Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 023 - Bà La Môn
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 023

BÀ LA MÔN Chịu trách nhiệm chính tả: TÂM MINH ANH

023

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC

DẪN NHẬP .............................................................3

1     Thế Tôn phá tà kiến của họ - Kinh ASSALAYANA – 93 Trung II, 681 ................9 2     4 sự thật Bàlamôn - Kinh CÁC SỰ THẬT BÀLAMÔN – Tăng II, 152 ............................30 3     5 hạng Bàlamôn thuở xưa - Kinh BÀLAMÔN DONA – Tăng II, 670 .....................................34 4     5 pháp tác phước đắc thiện - Kinh SUBHA – 99 Trung II, 793 ...................................................46 5     5 pháp tác thành Bàlamôn - Kinh SONADANDA – 4 Trường I, 199 .................71 6     8 thí sanh - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 ..............................................................99 7     8 thọ sanh - Kinh THỌ SANH DO BỐ THÍ – Tăng III, 612 .................................................103 8     Chủ trương phụng sư và tài sản - Kinh ESUKARI – 96 Trung II, 739 ......................106 9     Kinh PHẨM BÀLAMÔN – Tăng II, 668 ....123

BÀ LA MÔN                                                                        1

10 Kinh VÍ DỤ CON CHÓ – Tăng II, 668 .......151
11 Kẻ ấy Ta mới gọi, Chánh danh Bàlamôn - Kinh
VASETTHA – 98 Trung II, 775...................154
12 Những pháp tác thành Balamôn - ĐẠI Kinh
XÓM NGỰA – 39 Trung I, 593 ...................170
13 Sự hình thành thế giới - Kinh KHỞI THẾ
NHÂN BỔN – 27 Trường II, 387 ................189

BÀ LA MÔN                                              2

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

BÀ LA MÔN                                                      3

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

BÀ LA MÔN                                                    4

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

BÀ LA MÔN                                                      5

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

BÀ LA MÔN                                                     6

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

BÀ LA MÔN                                                        7

BÀ LA MÔN   8

1   Thế Tôn phá tà kiến của họ - Kinh ASSALAYANA – 93 Trung II, 681

KINH ASSALAYANA (Assalayana suttam) – Bài kinh số 93 – Trung II, 681

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, Jetavana, tại
tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Lúc bấy
giờ khoảng năm trăm Bà-la-môn từ nhiều quốc độ
khác nhau trú tại Savatthi vì một vài công việc.
Những vị Bà-la-môn ấy suy nghĩ: "Sa-môn Gotama
này chủ trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Ai có thể
cùng với Sa-môn Gotama thảo luận vấn đề này?"

Lúc bấy giờ thanh niên Assalayana trú ở
Savatthi, trẻ tuổi, đầu cạo trọc, chỉ có mười sáu tuổi,
tinh thông ba tập Veda, với tự vựng, lễ nghi, ngữ
nguyên và thứ năm là các cổ truyện, thông hiểu từ
ngữ và văn phạm, thâm hiểu Thuận thế luận và Đại
nhân tướng.

Rồi các Bà-la-môn ấy suy nghĩ: "Thanh niên

BÀ LA MÔN                                                 9

Assalayana này trú ở Savatthi, trẻ tuổi, đầu cạo trọc,
chỉ có mười sáu tuổi, tinh thông ba tập Veda, với tự
vựng, lễ nghi, ngữ nguyên và thứ năm là các cổ
truyện, thông hiểu từ ngữ và văn phạm, thâm hiểu
Thuận thế luận và Đại nhân tướng. Vị ấy có thể thảo
luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này". Rồi những
Bà-la-môn ấy đi đến thanh niên Assalayana, sau khi
đến nói với thanh niên Assalayana:

– Tôn giả Assalayana, Sa-môn Gotama chủ
trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Tôn giả
Assalayana hãy đến thảo luận với Sa-môn Gotama
về vấn đề này.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Assalayana nói với các Bà-la-môn ấy:

– Sa-môn Gotama là vị nói đúng pháp. Và
những ai nói đúng pháp thật rất khó thảo luận. Tôi
không có thể thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn
đề này.

Lần thứ hai các Bà-la-môn nói với thanh niên Assalayana:

– Tôn giả Assalayana, Sa-môn Gotama này chủ trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Tôn giả Assalayana hãy đến thảo luận với Sa-môn Gotama

BÀ LA MÔN                                                10

về vấn đề này. Tôn giả Assalayana đã sống đời sống của vị du hành khất sĩ.

Lần thứ hai, thanh niên Assalayana nói với các vị Bà-la-môn ấy:

– Sa-môn Gotama là bậc nói đúng pháp. Và
những người nói đúng pháp thật rất khó thảo luận.
Tôi không có thể thảo luận với Sa-môn Gotama về
vấn đề này.

Lần thứ ba, những vị Bà-la-môn ấy nói với thanh niên Assalayana:

– Tôn giả Assalayana, Sa-môn Gotama này chủ
trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Tôn giả
Assalayana, hãy đến thảo luận với Sa-môn Gotama
về vấn đề này. Tôn giả Assalayana đã sống đời sống
của vị du hành khất sĩ. Tôn giả Assalayana chớ có bị
chiến bại trong một cuộc chiến bại không có binh khí
chống cự.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Assalayana nói với các vị Bà-la-môn ấy:

– Thật sự tôi không chấp nhận được (lời yêu cầu) chư Tôn giả. Tôn giả Gotama là bậc nói đúng pháp. Và những ai nói đúng pháp thật rất khó thảo

BÀ LA MÔN                                              11

luận. Tôi không có thể thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này. Tuy vậy tôi cũng sẽ đi, như lời chư Tôn giả yêu cầu.

Rồi thanh niên Assalayana cùng với đại chúng
Bà-la-môn đi đến Thế Tôn, sau khi đến nói lên với
Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói
lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi
xuống một bên. Ngồi xuống một bên, thanh niên
Assalayana bạch Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, các vị Bà-la-môn nói như sau: "Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt; chỉ có Bà-la-môn là màu da trắng, giai cấp khác là màu da đen; chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không được như vậy. Chỉ có Bà-la-môn mới là con chính thống Phạm thiên, sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm thiên". Ở đây, Tôn giả Gotama nói thế nào?

 Nhưng này Assalayana, các nữ Bà-la-môn, vợ các Bà-la-môn được thấy là có kinh nguyệt, có mang thai, có sanh con, có cho con bú. Dầu vậy, các vị Bà-la-môn ấy sanh ra từ nữ căn lại nói: "Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt. Chỉ có Bà-la-môn là màu da trắng, giai cấp khác

BÀ LA MÔN                                                 12

là màu da đen; chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các
giai cấ p phi Bà-la-môn không được như vậy. Chỉ
có Bà-la-môn mới là con chính thống Phạm thiên,
sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên tạo ra,
là con cháu thừa tự Phạm thiên".

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng các vị Bà-la-môn vẫn tự nghĩ rằng: "Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ông có nghe
chăng? Tại các biên địa quốc độ khác như Yona
và Kamboja, chỉ có hai giai cấp: chủ nhân và đầy
tớ. Sau khi làm chủ nhân, lại trở thành đầy tớ; sau
khi làm đầy tớ, lại trở thành chủ nhân?

– Thưa vâng, con có nghe. Trong các quốc độ biên địa như Yona, Kamboja, chỉ có hai giai cấp: chủ nhân và đầy tớ. Sau khi làm chủ nhân, lại trở thành đầy tớ, sau khi làm đầy tớ, lại trở thành chủ nhân.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do
xác tín gì của các Bà-la-môn, mà ở đây các vị Bà-la-
môn lại nói: "Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là tối
thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con
cháu thừa tự Phạm thiên"?

BÀ LA MÔN                                                  13

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây vị Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: "Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có người
Khattiya (Sát-đế-lỵ) sát sanh, lấy của không cho,
có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói
ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tâm tham, có tâm
sân, có tà kiến: sau khi thân hoại mạng chung mới
bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bà-
la-môn không phải như vậy? Và chỉ có người
Vessa và người Sudda sát sanh, lấy của không
cho, có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi,
nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tham tâm, có
sân tâm, có tà kiến, sau khi thân hoại mang chung,
mới bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Các Bà-la-môn không phải như vậy?

– Không phải như vậy, Tôn giả Gotama. Người Khattiya cũng vậy, Tôn giả Gotama, nếu sát sanh, lấy của không cho, có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tham tâm, có sân tâm, có tà kiến, sau khi thân hoại mạng chung, cũng bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bà-la-môn cũng vậy, Tôn giả Gotama Vessa cũng vậy, Tôn giả Gotama, Sudda cũng vậy, Tôn giả

BÀ LA MÔN                                                 14

Gotama. Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, nếu
sát sanh, lấy của không cho, có tà hạnh trong các dục,
nói láo, nói hai lưỡi, nói ác khẩu, nói lời phù phiếm,
có tham tâm, có sân tâm, có tà kiến, sau khi thân hoại
mạng chung đều sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do
xác tín gì của Bà-la-môn, mà các Bà-la-môn lại nói:
"Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, giai cấp
khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự
Phạm thiên"?

– Dầu Tôn giả Sa-môn có nói như vậy, nhưng ở đây, các Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: "Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có Bà-la-
môn từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ
bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói
hai lưỡi, từ bỏ ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm,
không có tham tâm, không có sân tâm, (có chánh
kiến) sau khi thân hoại mạng chung được sanh vào
thiện thú, Thiên giới, cõi đời này. Khattiya không
được vậy, Vessa không được vậy, Sudda không
được vậy?

BÀ LA MÔN                                                 15

– Không phải vậy, Tôn giả Gotama. Khattiya cũng vậy, Tôn giả Gotama, nếu từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm, có chánh kiến, thì sau khi thân hoại mạng chung cũng được sanh vào thiện thú, Thiên giới; cõi đời này. Bà-la-môn cũng vậy, Tôn giả Gotama; Vessa cũng vậy, Tôn giả Gotama; Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama. Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, nếu từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm, có chánh kiến, thì sau khi thân hoại mạng chung, đều được sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do
xác tín gì của Bà-la-môn, mà các Bà-la-môn lại nói:
"Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp
khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự
Phạm thiên".?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây, các Bà-la-môn vẫn nghĩ rằng: "Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiện".

BÀ LA MÔN                                                 16

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có Bà-la-
môn mới có thể trong quốc độ này tu tập từ tâm,
không hận, không sân, Khattiya không thể được,
Vessa không thể được, Sudda không thể được?

– Không phải vậy, Tôn giả Gotama. Khattiya,
Tôn giả Gotama, cũng có thể trong quốc độ này tu
tập từ tâm, không hận, không sân. Bà-la-môn cũng
vậy, Tôn giả Gotama; Vessa cũng vậy, Tôn giả
Gotama; Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama. Tất cả
bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, đều có thể trong quốc
độ này tu tập từ tâm, không hận, không sân.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do
xác tín gì của Bà-la-môn, mà ở đây các Bà-la-môn
lại nói như sau: "Bà-la-môn là giai cấp tối thương,
giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa
tự Phạm thiên"?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở
đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ rằng: "Bà-la-môn là giai
cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)...
là con cháu thừa tự Phạm thiên).

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có Bà-la-
môn mới có thể, sau khi cầm cào lưng và bột tắm
đi đến sông tắm sạch bụi bặm, Khattiya không thể
được, Vessa không thể được, Sudda không thể

BÀ LA MÔN                                                    17

được?

– Không phải vậy, thưa Tôn giả Gotama. Tôn
giả Gotama, Khattiya cũng có thể, sau khi cầm cào
lưng và bột tắm, đi đến sông tắm sạch bụi bặm. Bà-
la-môn cũng vậy Tôn giả Gotama; Vessa cũng vậy,
Tôn giả Gotama; Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama.
Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, đều có thể, sau
khi cầm cào lưng và bột tắm, đi đến sông tắm sạch
bụi bặm.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, xác
tín gì của các Bà-la-môn, mà ở đây các Bà-la-môn
lại nói như sau: "Bà-la-môn là giai cấp tối thượng,
giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa
tự Phạm thiên"?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở
đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: "Bà-la-môn là
giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như
trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, nếu có
vua Khattiya đã làm lễ quán đảnh, cho hội họp
một trăm người thuộc nhiều chủng tánh khác nhau
và nói: "Quý vị hãy đến đây, quý vị nào thuộc gia
đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn, sanh ra
từ hoàng tộc, hãy đem đến phần trên của đồ quay

BÀ LA MÔN                                                    18

lửa, bằng cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-
đàn, hay cây sen, quay cho lửa và sức nóng hiện
ra. Còn những người thuộc gia đình Chiên-đà-la
(hạ tiện), thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình
làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia
đình đổ phân, hãy đem đến bộ phận trên của đồ
quay lửa làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo
ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y lan
(elanda: cây thu đủ thầu dầu), và quay cho bậc lửa
và sức nóng hiện ra".

Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Có phải chỉ có ngọn lửa được nhen lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà- la-môn sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, chỉ có lửa ấy mới có ngọn, mới có màu sắc, mới có ánh sáng, và chỉ có ngọn lửa ấy mới dùng được vào các công việc do lửa đem lại. Còn ngọn lửa được nhen lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình làm đổ phân, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan, lửa ấy không có ngọn, không có màu sắc, không có ánh sáng, và ngọn

BÀ LA MÔN                                               19

lửa ấy không có thể dùng được vào các công việc do lửa đem lại?

– Không phải vậy, thưa Tôn giả Gotama. Ngọn
lửa được nhen lên, sức nóng được tạo ra, Tôn giả
Gotama, từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia
đình Bà-la-môn sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến
bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng cây sala, hay
cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, lửa ấy có
ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, ngọn lửa ấy dùng
được vào các công việc do lửa đem lại. Và ngọn lửa
được nhen lên, và sức nóng được tạo ra từ người
thuộc gia đình hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc
gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc
gia đình đổ phân, sau khi đem đến bộ phận trên của
đồ quay lửa, làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng
heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan,
lửa ấy cũng có ngọn, cũng có màu sắc, cũng có ánh
sáng, và ngọn lửa ấy có thể dùng được vào công việc
do lửa đem lại. Thưa Tôn giả Gotama, tất cả loại lửa
đều có ngọn, đều có màu sắc, đều có ánh sáng; tất cả
loại lửa đều có thể được dùng vào các công việc do
lửa đem lại.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do xác tín gì của các Bà-la-môn mà các Bà-la-môn ở đây lại nói: "Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng,

BÀ LA MÔN                                                20

giai cấp khác là hạ liệt. Chỉ có Bà-la-môn là da trắng,
giai cấp khác là da đen. Chỉ có Bà-la-môn là thanh
tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không phải như vậy.
Chỉ có Bà-la-môn mới là con chính thống Phạm
thiên, sanh ra từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên
sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm
thiên"?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: "Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây một
nam tử Khattiya cưới một nữ nhân Bà-la-môn làm
vợ. Do hôn phối này, họ sanh được đứa con trai.
Đứa con trai ấy sanh ra từ nam tử Khattiya và nữ
nhân Bà-la-môn. Nó giống mẹ nó hay giống cha
nó; nó được gọi là Khattiya hay được gọi là Ba La
Môn?

– Thưa Tôn giả Gotama, đứa con trai ấy sanh ra
từ nam tử Khattiya và nữ nhân Bà-la-môn; nó giống
mẹ nó và cũng giống cha nó, và được gọi là Khattiya
và cũng được gọi là Bà-la-môn.

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, một nam tử Bà-la-môn cưới một nữ nhân Khattiya và

BÀ LA MÔN                                                 21

do hôn phối này, họ sanh được đứa con trai. Người
con trai ấy được sanh từ nam tử Bà-la-môn và nữ
nhân Khattiya; nó giống mẹ nó, hay giống cha nó;
nó được gọi là Khattiya, (hay) cũng được gọi là
Bà-la-môn?

– Thưa Tôn giả Gotama, người con trai sanh ra
từ nam tử Bà-la-môn và nữ nhân Khattiya; nó giống
mẹ nó; và giống cha nó, và nó được gọi là Khattiya,
và cũng được gọi là Bà-la-môn.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có con ngựa cái giao phối với con lừa. Do sự giao phối này, chúng sanh được con la. Con la ấy sanh ra từ con ngựa cái và con lừa; nó giống mẹ nó, hay giống cha nó; nó được gọi là ngựa, hay nó được gọi là lừa?

– Tôn giả Gotama, do sự giao phối khác giống
như vậy, nó là con la. Đó là sự sai khác, thưa Tôn giả
Gotama, mà tôi thấy ở đây. Nhưng ở chỗ khác, đối
với sự vật khác, tôi không thấy sai biệt gì.

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có hai
anh em thanh niên, đồng mẹ khác cha; một người
đọc tụng, thông hiểu Thánh điển; một người
không đọc tụng, không hiểu Thánh điển. Ở đây,
giữa hai vị này, các Bà-la-môn sẽ cúng dường ai
trước các vật cúng cho người chết, các thực vật tế

BÀ LA MÔN                                                22

đàn, các món ăn trong các lễ hy sinh, các đồ ăn đãi khách?

– Thưa Tôn giả Gotama, vị thanh niên nào đọc
tụng, thông hiểu Thánh điển, các Bà-la-môn sẽ cúng
dường người ấy trước, các vật cúng cho người chết,
các thực vật tế đàn, các món ăn trong các lễ hy sinh,
các đồ ăn đãi khách. Bởi vì, thưa Tôn giả Gotama,
cúng dường cho người không đọc tụng, không thông
hiểu Thánh điển làm sao có quả lớn được.

 Này Assalayana, nhà ngươi nghĩ thế nào? Ở đây,
có hai anh em thanh niên (Bà-la-môn) đồng mẹ
khác cha; một người đọc tụng thông hiểu Thánh
điển, theo ác giới, hành ác pháp; một người không
đọc tụng, không thông hiểu Thánh điển, trì giới,
hành thiện pháp. Ở đây, các người Bà-la-môn
cúng dường cho ai trước các vật cúng cho người
chết, các thực vật tế đàn, các món ăn trong các lễ
hy sinh, hay các đồ ăn đãi khách?

– Thưa Tôn giả Gotama, vị thanh niên nào
không đọc tụng, không thông hiểu Thánh điển,
nhưng trì giới, hành thiện pháp; ở đây, các Bà-la-
môn cúng dường cho người ấy trước, các vật cúng
cho người chết, các thực vật tế đàn, các món ăn trong
các lễ hy sinh, hay các đồ ăn đãi khách. Bởi vì, thưa

BÀ LA MÔN                                               23

Tôn giả Gotama, cúng dường cho người theo ác giới, hành ác pháp làm sao có quả lớn được!

 Này Assalayana, trước hết Ông đi về sanh chủng.
Bỏ sanh chủng, Ông đi về Thánh điển. Bỏ Thánh
điển, Ông đi về sự thanh tịnh của bốn giai cấp mà
Ta đã chủ trương.

Nghe nói vậy, thanh niên Assalayana ngồi im lặng, ủ rủ, co vai, cúi đầu, sững sờ, mở miệng không ra lời.

Rồi Thế Tôn sau khi biết được thanh niên
Assalayana im lặng ủ rủ, co vai, cúi đầu, sững sờ, mở
miệng không ra lời, liền nói với thanh niên
Assalayana:

– Thuở xưa, này Assalayana, trong khi bảy ẩn sĩ Bà-la-môn thảo luận trong những am thất bằng lá tại một khu rừng, ác kiến sau đây được khởi lên: "Bà- la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên". Này Assalayana, ẩn sĩ Asita Devala được nghe: "Trong khi bảy ẩn sĩ Bà-la-môn thảo luận trong những am thất bằng lá, tại một khu rừng, ác kiến sau đây được khởi lên: "Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... con cháu thừa tự Phạm thiên".? Ẩn sĩ Asita Devala, sau khi sửa

BÀ LA MÔN                                                 24

soạn râu tóc, đắp y vải màu đỏ tía, đi dép với nhiều
lớp (đường viền) kiên cố, cầm một cây gậy bằng
vàng, liền hiện ra trong hành lang am thất của bảy vị
ẩn sĩ Bà-la-môn. Rồi này Assalayana, ẩn sĩ Asita
Devala đi qua, đi lại trong hành lang am thất của bảy
vị ẩn sĩ Bà-la-môn và nói:

– "Nay những Tôn giả ẩn sĩ Bà-la-môn này đi đâu? Nay những Tôn giả ẩn sĩ Bà-la-môn này đi đâu?"

Rồi này Assalayana, bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn suy
nghĩ như sau: "Kẻ kia là ai đang đi qua lại trong hành
lang am thất bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn như một con bò
đi vòng tròn, lại nói như sau: "Nay những vị ẩn sĩ
Bà-la-môn này đi đâu? Nay những vị ẩn sĩ Bà-la-
môn này đi đâu?" Chúng ta hãy dùng chú thuật trù
yếm Ông ta".

Rồi này Assalayana, bảy ẩn sĩ Bà-la-môn dùng chú thuật trù yếm ẩn sĩ Asita Devala: "Hãy trở thành tro tàn hạ liệt". Nhưng này Assalayana, bảy ẩn sĩ càng dùng chú thuật trù yếm, ẩn sĩ Asita Devala càng trở thành đẹp đẽ, trở thành dễ nhìn, trở thành khả ái. Rồi này Assalayana, bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn suy nghĩ như sau: "Thật trống rỗng thay, khổ hạnh của chúng ta! Phạm hạnh của chúng ta không có hiệu quả.

BÀ LA MÔN                                                25

Trước kia, khi chúng ta dùng chú thuật trù yếm người nào: "Hãy trở thành tro tàn hạ liệt" Người ấy trở thành tro tàn ngay. Nhưng nay chúng ta càng dùng chú thuật trù yếm người này, người này lại càng trở nên đẹp đẽ, trở thành dễ nhìn, trở thành khả ái".

"– Khổ hạnh, chư Tôn giả, không phải trống rỗng, Phạm hạnh (quý vị) không phải không hiệu quả. Chư Tôn giả, hãy từ bỏ tâm oán hận đối với ta".

"– Có tâm oán hận nào đối với Tôn giả, chúng tôi sẽ bỏ. Tôn giả là ai?"

"– Chư Tôn giả có nghe nói đến ẩn sĩ Asita Devala không?"

"_ Thưa có nghe, Tôn giả".

"– Chư Tôn giả, vị ấy là ta".

Rồi này Assalayana, bảy ẩn sĩ Bà-la-môn đến đảnh lễ ẩn sĩ Asita Devala. Rồi ẩn sĩ Asita Devala nói với bảy ẩn sĩ Bà-la-môn:

"– Chư Tôn giả, tôi có nghe như sau: "Trong khi bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn thảo luận tại am thất bằng lá trong khu rừng, ác tà kiến như sau khởi lên: Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ

BÀ LA MÔN                                               26

liệt. Chỉ có Bà-la-môn màu da trắng, giai cấp khác màu da đen. Chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không được như vậy. Chỉ có Bà- la-môn là con chính thống Phạm thiên, sanh ra từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm thiên".

"– Thưa vâng, Tôn giả".

"– Nhưng chư Tôn giả, chư tôn giả có biết mẹ sanh của họ chỉ giao hợp với các Bà-la-môn, không với phi Bà-la-môn?"

"– Thưa không vậy, Tôn giả".

"– Nhưng chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết mẹ sanh của họ, cho đến bảy đời tổ mẫu của họ chỉ giao hợp với các Bà-la-môn, không với phi Bà-la-môn?"

"– Thưa không vậy, Tôn giả".

"– Nhưng chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết cha sanh của họ chỉ giao hợp với các nữ Bà-la-môn không với phi nữ Bà-la-môn?"

"– Thưa không vậy, Tôn giả"

"– Nhưng chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết cha

BÀ LA MÔN                                              27

sanh của họ, cho đến bảy đời tổ phụ của họ chỉ giao hợp với các nữ Bà-la-môn, không với phi Bà-la- môn?"

"– Không phải vậy, Tôn giả".

"– Chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết nhập thai là như thế nào?"

"– Thưa Tôn giả, chúng con biết nhập thai như
thế này. Ở đây, mẹ cha phải giao hợp, người mẹ phải
trong thời (có thể thọ sanh), hương ấm (gandhabha)
phải hiện hữu, ba sự như vậy có hòa hợp, nhập thai
mới thành tựu".

"– Chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết hương ấm ấy là Khattiya, hay Bà-la-môn, hay Vessa, hay Sudda?"

"– Thưa Tôn giả, chúng tôi không biết hương ấm ấy là Khattiya, hay Bà-la-môn, hay Vessa, hay Sudda".

"– Chư Tôn giả, sự tình là như vậy, chư Tôn giả có biết chư Tôn giả là ai không?"

"– Thưa Tôn giả, sự tình là như vậy, chúng tôi không có biết chúng tôi là ai".

BÀ LA MÔN                                              28

Này Assalayana, bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn ấy bị
ẩn sĩ Asita Devala, chất vấn, cật vấn, nạn vấn về vấn
đề sanh chủng (jativada) của họ, không có thể ứng
đáp được. Làm sao nay Ông bị ta chất vấn, cật
vấn, nạn vấn về vấn đề sanh chủng của Ông lại có
thể ứng đáp được, khi Ông cùng một Đạo sư với họ
và không có Punna, người biết sử dụng thìa đổ sữa
(làm lễ tế tự).

Khi được nói vậy, thanh niên Assalayana bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Mong Tôn giả Gotama
nhận con làm đệ tử, từ nay cho đến mạng chung, con
trọn đời quy ngưỡng.

BÀ LA MÔN                                               29

2   4 sự thật Bàlamôn - Kinh CÁC SỰ THẬT BÀLAMÔN – Tăng II, 152

CÁC SỰ THẬT BÀLAMÔN – Tăng II, 152

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), núi
Gijjhakùta (Linh Thứu). Lúc bấy giờ, nhiều vị du sĩ
có danh tiếng, có danh tiếng sống ở khu vườn của
các du sĩ trên bờ sông Sappini như Annabhàra,
Varadhara, Sakuludàyi, và những vị du sĩ có danh
tiếng, có danh tiếng khác.

Rồi Thế Tôn vào buổi chiều từ Thiền Tịnh đứng dậy,
đi đến khu vườn của các du sĩ trên bờ sông Sappini.
Lúc bấy giờ, giữa các du sĩ ngoại đạo ấy đang ngồi
tập họp, câu chuyện này được khởi lên: "Đây là
những sự thật Bà-la-môn, đây là những sự thật Bà-
la-môn".

2. Rồi Thế Tôn đi đến các du sĩ ấy, sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xong, Thế Tôn nói với các du sĩ ấy:

- Nay câu chuyện gì được khởi lên, này các du sĩ, khi các Ông đang ngồi họp ở đây? Câu chuyện gì chưa được nói xong giữa các Ông?

BÀ LA MÔN                                               30

- Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi đang ngồi
họp, câu chuyện sau này khởi lên giữa chúng tôi:
"Đây là những sự thật Bà-la-môn, đây là những sự
thật Bà-la-môn".

3.- Bốn sự thật này, này các du sĩ, sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, đã được ta tuyên bố lên. Thế nào là bốn?

- Ở đây, này các du sĩ, Bà-la-môn nói như sau: "Tất cả loài hữu tình không được làm hại". Người Bà-la- môn nói như vậy là nói sự thật, không nói láo. Do vậy, vị ấy không nghĩ đến "Sa-môn", không nghĩ đến "Bà-la-môn", không nghĩ đến: "Ta hơn (các người khác)", không nghĩ đến:"Ta bằng (các người khác)", không nghĩ đến: "Ta là hạ liệt". Lại nữa do thắng tri sự thật hàm chứa ở đấy, người ấy thực hành lòng thương tưởng, lòng từ mẫn đối với các loài hữu tình.

4. Lại nữa, này các du sĩ, Bà-la-môn nói như sau: "Mọi dục là vô thường, khổ, chịu sự biến hoại". Người Bà-la-môn nói như vậy là nói sự thật, không nói láo. Do vậy, vị ấy không nghĩ đến "Sa-môn", không nghĩ đến "Bà-la-môn", không nghĩ đến: "Ta hơn (các người khác)", không nghĩ đến:"Ta bằng (các người khác)", không nghĩ đến: "Ta là hạ liệt". Lại nữa do thắng tri sự thật hàm chứa ở đấy, người

BÀ LA MÔN                                               31

ấy thực hành nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với các dục.

5. Lại nữa, này các du sĩ, Bà-la-môn nói như sau:
"Tất cả hữu là vô thường, khổ, chịu sự biến hoại".
Người Bà-la-môn nói như vậy là nói sự thật, không
nói láo. Do vậy, vị ấy không nghĩ đến "Sa-môn",
không nghĩ đến "Bà-la-môn", không nghĩ đến: "Ta
hơn (các người khác)", không nghĩ đến:"Ta bằng
(các người khác)", không nghĩ đến: "Ta là hạ liệt".
Lại nữa do thắng tri sự thật hàm chứa ở đấy, người
ấy thực hiện nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với
các hữu.

6. Lại nữa, này các du sĩ, người Bà-la-môn nói như
sau: "Ta không là bất cứ ai, bất cứ thuộc ai, bất cứ
là gì. Trong ấy, không có cái gì được gọi là của ta,
bất cứ ở đâu, bất cứ là gì". Người Bà-la-môn nói như
vậy là nói sự thật, không nói láo. Do vậy, vị ấy không
nghĩ đến "Sa-môn", không nghĩ đến "Bà-la-môn",
không nghĩ đến: "Ta hơn (các người khác)", không
nghĩ đến:"Ta bằng (các người khác)", không nghĩ
đến: "Ta là hạ liệt". Lại nữa do thắng tri sự thật hàm
chứa ở đấy, người ấy thực hành con đường không có
sự vật gì.

Này các du sĩ, có bốn sự thật Bà-la-môn này, Ta đã tự mình chứng ngộ với thắng trí và tuyên bố lên.

BÀ LA MÔN                                                32

BÀ LA MÔN   33

3   5 hạng Bàlamôn thuở xưa - Kinh BÀLAMÔN DONA – Tăng II, 670

BÀLAMÔN DONA – Tăng II, 670

1. Rồi Bà-la-môn Dona đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Bà-la-môn Dona bạch Thế Tôn:

2. - Thưa Tôn giả Gotama, tôi có nghe như sau: "Sa-
môn Gotama không đảnh lễ, hay không đứng dậy,
hay không mời ghế các vị Bà-la-môn già yếu, tuổi
lớn, trưởng lão, đời đã được trải qua, đã đến đoạn
cuối cuộc đời." Thưa Tôn giả Gotama, sự thể là như
vậy; Tôn giả Gotama không đảnh lễ, hay không đứng
dậy, hay không mời ghế các vị Bà-la-môn già yếu,
tuổi lớn, trưởng lão, đời đã được trải qua, đã đến
đoạn cuối cuộc đời. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama,
thật là không tốt đẹp.

- Này Dona, Ông có tự cho mình là Bà-la-môn không?

- Thưa Tôn giả Gotama, nếu có ai nói một cách chân chánh, vị ấy phải nói rằng: "Vị Bà-la-môn thiện sanh

BÀ LA MÔN                                              34

cả từ mẫu hệ và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho
đến bảy đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một dèm
pha nào về vấn đề huyết thống thọ sanh; là nhà phúng
tụng, nhà trì chú, thông hiểu ba tập Vedà với danh
nghĩa, lễ nghi, ngữ nguyên, chú giải và lịch sử truyền
thống là thứ năm, thông hiểu pháp và văn phạm, biện
tài về thuận thế (tự nhiên học) và tướng của vị Đại
nhân".

Thưa Tôn giả Gotama, nói về tôi, nói một cách chơn
chánh là nói như vầy. Thưa Tôn giả Gotama, tôi là
Bà-la-môn, thiện sanh cả từ mẫu hệ đến phụ hệ,
huyết thống thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không
một vết nhơ nào, một dèm pha nào về vấn đề huyết
thống thọ sanh; là nhà phúng tụng, nhà trì chú, thông
hiểu ba tập Vedà với danh nghĩa, lễ nghi, ngữ
nguyên, chú giải và lịch sử truyền thống là thứ năm,
thông hiểu pháp và văn phạm, biện tài về thuận thế
và tướng của vị Đại nhân.

- Này Dona, có phải các vị Bà-la-môn thời xưa, những vị ẩn sĩ giữa các Bà-la-môn, những tác giả các chú thuật, những nhà tụng tán các chú thuật đã hát, đã nói lên, đã sưu tầm những Thánh cú mà nay những Bà-la-môn hiện tại cũng hát lên, nói lên, đọc lên giống như các vị trước đã làm? Những vị ẩn sĩ ấy tên là Atthaka, Vàmaka, Vàmadeva, Vessàmitta,

BÀ LA MÔN                                                35

Yamadaggi, Angìrasa, Bharadvàja, Vàsettha,
Kassapa, Bhagu. Những vị ấy tuyên bố có năm hạng
Bà-la-môn này: "Đồng đẳng với Phạm thiên, đồng
đẳng với chư Thiên, các vị biết giới hạn, các vị vượt
lên giới hạn và thứ năm là Bà-la-môn bị vứt bỏ". Này
Dona, Ông là ai giữa các vị ấy?

- Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi không biết năm vị Bà-la-môn này. Nhưng chúng tôi biết chúng tôi là Bà-la-môn. Lành thay, nếu Tôn giả Gotama thuyết pháp cho tôi để tôi biết được năm vị Bà-la-môn này.

- Vậy này Bà-la-môn, hãy nghe và khéo tác ý, ta sẽ nói.

- Thưa vâng, Tôn giả.

Bà-la-môn Dona vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

3. - Thế nào, này Dona, là Bà-la-môn đồng đẳng với Phạm Thiên?

- Ở đây, này Dona, vị Bà-la-môn thiện sanh cả từ
mẫu hệ đến phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho
đến bảy đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một
dèm pha nào về vấn đề huyết thống thọ sanh.

BÀ LA MÔN                                               36

- Vị ấy trong 48 năm sống Phạm hạnh đồng trinh,
học tập chân ngôn (chú thuật).
- Sau khi sống 48 năm Phạm hạnh đồng trinh, sau
khi học tập chân ngôn, vị ấy tìm kiếm tài sản Đạo
Sư cho bậc Đạo Sư một cách đúng pháp, không
phải phi pháp. Ở đây, này Dona, pháp là gì?
Không phải nhờ cày bừa, không phải nhờ buôn
bán, không phải nhờ chăn bò, không phải do cung
tên, không phải do làm người của vua, không phải
do một nghề gì khác, hoàn toàn chỉ do khất thực,
không khinh thường bình bát của người khất sĩ.
- Sau khi giao lại tài sản Đạo sư cho bậc Đạo sư,
sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sà, vị ấy xuất gia,
từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy xuất
gia như vậy, biến mãn một phương với tâm câu
hữu với từ, cũng vậy, phương thứ hai, cũng vậy,
cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư.
Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang,
hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy
an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại,
vô biên, không hận, không sân. Với tâm câu hữu
với bi... với hỷ... với xả. Cũng vậy phương thứ hai,
cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư.
Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang,
hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy
an trú biến mãn với tâm câu hữu với xã, quảng
đại, vô biên, không hận, không sân. Vị ấy, sau khi

BÀ LA MÔN                                                 37

tu tập bốn phạm trú này, khi thân hoại mạng
chung, được sanh thiện thú Phạm thiên giới. Như
vậy, này Dona, là vị Bà-la-môn đồng đẳng với
Phạm Thiên.

4. Và này Dona, thế nào là Bà-la-môn đồng đẳng với Chư Thiên?

- Ở đây, này Dona, Bà-la-môn thiện sanh cả tử mẫu
hệ và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho đến bảy
đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một gièm pha
nào về vấn đề huyết thống thọ sanh.
- Vị ấy trong 48 năm sống Phạm hạnh đồng trinh,
học tập châm ngôn.
- Sau khi sống 48 năm Phạm hạnh đồng trinh, sau
khi học tập chân ngôn, vị ấy tìm kiếm tài sản Đạo
Sư cho vị Đạo Sư một cách đúng pháp, không phải
phi pháp. Ở đây, này Dona, pháp là gì? Không
phải nhờ cày bừa, không phải nhờ buôn bán,
không phải nhờ chăn bò, không phải do cung tên,
không phải do làm người của vua, không phải do
một nghề gì khác, hoàn toàn chỉ do khất thực,
không khinh thường bình bát của người khất sĩ.

- Sau khi giao lại tài sản Đạo sư cho bậc Đạo sư, vị ấy đi tìm vợ một cách đúng pháp, không phải phi pháp. Và này Dona, ở đây, pháp là gì? Không phải

BÀ LA MÔN                                              38

do mua, không phải do bán, nhưng chỉ với một nữ
Bà-la-môn đã được nước tưới lên, vị ấy đi đến nữ
Bà-la-môn, không đi đến nữ sát-đế-ly, nữ Tỳ-xá,
nữ Thủ-đà, nữ Chiên-đà-la, nữ săn bắn, nữ đan tre,
nữ làm xe, nữ thổ dân, không đi đến người đàn bà
có mang, không đi đến người đàn bà cho con bú,
không đi đến người đàn bà trong thời kỳ không
thể thụ thai.
o Và này Dona, vì sao người Bà-la-môn không
đi đến người đàn bà có mang? Này Dona,
nếu người Bà-la-môn đi đến người đàn bà
có mang, thời đứa đồng nam hay đồng nữ
được sanh hoàn toàn bị ô uế; do vậy, này
Dona, vị Bà-la-môn không đi đến người đàn
bà có mang.
o Và vì sao, này Dona, Bà-la-môn không đi
đến người đàn bà cho con bú? Này Dona,
nếu Bà-la-môn đi đến người đàn bà cho con
bú, thời này Dona, đứa đồng nam hay đồng
nữ bú sữa không được thanh tịnh; do vậy,
này Dona, vị Bà-la-môn không đi đến người
đàn bà cho con bú.
o Và vì sao, này Dona, Bà-la-môn không đi
đến người đàn bà trong thời kỳ không thể
thụ thai? Này Dona, nếu vị Bà-la-môn đi
đến người đàn bà trong thời không thể thụ
thai, thời nữ Bà-la-môn ấy trở thành một

BÀ LA MÔN                                             39

phương tiện để thỏa lòng dục, để vui đùa, để
thỏa thích.
o Nữ Bà-la-môn đối với nam Bà-la-môn chỉ
có mục đích đẻ con.
- Vị ấy từ dâm dục (đúng pháp) sinh con rồi, liền
cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia
đình, sống không gia đình. Vị ấy xuất gia như vậy,
ly dục, ly pháp bất thiện... chứng đạt và an trú
Thiền thứ tư. Vị ấy, sau khi tu tập bốn Thiền, sau
khi thân hoại mạng chung, được sanh lên cõi lành,
Thiên giới, cõi đời này. Như vậy, này Dona, là Bà-
la-môn đồng đẳng với chư Thiên.

5. Và thế nào, này Dona, là một Bà-la-môn có giới hạn?

- Ở đây, này Dona, Bà-la-môn thiện sanh cả từ mẫu
hệ và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho đến bảy
đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một gièm pha
nào về vấn đề huyết thống thọ sanh.
- Vị ấy trong 48 năm sống Phạm hạnh đồng trinh,
học tập chân ngôn.
- Sau khi sống 48 năm Phạm hạnh đồng trinh, sau
khi học tập chân ngôn, vị ấy tìm kiếm tài sản Đạo
Sư cho vị Đạo Sư một cách đúng pháp, không phải
phi pháp. Ở đây, này Dona, pháp là gì? Không
phải nhờ cày bừa, không phải nhờ buôn bán,

BÀ LA MÔN                                              40

không phải nhờ chăn bò, không phải do cung tên,
không phải do làm người của vua, không phải do
một nghề gì khác, hoàn toàn chỉ do khất thực,
không khinh thường bình bát của người khất sĩ.
- Sau khi giao lại tài sản Đạo sư cho bậc Đạo sư, vị
ấy đi tìm vợ một cách đúng pháp, không phải phi
pháp. Và này Dona, ở đây, pháp là gì? Không phải
do mua, không phải do bán, nhưng chỉ với một nữ
Bà-la-môn đã được nước tưới lên, vị ấy đi đến nữ
Bà-la-môn, không đi đến nữ sát-đế-ly, nữ Tỳ-xá,
nữ Thủ-đà, nữ Chiên-đà-la, nữ săn bắn, nữ đan tre,
nữ làm xe, nữ thổ dân, không đi đến người đàn bà
có mang, không đi đến người đàn bà cho con bú,
không đi đến người đàn bà trong thời kỳ không
thể thụ thai. Và này Dona, vì sao người Bà-la-môn
không đi đến người đàn bà có mang? Này Dona,
nếu vị Bà-la-môn đi đến người đàn bà có
mang...(như trên)...
- Nữ Bà-la-môn đối với nam Bà-la-môn chỉ có mục
đích đẻ con.
- Vị ấy từ dâm dục (đúng pháp) sinh con rồi, do ưa
thích con nít, sống trong gia đình, không xuất gia
từ bỏ gia đình. Cho đến sự giới hạn của các Bà-la-
môn thời xưa, vị ấy đứng tại đấy, không vượt qua
giới hạn ấy. Cho đến giới hạn của các Bà-la-môn
thời xưa, vị ấy đứng ở đấy, không vượt qua giới
hạn ấy. Này Dona, do vậy Bà-la-môn được gọi là

BÀ LA MÔN                                              41

có giới hạn. Như vậy, này Dona, là Bà-la-môn có giới hạn.

6. Và này Dona, thế nào là một Bà-la-môn vượt qua giới hạn?

- Ở đây, này Dona, Bà-la-môn thiện sanh cả từ mẫu
hệ và phụ hệ... về vấn đề huyết thống thọ sanh.
- Vị ấy trong 48 năm sống Phạm hạnh đồng trinh,
học tập chân ngôn.
- Sau khi sống 48 năm Phạm hạnh đồng trinh, sau
khi học tập chân ngôn, vị ấy tìm kiếm tài sản Đạo
Sư cho vị Đạo Sư một cách đúng pháp, không phải
phi pháp. Ở đây, này Dona, pháp là gì? Không
phải nhờ cày bừa, không phải nhờ buôn bán,
không phải nhờ chăn bò, không phải do cung tên,
không phải do làm người của vua, không phải do
một nghề gì khác, hoàn toàn chỉ do khất thực,
không khinh thường bình bát của người khất sĩ.
- Sau khi giao lại tài sản Đạo sư cho bậc Đạo sư, vị
ấy đi tìm vợ một cách đúng pháp và phi pháp. Do
mua, do bán với nữ Bà-la-môn được nước tưới
lên, vị ấy đi đến nữ Bà-la-môn, cũng đi đến nữ
sát-đế-ly, cũng đi đến nữ Tỳ-xá, cũng đi đến nữ
Thủ-đà, cũng đi đến nữ Chiên-đà-la, cũng đi đến
nữ săn bắn, cũng đi đến nữ đan tre, cũng đi đến nữ
làm xe, cũng đi đến nữ thổ dân, cũng đi đến người

BÀ LA MÔN                                              42

đàn bà có mang, cũng đi đến người đàn bà cho con
bú, cũng đi đến người đàn bà trong thời kỳ không
thể thụ thai.
- Nữ Bà-la-môn đối với vị ấy là phương tiện để thỏa
lòng dục, để vui đùa, để thỏa thích. Nữ Bà-la-môn
đối với nam Bà-la-môn có mục đích đẻ con. Cho
đến sự giới hạn của các Bà-la-môn thời xưa, vị ấy
không đứng tại đấy, vị ấy vượt qua giới hạn ấy.
Cho đến giới hạn của các Bà-la-môn thời xưa, vị
ấy không đứng ở đấy, vị ấy vượt qua giới hạn ấy.
Này Dona, do vậy Bà-la-môn được gọi vị đã vượt
qua giới hạn. Như vậy, này Dona, là Bà-la-môn
vượt qua giới hạn.

7. Và này Dona, thế nào là Bà-la-môn Chiên-đà-la?

- Ở đây, này Dona, Bà-la-môn thiện sanh cả từ mẫu
hệ và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho đến bảy
đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một gièm pha
nào về vấn đề huyết thống thọ sanh.
- Vị ấy trong 48 năm sống Phạm hạnh đồng trinh,
học tập chân ngôn.
- Sau khi sống 48 năm Phạm hạnh đồng trinh, sau
khi học tập chân ngôn, vị ấy tìm kiếm tài sản Đạo
Sư cho vị Đạo Sư một cách đúng pháp và phi
pháp. Ở đây, này Dona, pháp là gì? Không phải
nhờ cày bừa, không phải nhờ buôn bán, không

BÀ LA MÔN                                             43

phải nhờ chăn bò, không phải do cung tên, không
phải do làm người của vua, không phải do một
nghề gì khác, hoàn toàn chỉ do khất thực, không
khinh thường bình bát của người khất sĩ.
- Sau khi giao lại tài sản Đạo sư cho bậc Đạo sư, vị
ấy đi tìm vợ một cách đúng pháp và phi pháp. Do
mua, do bán với nữ Bà-la-môn được nước lên, vị
ấy đi đến nữ Bà-la-môn, cũng đi đến nữ sát-đế-ly,
cũng đi đến nữ Tỳ-xá, cũng đi đến nữ Thủ-đà,
cũng đi đến nữ Chiên-đà-la, cũng đi đến nữ săn
bắn, cũng đi đến nữ đan tre, cũng đi đến nữ làm
xe, cũng đi đến nữ thổ dân, cũng đi đến người đàn
bà có mang, cũng đi đến người đàn bà cho con bú,
cũng đi đến người đàn bà trong thời kỳ không thể
thụ thai.
- Nữ Bà-la-môn đối với vị ấy là phương tiện để thỏa
lòng dục, để vui đùa, để thỏa thích.
- Nữ Bà-la-môn đối với nam Bà-la-môn có mục
đích đẻ con.
- Vị ấy để nuôi mạng sống, làm tất cả nghề. Rồi các
Bà-la-môn nói với vị ấy như sau: "Sao Tôn giả tự
cho mình là Bà-la-môn, lại làm tất cả nghề để nuôi
mạng sống?" Vị ấy trả lời như sau: "Như lửa đốt
vật sạch, cũng đốt vật nhớp, nhưng không phải vì
vậy mà ngọn lửa bị uế nhiễm". Cũng vậy, này các
Tôn giả, nếu Bà-la-môn làm tất cả nghề để nuôi

BÀ LA MÔN                                              44

mạng sống, nhưng không phải vì vậy mà Bà-la-
môn bị uế nhiễm.
- Vì làm tất cả nghề để nuôi mạng sống, này Dona,
nên Bà-la-môn được gọi là Bà-la-môn Chiên-đà-
la. Như vậy, này Dona, là Bà-la-môn Chiên-đà-la.

8. Này Dona, có phải các Bà-la-môn thời xưa, những
vị ẩn sĩ giữa các Bà-la-môn, những tác giả các chú
thuật, những nhà tụng tán các chú thuật đã hát, đã nói
lên, đã sưu tầm những Thánh cú mà nay, những Bà-
la-môn hiện tại cũng hát lên, đọc lên giống như các
vị trước đã làm. Những vị ấy tên là Atthaka, Vàmaka,
Vàmadeva, Vessàmitta, Yamadaggi, Angìrasa,
Bhàradvàja, Vàsettha, Kassapa, Bhagu. Những vị ấy
tuyên bố có năm hạng Bà-la-môn này: "Vị đồng đẳng
với Phạm thiên, vị đồng đẳng với chư Thiên, các vị
có giới hạn, các vị vượt lên giới hạn và thứ năm là
Bà-la-môn Chiên-đà-la". Này Dona, Ông là ai giữa
các vị ấy?

- Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, chúng con chưa thành tựu đầy đủ Bà-la-môn Chiên-đà-la.

Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật hy hữu thay,
Tôn giả Gotama!... Mong Tôn giả Gotama nhận con
làm đệ tử cư sĩ. Từ nay cho đến mạng chung con trọn
đời quy ngưỡng.

BÀ LA MÔN                                                45

4   5 pháp tác phước đắc thiện - Kinh SUBHA – 99 Trung II, 793

KINH SUBHA (Subha suttam) – Bài kinh số 99 – Trung II, 793

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, Jetavana, tại
tinh xá ông Anathapindika. Lúc bấy giờ, thanh niên
Bà-la-môn Subha Todeyyaputta trú ở Savatthi, tại
nhà một gia chủ vì một vài công vụ. Thanh niên Bà-
la-môn Subha Todeyyaputta trú tại nhà gia chủ, nói
với vị gia chủ ấy:

– Này Gia chủ, tôi nghe như sau: "Savatthi
không phải không có các bậc A-la-hán lui tới". Hôm
nay chúng ta nên đến chiêm ngưỡng vị Sa-môn hay
Bà-la-môn nào?

– Thưa Tôn giả, Thế Tôn hiện trú tại Savatthi, Jetavana, tịnh xá ông Anathapindika. Thưa Tôn giả, hãy đi đến chiêm ngưỡng Thế Tôn ấy.

BÀ LA MÔN                                             46

Rồi thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta
vâng theo lời gia chủ ấy, đi đến Thế Tôn, sau khi đến
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta bạch Thế
Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn đã nói
như sau: "Người tại gia thành tựu chánh đạo thiện
pháp. Người xuất gia không thành tựu chánh đạo
thiện pháp". Ở đây, Tôn giả Gotama có nói gì?

– Này thanh niên Bà-la-môn, ở đây, Ta chủ trương phân tích; ở đây, Ta không chủ trương nói một chiều.

Này Thanh niên Bà-la-môn, Ta không tán thán
tà đạo của kẻ tại gia hay kẻ xuất gia. Này Thanh niên
Bà-la-môn, kẻ tại gia hay kẻ xuất gia hành tà đạo, do
nhân duyên hành tà đạo, không thành tựu được chánh
đạo thiện pháp.

Này Thanh niên Bà-la-môn, Ta tán thán chánh
đạo của kẻ tại gia hay kẻ xuất gia. Này Thanh niên
Bà-la-môn, kẻ tại gia hay kẻ xuất gia hành chánh
đạo, do nhân duyên hành chánh đạo, thành tựu được
chánh đạo thiện pháp.

BÀ LA MÔN                                               47

– Thưa Tôn giả Gotama, do dịch vụ nhiều, công
tác nhiều, tổ chức nhiều, lao lực nhiều, nên nghiệp
sự của kẻ tại gia có quả báo lớn. Do dịch vụ ít, công
tác ít, tổ chức ít, lao lực ít nên nghiệp sự của kẻ xuất
gia không có quả lớn. Ở đây, Tôn giả Gotama, có nói
gì?

– Này Thanh niên Bà-la-môn, ở đây, Ta chủ trương pháp phân tích; ở đây, Ta không chủ trương nói một chiều.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, có nghiệp sự
(Kammatthanam) với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ
chức lớn, lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có
kết quả nhỏ.
 Này Thanh niên Bà-la-môn có nghiệp sự với dịch
vụ lớn, công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu
làm thành tựu, làm đúng, sẽ có kết quả lớn.
 Này Thanh niên Bà-la-môn, có nghiệp sự với dịch
vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ,
nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ.
 Này Thanh niên Bà-la-môn, có nghiệp sự với dịch
vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ,
nếu làm thành tựu, làm đúng, sẽ có kết quả lớn.

Này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là nghiệp

BÀ LA MÔN                                                  48

sự với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ? - Này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự nông nghiệp với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ.

Và này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là
nghiệp sự với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức lớn,
lao lực lớn, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có kết
quả lớn? - Này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự
nông nghiệp với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức
lớn, lao lực lớn, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có
kết quả lớn.

Này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là nghiệp
sự với dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao
lực nhỏ, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ? -
Này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự buôn bán với
dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ,
nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ.

Này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là nghiệp sự với dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có kết quả lớn? - Này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự buôn bán với dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có kết quả

BÀ LA MÔN                                                49

lớn.

 Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự
buôn bán với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức
lớn lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết
quả nhỏ. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn,
nghiệp sự của một cư sĩ, dịch vụ lớn, công tác lớn,
tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ
có kết quả nhỏ.

 Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự
nông nghiệp, dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức
lớn, lao lực lớn, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ
có kết quả lớn. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-
môn, nghiệp sự của một cư sĩ, dịch vụ lớn, công
tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu làm thành
tựu, làm đúng sẽ có kết quả lớn.

 Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự
buôn bán, dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ,
lao lực nhỏ, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả
nhỏ. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn,
nghiệp sự của người xuất gia, dịch vụ nhỏ, công
tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nếu làm hỏng,
làm sai sẽ có kết quả nhỏ.

 Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự buôn bán, dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ,

BÀ LA MÔN                                               50

lao lực nhỏ, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có kết
quả lớn. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn,
nghiệp sự của người xuất gia, dịch vụ nhỏ, công
tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nếu làm thành
tựu, làm đúng sẽ có kết quả lớn.

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, năm pháp được
các Bà-la-môn chủ trương tác phước, đắc thiện, nếu
Ông không thấy nặng nhọc, lành thay. Ông hãy nói
về năm pháp ấy trong hội chúng này.

– Thưa Tôn giả Gotama, không có nặng nhọc gì cho con, khi ở đây có vị như Tôn giả, đang ngồi hay các vị giống như Tôn giả.

– Vậy này Thanh niên Bà-la-môn, hãy nói đi.

– Chân thực, thưa Tôn giả Gotama, là pháp thứ
nhất, các Bà-la-môn chủ trương pháp này tác phước,
đắc thiện. Khổ hạnh, thưa Tôn giả Gotama, là pháp
thứ hai, các Bà-la-môn chủ trương pháp này tác
phước, đắc thiện. Phạm hạnh, thưa Tôn giả Gotama
là pháp thứ ba, các Bà-la-môn chủ trương pháp này
tác phước, đắc thiện. Tụng đọc, thưa Tôn giả
Gotama, là pháp thứ tư, các Bà-la-môn chủ trương

BÀ LA MÔN                                              51

pháp này tác phước, đắc thiện. Thí xả, thưa Tôn giả
Gotama, là pháp thứ năm, các Bà-la-môn chủ trương
pháp này tác phước, đắc thiện. Thưa Tôn giả
Gotama, các vị Bà-la-môn chủ trương năm pháp này
tác phước, đắc thiện. Ở đây, Tôn giả Gotama có nói
gì?

– Thế nào, này Thanh niên Bà-la-môn? Có một
Bà-la-môn nào trong những Bà-la-môn đã nói như
sau: "Sau khi chứng tri với thượng trí, tôi tuyên
thuyết quả dị thục của năm pháp này?"

– Thưa không, Tôn giả Gotama.

– Thế nào, này Thanh niên Bà-la-môn? Có một
Đạo sư nào trong những Bà-la-môn, một Đại tôn sư,
cho đến bảy đời Tôn sư, Đại tôn sư, vị ấy đã nói:
"Sau khi tự mình chứng tri với thượng trí, tôi tuyên
thuyết quả dị thục của năm pháp này".?

– Thưa không, Tôn giả Gotama.

– Thế nào, này Thanh niên Bà-la-môn? Những vị tu sĩ thời cổ trong các Bà-la-môn, những vị sáng tác các thần chú, những vị trì tụng thần chú mà xưa kia những thần chú được hát lên, được trì tụng, được ngâm vịnh, và ngày nay những vị Ba La Môn cũng hát lên, trì tụng và giảng dạy như các vị Atthaka,

BÀ LA MÔN                                              52

Vamaka, Vamadeva, Vessamita, Yamataggi,
Angirasa, Bharadvaja, Vesettha, Kassapa, Bhagu,
những vị ấy đã nói như sau: "Sau khi tự chứng tri với
thượng trí, chúng tôi tuyên thuyết kết quả dị thục của
năm pháp này".?

– Thưa không, Tôn giả Gotama.

– Như vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, không
có một vị Bà-la-môn nào trong các vị Bà-la-môn đã
nói như sau: "Sau khi tự chứng tri với thượng trí, tôi
tuyên thuyết kết quả dị thục của năm pháp này".
Không có một Đạo sư nào trong các Bà-la-môn, một
Đại tôn sư, cho đến bảy đời Tôn sư, Đại tôn sư nào
nói như sau: "Sau khi tự chứng tri với thượng trí,
chúng tôi tuyên thuyết kết quả dị thục của năm pháp
này". Những vị tu sĩ thời cổ trong các vị Bà-la-môn,
những vị sáng tác các thần chú... không có một vị
nào đã nói như sau: "Sau khi tự chứng tri với thượng
trí, chúng tôi tuyên thuyết kết quả dị thục của năm
pháp này".

Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, một chuỗi
người mù ôm lưng nhau, người trước không thấy,
người giữa cũng không thấy, người cuối cùng cũng
không thấy. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn,
chúng tôi nghĩ lời nói của những Bà-la-môn trở thành

BÀ LA MÔN                                                53

giống như một chuỗi người mù, người đầu không thấy, người giữa không thấy, người cuối cùng cũng không thấy.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Bà-la-môn Subha
Todeyyaputta phẫn nộ, không hoan hỷ vì bị Thế Tôn
dùng ví dụ một chuỗi người mù, liền mạ lỵ Thế Tôn,
hủy báng Thế Tôn và nói về Thế Tôn:

– Sa-môn Gotama sẽ bị quả ác độc (papika).

Rồi nói với Thế Tôn như sau:

– Tôn giả Gotama, Bà-la-môn Pokkharasati
thuộc dòng họ Upamanna trú ở rừng Subhaga đã nói:
"Cũng vậy, một số Sa-môn, Bà-la-môn tự cho đã
chứng được các pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng
xứng đáng bậc Thánh này". Lời nói này của vị ấy
thật sự đáng chê cười, thật sự chỉ là lời nói suông,
thật sự chỉ là trống không, thật sự chỉ là trống rỗng.
Làm sao còn là người còn lại có thể biết được, hay
thấy được, hay chứng được các pháp thượng nhân,
tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh? Sự kiện
như vậy không thể xảy ra.

– Thế nào, này Thanh niên Bà-la-môn? Bà-la- môn Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú tại rừng Subhaga có thể biết tâm tư cả Sa-môn, Bà-la-

BÀ LA MÔN                                                54

môn với tâm tư của mình?

– Thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn
Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú ở rừng
Subhaga, với tâm tư của mình không thể biết được
tâm tư của Punnika, người đầy tớ gái của mình, làm
sao lại có thể biết được tâm tư tất cả Sa-môn, Bà-la-
môn với tâm tư của mình?

– Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn một người sanh ra đã mù không thể thấy các sắc màu đen, màu trắng, không thể thấy các sắc màu xanh, không thể thấy các sắc màu vàng, không thể thấy các sắc màu đỏ, không thể thấy các sắc màu đỏ tía, không thể thấy những gì bằng phẳng, không bằng phẳng, không thể thấy các vì sao, không thể thấy mặt trăng, mặt trời, người ấy nói như sau: "Không có các sắc màu đen, màu trắng, không có người thấy các sắc màu đen, màu trắng; không có các sắc màu xanh, không có người thấy các sắc màu xanh; không có các sắc màu vàng, không có người thấy các sắc màu vàng; không có các sắc màu đỏ, không có người thấy các sắc màu đỏ; không có các sắc màu đỏ tía, không có người thấy các sắc màu đỏ tía; không có những gì bằng phẳng, không bằng phẳng, không có người thấy cái gì bằng phẳng, không bằng phẳng; không có các vì sao, không có người thấy các vì sao; không có mặt

BÀ LA MÔN                                               55

trăng, mặt trời, không có người thấy mặt trăng, mặt
trời. Tôi không biết như vậy; tôi không thấy như vậy,
do vậy nên không có". Này Thanh niên Bà-la-môn,
người ấy nói một cách chân chánh có nói như vậy
không?

– Thưa không vậy, Tôn giả Gotama. Có các sắc
màu đen trắng, có người thấy các sắc màu đen trắng;
có các sắc màu xanh, có người thấy các sắc màu
xanh;... (như trên)... có mặt trăng, mặt trời, có người
thấy mặt trăng, mặt trời".Tôi không biết như vậy; tôi
không thấy như vậy. Do vậy, không có". Thưa Tôn
giả Gotama, nếu người ấy nói một cách chân chánh
thì sẽ không nói như vậy.

– Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, Bà-la-
môn Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú ở
rừng Subhaga là người mù, không có mắt. Vị ấy có
thể biết được, hay thấy được, hay chứng được các
pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh; sự kiện như vậy không xảy ra.

Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào?
Những vị Bà-la-môn giàu sang ở Kosala, như Bà-la-
môn Canki, Bà-la-môn Tarukkha, Bà-la-môn
Pokkharasati, Bà-la-môn Janussoni, và thân phụ của
Ông Todeyya, cái gì tốt hơn cho những vị ấy, lời nói

BÀ LA MÔN                                                 56

của các vị ấy được thế tục chấp nhận (sammusa) hay không được thế tục chấp nhận?

– Được thế tục chấp nhận, thưa Tôn giả Gotama.

– Cái gì tốt hơn cho họ, lời họ nói lên cần phải được suy tư hay không suy tư?

– Cần phải được suy tư, thưa Tôn giả Gotama.

– Cái gì tốt hơn cho họ, lời họ nói lên cần phải được phân tích, cân nhắc hay không cần phải phân tích, cân nhắc?

– Cần phải phân tích, cân nhắc, thưa Tôn giả Gotama.

– Cái gì tốt hơn cho họ, lời họ nói lên cần phải liên hệ đến mục đích, hay không cần phải liên hệ đến mục đích?

– Cần phải liên hệ đến mục đích, thưa Tôn giả Gotama.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế
nào? Nếu là như vậy thời lời nói của Bà-la-môn
Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú tại rừng
Subhaga được thế tục chấp nhận hay không được thế

BÀ LA MÔN                                                57

tục chấp nhận?

– Không được thế tục chấp nhận, thưa Tôn giả Gotama.

– Lời nói được nói lên là có suy tư, hay không suy tư?

– Không suy tư, thưa Tôn giả Gotama.

– Lời nói được nói lên có phân tích, cân nhắc, hay không phân tích cân nhắc?

– Không phân tích, cân nhắc, thưa Tôn giả Gotama.

– Lời nói được nói lên liên hệ đến mục đích, hay không liên hệ đến mục đích?

– Không liên hệ đến mục đích, thưa Tôn giả Gotama.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, có năm triền cái
này. Thế nào là năm? Tham dục triền cái, sân triền
cái, hôn trầm thụy miên triền cái, trạo hối triền cái,
nghi triền cái. Này Thanh niên Bà-la-môn, như vậy
là năm triền cái.

BÀ LA MÔN                                                58

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Bà-la-môn
Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú ở
rừng Subhaga đã bị trùm che, ngăn chận, bao
phủ, và bao trùm bởi năm triền cái này. Vị ấy
biết được, thấy được, hay chứng tri được các
pháp Thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng
đáng bậc Thánh; sự kiện như vậy không xảy
ra.

Này Thanh niên Bà-la-môn, có năm dục trưởng
dưỡng này. Thế nào là năm? Các sắc do mắt nhận
thức, sắc này khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, kích thích
lòng dục, hấp dẫn; tiếng do tai nhận thức... hương do
mũi nhận thức... vị do lưỡi nhận thức... xúc do thân
nhận thức khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, kích thích
lòng dục, hấp dẫn. Này Thanh niên Bà-la-môn, như
vậy là năm dục trưởng dưỡng.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Bà-la-môn
Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú ở
rừng Subhaga bị trói buộc, bị đam mê, bị
tham trước bởi năm dục trưởng dưỡng này,
thụ hưởng chúng mà không thấy sự nguy
hiểm, không soi thấu sự thoát ly khỏi chúng.
Vị ấy thật sự biết được, hay thấy được, hay
chứng được các pháp thượng nhân, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh; sự kiện như

BÀ LA MÔN                                                  59

vậy không xảy ra.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào?
Trong những loại lửa này, loại lửa nào có ngọn,
có màu sắc hay có ánh sáng? Ngọn lửa được đốt
lên nhờ cỏ và củi khô, hay ngọn lửa được đốt lên,
không nhờ cỏ và củi khô?

– Thưa Tôn giả Gotama, nếu có sự kiện có thể đốt lửa mà không nhờ cỏ và củi khô, thì ngọn lửa ấy có ngọn, có sắc và có ánh sáng.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, không có sự kiện, không có trường hợp có thể đốt lửa mà không nhờ cỏ và củi khô, trừ phi dùng thần thông.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Ta nói hỷ này, hỷ do năm dục trưởng dưỡng đem lại, hỷ này ví như ngọn lửa đốt lên nhờ cỏ và củi khô.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Ta nói hỷ này, hỷ
do ly dục, ly các bất thiện pháp đem lại, hỷ
này ví như ngọn lửa đốt lên, không nhờ cỏ và
củi khô.

Và này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là hỷ do ly dục, ly các bất thiện pháp đem lại?

BÀ LA MÔN                                             60

Ở đây, nay thanh niên Bà-la-môn, vị Tỷ-kheo ly
dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất.
Hỷ này, này Thanh niên Bà-la-môn, là hỷ ly dục, ly
bất thiện pháp đem lại.

Lại nữa, này Thanh niên Bà-la-môn, vị Tỷ-kheo
diệt tầm và tứ,... chứng và trú Thiền thứ hai. Hỷ này,
này Thanh niên Bà-la-môn, là hỷ ly dục, ly bất thiện
pháp đem lại.

 Này thanh niên Bà-la-môn, các vị Bà-la-môn ấy
chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện. Ở đây,
các Bà-la-môn chủ trương pháp tác phước, đắc
thiện nào có kết quả lớn hơn?

– Thưa Tôn giả Gotama, những vị Bà-la-môn
chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện này. Ở
đây, các Bà-la-môn chủ trương pháp thí xả (caga) tác
phước, đắc thiện có quả báo lớn.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, một tế đàn lớn được một vị Bà-la-môn lập lên và có hai vị Bà-la-môn đi đến và nghĩ như sau: "Chúng ta sẽ thọ hưởng đại tế đàn của vị Bà-la- môn với danh tánh thế này". Ở đây, một vị Bà-la- môn suy nghĩ như sau: "Mong rằng trong phòng ăn, ta sẽ được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất; còn vị Bà-la-môn kia, trong phòng

BÀ LA MÔN                                                61

ăn, không được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất". Này Thanh niên Bà-la-môn, sự kiện này xảy ra. Người Bà-la-môn ấy trong phòng ăn có thể được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất. Còn người Bà-la-môn kia, trong phòng ăn, không được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất. Vị Bà-la-môn kia nghĩ như sau: "Vị Bà-la-môn ấy, trong phòng ăn, được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất. Còn ta, trong phòng ăn không được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất". Vị ấy phẫn nộ, không hoan hỷ. Này Thanh niên Bà- la-môn, các Bà-la-môn chủ trương quả dị thục gì cho người Bà-la-môn này?

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn không
bố thí với ý nghĩ: "Do bố thí này, người kia phẫn nộ,
không hoan hỷ. Các Bà-la-môn bố thí chỉ vì lòng ái
mẫn".

– Sự kiện là như vậy, này Thanh niên Bà-la- môn, thời đây có phải là tác phước sự thứ sáu, nghĩa là lòng ái mẫn?

– Sự kiện là như vậy, thưa Tôn giả Gotama, thời đây là tác phước sự thứ sáu, nghĩa là lòng ái mẫn.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, các vị Bà-la-môn ấy

BÀ LA MÔN                                                  62

chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện này. Ông thấy năm pháp này nhiều nhất ở đâu, ở những người tại gia, hay ở những người xuất gia?

– Thưa Tôn giả Gotama, những vị Bà-la-môn
chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện này, tôi
nhận thấy năm pháp này có nhiều ở những người
xuất gia, có ít ở những người tại gia.

Người tại gia, thưa Tôn giả Gotama, dịch vụ lớn,
công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn không có
thường hằng, liên tục, không nói lời chân thật. Người
xuất gia, thưa Tôn giả Gotama , dịch vụ nhỏ, công
tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nhưng thường hằng
liên tục, nói lời chân thật.

Người tại gia, thưa Tôn giả Gotama, dịch vụ lớn,
công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn không có
thường hằng liên tục sống khổ hạnh, sống Phạm
hạnh, đọc tụng nhiều, thí xả nhiều. Người xuất gia,
thưa Tôn giả Gotama, dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ
chức nhỏ, lao lực nhỏ, nhưng thường hằng liên tục
sống khổ hạnh, sống Phạm hạnh, đọc tụng nhiều, thí
xả nhiều.

Thưa Tôn giả Gotama, năm pháp tác phước, đắc thiện này được các vị Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương, tôi nhận thấy năm pháp này có nhiều ở những

BÀ LA MÔN                                               63

vị xuất gia, có ít ở những vị tại gia.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, năm pháp tác phước,
đắc thiện này được các vị Bà-la-môn chủ trương,
Ta nói những pháp này là những tư cụ của tâm,
nghĩa là để tâm tu tập không hận, không sân.

Ở đây, này Thanh niên Bà-la-môn, vị Tỷ-kheo
nói lời chân thật, vị ấy nghĩ: "Ta nói lời chân thật",
chứng được nghĩa tín thọ (atthavedam), chứng được
pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ đến pháp.
Ta nói sự hân hoan liên hệ đến thiện này là tư cụ của
tâm, nghĩa là để tâm của vị ấy tu tập không hận,
không sân.

Ở đây, này Thanh niên Bà-la-môn vị Tỷ-kheo
sống khổ hạnh, sống Phạm hạnh, đọc tụng nhiều, thí
xả nhiều vị ấy nghĩ rằng: "Ta thí xả nhiều", chứng
được nghĩa tín thọ, chứng được pháp tín thọ, chứng
được hân hoan liên hệ đến pháp, Ta nói rằng sự hân
hoan liên hệ đến thiện này là tư cụ của tâm, nghĩa là
để tâm của vị ấy tu tập không hận, không sân. Này
Thanh niên Bà-la-môn những vị Bà-la-môn chủ
trương năm pháp tác phước, đắc thiện này, Ta nói
các pháp ấy là tư cụ của tâm, nghĩa là để tâm của vị
ấy tu tập không hận, không sân.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Bà-la-môn Subha

BÀ LA MÔN                                                64

Todeyyaputta thưa với Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, tôi nghe như sau: "Sa- môn Gotama biết con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên".

– Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Làng Nalakara có gần đây không? Có phải làng Nalakara không xa ở đây?

– Thưa vâng, Tôn giả, làng Nalakara ở gần đây. Làng Nalakara không xa ở đây.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế
nào? Ở đây, có người sanh trưởng tại làng Nalakara,
chưa rời khỏi làng Nalakara, và có người tới hỏi
người ấy con đường đưa đến làng Nalakara. Này
Thanh niên Bà-la-môn, người sanh trưởng tại làng
Nalakara ấy phân vân hay ngập ngừng khi được hỏi
về con đường đến làng Nalakara?

– Thưa không, Tôn giả Gotama. Vì sao vậy?
Thưa Tôn giả Gotama, vì người ấy sanh trưởng tại
làng Nalakara. Người ấy biết rõ tất cả con đường đưa
đến làng Nalakara.

– Tuy vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, rất có thể người sanh trưởng tại làng Nalakara này khi được

BÀ LA MÔN                                              65

hỏi con đường đưa đến làng Nalakara còn có thể
phân vân hay ngập ngừng. Nhưng Như Lai thì không
vậy, khi được hỏi về Phạm thiên giới, hay về con
đường đưa đến Phạm thiên giới, Như Lai không phân
vân hay ngập ngừng. Và này Thanh niên Bà-la-môn,
Ta biết Phạm thiên giới và con đường đưa đến Phạm
thiên giới, và Ta cũng biết phải thành tựu như thế nào
để được sanh vào Phạm thiên giới.

– Thưa Tôn giả Gotama, con có nghe như sau:
"Sa-môn Gotama thuyết dạy con đường đưa đến
cọng trú với Phạm thiên". Tốt lành thay, nếu Tôn giả
Gotama thuyết giảng cho con, con đường đưa đến
cọng trú với Phạm thiên.

– Vậy này Thanh niên Bà-la-môn, hãy nghe và khéo tác ý Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, Tôn giả.

Thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

– Và này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên?

Ở đây, này Thanh niên Bà-la-môn, Tỷ-kheo an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ,

BÀ LA MÔN                                                66

cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại vô biên, không hận, không sân. Này Thanh niên Bà-la-môn, khi từ tâm giải thoát được tu tập như vậy, thì hành động được làm có tánh cách hạn lượng như vậy, không có trú ở nơi đây, không có dừng lại ở nơi đây. Ví như, này Thanh niên Bà-la- môn, một người lực sĩ thổi tù và làm cho bốn phương nghe được, không gì khó khăn. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, khi từ tâm giải thoát được tu tập như vậy, thì hành động được làm có tánh cách hạn lượng, không có trú ở nơi đây, không có dừng lại ở nơi đây. Này Thanh niên Bà-la-môn, đây là con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên.

Lại nữa, này Thanh niên Bà-la-môn, vị Tỷ-kheo biến mãn một phương với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... (như trên)... với tâm câu hữu với xã, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Này Thanh niên Bà-la-môn, khi xả tâm giải thoát được tu tập như vậy, thì hành

BÀ LA MÔN                                                  67

động được làm có tánh cách hạn lượng như vậy,
không có trú ở nơi đây, không có dừng lại ở nơi đây.
Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, một người lực sĩ
thổi tù và làm cho bốn phương nghe được, không gì
khó khăn; cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, khi
xả tâm giải thoát được tu tập như vậy, thì hành động
được làm có tánh cách hạn lượng như vậy, không có
trú ở nơi đây, không có dừng lại ở nơi đây. Này
Thanh niên Bà-la-môn, đây là con đường đưa đến
cọng trú với Phạm thiên.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng
lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những
gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem
đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn
dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Thưa
Tôn giả Gotama, nay con xin quy y Tôn giả Gotama,
quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo. Mong Tôn giả
Gotama nhận con làm cư sĩ, từ này cho đến mạng
chung, con trọn đời quy ngưỡng. Thưa Tôn giả
Gotama, nay chúng con xin đi, chúng con có nhiều
công việc phải làm.

BÀ LA MÔN                                              68

– Này Thanh niên Bà-la-môn, nay Ông hãy làm những gì Ông nghĩ là hợp thời.

Rồi thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta
hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy, từ chỗ ngồi đứng
dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài
rồi ra đi.

Lúc bấy giờ Bà-la-môn Janussoni, với cỗ xe do
toàn ngựa cái trắng kéo, đi ra khỏi Savatthi để nghỉ
trưa. Bà-la-môn Janussoni thấy thanh niên Bà-la-
môn Subha Todeyyaputta từ xa đi lại, sau khi thấy,
liền nói với thanh niên Bà-la-môn Subha
Todeyyaputta:

– Tôn giả Bharadvaja đi từ đâu lại, quá sớm như vậy?

– Thưa Tôn giả, tôi vừa từ Sa-môn Gotama lại.

– Này Tôn giả Bharadvaja, Tôn giả nghĩ thế nào? Tôn giả có nghĩ Sa-môn Gotama là bậc có trí, có trí tuệ sáng suốt (pannaveyyattiyam) không?

– Thưa Tôn giả, tôi là ai mà có thể biết được trí
tuệ sáng suốt của Sa-môn Gotama? Chỉ có vị nào như
Ngài mới có thể biết được trí tuệ sáng suốt của Sa-
môn Gotama.

BÀ LA MÔN                                                69

– Tôn giả Bharadvaja thật đã tán thán Sa-môn Gotama với sự tán thán tối thượng.

– Nhưng tôi là ai mà tôi lại tán thán Sa-môn
Gotama? Tán thán bởi những người được tán thán là
Sa-môn Gotama, là bậc tối thượng giữa các hàng
Thiên Nhân. Thưa Tôn giả, các vị Bà-la-môn chủ
trương năm pháp tác phước, đắc thiện này, Sa-môn
Gotama nói rằng năm pháp ấy là tư cụ cho tâm, nghĩa
là để tu tập, trở thành không hận, không sân.

Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn, Janussoni
bước xuống cỗ xe do toàn ngựa cái trắng kéo, đắp áo
vào một phía bên vai, chắp tay hướng đến Thế Tôn
và thốt ra lời cảm hứng như sau: "Lợi ích thay cho
vua Pasenadi nước Kosala! Tốt đẹp, lợi ích thay cho
vua Pasenadi nước Kosala được Như Lai bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác trú ở trong nước!

BÀ LA MÔN                                             70

5   5 pháp tác thành Bàlamôn - Kinh SONADANDA – 4 Trường I, 199

KINH SONADANDA (KINH CHỦNG ĐỨC) – Bài kinh số 4 – Trường I, 199

1. Như vậy tôi nghe. Một thời Thế Tôn du hành trong
xứ Anga (Ương-già) cùng với đại chúng Tỷ-kheo
khoảng năm trăm vị, đến tại thành Campà (Chiêm-
bà) và tại Campà, Thế Tôn ở trên bờ hồ Gaggara
(Già-già liên-trì). Lúc bấy giờ, Bà-la-môn
Sonadanda (Chủng Đức) trú tại Campà, một chỗ dân
cư đông đúc, cây cỏ, ao nước, lúa gạo phì nhiêu, một
vương địa do vua Bimbisara (Tần-bà-ta-la), vua
nước Magadha (Ma-kiệt -đà) cấp, một ân tứ của vua,
một tịnh ấp.

2. Các Bà-la-môn và gia chủ ở Campà được nghe tiếng đồn như sau: "Sa-môn Gotama, dòng họ Thích- ca, xuất gia từ gia tộc Thích-ca, đang du hành trong nước Anga với đại chúng Tỷ-kheo khoảng năm trăm vị đã đến tại thành Campà, và tại Campà. Sa-môn Gotama ở trên bờ hồ Gaggara. Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về Thế Tôn Gotama: "Đây là đức

BÀ LA MÔN                                              71

Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh
Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ,
Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế
Tôn. Với thắng trí, Ngài tự thân chứng ngộ thế giới
này cùng với Thiên giới, Phạm thiên giới, cùng với
chúng Sa-môn, Bà-la-môn, các loài Trời và Người.
Khi đã chứng ngộ, Ngài còn tuyên thuyết điều Ngài
đã chứng ngộ, Ngài thuyết pháp sơ thiện, trung thiện,
hậu thiện, có nghĩa có văn. Ngài truyền dạy phạm
hạnh hoàn toàn đầy đủ trong sạch. Tốt đẹp thay, sự
chiêm ngưỡng một vị A-la-hán như vậy".

Rồi các Bà-la-môn và gia chủ ở Campà, từng đoàn từng đoàn, lũ lượt đi ra khỏi Campà và đến tại hồ nước Gaggara.

3. Lúc bấy giờ Bà-la-môn Sonadanda đi lên trên lầu
để nghỉ trưa, Bà-la-môn Sonadanda thấy các Bà-la-
môn và gia chủ ở Campà từng đoàn từng đoàn, lũ
lượt đi ra khỏi Campà và đến tại hồ nước Gaggara.
Thấy vậy, Bà-la-môn Sonadanda bèn gọi người gác
cửa:

- Này người gác cửa, vì sao các Bà-la-môn và gia chủ ở Campà từng đoàn từng đoàn lũ lượt đi ra khỏi Campà và đến tại hồ Gaggara như vậy?

- Thưa Tôn giả, có Sa-môn Gotama, dòng họ

BÀ LA MÔN                                               72

Thích-ca, xuất gia từ gia tộc Thích-ca, đang du hành
trong nước Anga với đại chúng Tỷ-kheo khoảng năm
trăm vị, đến tại thành Campà, và tại Campà Sa-môn
Gotama ở trên bờ hồ Gaggara. Tiếng đồn tốt đẹp sau
đây được truyền đi về Thế Tôn Gotama: "Đây là Thế
Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh
Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
Nay những người ấy đi đến để yết kiến Tôn giả
Gotama.

- Này người giữ cửa, hãy đi đến các Bà-la-
môn và gia chủ ở Campà, khi đến nơi, hãy nói với
những Bà-la-môn và gia chủ: "Bà-la-môn Sonadanda
có nói: "Này các Hiền giả, hãy chờ đợi! Bà-la-môn
Sonadanda sẽ tự thân hành đến yết kiến Sa-môn
Gotama".

- Dạ vâng!

Người giữ cửa ấy vâng theo lời của Bà-la-môn
Sonadanda, đi đến các Bà-la-môn và gia chủ ở
Campà. Khi đến xong, liền nói với các Bà-la-môn và
gia chủ ở Campà:

- Bà-la-môn Sonadanda có nói: "Này các Hiền giả, hãy chờ đợi! Bà-la-môn Sonadanda sẽ tự thân hành đến yết kiến Sa-môn Gotama".

BÀ LA MÔN                                              73

4. Lúc bấy giờ, có khoảng năm trăm Bà-la-môn từ
nhiều địa phương khác nhau, đến ở tại Campà vì
công vụ. Những Bà-la-môn nghe: "Bà-la-môn
Sonadanda sẽ đến yết kiến Sa-môn Gotama". Những
Bà-la-môn này đến Bà-la-môn Sonadanda, khi đến
xong, liền thưa với Bà-la-môn Sonadanda:

- Có phải Tôn giả Sonadanda sẽ đến yết kiến Sa-môn Gotama?

- Này các Hiền giả, đó là ý định của ta. Ta sẽ đến yết kiến Sa-môn Gotama.

- Tôn giả Sonadanda, chớ có đến yết kiến Sa-
môn Gotama. Thật không xứng đáng cho Tôn giả
Sonadanda đến yết kiến Sa-môn Gotama. Nếu Tôn
giả Sonadanda đến yết kiến Sa-môn Gotama, thì
danh tiếng của Tôn giả Sonadanda bị hao tổn, danh
tiếng của Sa-môn Gotama được tăng trưởng. Vì danh
tiếng của Tôn giả Sonadanda bị hao tổn và danh tiếng
của Sa-môn Gotama được tăng trưởng, do điểm này,
thật không xứng đáng cho Tôn giả Sonadanda đến
yết kiến Sa-môn Gotama, thật xứng đáng cho Sa-
môn Gotama yết kiến Tôn giả Sonadanda.

Lại Tôn giả Sonadanda thiện sanh cả từ mẫu hệ và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ không bị một vết nhơ nào, không bị một dèm

BÀ LA MÔN                                               74

pha nào về vấn đề huyết thống thọ sanh. Vì Tôn giả
Sonadanda thiện sanh cả từ mẫu hệ và phụ hệ, huyết
thống thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không bị
một vết nhơ nào, không bị một chỉ trích nào về vấn
đề huyết thống thọ sanh, do điểm này, thật không
xứng đáng cho Tôn giả Sonadanda đến yết kiến Sa-
môn Gotama, thật xứng đáng cho Sa-môn Gotama
đến yết kiến Bà-la-môn Sonadanda.

Lại Tôn giả Sonadanda là nhà giàu có, đại phú, sung túc... Lại Tôn giả Sonadanda là nhà phúng tụng, nhà trì chú, thông hiểu ba tập Vedà với danh nghĩa, lễ nghi, ngữ nguyên, chú giải và lịch sử truyền thống là thứ năm, thông hiểu ngữ pháp và văn phạm, biện tài về Thuận thế (tự nhiên học) và tướng của vị đại nhân. Tôn giả Sonadanda đẹp trai, khả ái, làm đẹp lòng người, với màu da thù thắng khôi ngô tuấn tú, cử chỉ trang nhã, dáng điệu cao thượng. Tôn giả Sonadanda thiện ngôn, dùng lời thiện ngôn nói lời tao nhã, ý nghĩa minh bạch, giọng nói không bập bẹ phều phào, giải thích nghĩa lý minh xác. Tôn giả Sonadanda là bậc tôn sư của hàng tôn sư nhiều người, dạy ba trăm thanh niên Bà-la-môn tụng đọc chú thuật, thanh niên Bà-la-môn từ nhiều phương, từ nhiều nước, tha thiết với chú thuật đến với Tôn giả Sanadanda để học thuộc lòng các chú thuật. Tôn giả Sonadanda niên cao, lạp lớn, bậc lão thành, đến tuổi trưởng thượng;

BÀ LA MÔN                                               75

còn Sa-môn Gotama thì tuổi trẻ, xuất gia chưa được
nhiều năm. Tôn giả Sonadanda được vua Seniya
Bimbisara (Tần-bà-ta-la) xứ Magadha (Ma-kiệt-đà)
kính trọng, tôn sùng, chiêm ngưỡng, kính lễ, trọng
vọng. Tôn giả Sonadanda được Bà-la-môn
Pokkharasàdi kính trọng tôn sùng, chiêm ngưỡng,
kính lễ, trọng vọng. Tôn giả Sonadanda sống ở
Campà, một địa phương dân chúng đông đúc, cỏ cây,
ao nước phì nhiêu, lúa gạo sung túc, một vương lãnh
địa, một tịnh thí địa, một ân tứ của vua Seniya
Bimbisàra xứ Magadha. Do điểm này, thật không
xứng đáng cho Tôn giả Sonadanda đến yết kiến Sa-
môn Gotama, thật xứng đáng cho Sa-môn Gotama
yết kiến Tôn giả Sonadanda.

6. Nghe nói vậy, Bà-la-môn Sonadanda nói với những Bà-la-môn ấy:

- Các Hiền giả, hãy nghe ta giải thích vì sao
thật xứng đáng cho chúng ta đến yết kiến Sa-môn
Gotama, trái lại thật không xứng đáng cho Sa-môn
Gotama đến thăm chúng ta.

- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
thiện sanh cả từ mẫu hệ và phụ hệ, huyết thống
thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ không bị một
vết nhơ nào, không bị một dèm pha nào về vấn

BÀ LA MÔN                                              76

đề huyết thống thọ sanh; vì điểm này thật
không xứng đáng cho Sa-môn Gotama đến yết
kiến chúng ta, trái lại thật xứng đáng cho chúng
ta đến yết kiến Sa-môn Gotama.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
xuất gia từ bỏ đại gia đình quyến thuộc.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
xuất gia từ bỏ rất nhiều vàng bạc, bỏ cả loại
đang chôn dưới đất lẫn loại trên mặt đất.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
trong tuổi thanh niên, tóc còn đen nhánh, trong
tuổi trẻ đẹp của thời niên thiếu, đã xuất gia từ
bỏ gia đình sống không gia đình.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
dầu song thân không đồng ý, khóc than, nước
mắt thấm ướt cả mặt, vẫn cạo bỏ râu tóc, khoác
áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không
gia đình.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
đẹp trai, khả ái, làm đẹp lòng mọi người, với
màu da thù thắng, khôi ngô tuấn tú, cử chỉ trang
nhã, dáng điệu cao thượng.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama có

BÀ LA MÔN                                              77

đức hạnh, gìn giữ giới hạnh của bậc Thánh, có
thiện đức, đầy đủ thiện đức.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
thiện ngôn, dùng lời thiện ngôn, nói lời tao nhã,
ý nghĩa minh bạch, giọng nói không bập bẹ,
phều phào, giải thích nghĩa lý minh xác.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama là
bậc tôn sư trong các hàng tôn sư của nhiều
người.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama đã
diệt trừ tham dục, đã diệt trừ được mọi xao
động của tâm.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
chủ trương về nghiệp, chủ trương về hành
động, đặt trọng tâm vào chí thiện khi thuyết
pháp với chúng Bà-la-môn.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
xuất gia từ chủng tộc cao quý, từ dòng họ Sát-
đế-lỵ thanh tịnh.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
xuất gia từ chủng tộc khá giả, đại phú, tài sản
sung mãn.

BÀ LA MÔN                                              78

- Này các Hiền giả, thật vậy, dân chúng băng
ngàn vượt biển (băng qua nhiều địa phương,
băng qua nhiều quốc độ) đến hỏi đạo Sa-môn
Gotama.
- Này các Hiền giả, thật vậy, có hàng ngàn
Thiên, Nhân đến quy y Sa-môn Gotama.
- Này các Hiền giả, thật vậy, tiếng đồn tốt đẹp
sau đây được truyền đi về Sa-môn Gotama:
"Ngài là bậc Thế Tôn, A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian
Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu,
Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama có
đầy đủ ba mươi hai tướng tốt của bậc đại nhân.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama nói
lời chào đón, thân thiện, tao nhã, trang trọng,
chân trực thẳng thắn, lời nói có dẫn chứng.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
được bốn chúng kính trọng, tôn sùng, chiêm
ngưỡng, kính nể, trọng vọng.
- Này các Hiền giả, thật vậy, rất nhiều Thiên,
Nhân tín ngưỡng Sa-môn Gotama.

BÀ LA MÔN                                            79

- Này các Hiền giả, thật vậy, ở tại làng nào, thôn
ấp nào, Sa-môn Gotama cư trú, tại làng ấy, tại
thôn ấp ấy, các loài phi nhân không làm hại loài
người.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama là
giáo hội chủ, giáo phái chủ, giáo phái sư, được
tôn là tối thượng trong các giáo tổ.
- Này các Hiền giả, danh tiếng của một số Sa-
môn, Bà-la-môn dựa trên những bằng chứng
không đâu, danh tiếng của Sa-môn Gotama
không phải vậy. Danh tiếng của Sa-môn
Gotama dựa trên trí đức vô thượng của Ngài.
- Này các Hiền giả, thật vậy, vua Seniya
Bimbisàra nước Magadha, cùng với vương tử,
cung phi, thị tùng đều quy y Sa-môn Gotama.
- Này các Hiền giả, thật vậy, vua Pasenadi nước
Kosala, cùng với vương tử, cung phi, thị tùng
đều quy y Sa-môn Gotama.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Bà-la-môn
Pokkharasàdi cùng với các con, vợ, thị giả, đều
quy y Sa-môn Gotama.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
được vua Seniya Bimbisàra nước Magadha

BÀ LA MÔN                                             80

kính trọng, tôn sùng, chiêm ngưỡng, kính lễ,
trọng vọng.
- Này Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama, được
Bà-la-môn Pokkharasàdi kính trọng, tôn sùng,
chiêm ngưỡng, kính lễ, trọng vọng.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama
được vua Pasenadi nước Kosala kính trọng, tôn
sùng, chiêm ngưỡng, kính lễ trọng vọng.
- Này các Hiền giả, thật vậy, Sa-môn Gotama đã
đến Campà, nay đang ở tại Campà, trên bờ ao
Gaggara. Những Sa-môn, Bà-la-môn nào đến
ruộng làng chúng ta đều là khách của chúng ta.
Đối với khách, chúng ta phải kính trọng, tôn
sùng, chiêm ngưỡng, kính lễ, trọng vọng. Này
các Hiền giả, nay Sa-môn Gotama đã đến
Campà, hiện ở tại Campà trên bờ hồ Gaggara,
như vậy Sa-môn Gotama là khách của chúng
ta. Và đã là khách, chúng ta phải kính trọng,
tôn sùng, chiêm ngưỡng, kính lễ, trọng vọng.
Do điểm này, thật không xứng đáng cho Tôn
giả Gotama đến yết kiến chúng ta, thật xứng
đáng cho chúng ta đến yết kiến Tôn giả
Gotama.
- Này các Hiền giả, đó là những ưu điểm mà ta

BÀ LA MÔN                                           81

được biết về Tôn giả Gotama. Tôn giả Gotama
không phải có chừng ấy ưu điểm mà thôi. Tôn
giả Gotama có đến vô lượng ưu điểm.
7. Khi nghe nói vậy, các Bà-la-môn ấy nói với Bà-
la-môn Sonadanda:

- Tôn giả Sonadanda đã tán thán Sa-môn
Gotama như vậy dầu cho một ai ở xa Tôn giả Gotama
đến một trăm do tuần cũng đủ cho con người của gia
tộc đi đến yết kiến Sa-môn Gotama, dầu phải đem
theo lương thực. Do vậy, tất cả chúng tôi sẽ đi đến
yết kiến Sa-môn Gotama.

Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Sonadanda cùng với đại chúng Bà-la-môn đi đến bờ hồ Gaggara.

8. Sự lo lắng sau đây khởi lên trong tâm trí của Bà- la-môn Sonadanda, khi đi ngang qua khu rừng:

- "Nếu ta hỏi Sa-môn Gotama một câu và nếu
Sa-môn Gotama trả lời với ta như sau: "Này
Bà-la-môn, không nên đặt câu hỏi như thế
này". Thời như vậy, hội chúng này sẽ khinh
miệt ta: "Bà-la-môn Sonadanda là ngu si, bất
tài, không thể hỏi một câu cho chín chắn". Nếu
hội chúng này khinh miệt ta thời danh tiếng ta
bị giảm bớt. Và ai bị danh tiếng giảm bớt thời

BÀ LA MÔN                                              82

thâu nhận cúng dường bị giảm thiểu. Vì cúng dường của chúng ta tùy thuộc với danh dự chúng ta được có.

- Nếu Sa-môn Gotama hỏi ta một câu, câu trả lời
của ta về câu hỏi ấy có thể không làm cho tâm
trí được thỏa mãn; và nếu Sa-môn Gotama nói
với ta như sau: "Này Bà-la-môn, câu hỏi ấy nên
trả lời như thế này", thời như vậy, hội chúng
này sẽ khinh miệt ta: "Bà-la-môn Sonadanda là
ngu si bất tài không thể làm cho tâm trí Sa-môn
Gotama thỏa mãn với câu trả lời câu hỏi ấy".
Nếu hội chúng này khinh miệt ta thì danh tiếng
ta bị giảm bớt và ai bị danh tiếng giảm bớt, thời
thâu nhận cúng dường bị giảm thiểu, vì cúng
dường của chúng ta tùy thuộc với danh dự
chúng ta được có.

- Nếu ta đi đến gần như thế này mà ta trở về
không gặp Sa-môn Gotama, thời hội chúng này
sẽ khinh miệt ta: "Bà-la-môn Sonadanda là
người ngu si bất tài, kiêu mạn, cứng đầu, sợ hãi,
không dám đến yết kiến Sa-môn Gotama, làm
sao đã đi đến gần như thế này mà lại trở về
không gặp Sa-môn Gotama". Nếu hội chúng
khinh miệt ta, thì danh dự ta bị giảm bớt, và ai
bị danh dự giảm bớt thời thâu nhận cúng dường

BÀ LA MÔN                                              83

bị giảm thiểu. Vì cúng dường của chúng ta tùy thuộc với danh dự chúng ta được có".

9. Lúc bấy giờ Bà-la-môn Sonadanda đến chỗ đức
Thế Tôn. Sau khi đến bèn nói lời thân ái, chào đón,
chúc tụng rồi ngồi xuống một bên. Các Bà-la-môn và
gia chủ ở Campà, có người đảnh lễ Sa-môn Gotama
rồi ngồi xuống một bên, có người nói lời thân ái chào
đón chúc tụng với Sa-môn Gotama rồi ngồi xuống
một bên, có người chắp tay vái chào Sa-môn Gotama
rồi ngồi xuống một bên, có người nói tên và dòng họ
rồi ngồi xuống một bên, có người yên lặng ngồi
xuống một bên.

10. Lúc ấy Bà-la-môn Sonadanda đang ngồi, tâm trí lo lắng: "Nếu ta hỏi Sa-môn Gotama một câu và nếu Sa-môn Gotama trả lời với ta như sau: "Này Bà-la- môn, không nên đặt câu hỏi như vậy, nên đặt câu hỏi như thế này". Thời như vậy hội chúng sẽ khinh miệt ta: "Bà-la-môn Sonadanda là ngu si, bất tài, không thể hỏi một câu cho chín chắn". Nếu hội chúng này khinh miệt ta thì danh tiếng ta bị giảm bớt. Và ai bị danh tiếng giảm bớt thời thâu nhận cúng dường bị giảm thiểu. Vì cúng dường của chúng ta tùy thuộc với danh tiếng chúng ta được có. Nếu Sa-môn Gotama hỏi ta một câu và câu trả lời của ta về câu hỏi ấy có thể không làm cho tâm trí được thỏa mãn,

BÀ LA MÔN                                               84

và nếu Sa-môn Gotama nói với ta như thế này; "Này Bà-la-môn, câu hỏi ấy không nên trả lời như vậy". Này Bà-la-môn , câu hỏi ấy nên trả lời như thế này, thời như vậy hội chúng này sẽ khinh miệt ta: "Bà-la- môn Sonadanda là người ngu si, bất tài, không làm cho tâm trí Sa-môn Gotama thỏa mãn với câu trả lời (ấy)". Nếu hội chúng này khinh miệt ta thời danh tiếng ta bị giảm bớt. Và ai danh tiếng bị giảm bớt thì thâu nhận cúng dường bị giảm thiểu. Vì cúng dường của chúng ta tùy thuộc với danh tiếng chúng ta được có. Mong rằng Sa-môn Gotama hãy hỏi ta câu hỏi thuộc sự truyền bá về ba quyển Vedà. Như vậy chắc chắn ta có thể làm tâm trí của Ngài được thỏa mãn với câu trả lời của ta cho câu hỏi ấy".

11. Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn được biết sự phân vân lo lắng của Bà-la-môn Sonadanda với tri giác của mình, liền tự nghĩ: "Bà-la-môn Sonadanda này đang phân vân lo lắng. Ta hãy hỏi Bà-la-môn Sonadanda với câu hỏi thuộc sự truyền về ba quyển Vedà".

Rồi đức Thế Tôn hỏi Bà-la-môn Sonadanda:

- Này Bà-la-môn, những vị Bà-la-môn phải
đầy đủ bao nhiêu đức tính mới được gọi là Bà-la-
môn, và để có thể khi nói "tôi là Bà-la-môn ", lời nói
ấy là chơn chánh, không phải là lời nói dối?

BÀ LA MÔN                                                85

12. Lúc bấy giờ Bà-la-môn Sonadanda suy nghĩ: "Thật vậy, điều mà chúng ta mong ước, hy vọng, yêu cầu, mong đợi. Mong Sa-môn Gotama hãy hỏi ta câu hỏi thuộc sự truyền về ba quyển Vedà. Như vậy chắc chắn ta có thể làm tâm trí của Ngài được thỏa mãn với câu trả lời cho câu hỏi ấy, và nay Sa-môn Gotama hỏi ta câu hỏi thuộc sự truyền về ba quyển Vedà. Chắc chắn ta có thể làm cho tâm trí của Ngài được thỏa mãn với câu trả lời cho câu hỏi ấy".

13. Rồi Bà-la-môn Sonadanda ngồi thẳng lưng, nhìn xung quanh hội chúng và bạch đức Thế Tôn:

- Có năm đức tánh, những vị Bà-la-môn phải
đầy đủ mới được gọi là Bà-la-môn và để có thể khi
nói: "Tôi là Bà-la-môn ", lời nói ấy chơn chánh,
không phải là lời nói dối. Thế nào là năm?

 Ở đây, này Tôn giả, người Bà-la-môn thiện
sanh cả từ mẫu hệ và phụ hệ, huyết thống thanh
tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không bị một vết
nhơ nào, không bị một dèm pha nào về vấn đề
huyết thống thọ sanh.
 Vị ấy là nhà phúng tụng, nhà trì chú, thông hiểu
ba tập Vedà với danh nghĩa, lễ nghi, ngữ
nguyên, chú giải và lịch sử truyền thống là thứ
năm, thông hiểu ngữ pháp và văn phạm, biệt tài

BÀ LA MÔN                                              86

về Thuận thế (tự nhiên học) và tướng của vị đại
nhân.
 Vị ấy đẹp trai, khả ái, làm đẹp lòng mọi người,
với màu da thù thắng, khôi ngô tuấn tú, cử chỉ
trang nhã, dáng điệu cao thượng.
 Vị ấy có đức hạnh, đức độ cao dày, đầy đủ giới
hạnh cao dày.
 Và vị ấy là người học rộng, sáng suốt, là người
đệ nhất hay đệ nhị trong những người cầm
muỗng (để đổ bơ làm lễ tế thần).

Này Tôn giả Gotama, đó là năm đức tánh, những vị
Bà-la-môn phải đầy đủ mới được gọi là Bà-la-môn
và để có thể, khi nói: "Tôi là Bà-la-môn ", lời nói ấy
là chơn chánh, không phải là lời nói dối.

14. - Này Bà-la-môn, trong năm đức tánh này, có thể
bỏ qua một đức tánh nào, chỉ có bốn đức tánh thôi,
mà vẫn có thể gọi là Bà-la-môn và để có thể khi nói:
"Tôi là Bà-la-môn ", lời nói ấy là lời nói chơn chánh,
không phải là lời nói dối.

- Tôn giả Gotama, có thể được. Tôn giả Gotama, trong năm đức tánh này, chúng tôi có thể bỏ dung sắc. Thật vậy, dung sắc làm được gì? Khi một

BÀ LA MÔN                                                87

Tôn giả Bà-la-môn thiện sanh từ mẫu hệ và phụ hệ,
huyết thống thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không
bị một vết nhơ nào, không bị một dèm pha nào về
vấn đề huyết thống thọ sanh. Vị ấy lại là nhà phúng
tụng, nhà trì chú, thông hiểu ba tập Vedà với danh
nghĩa, lễ nghi, ngữ nguyên, chú giải, và lịch sử
truyền thống là thứ năm, thông hiểu ngữ pháp và văn
phạm, biệt tài về Thuận thế (tự nhiên học) và tướng
của vị đại nhân. Vị ấy có đức hạnh, đức độ cao dày,
đầy đủ giới hạnh cao dày. Và vị ấy là người học rộng,
sáng suốt, là người đệ nhất hay đệ nhị trong những
người cầm muỗng. Này Tôn giả Gotama, những đức
tánh này, những vị Bà-la-môn phải đầy đủ mới được
gọi là Bà-la-môn và để có thể, khi nói: "Tôi là Bà-la-
môn ", lời nói ấy là chơn chánh, không phải là lời nói
dối.

15. - Này Bà-la-môn, trong bốn đức tánh này, có thể
bỏ qua một đức tánh nào, chỉ có ba đức tánh thôi,
mà vẫn có thể gọi là Bà-la-môn và để có thể khi nói:
"Tôi là Bà-la-môn ", lời nói ấy là lời nói chơn chánh,
không phải là lời nói dối.

- Tôn giả Gotama, có thể được. Tôn giả
Gotama, trong bốn đức tánh này, chúng tôi có thể bỏ
chú thuật. Thật vậy, chú thuật làm được gì? Khi một
Tôn giả Bà-la-môn thiện sanh từ mẫu hệ và phụ hệ,

BÀ LA MÔN                                                88

huyết thống thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không
bị một vết nhơ nào, không bị một dèm pha nào về
vấn đề huyết thống thọ sanh. Vị ấy lại là nhà phúng
tụng, nhà trì chú, thông hiểu ba tập Vedà với danh
nghĩa, lễ nghi, ngữ nguyên, chú giải, và lịch sử
truyền thống là thứ năm, thông hiểu ngữ pháp và văn
phạm, biệt tài về Thuận thế (tự nhiên học) và tướng
của vị đại nhân, vị ấy lại có đức hạnh, đức độ cao
dày, đầy đủ giới hạnh cao dày, vị ấy là người học
rộng, sáng suốt, là người đệ nhất hay đệ nhị trong
những người cầm muỗng. - Này Tôn giả Gotama,
những đức tính này, những vị Bà-la-môn phải đầy đủ
mới được gọi là Bà-la-môn và để có thể, khi nói: "Tôi
là Bà-la-môn ", lời nói ấy là chơn chánh, không phải
là lời nói dối.

16. - Này Bà-la-môn, trong ba đức tánh này, có thể
bỏ qua một đức tánh nào, chỉ có hai đức tánh thôi,
mà vẫn có thể gọi là Bà-la-môn và để có thể khi nói:
"Tôi là Bà-la-môn ", lời nói ấy là chơn chánh, không
phải là lời nói dối.

- Tôn giả Gotama, có thể được. Tôn giả
Gotama, trong ba đức tánh này, chúng tôi có thể bỏ
thọ sanh. Thật vậy, thọ sanh làm được gì? Khi một
Tôn giả Bà-la-môn có đức hạnh, đức độ cao dày, đầy
đủ giới hạnh cao dày, vị ấy là người học rộng, sáng

BÀ LA MÔN                                               89

suốt, là người đệ nhất hay đệ nhị trong những người
cầm muỗng. Những đức tánh này, những vị Bà-la-
môn phải đầy đủ mới được gọi là Bà-la-môn và để
có thể, khi nói: "Tôi là Bà-la-môn " lời nói ấy là chơn
chánh, không phải là lời nói dối.

17. Khi nghe nói vậy, những vị Bà-la-môn kia nói với Bà-la-môn Sonadanda:

- Này Tôn giả Sonadanda, chớ có nói như
vậy! Này Tôn giả Sonadanda, chớ có nói như vậy!
Tôn giả Sonadanda khinh bác dung sắc, khinh bác
chú thuật, khinh bác thọ sanh. Thật sự Tôn giả
Sonadanda đã ngả theo quan niệm của Sa-môn
Gotama.

18. Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nói với những vị Bà- la-môn ấy:

- Nếu các người Bà-la-môn nghĩ: "Bà-la-môn
Sonadanda không phải là bậc đa văn, Bà-la-môn
Sonadanda không phải là nhà hùng biện giỏi, Bà-la-
môn Sonadanda không phải là nhà bác học và Bà-la-
môn Sonadanda không có thể biện luận với Sa-môn
Gotama về vấn đề này", thời Bà-la-môn Sonadanda
hãy đứng yên và để các ngươi biện luận với Ta. Nếu
các người Bà-la-môn nghĩ: "Bà-la-môn Sonadanda
là bậc đa văn, Bà-la-môn Sonadanda là nhà hùng

BÀ LA MÔN                                                 90

biện giỏi, Bà-la-môn Sonadanda là nhà bác học, và
Bà-la-môn Sonadanda có thể biện luận với Sa-môn
Gotama về vấn đề này", thời các ngươi đứng yên và
để Bà-la-môn Sonadanda biện luận với Ta.

19. Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Sonadanda bạch với đức Thế Tôn:

- Tôn giả Gotama hãy đứng yên. Tôn giả Gotama hãy giữ im lặng. Tôi sẽ trả lời cho các vị Bà- la-môn ấy đúng với chánh pháp.

Rồi Bà-la-môn Sonadanda nói với những vị Bà-la- môn ấy:

- Này các Hiền giả, chớ có nói như vậy: "Tôn
giả Sonadanda khinh bác dung sắc, khinh bác chú
thuật, khinh bác thọ sanh. Thật sự Tôn giả
Sonadanda đã ngả theo quan niệm của Sa-môn
Gotama". Này các Hiền giả, tôi không có phỉ báng
dung sắc hoặc chú thuật hoặc thọ sanh.

20. Lúc bấy giờ thanh niên Angaka là người cháu của
Bà-la-môn Sonadanda đang ngồi trong hội chúng ấy.
Bà-la-môn Sonadanda nói với những vị Bà-la-môn
kia:

- Này các Hiền giả, các Hiền giả có thấy

BÀ LA MÔN                                               91

người cháu tôi, thanh niên Angaka không?

- Thưa Tôn giả, có thấy.

- Các Hiền giả, thanh niên Angaka là đẹp trai
khả ái, làm đẹp lòng mọi người, với màu da thù
thắng, khôi ngô tuấn tú, cử chỉ trang nhã, dáng điệu
cao thượng, không một ai trong chúng này có thể
bằng được về dung sắc, trừ Sa-môn Gotama. Này các
Hiền giả, thanh niên Angaka là nhà trì chú, thông
hiểu ba tập Vedà, với danh nghĩa, lễ nghi, ngữ
nguyên, chú giải, và lịch sử truyền thống là thứ năm,
thông hiểu ngữ pháp và văn phạm, biệt tài về Thuận
thế (tự nhiên học) và tướng của vị đại nhân. Chính ta
dạy cho nó chú thuật. Này các Hiền giả, thanh niên
Angaka thiện sanh cả từ mẫu hệ và phụ hệ, huyết
thống thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không bị
một chỉ trích nào về vấn đề huyết thống thọ sanh. Ta
biết cha và mẹ nó.

Này các Hiền giả nếu thanh niên Angaka giết hại các loại hữu tình, lấy của không cho, đi tư thông với vợ người, nói láo, uống rượu, như vậy này các Hiền giả, nay dung sắc làm được cái gì, thọ sanh làm được cái gì? Này các Hiền giả, khi một Bà-la-môn nào có đức hạnh, đức độ cao dày, đầy đủ giới hạnh cao dày, lại là người học rộng, sáng suốt, là người đệ

BÀ LA MÔN                                                92

nhất hay đệ nhị trong những người cầm muỗng. Này
các Hiền giả, những Bà-la-môn nào đầy đủ hai đức
tánh ấy mới được gọi là Bà-la-môn và để có thể, khi
nói: "Tôi là Bà-la-môn ", lời nói ấy là chơn chánh,
không phải là lời nói dối.

21. - Này Bà-la-môn trong hai đức tánh ấy, có thể bỏ
qua một đức tánh, và những người Bà-la-môn đầy đủ
một đức tánh nào, để có thể khi nói: "Tôi là Bà môn",
lời nói ấy là lời nói chơn chánh, không phải là lời
nói dối.

- Tôn giả Gotama, không thể được. Tôn giả Gotama, trí tuệ được giới hạnh làm cho thanh tịnh, giới hạnh được trí tuệ làm cho thanh tịnh. Chỗ nào có giới hạnh, chỗ ấy có trí tuệ; chỗ nào có trí tuệ, chỗ ấy có giới hạnh; người có giới hạnh nhất định có trí tuệ; người có trí tuệ nhất định có giới hạnh. Giới hạnh và trí tuệ được xem là tối thắng ở trên đời. Tôn giả Gotama, cũng như lấy bàn tay rửa bàn tay, lấy bàn chân để rửa bàn chân; cũng vậy, Tôn giả Gotama, trí tuệ được giới hạnh làm cho thanh tịnh, giới hạnh được trí tuệ làm cho thanh tịnh. Chỗ nào có giới hạnh, chỗ ấy có trí tuệ; chỗ nào có trí tuệ, chỗ ấy có giới hạnh. Người có giới hạnh nhất định có trí tuệ; người có trí tuệ nhất định có giới hạnh. Giới hạnh và trí tuệ được xem là tối thắng ở trên đời.

BÀ LA MÔN                                                  93

22. - Thật như vậy, này Bà-la-môn. Này Bà-la-môn,
trí tuệ được giới hạnh làm cho thanh tịnh, giới
hạnh được trí tuệ làm cho thanh tịnh. Chỗ nào có
giới hạnh, chỗ ấy có trí tuệ; chỗ nào có trí tuệ, chỗ
ấy có giới hạnh. Người có giới hạnh nhất định có
trí tuệ; người có trí tuệ nhất định có giới hạnh.
Giới hạnh và trí tuệ được xem là tối thắng ở trên
đời. Nhưng này Bà-la-môn, thế nào là giới hạnh, thế
nào là trí tuệ?

- Tôn giả Gotama, chúng tôi chỉ biết có vậy là tột bực về vấn đề này. Lành thay, nếu Tôn giả Gotama giải thích ý nghĩa của câu nói ấy!

23. - Này Bà-la-môn, vậy hãy nghe và suy nghĩ kỹ, ta sẽ nói.

- Tôn giả, xin vâng. Bà-la-môn Sonadanda trả lời đức Thế Tôn.

Đức Thế Tôn thuyết như sau:

- Này Bà-la-môn, ở đây đức Thế Tôn ra đời,
là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... (giống như kinh
Sa-môn Quả, chương 40)... Này Bà-la-môn, như vậy
vị Tỷ-kheo đầy đủ giới hạnh. Này Bà-la-môn, đó là
giới hạnh.

BÀ LA MÔN                                                94

... vị ấy chứng và trú sơ thiền... chứng và trú
đệ nhị thiền... đệ tam thiền... chứng và trú đệ tứ
thiền... tâm hướng đến tri kiến... Này Bà-la-môn như
vậy là trí huệ [như kinh Sàmannaphala (Sa-môn
Quả), từ chương 40 đến 63, và từ chương 75 đến
chương 98].

24. Khi nghe nói như vậy, Bà-la-môn Sonadanda nói với đức Thế Tôn:

- Thật là vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật
là vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Tôn giả Gotama,
như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã
xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường
cho kẻ bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng
tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy
chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều
phương tiện trình bày giải thích. Vậy nay con xin quy
y Thế Tôn Gotama, quy y Pháp và quy y Tỷ-kheo
Tăng. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử, từ
nay trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy
ngưỡng. Và mong Tôn giả Gotama, ngày mai cùng
chúng Tỷ-kheo nhận lời mời đến dùng cơm do con
mời.

Đức Thế Tôn im lặng nhận lời. Lúc bấy giờ Bà-la-môn Sonadanda được biết Đức Thế Tôn đã

BÀ LA MÔN                                                 95

nhận lời, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế
Tôn, thân phía hữu hướng về đức Phật và từ biệt. Rồi
Bà-la-môn Sonadanda khi đêm đã mãn liền làm cho
sẵn sàng tại nhà các món thượng vị, loại cứng và loại
mềm, rồi báo thì giờ cho đức Thế Tôn: "Giờ đã đến,
Tôn giả Gotama, cơm đã sẵn sàng".

25. Khi ấy đức Thế Tôn buổi sáng đắp y, đem theo
bình bát, và cùng chúng Tỷ-kheo đi đến cư xá của
Bà-la-môn Sonadanda, đi đến liền ngồi trên chỗ đã
soạn sẵn. Bà-la-môn Sonadanda tự tay làm cho
chúng Tỷ-kheo với đức Phật là vị cầm đầu, thỏa mãn
với những món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm.
Lúc bấy giờ Bà-la-môn Sonadanda, sau khi được biết
đức Thế Tôn dùng cơm đã xong, đã rửa tay và bát,
liền lấy một ghế thấp khác ngồi xuống một bên. Sau
khi ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Sonadanda bạch
đức Thế Tôn:

26. - Tôn giả Gotama, khi con ở trong hội chúng nếu
con từ chỗ ngồi đứng dậy và đảnh lễ Thế Tôn
Gotama thời hội chúng này sẽ phỉ báng con. Ai bị
hội chúng này phỉ báng, thời danh tiếng sẽ bị tổn
giảm, và ai danh tiếng bị tổn giảm, thời thâu nhận
cúng dường bị giảm thiểu. Vì cúng dường tùy thuộc
vào danh tiếng chúng con có.

BÀ LA MÔN                                               96

- Tôn giả Gotama, nếu ở trong hội chúng mà con chắp tay vái chào, mong Tôn giả Gotama nhận đấy là con đứng dậy.

- Tôn giả Gotama, nếu trong hội chúng mà con tháo khăn đầu, mong Tôn giả Gotama nhận đấy là con vái chào với đầu của con.

- Tôn giả Gotama, khi con đi trên xe, nếu con
xuống xe và đảnh lễ Thế Tôn Gotama, thời hội
chúng sẽ phỉ báng con. Ai bị hội chúng này phỉ
báng, thời danh tiếng bị tổn giảm, và ai bị danh
tiếng tổn giảm, thời thâu nhận cúng dường bị
giảm thiểu. Vì sự cúng dường tùy thuộc vào
danh tiếng chúng con có.

- Tôn giả Gotama, nếu trong khi con đi xe, con
hạ cán roi xuống, mong Tôn giả Gotama nhận
đấy là con xuống xe. Tôn giả Gotama, nếu
trong khi con đi xe, con vẫy tay, mong Tôn giả
Gotama nhận đấy là con vái chào với đầu của
con.

27. Rồi đức Thế Tôn với một thời thuyết pháp, giảng
dạy, khích lệ, kích thích và làm cho Bà-la-môn
Sonadanda hoan hỷ, rồi từ chỗ ngồi đứng dậy và từ
biệt.

BÀ LA MÔN                                              97

BÀ LA MÔN   98

6     8 thí sanh - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

1.   Tám thí sanh:

1.   Này các Hiền giả, có người bố thí cho Sa
môn hay Bà la môn, đồ ăn, đồ uống, vải, xe
cộ, hoa man, hương xông, hương thoa, sàng
tọa, phòng xá, đèn sáng. Đồ vật vị này bố
thí, vị này mong được bố thí trở lại. Người
này thấy người Sát đế lỵ có nhiều tài sản,
người Ba la môn có nhiều tài sản, hay người
gia chủ có nhiều tài sản, được sung mãn, cụ
túc, thụ hưởng năm món dục lạc. Vị này
nghĩ: "Mong rằng, sau khi thân hoại mạng
chung, ta sẽ được sanh là một trong những
người Sát đế lỵ có nhiều tài sản, người Bà la
môn có nhiều tài sản hay người gia chủ có
nhiều tài sản". Vị này nắm vững tâm ấy, an
trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm này được giải
thoát trong tầm hạ liệt, không tu tập cao hơn,
nên đưa đến tái sanh trong tầm ấy. Và tôi xác

BÀ LA MÔN                                                    99

nhận, đây là trường hợp một vị đầy đủ giới
luật, không phải vị phá giới luật. Này các
Hiền giả, tâm nguyện của một vị giữ giới
được thành tựu nhờ sự thanh tịnh.

2.   Này các Hiền giả, lại nữa, ở đây, có người
bố thí cho Sa môn hay Bà la môn, đồ ăn, đồ
uống, vải, xe cộ, hoa man, hương xông,
hương thoa, sàng tọa, phòng xá, đèn sáng.
Đồ vật vị này bố thí, vị này mong được trở
lại. Vị này nghe: "Tứ Đại Thiên vương thọ
mạng lâu dài, đẹp trai và nhiều an lạc". Vị
này nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại
mạng chung, ta được sanh thành một trong
hàng Tứ Đại Thiên vương". Vị này nắm
vững tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy.
Tâm này được giải thoát trong tầm hạ liệt,
không tu tập cao hơn, nên đưa đến tái sanh
trong tầm ấy. Và tôi xác nhận đây là trường
hợp một vị đầy đủ giới luật, không phải vị
phá giới luật. Này các Hiền giả, tâm nguyện
của một vị giữ giới được thành tựu nhờ sự
thanh tịnh.

3.   Này các Hiền giả, lại nữa, ở đây, có người bố thí cho Sa môn hay Bàlamôn, đồ ăn, đồ uống, vải, xe cộ, hoa man, hương xông,

BÀ LA MÔN                                         100

hương thoa, sàng tọa, phòng xá, đèn sáng.
Đồ vật vị này bố thí, vị này mong được trở
lại. Vị này nghe: "Chư Thiên Tam thập tam
thiên...

4.   ...chư Thiên Dạ ma...

5.   ...chư Thiên Đâu suất...

6.   ....chư Thiên Hóa Lạc...

7.   ....chư Thiên Tha Hóa Tự tại được sống lâu,
đẹp trai, được nhiều an lạc". Vị này nghĩ:
"Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung,
ta được sanh thành một trong hàng chư
Thiên Thoa Hóa Tự tại". Vị này nắm vững
tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm này
được giải thoát trong tầm hạ liệt, không tu
tập cao hơn, nên đưa đến tái sanh trong tầm
ấy. Và tôi xác nhận, đây là trường hợp một
vị đầy đủ giới luật, không phải vị phá giới
luật. Này các Hiền giả, tâm nguyện của một
vị giữ giới được thành tựu nhờ sự thanh tịnh.

8.   Này các Hiền giả, lại nữa, ở đây, có người
bố thí cho Sa môn hay Bà la môn, đồ ăn, đồ
uống, vải, xe cộ, hoa man, hương xông,
hương thoa, sàng tọa, phòng xá, đèn sáng.

BÀ LA MÔN                                           101

Đồ vật vị này bố thí, vị này mong được trở
lại. Vị này nghe: "Chư Thiên Phạm Chúng
thọ mạng lâu dàu, đẹp trai và nhiều an lạc".
Vị này nghĩ: "Mong rằng, sau khi thân hoại
mạng chung, ta được sanh thành một trong
hàng Phạm Chúng thiên". Vị này nắm vững
tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm này
được giải thoát trong tầm hạ liệt, không tu
tập cao hơn, nên đưa đến tái sanh trong tầm
ấy. Và tôi xác nhận đây là…trường hợp một
vị đầy đủ giới luật, không phải vị phá giới
luật. Này các Hiền giả, tâm nguyện của một
vị giữ giới được thành tựu nhờ sự thanh tịnh.

BÀ LA MÔN                                         102

7   8 thọ sanh - Kinh THỌ SANH DO BỐ THÍ – Tăng III, 612

THỌ SANH DO BỐ THÍ –Tăng III, 612

1. - Này các Tỷ-kheo, có tám thọ sanh do bố thí.

Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn hay Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe
cộ, vòng hoa, hương, dầu thoa, đồ nằm, trú xứ, đèn
đuốc. Người ấy bố thí và mong hưởng quả. Thấy các
Sát-đế-lỵ đại phú hay các Bà-la-môn đại phú, hay các
gia chủ đại phú, sung túc, đầy đủ, thọ hưởng năm dục
trưởng dưỡng, người ấy suy nghĩ như sau: "Mong
rằng, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng
trú với Sát-đế-lỵ đại phú, hay với Bà-la-môn đại phú,
hay với gia chủ đại phú ". Người ấy móng tâm như
vậy, trú tâm như vậy, tu tâm như vậy, tâm người ấy
hướng đến hạ liệt, không tu tập hướng thượng, sau
khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với
Sát-đế-lỵ đại phú, hay với Bà-la-môn đại phú, hay
với gia chủ đại phú. Ta nói rằng: "Người ấy là người
giữ giới, không phải là người ác giới". Này các Tỷ-
kheo, người giữ giới thành công, vì tâm hướng đến
thanh tịnh.

BÀ LA MÔN                                           103

3-4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn hay Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe
cộ, vòng hoa, hương, dầu thoa, đồ nằm, trú xứ, đèn
đuốc. Người ấy bố thí và mong hưởng quả. Nghe
rằng: "Bốn Thiên vương thiên sống lâu, có dung sắc,
được nhiều an lạc", người ấy suy nghĩ như sau:
"Mong rằng khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Bốn Thiên vương ...

… với chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba …

... với chư Thiên ở cõi Trời Dạ-ma …

... với chư Thiên ở cõi Trời Đâu-xuất …

... với chư Thiên ở cõi Trời Hóa lạc …

với chư Thiên ở cõi Trời Tha hóa Tự tại thiên …
"Người ấy móng tâm như vậy, trú tâm như vậy, tu
tâm như vậy, tâm người ấy hướng đến hạ liệt, không
tu tập hướng thượng, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên ở cõi Bốn thiên
vương … ở cõi Tha hóa Tự tại thiên, hay với Bà-la-
môn đại phú, hay với gia chủ đại phú. Ta nói rằng:
"Người ấy là người giữ giới, không phải là người ác
giới". Này các Tỷ-kheo, người giữ giới thành công,
vì tâm hướng đến thanh tịnh.

BÀ LA MÔN                                          104

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn, Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống… Nghe rằng: ":
"Chư Thiên ở Phạm chúng thiên sống lâu, có dung
sắc, được nhiều an lạc", người ấy suy nghĩ như sau:
"………". Ta nói rằng: "Người ấy là người giữ giới,
không phải là người ác giới, là người ly tham, không
phải là người có tham". Này các Tỷ-kheo, người giữ
giới thành công, vì tâm hướng đến thanh tịnh. Này
các Tỷ-kheo, người giữ giới thành công, vì tâm
hướng đến ly tham.

Này các Tỷ-kheo, tám pháp này là tám pháp thọ sanh do bố thí.

BÀ LA MÔN                                          105

8   Chủ trương phụng sư và tài sản - Kinh ESUKARI – 96 Trung II, 739

KINH ESUKARI (Esukari suttam) – Bài kinh số 96 – Trung II, 739

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi (Xá Vệ), rừng Jetavana (Kỳ-đà-lâm), tại tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Rồi Bà-la-môn Esukari đi đến Thế Tôn, sau khi đến nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm, và sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên, ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Esukari bạch Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ
trương bốn loại phụng sự: chủ trương phụng sự cho
Bà-la-môn, chủ trương cho Sát-đế-lỵ (Khattiya), chủ
trương phụng sự cho Phệ-xá (Vessa: người buôn
bán), chủ trương phụng sự cho Thủ-đà (Sudda: lao
công).

 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ

BÀ LA MÔN                                         106

trương phụng sự cho Bà-la-môn như sau:

 Bà-la-môn phụng sự cho Bà-la-môn;
 hay Khattiya phụng sự cho Bà-la-môn;
 hay Vessa phụng sự cho Bà-la-môn,
 hay Sudda phụng sự cho Bà-la-môn.
Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn
chủ trương phụng sự cho Bà-la-môn.

 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Khattiya như sau:

 Khattiya phụng sự cho Khattiya;
 hay Vessa phụng sự cho Khattiya;
 hay Sudda phụng sự cho Khattiya.
Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn
chủ trương phụng sự cho Khattiya.

 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Vessa như sau:

 Vessa phụng sự cho Vessa;  hay Sudda phụng sự cho Vessa. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn

BÀ LA MÔN                                      107

chủ trương phụng sự cho Vessa.

 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Sudda như sau:

 Sudda phụng sự cho Sudda. Vì rằng không còn ai khác có thể phụng sự cho Sudda.

Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Sudda.

 Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương bốn loại phụng sự này. Ở đây, Tôn giả Gotama có nói gì về vấn đề này?

– Nhưng này các Bà-la-môn, có phải tất cả mọi người ở đời đồng ý với các Bà-la-môn khi họ chủ trương bốn loại phụng sự này?

– Không có vậy, thưa Tôn giả Gotama.

– Này Bà-la-môn, ví như một người nghèo nàn,
không có sở hữu, khốn khổ, dầu cho người không
muốn, bị bắt nuốt miếng thịt: "Này người kia, Ông
phải ăn miếng thịt này và Ông phải trả một số tiền".
Cũng vậy, này Bà-la-môn, dầu không được các Sa-
môn, Bà-la-môn ấy chấp nhận, các Bà-la-môn chủ
trương bốn loại phụng sự này.

BÀ LA MÔN                                          108

 Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng, tất cả cần
phải phụng sự.
 Nhưng này Bà-la-môn, Ta cũng không nói
rằng, tất cả không cần phải phụng sự.
 Vì rằng, này Bà-la-môn, nếu có ai trong khi
phụng sự, trở thành xấu hơn, không trở thành
tốt hơn, Ta không nói rằng, người đó cần phải
phụng sự.
 Nhưng này Bà-la-môn , nếu có ai trong khi
phụng sự, trở thành tốt hơn, không trở thành
xấu hơn. Ta nói rằng, người đó cần phải
phụng sự.

 Và nếu này Bà-la-môn, có người hỏi vị Khattiya
như sau: "Người phụng sự cho Ông, do nguyên
nhân phụng sự này trở thành xấu hơn, không trở
thành tốt hơn; hay người phụng sự cho Ông, do
nguyên nhân phụng sự này trở thành tốt hơn,
không trở thành xấu hơn? Và như vậy ông ở đây
cần phải được phụng sự bởi người nào?"

Vị Khattiya, này Bà-la-môn, nếu trả lời chân chánh cần phải đáp như sau: "Người nào phụng sự tôi, do nguyên nhân phụng sự này trở thành xấu hơn, không tốt hơn, thì tôi không cần người ấy phụng sự tôi. Nhưng nếu người nào phụng sự tôi, do nguyên

BÀ LA MÔN                                         109

nhân phụng sự này trở thành tốt hơn, không xấu hơn, thì tôi cần người ấy phụng sự tôi".

 Và này Bà-la-môn , nếu có người hỏi Bà-la- môn ... (như trên) ...

 Này Bà-la-môn , nếu có người hỏi Vessa...

 Và này Bà-la-môn, nếu có người hỏi Sudda như
sau: "Người phụng sự cho ông, do nguyên nhân
phụng sự này trở thành xấu hơn, không trở thành
tốt hơn; hay người phụng sự cho ông, do nguyên
nhân phụng sự này trở thành tốt hơn, không trở
thành xấu hơn? Và như vậy, ông ở đây cần phải
được phụng sự bởi người nào?"

Người Sudda, này Bà-la-môn, nếu trả lời chơn
chánh cần phải đáp như sau: "Người nào phụng sự
tôi, do nguyên nhân phụng sự này trở thành xấu hơn,
không tốt hơn, thì tôi không cần người ấy phụng sự
tôi. Nhưng nếu người nào phụng sự tôi, do nguyên
nhân phụng sự này trở thành tốt hơn, không xấu hơn,
thì tôi cần người ấy phụng sự tôi".

 Này Bà-la-môn, Ta không nói tốt hơn vì sanh trong một gia đình cao quý.  Này Bà-la-môn, Ta không nói xấu hơn vì

BÀ LA MÔN                                         110

sanh trong một gia đình cao quý.
 Này Bà-la-môn, Ta không nói tốt hơn vì nhan
sắc thù thắng.
 Này Bà-la-môn, Ta không nói xấu hơn vì
nhan sắc thù thắng.
 Này Bà-la-môn, Ta không nói tốt hơn vì tài
sản thù thắng.
 Này Bà-la-môn, Ta không nói xấu hơn vì tài
sản thù thắng.

Ở đây, này Bà-la-môn, có người sanh trong một
gia đình cao quý, sát sanh, lấy của không cho, sống
tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời
độc ác, nói lời phù phiếm, có tham tâm, có sân tâm,
có tà kiến. Do vậy, Ta không nói tốt hơn vì sanh
trong một gia đình cao quý.

Ở đây, này Bà-la-môn có người sanh trong một
gia đình cao quý từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không
cho, từ bỏ sống tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo,
từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời
phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm,
có chánh kiến. Do vậy, Ta không nói trở thành xấu
hơn vì sanh trong gia đình cao quý.

Ở đây, này Bà-la-môn, có người với nhan sắc

BÀ LA MÔN                                             111

thù thắng... (như trên)...

Ở đây, này Bà-la-môn, có người với tài sản thù
thắng, sát sanh, lấy của không cho... (như trên)... có
tà kiến. Do vậy, Ta không nói trở thành tốt hơn vì có
tài sản thù thắng.

Ở đây, này Bà-la-môn, có người với tài sản thù
thắng từ bỏ sát sanh... (như trên)... có chánh kiến. Do
vậy, Ta không nói trở thành xấu hơn vì có tài sản thù
thắng.

 Này Bà-la-môn, Ta không nói tất cả cần phải
phụng sự.
 Nhưng này Bà-la-môn, Ta cũng không nói tất
cả không cần phải phụng sự.
 Này Bà-la-môn, người nào phụng sự, do
nguyên nhân phụng sự này, lòng tin được
tăng trưởng, giới được tăng trưởng, sự
nghe được tăng trưởng, bố thí được tăng
trưởng, trí tuệ được tăng trưởng, Ta nói
người ấy cần phải phụng sự.

Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Esukari bạch Thế Tôn:

 Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương

BÀ LA MÔN                                             112

bốn loại tài sản, chủ trương tài sản của người Bà-
la-môn, chủ trương tài sản của người Khattiya,
chủ trương tài sản của người Vessa, chủ trương
tài sản của người Sudda.

 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn
chủ trương tài sản của Bà-la-môn là khất thực.
Nhưng khi người Bà-la-môn khinh thường tài
sản khất thực, người ấy không làm bổn phận
của mình và giống như người chăn bò lấy của
không cho. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các
Bà-la-môn chủ trương tài sản của Bà-la-môn.
 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn
chủ trương tài sản của Khattiya là cung và tên.
Nhưng khi người Khattiya khinh thường tài sản
cung và tên, người ấy không làm bổn phận của
mình, và giống như người chăn bò lấy của
không cho. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các
Bà-la-môn chủ trương tài sản của Khattiya.
 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn
chủ trương tài sản của Vessa là canh nông và
nuôi bò. Nhưng khi người Vessa khinh thường
tài sản canh nông và nuôi bò, người ấy không
làm bổn phận của mình, và giống như người
chăn bò lấy của không cho. Như vậy, thưa Tôn
giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản

BÀ LA MÔN                                         113

của Vessa.
 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn
chủ trương tài sản của Sudda là lưỡi liềm và
đòn gánh. Nhưng khi người Sudda khinh
thường tài sản lưỡi liềm và đòn gánh, người ấy
không làm bổn phận của mình và giống như
người chăn bò lấy của không cho. Như vậy,
thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn, chủ
trương tài sản của người Sudda.

Các Bà-la-môn, thưa Tôn giả Gotama, chủ trương bốn loại tài sản này. Ở đây, Tôn giả Gotama nói gì về vấn đề này?

– Này Bà-la-môn, có phải tất cả mọi người ở đây đồng ý với các Bà-la-môn khi họ chủ trương bốn loại tài sản này?

– Không có vậy, thưa Tôn giả Gotama.

– Này Bà-la-môn, ví như một người nghèo nàn,
không có sở hữu, khốn khổ, dầu cho người đó không
muốn, bị bắt nuốt miếng thịt: "Này người kia, Ông
phải ăn miếng thịt này và Ông phải trả một số tiền".
Cũng vậy, này Bà-la-môn, dầu không được các Bà-
la-môn, Sa-môn ấy chấp nhận, các Bà-la-môn vẫn
chủ trương bốn loại tài sản này.

BÀ LA MÔN                                          114

 Này Bà-la-môn, Ta chủ trương tài sản cho con người là Thánh pháp vô thượng.

Trong khi nhớ đến gia hệ thuở xưa của mình về phía cha và mẹ, chỗ nào một tự thể sanh ra, thời sẽ được chấp nhận tùy thuộc chỗ ấy.

 Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình
Khattiya, thời được chấp nhận là Khattiya.
 Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình
Bà-la-môn, thời được chấp nhận là Bà-la-
môn.
 Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình
Vessa, thời được chấp nhận là Vessa.
 Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình
Sudda, thời được chấp nhận là Sudda.

Này Bà-la-môn, như tùy thuộc duyên gì một ngọn lửa được đốt lên, thời ngọn lửa được chấp nhận theo duyên ấy.

 Nếu do duyên củi, một ngọn lửa được đốt lên,
thời ngọn lửa ấy được chấp nhận là lửa củi.
 Nếu do duyên dăm bào, một ngọn lửa được
đốt lên, thời ngọn lửa ấy được chấp nhận là
lửa dăm bào.

BÀ LA MÔN                                         115

 Nếu do duyên cỏ, một ngọn lửa được đốt lên,
thời ngọn lửa ấy được chấp nhận là lửa cỏ.
 Nếu do duyên phân bò, một ngọn lửa được
đốt lên, thời ngọn lửa ấy được chấp nhận là
lửa phân bò.

Cũng vậy, này Bà-la-môn, Ta chủ trương tài sản cho con người là Thánh pháp vô thượng.

Trong khi nhớ đến gia hệ thuở xưa của mình về
phía cha và mẹ, chỗ nào một tự thể sanh ra, thời sẽ
được chấp nhận tùy thuộc chỗ ấy. Nếu tự thể được
sanh ra trong một gia đình Khattiya, thời được chấp
nhận là Khattiya. Nếu tự thể được sanh ra trong một
gia đình Bà-la-môn... trong một gia đình Vessa...
trong một gia đình Sudda, thời được chấp nhận là
Sudda.

 Nhưng này Bà-la-môn, nếu một người từ một gia
đình Khattiya xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình nhờ pháp và luật được Như Lai tuyên
thuyết, (người ấy) từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của
không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói
láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ
nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có
sân tâm, có chánh kiến, người ấy thành tựu chánh
đạo, thiện pháp.

BÀ LA MÔN                                            116

Này Bà-la-môn, nếu một người từ một gia đình Bà-la-môn...

...từ một gia đình Vessa... từ một gia đình Sudda xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nhờ pháp và luật được Như Lai tuyên thuyết (người ấy) từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho... có chánh kiến, người ấy thành tựu chánh đạo, thiện pháp.

Này Bà-la-môn. Ông nghĩ thế nào? Trong lập
trường này, chỉ có người Bà-la-môn mới có thể tu
tập từ tâm, không hận, không sân; người Khattiya
không có thể được, người Vessa không có thể được,
người Sudda không có thể được?

– Thưa không phải vậy, Tôn giả Gotama. Người
Khattiya, thưa Tôn giả Gotama, cũng có thể trong lập
trường này, tu tập từ tâm, không hận, không sân.
Người Bà-la-môn cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama;
người Vessa cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama; người
Sudda cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama. Tất cả bốn
giai cấp, thưa Tôn giả Gotama, trong lập trường này
đều có thể tu tập từ tâm, không hận, không sân.

– Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Khattiya, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nhờ pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết, từ bỏ sát sanh... (như trên)... có

BÀ LA MÔN                                            117

chánh kiến, người ấy thành tựu chánh đạo, thiện pháp.

Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có
người Bà-la-môn mới có thể lấy cào lưng và bột tắm,
đi đến sông, và tắm rửa cho sạch đất và bụi; người
Khattiya không thể được; người Vessa không thể
được; người Sudda không thể được?

– Thưa không phải vậy, Tôn giả Gotama. Người
Khattiya, thưa Tôn giả Gotama, cũng có thể lấy cào
lưng và bột tắm, đi đến sông và tắm rửa cho sạch đất
và bụi, người Bà-la-môn cũng vậy, thưa Tôn giả
Gotama; người Vessa cũng vậy, thưa Tôn giả
Gotama; người Sudda cũng vậy, thưa Tôn giả
Gotama. Tất cả bốn giai cấp, thưa Tôn giả Gotama,
đều có thể lấy cào lưng và bột tắm đi đến sông và
tắm rửa cho sạch đất và bụi.

– Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu từ một gia đình
Khattiya, có người xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình, người này nhờ pháp và luật do Như
Lai tuyên thuyết, từ bỏ sát sanh... có chánh kiến,
người ấy được xem là thành tựu chánh đạo, thiện
pháp.

Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Bà- la-môn; này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình

BÀ LA MÔN                                          118

Vessa; này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình
Sudda, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình,
người ấy nhờ pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết,
từ bỏ sát sanh... có chánh kiến, người ấy được xem
là thành tựu chánh đạo, thiện pháp.

Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, nếu
có vị vua Khattiya đã làm lễ quán đảnh, cho hội họp
một trăm người thuộc nhiều chủng tánh khác nhau
và nói: "Quý vị hãy đến đây, quý vị nào thuộc gia
đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn, sanh ra từ
hoàng tộc, hãy đem đến bộ phận trên của đồ quay
lửa, bằng cây saka, hay cây sala, hay cây salala, hay
cây chiên-đàn, hay cây sen, quay cho bật lửa và sức
nóng hiện ra. Còn những người thuộc gia đình
Chiên-đà-la (hạ tiện), thuộc gia đình săn bắn, thuộc
gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc
gia đình đổ phân, hãy đến đây, đem đến bộ phận trên
của đồ quay lửa làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng
heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-la
(elanda: cây thu đủ thầu dầu), và quay cho bật lửa và
sức nóng hiện ra".

Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Có phải chỉ có ngọn lửa được nhen lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà- la-môn, sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến bộ phận

BÀ LA MÔN                                           119

của đồ quay lửa, làm bằng cây saka, hay cây sala,
hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, chỉ
có lửa ấy mới có ngọn, mới có màu sắc, mới có ánh
sáng, và chỉ có ngọn lửa ấy mới dùng được vào các
công việc do lửa đem lại; còn ngọn lửa được nhen
lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình
hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm
đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình đổ
phân, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa
làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo ăn, hay
máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan, lửa ấy không
có ngọn, không có màu sắc, không có ánh sáng, và
ngọn lửa ấy không có thể dùng được vào các công
việc do lửa đem lại?

– Không phải vậy, thưa Tôn giả Gotama. Ngọn lửa được nhen lên, sức nóng được tạo ra, thưa Tôn giả Gotama, từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn, sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng cây saka hay cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, ngọn lửa ấy có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, ngọn lửa ấy dùng được vào các công việc do lửa đem lại; còn ngọn lửa được nhen lên, và sức nóng tạo ra từ người thuộc gia đình hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình đổ phân, sau khi đem đến bộ

BÀ LA MÔN                                            120

phận trên của đồ quay lửa, làm bằng gỗ máng chó ăn,
hay máng heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ
cây y-lan, lửa ấy cũng có ngọn, cũng có màu sắc,
cũng có ánh sáng, và ngọn lửa ấy có thể dùng được
vào các công việc do lửa đem lại. Thưa Tôn giả
Gotama, tất cả ngọn lửa đều có ngọn, đều có màu
sắc, đều có ánh sáng, tất cả loại lửa đều có thể dùng
được vào các công việc do lửa đem lại.

– Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu có người từ gia
đình Khattiya xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình, nhờ pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết,
người ấy từ bỏ sát sanh... có chánh kiến, người ấy
được xem là thành tựu chánh đạo, thiện pháp. Nếu
có người từ gia đình Bà-la-môn... Nếu có người từ
gia đình Vessa... Nếu có người từ gia đình Sudda,
xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nhờ
pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ
sát sanh... có chánh kiến, người ấy được xem là thành
tựu chánh đạo, thiện pháp.

Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Esukari bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay Tôn giả Gotama! ... Mong Tôn giả Gotama nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con

BÀ LA MÔN                                           121

trọn đời quy ngưỡng.

BÀ LA MÔN              122

9   Kinh PHẨM BÀLAMÔN – Tăng II, 668

PHẨM BÀLAMÔN – Tăng II, 668

VÍ DỤ CON CHÓ – Tăng II, 668

1. Có năm cựu Bà-la-môn pháp này, này các Tỷ- kheo, nay được thấy giữa các con chó, không được thấy giữa các Bà-la-môn. Thế nào là năm?

2. Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, các nam Bà-la-môn
chỉ đi đến nữ Bà-la-môn, không đến phi nữ Bà-la-
môn. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các nam Bà-la-
môn đi đến nữ Bà-la-môn, cũng đi đến phi nữ Bà-la-
môn. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các con chó đực
chỉ đi đến con chó cái, không đi đến không phải con
chó cái. Đây là cựu Bà-la-môn pháp thứ nhất, này
các Tỷ-kheo, nay chỉ được thấy giữa các loài chó,
không thấy được giữa các Bà-la-môn.

3. Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, các nam Bà-la-môn chỉ đi đến nữ Bà-la-môn trong thời có thể thụ thai, không có đi trong thời kỳ không thể thụ thai. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các nam Bà-la-môn đi đến nữ Bà-la-môn trong thời có thể thụ thai và cũng trong thời không thể thụ thai. Ngày nay, này các Tỷ-kheo,

BÀ LA MÔN                                         123

các con chó đực chỉ đi đến con chó cái trong thời có
thể thụ thai, không đi đến trong thời kỳ không thể thụ
thai. Đây là cựu Bà-la-môn pháp thứ hai, này các Tỷ-
kheo, nay chỉ được thấy giữa các loài chó, không
thấy được giữa các Bà-la-môn.

4. Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, các nam Bà-la-môn
không mua, không bán nữ Bà-la-môn, cọng trú trong
tình tương ái, tiếp tục trong sự thuận hòa. Ngày nay,
này các Tỷ-kheo, các nam Bà-la-môn mua và bán nữ
Bà-la-môn, cọng trú trong tình ái, tiếp tục trong sự
thuận hòa. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các con chó
đực không mua, không bán con chó cái cọng trú
trong tình tương ái, tiếp tục trong sự thuận hòa. Đây
là cựu Bà-la-môn pháp thứ ba, này các Tỷ-kheo, nay
chỉ được thấy giữa các loài chó, không được thấy
giữa các Bà-la-môn.

5. Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, các Bà-la-môn không
cất chứa tài sản, ngũ cốc, bạc và vàng. Ngày nay, này
các Tỷ-kheo, các Bà-la-môn cất chứa tài sản, ngũ
cốc, bạc và vàng. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các
loài chó không cất chứa tài sản, ngũ cốc, bạc và vàng.
Đây là cựu Bà-la-môn pháp thứ tư, này các Tỷ-kheo,
nay chỉ được thấy giữa các loài chó, không được thấy
giữa các Bà-la-môn.

BÀ LA MÔN                                            124

6. Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, các Bà-la-môn vào
buổi chiều tìm đồ ăn buổi chiều, vào buổi sáng tìm
đồ ăn buổi sáng. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các Bà-
la-môn ăn cho đến no nê thỏa bụng, rồi lấy các đồ ăn
còn lại và mang đi. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các
con chó, vào buổi chiều tìm đồ ăn buổi chiều, vào
buổi sáng tìm đồ ăn buổi sáng. Đây là cựu Bà-la-môn
pháp thứ năm, này các Tỷ-kheo, nay chỉ được thấy
giữa các loài chó, không được thấy giữa các Bà-la-
môn.

Năm cựu Bà-la-môn pháp này, này các Tỷ-kheo, nay được thấy giữa các loài chó, không được thấy giữa các Bà-la-môn.

BÀLAMÔN DONA – Tăng II, 670

1. Rồi Bà-la-môn Dona đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Bà-la-môn Dona bạch Thế Tôn:

2. - Thưa Tôn giả Gotama, tôi có nghe như sau: "Sa- môn Gotama không đảnh lễ, hay không đứng dậy, hay không mời ghế các vị Bà-la-môn già yếu, tuổi

BÀ LA MÔN                                          125

lớn, trưởng lão, đời đã được trải qua, đã đến đoạn
cuối cuộc đời." Thưa Tôn giả Gotama, sự thể là như
vậy; Tôn giả Gotama không đảnh lễ, hay không đứng
dậy, hay không mời ghế các vị Bà-la-môn già yếu,
tuổi lớn, trưởng lão, đời đã được trải qua, đã đến
đoạn cuối cuộc đời. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama,
thật là không tốt đẹp.

- Này Dona, Ông có tự cho mình là Bà-la-môn không?

- Thưa Tôn giả Gotama, nếu có ai nói một cách chân
chánh, vị ấy phải nói rằng: "Vị Bà-la-môn thiện sanh
cả từ mẫu hệ và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho
đến bảy đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một dèm
pha nào về vấn đề huyết thống thọ sanh; là nhà phúng
tụng, nhà trì chú, thông hiểu ba tập Vedà với danh
nghĩa, lễ nghi, ngữ nguyên, chú giải và lịch sử truyền
thống là thứ năm, thông hiểu pháp và văn phạm, biện
tài về thuận thế (tự nhiên học) và tướng của vị Đại
nhân".

Thưa Tôn giả Gotama, nói về tôi, nói một cách chơn chánh là nói như vầy. Thưa Tôn giả Gotama, tôi là Bà-la-môn, thiện sanh cả từ mẫu hệ đến phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một dèm pha nào về vấn đề huyết thống thọ sanh; là nhà phúng tụng, nhà trì chú, thông

BÀ LA MÔN                                            126

hiểu ba tập Vedà với danh nghĩa, lễ nghi, ngữ
nguyên, chú giải và lịch sử truyền thống là thứ năm,
thông hiểu pháp và văn phạm, biện tài về thuận thế
và tướng của vị Đại nhân.

- Này Dona, có phải các vị Bà-la-môn thời xưa,
những vị ẩn sĩ giữa các Bà-la-môn, những tác giả các
chú thuật, những nhà tụng tán các chú thuật đã hát,
đã nói lên, đã sưu tầm những Thánh cú mà nay những
Bà-la-môn hiện tại cũng hát lên, nói lên, đọc lên
giống như các vị trước đã làm? Những vị ẩn sĩ ấy tên
là Atthaka, Vàmaka, Vàmadeva, Vessàmitta,
Yamadaggi, Angìrasa, Bharadvàja, Vàsettha,
Kassapa, Bhagu. Những vị ấy tuyên bố có năm hạng
Bà-la-môn này: "Đồng đẳng với Phạm thiên, đồng
đẳng với chư Thiên, các vị biết giới hạn, các vị vượt
lên giới hạn và thứ năm là Bà-la-môn bị vứt bỏ". Này
Dona, Ông là ai giữa các vị ấy?

- Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi không biết năm vị Bà-la-môn này. Nhưng chúng tôi biết chúng tôi là Bà-la-môn. Lành thay, nếu Tôn giả Gotama thuyết pháp cho tôi để tôi biết được năm vị Bà-la-môn này.

- Vậy này Bà-la-môn, hãy nghe và khéo tác ý, ta sẽ nói.

- Thưa vâng, Tôn giả.

BÀ LA MÔN                                           127

Bà-la-môn Dona vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

3. - Thế nào, này Dona, là Bà-la-môn đồng đẳng với Phạm Thiên?

- Ở đây, này Dona, vị Bà-la-môn thiện sanh cả từ
mẫu hệ đến phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho
đến bảy đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một
dèm pha nào về vấn đề huyết thống thọ sanh.
- Vị ấy trong 48 năm sống Phạm hạnh đồng trinh,
học tập chân ngôn (chú thuật).
- Sau khi sống 48 năm Phạm hạnh đồng trinh, sau
khi học tập chân ngôn, vị ấy tìm kiếm tài sản Đạo
Sư cho bậc Đạo Sư một cách đúng pháp, không
phải phi pháp. Ở đây, này Dona, pháp là gì?
Không phải nhờ cày bừa, không phải nhờ buôn
bán, không phải nhờ chăn bò, không phải do cung
tên, không phải do làm người của vua, không phải
do một nghề gì khác, hoàn toàn chỉ do khất thực,
không khinh thường bình bát của người khất sĩ.
- Sau khi giao lại tài sản Đạo sư cho bậc Đạo sư,
sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sà, vị ấy xuất gia,
từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy xuất
gia như vậy, biến mãn một phương với tâm câu
hữu với từ, cũng vậy, phương thứ hai, cũng vậy,
cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư.

BÀ LA MÔN                                             128

Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang,
hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy
an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại,
vô biên, không hận, không sân. Với tâm câu hữu
với bi... với hỷ... với xả. Cũng vậy phương thứ hai,
cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư.
Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang,
hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy
an trú biến mãn với tâm câu hữu với xã, quảng
đại, vô biên, không hận, không sân. Vị ấy, sau khi
tu tập bốn phạm trú này, khi thân hoại mạng
chung, được sanh thiện thú Phạm thiên giới. Như
vậy, này Dona, là vị Bà-la-môn đồng đẳng với
Phạm Thiên.

4. Và này Dona, thế nào là Bà-la-môn đồng đẳng với Chư Thiên?

- Ở đây, này Dona, Bà-la-môn thiện sanh cả tử mẫu
hệ và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho đến bảy
đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một gièm pha
nào về vấn đề huyết thống thọ sanh.
- Vị ấy trong 48 năm sống Phạm hạnh đồng trinh,
học tập châm ngôn.
- Sau khi sống 48 năm Phạm hạnh đồng trinh, sau
khi học tập chân ngôn, vị ấy tìm kiếm tài sản Đạo
Sư cho vị Đạo Sư một cách đúng pháp, không phải

BÀ LA MÔN                                            129

phi pháp. Ở đây, này Dona, pháp là gì? Không
phải nhờ cày bừa, không phải nhờ buôn bán,
không phải nhờ chăn bò, không phải do cung tên,
không phải do làm người của vua, không phải do
một nghề gì khác, hoàn toàn chỉ do khất thực,
không khinh thường bình bát của người khất sĩ.

- Sau khi giao lại tài sản Đạo sư cho bậc Đạo sư, vị
ấy đi tìm vợ một cách đúng pháp, không phải phi
pháp. Và này Dona, ở đây, pháp là gì? Không phải
do mua, không phải do bán, nhưng chỉ với một nữ
Bà-la-môn đã được nước tưới lên, vị ấy đi đến nữ
Bà-la-môn, không đi đến nữ sát-đế-ly, nữ Tỳ-xá,
nữ Thủ-đà, nữ Chiên-đà-la, nữ săn bắn, nữ đan tre,
nữ làm xe, nữ thổ dân, không đi đến người đàn bà
có mang, không đi đến người đàn bà cho con bú,
không đi đến người đàn bà trong thời kỳ không
thể thụ thai.
o Và này Dona, vì sao người Bà-la-môn không
đi đến người đàn bà có mang? Này Dona,
nếu người Bà-la-môn đi đến người đàn bà
có mang, thời đứa đồng nam hay đồng nữ
được sanh hoàn toàn bị ô uế; do vậy, này
Dona, vị Bà-la-môn không đi đến người đàn
bà có mang.
o Và vì sao, này Dona, Bà-la-môn không đi
đến người đàn bà cho con bú? Này Dona,

BÀ LA MÔN                                          130

nếu Bà-la-môn đi đến người đàn bà cho con
bú, thời này Dona, đứa đồng nam hay đồng
nữ bú sữa không được thanh tịnh; do vậy,
này Dona, vị Bà-la-môn không đi đến người
đàn bà cho con bú.
o Và vì sao, này Dona, Bà-la-môn không đi
đến người đàn bà trong thời kỳ không thể
thụ thai? Này Dona, nếu vị Bà-la-môn đi
đến người đàn bà trong thời không thể thụ
thai, thời nữ Bà-la-môn ấy trở thành một
phương tiện để thỏa lòng dục, để vui đùa, để
thỏa thích.
o Nữ Bà-la-môn đối với nam Bà-la-môn chỉ
có mục đích đẻ con.
- Vị ấy từ dâm dục (đúng pháp) sinh con rồi, liền
cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia
đình, sống không gia đình. Vị ấy xuất gia như vậy,
ly dục, ly pháp bất thiện... chứng đạt và an trú
Thiền thứ tư. Vị ấy, sau khi tu tập bốn Thiền, sau
khi thân hoại mạng chung, được sanh lên cõi lành,
Thiên giới, cõi đời này. Như vậy, này Dona, là Bà-
la-môn đồng đẳng với chư Thiên.

5. Và thế nào, này Dona, là một Bà-la-môn có giới hạn?

BÀ LA MÔN                                          131

- Ở đây, này Dona, Bà-la-môn thiện sanh cả từ mẫu
hệ và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho đến bảy
đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một gièm pha
nào về vấn đề huyết thống thọ sanh.
- Vị ấy trong 48 năm sống Phạm hạnh đồng trinh,
học tập chân ngôn.
- Sau khi sống 48 năm Phạm hạnh đồng trinh, sau
khi học tập chân ngôn, vị ấy tìm kiếm tài sản Đạo
Sư cho vị Đạo Sư một cách đúng pháp, không phải
phi pháp. Ở đây, này Dona, pháp là gì? Không
phải nhờ cày bừa, không phải nhờ buôn bán,
không phải nhờ chăn bò, không phải do cung tên,
không phải do làm người của vua, không phải do
một nghề gì khác, hoàn toàn chỉ do khất thực,
không khinh thường bình bát của người khất sĩ.
- Sau khi giao lại tài sản Đạo sư cho bậc Đạo sư, vị
ấy đi tìm vợ một cách đúng pháp, không phải phi
pháp. Và này Dona, ở đây, pháp là gì? Không phải
do mua, không phải do bán, nhưng chỉ với một nữ
Bà-la-môn đã được nước tưới lên, vị ấy đi đến nữ
Bà-la-môn, không đi đến nữ sát-đế-ly, nữ Tỳ-xá,
nữ Thủ-đà, nữ Chiên-đà-la, nữ săn bắn, nữ đan tre,
nữ làm xe, nữ thổ dân, không đi đến người đàn bà
có mang, không đi đến người đàn bà cho con bú,
không đi đến người đàn bà trong thời kỳ không
thể thụ thai. Và này Dona, vì sao người Bà-la-môn
không đi đến người đàn bà có mang? Này Dona,

BÀ LA MÔN                                          132

nếu vị Bà-la-môn đi đến người đàn bà có
mang...(như trên)...
- Nữ Bà-la-môn đối với nam Bà-la-môn chỉ có mục
đích đẻ con.
- Vị ấy từ dâm dục (đúng pháp) sinh con rồi, do ưa
thích con nít, sống trong gia đình, không xuất gia
từ bỏ gia đình. Cho đến sự giới hạn của các Bà-la-
môn thời xưa, vị ấy đứng tại đấy, không vượt qua
giới hạn ấy. Cho đến giới hạn của các Bà-la-môn
thời xưa, vị ấy đứng ở đấy, không vượt qua giới
hạn ấy. Này Dona, do vậy Bà-la-môn được gọi là
có giới hạn. Như vậy, này Dona, là Bà-la-môn có
giới hạn.

6. Và này Dona, thế nào là một Bà-la-môn vượt qua giới hạn?

- Ở đây, này Dona, Bà-la-môn thiện sanh cả từ mẫu
hệ và phụ hệ... về vấn đề huyết thống thọ sanh.
- Vị ấy trong 48 năm sống Phạm hạnh đồng trinh,
học tập chân ngôn.
- Sau khi sống 48 năm Phạm hạnh đồng trinh, sau
khi học tập chân ngôn, vị ấy tìm kiếm tài sản Đạo
Sư cho vị Đạo Sư một cách đúng pháp, không phải
phi pháp. Ở đây, này Dona, pháp là gì? Không
phải nhờ cày bừa, không phải nhờ buôn bán,
không phải nhờ chăn bò, không phải do cung tên,

BÀ LA MÔN                                          133

không phải do làm người của vua, không phải do
một nghề gì khác, hoàn toàn chỉ do khất thực,
không khinh thường bình bát của người khất sĩ.
- Sau khi giao lại tài sản Đạo sư cho bậc Đạo sư, vị
ấy đi tìm vợ một cách đúng pháp và phi pháp. Do
mua, do bán với nữ Bà-la-môn được nước tưới
lên, vị ấy đi đến nữ Bà-la-môn, cũng đi đến nữ
sát-đế-ly, cũng đi đến nữ Tỳ-xá, cũng đi đến nữ
Thủ-đà, cũng đi đến nữ Chiên-đà-la, cũng đi đến
nữ săn bắn, cũng đi đến nữ đan tre, cũng đi đến nữ
làm xe, cũng đi đến nữ thổ dân, cũng đi đến người
đàn bà có mang, cũng đi đến người đàn bà cho con
bú, cũng đi đến người đàn bà trong thời kỳ không
thể thụ thai.
- Nữ Bà-la-môn đối với vị ấy là phương tiện để thỏa
lòng dục, để vui đùa, để thỏa thích. Nữ Bà-la-môn
đối với nam Bà-la-môn có mục đích đẻ con. Cho
đến sự giới hạn của các Bà-la-môn thời xưa, vị ấy
không đứng tại đấy, vị ấy vượt qua giới hạn ấy.
Cho đến giới hạn của các Bà-la-môn thời xưa, vị
ấy không đứng ở đấy, vị ấy vượt qua giới hạn ấy.
Này Dona, do vậy Bà-la-môn được gọi vị đã vượt
qua giới hạn. Như vậy, này Dona, là Bà-la-môn
vượt qua giới hạn.

7. Và này Dona, thế nào là Bà-la-môn Chiên-đà-la?

BÀ LA MÔN                                           134

- Ở đây, này Dona, Bà-la-môn thiện sanh cả từ mẫu
hệ và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho đến bảy
đời tổ phụ, không một vết nhơ nào, một gièm pha
nào về vấn đề huyết thống thọ sanh.
- Vị ấy trong 48 năm sống Phạm hạnh đồng trinh,
học tập chân ngôn.
- Sau khi sống 48 năm Phạm hạnh đồng trinh, sau
khi học tập chân ngôn, vị ấy tìm kiếm tài sản Đạo
Sư cho vị Đạo Sư một cách đúng pháp và phi
pháp. Ở đây, này Dona, pháp là gì? Không phải
nhờ cày bừa, không phải nhờ buôn bán, không
phải nhờ chăn bò, không phải do cung tên, không
phải do làm người của vua, không phải do một
nghề gì khác, hoàn toàn chỉ do khất thực, không
khinh thường bình bát của người khất sĩ.
- Sau khi giao lại tài sản Đạo sư cho bậc Đạo sư, vị
ấy đi tìm vợ một cách đúng pháp và phi pháp. Do
mua, do bán với nữ Bà-la-môn được nước lên, vị
ấy đi đến nữ Bà-la-môn, cũng đi đến nữ sát-đế-ly,
cũng đi đến nữ Tỳ-xá, cũng đi đến nữ Thủ-đà,
cũng đi đến nữ Chiên-đà-la, cũng đi đến nữ săn
bắn, cũng đi đến nữ đan tre, cũng đi đến nữ làm
xe, cũng đi đến nữ thổ dân, cũng đi đến người đàn
bà có mang, cũng đi đến người đàn bà cho con bú,
cũng đi đến người đàn bà trong thời kỳ không thể
thụ thai.

BÀ LA MÔN                                          135

- Nữ Bà-la-môn đối với vị ấy là phương tiện để thỏa
lòng dục, để vui đùa, để thỏa thích.
- Nữ Bà-la-môn đối với nam Bà-la-môn có mục
đích đẻ con.
- Vị ấy để nuôi mạng sống, làm tất cả nghề. Rồi các
Bà-la-môn nói với vị ấy như sau: "Sao Tôn giả tự
cho mình là Bà-la-môn, lại làm tất cả nghề để nuôi
mạng sống?" Vị ấy trả lời như sau: "Như lửa đốt
vật sạch, cũng đốt vật nhớp, nhưng không phải vì
vậy mà ngọn lửa bị uế nhiễm". Cũng vậy, này các
Tôn giả, nếu Bà-la-môn làm tất cả nghề để nuôi
mạng sống, nhưng không phải vì vậy mà Bà-la-
môn bị uế nhiễm.
- Vì làm tất cả nghề để nuôi mạng sống, này Dona,
nên Bà-la-môn được gọi là Bà-la-môn Chiên-đà-
la. Như vậy, này Dona, là Bà-la-môn Chiên-đà-la.

8. Này Dona, có phải các Bà-la-môn thời xưa, những vị ẩn sĩ giữa các Bà-la-môn, những tác giả các chú thuật, những nhà tụng tán các chú thuật đã hát, đã nói lên, đã sưu tầm những Thánh cú mà nay, những Bà- la-môn hiện tại cũng hát lên, đọc lên giống như các vị trước đã làm. Những vị ấy tên là Atthaka, Vàmaka, Vàmadeva, Vessàmitta, Yamadaggi, Angìrasa, Bhàradvàja, Vàsettha, Kassapa, Bhagu. Những vị ấy tuyên bố có năm hạng Bà-la-môn này: "Vị đồng đẳng với Phạm thiên, vị đồng đẳng với chư Thiên, các vị

BÀ LA MÔN                                            136

có giới hạn, các vị vượt lên giới hạn và thứ năm là Bà-la-môn Chiên-đà-la". Này Dona, Ông là ai giữa các vị ấy?

- Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, chúng con chưa thành tựu đầy đủ Bà-la-môn Chiên-đà-la.

Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật hy hữu thay,
Tôn giả Gotama!... Mong Tôn giả Gotama nhận con
làm đệ tử cư sĩ. Từ nay cho đến mạng chung con trọn
đời quy ngưỡng.

BÀLAMÔN SANGÀRAVA – Tăng II, 682

1. Rồi Bà-la-môn Sangàrava đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, nói với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Bà-la-môn Sangàrava thưa với Thế Tôn:

2. - Do nhân gì, do duyên gì, thưa Tôn giả Gotama, có khi các chú thuật học thuộc lòng lâu ngày (đọc tụng) lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng? Do nhân gì, do duyên gì, thưa Tôn giả Gotama, có khi các chú thuật không học thuộc lòng lâu ngày (đọc tụng) lại nhớ lên

BÀ LA MÔN                                          137

được, còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng?

3. - Này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị dục tham xâm chiếm, bị dục tham chi phối, và không như thật biết rõ sự xuất ly khỏi dục tham đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi ích cả hai, cho nên các chú thuật được học thuộc lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước trộn lẫn với thuốc nhuộm gôm lặc, hay màu đỏ tía, hay màu xanh hay màu vàng và ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía bóng mặt của mình, không có thể như thật biết được, thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm bị dục tham xâm chiếm, bị dục tham chi phối, không như thật rõ biết sự xuất ly khỏi dục tham đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật được học thuộc lòng lâu ngày lại không nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

BÀ LA MÔN                                             138

4. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị sân xâm chiếm, bị sân chi phối, không như thật biết sự xuất ly khỏi sân đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật được học thuộc lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước được lửa đun
sôi, sôi lên sùng sục, sôi lên cuồn cuộn. Ở đây, một
người có mắt muốn ngắm nghía bóng mặt của mình,
không thể như thật biết và thấy được. Cũng vậy, này
Bà-la-môn, trong khi trú với tâm bị sân xâm
chiếm...cho nên các chú thuật được học thuộc lòng
lâu ngày lại không nhớ lên được, còn nói gì các chú
thuật không được học thuộc lòng!

5. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị hôn trầm thụy miên xâm chiếm, bị hôn trầm thụy miên chi phối, không như thật biết sự xuất ly khỏi hôn trầm thụy miên, đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật được học thuộc lòng

BÀ LA MÔN                                            139

lâu ngày lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước bị rong rêu che
phủ. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía
khuôn mặt của mình, không thể như thật biết được.
Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm bị
dục tham xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật
không được học thuộc lòng!

6. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị trạo hối
xâm chiếm, bị trạo hối chi phối, không như thật biết
sự xuất ly khỏi trạo hối đã khởi lên; trong khi ấy,
người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của
mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi
ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và
thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật
được học thuộc lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên
được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc
lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước bị gió thổi, dao động, chấn động, nổi sóng. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía khuôn mặt của mình, không thể như thật biết được và thấy được. Cũng vậy, này Bà- la-môn, trong khi trú với tâm bị trạo hối xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

BÀ LA MÔN                                            140

7. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị nghi
hoặc xâm chiếm, bị nghi hoặc chi phối, không như
thật biết sự xuất ly khỏi nghi hoặc đã khởi lên; trong
khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích
của mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy
lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết
và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật
được học thuộc lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên
được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc
lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước bị khuấy động,
khuấy đục, khuấy bùn, đặt trong bóng tối. Ở đây, một
người có mắt muốn ngắm nghía khuôn mặt của mình,
không thể như thật biết được và thấy được. Cũng
vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm bị nghi
hoặc xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật không
được học thuộc lòng!

8. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị dục tham xâm chiếm, không bị dục tham chi phối, lại như thật biết sự xuất ly khỏi dục tham đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật không được

BÀ LA MÔN                                            141

học thuộc lòng lâu ngày lại được nhớ lên, còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị trộn
lẫn với thuốc nhuộm hoặc gôm lặc, hay màu đỏ tía,
hay màu xanh, hay màu vàng, và ở đây, một người
có mắt muốn ngắm nghía khuôn mặt của mình, có
thể như thật biết được và thấy được. Cũng vậy, này
Bà-la-môn, trong khi trú với tâm không bị dục tham
xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật đã được học
thuộc lòng!

9. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị sân xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị lửa
đun sôi, không sôi lên sùng sục, không nổi lên cuồn
cuộn. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía
khuôn mặt của mình, có thể như thật biết được và
thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú
với tâm không bị sân xâm chiếm, không bị sân chi
phối... còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc
lòng!

10. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị hôn trầm thụy miên xâm chiếm, không bị hôn trầm

BÀ LA MÔN                                          142

thụy miên chi phối... còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị rong
rêu che phủ. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm
nghía khuôn mặt của mình, có thể như thật biết được
và thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi
trú với tâm không bị hôn trầm thụy miên xâm chiếm,
không bị hôn trầm thụy miên chi phối... còn nói gì
các chú thuật đã được học thuộc lòng!

11. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị trạo hối xâm chiếm, không bị trạo hối chi phối... còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị gió
thổi, không bị dao động, không bị chấn động, không
bị nổi sóng. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm
nghía khuôn mặt của mình, có thể như thật biết được
và thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi
trú với tâm không bị trạo hối miên xâm chiếm, không
bị trạo hối chi phối... còn nói gì các chú thuật đã được
học thuộc lòng!

12. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị nghi hoặc xâm chiếm, không bị nghi hoặc chi phối... còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

BÀ LA MÔN                                              143

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị khuấy động, đặt giữa ánh sáng. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm bóng mặt của mình, có thể như thật biết và thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm không bị nghi hoặc xâm chiếm, không bị nghi hoặc chi phối và như thật biết sự xuất ly ra khỏi nghi hoặc đã khởi lên; trong khi ấy, như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, như thật biết và thấy lợi ích cả hai. Cho nên các chú thuật không được học thuộc lòng lâu ngày được nhớ lên, còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Đây là nhân, đây là duyên, này Bà-la-môn, có khi các
chú thuật không được học thuộc lòng lâu ngày, lại có
thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật đã được
học thuộc lòng!

13. Khi được nói vậy, Bà-la-môn Sangàrava bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn...từ này cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

BÀLAMÔN KÀRANAPÀLI – Tăng II, 690

BÀ LA MÔN                                             144

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesàlì, tại Mahàvana, chỗ
giảng đường có nóc nhọn. Lúc bấy giờ, Bà-la-môn
Kàranapàli đang xây dựng nhà cho Licchavì. Bà-la-
môn Kàranapàli thấy Bà-la-môn Pingiyàni từ đường
xa đi đến, sau khi thấy, liền nói với Bà-la-môn
Karanapàli:

- Tôn giả Pingiyàni đi từ đâu đến sớm như vậy?

- Thưa Tôn giả, tôi đi từ chỗ Sa-môn Gotama về.

- Tôn giả Pingiyàni nghĩ thế nào về trí tuệ sáng suốt của Sa-môn Gotama? Ngài có nghĩ vị ấy là một bậc Hiền trí chăng?

- Tôi là ai, thưa Tôn giả, lại có thể biết được trí tuệ
sáng suốt của Sa-môn Gotama. Chỉ có ai như vị ấy,
mới có thể biết được trí tuệ sáng suốt của Sa-môn
Gotama.

- Thật là cao thượng lời Tôn giả Pingiyàni tán thán
Sa-môn Gotama. "Tôi là ai, thưa Tôn giả, lại có nói
lời tán thán Sa-môn Gotama". Được tán thán bởi
những bậc được tán thán là Tôn giả Gotama, bậc tối
thắng giữa chư Thiên và loài Người. Tôn giả
Pingyiàni thấy những lợi ích gì lại cực lực tin tưởng
Sa-môn Gotama như vậy?

BÀ LA MÔN                                             145

 Thưa Tôn giả, ví như một người đã thỏa mãn
với vị ngọt tối thượng sẽ không còn thèm muốn
các vị ngọt hạ liệt khác. Cũng vậy, thưa Tôn
giả, khi đã nghe pháp của Tôn giả Gotama, như
Khế kinh, Phúng tụng, Ký thuyết, Vị tằng hữu
pháp.., thời không còn thèm muốn các lý thuyết
của những người khác, của các Sa-môn, Bà-la-
môn thấp kém.
 Ví như, thưa Tôn giả, một người bị đói lả và
mệt mỏi, tìm được một bánh mật, cứ mỗi miếng
vị ấy được nếm, cứ mỗi miếng vị ấy được
thưởng thức vị ngọt thuần nhất. Cũng vậy, thưa
Tôn giả, khi đã được nghe pháp của Tôn giả
Gotama, như Khế kinh, Phúng tụng, Ký thuyết,
Vị tằng hữu pháp...vị ấy được hoan hỷ, tâm
được tịnh tín.
 Ví như, thưa Tôn giả, một người tìm được một
cành cây chiên-đàn, chiên-đàn vàng hay chiên-
đàn đỏ, chỗ nào người ấy ngửi hoặc từ nơi rễ,
hoặc từ nơi chặng giữa, hoặc từ nơi ngọn,
người ấy được hương thơm thuần diệu. Cũng
vậy, thưa Tôn giả, khi đã được nghe pháp của
Tôn giả Gotama, như Khế kinh, Phúng tụng,
Ký thuyết, Vị tằng hữu pháp...thời vị ấy được
thưởng thức hân hoan, được thưởng thức hoan
hỷ.

BÀ LA MÔN                                       146

 Ví như, thưa Tôn giả, một người bị bệnh, khổ
đau, bị trọng bệnh, rồi có vị lương y lập tức
chữa cho khỏi bệnh. Cũng vậy, thưa Tôn giả,
khi đã được nghe pháp của Tôn giả Gotama,
như Khế kinh, Phúng tụng, Ký thuyết, Vị tằng
hữu pháp... khi ấy, sầu bi khổ ưu não đi đến tiêu
diệt.
 Ví như, thưa Tôn giả, một hồ sen, có nước
trong, có nước ngọt, có nước mát, có nước mát
trong, có bờ hồ khéo sắp đặt, đẹp đẽ, rồi một
người đi đến, bị nóng nhiệt não, bị nóng bức
bách, mệt mỏi, thèm uống nước, khát nước.
Người ấy, sau khi lặn xuống trong hồ sen ấy,
sau khi tắm rửa, uống nước, tất cả khổ cực mệt
mỏi, nhiệt não đều được lắng dịu. Cũng vậy,
thưa Tôn giả, khi đã được nghe pháp của Tôn
giả Gotama, như Khế kinh, Phúng tụng, Ký
thuyết, Vị tằng hữu pháp... khi ấy tất cả khổ
cực, mệt mỏi, nhiệt não đều được chỉ tức.

2. Khi được nói vậy, Bà-la-môn Karanapàli từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y qua một bên vai, đầu gối bên phải quỳ trên mặt đất, chắp tay hướng đến Thế Tôn, và ba lần thốt lên lời cảm hứng sau đây:

- Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác!

BÀ LA MÔN                                           147

- Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác!
- Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác!

- Thật vi diệu thay, Tôn giả Pingiyàni! Thật vi diệu
thay, Tôn giả Pingiyàni! Thưa Tôn giả Pingiyàni,
như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã
xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường
cho những kẻ đi lạc hướng, đem đèn sáng vào trong
bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng
vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều
phương tiện trình bày giải thích. Thưa Tôn giả
Pingiyàni, con nay xin quy y Tôn giả Gotama, quy y
Pháp và chúng Tỷ-kheo. Tôn giả Pingyàni hãy chấp
nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung,
con trọn đời quy ngưỡng.

BÀLAMÔN PINGIYÀNI – Tăng II, 693

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesàlì, tại Mahàvana, chỗ
giảng đường có nóc nhọn, có khoảng 500 người
Licchavi hầu hạ Thế Tôn. Một số người Licchavi
toàn xanh, màu sắc xanh, mặc vải màu xanh, mang
đồ trang sức màu xanh. Một số người Licchavi toàn
vàng, màu sắc vàng, mặc vải màu vàng, mang đồ

BÀ LA MÔN                                          148

trang sức màu vàng. Một số người Licchavi toàn đỏ,
màu sắc đỏ, mặc vải màu đỏ, mang đồ trang sức màu
đỏ. Một số người Licchavi toàn trắng, màu sắc trắng,
mặc vải màu trắng, mang đồ trang sức màu trắng.
Nhưng thật sự Thế Tôn đã chói sáng với dung sắc và
sự huy hoàng.

Rồi Bà-la-môn Pingiyàni từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y vào một bên vai, chắp tay hướng đến Thế Tôn và bạch Thế Tôn:

- Điều này được nói lên cho con, bạch Thế Tôn! Điều này được nói lên cho con, bạch Thế Tôn!

- Hãy nói lên, này Pingiyàni!

Thế Tôn nói như vậy. Rồi Bà-la-môn Pingiyàni trước mặt Thế Tôn, nói lên bài kệ thích đáng:

Như loại hoa sen hồng,
Buổi sáng hương ngào ngạt,
Khi đóa hoa càng nở,
Hương thơm càng ngát hương.
Xem Angìrasa,
Chiếu hào quang sáng chói,
Chói sáng thật rực rỡ,
Như mặt trời trên không.

BÀ LA MÔN                                          149

Rồi các người Licchavi ấy đem 500 thượng y dâng
đắp cho Bà-la-môn Pingiyàni. Và Bà-la-môn
Pingiyàni đem 500 thượng y ấy dâng đắp cho Thế
Tôn. Thế Tôn nói với các vị ấy:

2. - Này các Licchavì, sự xuất hiện của năm châu báu khó tìm được ở đời.

3. Thế nào là năm?

 Sự xuất hiện của Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác khó tìm được ở đời.
 Người thuyết được Pháp Luật do Như Lai
tuyên bố khó tìm được ở đời.
 Người hiểu được Pháp Luật do Như Lai tuyên
bố khó tìm được ở đời.
 Người thực hành pháp và tùy pháp, sau khi đã
hiểu rõ lời thuyết giảng về Pháp và Luật do
Như Lai tuyên thuyết, khó tìm được ở đời.
 Người biết ơn, nhớ ơn khó tìm được ở đời.

Này các Licchavi, sự xuất hiện của năm loại châu báu này khó tìm được ở đời.

BÀ LA MÔN                                          150

10 Kinh VÍ DỤ CON CHÓ – Tăng II, 668

VÍ DỤ CON CHÓ – Tăng II, 668

1. Có năm cựu Bà-la-môn pháp này, này các Tỷ- kheo, nay được thấy giữa các con chó, không được thấy giữa các Bà-la-môn. Thế nào là năm?

2. Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, các nam Bà-la-môn
chỉ đi đến nữ Bà-la-môn, không đến phi nữ Bà-la-
môn. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các nam Bà-la-
môn đi đến nữ Bà-la-môn, cũng đi đến phi nữ Bà-la-
môn. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các con chó đực
chỉ đi đến con chó cái, không đi đến không phải con
chó cái. Đây là cựu Bà-la-môn pháp thứ nhất, này
các Tỷ-kheo, nay chỉ được thấy giữa các loài chó,
không thấy được giữa các Bà-la-môn.

3. Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, các nam Bà-la-môn chỉ đi đến nữ Bà-la-môn trong thời có thể thụ thai, không có đi trong thời kỳ không thể thụ thai. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các nam Bà-la-môn đi đến nữ Bà-la-môn trong thời có thể thụ thai và cũng trong thời không thể thụ thai. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các con chó đực chỉ đi đến con chó cái trong thời có thể thụ thai, không đi đến trong thời kỳ không thể thụ thai. Đây là cựu Bà-la-môn pháp thứ hai, này các Tỷ-

BÀ LA MÔN                                            151

kheo, nay chỉ được thấy giữa các loài chó, không thấy được giữa các Bà-la-môn.

4. Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, các nam Bà-la-môn
không mua, không bán nữ Bà-la-môn, cọng trú trong
tình tương ái, tiếp tục trong sự thuận hòa. Ngày nay,
này các Tỷ-kheo, các nam Bà-la-môn mua và bán nữ
Bà-la-môn, cọng trú trong tình ái, tiếp tục trong sự
thuận hòa. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các con chó
đực không mua, không bán con chó cái cọng trú
trong tình tương ái, tiếp tục trong sự thuận hòa. Đây
là cựu Bà-la-môn pháp thứ ba, này các Tỷ-kheo, nay
chỉ được thấy giữa các loài chó, không được thấy
giữa các Bà-la-môn.

5. Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, các Bà-la-môn không
cất chứa tài sản, ngũ cốc, bạc và vàng. Ngày nay, này
các Tỷ-kheo, các Bà-la-môn cất chứa tài sản, ngũ
cốc, bạc và vàng. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các
loài chó không cất chứa tài sản, ngũ cốc, bạc và vàng.
Đây là cựu Bà-la-môn pháp thứ tư, này các Tỷ-kheo,
nay chỉ được thấy giữa các loài chó, không được thấy
giữa các Bà-la-môn.

6. Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, các Bà-la-môn vào buổi chiều tìm đồ ăn buổi chiều, vào buổi sáng tìm đồ ăn buổi sáng. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các Bà- la-môn ăn cho đến no nê thỏa bụng, rồi lấy các đồ ăn

BÀ LA MÔN                                            152

còn lại và mang đi. Ngày nay, này các Tỷ-kheo, các
con chó, vào buổi chiều tìm đồ ăn buổi chiều, vào
buổi sáng tìm đồ ăn buổi sáng. Đây là cựu Bà-la-môn
pháp thứ năm, này các Tỷ-kheo, nay chỉ được thấy
giữa các loài chó, không được thấy giữa các Bà-la-
môn.

Năm cựu Bà-la-môn pháp này, này các Tỷ-kheo, nay được thấy giữa các loài chó, không được thấy giữa các Bà-la-môn.

BÀ LA MÔN                                         153

11 Kẻ ấy Ta mới gọi, Chánh danh Bàlamôn - Kinh VASETTHA – 98 Trung II, 775

KINH VASETTHA (Vasettha suttam) – Bài kinh số 98 – Trung II, 775

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Icchanankala (Y-xa-
năng-gia-la), tại khu rừng Icchanankala. Lúc bấy giờ
có rất nhiều Bà-la-môn danh tiếng và giàu có trú tại
Icchanankala như Bà-la-môn Canki, Bà-la-môn
Tarukkha, Bà-la-môn Pokkharasati, Bà-la-môn
Janussoni, Bà-la-môn Todeyya cùng rất nhiều Bà-la-
môn danh tiếng và giàu có khác. Rồi trong khi các
thanh niên Bà-la-môn Vasettha và Bharadvaja đang
tản bộ du hành, câu chuyện sau đây được khởi lên:
"Thế nào là một vị Bà-la-môn?"

Thanh niên Bharadvaja nói như sau:

– Nếu ai thiện sanh từ mẫu hệ và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không bị một vết nhơ nào, không bị một dèm pha nào về vấn

BÀ LA MÔN                                          154

đề huyết thống thọ sanh, như vậy là làm một vị Bà- la-môn.

Thanh niên Vasettha nói như sau:

– Nếu ai có giới hạnh và thành tựu các cấm giới, như vậy là một vị Bà-la-môn.

Thanh niên Bà-la-môn Bharadvaja không thể
thuyết phục thanh niên Bà-la-môn Vasettha, và thanh
niên Bà-la-môn Vasettha không thể thuyết phục
thanh niên Bharadvaja. Rồi thanh niên Bà-la-môn
Vasettha nói với thanh niên Bà-la-môn Bharadvaja:

– Này Bharadvaja, Sa-môn Gotama này là
Thích tử, xuất gia từ dòng họ Thích-ca, nay đang trú
ở Icchanankala, tại khu rừng Icchanankala. Tiếng
đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về Tôn giả
Gotama: "Đây là Thế Tôn... Phật, Thế Tôn". Này
Tôn giả Bharadvaja, chúng ta hãy đến Sa-môn
Gotama, sau khi đến hãy hỏi Tôn giả Gotama về
nghĩa lý này, và Sa-môn Gotama trả lời như thế nào,
chúng ta sẽ như vậy thọ trì.

– Thưa vâng.

Thanh niên Bà-la-môn Bharadvaja vâng đáp thanh niên Vasettha. Rồi thanh niên Bà-la-môn

BÀ LA MÔN                                          155

Vasettha và Bharadvaja cùng đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm
thân hữu, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một
bên, thanh niên Bà-la-môn Vasettha dùng những bài
kệ bạch Thế Tôn:

Chúng con cả hai người,
Được tôn xưng, tự nhận,
Là những bậc thông thái
Cả ba tập Vệ-đà.
Con là đệ tử Ngài,
Pokkharasati,
Còn vị thanh niên này,
Đệ tử Tarukkha.
Ba Vệ-đà nói gì,
Chúng con đều thông đạt,
Văn cú và văn phạm,
Chúng con đều thấu hiểu,
Thuyết giảng và giải thích,
Thật giống bậc Đạo sư.
Tôn giả Gotama,
Giữa hai người chúng con
Có sự tranh luận này,
Về huyết thống thọ sanh.
Bharadvaja nói:
"Chính do sự thọ sanh".

BÀ LA MÔN                                         156

Con nói: "Do hành động,
Mới thành Bà-la-môn".
Mong bậc có Pháp nhãn,
Hiểu cho là như vậy.
Cả hai người chúng con,
Không thể thuyết phục nhau.
Chúng con đến hỏi Ngài,
Bậc Chánh Giác tôn xưng.
Như trăng được tròn đầy,
Quần chúng đến chấp tay,
Đảnh lễ và chiêm ngưỡng.
Cũng vậy, ở trong đời,
Quần chúng đến đảnh lễ,
Gotama Tôn giả.
Chúng con đến hỏi Ngài,
Bậc Pháp nhãn thế gian,
Bà-la-môn do sanh,
Hay chính do hành động?
Chúng con không được biết,
Hãy nói chúng con biết.

Đức Thế Tôn bèn nói:
Này Ông Vasettha,
Ta trả lời cho Ông,
Thuận thứ và như thật,
Sự phân loại do sanh,
Của các loại hữu tình,

BÀ LA MÔN                                  157

Chính do sự sanh đẻ,
Do sanh, có dị loại.
Hãy xem cỏ và cây,
Dầu chúng không nhận thức,
Chúng có tướng thọ sanh,
Do sanh, có dị loại.
Hãy xem loại côn trùng,
Bướm đêm, các loại kiến,
Chúng có tướng thọ sanh,
Do sanh, có dị loại.
Hãy xem loại bốn chân,
Loại nhỏ và loại lớn,
Chúng có tướng thọ sanh,
Do sanh, có dị loại.
Hãy xem loài bò sát,
Loại rắn, loại lưng dài,
Chúng có tướng thọ sanh,
Do sanh, có dị loại.
Hãy xem các loại cá,
Loại sinh sống trong nước,
Chúng có tướng thọ sanh,
Da sanh, có dị loại.
Hãy xem các loại chim,
Loại có cánh trên trời,

BÀ LA MÔN                                158

Chúng có tướng thọ sanh,
Do sanh, có dị loại.
Tùy theo sự thọ sanh,
Chúng có tướng tùy sanh.
Trong thế giới loài Người,
Tướng sanh không có nhiều,
Không ở đầu mái tóc,
Không ở tai, ở mắt,
Không ở miệng, ở mũi,
Không ở môi, ở mày,
Không ở cổ, ở nách,
Không ở bụng, ở lưng,
Không ở ngực, ở vú,
Không âm hộ, hành dâm.
Không ở tay, ở chân,
Không ở ngón, ở móng,
Không ở cổ chân, vế,
Không ở sắc, ở tiếng.
Không tướng, do tùy sanh,
Tùy sanh, loại sai khác.
Trên tự thân con người,
Không có gì đặc biệt.
Chỉ tùy theo danh xưng,
Loài Người được kêu gọi.
Đối người tự sinh sống.
Chăn bò, lo ruộng đất,

BÀ LA MÔN                                 159

Vasettha hãy biết,
Kẻ ấy là nông phu,
Không phải Bà-la-môn.
Ai sống theo nghề nghiệp,
Vasettha hãy biết,
Kẻ ấy là công thợ,
Không phải Bà-la-môn.
Ai sống nghề buôn bán,
Vasettha hãy biết,
Kẻ ấy là thương nhân,
Không phải Bà-la-môn.
Ai sống hầu hạ người,
Vasettha hãy biết,
Kẻ ấy là nô bộc,
Không phải Bà-la-môn.
Ai sống lấy của người,
Vasettha hãy biết,
Kẻ ấy là kẻ trộm,
Không phải Bà-la-môn.
Ai sống nghề cung tên,
Vasettha hãy biết,
Kẻ ấy là nhà binh,
Không phải Bà-la-môn.
Ai sống nghề tế tự,

BÀ LA MÔN                               160

Vasettha hãy biết,
Kẻ ấy là tế quan,
Không phải Bà-la-môn.
Ai sống giữa loài Người,
Thọ hưởng làng, quốc độ,
Vasettha hãy biết,
Kẻ ấy là vua chúa,
Không phải Bà-la-môn.
Và Ta không có gọi,
Kẻ ấy Bà-la-môn.
Chỉ vì do thọ sanh,
Dầu vị ấy cao sang,
Dầu vị ấy giàu có,
Nhưng còn ham thế lợi.
Không tham lam thế lợi,
Không chấp thủ sở hữu,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Vị đoạn tận kiết sử,
Không ai không sợ hãi,
Siêu việt mọi chấp trước,
Thoát ly các hệ phược,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Cắt dây thừng, dây ách,

BÀ LA MÔN                               161

Dây cương, cùng dây trói,
Quăng đi cây chắn ngang,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Bậc sáng suốt, giác ngộ,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ai không lỗi, chịu đựng,
Nhiếc mắng cùng đánh trói,
Trang bị với nhẫn lực,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Không phẫn nộ, giữ luật,
Có giới hạnh không kiêu,
Nhiếp phục, thân tối hậu,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Như nước trên lá sen,
Hột cải trên đỉnh nhọn,
Không tham luyến dục vọng,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ai biết ngay đời này
Khổ vì ngã đoạn tận,
Gánh nặng được đặt xuống,
Xa lìa các hệ phược,
Kẻ ấy Ta mới gọi,

BÀ LA MÔN                                162

Chánh danh Bà-la-môn.
Tuệ thâm sâu, có trí
Thiện xảo đạo phi đạo,
Đích tối thượng đạt được,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ai không còn liên hệ,
Cả tại gia, xuất gia,
Không nhà trú, thiểu dục,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Bỏ gậy đối chúng sanh,
Kẻ yếu cùng kẻ mạnh,
Không giết, không hại ai,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Giữa kẻ thù, không thù,
Giữa hung bạo, an tịnh,
Giữa chấp thủ, không chấp,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Dối, tham, sân, mạn, phú,
Ai bỏ rơi được chúng,
Như hột cải rơi khỏi.
Đầu nhọn của mũi kim,

BÀ LA MÔN                                163

Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ai dạy thật nhỏ nhẹ,
Nói lên lời chơn thực,
Không xúc chạm một ai,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Dài ngắn hay lớn nhỏ,
Thanh tịnh hay bất tịnh,
Ở đời vật dài ngắn,
Lớn, nhỏ, tịnh, bất tịnh,
Không lấy vật không cho,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Với ai không tham cầu,
Đời này và đời sau,
Từ bỏ mọi tham cầu,
Đoạn rời mọi hệ phược,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ai không có chấp tàng,
Với trí đoạn nghi hoặc,
Đạt nhập đáy bất tử.
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.

BÀ LA MÔN                                164

Ở đời ai vượt khỏi,
Mọi buộc ràng thiện ác,
Không sầu, không bụi uế,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ai không uế, thanh tịnh,
Không gợn, sáng như trăng,
Hỷ, hữu được đoạn trừ,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ai vượt qua hiểm lộ,
Ác lộ, luân hồi, si,
Vượt khỏi, đến bờ kia,
Thiền tư, không dao động,
Đoạn trừ mọi nghi hoặc,
An tịnh, không chấp trước,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ở đời, bỏ dục vọng,
Không nhà, sống xuất gia,
Đoạn trừ dục và hữu,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ở đời, bỏ tham ác,
Không nhà, sống xuất gia,

BÀ LA MÔN                                165

Đoạn trừ ác và hữu,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ai từ bỏ nhân ách,
Vượt qua cả thiên ách,
Đoạn trừ mọi ách nạn,
Thoát ly mọi hệ phược,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Từ bỏ lạc, bất lạc,
Thanh lương, không y trú,
Chiến thắng mọi thế giới,
Bậc anh hùng dũng mãnh,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ai biết thật hoàn toàn,
Sự sanh diệt chúng sanh,
Không tham trước, Thiện Thệ,
Giác ngộ, đạt chánh giác,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Không biết chỗ sở thủ,
Thiên, Nhân, Càn-thát-bà,
Lậu hoặc được đoạn trừ,
Bậc Ứng Cúng, La-Hán,

BÀ LA MÔN                                  166

Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ai không có chấp trước,
Đời trước, sau, đời này,
Không chấp, không sở hữu,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ngưu vương, bậc Tối thắng,
Anh hùng, bậc Đại sĩ,
Bậc Chinh phục, Bất động,
Tắm sạch, bậc Giác Ngộ,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Ai biết được đời trước,
Thấy được thiện, ác thú,
Đạt được sanh diệt đoạn,
Kẻ ấy Ta mới gọi,
Chánh danh Bà-la-môn.
Điều thế giới cho gọi,
Là "tên" và "gia tộc",
Chỉ tục danh, thông danh,
Danh từ khởi nhiều chỗ.
Đã lâu đời chấp trước,
Tà kiến của kẻ ngu,
Kẻ ngu tự tuyên bố,

BÀ LA MÔN                                167

Bà-la-môn do sanh.
Không phải do sanh đẻ,
Được gọi Bà-la-môn,
Không phải do sanh đẻ,
Gọi phi Bà-la-môn.
Chính do sự hành động
Được gọi Bà-la-môn,
Chính do sự hành động
Gọi phi Bà-la-môn.
Hành động làm nông phu,
Hành động làm công thợ,
Hành động làm lái buôn,
Hành động làm nô bộc.
Hành động làm ăn trộm,
Hành động làm nhà binh.
Hành động làm tế quan,
Hành động làm vua chúa,
Kẻ trí thấy hành động,
Như thật là như vậy.
Thấy rõ lý duyên khởi,
Biết rõ nghiệp dị thục,
Do nghiệp, đời luân chuyển
Do nghiệp, người luân hồi.
Nghiệp trói buộc chúng sanh,
Như trục xe quay bánh.

BÀ LA MÔN                                  168

Do khổ hạnh, Phạm hạnh,
Tiết chế và chế ngự,
Tác thành Bà-la-môn.
Bà-la-môn như vậy,
Mới thật là tối thượng,
Ba Vệ-đà thành tựu,
An tịnh, tái sanh đoạn,
Vesettha nên biết,
Kẻ ấy được Phạm thiên,
Được Thiên chủ Sakka,
Biết đến thật tường tận.
Khi được nghe nói vậy, hai thanh niên Bà-la-
môn Vasettha và Bharadvaja bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, tôn giả Gotama! Thật vi diệu
thay, Tôn giả Gotama! ... chúng con xin quy y Tôn
giả Gotama, quy y Pháp, quy y Tăng. Mong Tôn giả
Gotama nhận chúng con làm cư sĩ, từ nay cho đến
mạng chung, chúng con trọn đời quy ngưỡng.

BÀ LA MÔN                                            169

12 Những pháp tác thành Balamôn - ĐẠI Kinh XÓM NGỰA – 39 Trung I, 593

ĐẠI KINH XÓM NGỰA (Mahassapura suttam) – Bài kinh số 39 – Trung I, 593

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở giữa dân chúng Anga (Ương- già), tại một xã ấp của dân chúng Anga, tên là Assapura. Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Sa-môn! Sa-môn! Này các Tỷ-kheo, dân
chúng biết các Ông là vậy. Và nếu các Ông được hỏi:
"Các Ông là ai!" Các Ông phải tự nhận: "Chúng tôi
là Sa-môn".

Này các Tỷ-kheo, các Ông đã được danh xưng

BÀ LA MÔN                                         170

như vậy, đã tự nhận là như vậy, thì này, các Tỷ-kheo, các Ông phải tự tu tập như sau: "Chúng ta sẽ thọ trì và thực hành những pháp tác thành Sa-môn, những pháp tác thành Bà-la-môn. Như vậy, danh xưng này của chúng ta mới chân chánh và sự tự nhận này của chúng ta mới như thật. Và những đồ cúng dường mà chúng ta thọ hưởng như y phục, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh mới có được kết quả lớn, lợi ích lớn cho chúng ta. Và chúng ta xuất gia không thành vô dụng, có kết quả, có thành tích".

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp tác thành Sa-môn, và các pháp tác thành Bà-la-môn?

"Chúng ta sẽ thành tựu tàm quý", như vậy, này
các Tỷ-kheo, các Ông phải tu tập. Này các Tỷ-kheo,
các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành
tựu tàm quý đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến
mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt
được mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì
phải làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông
có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến
cáo các Ông. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố cho các
Ông: Khi các Ông hướng đến mục đích Sa-môn
hạnh, chớ có từ bỏ mục đích này, khi đang còn
công việc đáng phải làm hơn nữa.

BÀ LA MÔN                                           171

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Thân hành chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì thân hành thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt được mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì phải làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ- kheo, Ta khuyến cáo các Ông. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố cho các ông: Khi các Ông hướng đến mục đích Sa-môn hạnh, chớ có từ bỏ mục đích này, khi đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Khẩu hành chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì khẩu hành thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt được

BÀ LA MÔN                                          172

mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì phải
làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể
tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải
làm hơn nữa? "Ý hành chúng ta phải được thanh
tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu.
Nhưng chúng ta không vì ý hành thanh tịnh ấy, khen
mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các
Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có
thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý,
thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh,
và ý hành thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa
đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông
có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo
các Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng
phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Sanh mạng chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì sanh mạng thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm

BÀ LA MÔN                                           173

quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh. Đến mức độ này như vậy là vừa đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các Ông... (như trên)... đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải hộ trì các căn. Khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến con mắt không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, chúng ta sẽ tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu, bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, chúng ta sẽ tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, và các căn đã được hộ trì, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như

BÀ LA MÔN                                            174

trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng
phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải biết tiết độ trong
ăn uống, với chánh tư duy, chúng ta thọ thực, không
phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải
để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, mà chỉ
để thân này được sống lâu và được bảo dưỡng, để
(thân này) khỏi bị thương hại, để hổ trợ phạm hạnh,
nghĩ rằng: "Như vậy chúng ta diệt trừ các cảm thọ
cũ và không cho khởi lên cảm thọ mới, và chúng ta
sẽ không có lỗi lầm, sống được an ổn". Như vậy, này
các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Nhưng này các
Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta
đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh,
khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng
thanh tịnh và các căn đã được hộ trì, ăn uống có tiết
độ, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như
trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng

BÀ LA MÔN                                           175

phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải chú tâm cảnh giác. Ban ngày đi kinh hành (hay) trong lúc ngồi, chúng ta phải tẩy sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại. Ban đêm canh một đi kinh hành (hay) trong lúc ngồi, chúng ta phải tẩy sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại. Ban đêm canh giữa, chúng ta phải nằm dáng nằm con sư tử, nghiêng bên hông tay phải, một chân đặt trên chân kia, chánh niệm tỉnh giác, tâm nghĩ đến lúc thức dậy lại. Ban đêm canh đầu thức dậy, đi kinh hành (hay) trong lúc ngồi, chúng ta phải tẩy sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại". Như vậy, này các Tỷ- kheo, các Ông cần phải tu tập. Nhưng này các Tỷ- kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, các căn đã được hộ trì, ăn uống có tiết độ, chú tâm cảnh giác, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải chánh niệm tỉnh giác, khi đi tới, khi đi lui đều tỉnh giác, khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác, khi co tay, khi duỗi tay đều tỉnh giác, khi mang y kép, bình bát,

BÀ LA MÔN                                             176

thượng y đều tỉnh giác, khi ăn uống, nhai, nuốt đều
tỉnh giác, khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác, khi
đi đứng, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh giác". Như
vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập.
Nhưng này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý
kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành
chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành
thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, các căn đã được hộ
trì, ăn uống có tiết độ, chú tâm cảnh giác, chánh niệm
tỉnh giác, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như
trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo lựa một chỗ thanh vắng, tịch mịch, như khu rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm. Sau khi đi khất thực về và ăn xong, vị ấy ngồi kiết già, lưng thẳng, và an trú chánh niệm trước mặt. Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát ly tham ái, gột rửa tâm hết tham ái. Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu tình, gột rửa tâm hết sân hận. Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát ly hôn trầm và thụy miên, với tâm tưởng hướng về ánh

BÀ LA MÔN                                              177

sáng, chánh niệm tỉnh giác, gột rửa tâm hết hôn trầm
thụy miên. Từ bỏ trạo cử hối quá, vị ấy sống không
trạo cử hối tiếc, nội tâm trầm lặng, gột rửa tâm hết
trạo cử hối tiếc. Từ bỏ nghi ngờ, vị ấy sống thoát
khỏi nghi ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm
hết nghi ngờ đối với thiện pháp.

 Này các Tỷ-kheo, như một người mắc nợ liền làm
các nghề nghiệp. Những nghề này được phát đạt,
người ấy không những trả được nợ cũ, còn có tiền
dư để nuôi dưỡng vợ. Người ấy nghĩ: "Ta trước
kia mắc nợ nên làm các nghề nghiệp. Những nghề
này được phát đạt, ta không những trả được
những nợ cũ, còn có tiền dư để nuôi dưỡng vợ".
Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người bị bệnh, đau
đớn, trầm trọng, ăn uống không tiêu, thể lực suy
yếu. Sau một thời gian, người ấy khỏi bệnh, ăn
uống tiêu thông, thể lực khôi phục. Người ấy nghĩ:
"Ta trước kia bị bệnh, đau đớn trầm trọng, ăn
uống không tiêu, thể lực suy yếu. Nay ta khỏi
bệnh, ăn uống tiêu thông, thể lực khôi phục".
Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người bị nhốt trong
ngục. Người ấy sau một thời gian được khỏi tù tội,
an lạc kiện toàn, tài sản không bị giảm tổn. Người

BÀ LA MÔN                                          178

ấy nghĩ: "Ta trước kia bị nhốt trong ngục, nay ta
được khỏi tù tội, an lạc kiện toàn, tài sản không
bị giảm tổn. "Người ấy nhờ vậy được sung sướng,
hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người nô lệ, không
được tự chủ, lệ thuộc người khác, không được tự
do đi lại. Người ấy sau một thời gian thoát khỏi
cảnh nô lệ, được tự chủ, không lệ thuộc người
khác, một người thoát khỏi cảnh nô lệ, được tự
chủ, không lệ thuộc người khác, một người giải
thoát, được tự do đi lại. Người ấy nghĩ: "Ta trước
kia bị cảnh nô lệ, không được tự chủ, lệ thuộc
người khác , không được tự do đi lại. Nay ta thoát
khỏi cảnh nô lệ, được tự chủ, không lệ thuộc
người khác, một người giải thoát, được tự do đi
lại". Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người giàu có, nhiều
tài sản, đang đi qua bãi sa mạc. Người ấy sau một
thời gian đã đi khỏi bãi sa mạc ấy, đến đầu làng,
yên ổn, không có nguy hiểm, tài sản không bị tổn
giảm. Người ấy nghĩ: "Ta trước kia giàu có, nhiều
tài sản, đi qua bãi sa mạc. Nay ta đã đi qua khỏi
bãi sa mạc ấy, yên ổn, không có nguy hiểm, tài
sản không bị tổn giảm". Người ấy nhờ vậy được
sung sướng, hoan hỷ.
Cũng vậy này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tự mình,

BÀ LA MÔN                                          179

quán năm triền cái chưa xả ly, như món nợ, như bệnh hoạn, như ngục tù, như cảnh nô lệ, như con đường qua sa mạc. Này các Tỷ-kheo, cũng như không mắc nợ, không bị bệnh tật được khỏi tù tội, được tự do, đến được đất lành yên ổn. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo quán năm triền cái khi chúng được diệt trừ.

Sau khi đã đoạn trừ năm triền cái này, những triền cái làm ô nhiễm tâm tư, làm yếu ớt trí tuệ, vị ấy ly dục, ly ác, bất thiện pháp chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ nào trên toàn thân không có hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, như một người hầu tắm lão luyện, hay đệ tử người hầu tắm, sau khi rắc bột tắm trong thau bằng đồng, liền nhồi bột ấy với nước, cục bột tắm ấy được thấm nhuần nước ướt, trào trộn với nước ướt, thấm ướt cả trong lẫn ngoài với nước, nhưng không chảy thành giọt. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc

BÀ LA MÔN                                             180

do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm.
Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn
đầy thân này với hỷ lạc do định sanh, không một chỗ
nào trên toàn thân không được hỷ lạc do định sanh
ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, ví như một hồ
nước, nước từ trong dâng lên, phương Đông không
có lỗ nước chảy ra, phương Tây không có lỗ nước
chảy ra, phương Bắc không có lỗ nước chảy ra,
phương Nam không có lỗ nước chảy ra, và thỉnh
thoảng trời mưa lớn. Suối nước mát từ hồ nước ấy
phun ra, thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn,
tràn đầy hồ nước ấy, với nước mát lạnh, không một
chỗ nào của hồ nước ấy không được nước mát lạnh
thấm nhuần. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị ấy thấm
nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân
mình với hỷ lạc do định sanh không một chỗ nào trên
toàn thân không được hỷ lạc do định sanh thấm
nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả, chánh niệm tĩnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là "xả niệm lạc trú", chứng và trú Thiền thứ ba. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc thọ không có hỷ ấy, không một chỗ nào trên toàn thân không được lạc thọ không có hỷ ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, ví như trong hồ sen xanh, hồ sen hồng, hồ sen trắng, có

BÀ LA MÔN                                          181

những sen xanh, sen hồng hay sen trắng. Những
bông sen ấy sanh trong nước, lớn lên trong nước,
không vượt khỏi nước, nuôi sống dưới nước, từ đầu
ngọn cho đến gốc rễ đều thấm nhuần, tẩm ướt, tràn
đầy thấu suốt bởi nước mát lạnh ấy, không một chỗ
nào của toàn thể sen xanh, sen hồng hay sen trắng
không được nước mát lạnh ấy thấm nhuần. Cũng
vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt,
làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc thọ
không có hỷ ấy, không một chỗ nào trên toàn thân
không được lạc thọ không có hỷ ấy thấm nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo xả lạc xả
khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền
thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị
ấy thấm nhuần toàn thân mình với tâm thuần tịnh
trong sáng, không một chỗ nào trên toàn thân không
được tâm thuần tịnh trong sáng ấy thấm nhuần. Này
các Tỷ-kheo, ví như một người ngồi, dùng tấm vải
trắng trùm đầu, không một chỗ nào trên toàn thân
không được vải trắng ấy che thấu. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị ấy ngồi thấm nhuần toàn thân mình với
tâm thuần tịnh trong sáng, không một chỗ nào trên
toàn thân không được tâm thuần tịnh trong sáng ấy
thấm nhuần.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không

BÀ LA MÔN                                          182

cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến Túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp. Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sinh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mực như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ra ở đây". Như vậy, vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Này các Tỷ-kheo, ví như một người đi từ làng mình đến làng khác, từ làng ấy đi đến một làng khác nữa, và từ làng này lại trở về làng của mình, người ấy nghĩ: "Ta từ làng của mình đi đến làng kia, nơi đây, ta đã đứng như thế này, đã ngồi như thế này, đã nói như thế này, đã yên lặng như thế này. Từ nơi làng nọ, ta đã trở về làng của ta". Như vậy, này các Tỷ-kheo, với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm

BÀ LA MÔN                                            183

đến, Túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá
khứ, như một đời, hai đời... (như trên)... Như vậy, vị
ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét
đại cương và các chi tiết.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng sanh. Vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Những chúng sanh làm những ác hạnh về thân, lời và ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn những chúng sanh nào làm những thiện hạnh về thân, lời và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, cõi Trời, trên đời này. Như vậy, vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của họ. Này các Tỷ-kheo,

BÀ LA MÔN                                            184

ví như có hai nhà có cửa, và ở đây, một người có mắt
đứng ở giữa, người này có thể thấy các người (khác)
đi vào nhà, đi ra, đi qua, đi lại. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân,
thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng
chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang... đều do hạnh
nghiệp của họ.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến Lậu tận trí. Vị ấy biết như thật: "Đây là khổ", biết như thật: "Đây là Nguyên nhân của Khổ", biết như thật: "Đây là sự Diệt khổ", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến diệt khổ", biết như thật: "Đây là những lậu hoặc", biết như thật: "Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc", biết như thật: "Đây là sự đoạn trừ các lậu hoặc", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ hiểu biết như vậy, nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm xong, sau đời hiện tại không có đời sống nào khác nữa". Này các Tỷ-kheo, ví như tại dãy núi lớn có một hồ nước, thuần tịnh, trong sáng,

BÀ LA MÔN                                           185

không cấu nhiễm, một người có mắt, đứng trên bờ sẽ thấy con hến, con sò, những hòn đá, hòn sạn, những đàn cá bơi qua lại hay đứng một chỗ. Vị ấy nghĩ: "Đây là hồ nước thuần tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm. Đây là những con hến, con sò, những hòn đá, hòn sạn, những đàn cá đang bơi qua lại hay đứng yên một chỗ". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết như thật: "Đây là khổ... biết như thật: "Đây là Con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc!" Nhờ hiểu biết như vậy, nhờ nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát, vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần phải làm đã làm xong, sau đời hiện tại không có đời sống nào khác nữa".

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy được gọi là
Sa-môn, là Bà-la-môn, là vị đã tắm sạch sẽ, là vị đã
biết và hiểu rõ, là bậc có học, là bậc Thánh, là bậc A-
la-hán.

 Này các Tỷ-kheo, như thế nào, Tỷ-kheo là Sa-
môn? - Vị này đã làm cho dừng lại các ác, các
pháp bất thiện, những pháp này ô nhiễm, đưa đến
tái sanh, đáng sợ hãi, đem lại khổ quả, đưa đến
sanh, già, chết trong tương lai. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là Sa-môn.

BÀ LA MÔN                                             186

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào Tỷ-kheo là Bà-
la-môn? - Vị này đã tẩn xuất ra ngoài các ác, các
pháp bất thiện, những pháp này ô nhiễm, đưa đến
tái sanh, đáng sợ hãi, đem lại khổ quả, đưa đến
sanh già, chết trong tương lai. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là Bà-la-môn.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào Tỷ-kheo đã tắm
sạch sẽ? - Vị này đã tắm gội sạch sẽ các ác, các
pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã
tắm sạch sẽ.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo đã
biết và hiểu rõ? -Vị này đã biết và hiểu rõ các ác,
các pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã
biết rõ.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo có
học? - Vị này đã tiêu diệt các ác, các pháp bất
thiện...đưa đến sanh, già, chết trong tương lai.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có học.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo được
gọi là bậc Thánh? - Vị này đã làm cho xa lìa các
ác pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
được gọi là bậc Thánh.

BÀ LA MÔN                                           187

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo được
gọi là bậc A-la-hán? - Vị này đã làm cho xa lìa các
ác, các pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết
trong tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo là bậc A-la-hán.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy
hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

BÀ LA MÔN                                           188

13 Sự hình thành thế giới - Kinh KHỞI THẾ NHÂN BỔN – 27 Trường II, 387

KINH KHỞI THẾ NHÂN BỔN – Bài kinh số 27 – Trường II, 387

Như vầy tôi nghe:

1. Một thời Thế Tôn trú tại Sàvatthi (Xá vệ),
Pubbàràma (Thành Tín Viên lâm), ở lầu của Migà
ramàtu (Lộc Mẫu Giảng đường). Lúc bấy giờ,
Vàsettha và Bhàradvàjà sống giữa các vị Tỷ kheo và
muốn trở thành Tỷ kheo. Thế Tôn vào buổi chiều, từ
thiền tịnh khởi dậy, bước xuống khỏi lầu, đi qua lại
giữa trời, dưới bóng ngôi lầu.

2. Vàsettha thấy Thế Tôn vào buổi chiều, từ thiền
tịnh khởi dậy, bước xuống khỏi ngôi lầu, đi qua lại
giữa trời, dưới bóng ngôi lầu. Thấy vậy Vàsettha nói
với Bhàradvàja:

- Này bạn Bhàradvàja, Thế Tôn vào buổi chiều, từ
thiền tịnh khởi dậy, bước xuống khỏi lầu, đi qua lại
giữa trời, dưới bóng ngôi lầu. Này bạn Bhàradvàja,
chúng ta hãy đến yết kiến Thế Tôn. Rất có thể chúng
ta được nghe thời pháp từ Thế Tôn.

BÀ LA MÔN                                          189

- Thưa vâng, Hiền giả!

Bhàradvàja vâng theo lời Vàsettha. Rồi cả Vàsettha
và Bhàradvàja cùng đến gần Thế Tôn, khi đến xong
đảnh lễ Ngài và đi theo sau lưng Thế Tôn, khi Ngài
đang đi qua đi lại.

3. Rồi Thế Tôn nói với Vàsettha:

- Này Vàsettha, Ngươi sanh trưởng là Bàlamôn và
thuộc gia tộc Bàlamôn, xuất gia từ bỏ gia đình, sống
không gia đình từ gia tộc Bàlamôn. Này Vàsettha,
người Bàlamôn có chỉ trích Ngươi, phỉ báng Ngươi
chăng?

- Bạch Thế Tôn, các vị Bàlamôn thật có chỉ trích
chúng con, phỉ báng chúng con, với những lời phỉ
báng thật chí tình, phỉ báng thật toàn diện, chớ không
phải không toàn diện.

- Này Vàsettha, các vị Bàlamôn dùng lời lẽ như thế
nào để chỉ trích các Ngươi, phỉ báng các Ngươi, với
những lời phỉ báng thật chí tình, phỉ báng thật toàn
diện, chớ không phải không toàn diện?

- Bạch Thế Tôn, các vị Bà la môn đã nói như sau: "Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt. Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là da trắng, giai

BÀ LA MÔN                                            190

cấp khác là da đen. Chỉ có Bà la môn là thuần túy,
các giai cấp phi Bà la môn không phải như vậy. Chỉ
có Bà la môn mới là con chính tông của Phạm thiên,
sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do
Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự của Phạm
thiên. Các Ngươi đã từ bỏ giai cấp tối thượng, cúi
mình vào giai cấp hạ tiện - giai cấp các Sa môn trọc
đầu, đê tiện, đen đủi, giòng gióng thuộc bàn chân.
Làm vậy thật là không tốt, làm vậy thật là không hợp,
khi các Ngươi từ bỏ giai cấp tối thượng, cúi mình
vào giai cấp hạ tiệt, giai cấp Bà la môn trọc đầu, đê
tiện, đen đủi, giòng giống thuộc bàn chân". Bạch Thế
Tôn, như vậy các vị Bà la môn chỉ trích chúng con,
phỉ báng chúng con, với những lời phỉ báng thật chí
tình, phỉ báng thật toàn diện, chớ không phải không
toàn diện.

4. - Này Vàsettha, các người Bà la môn thật đã quên
quá khứ khi họ nói: "Bà la môn là giai cấp tối thượng,
giai cấp khác là hạ tiện. Chỉ có giai cấp Bà la môn là
da trắng, giai cấp khác là da đen. Chỉ có Bà la môn
là thuần túy, các giai cáp phi Bà la môn không phải
như vậy. Chỉ có Bà la môn mới là con chính tông của
Phạm thiên, sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm
thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự
của Phạm thiên".

BÀ LA MÔN                                            191

Này Vàsettha, các nữ Bà-la-môn, vợ của các Bà la môn được thấy là có kinh nguyệt, có mang thai, có sanh con, có cho con bú. Và những Bà la môn ấy chính do thai sanh lại nói rằng: "Bà la môn là giai cấp tối thượng... là con cháu thừa tự của Phạm thiên".

5. Này Vàsettha, có bốn giai cấp: Sát-đế-lỵ, Bà-la- môn, Phệ-xá và Sudda Thủ-đà-la.

 Này Vàsettha, có người Sát đế lỵ sát sanh, lấy
của không cho, có tà hạnh, nói láo, nói hai lưỡi,
nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tâm tham,
có tâm sân, có tà kiến. Này Vàsettha, những
pháp ấy là bất thiện và được gọi là bất thiện;
những pháp ấy là có tội và được gọi là có tội;
những pháp ấy không nên hành trì và được gọi
là các pháp không nên hành trì; những pháp ấy
không xứng Thánh pháp và được gọi là không
xứng Thánh pháp; những pháp ấy là hắc pháp
và hắc báo; những pháp ấy bị người có trí quở
trách. Ở đây, những pháp ấy được tìm thấy
trong một số người Sát đế lỵ.

 Này Vàsettha có người Bà la môn...

 Này Vàsettha có người Phệ xá...

BÀ LA MÔN                                            192

 Này Vàsettha, có người Thủ đà la sát sanh... có
tà kiến. Này Vàsettha, những pháp ấy là bất
thiện và được gọi là bất thiện... là hắc pháp và
hắc báo; những pháp ấy bị người có trí quở
trách. Ở đây, những pháp ấy được tìm thấy
trong một số người Thủ đà la.

6. Này Vàsettha:

 Có người Sát đế lỵ không sát sanh, không lấy
của không cho, không có tà hạnh, không nói
láo, không nói hai lưỡi, không nói ác khẩu,
không nói lời phù phiếm, không có tâm tham,
không có tâm sân, có chánh kiến. Này
Vàsettha, những pháp ấy là thiện và được gọi
là thiện; những pháp ấy không có tội và được
gọi là không có tội; những pháp ấy nên hành trì
và được gọi là các pháp nên hành trì; những
pháp ấy xứng Thánh pháp và được gọi là xứng
Thánh pháp; những pháp ấy là bạch pháp và có
bạch quả; những pháp ấy được người có trí tán
thán. Ở đây, những pháp ấy được tìm thấy
trong một số người Sát đế lỵ.

 Này Vàsettha, có người Bà la môn...

 Này Vàsettha, có người Phệ xá...

BÀ LA MÔN                                          193

 Này Vàsettha, có người Thủ đà la không sát
sanh... không có tham tâm, không có sân tâm,
có chánh kiến. Này Vàsettha, những pháp ấy là
thiện và được gọi là thiện; những pháp ấy
không có tội và được gọi là không có tội; những
pháp ấy nên hành trì và được gọi là các pháp
nên hành trì; những pháp ấy xứng Thánh pháp
và được gọi là xứng Thánh pháp; những pháp
ấy là bạch pháp và có bạch quả; những pháp
được người có trí tán thán. Ở đây, những pháp
ấy được tìm thấy trong một số người Thủ đà la.

7. Này Vàsettha, vì rằng cả hai pháp hắc và bạch được chỉ trích và được tán thán bởi những người có trí, đều có mặt lẫn lộn trong bốn giai cấp này, nên ở đây, những Bà la môn nào nói rằng: "Bà la môn là giai cấp tối thượng, các giai cấp khác là hạ liệt; chỉ có giai cấp Bà la môn là da trắng, giai cấp khác là da đen; chỉ có Bà la môn là thuần túy, các giai cấp phi Bà la môn không phải như vậy; chỉ có Bà la môn là con chính tông của Phạm thiên, sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự của Phạm thiên." Các vị có trí không thể chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Này Vàsettha, vì rằng nếu có ai trong bốn giai cấp là một vị Tỷ kheo, một vị A la hán, các lậu hoặc đã được diệt tận, phạm hạnh đã thành, đã làm những việc phải

BÀ LA MÔN                                            194

làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt mục đích tối
thượng, hữu kiết sử đã diệt, nhờ chánh trí đã được
giải thoát, vị ấy sẽ được xem là tối thượng so sánh
với bốn giai cấp, vì xứng với Pháp, không phải
không xứng với Pháp. Này Vàsettha, Pháp là tối
thượng giữa các loài hữu tình, trong đời này và cả
đời sau.

8. Này Vàsettha, đây là một chứng minh điển hình để biết vì sao Pháp là tối thượng giữa các loài hữu tình, trong đời này và cả đời sau.

Này Vàsettha, vua Pasenadi (Ba tư nặc) nước Kosala biết rằng: "Sa môn Gotama xuất gia từ giòng họ liên hệ Sàkyà, tôn trọng, đảnh lễ, đứng dậy, chấp tay và đối xử với vua Pasenadi nước Kosala rất lễ độ phải phép. Cũng vậy vua Pasenadi nước Kosala tôn trọng, đảnh lễ, đứng dậy, chấp tay và đối xử với Như Lai rất lễ độ, phải phép, vì vua nghĩ: "Có phải Sa- môn Gotama là thiện sanh? Còn ta không phải thiện sanh; Sa-môn Gotama có hùng lực, ta không có hùng lực; Sa môn Gotama có dáng mặt đẹp đẽ, còn ta có dáng mặt thô xấu; Sa môn Gotama là vị có nhiều thế lực, còn ta ít có thế lực?" Vì rằng vua Pasenadi nước Kosala tôn trọng Pháp, cung kính Pháp, đảnh lễ Pháp, cúng dường Pháp, kính lễ Pháp nên vua tôn trọng, đảnh lễ, đứng dậy, chấp tay và đối

BÀ LA MÔN                                          195

xử với Như Lai rất lễ độ, phải phép. Này
Vàsettha, với chứng minh điển hình này, cần hiểu
như thế nào Pháp là tối thượng giữa các loài hữu
tình, trong đời này và cả đời sau.

9. Này Vàsettha, các Ngươi, sanh sai biệt, danh sai biệt, tánh sai biệt, gia hệ sai biệt, đã xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Nếu có ai hỏi: "Các vị là ai?", các Ngươi cần trả lời: "Chúng tôi là Sa- môn, dưới sự lãnh đạo của Thích ca tử".

 Này Vàsettha, ai có lòng tin Như Lai, lòng tin ấy
được an trí, có căn để an trú và chắc chắn, một
lòng tin không bị lôi kéo bởi Sa môn, Bà-la-môn,
chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên hay một vị nào
ở trên đời, vị ấy có thể nói: "Ta là con chính
tông của Thế Tôn, sanh ra từ miệng, do Pháp
sanh, do Pháp tạo ra, là con cháu thừa tự của
Pháp." Vì sao vậy? Này Vàsettha, vì là những
chữ đồng nghĩa với Như Lai là Pháp thân, là Phạm
thân, là Pháp thể, là Phạm thể.

10. Này Vàsettha, có một thời đến một giai đoạn nào đó, sau một thời hạn rất lâu, thế giới này chuyển hoại. Trong khi thế giới chuyển hoại, các loại hữu tình phần lớn sanh qua cõi Àbhassara (Quang Âm thiên). Ở tại đây, nhữnh loại chúng sanh này do ý

BÀ LA MÔN                                             196

sanh, nuôi sống bằng hỷ, tự chiếu hào quang, phi hành trên hư không, sống trong sự quang vinh, và sống như vậy một thời gian khá dài.

Này Vàsettha, có một thời đến một giai đoạn nào đó,
sau một thời hạn rất lâu, thế giới này chuyển thành.
Trong khi thế giới này chuyển thành, một số lớn
chúng sanh từ Quang Âm thiên thác sanh qua tại đây.
Những chúng sanh này do ý sanh, nuôi sống bằng hỷ,
tự chiếu hào quang, phi hành trên hư không, sống
trong sự quang vinh và sống như vậy một thời gia
khá dài.

11. Này Vàsettha, lúc bấy giờ:

 Vạn vật trở thành một thế giới toàn nước đen
sẫm, một màu đen khiến mắt phải mù.
 Mặt trăng, mặt trời không hiện ra;
 Sao và chòm sao không hiện ra;
 Không có ngày đêm;
 Không có tháng và nửa tháng;
 Không có năm và thời tiết;
 Không có đàn bà, đàn ông.
 Các loài hữu tình chỉ được xem là loài hữu tình
mà thôi.

BÀ LA MÔN                                          197

Này Vàsettha, đối với các loài hữu tình ấy, sau một thời gian rất lâu, vị đất tan ra trong nước. Như bọt nổi lên trên mặt cháo sữa nóng đang nguội dần, cũng vậy đất hiện ra. Đất này có màu sắc, có hương và có vị. Màu sắc của đất giống như đề hồ hay thuần túy như tô, vị của đất như mật ong thuần tịnh.

12. Này Vàsettha, có loài hữu tình, có tánh tham, nói:
"Kìa xem, vật này là gì vậy?", lấy ngón tay nếm vị
của đất. Khi lấy ngón tay nếm vị của đất, vị ấy thấm
vào thân và tham ái khởi lên. Này Vàsettha, các loài
hữu tình khác, theo gương hữu tình kia, lấy ngón tay
nếm vị của đất.

 Khi lấy ngón tay nếm vị của đất, vị ấy thấm vào
thân và tham ái khởi lên. Rồi các hữu tình kia
bắt đầu thưởng thức vị của đất, bằng cách bẻ
từng cục đất với bàn tay nhỏ của họ, thời ánh
sáng của họ biến mất.
 Khi ánh sáng của họ biến mất, mặt trăng mặt
trời hiện ra.
 Khi mặt trăng, mặt trời hiện ra, thì sao và chòm
sao hiện ra.
 Khi sao và chòm sao hiện ra, ngày và đêm hiện
ra.
 Khi ngày và đêm hiện ra, thì nửa tháng và

BÀ LA MÔN                                            198

tháng hiện ra.
 Khi nửa tháng và tháng hiện ra, thời tiết và năm
hiện ra.
 Như vậy, này Vàsettha, thế giới này bắt đầu
thành trở lại.

13. Này Vàsettha, những hữu tình ấy, thưởng thức vị của đất, lấy đất làm chất ăn, lấy đất làm món ăn trong một thời gian khá lâu.

 Này Vàsettha, vì các hữu tình ấy thưởng thức
vị của đất, lấy đất làm chất ăn, lấy đất làm món
ăn trong một thời gian khá lâu, thân của họ trở
thành cứng rắn, và sắc đẹp của họ trở thành sai
biệt. Có hạng hữu tình có sắc đẹp, có hạng hữu
tình không có sắc đẹp.
 Ở đây các hữu tình có sắc đẹp khinh các hữu
tình không có sắc đẹp: "Chúng ta có sắc đẹp
hơn họ, họ không có sắc đẹp bằng chúng ta."
 Do họ kiêu mạn và kiêu ngạo về sắc đẹp của
họ, vị của đất biến mất.
 Khi vị của đất biến mất, họ hội họp lại và kêu
than: "Ôi vị ngon! Ôi vị ngon!", như ngày nay,
khi loài Người có được vị ngon liền nói: "Ôi vị
ngon! Ôi vị ngon!" Như vậy họ theo văn tự
truyền thống của thời xưa mà không biết ý

BÀ LA MÔN                                            199

nghĩa của nó.

14. Này Vàsettha, khi vị đất đã biến mất với các hữu
tình ấy, thời một loại nấm đất hiện ra. Như hình con
rắn, chúng hiện ra như vậy. Loại nấm ấy có sắc, có
hương, có vị. Mầu sắc của loại nấm này giống như
đề hồ hay thuần túy như tô. Vị của đất như mật ong
thuần tính.

Này Vàsettha, những hữu tình ấy bắt đầu ăn thứ nấm
đất. Họ thưởng thức nấm đất, lấy nấm đất làm chất
ăn, lấy nấm đất làm món ăn trong một thời gian khá
lâu.

Này Vàsettha, vì các chúng sanh ấy thưởng thức nấm
đất, lấy nấm đất làm chất ăn, lấy nấm đất làm món
ăn trong một thời gian khá lâu, nên thân của họ trở
thành cứng rắn hơn và sắc đẹp của chúng lại càng sai
biệt. Có hạng hữu tình có sắc đẹp, có hạng hữu tình
không có sắc đẹp. Ở đây các hữu tình có sắc đẹp
khinh các hữu tình không có sắc đẹp: "Chúng ta có
sắc đẹp hơn họ, họ không có sắc đẹp bằng chúng ta".
Do họ kiêu mạn và kiêu ngạo về sắc đẹp của họ, nấm
đất biến mất.

Khi nấm đất biến mất, cỏ và cây leo hiện ra. Như loại cây tre, chúng hiện ra như vậy. Loại cây leo này có sắc, có hương, có vị. Màu sắc của loại cây này

BÀ LA MÔN                                           200

giống như đề hồ hay thuần túy như tô. Vị của loại cây leo này như mật ong thuần tịnh.

15. Này Vàsettha, các hữu tình này bắt đầu thưởng
thức loại cây leo này. Chúng bắt đầu thưởng thức loại
cây leo, lấy cây leo làm chất ăn, lấy cây leo làm món
ăn trong một thời gian khá lâu.

Này Vàsettha, vì những hữu tình này bắt đầu thưởng thức loại cây leo, lấy cây leo làm chất ăn, lấy cây leo làm món ăn trong một thời gian khá lâu nên thân của họ trở thành cứng rắn hơn và sắp đẹp của họ lại càng sai biệt. Có hạng hữu tình có sắc đẹp, có hạng hữu tình không có sắc đẹp. Ở đây các hữu tình có sắc đẹp khinh các hữu tình không có sắc đẹp: "Chúng ta có sắc đẹp hơn họ, họ không có sắc đẹp bằng chúng ta."

Do họ kiêu mạn và kiêu ngạo về sắc đẹp của họ, cỏ
và cây leo biến mất. Khi cỏ và cây leo biến mất, họ
hội họp lại và kêu than: "Ôi, cái này thuộc của chúng
ta! Ôi hại thay cho chúng ta, nay cỏ và cây leo đã
biến đi!"; như ngày nay khi loài Người được hỏi cái
gì làm cho đau khổ, bèn trả lời: "Ôi, cái này thuộc
của chúng ta! Ôi hại thay cho chúng ta!" Như vậy,
họ theo văn tự truyền thống của thời xưa mà không
biết ý nghĩa của nó.

16. Này Vàsettha, khi các loại cỏ, cây leo biến mất,

BÀ LA MÔN                                             201

thời lúa xuất hiện tại các khoảng trống, không có
cám, không có vỏ, có mùi thơm và bột trơn nhẵn.
Chỗ nào vào buổi chiều họ mang đi để ăn chiều, thời
tại chỗ ấy, vào buổi sáng, lúa lại mọc lớn và chín.
Chỗ nào vào buổi sáng, họ mang đi để ăn sáng, thời
tại chỗ ấy, vào buổi chiều lúa lại mọc lớn và chín,
không có gián đoạn. Này Vàsettha, những hữu tình
ấy thưởng thức lúa mọc tại các khoảng trống, lấy lúa
làm chất ăn, lấy lúa làm món ăn trong một thời gian
khá lâu.

Này Vàsettha, vì các chúng sanh ấy thưởng thức lúa mọc tại khoảng trống, lấy lúa làm chất ăn, lấy lúa làm món ăn trong một thời gian khá lâu, thân hình của họ trở thành cứng rắn hơn và sắp đẹp của họ lại càng sai biệt. Về phái nữ, nữ tánh xuất hiện; về phái nam, nam tánh xuất hiện. Phái nữ nhìn phái nam hết sức kỹ lưỡng, phái nam nhìn phái nữ hết sức kỹ lưỡng. Vì họ nhìn nhau kỹ lưỡng như vậy nên tình dục khởi lên, ái luyến đối với thân thể bắt đầu. Do sự ái luyến, họ làm các hạnh dâm.

Này Vàsettha, lúc bấy giờ những chúng sanh ấy thấy làm các hạnh dâm như vậy, người thì quăng bùn, người thì quăng tro, người thì quăng phân bò và nói: "Hãy chết đi, đồ ô uế! Hãy chết đi, đồ ô uế! Sao một loài hữu tình lại đối xử với một loài hữu tình khác

BÀ LA MÔN                                             202

như vậy?"; như ngày nay, tại một số quốc độ, khi một
cô dâu được rước đi, có người quăn bùn, có người
quăn tro, có người quăn phân bò. Như vậy, chúng
theo văn tự truyền thống xưa mà không biết ý nghĩa
của nó.

17. Này Vàsettha, lúc bấy giờ việc làm được xem là
phi pháp này được xem là đúng pháp. Này Vàsettha,
lúc bấy giờ các loài hữu tình ấy hành dâm không
được phép vào làng hay xã ấp một tháng hay cả hai
tháng. Vì những hữu tình ấy lúc bấy giờ chỉ trích mau
chóng, vì hành động phi pháp, họ bắt đầu làm lầu,
làm nhà để che dấu những hành động phi pháp của
họ.

Này Vàsettha, có loài hữu tình bản tánh biếng nhác
tự nghĩ: "Sao ta lại tự làm ta mỏi mệt bằng cách đi
tìm lúa buổi chiếu cho buổi ăn chiều, buổi sáng cho
buổi ăn sáng? Sao ta lại không tìm lúa một lần cho
cả buổi ăn chiều và buổi ăn sáng?" Này Vàsettha,
loài hữu tình ấy tìm lúa một lần cho cả buổi ăn chiều,
cả buổi ăn sáng. Một hữu tình khác đến vị hữu tình
này và nói:

- Này Bạn, chúng ta hãy đi tìm lúa!

- Này Bạn, tôi đã tìm lúa một lần, cả cho buổi chiều và buổi sáng.

BÀ LA MÔN                                            203

Này Vàsettha, vị này noi theo vị hữu tình kia, đi tìm lúa một lần đủ cho cả hai ngày.

- Này Bạn, như vậy là tốt.

Này Vàsettha, rồi một hữu tình khác đến vị hữu tình ấy và nói:

- Này Bạn chúng ta hãy đi tìm lúa.

- Này Bạn, tôi đã tìm lúa một lần đủ cho cả hai ngày rồi.

Này Vàsettha, vị hữu tình này noi theo gương vị hữu tình kia, liền đi tìm lúa một lần đủ cho bốn ngày.

- Này Bạn, như vậy là tốt.

Này Vàsettha, một vị hữu tình khác lại đến vị hữu tình này và nói:

- Này Bạn, chúng ta hữu đi tìm lúa!

- Này Bạn, tôi đã tìm lúa một lần đủ cho cả bốn ngày!

Này Vàsettha, vị hữu tình này noi theo gương vị hữu tình kia, liền đi tìm lúa một lần đủ cho tám ngày.

BÀ LA MÔN                                           204

- Này Bạn, như vậy là tốt.

Này Vàsettha, những vị hữu tình kia, bắt đầu tích trữ
lúa để ăn, và cám bắt đầu bao bọc hột gạo trơn nhẵn
và vỏ lúa bao bọc hột lúa; và các cây lúa bị cắt không
lớn lên được; và như vậy có sự gián đoạn; và cây lúa
mọc lên từng cụm, từng chùm.

18. Này Vàsettha, các loài hữu tình ấy hội họp lại và than phiền:

- Này các Bạn, các ác pháp đã hiện ra giữa các loài hữu tình. Chúng ta trước kia do ý sanh, nuôi sống bằng hỷ, tự chiếu hào quang phi hành trên hư không, sống trong sự quang vinh và sống như vậy trong một thời gian khá dài. Đối với chúng ta, sau một thời gian khá dài, vị của đất hiện ra. Vị đất này có sắc, có hương và có vị. Chúng ta bắt đầu bẻ đất từng cục bằng tay để ăn vị đất. Vì bắt đầu bẻ đất bằng tay từng cục để ăn, nên hào quang biến mất. Vì hào quang biến mất nên mặt trời, mặt trăng hiện ra. Vì mặt trăng, mặt trời hiện ra nên các sao và chùm sao hiện ra. Vì các sao và chùm sao hiện ra, nên đêm, ngày hiện ra. Vì đêm, ngày hiện ra, nên nửa tháng và tháng hiện ra. Vì nửa tháng và tháng hiện ra, nên thời tiết và năm hiện ra. Chúng ta thưởng thức vị đất, lấy vị đất làm chất ăn, lấy vị đất làm món ăn trong một thời

BÀ LA MÔN                                            205

gian khá dài. Khi ác bất thiện pháp khởi lên giữa chúng ta, vị đất biến mất. Vì vị đất biến mất, nên nấm đất hiện ra. Nấm đất này có sắc, có hương và có vị. Chúng ta bắt đầu thưởng thức nấm đất ấy, lấy nấm đất làm chất ăn, lấy nấm đất làm món ăn trong một thời gian khá dài. Vì các ác, bất thiện pháp này khởi lên giữa chúng ta nên nấm đất biến mất. Vì nấm đất biến mất, nên cỏ và cây leo hiện ra. Cỏ và cây leo này có sắc, có hương và có vị. Chúng ta bắt đầu thưởng thức cỏ và cây leo ấy, lấy cỏ và cây leo làm chất ăn, lấy cỏ và cây leo làm món ăn trong một thời gian khá dài. Vì các ác, bất thiện pháp này xảy ra giữa chúng ta nên cỏ và cây leo biến mất. Vì cỏ và cây leo biến mất, nên lúa mọc tại khoảng trống hiện ra, không có cám, không có vỏ, thuần tịnh, có mùi thơm và hột trơn nhẵn. Chỗ nào vào buổi chiều, chúng ta mang đi để ăn chiều, thời tại chỗ ấy vào buổi sáng lúa lại mọc lớn và chín. Chỗ nào vào buổi sáng, chúng ta mang đi để ăn sáng, thời tại chỗ ấy vào buổi chiều, lúa lại mọc lớn và chín, không có gián đoạn. Chúng ta thưởng thức lúa mọc tại khoảng trống, lấy lúa làm chất ăn, lấy lúa làm món ăn trong một thời gian khá dài. Vì các ác, bất thiện pháp ấy khởi lên giữa chúng ta, cám bắt đầu bọc hột lúa trơn nhẵn và vỏ lúa bao bọc hột lúa trơn nhẵn; và các cây lúc bị cắt không lớn lên được; và như vậy có sự gián đoạn. Và các cây lúa mọc lên từng cụm, từng chùm.

BÀ LA MÔN                                            206

Vậy nay, chúng ta hãy chia lúa và đắp đê làm bờ ruộng.

Này Vàsettha, các loại hữu tình ấy phân chia lúa và đắp đê làm bờ ruộng.

19. Này Vàsettha, có vị hữu tình, bản tánh biếng
nhác, gìn giữ phần của mình, đánh cắp phần của
người khác và thưởng thức phần ấy. Người ta bắt
người ấy và nói:

- Này Ngươi, Ngươi đã làm ác pháp, gìn giữ phần
của mình, đánh cắp phần không cho của người khác
và thưởng thức phần ấy. Nhà Ngươi chớ có làm như
vậy nữa.

- Thưa Bạn, vâng!

Này Vàsettha, người này vâng theo lời nói của những người ấy. Này Vàsettha, một lần thứ hai... Này Vàsettha một lần thứ ba, người này gìn giữ phần của mình, đánh cắp phần không cho của người khác và thưởng thức phần ấy. Người ta bắt người này và nói:

- Này Ngươi, Ngươi đã làm điều ác, vì Ngươi gìn giữ
phần của mình, đánh cắp phần không cho của người
khác và thưởng thức phần ấy... Ngươi chớ có làm
như vậy nữa.

BÀ LA MÔN                                         207

 Có người đập anh ta bằng tay, có người đập anh
ta bằng đá, có người đập anh ta bằng gậy. Này
Vàsettha, bắt đầu như vậy, lấy của không cho xuất
hiện, quở trách xuất hiện, nói láo xuất hiện, hình
phạt đánh đập xuất hiện.

20. Này Vàsettha, những loài hữu tình ấy hội họp lại và than khóc:

- Này Tôn giả, ác pháp đã khởi lên giữa các loài hữu
tình, trong hình thức lấy của không cho xuất hiện,
quở trách xuất hiện, nói láo xuất hiện, hình phạt xuất
hiện. Chúng ta hãy đề cử một người. Người ấy sẽ tức
giận khi đáng phải tức giận, khiển trách khi đáng
phải khiển trách, hãy tẩn xuất khi đáng phải tẩn xuất.
Chúng tôi sẽ dành cho Ngươi một phần lúa của
chúng tôi.

- Xin vâng, các Tôn giả!

Này Vàsettha, vị hữu tình này vâng theo các vị hữu tình kia, tức giận khi đáng tức giận, khiển trách khi đáng khiển trách, tẩn xuất khi đáng tẩn xuất. Và các vị hữu tình kia chia cho vị này một phần lúa.

21.

 Này Vàsettha, được lựa chọn bởi đại chúng,

BÀ LA MÔN                                            208

tức là Mahà-sammato. Danh từ Mahà- sammato là danh từ đầu tiên được khởi lên.

 Này Vàsettha, "Vị chủ của ruộng vườn" tức là Khattiyà, là danh từ thứ hai được khởi lên".

 "Làm cho các người khác hoan hỷ bởi Pháp", tức là Ràja (vị vua). Ràja là danh từ thứ ba được khởi lên.

 Này Vàsettha, như vậy là sự khởi lên nguồn gốc
giới vức xã hội của Khattiya theo danh từ truyền
thống cổ xưa. Nguồn gốc của chúng ta ở giữa
những loài hữu tình ấy, không ở ngoài loại nào
khác, một cách đúng pháp tắc (dhamma),
không phải phi pháp. Này Vàsettha, như vậy Pháp
là tối thượng ở đời, trong hiện tại và cả cho đời
sau.

22. Này Vàsettha, một số các vị hữu tình suy nghĩ:

- Này các Tôn giả, các ác, bất thiện pháp đã hiện ra
giữa các loại hữu tình, như lấy của không cho, khiển
trách, nói láo, hình phạt, tẩn xuất. Chúng ta hãy loại
bỏ các ác, bất thiện pháp.

Vác vị ấy loại bỏ các ác, bất thiện pháp, tức là Bràhmanà (Bà-la-môn), và chữ Bràhmanà là danh từ

BÀ LA MÔN                                            209

đầu tiên được khởi lên. Những vị nầy lập lên những
chòi bằng lá tại các khu rừng và tu thiền trong những
nhà chòi bằng lá ấy. Đối với họ, than đỏ được dập
tắt, khói được tiêu tan, cối và chầy rơi ngả nghiên,
buổi chiều lo buổi ăn chiều, buổi sáng lo buổi ăn
sáng; họ đi vào làng, vào thị xã, vào kinh đô để khất
thực. Khi họ xin được đồ ăn rồi, họ lại vào các chòi
lá trong các khu rừng để tu thiền. Các người khác
thấy vậy, nói như sau:

- Này các Tôn giả, những loài hữu tình này lập lên những chòi bằng lá tại các khu rừng và tu thiền trong những chòi bằng lá ấy. Đối với họ, than đỏ được dập tắt, khói được tiêu tan, cối và chầy rơi ngả nghiên, buổi chiều lo ăn buổi ăn chiều, buổi sáng lo buổi ăn sáng; họ đi vào làng, vào thi xã, vào kinh đô để khất thực. Khi xin được đồ ăn rồi, họ lại vào các chòi lá trong khu rừng để tu thiền. Này Vàsettha, họ "Jhàyanti", tu thiền, tức là họ suy tư Jhàyakà. Jahàyakà là danh từ thứ hai được khởi lên.

23. Này Vàsettha, một số loài hữu tình này, không thể tu thiền trong các chòi bằng lá tại khu rừng, liền đi xuống xung quanh làng, xuống xung quanh thị xã để làm sách. Các người khác thấy vậy bèn nói:

"Này các Tôn giả, những loài hữu tình này, không

BÀ LA MÔN                                            210

thể tu thiền trong các chòi bằng lá tại khu rừng, đã đi xuống xung quanh làng, xuống xung quanh thị xã để làm sách. Nay những vị này không tu thiền.

Này Vàsettha, "Nadãnima Jhàyanti" tức là ajjhàyaka,
và ajjàyakà là chữ thứ ba được khởi lên (Các vị lập
lại các tập Vedà). Này Vàsettha, thời ấy họ thuộc hạ
cấp. Nay họ xem là cao thượng nhất.

Như vậy, này Vàsettha là sự khởi lên nguồn gốc giới
vức xã hội của các Bà-la-môn, theo danh từ truyền
thống cổ xưa. Nguồn gốc của họ là ở giữa những loài
hữu tình ấy, không ở ngoài loại nào khác một cách
đúng pháp tắc, không phải phi pháp. Này Vàsettha,
như vậy Pháp là tối thượng ở đời, trong hiện tại và
cả cho đời sau.

24. Này Vàsettha, một số loài hữu tình này, theo
pháp dâm dục, thiết lập các nghề nghiệp sai khác
(Vissuta). Này Vàsettha, những ai theo pháp dâm
dục, thiết lập ra các nghề nghiệp sai khác, như vậy
gọi là Vessà. Danh từ Vessà được khởi lên.

Như vậy, này Vàsettha là sự khởi lên nguồn gốc giới vức xã hội của các Vessà, theo danh từ truyền thống cổ xưa. Nguồn gốc của họ là ở giữa các loài hữu tình ấy, không ở ngoài loại nào khác, một cách đúng pháp tắc, không phải phi pháp. Này Vàsettha, như vậy

BÀ LA MÔN                                          211

Pháp là tối thượng ở đời, trong hiện tại và cả cho đời sau.

25. Này Vàsettha, một số loài hữu tình còn lại lựa
chọn săn bắn. Những ai sống săn bắn và theo các
nghề hèn nhỏ, này Vàsettha, được gọi là Suddà. Và
danh từ Suddsà được khởi lên.

Như vậy, này Vàsettha, là sự khởi lên nguồn gốc giới
vức xã hội của các Suddà, theo danh từ truyền thống
cổ xưa. Nguồn gốc của chúng là ở giữa các loài hữu
tình ấy, không ở ngoài loại nào khác, một cách đúng
pháp tắc, không phải phi pháp. Này Vàsettha như vậy
Pháp là tối thượng ở đời, trong hiện tại và cả cho đời
sau.

26.

 Này Vàsettha, một thời có vị Khattiya (Sát đế
lỵ) tự trách pháp của mình, xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình: "Tôi sẽ sống làm
người Sa môn".

 Vị Bà la môn, tự trách pháp của mình, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình: "Tôi sẽ sống làm người Sa-môn".

 Vị Vessà, tự trách pháp của mình, xuất gia từ

BÀ LA MÔN                                            212

bỏ gia đình, sống không gia đình: "Tôi sẽ sống làm người Sa môn".

 Vị Suddà, tự trách pháp của mình, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình: "Tôi sẽ sống làm người Sa môn".

 Này Vàsettha, giai cấp Samana (Sa-môn) được
khởi lên từ bốn giai cấp ấy. Nguồn gốc của Sa-
môn là ở giữa các loài hữu tình ấy, không ở
ngoài loại nào khác, một cách đúng pháp tắc,
không phải phi pháp. Này Vàsettha, như vậy
Pháp là tối thượng ở đời, trong hiện tại và cả
cho đời sau.

27. Này Vàsettha, vị Khattiya, làm tà hạnh về thân,
làm tà hạnh về miệng, làm tà hạnh về ý, có tà kiến.
Do tà kiến, tà nghiệp làm nhơn duyên, sau khi thân
hoại mạng chung sanh vào khổ giới, ác thú, đọa xứ,
địa ngục. Này Vàsettha, vị Bà la môn... Này
Vàsettha, vịVessà... Này Vàsettha, vị Suddà làm tà
hạnh về thân, làm tà hạnh về miệng, làm tà hạnh về
ý, có tà kiến. Do tà kiến, tà nghiệp làm nhơn duyên,
sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào khổ giới, ác
thú, đọa xứ, địa ngục.

28. Này Vàsettha, vị Khattiya làm chánh hạnh về thân, chánh hạnh về miệng, chánh hạnh về ý, có

BÀ LA MÔN                                          213

chánh kiến. Do chánh kiến, chánh nghiệp làm nhơn
duyên, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện
thú, Thiên giới. Này Vàsettha, vị Bà la môn... Này
Vàsettha, vị Vessà... Này Vàsettha, vị Suddà làm
chánh hạnh về thân, chánh hạnh về miệng, chánh
hạnh về ý, có chánh kiến. Do chánh kiến, chánh
nghiệp làm nhơn duyên, sau khi thân hoại mạng
chung, sanh vào thiện thú, Thiên giới.

29. Này Vàsettha, vị Khattiya, làm hai hạnh về thân,
hai hạnh về miệng, hai hạnh về ý, có chánh kiến tà
kiến lẫn lộn. Do chánh kiến tà kiến, chánh hạnh tà
hạnh lẫn lộn làm nhơn duyên, sau khi thân hoại mạng
chung, thọ lãnh lạc và khổ thọ. Này Vàsettha, vị Bà
la môn... Này Vàsettha, vị Vessà... Này Vàsettha, vị
Suddà, làm hai hạnh về thân, hai hạnh về miệng, hai
hạnh về ý, có chánh kiến, có tà kiến lẫn lộn. Do
chánh kiến tà kiến, chánh hạnh tà hạnh lẫn lộn làm
nhơn duyên, sau khi thân hoại mạng chung, thọ lãnh
lạc và khổ thọ.

30. Này Vàsettha, vị Khattiya, chế ngự về thân, chế ngự về miệng, chế ngự về ý, sau khi tu tập Bảy pháp Giác chi đã diệt trừ hoàn toàn (các ác pháp) ngay trong đời hiện tại. Này Vàsettha, vị Bà la môn... vị Vessà... Này Vàsettha vị Suddà, chế ngự về thân, chế ngự về miệng, chế ngự về ý, sau khi tu tập Bảy pháp

BÀ LA MÔN                                          214

Giác chi đã diệt trừ hoàn toàn (các ác pháp) ngay trong đời hiện tại.

31. Này Vàsettha, trong bốn giai cấp này, vị Tỷ
kheo, là bậc A la hán, lậu hoặc đã diệt tận, việc phải
làm đã làm, gánh nặng đã đặt xuống, mục tiêu đã
đạt tới, hữu kiết sử đã trừ diệt, chánh trí giải thoát.
Vị ấy được gọi là tối thượng trong tất cả giai cấp,
đúng với Chánh pháp, không phải phi pháp. Này
Vàsettha, như vậy Pháp là tối thượng ở đời, trong
hiện tại và cho cả đời sau.

32. Này Vàsettha, bài kệ sau đây được Phạm thiên Sanamkumàra (Thường Đồng hình Phạm thiên) tuyên thuyết:

Chúng sanh tin giai cấp,
Sát đế lỵ tối thắng.
Ai đủ cả trí, đức,
Tối thắng giữa Nhân, Thiên.

Này Vàsettha, bài kệ này được Phạm thiên
Sanamkumàra, khéo hát chớ không phải vụng hát,
khéo nói chớ không phải vụng nói, đầy đủ ý nghĩa
chớ không phải không đầy đủ, được Ta chấp nhận.

Này Vàsettha, Ta cũng nói như sau:

BÀ LA MÔN                                             215

Chúng sanh tin giai cấp,
Sát đế lỵ tối thắng.
Ai đủ cả trí, đức,
Tối thắng giữa Nhân, Thiên.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Vàsettha và Bhàradvàja hoan hỷ tín thọ lời giảng Thế Tôn.

BÀ LA MÔN                                         216
