Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 064 - Bốn Thánh Quả 2 - Bậc Nhất Lai
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 064

BỐN THÁNH QUẢ 2

BẬC NHẤT LAI Chịu trách nhiệm chính tả: TÂM MINH ANH

064

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC

DẪN NHẬP .............................................................2

1     Bậc Nhất Lai - Có giới định tuệ như thế nào - Kinh KHÔNG CÓ DƯ Y – Tăng IV, 103........8 2     Bậc Nhất Lai - Kinh BẢN TỤNG ĐỌC 1 – Tăng I, 422 ...............................................................14 3     Bậc Nhất Lai - Kinh BẢN TỤNG ĐỌC 2 – Tăng I, 425 ...............................................................18 4     Bậc Nhất Lai - Kinh KIẾT SỬ – Tăng II, 68 .21 5     Bậc Nhất Lai - Samôn sen trắng - Kinh CÁC HẠNG SAMÔN 1 – Tăng I, 717....................24

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                                                   1

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                                 2

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                               3

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                                 4

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                                5

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                                   6

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI   7

1     Bậc Nhất Lai - Có giới định tuệ như thế nào - Kinh KHÔNG CÓ DƯ Y – Tăng IV, 103

KHÔNG CÓ DƯ Y – Tăng IV, 10

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika, rồi Tôn giả Sàriputta vào buổi sáng đắp y, cầm y bát đi vào Sàvatthi để khất thực. Tôn giả Sàriputta suy nghĩ như sau: "Nay còn quá sớm để vào Sàvatthi khất thực. Vậy ta hãy đi đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo". Tôn giả Sàriputta đi đến khu vườn các du sĩ ngoại đạo, sau khi đến, nói lên với các du sĩ ngoại đạo ấy những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên.

2. Lúc bấy giờ, trong khi các du sĩ ngoại đạo ấy đang
ngồi tụ họp, câu chuyện này khởi lên: "Thưa chư
Hiền, ai chết có dư y, tất cả không được giải thoát
khỏi địa ngục, không được giải thoát khỏi bàng sinh,
không được giải thoát ngạ quỷ, không được giải
thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ".

3. Rồi Tôn giả Sàriputta không hoan hỷ, không chỉ trích lời nói các du sĩ ngoại đạo ấy, không hoan hỷ, không chỉ trích, Tôn giả từ chỗ ngồi đứng dậy và ra

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                           8

đi, với ý nghĩ: "Ta sẽ biết ý nghĩa lời nói này từ Thế Tôn".

Rồi Tôn giả Sàriputta khất thực ở Sàvatthi xong, sau
bữa ăn, trên con đường khất thực trở về, đi đến Thế
Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Sàriputta
bạch Thế Tôn:

- Ở đây, bạch Thế Tôn, vào buổi sáng, con đắp y,
cầm y bát đi vào Sàvatthi để khất thực. Bạch Thế
Tôn, rồi con suy nghĩ như sau: "Nay còn quá sớm để
vào Sàvitthi khất thực. Vậy ta hãy đi đến khu vườn
các du sĩ ngoại đạo, sau khi đến, con nói lên với các
du sĩ ngoại đạo những lời chào đón, hỏi thăm, sau
khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu,
con ngồi xuống một bên. Lúc bấy giờ, trong khi các
du sĩ ngoại đạo đang ngồi tụ họp, câu chuyện này
khởi lên: "Thưa chư Hiền, ai chết có dư y, tất cả
người ấy không được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú,
đọa xứ". Rồi bạch Thế Tôn, con không hoan hỷ,
không chỉ trích lời nói các du sĩ ngoại đạo ấy. Không
hoan hỷ, không chỉ trích, con từ chỗ ngồi đứng dậy
và ra đi, với ý nghĩ rằng: "Ta sẽ biết ý nghĩa lời nói
này từ Thế Tôn".

4. - Này Sàriputta, một số các du sĩ ngoại đạo là những kẻ ngu si, không thông minh, một số sẽ biết:

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                           9

"Người có dư y là người có dư y", hay sẽ biết: "Người không có dư y là người không có dư y".

Này Sàriputta, có chín hạng người này, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sinh, được giải thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú , đọa xứ.

Thế nào là chín?

5. Ở đây, này Sàriputta, có hạng người viên mãn trong các giới, viên mãn trong định, nhưng không viên mãn trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận năm hạ phần kiết sử, là vị Trung gian Bát-niết-bàn. Này Sàriputta, đây là hạng người thứ nhất , khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi ngạ quỷ... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

6. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên mãn trong các giới, viên mãn trong định, nhưng không viên mãn trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận năm hạ phần kiết sử, là vị Tổn hại Bát-niết-bàn...

... là vị Vô hành Bát-niết-bàn...

... là vị Hữu hành Bát-niết-bàn...

... là vị Thượng lưu, đi đến Sắc cứu cánh thiên, này Sàriputta, đây là hạng người thứ năm, khi chết có dư

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                            10

y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

7. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên mãn trong các giới, không viên mãn trong định, không viên mãn trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận ba kiết sử, làm nhẹ bớt tham, sân, si, là vị Nhất Lai, còn đến thế giới này một lần nữa, rồi đoạn tận khổ đau. Này Sàriputta, đây là hạng người thứ sáu, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

8. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên
mãn trong các giới, không viên mãn trong định,
không viên mãn trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận ba
kiết sử, là vị Nhất chủng, còn sanh hiện hữu làm
người một lần nữa rồi đoạn tận khổ đau. Này
Sàriputta, đây là hạng người thứ bảy, khi chết có dư
y, được giải thoát khỏi địa ngục... được giải thoát
khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

9. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên mãn trong các giới, thành tựu vừa phải trong định, thành tựu vừa phải trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận ba kiết sử, là vị Gia gia, sau khi dong ruỗi, sau khi luân chuyển hai hay ba gia đình, rồi đoạn tận khổ đau. Này Sàriputta, đây là hạng người thứ tám, khi

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                            11

chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

10. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên mãn trong các giới, thành tựu vừa phải trong định, thành tựu vừa phải trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận ba kiết sử, là vị trở lui tối đa là bảy lần, sau khi dong ruỗi, sau khi luân chuyển, tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài Người, rồi đoạn tận khổ đau. Này Sàriputta, đây là hạng người thứ chín, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi bàng sanh, được giải thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

Này Sàriputta, một số người du sĩ ngoại đạo là ngu
si, không thông minh, một số người sẽ biết: "Có dư
y là có dư y" hay một số người sẽ biết: "Không có dư
y là không dư y".

Này Sàriputta, chín hạng người này, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

Nhưng này Sàriputta, cho đến nay, pháp môn này
chưa được nói cho các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo-ni, các
nam cư sĩ, các nữ cư sĩ. Vì cớ sao? Mong rằng khi
nghe pháp môn này, họ không đem lại phóng dật.

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                              12

Lại nữa, này Sàriputta, pháp môn này được Ta nói đến vì Ta được hỏi đến.

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                     13

2      Bậc Nhất Lai - Kinh BẢN TỤNG ĐỌC 1 – Tăng I, 422

BẢN TỤNG ĐỌC 1 – Tăng I, 422

1. - Này các Tỷ-kheo, bản tụng đọc này gồm hơn 150
học giới cần phải đọc nửa tháng một lần, ở đây các
thiện nam tử muốn được lợi ích, học tập bản tụng ấy.
Này các Tỷ-kheo, tất cả được thâu nhiếp làm
thành ba học giới này.
Thế nào là ba?
- Tăng thượng giới học,
- Tăng thượng tâm học,
- Tăng thượng tuệ học.
Chính ba học giới này, này các Tỷ-kheo, thâu nhiếp
tất cả.
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
 Tỷ-kheo, đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
 Đối với định, hành trì một phần,
 Đối với tuệ, hành trì một phần.
Vị ấy có vi phạm học giới nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                         14

các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học giới nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp.
- Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, là bậc tối đa phải
sanh lại bảy lần, sau khi dong ruổi, luân
chuyển tối đa bảy lần giữa chư Thiên và loài
người, liền đoạn tận khổ đau.
- Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, là bậc "Gia gia",
dong ruổi, lưu chuyển trong hai hay ba gia
đình, rồi đoạn tận khổ đau.
- Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, là bậc Nhất
chủng, sau khi phải sanh hiện hữu làm người
một lần, rồi đoạn tận khổ đau.
- Vị ấy do đoạn tận ba kiết sử, làm cho muội lược
tham, sân, si là bậc Nhất lai, phải trở lui lại
đời này chỉ một lần, rồi đoạn tận khổ đau.
3. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo,
 Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
 Đối với định, hành trì toàn phần,
 Đối với tuệ, hành trì một phần.
Vị ấy có vi phạm học giới nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                             15

các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học giới nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Thượng lưu, đạt được Sắc cứu kính thiên.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Hữu hành Bát-Niết-bàn.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Vô hành Bát-Niết-bàn.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Tổn hại Bát-Niết-bàn.
- Vị ấy do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc
Trung gian Bát-Niết-bàn.
4. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo,
 Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
 Đối với định, hành trì toàn phần,
 Đối với tuệ, hành trì toàn phần.
Vị ấy có vi phạm học giới nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này
các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học giới nào

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                             16

là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp.
- Vị ấy do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong
hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ,
chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ
giải thoát.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, người hành trì có một
phần, thành tựu được một phần; người hành trì toàn
phần, thành tựu được toàn phần. Ta tuyên bố rằng,
này các Tỷ-kheo, các học giới không phải là rỗng
không.

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                             17

3      Bậc Nhất Lai - Kinh BẢN TỤNG ĐỌC 2 – Tăng I, 425

BẢN TỤNG ĐỌC 2 – Tăng I, 425

1. - Này các Tỷ-kheo, bản tụng đọc này gồm hơn 150
học giới cần phải đọc nửa tháng một lần, ở đây các
thiện nam tử muốn được lợi ích, học tập bản tụng ấy.
Này các Tỷ-kheo, tất cả được thâu nhiếp làm
thành ba học giới này.
Thế nào là ba?
- Tăng thượng giới học,
- Tăng thượng tâm học,
- Tăng thượng tuệ học.
Chính ba học giới này, này các Tỷ-kheo, thâu nhiếp
tất cả.
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn
phần,
- Đối với định, hành trì toàn phần,
- Đối với tuệ, hành trì toàn phần.
Vị ấy có vi phạm học giới nhỏ nhặt nhỏ nhiệm nào,
vị ấy được xem là thanh tịnh. Vì cớ sao? Ở đây, này

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                         18

các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố chúng làm cho vị
ấy không có khả năng. Phàm có những học giới nào
là căn bản Phạm hạnh, tương xứng Phạm hạnh, ở
đây, vị ấy kiên trì giới ấy, kiên trú giới ấy, chấp nhận
và học tập trong các học pháp.
Vị ấy do đoạn tận các lậu hoặc ngay trong hiện tại,
tự mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an
trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.
3.
- Hoặc nếu chưa chứng đạt, nếu chưa thể nhập, sau
khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc Trung
gian Bát-Niết-Bàn.
- Hoặc nếu chưa chứng đạt, nếu chưa thể nhập, sau
khi đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc Tổn hại
Bát Niết bàn … là bậc Vô hành Bát Niết bàn … là
bậc Hữu hành Bát Niết bàn … là bậc Thượng lưu,
chứng đạt Sắc cứu kính thiên.
- Hoặc nếu chưa chứng đạt, nếu chưa thể nhập, sau
khi đoạn tận ba kiết sử, sau khi làm cho muội lược
tham, sân, si, là bậc Nhất lai, chỉ trở lui đời này
một lần nữa, rồi đoạn tận khổ đau.
- Hoặc nếu chưa chứng đạt, nếu chưa thể nhập, sau
khi đoạn tận ba kiết sử, là bậc Nhất chủng, sau
khi phải sanh hiện hữu làm người một lần, rồi
đoạn tận khổ đau.

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                             19

- Hoặc nếu chưa chứng đạt, nếu chưa thể nhập, sau
khi đoạn tận ba kiết sử, là bậc "Gia gia", sau khi
dong ruổi, luân chuyển trong hai hay ba gia đình,
rồi đoạn tận khổ đau.
- Hoặc nếu chưa chứng đạt, nếu chưa thể nhập, sau
khi đoạn tận ba kiết sử, là bậc Tối đa phải sanh
lại bảy lần, sau khi dong ruổi, luân chuyển tối đa
bảy lần giữa chư Thiên và loài người, rồi đoạn
tận khổ đau.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, người hành trì có một
phần, thành tựu được một phần, người hành trì toàn
phần, thành tựu được toàn phần. Ta tuyên bố rằng,
này các Tỷ-kheo, các học giới không phải là rỗng
không.

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                         20

4     Bậc Nhất Lai - Kinh KIẾT SỬ – Tăng II, 68

KIẾT SỬ – Tăng II, 68

1. Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, xuất hiện ở đời. Thế nào là bốn?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với một hạng người,
các hạ phần kiết sử không được đoạn tận, các kiết
sử khiến được sanh không được đoạn tận, các kiết
sử khiến được hữu không được đoạn tận.
- Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với một hạng
người, các hạ phần kiết sử được đoạn tận, nhưng
các kiết sử khiến được sanh không được đoạn tận,
các kiết sử khiến được hữu không được đoạn tận.
- Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với một hạng
người, các hạ phần kiết sử được đoạn tận, các kiết
sử khiến được sanh được đoạn tận, nhưng các kiết
sử khiến được hữu không được đoạn tận.
- Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với một hạng
người, các hạ phần kiết sử được đoạn tận, các kiết
sử khiến được sanh được đoạn tận, các kiết sử
khiến được hữu được đoạn tận.

2. Đối với hạng người nào, này các Tỷ-kheo, các hạ phần kiết sử không được đoạn tận, các kiết sử khiến

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                         21

được tái sanh không được đoạn tận, các kiết sử khiến được hữu không được đoạn tận?

- Đối với vị Nhất Lai. Đối với hạng người này, này các Tỷ-kheo, các hạ phần kiết sử không được đoạn tận, các kiết sử khiến được tái sanh không được đoạn tận, các kiết sử khiến được hữu không được đoạn tận.

3. Đối với hạng người nào, này các Tỷ-kheo, các hạ
phần kiết sử được đoạn tận, các kiết sử khiến được
tái sanh không được đoạn tận, các kiết sử khiến được
hữu không được đoạn tận?

- Đối với hạng người Thượng lưu, đi đến Sắc cứu
kính. Đối với hạng người này, này các Tỷ-kheo, các
hạ phần kiết sử được đoạn tận, các kiết sử khiến được
tái sanh không được đoạn tận, các kiết sử khiến được
hữu không được đoạn tận.

4. Đối với hạng người nào, này các Tỷ-kheo, các hạ
phần kiết sử được đoạn tận, các kiết sử khiến được
sanh được đoạn tận, các kiết sử khiến được hữu
không được đoạn tận?

- Đối với hạng người Trung gian Bát-Niết-bàn. Đối với hạng người này, này các Tỷ-kheo, các hạ phần kiết sử được đoạn tận, các kiết sử khiến được sanh

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                          22

được đoạn tận, các kiết sử khiến được hữu không được đoạn tận.

5. Đối với hạng người nào, này các Tỷ-kheo, các hạ
phần kiết sử được đoạn tận, các kiết sử khiến được
sanh được đoạn tận, các kiết sử khiến được hữu được
đoạn tận?

- Đối với bậc A-la-hán. Đối với hạng người này, này
các Tỷ-kheo, các hạ phần kiết sử được đoạn tận, các
kiết sử khiến được sanh được đoạn tận, các kiết sử
khiến được hữu được đoạn tận.

Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất hiện ở đời.

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                        23

5       Bậc Nhất Lai - Samôn sen trắng - Kinh CÁC HẠNG SAMÔN 1 – Tăng I, 717

CÁC HẠNG SA MÔN 1 – Tăng I, 717

1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện trong các Sa-môn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là hạng hữu học,
đang đi trên con đường, sống cố gắng hướng đến vô
thượng an ổn khỏi các ách nạn. Ví như, này các Tỷ-
kheo, vị trưởng nam vua Sát-đế-lỵ, xứng đáng để
được làm lễ quán đảnh, nhưng chưa làm lễ quán
đảnh, và đạt đến địa vị bất động. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo hữu học, đang đi trên con
đường, sống cố gắng hướng đến vô thượng an ổn
khỏi các ách nạn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, là
hạng Sa-môn bất động.

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                         24

3. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các
lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt
và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát, nhưng
chưa với thân cảm giác được tám giải thoát và an trú.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen
trắng.

4. Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát, và với thân cảm giác được tám giải thoát và an trú. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện trong các hàng Sa-môn?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được
yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu; nhiều
lần được yêu cầu nhận đồ ăn khất thực, ít khi
không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận
sàng tọa, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                           25

được yêu cầu nhận dược phẩm trị bệnh, ít khi
không được yêu cầu.
-   Vị ấy sống với những vị đồng Phạm hạnh nào, các
vị này đối với vị ấy, xử sự với nhiều thân nghiệp
khả ái, với ít không khả ái, với nhiều khẩu nghiệp
khả ái, với ít không khả ái, với nhiều ý nghiệp khả
ái, với ít không khả ái, giúp đỡ với nhiều giúp đỡ
khả ái, với ít giúp đỡ không khả ái.
-   Ở đây, một số cảm thọ khởi lên phát sanh từ mật
hay phát sanh từ đàm, hay phát sanh từ gió, hay
phát sanh từ sự gặp gỡ các nước trong thân thể;
hay phát sinh từ sự thay đổi thời tiết, hay phát sanh
từ sự gặp gỡ các nghịch vận, hay phát sanh từ các
công kích thình lình bên ngoài vào, hay do quả dị
thục của nghiệp; những số cảm thọ ấy không khởi
lên nhiều, vị ấy ít bị bệnh tật.
-   Đối với bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại
lạc trú, có được không khó khăn, có được không
mệt nhọc, có được không phí sức;
-   Do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn tinh luyện trong các
hàng Sa-môn.

6. Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, thời

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                              26

này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

- Này các Tỷ-kheo, Ta nhiều lần được yêu cầu nhận
y, ít khi không được yêu cầu; nhiều lần được yêu
cầu nhận đồ ăn khất thực, ít khi không được yêu
cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận sàng tọa, ít khi
không được yêu cầu; nhiều lần được yêu cầu nhận
dược phẩm trị bệnh, ít khi không được yêu cầu.
- Ta sống với các Tỷ-kheo nào, các vị ấy đối với
Ta, xử sự với nhiều thân nghiệp khả ái, với ít thân
nghiệp không khả ái; với nhiều khẩu nghiệp khả
ái, với ít khẩu nghiệp không khả ái; với nhiều ý
nghiệp khả ái, với ít ý nghiệp không khả ái; giúp
đỡ với nhiều giúp đỡ khả ái, với ít giúp đỡ không
khả ái.
- Phàm có những cảm thọ nào khởi lên, phát sanh
từ mật, hay phát sinh từ đàm, hay phát sanh từ gió,
hay phát sanh từ sự gặp gỡ các nước trong thân
thể, hay phát sanh từ sự thay đổi thời tiết, hay phát
sanh từ sự gặp gỡ các nghịch vận, hay phát sanh
từ sự công kích thình lình bên ngoài vào, hay do
quả dị thục các nghiệp; những cảm thọ ấy không
khởi lên nhiều nơi Ta.
- Ta ít bị bệnh tật. Đối với bốn Thiền, thuộc tăng
thượng tâm, hiện tại lạc trú, Ta có được không khó

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                            27

khăn, có được không mệt nhọc, có được không
phí sức.
- Do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tai, với
thắng trí, Ta chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô
lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Này các Tỷ-kheo, nếu có nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, thời này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.

CÁC HẠNG SA MÔN 2 – 721tc1

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện.

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                          28

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt ba
kiết sử, là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, quyết
chắc hướng đến giác ngộ. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là hạng Sa-môn bất động.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sau khi đoạn diệt
ba kiết sử, làm cho nhẹ bớt tham, sân, si, là bậc Nhất
lai, chỉ có một lần trở lui đời này rồi chấm dứt khổ
dâu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen
trắng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, là vị Bất lai, từ đấy nhập Niết-
bàn, không phải trở lui từ thế giới ấy. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                           29

Ở đây, này các Tỷ-kheo, do đoạn tận các lậu hoặc,
Tỷ-kheo ngay trong hiện tại với thắng trí chứng ngộ,
chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn
tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, bốn hạng Sa-môn này có mặt, xuất hiện ở đời.

CÁC HẠNG SA MÔN 3 – 723tc1

1. - Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất hiện ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có chánh tri kiến,
chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng,
chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn bất động.

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                         30

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có chánh tri
kiến ..., chánh định, chánh trí, chánh giải thoát,
nhưng không có an trú với thân cảm giác tám giải
thoát. Như vậy này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen
trắng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo có chánh tri
kiến ... chánh giải thoát, an trú với thân cảm giác tám
giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-
môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được yêu cầu nhận y, ít không được yêu cầu ...

Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói
về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, này các
Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta, là
hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                            31

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.

CÁC HẠNG SA MÔN 4 – 724tc1

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sa-môn bất động,
-   Sa-môn sen trắng,
-   Sa-môn sen hồng,
-   Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Sa-môn bất động?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị hữu học, ý chưa đạt được
mục đích, đang sống hướng đến vô thượng an ổn
khỏi các khổ ách. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
Sa-môn bất động.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen trắng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tùy quán sự sanh diệt trong năm thủ uẩn: "Đây là sắc, đây là sắc

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                         32

tập khởi, đây là sắc chấm dứt; đây là thọ ... đây là tưởng ... đây là các hành ... đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức chấm dứt". Nhưng vị ấy chưa an trú với thân cảm giác tám giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng Sa-môn sen trắng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn sen hồng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo sống, tùy quán
sanh diệt trong năm thủ uẩn: "Đây là sắc ... đây là
thức chấm dứt". Và vị ấy an trú với thân cảm giác
tám giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng
Sa-môn sen hồng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nhiều lần được yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu ...

Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, nói về hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn, người ấy này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh là nói về Ta, là hạng Sa-môn tinh luyện giữa các Sa-môn.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.

BỐN THÁNH QUẢ 2 – BẬC NHẤT LAI                           33
