử người thợ đá, khi nhìn vào cán búa thấy dấu
các ngón tay và dấu các ngón tay cái. Vị ấy không
có thể biết được như sau: "Hôm nay, từng ấy cán búa
của ta bị hao mòn; hôm nay từng ấy, các ngày khác
từng ấy". Nhưng vị ấy biết được cán búa bị hao mòn
trên sự hao mòn của cán búa.

19) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo chí tâm
trong sự tu tập không có biết như sau: "Hôm nay,
từng ấy lậu hoặc của ta được hao mòn, hôm qua từng
ấy, các ngày khác từng ấy". Nhưng vị ấy biết được
(các lậu hoặc) được hao mòn trên sự hao mòn (các
lậu hoặc).

20) Ví như, này các Tỷ-kheo, một chiếc thuyền đi
biển có đầy đủ cột buồm và dây buồm, bị mắc cạn
sáu tháng do thiếu nước trong mùa khô; các cột
buồm và dây buồm bị gió và mặt trời làm hư hỏng,

BẬC DỰ LƯU                                          796

không có ước nguyện hành Phạm hạnh, thời không
đạt được quả vị; nếu không có và không không có
ước nguyện hành Phạm hạnh, thời không đạt được
quả vị". Ở đây, bậc Đạo sư của Tôn giả Bhumija có
nói gì, và có lập luận gì?

– Thưa Vương tử, tôi không tận mặt Thế Tôn được nghe như vậy, được ghi nhớ như vậy. Và sự việc này xảy ra, Thế Tôn có giải thích như sau:

 "Nếu có ước nguyện, hành Phạm hạnh không
chánh đáng (ayoniso), thời không đạt được
quả vị;
 Nếu không có ước nguyện, hành Phạm hạnh
không chánh đáng, thời không đạt được quả
vị;
 Nếu có và không có ước nguyện hành Phạm
hạnh không chánh đáng, thời không đạt được
quả vị;
 Nếu không có và không không có ước
nguyện, hành Phạm hạnh không chánh đáng
thời không đạt được quả vị.
 Còn nếu có ước nguyện hành Phạm hạnh một
cách chánh đáng, thời đạt được quả vị;
 Nếu không có ước nguyện hành Phạm hạnh

BẬC DỰ LƯU                                      799

một cách chánh đáng, thời đạt được quả vị;
 Nếu có và không có ước nguyện hành Phạm
hạnh một cách chánh đáng, thời đạt được quả
vị;
 Nếu không có và không không có ước
nguyện hành Phạm hạnh một cách chánh
đáng, thời đạt được quả vị".

Thưa Vương tử, tôi không tận mặt Thế Tôn được nghe như vậy, được ghi nhớ như vậy. Sự việc xảy ra, Thế Tôn có giải thích như vậy.

– Nếu Đạo sư của Tôn giả Bhumija thuyết lý
như vậy, lập luận như vậy, thời tôi nghĩ rằng chắc
chắn vị Đạo sư của Tôn giả Bhumija, đứng cao hơn
trên đầu tất cả Sa-môn, Bà-la-môn tầm thường.

Rồi vương tử Jayasena mời Tôn giả Bhumija, dùng với bát ăn (thalipaka) của mình.

Rồi Tôn giả Bhumija, sau bữa ăn khất thực trở
về đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn
rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn
giả Bhumija bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, ở đây, vào buổi sáng con đắp y, cầm y bát, đi đến trú xứ của vương tử Jayasena,

BẬC DỰ LƯU                                          800

sau khi đến con ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, bạch Thế Tôn, vương tử Jayasena đến chỗ con, sau khi đến nói lên với con những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, bạch Thế Tôn vương tử Jayasena nói với con như sau: "Thưa Tôn giả Bhumija, một số Sa-môn, Bà-la-môn, .... bậc Đạo sư của Tôn giả có nói gì, có lập luận gì?" Khi được nghe nói vậy, bạch Thế Tôn, con có nói với vương tử Jayasena, như sau: "Này Vương tử, tôi không tận mặt Thế Tôn, được nghe như sau, được ghi nhớ như sau... ". , .... Tôi nghĩ rằng chắc chắn Đạo sư của Tôn giả Bhumija, đứng cao hơn trên đầu tất cả Sa-môn, Bà-la-môn tầm thường". Bạch Thế Tôn, không hiểu hỏi như vậy, trả lời như vậy, con có nói đúng lời Thế Tôn nói, con không xuyên tạc lời Thế Tôn với điều không đúng sự thực, nhưng con đã giải thích đúng pháp, tùy pháp, và một vị đồng Phạm hạnh nói đúng pháp, tùy pháp sẽ không có lý do để chỉ trích?

– Thật vậy, này Bhumija, được hỏi vậy, được trả
lời vậy, Ông nói đúng lời Thế Tôn nói, Ông không
xuyên tạc Thế Tôn với điều không đúng sự thực, Ông
đã giải thích đúng pháp, tùy pháp, và một vị đồng
Phạm hạnh nói đúng pháp, tùy pháp không có lý do
gì để chỉ trích.

BẬC DỰ LƯU                                            801

 Này Bhumija, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào
có tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng,
tà tinh tấn, tà niệm, tà định, nếu họ có ước
nguyện hành Phạm hạnh, thời không đạt được quả
vị; nếu họ không có ước nguyện hành Phạm hạnh,
thời không đạt được quả vị; nếu họ có và không
có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời không đạt
được quả vị; nếu họ không có và không không có
ước nguyện, hành Phạm hạnh thời không đạt được
quả vị. Vì sao vậy? Đây không phải là phương
pháp này Bhumija, để đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần dầu, tìm cầu dầu, đi chỗ này chỗ kia để tìm dầu. Sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu). Nếu người ấy có ước nguyện, sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu), người ấy không lấy được dầu. Nếu người ấy không có ước nguyện, sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu), người ấy không lấy được dầu. Nếu người ấy có và không có ước nguyện, sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu), người ấy không lấy được dầu. Nếu người ấy không có và không không có ước nguyện, sau khi đổ cát vào thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cát cho ra dầu), người ấy không lấy được dầu. Vì sao vậy? Đây không phải là phương pháp, này

BẬC DỰ LƯU                                           802

Bhumija, để lấy được dầu. Cũng vậy, này Bhumija,
những vị Sa-môn hay Bà-la-môn có tà kiến, tà tư
duy... tà định, nếu họ có ước nguyện, hành Phạm
hạnh, họ không đạt được quả vị; nếu họ không ước
nguyện... có và không có ước nguyện... không có và
không không có ước nguyện, hành Phạm hạnh thời
họ không đạt được quả vị. Vì sao vậy? Đây không
phải là phương pháp này Bhumija, để đạt được quả
vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần sữa, tìm
cầu sữa, đi chỗ này chỗ kia để tìm sữa, nắm sừng
con bò cái trẻ để vắt sữa. Nếu người ấy có ước
nguyện, nắm sừng con bò cái trẻ để vắt sữa, người
ấy không lấy được sữa. Nếu người ấy không có ước
nguyện... Nếu người ấy có và không có ước nguyện...
Nếu người ấy không có và không không có ước
nguyện, nắm sừng con bò cái trẻ để vắt sữa, nó
không lấy được sữa. Vì sao vậy? Này Bhumija, đây
không phải là phương pháp để lấy sữa. Cũng vậy,
này Bhumija, các vị Sa-môn hay Bà-la-môn, có tà
kiến... có tà định, nếu họ có ước nguyện hành Phạm
hạnh, họ không đạt được quả vị; nếu họ không có
ước nguyện; nếu họ có và không có ước nguyện; nếu
họ không có và không không có ước nguyện, hành
Phạm hạnh, họ không đạt được quả vị. Vì sao vậy?
Đây không phải là phương pháp, này Bhumija, để đạt

BẬC DỰ LƯU                                        803

được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần sanh tô,
tìm cầu sanh tô, đi chỗ này chỗ kia để tìm cầu sanh
tô, sau khi đổ nước vào một cái ghè, rồi lấy que
khuấy đánh. Nếu người ấy có ước nguyện, sau khi
đổ nước vào một cái ghè, lấy que khuấy đánh, người
ấy không lấy được sanh tô. Nếu người ấy không có
ước nguyện... nếu người ấy có và không có ước
nguyện... nếu người ấy không có và không không có
ước nguyện, đổ nước vào một cái ghè, lấy que khuấy
đánh, người ấy không lấy được sanh tô. Vì sao vậy?
Này Bhumija, đây không phải là phương pháp để
lấy sanh tô. Cũng vậy, này Bhumija, những Sa-môn
hay Bà-la-môn có tà kiến... (như trên)... có tà định,
nếu họ có ước nguyện hành Phạm hạnh, họ không
đạt được quả vị; nếu họ không có ước nguyện; nếu
họ có và không có ước nguyện; nếu họ không có và
không không có ước nguyện, thời họ không đạt được
quả vị. Vì sao vậy? Này Bhumija, đây không phải là
phương pháp để đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần lửa, tìm cầu lửa, đi chỗ này chỗ kia để tìm lửa. Người ấy đem phần phía trên đồ quay lửa, rồi cọ xát với một khúc que ướt và có nhựa, nếu người ấy có ước nguyện, đem phần phía trên đồ quay lửa rồi cọ xát với một

BẬC DỰ LƯU                                          804

khúc que ướt và có nhựa, thời người ấy không lấy
được lửa; nếu người ấy không có ước nguyện; nếu
người ấy có và không có ước nguyện, nếu người ấy
không có và không không có ước nguyện đem phần
trên đồ quay lửa, rồi cọ xát với một khúc que ướt và
có nhựa, thời người ấy không lấy được lửa. Vì sao
vậy? Đây không phải là phương pháp, này
Bhumija, để lấy được lửa. Cũng vậy, này Bhumija,
có những Sa-môn, hay Bà-la-môn có tà kiến... (như
trên)... có tà định; nếu họ có ước nguyện, hành Phạm
hạnh, họ không đạt được quả vị; nếu họ không có
ước nguyện; nếu họ có và không có ước nguyện; nếu
họ không có và không không có ước nguyện, thời họ
không thể đạt được quả vị. Vì cớ sao? Đây không
phải là phương pháp, này Bhumija, để đạt được quả
vị.

 Này Bhumija, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào
có chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh
nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm,
chánh định; nếu họ có ước nguyện, hành Phạm
hạnh, họ đạt được quả vị; nếu họ không có ước
nguyện; nếu họ có và không có ước nguyện; nếu
họ không có và không không có ước nguyện, hành
Phạm hạnh, thời họ đạt được quả vị. Vì cớ sao?
Đây là phương pháp, này Bhumija, để đạt
được quả vị.

BẬC DỰ LƯU                                         805

Ví như, này Bhumija, một người cần dầu, cầu
tìm dầu, đi chỗ này chỗ kia để tìm dầu, sau khi đổ
những hột giống dầu vào cái thùng, tiếp tục rưới
nước rồi ép (cho ra dầu). Nếu người ấy có ước
nguyện, sau khi đổ những giống dầu vào trong cái
thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cho ra dầu), thời
người ấy lấy được dầu. Nếu người ấy không có ước
nguyện; nếu người ấy có và không có ước nguyện;
nếu người ấy không có và không không có ước
nguyện, sau khi đổ những hột giống dầu vào trong
cái thùng, tiếp tục rưới nước rồi ép (cho ra dầu), thời
người ấy lấy được dầu. Vì cớ sao? Này Bhumija,
đây là phương pháp để lấy được dầu. Cũng vậy, này
Bhumija những vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào có
chánh kiến... có chánh định. Nếu họ có ước nguyện,
hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả vị; nếu họ
không có ước nguyện; nếu họ có và không có ước
nguyện, nếu họ không có và không không có ước
nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả vị.
Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là phương pháp có thể
đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần sữa, tìm cầu sữa, đi chỗ này chỗ kia để tìm sữa. Và người ấy vắt sữa từ nơi vú con bò cái còn trẻ. Nếu người ấy có ước nguyện, vắt sữa từ nơi vú con bò cái còn trẻ, thời người ấy lấy được sữa. Nếu người ấy không có

BẬC DỰ LƯU                                            806

ước nguyện; nếu người ấy có và không có ước
nguyện; nếu người ấy không có và không không có
ước nguyện, người ấy vắt sữa từ nơi vú con bò cái
còn trẻ, thời người ấy lấy được sữa. Vì cớ sao? Này
Bhumija, đây là phương pháp để lấy được sữa.
Cũng vậy, này Bhumija, những Sa-môn hay Bà-la-
môn nào có chánh kiến... (như trên)... có chánh định,
nếu họ có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt
được quả vị. Nếu họ không có ước nguyện; nếu họ
có và không có ước nguyện; nếu họ không có và
không không có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời
họ đạt được quả vị. Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là
phương pháp để đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, một người cần sanh tô, tìm cầu sanh tô, đi chỗ này chỗ kia tìm cầu sanh tô; sau khi đổ lạc (dadhi) vào trong một cái ghè, rồi lấy cây que khuấy, đánh. Nếu người ấy có ước nguyện, sau khi đổ lạc (dadhi) vào trong một cái ghè, rồi lấy cây que khuấy, đánh, thời người ấy lấy được sanh tô. Nếu người ấy không có ước nguyện; nếu người ấy có và không có ước nguyện; nếu người ấy không có và không không có ước nguyện, thời sau khi đổ lạc (dadhi) vào trong một cái ghè, rồi lấy que khuấy, đánh, người ấy lấy được sanh tô. Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là phương pháp để lấy được sanh tô. Cũng vậy, này Bhumija, những Sa-môn hay Bà-la-

BẬC DỰ LƯU                                          807

môn nào có chánh kiến... có chánh định; nếu họ có
ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả
vị. Nếu họ không có ước nguyện; nếu họ có và không
có ước nguyện; nếu họ không có và không không có
ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả
vị. Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là phương pháp để
đạt được quả vị.

Ví như, này Bhumija, có một người cần lửa, tìm cầu lửa, đi chỗ này chỗ kia để tìm lửa, sau khi mang phần trên đồ quay lửa rồi cọ xát với một khúc cây khô không có nhựa. Nếu người ấy có ước nguyện, đem phần phía trên đồ quay lửa rồi cọ xát với một khúc cây khô không có nhựa, thời người ấy lấy được lửa. Nếu người ấy không có ước nguyện; nếu người ấy có và không có ước nguyện; nếu người ấy không có và không không có ước nguyện, đem phần phía trên đồ quay lửa rồi cọ xát với một khúc cây khô không có nhựa, thời người ấy lấy được lửa. Vì cớ sao? Này Bhumija, đây là phương pháp để lấy được lửa. Cũng vậy, này Bhumija, những vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào có chánh kiến... chánh định. Nếu họ có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt được quả vị; nếu họ không có ước nguyện; có và không có ước nguyện, nếu họ không có và không không có ước nguyện, hành Phạm hạnh, thời họ đạt kết quả vị. Vì sao vậy? Này Bhumija, đây là phương pháp đưa đến

BẬC DỰ LƯU                                         808

quả vị.

Nếu bốn ví dụ này, này Bhumija, khởi đến từ
nơi Ông cho vương tử Jayasena, thời vương tử
Jayasena tự nhiên tin tưởng Ông, và khi đã tin tưởng,
sẽ hành động đúng theo cung cách một người đã tin
tưởng Ông.

– Nhưng làm sao, bạch Thế Tôn, bốn ví dụ này
khởi đến từ nơi con cho vương tử Jayasena, khởi lên
một cách tự nhiên, từ trước chưa từng được nghe,
như Thế Tôn được?

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Bhumja hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

BẬC DỰ LƯU                                          809

95 Tu đúng cách mới có kết quả - Kinh SỰ TU TẬP – Tăng III, 454

SỰ TU TẬP –Tăng III, 454

1. - Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không chí tâm trong
sự tu tập khởi lên ước muốn như sau: "Mong rằng
tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có
chấp thủ!". Tuy vậy, tâm vị ấy cũng không giải thoát
khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ.

Vì cớ sao? Phải nói rằng vì vị ấy không có tu tập.
Không có tu tập cái gì? - Không có tu tập Bốn niệm
xứ, không có tu tập Bốn chánh cần, không có tu tập
Bốn như ý túc, không có tu tập Năm căn, không có
tu tập Năm lực, không có tu tập Bảy Bồ-đề phần,
không có tu tập Thánh đạo tám ngành.

Ví như, này các Tỷ-kheo, có tám, mười hay mười hai
trứng gà, không được con gà mái ấp nằm đúng cách,
không được ấp nóng đúng cách, không được ấp
dưỡng đúng cách.

Dầu cho con gà mái ấy khởi lên ý muốn: "Mong rằng những con gà con của ta, với chân móng và đỉnh đầu, hay với miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được sanh ra một cách an toàn", tuy vậy, các con gà con

BẬC DỰ LƯU                                         810

ấy không có thể, với chân, móng, đỉnh đầu hay với
miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được sanh
ra một cách an toàn! Vì cớ sao? - Này các Tỷ-kheo,
tám, mười hay mười hai trứng gà mái ấy không được
con gà mái nằm ấp một cách đúng đắn, ấp nóng một
cách đúng đắn, ấp dưỡng một cách đúng đắn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không chú tâm
trong sự tu tập, dầu cho có khởi lên ý muốn: "Mong
rằng tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc không
có chấp thủ"; tuy vậy, tâm vị ấy cũng không giải
thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ. Vì cớ
sao? Phải nói rằng vì vị ấy không có tu tập. Không
có tu tập cái gì? Không có tu tập Bốn niệm xứ...
không có tu tập Thánh đạo tám ngành.

2. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chú tâm trong sự
tu tập, dầu cho không khởi lên ước muốn: "Mong
rằng tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không
có chấp thủ"; tuy vậy, tâm vị ấy được giải thoát khỏi
các lậu hoặc không có chấp thủ.

Vì cớ sao? Phải nói rằng vì vị ấy có tu tập. Có tu tập
cái gì? Có tu tập Bốn niệm xứ, có tu tập Bốn chánh
cần, có tu tập Bốn như ý túc, có tu tập Năm căn, có
tu tập Năm lực, có tu tập Bảy Bồ-đề phần, có tu tập
Thánh đạo tám ngành.

BẬC DỰ LƯU                                           811

Ví như, này các Tỷ-kheo, có tám, mười hay mười hai
trứng gà. Các trứng ấy được con gà mái ấp nằm một
cách đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp
dưỡng một cách đúng đắn. Dầu cho con gà mái ấy
không khởi lên ý muốn: "Mong rằng những con gà
con của ta, với chân móng và đỉnh đầu, hay với
miệng và mỏ, sau khi làm bể vỏ trứng, được sanh ra
một cách an toàn!", tuy vậy, các con gà con ấy có
thể với chân, móng, đỉnh đầu hay với miệng và mỏ,
sau khi làm bể vỏ trứng, được sanh ra một cách an
toàn. Vì cớ sao? Này các Tỷ-kheo, tám, mười hay
mười hai trứng gà được con gà mái ấy ấp nằm một
cách đúng đắn, ấp nóng một cách đúng đắn, ấp
dưỡng một cách đúng đắn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chú tâm tu tập, dầu cho vị ấy không khởi lên ý muốn: "Mong rằng tâm ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc không có chấp thủ"; tuy vậy, tâm vị ấy cũng được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ. Vì cớ sao? Phải nói rằng vì vị ấy có tu tập. Tu tập cái gì? Có tu tập Bốn niệm xứ... có tu tập Thánh đạo tám ngành.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người thợ nề hay đệ tử người thợ nề, khi nhìn vào cán búa, thấy dấu các ngón tay và dấu ngón tay cái. Người ấy không có thể biết được như sau: "Hôm nay từng ấy cán búa của

BẬC DỰ LƯU                                           812

ta bị hao mòn, hôm qua từng ấy, các ngày khác từng ấy". Nhưng người ấy biết được cán búa bị hao mòn trên sự hao mòn của cán búa.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chú tâm trong sự tu tập không có biết như sau: "Hôm nay từng ấy lậu hoặc của ta được đoạn tận, hôm qua từng ấy, các ngày khác từng ấy". Nhưng vị ấy biết được các lậu hoặc được đoạn tận trên sự đoạn tận các lậu hoặc.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một chiếc thuyền đi biển,
có đầy đủ cột buồm và dây buồm bị mắc cạn sáu
tháng do thiếu nước trong mùa đông, các cột buồm
và dây buồm bị gió và mặt trời làm hư hỏng. Rồi bị
nước mưa đổ xuống trong mùa mưa, chúng bị hư dần
và mục nát một cách dễ dàng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống chú tâm trong sự tu tập, các kiết sử rất dễ bị yếu dần và mục nát.

BẬC DỰ LƯU                                        813

96 Tuyên bố Dự lưu quả -                      Kinh Dhammadinna – Tương V, 591

Dhammadinna – Tương V, 591

1) Một thời, Thế Tôn trú ở Bàrànasi, tại Isipatana, ở vườn nai.

2) Rồi cư sĩ Dhammadinna với năm trăm cư sĩ đi đến
Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên. Ngồi một bên, cư sĩ Dhammadinna
bạch Thế Tôn:

3) -- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy giảng dạy cho chúng con. Thế Tôn hãy giáo giới cho chúng con! Nhờ vậy chúng con được hạnh phúc, an lạc lâu dài.

-- Nếu vậy, này Dhammadinna, các Ông cần phải
học tập như sau: Các kinh điển nào do Như Lai
thuyết giảng thâm sâu, nghĩa lý thâm sâu, siêu thế,
liên hệ đến nghĩa không, cần phải thường thường
được tìm đến và an trú (học hỏi). Như vậy, này
Dhammadinna, các Ông cần phải học tập.

4) -- Bạch Thế Tôn, thật không dễ gì cho chúng con, phải sống trong những ngôi nhà đầy những trẻ con, sử dụng hương chiên-đàn từ Kàsi, đeo các vòng hoa,

BẬC DỰ LƯU                                          814

hương và phấn sáp, thọ dụng vàng và bạc, đối với
các kinh điển do Thế Tôn thuyết giảng thâm sâu, với
ý nghĩa thâm sâu, siêu thế, liên hệ đến nghĩa không,
có thể thường thường tìm đến những kinh điển ấy và
học hỏi. Bạch Thế Tôn, chúng con là những người
an trú trên năm học pháp, Thế Tôn hãy giảng cho
chúng con các pháp khác!

5) -- Do vậy, này Dhammadinna, các Ông hãy học
tập như sau: "Chúng ta sẽ thành tựu lòng tịnh tín bất
động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng... Phật,
Thế Tôn" ... đối với Pháp... đối với chúng Tăng...
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa
đến Thiền định. Như vậy, này Dhammadinna, các
Ông cần phải học tập.

-- Bạch Thế Tôn, bốn Dự lưu phần này được Thế Tôn thuyết giảng, các pháp ấy có mặt ở nơi chúng con. Chúng con thực hiện các pháp ấy.

6) Bạch Thế Tôn, chúng con thành tựu lòng tịnh tín
bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng,...
Phật, Thế Tôn"... đối với Pháp.... đối với chúng
Tăng... chúng con thành tựu các giới được các bậc
Thánh ái kính... đưa đến Thiền định.

BẬC DỰ LƯU                                          815

7) -- Lợi đắc thay cho Ông, này Dhammadinna! Thật khéo lợi đắc thay cho Ông, này Dhammadinna! Này Dhammadinna, Ông đã tuyên bố về Dự lưu quả.

BẬC DỰ LƯU                                      816

97 Tuyên bố Dự lưu quả - Kinh Kàli – Tương V, 577

Kàli – Tương V, 577

1) Lúc bấy giờ Thế Tôn trú giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu, khu vườn Cây Bàng.

2) Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y, cầm y bát, đi đến nhà của Thích nữ Kàligodhà; sau khi đến, ngồi trên chỗ đã soạn sẵn.

3) Rồi Thích nữ Kàligodhà đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Thích nữ Kàligodhà đang ngồi một bên:

-- Thành tựu bốn pháp, này Godhà, vị nữ Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ. Thế nào là bốn?

4) Ở đây, này Godhà, vị nữ Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, ... Phật, Thế Tôn"... đối với Pháp... đối với chúng Tăng... Vị này trú ở gia đình, tâm thoát khỏi cấu uế của xan tham, bố thí dễ dàng, bàn tay rộng mở, thích thú từ bỏ, đáp ứng điều yêu cầu, thích thú chia xẻ vật bố thí. Này Godhà, thành tựu bốn

BẬC DỰ LƯU                                          817

pháp này, một nữ Thánh đệ tử là bậc Dự lưu, không còn bị thối đọa, quyết chắc chứng quả giác ngộ.

5) -- Bốn Dự lưu phần được Thế Tôn thuyết giảng
này, bạch Thế Tôn, chúng đều có trong con. Con
thực hiện những pháp này. Bạch Thế Tôn, con thành
tựu lòng tịnh tín bất động đối với Phật, Như Lai... đối
với Pháp... đối với chúng Tăng... Phàm những vật gì
được đem bố thí trong gia đình, tất cả đều được phân
phát cho những người có giới và những người làm
thiện.

6) -- Lợi đắc thay cho người, này Godhà! Thật khéo lợi đắc thay cho người, này Godhà! Này Godhà, Người đã tuyên bố về Dự lưu quả.

BẬC DỰ LƯU                                            818

98 Tâm như chớp sáng - Kinh VẾT THƯƠNG LÀM MỦ – Tăng I, 220

VẾT THƯƠNG LÀM MỦ – Tăng I, 220

 Có ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt,
xuất hiện ở đời. Thế nào là ba?
- Hạng người với tâm ví dụ như vết thương,
- Với tâm ví dụ như chớp sáng,
- Với tâm ví dụ như kim cang.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người với
tâm ví dụ như vết thương?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người phẫn nỗ,
nhiều hiềm hận, dầu có bị nói chút ít, cũng tức
tối phẫn nộ, sân hận, sừng sộ, biểu lộ sự phẫn
nộ, sân hận và bực tức.
- Ví như một vết thương đang làm mủ, nếu bị
cây gậy hay một mảnh sành đánh phải, liền
chảy mủ nhiều hơn. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, ở đây có người phẫn nộ.....và bực tức.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là hạng người được
ví dụ với vết thương đang làm mủ.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người với
tâm được ví dụ như chớp sáng?

BẬC DỰ LƯU                                        819

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người như
thật rõ biết: "Đây là khổ",.. như thật rõ biết
"Đây là con Đường đưa đến Khổ diệt".
- Ví như một người có mắt, thấy các sắc trong
đêm tối mù mịt, khi có chớp sáng. Cũng vậy,
này các Tỷ-kheo, ở đây có người thật rõ biết:
"Đây là khổ", … như thật rõ biết: "Đây là con
Đường đưa đến Khổ diệt". Này các Tỷ-kheo,
đây được gọi là hạng người với tâm được ví
như chớp sáng.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người với
tâm được ví dụ như kim cang?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người, nhờ
đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự
mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và
an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.
Này các Tỷ-kheo, đây được gọi là hạng
người, với tâm được ví dụ như kim cang.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất
hiện ở đời.

BẬC DỰ LƯU                                           820
