Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 077 - Chân Nhân
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 077

CHÂN NHÂN Chịu trách nhiệm chính tả: TÂM MINH ANH

077

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC

DẪN NHẬP .............................................................3

1     4 lợi ích thân cận bậc Chân nhân - Kinh CÁC LỢI ÍCH NHỜ BẬC CHÂN NHÂN – Tăng II, 271.....................................................................9 2     Bậc Chân Nhân bố thí thế nào - Kinh NGƯỜI CHÂN NHÂN 1 – Tăng III, 617 ....................10 3     Bậc chân nhân đem lại lợi ích cho gia đình - Kinh BẬC CHÂN NHÂN – Tăng II, 377 ......12 4     Bậc chân nhân đem lại lợi ích cho gia đình - Kinh NGƯỜI CHÂN NHÂN 2 – Tăng III, 619 .........................................................................14 5     Dầu không được hỏi.. - Kinh BẬC CHÂN NHÂN – Tăng I, 699 ......................................17 6     Kinh CON ĐƯỜNG TÁM NGÀNH – Tăng II, 244...................................................................21 7     Kinh CÁC HỌC PHÁP – Tăng II, 237 ..........24 8     Kinh HÀNH ĐỘNG – Tăng II, 297 ...............27 9     Kinh Không Phải Chân Nhân – Tương V, 36 29

CHÂN NHÂN                                                                     1

10 Kinh KẺ TÀN HẠI CHÚNG SANH – Tăng II, 241...................................................................32 11 Kinh NGƯỜI CÓ LÒNG TIN – Tăng II, 239 41 12 Người không chân nhân không thể biết.. - Kinh VASSAKÀRA – Tăng II, 159 ........................44 13 Đặc tính của họ là biết ơn và nhớ ơn - Kinh ĐẤT – Tăng I, 118 ...................................................50 14 Kinh CHÂN NHÂN – 113 Trung III, 175 .....52 15 Kinh CON ĐƯỜNG TÁM NGÀNH – Tăng II, 244...................................................................66 16 Kinh CÁC HỌC PHÁP – Tăng II, 237 ..........69 17 Kinh KẺ TÀN HẠI CHÚNG SANH – Tăng II, 241...................................................................72 18 Kinh NGƯỜI CÓ LÒNG TIN – Tăng II, 239 75

CHÂN NHÂN                                                               2

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

CHÂN NHÂN                                                3

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

CHÂN NHÂN                                               4

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

CHÂN NHÂN                                               5

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

CHÂN NHÂN                                              6

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

CHÂN NHÂN                                                  7

CHÂN NHÂN   8

1      4 lợi ích thân cận bậc Chân nhân - Kinh CÁC LỢI ÍCH NHỜ BẬC CHÂN NHÂN – Tăng II, 271

CÁC LỢI ÍCH NHỜ BẬC CHÂN NHÂN – Tăng II, 271

 Nhờ y tựa bậc chân nhân, này các Tỷ-kheo, chờ đợi là bốn lợi ích. Thế nào là bốn?

- Lớn mạnh nhờ Thánh giới,
- Lớn mạnh nhờ Thánh định,
- Lớn mạnh nhờ Thánh trí tuệ,
- Lớn mạnh nhờ Thánh giải thoát.

Nhờ y tựa bậc chân nhân, này các Tỷ-kheo, chờ đợi là bốn lợi ích này.

CHÂN NHÂN                                      9

2      Bậc Chân Nhân bố thí thế nào - Kinh NGƯỜI CHÂN NHÂN 1 – Tăng III, 617

NGƯỜI CHÂN NHÂN 1 –Tăng III, 617

 Này các Tỷ-kheo, có tám bố thí này của bậc chân nhân.

Thế nào là tám?

- Cho vật trong sạch.
- Cho vật thù diệu.
- Cho đúng thời.
- Cho vật thích ứng.
- Cho với sự cẩn thận.
- Cho luôn luôn.
- Tâm cho được tịnh tín.
- Sau khi cho được hoan hỷ.

Này các Tỷ-kheo, có tám bố thí này của bậc chân nhân:

Trong sạch và thù diệu Đúng thời và thích ứng Đồ uống và đồ ăn

CHÂN NHÂN                                      10

Luôn luôn làm bố thí
Trong các ruộng tốt lành
Sống theo đời Phạm hạnh
Không có gì hối tiếc
Bố thí nhiều tài vật
Những bố thí như vậy
Được bậc trí tán thán
Bậc Trí thí như vậy
Với tâm tín, giải thoát
Không hại, tâm an lạc
Bậc trí sanh ở đời.

CHÂN NHÂN                         11

3      Bậc chân nhân đem lại lợi ích cho gia đình - Kinh BẬC CHÂN NHÂN – Tăng II, 377

BẬC CHÂN NHÂN – Tăng II, 377

1. - Bậc Chân nhân, này các Tỷ-kheo, sinh ra trong gia đình, đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho nhiều người; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho mẹ cha; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho vợ con; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho các người hầu hạ, làm công; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho bạn bè, thân hữu; đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho các Sa-môn, Bà-la-môn.

2. Này các Tỷ-kheo, ví như trận mưa lớn đem lại các mùa gặt được nhiều chín muồi, đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho nhiều người.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, bậc Chân nhân sanh ra trong gia đình, đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho nhiều người:

- Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho mẹ cha;
- Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho vợ con;
- Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho các
người hầu hạ, làm công;

CHÂN NHÂN                                           12

- Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho bạn bè,
thân hữu;
- Đưa lại lợi ích, hạnh phúc và an lạc cho các Sa-
môn, Bà-la-môn.

Vì hạnh phúc nhiều người,
Hãy gầy dựng tài sản,
Chư Thiên bảo vệ người
Biết bảo vệ đúng pháp,
Tiếng tốt không từ bỏ,
Người được học, nghe nhiều,
Đầy đủ các cấm giới,
An trú trên Chánh pháp.
Ai có thể chỉ trích,
Bậc trú pháp, trì giới,
Bậc nói thật, tàm quý,
Như trang sức vàng ròng
Chư Thiên khen người ấy,

Phạm Thiên cũng tán thán.

CHÂN NHÂN                                        13

4      Bậc chân nhân đem lại lợi ích cho gia đình - Kinh NGƯỜI CHÂN NHÂN 2 – Tăng III, 619

NGƯỜI CHÂN NHÂN 2 –Tăng III, 619

1. - Này các Tỷ-kheo, bậc chân nhân sinh ra trong gia đình nào, thì đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho nhiều người:

1. Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho cha mẹ.
2. Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vợ con.
3. Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho người
phục vụ, người làm công.
4. Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho bạn bè
thân hữu.
5. Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho các
hương linh đã mất.
6. Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vua
chúa.
7. Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư
Thiên.
8. Đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho Sa-môn,
Bà-la-môn.

2. Ví như, này các Tỷ-kheo, một cơn mưa lớn làm cho các loại mùa màng thành tựu đầy đủ, đem lại lợi ích,

CHÂN NHÂN                                          14

hạnh phúc, an lạc cho nhiều người. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, bậc Chân nhân sinh ra trong gia đình nào, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho nhiều người; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho cha mẹ; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vợ con; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho người phục vụ, người làm công; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho bạn bè thân hữu; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho các hương linh đã mất; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vua chúa; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho Sa-môn, Bà-la-môn.

Vì lợi ích nhiều người
Bậc trí sống gia đình
Không mệt mỏi ngày đêm
Cúng dường thật đúng pháp
Mẹ cha và tổ tiên
Nhớ ngày trước đã làm
Đối xuất gia, không nhà
Kính lễ bậc Phạm hạnh
Tin vững trú, cúng dường
Biết pháp, khéo xử sự
Là người đem lợi ích
Cho vua, cho chư Thiên
Là người đem lợi ích
Cho bà con, bè bạn

CHÂN NHÂN                                           15

Là người đem lợi ích
Cho tất cả mọi người
Khéo an trú diệu pháp
Nhiếp xan tham cấu uế
Hưởng cuộc đời hạnh phúc

CHÂN NHÂN                         16

5     Dầu không được hỏi.. - Kinh BẬC CHÂN NHÂN – Tăng I, 699

BẬC CHÂN NHÂN – Tăng I, 699

1. - Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, cần phải được hiểu không phải bậc Chân nhân. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, không phải bậc Chân nhân
là người dầu không được hỏi, nói lên lời không tán
thán người khác; còn nói gì nếu được hỏi! Nhưng
nếu được hỏi và phải trả lời, thời không dè dặt, không
ngập ngừng, vị này nói lên lời không tán thán người
khác, đầy đủ toàn bộ. Này các Tỷ-kheo, cẩn phải
được hiểu, này các Tỷ-kheo, vị này không phải Chân
nhân.

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, không phải Chân nhân
là người dầu được hỏi, không nói lên lời tán thán
người khác; còn nói gì nếu không được hỏi! Nhưng
nếu được hỏi và phải trả lời, thời dè dặt và ngập
ngừng, vị này nói lên lời tán thán người khác, không
đầy đủ, không toàn bộ. Này các Tỷ-kheo, cần phải
được hiểu, này các Tỷ-kheo, vị này không phải Chân
nhân.

CHÂN NHÂN                                           17

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, không phải Chân nhân là người dầu được hỏi, không nói lên lời không tán thán về mình; còn nói gì nếu không được hỏi! Nhưng nếu được hỏi và phải trả lời, thời dè dặt và ngập ngừng, vị này nói lên lời không tán thán về mình, không đầy đủ, không toàn bộ. Này các Tỷ-kheo, cần phải được hiểu, vị này không phải Chân nhân.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, không phải là Chân
nhân là người dầu không được hỏi, cũng nói lên lời
tán thán về mình; còn nói gì nếu được hỏi! Nhưng
nếu được hỏi và phải trả lời, không dè dặt, không
ngập ngừng, vị này nói lên lời tán thán về mình, đầy
đủ và toàn bộ. Này các Tỷ-kheo, cần phải được hiểu
vị này không phải Chân nhân.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, cần phải được hiểu không phải bậc Chân nhân.

5. Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, cần phải được hiểu là bậc Chân nhân. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, bậc Chân nhân là người dầu có được hỏi, không nói lên lời không tán thán người khác; còn nói gì nếu không được hỏi! Nhưng nếu được hỏi, và phải trả lời, dè dặt và ngập ngừng, vị ấy nói lên lời không tán thán người khác. Cần phải được hiểu, này các Tỷ-kheo, vị này là bậc Chân nhân.

CHÂN NHÂN                                           18

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, bậc Chân nhân là người
dầu không được hỏi, cũng nói lên lời tán thán người
khác; còn nói gì nếu được hỏi. Nếu được hỏi và phải
trả lời, không dè dặt, không ngập ngừng, vị ấy nói lời
tán thán người khác, đầy đủ và toàn bộ. Cần phải
được hiểu, này các Tỷ-kheo, vị này là bậc Chân
nhân.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, bậc Chân nhân là
Người, dầu không được hỏi, vẫn nói lên lời không
tán thán về mình; còn nói gì nếu được hỏi! Nếu được
hỏi và phải trả lời, không dè dặt, không ngập ngừng,
vị ấy nói lên lời không tán thán về mình, đầy đủ và
toàn bộ. Cần phải được hiểu, này các Tỷ-kheo, vị này
là bậc Chân nhân.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, bậc Chân nhân dầu có
được hỏi cũng không nói lên lời tán thán về mình;
còn nói gì nếu không được hỏi! Nếu được hỏi và phải
trả lời, dè dặt và ngập ngừng, vị ấy nói lên lời tán
thán về mình, không đầy đủ; không toàn bộ. Cần phải
được hiểu, này các Tỷ-kheo, vị này là bậc Chân
nhân.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, cần phải được hiểu là bậc Chân nhân.

CHÂN NHÂN                                           19

CHÂN NHÂN   20

6     Kinh CON ĐƯỜNG TÁM NGÀNH – Tăng II, 244

CON ĐƯỜNG TÁM NGÀNH – Tăng II, 244

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về
người không Chân nhân và người không Chân nhân
hơn cả người không Chân nhân; về bậc Chân nhân
và bậc Chân nhân hơn cả bậc Chân nhân. Hãy nghe
và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2.- Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có tà kiến, có tà tư duy, có tà ngữ, có tà nghiệp, có tà mạng, có tà tinh tấn, có tà niệm, có tà định. Người này, này các Tỷ- kheo, được gọi là người không Chân nhân.

3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân?

CHÂN NHÂN                                          21

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình có tà kiến,
còn khích lệ người khác có tà kiến; có tà tư duy…;
có tà ngữ …; có tà nghiệp …; có tà mạng …; có tà
tinh tấn …; có tà niệm …; có tà định, còn khích lệ
người khác có tà định. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là
gọi là người không Chân nhân còn hơn cả người
không Chân nhân.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có chánh tri kiến,
có chánh tư duy, có chánh ngữ, có chánh nghiệp, có
chánh mạng, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có
chánh định. Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi
là bậc Chân nhân.

5. Này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình có chánh
tri kiến, còn khích lệ người khác có chánh tri kiến;
có chánh tư duy…; có chánh ngữ …; có chánh
nghiệp …; có chánh mạng …; có chánh tinh tấn …;
có chánh niệm …; có chánh định, còn khích lệ người
khác có chánh định.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân.

CHÂN NHÂN                                         22

CON ĐƯỜNG MƯỜI NGHÀNH – 245tc2

… (Như kinh 205, chỉ thêm hai pháp:tà trí, tà giải thoát cho người không Chân nhân, và chánh trí, chánh giải thoát cho bậc Chân nhân) …

CHÂN NHÂN                                       23

7     Kinh CÁC HỌC PHÁP – Tăng II, 237

CÁC HỌC PHÁP – Tăng II, 237

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về
người không Chân nhân và người không Chân nhân
hơn cả người không Chân nhân; về bậc Chân nhân
và bậc Chân nhân hơn cả bậc Chân nhân. Hãy nghe
và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người sát sanh, lấy
của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo, đắm
say rượu men, rượu nấu. Người này, này các Tỷ-
kheo, được gọi là người không Chân nhân.

3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình sát sanh và khích lệ người khác sát sanh; tự mình lấy của

CHÂN NHÂN                                        24

không cho và khích lệ người khác lấy của không cho;
tự mình sống tà hạnh trong các dục và khích lệ người
khác sống tà hạnh trong các dục, tự mình nói láo và
khích lệ người khác nói láo, tự mình đắm say rượu
men, rượu nấu và khích lệ người khác đắm say rượu
men, rượu nấu. Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người không Chân nhân còn hơn cả người
không Chân nhân.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người từ bỏ sát
sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong
các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu
nấu. Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là bậc
Chân nhân.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình từ bỏ sát sanh và khích lệ người khác từ bỏ sát sanh; tự mình từ bỏ lấy của không cho và khích lệ người khác từ bỏ lấy của không cho; tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục và khích lệ người từ bỏ khác tà hạnh trong các dục; tự mình từ bỏ nói láo và khích lệ người khác từ bỏ nói láo, tự mình từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu và khích lệ người khác từ bỏ đắm say rượu men,

CHÂN NHÂN                                         25

rượu nấu. Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân.

CHÂN NHÂN                                      26

8        Kinh HÀNH ĐỘNG – Tăng II, 297

HÀNH ĐỘNG – Tăng II, 297

1. - Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo,
kẻ ngu si, không thông minh, không là bậc Chân
nhân, tự mình xử sự như kẻ bị mất gốc, không sinh
lực, có tội, bị người trí quở trách, tạo nhiều vô phước.
Thế nào là bốn?

-   Với thân nghiệp có tội,
-   Với khẩu nghiệp có tội,
-   Với ý nghiệp có tội,
-   Với tri kiến có tội.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu si, không thông minh, không là bậc Chân nhân, tự mình xử sự như kẻ bị mất gốc, không sinh lực, có tội, bị người trí quở trách, tạo nhiều vô phước.

2. Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, bậc
Hiền trí, thông minh, là bậc Chân nhân, tự mình xử
sự không như người mất gốc, có sinh lực, không có
tội, không bị người trí quở trách, tạo nhiều phước
đức. Thế nào là bốn?

- Với thân nghiệp không có tội, - Với ngữ nghiệp không có tội,

CHÂN NHÂN                                             27

- Với ý nghiệp không có tội, - Với tri kiến không có tội.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, bậc
Hiền trí, thông minh, là bậc Chân nhân, tự mình xử
sự không như người mất gốc, có sinh lực, không có
tội, không bị người trí quở trách, tạo nhiều phước
đức.

CHÂN NHÂN                                       28

9     Kinh Không Phải Chân Nhân – Tương V, 36

Không Phải Chân Nhân 1 – Tương V, 36 (Asappurisa)

1-2) Ở Sàvatthi...

Thế Tôn nói như sau:

3) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Ông về phi chân nhân và chân nhân. Hãy lắng nghe.

4) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là phi chân nhân?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người theo tà tri kiến, tà
tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, là tinh tấn, tà
niệm, tà định. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là phi chân
nhân.

5) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chân nhân? Ở
đây, này các Tỷ-kheo, có người theo chánh tri kiến,
theo chánh tư duy, theo chánh ngữ, theo chánh
nghiệp, theo chánh mạng, theo chánh tinh tấn, theo
chánh niệm, theo chánh định. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là chân nhân.

Không Phải Chân Nhân 2 – Tương V, 37

CHÂN NHÂN                                          29

1-2) Ở Sàvatthi...

Ở đấy, Thế Tôn nói như sau:

3) -- Ta sẽ giảng cho các Ông, này các Tỷ-kheo, về
phi chân nhân và tệ hơn phi chân nhân. Ta sẽ giảng
cho các Ông, này các Tỷ-kheo, về chân nhân và tốt
hơn chân nhân. Hãy lắng nghe...

4) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là phi chân nhân? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người theo tà kiến... theo tà định. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là phi chân nhân.

5) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là phi chân nhân
còn tệ hơn phi chân nhân? Ở đây, này các Tỷ-kheo,
có người theo tà kiến... theo tà định, theo tà trí, theo
tà giải thoát. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là phi chân
nhân còn tệ hơn phi chân nhân.

6) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc chân nhân?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người theo chánh tri
kiến... theo chánh định. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là
chân nhân.

7) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc chân nhân còn tốt đẹp hơn bậc chân nhân? Ở đây, này các Tỷ- kheo, có người theo chánh tri kiến... theo chánh định, theo chánh trí, theo chánh giải thoát. Này các Tỷ-

CHÂN NHÂN                                             30

kheo, đây gọi là bậc chân nhân còn tốt đẹp hơn các bậc chân nhân.

CHÂN NHÂN                                       31

10    Kinh KẺ TÀN HẠI CHÚNG SANH – Tăng II, 241

KẺ TÀN HẠI CHÚNG SANH – Tăng II, 241

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về
người không Chân nhân và người không Chân nhân
hơn cả người không Chân nhân; về bậc Chân nhân
và bậc Chân nhân hơn cả bậc Chân nhân. Hãy nghe
và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sát sanh, lấy của
không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai
lưỡi, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm. Người này,
này các Tỷ-kheo, được gọi là người không Chân
nhân.

3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân?

CHÂN NHÂN                                        32

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình sát sanh, còn khích lệ người khác sát sanh; tự mình lấy của không cho và khích lệ người khác lấy của không cho; tự mình tà hạnh trong các dục và khích lệ người khác tà hạnh trong các dục; tự mình nói láo và khích lệ người khác nói láo; tự mình nói hai lưỡi và khích lệ người khác nói hai lưỡi; tự mình nói lời thô ác và khích lệ người khác nói lời thô ác; tự mình nói lời phù phiếm và khích lệ người khác nói lời phù phiếm.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người từ bỏ sát sanh, từ
bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ
bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời thô ác, từ
bỏ nói lời phù phiếm. Người này, này các Tỷ-kheo,
được gọi là bậc Chân nhân.

5. Này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình từ bỏ sát sanh, còn khích lệ người khác từ bỏ sát sanh; tự mình từ bỏ lấy của không cho và khích lệ người khác từ bỏ lấy của không cho; tự mình từ bỏ tà hạnh trong các

CHÂN NHÂN                                             33

dục và khích lệ người khác từ bỏ tà hạnh trong các
dục; tự mình từ bỏ nói láo và khích lệ người khác từ
bỏ nói láo; tự mình từ bỏ nói hai lưỡi và khích lệ
người khác từ bỏ nói hai lưỡi; tự mình từ bỏ nói lời
thô ác và khích lệ người khác từ bỏ nói lời thô ác; tự
mình từ bỏ nói lời phù phiếm và khích lệ người khác
từ bỏ nói lời phù phiếm.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân.

MƯỜI HẠNH – Tăng II, 243

(Giống như kinh 203, chỉ thêm vào ba pháp sau là có tham, có sân và tà kiến).

CON ĐƯỜNG TÁM NGÀNH – Tăng II, 244

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về
người không Chân nhân và người không Chân nhân
hơn cả người không Chân nhân; về bậc Chân nhân
và bậc Chân nhân hơn cả bậc Chân nhân. Hãy nghe
và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

CHÂN NHÂN                                           34

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2.- Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có tà kiến, có tà tư duy, có tà ngữ, có tà nghiệp, có tà mạng, có tà tinh tấn, có tà niệm, có tà định. Người này, này các Tỷ- kheo, được gọi là người không Chân nhân.

3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình có tà kiến,
còn khích lệ người khác có tà kiến; có tà tư duy…;
có tà ngữ …; có tà nghiệp …; có tà mạng …; có tà
tinh tấn …; có tà niệm …; có tà định, còn khích lệ
người khác có tà định. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là
gọi là người không Chân nhân còn hơn cả người
không Chân nhân.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có chánh tri kiến, có chánh tư duy, có chánh ngữ, có chánh nghiệp, có chánh mạng, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có

CHÂN NHÂN                                          35

chánh định. Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là bậc Chân nhân.

5. Này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình có chánh
tri kiến, còn khích lệ người khác có chánh tri kiến;
có chánh tư duy…; có chánh ngữ …; có chánh
nghiệp …; có chánh mạng …; có chánh tinh tấn …;
có chánh niệm …; có chánh định, còn khích lệ người
khác có chánh định.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân.

CON ĐƯỜNG MƯỜI NGHÀNH – Tăng II, 245

… (Như kinh 205, chỉ thêm hai pháp:tà trí, tà giải thoát cho người không Chân nhân, và chánh trí, chánh giải thoát cho bậc Chân nhân) …

KẺ ĐỘC ÁC 1 – Tăng II, 245

CHÂN NHÂN                                         36

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về người độc ác và người độc ác hơn cả người độc ác; về người hiền thiện và người hiền thiện hơn cả người hiền thiện. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người độc ác?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sát sanh … (như 204,2) … có tà kiến. Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là người độc ác.

3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người độc ác còn hơn cả người độc ác?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình sát sanh,
còn khích lệ người khác sát sanh …; có người tự
mình có tà kiến, còn khích lệ người khác có tà kiến.
Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là người độc
ác còn hơn người độc ác.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người hiền thiện?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người từ bỏ sát sanh … có chánh kiến.

CHÂN NHÂN                                         37

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người hiền thiện còn hơn cả người hiền thiện?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình từ bỏ sát sanh, còn khích lệ người khác từ bỏ sát sanh …; tự mình có chánh kiến, còn khích lệ người khác có chánh kiến. Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là người hiền thiện còn hơn cả bậc hiền thiện.

KẺ ÁC ĐỘC 2 – Tăng II, 247

(Giống như kinh 206 với mười đức tánh, chỉ khác ở đây có kẻ ác độc và người hiền thiện, kinh trước nói đến người không Chân nhân và bậc Chân nhân).

ÁC TÁNH – Tăng II, 247

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về có
người ác tánh và người có ác tánh hơn cả người có
ác tánh; về người có tánh hiền thiện và người có tánh
hiền thiện hơn cả người có tánh hiền thiện. Hãy nghe
và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

CHÂN NHÂN                                          38

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người ác tánh?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sát sanh … có tà kiến.Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là người có ác tánh.

3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người có ác tánh còn hơn cả người có ác tánh?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình sát sanh,
còn khích lệ người khác sát sanh …; có người tự
mình có tà kiến, còn khích lệ người khác có tà kiến.
Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là người độc
ác còn hơn người có ác tánh.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người có tánh hiền thiện?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người từ bỏ sát sanh … có chánh tri kiến. Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là người có tánh hiền thiện.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người có tánh hiền thiện còn hơn cả người có thánh hiền thiện?

CHÂN NHÂN                                         39

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình từ bỏ sát
sanh, còn khích lệ người khác từ bỏ sát sanh …; tự
mình có chánh tri kiến, còn khích lệ người khác có
chánh tri kiến. Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người có tánh hiền thiện còn hơn cả người có
tánh hiền thiện.

TÁNH ÁC ĐỘC – Tăng II, 249

(Như kinh 208)

CHÂN NHÂN                                        40

11    Kinh NGƯỜI CÓ LÒNG TIN – Tăng II, 239

NGƯỜI CÓ LÒNG TIN – Tăng II, 239

1.- Và này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về
người không Chân nhân và người không Chân nhân
hơn cả người không Chân nhân; về bậc Chân nhân
và bậc Chân nhân hơn cả bậc Chân nhân. Hãy nghe
và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người không có lòng tin,
không có xấu hổ, không có sợ hãi, nghe ít, biếng
nhác, thất niệm, liệt tuệ. Người này, này các Tỷ-
kheo, được gọi là người không Chân nhân.

3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân?

CHÂN NHÂN                                        41

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình không tin và khích lệ người khác không tin; tự mình không xấu hổ và khích lệ người khác không xấu hổ; tự mình không sợ hãi và khích lệ người khác không sợ hãi; tự mình nghe ít và khích lệ người khác nghe ít; tự mình biếng nhác và khích lệ người khác biếng khác; tự mình thất niệm và khích lệ người khác thất niệm; tự mình liệt tuệ và khích lệ người khác liệt tuệ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có lòng tin, có xấu
hổ, có sợ hãi, nghe nhiều, siêng năng tinh cần, có
niệm, có trí tuệ. Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là bậc Chân nhân.

5. Này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình đầy đủ lòng tin, còn khích lệ người khác có đầy đủ lòng tin; tự mình có xấu hổ và khích lệ người khác có xấu hổ; tự mình có sợ hãi và khích lệ người khác có sợ hãi; tự mình nghe nhiều và khích lệ người khác nghe nhiều; tự mình siêng năng tinh cần và khích lệ người khác siêng năng tinh cần; tự mình chánh niệm và

CHÂN NHÂN                                           42

khích lệ người khác chánh niệm; tự mình có trí tuệ
và khích lệ người khác có trí tuệ. Người này, này các
Tỷ-kheo, được gọi là gọi là bậc Chân nhân còn hơn
cả bậc Chân nhân.

CHÂN NHÂN                                          43

12    Người không chân nhân không thể biết.. - Kinh VASSAKÀRA – Tăng II, 159

VASSAKÀRA – Tăng II, 159

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), tại Trúc Lâm, chỗ nuôi dưỡng các con sóc. Rồi Bà-la- môn Vassakàra, vị đại thần nước Magadha đi đến Thế Tôn, sau khi đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón thăm hỏi. Sau khi nói lên với Thế Tôn những lời chào đón thăm hỏi thân hữu, Bà-la-môn Vassakàra, vị đại thần nước Magadha bạch Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả Gotama, bậc không phải chân nhân có thể biết một người không phải Chân nhân: "Vị này không phải là bậc Chân nhân"?

- Không có trường hợp này, này Bà-la-môn, không
có cơ hội để một người không phải Chân nhân có thể
biết một người không phải Chân nhân: "Vị này
không phải là bậc Chân nhân".

2.- Thưa Tôn giả Gotama, bậc không phải Chân nhân có thể biết bậc Chân nhân là: "Vị này là bậc Chân nhân"?

CHÂN NHÂN                                        44

- Không có trường hợp này, này Bà-la-môn, không
có cơ hội để một người không phải Chân nhân có thể
biết một người Chân nhân: "Vị này là bậc Chân
nhân".

3.- Thưa Tôn giả Gotama, bậc Chân nhân có thể biết một bậc Chân nhân: "Vị này là bậc Chân nhân"?

- Có trường hợp, này Bà-la-môn, có cơ hội để một người Chân nhân có thể biết một người phải Chân nhân: "Vị này là bậc Chân nhân".

4. - Nhưng thưa Tôn giả Gotama, có trường hợp một người Chân nhân biết một người không phải là Chân nhân là: "Vị này không phải là bậc Chân nhân"?

- Có trường hợp, này Bà-la-môn, một người Chân nhân có thể biết một người không phải là Chân nhân: "Vị này không phải là bậc Chân nhân".

5. - Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama, thật hy hữu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thật khéo là lời nói này của Tôn giả Gotama: "Không có trường hợp này, này Bà-la-môn, không có cơ hội để một người không phải Chân nhân có thể biết một người không phải Chân nhân: "Vị này không phải là bậc Chân nhân". Không có trường hợp này, này Bà-la-môn, không có cơ hội để một người không phải Chân nhân có thể

CHÂN NHÂN                                         45

biết một người Chân nhân: "Vị này là bậc Chân
nhân". Không có trường hợp này, này Bà-la-môn,
không có cơ hội để một người không phải Chân nhân
có thể biết một người Chân nhân: "Vị này là bậc
Chân nhân". Có trường hợp, này Bà-la-môn, có cơ
hội để một người Chân nhân có thể biết một người
phải Chân nhân: "Vị này là bậc Chân nhân". Có
trường hợp, này Bà-la-môn, có cơ hội để một người
Chân nhân có thể biết một người không phải là Chân
nhân: "Vị này không phải là bậc Chân nhân".

6. Một thời, thưa Tôn giả Gotama, hội chúng của Bà-
la-môn Todeyya đang nói lên những lời nhiếc mắng
người khác như sau: "Ngu si là vua Eleyya, đã quá
hoan hỷ với Sa-môn Ràmaputta, đã làm những cử chỉ
hết sức hạ liệt như sau đối với Sa-môn Ràmaputta,
tức là đảnh lễ, từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay, đối xử
thân thiện. Lại nữa, những tập đoàn này của vua
Eleyya là ngu si, như Yamaka, Moggalla, Ugga,
Nàvindaki, Gandhabba, Aggivessa. Những người
này đã quá hoan hỷ với Sa-môn Ràmaputta, đã làm
những cử chỉ hết sức hạ liệt như sau đối với Sa-môn
Ràmaputta, tức là đảnh lễ, từ chỗ ngồi đứng dậy,
chắp tay, đối xử thân thiện".

- Này Bà-la-môn, Ông có thấy như thế nào Bà-la- môn Todeyya dẫn dắt chúng bằng cách dắt dẫn này:

CHÂN NHÂN                                           46

"Các vị nghĩ thế nào, hiền trí là vua Eleyya? Giữa những người có minh kiến giải quyết những vấn đề tranh chấp, giữa những người có minh kiến giải quyết những vấn đề cần được giải thích, có phải vua Eleyya được xem là vị có minh kiến thù thắng?"

- Thưa vâng, Tôn giả! Hiền trí là vua Eleyya. Giữa những người có minh kiến giải quyết những vấn đề tranh chấp, giữa những người có minh kiến giải quyết những vấn đề cần được giải thích, vua Eleyya được xem là vị có minh kiến thù thắng. Vì rằng Sa- môn Ràmaputta còn hiền trí hơn sự hiền trí, còn có minh kiến thù thắng hơn sự minh kiến thù thắng của vua Eleyya, giữa những người có minh kiến giải quyết những vấn đề tranh chấp, giữa những người có minh kiến giải quyết những vấn đề cần được giải thích; do vậy vua Eleyya đã quá hoan hỷ với Sa-môn Ràmaputta, đã làm những cử chỉ hết sức hạ liệt như sau đối với Sa-môn Ràmaputta, tức là đảnh lễ, từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay, đối xử thân thiện.

- Các Tôn giả nghĩ thế nào "Hiền trí hiền trí là tập đoàn của vua Eleyya, như Yamaka, Moggalla, Ugga, Nàvindaki, Gandhabba, Aggivessa không? Giữa những người có minh kiến giải quyết những vấn đề tranh chấp, giữa những người có minh kiến giải quyết những vấn đề cần được giải thích, có phải tập

CHÂN NHÂN                                         47

đoàn của vua Eleyya được xem là những bậc có minh kiến thù thắng?

- Thưa vâng, Tôn giả! Hiền trí là tập đoàn của vua
Eleyya, như Yamaka, Moggalla, Ugga, Nàvindaki,
Gandhabba, Aggivessa. Giữa những người có minh
kiến giải quyết những vấn đề tranh chấp, giữa những
người có minh kiến giải quyết những vấn đề cần
được giải thích, tập đoàn của vua Eleyya được xem
là những bậc có minh kiến thù thắng. Vì rằng Sa-
môn Ràmaputta còn hiền trí hơn sự hiền trí, còn có
minh kiến thù thắng hơn sự minh kiến thù thắng của
tập đoàn vua Eleyya, giữa những người có minh kiến
giải quyết những vấn đề tranh chấp, giữa những
người có minh kiến giải quyết những vấn đề cần
được giải thích.

Do vậy tập đoàn của vua Eleyya đã quá hoan hỷ với Sa-môn Ràmaputta, đã làm những cử chỉ hết sức hạ liệt như sau đối với Sa-môn Ràmaputta, tức là đảnh lễ, từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay, đối xử thân thiện.

7. - Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama, thật hy hữu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thật khéo là lời nói này của Tôn giả Gotama: "Không có trường hợp này, này Bà-la-môn, không có cơ hội để một người không phải Chân nhân có thể biết một người không phải Chân nhân: "Vị này không phải là bậc Chân nhân".

CHÂN NHÂN                                           48

Không có trường hợp này, này Bà-la-môn, không có
cơ hội để một người không phải Chân nhân có thể
biết một người Chân nhân: "Vị này là bậc Chân
nhân". Không có trường hợp này, này Bà-la-môn,
không có cơ hội để một người không phải Chân nhân
có thể biết một người Chân nhân: "Vị này là bậc
Chân nhân". Có trường hợp này, này Bà-la-môn, có
cơ hội để một người Chân nhân có thể biết một người
phải Chân nhân: "Vị này là bậc Chân nhân". Có
trường hợp này, này Bà-la-môn, để một người Chân
nhân có thể biết một người không phải là Chân nhân:
"Vị này không phải là bậc Chân nhân".

Thưa Tôn giả Gotama, nay chúng tôi phải đi, chúng tôi có nhiều công việc, có nhiều phận sự phải làm.

- Này Bà-la-môn, Ông hãy làm những gì mà Ông nghĩ là hợp thời.

Rồi Bà-la-môn Vassakàra, vị đại thần xứ Magadha, hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn nói, từ chỗ ngồi đứng dậy rồi ra đi.

CHÂN NHÂN                                        49

13    Đặc tính của họ là biết ơn và nhớ ơn - Kinh ĐẤT – Tăng I, 118

ĐẤT – Tăng I, 118

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về
địa vị bậc không phải Chân nhân và địa vị bậc Chân
nhân. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế tôn nói như
sau:
- Này các Tỷ-kheo, thế nào là địa vị bậc không phải
Chân nhân?
 Người không phải Chân nhân, này các Tỷ-
kheo, không biết ơn, không nhớ ơn. Đối với
những người độc ác, đây là đặc tánh của họ
được biết đến, này các Tỷ-kheo, tức là không
biết ơn, không nhớ ơn. Đây hoàn toàn là địa vị
kẻ không Chân nhân, này các Tỷ-kheo, tức là
không biết ơn, không nhớ ơn.
 Còn bậc Chân nhân, này các Tỷ-kheo, là biết
ơn, là nhớ ơn. Đối với những thiện nhân, đây
là đặc tánh của họ được biết đến, này các Tỷ-
kheo, tức là biết ơn, nhớ ơn. Đây hoàn toàn là

CHÂN NHÂN                                         50

địa vị bậc Chân nhân, này các Tỷ-kheo, tức là biết ơn, nhớ ơn. ------------------------

CHÂN NHÂN                                         51

14    Kinh CHÂN NHÂN – 113 Trung III, 175

KINH CHÂN NHÂN (Sappurisa suttam) – Bài kinh số 113 – Trung III, 175

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, Jetavana, tại tịnh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Ở đây Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo"

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– "Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Ông về Chân nhân pháp và phi Chân nhân pháp. Các Ông hãy nghe và suy nghiệm kỹ Ta sẽ giảng"

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

– Này các Tỷ-kheo, thế nào là phi Chân nhân

CHÂN NHÂN                                        52

pháp?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân nhân
xuất gia từ một gia đình cao sang. Người ấy suy
nghĩ như sau: "Ta xuất gia từ một gia đình cao sang.
Còn các Tỷ-kheo, này không xuất gia từ một gia đình
cao sang". Vì người ấy thuộc gia đình cao sang nên
khen mình chê người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là
phi Chân nhân pháp. Và này các Tỷ-kheo, người
Chân nhân suy nghĩ như sau: "Không phải vì thuộc
một gia đình cao sang mà các tham pháp đi đến đoạn
trừ, hay các sân pháp đi đến đoạn trừ, hay các si
pháp đi đến đoạn trừ. Nếu một người xuất gia, không
phải từ một gia đình cao sang, và người ấy hành trì
đúng pháp và thuận pháp, hành trì chơn chánh, hành
trì thuận pháp, thời ở đây, người ấy được kính trọng,
ở đây, người ấy được tán thán". Người ấy sau khi lấy
đạo lộ (patipadam) làm chánh yếu (antaram?)
không khen mình chê người vì tự mình thuộc vào gia
đình cao sang. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Chân
nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, một người phi Chân nhân xuất gia từ một gia đình.... (như trên).... xuất gia từ một gia đình đại phú.. (như trên)... xuất gia từ một gia đình quý phái. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta xuất gia từ một gia đình quý phái, còn các

CHÂN NHÂN                                          53

Tỷ-kheo này không xuất gia từ một gia đình quý phái". Vì người ấy thuộc gia đình quý phái, nên khen mình chê người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là phi Chân nhân pháp. Và này các Tỷ-kheo, người Chân nhân suy nghĩ như sau: "Không phải vì thuộc về một gia đình quý phái mà các tham pháp đi đến đoạn trừ, hay các sân pháp đi đến đoạn trừ, hay các si pháp đi đến đoạn trừ. Nếu một người xuất gia không phải từ một gia đình quý phái và người ấy hành trì đúng pháp và thuận pháp, hành trì chơn chánh, hành trì thuận pháp, thời ở đây, người ấy được kính trọng, ở đây, người ấy được tán thán". Người ấy được sau khi lấy đạo lộ làm chính yếu không khen mình chê người vì tự mình thuộc vào gia đình quý phái. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân nhân được nhiều người biết, có danh xưng. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta được nhiều người biết, có danh xưng, còn các Tỷ-kheo này được ít người biết đến, không được trọng vọng". Vì người ấy tự mình được nhiều người biết đến nên khen mình chê người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là phi Chân nhân pháp. Và này các Tỷ-kheo, người Chân Nhân suy nghĩ như sau: "Không phải vì mình được nhiều người biết đến mà các tham pháp đi đến đoạn trừ, hay sân pháp đi đến đoạn trừ, hay các si pháp đi đến đoạn trừ. Nếu

CHÂN NHÂN                                         54

một người xuất gia không được nhiều người biết,
không có danh xưng, và người ấy hành trì đúng pháp
và thuận pháp, hành trì chơn chánh, hành trì thuận
pháp, thời ở đây, người ấy được kính trọng, ở đây,
người ấy được tán thán". Người ấy sau khi lấy đạo
lộ làm chính yếu, không khen mình chê người vì tự
mình được nhiều người biết và danh xưng. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân nhân được các vật (cúng dường) như y phục, đồ ăn khất thực, sàng tọa, y liệu trị bệnh. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta nhận được các vật (cúng dường) như y phục, các đồ ăn khất thực, sàng tọa, y liệu trị bệnh, còn các Tỷ-kheo này không nhận được y phục, các đồ ăn khất thực, sàng tọa, y liệu trị bệnh". Vì người ấy thâu nhận được như vậy nên khen mình chê người. Như vậy, này các Tỷ-kheo là phi Chân nhân pháp. Và này các Tỷ-kheo, người Chân nhân suy nghĩ như sau: "Không phải vì tự mình nhận được các vật (cúng dường như) y phục, các đồ ăn khất thực, sàng tọa, y liệu trị bịnh mà các tham pháp đi đến đoạn trừ, hay các sân pháp đi đến đoạn trừ, hay các si pháp đi đến đoạn trừ. Nếu một người xuất gia không nhận được các vật (cúng dường như) y phục, các đồ ăn khất thực, sàng tọa, y liệu trị bệnh và người ấy hành trì đúng pháp và thuận pháp hành, trì chơn

CHÂN NHÂN                                            55

chánh, hành trì thuận pháp, thời ở đây, người ấy
được kính trọng, ở đây, người ấy được tán thán".
Người ấy sau khi lấy đạo lộ làm chánh yếu, không
khen mình chê người tự mình được thâu nhận như
vậy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo có người phi Chân
nhân là người nghe nhiều. Người ấy suy nghĩ như
sau: "Ta là người nghe nhiều, còn các Tỷ-kheo này
không nghe nhiều". Người ấy do được nghe nhiều
nên khen mình chê người. Như vậy này các Tỷ-kheo,
là phi Chân nhân pháp. Và này các Tỷ-kheo, Người
Chân nhân suy nghĩ như sau: "Không phải vì nghe
nhiều mà các tham pháp đi đến đoạn trừ, hay các sân
pháp đi đến đoạn trừ, hay các si pháp đi đến đoạn
trừ. Nếu có người không nghe nhiều và người ấy
hành trì đúng pháp và thuận pháp, hành trì chơn
chánh, hành trì thuận pháp, thời ở đây, người ấy
được kính trọng, ở đây, người ấy được tán thán".
Người ấy sau khi lấy đạo lộ làm chánh yếu, không
khen mình chê người, vì tự mình được nghe nhiều.
Như vậy này các Tỷ-kheo là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân nhân là bậc trì luật. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta là bậc trì luật, còn các Tỷ-kheo này không là bậc trì luật". Do tự mình trì luật, người ấy khen mình chê

CHÂN NHÂN                                          56

người. Như vậy, này các Tỷ-kheo là phi Chân nhân pháp. Và này các Tỷ-kheo, người Chân nhân suy nghĩ như sau: "Không phải vì tự mình là bậc trì luật mà các tham pháp đi đến đoạn trừ hay các sân pháp đi đến đoạn trừ hay các si pháp đi đến đoạn trừ. Nếu có người không phải là bậc trì luật, những người này hành trì đúng pháp và thuận pháp, hành trì chơn chánh, hành trì thuận pháp, thời ở đây, người ấy được kính trọng, ở đây, người ấy được tán thán". Người ấy sau khi lấy đạo lộ làm chánh yếu, không khen mình chê người vì tự mình là bậc trì luật. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân nhân là người thuyết pháp. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta là người thuyết pháp, còn các Tỷ-kheo này không phải là người thuyết pháp". Vì tự mình là người thuyết pháp, nên người ấy khen mình chê người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là phi Chân nhân pháp. Và người Chân nhân, này các Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Không phải do tự mình là bậc thuyết pháp mà các tham pháp đi đến đoạn trừ, hay các sân pháp đi đến đoạn trừ, hay các si pháp đi đến đoạn trừ. Nếu một người không phải là người thuyết pháp, nhưng hành trì đúng pháp, và thuận pháp, hành trì chơn chánh, hành trì thuận pháp, thời ở đây người ấy được kính trọng, ở đây, người ấy được tán thán". Người ấy

CHÂN NHÂN                                          57

sau khi lấy đạo lộ làm chánh yếu, không khen mình chê người vì tự mình là bậc thuyết pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân
nhân là người theo hạnh sống ở núi rừng. Người
ấy suy nghĩ như sau: "Ta là người theo hạnh sống ở
rừng núi, còn các Tỷ-kheo này không theo hạnh sống
ở rừng núi". Người ấy vì tự mình theo hạnh sống ở
rừng núi nên khen mình chê người. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, là phi Chân nhân pháp. Và người Chân
nhân, này các Tỷ-kheo, suy nghĩ như sau: "Không
phải vì tự mình theo hạnh sống ở rừng núi mà các
tham pháp đi đến đoạn trừ, hay các sân pháp đi đến
đoạn trừ, hay các si pháp đi đến đoạn trừ. Nếu một
người không theo hạnh sống ở rừng núi nhưng hành
trì đúng pháp và thuận pháp, hành trì chơn chánh,
hành trì thuận pháp, thời ở đây, người ấy được kính
trọng, ở đây, người ấy được tán thán". Người ấy sau
khi lấy đạo lộ làm chánh yếu không khen mình chê
người vì tự mình theo hạnh sống ở rừng núi. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân
nhân theo hạnh mặc phấn tảo y. Người ấy suy nghĩ
như sau: "Ta là người theo hạnh mặc phấn tảo y. Còn
các Tỷ-kheo này không là người theo hạnh mặc phấn

CHÂN NHÂN                                        58

tảo y". Người này do tự mình theo hạnh mặc phấn
tảo y nên khen mình chê người. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, là phi Chân nhân pháp. Và người Chân nhân,
này các Tỷ-kheo, suy nghĩ như sau: "Không phải vì
tự mình theo hạnh mặc phấn tảo y mà các tham pháp
đi đến đoạn trừ, hay các sân pháp đi đến đoạn trừ,
hay các si pháp đi đến đoạn trừ. Nếu một người
không theo hạnh mặc phấn tảo y nhưng người ấy
hành trì đúng pháp và thuận pháp, hành trì chơn
chánh, hành trì thuận pháp, thời ở đây, người ấy
được kính trọng, ở đây, người ấy tán thán". Người ấy
sau khi lấy đạo lộ làm chánh yếu, không khen mình
chê người vì tự mình mặc phấn tảo y. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân nhân là người theo hạnh khất thực. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta theo hạnh khất thực, còn các Tỷ- kheo này không theo hạnh khất thực". Người ấy, do tự mình theo hạnh khất thực nên khen mình chê người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là phi Chân nhân pháp. Và người Chân nhân này các Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Không phải vì tự mình theo hạnh khất thực mà các tham pháp đi đến đoạn trừ, hay các sân pháp đi đến đoạn trừ, hay các si pháp đi đến đoạn trừ. Nếu một người không theo hạnh khất thực nhưng người ấy hành trì đúng pháp và thuận pháp, hành trì chơn

CHÂN NHÂN                                          59

chánh, hành trì thuận pháp, thời ở đây, người ấy được kính trọng, ở đây, người ấy được tán thán". Người ấy sau khi lấy đạo lộ làm chánh yếu, không khen mình chê người, vì tự mình theo hạnh khất thực. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, một người phi Chân
nhân theo hạnh sống dưới gốc cây. Người ấy suy
nghĩ như sau: "Ta là người theo hạnh sống dưới gốc
cây, còn các Tỷ-kheo này không theo hạnh sống dưới
gốc cây". Người ấy do tự mình theo hạnh sống dưới
gốc cây nên khen mình chê người Như vậy, này các
Tỷ-kheo là phi Chân nhân pháp. Và người Chân
nhân, này các Tỷ-kheo, suy nghĩ như sau: "Không
phải vì tự mình theo hạnh sống dưới gốc cây mà các
tham pháp đi đến đoạn trừ, hay các sân pháp đi đến
đoạn trừ, hay các si pháp đi đến đoạn trừ. Nếu một
người không theo hạnh sống dưới gốc cây, nhưng
người ấy hành trì đúng pháp và thuận pháp, hành trì
chơn chánh và hành trì thuận pháp, thời ở đây, người
ấy được kính trọng, ở đây, người ấy được tán thán".
Người ấy sau khi lấy đạo lộ làm chánh yếu, không
khen minh chê người vì tự mình theo hạnh sống dưới
gốc cây. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Chân nhân
pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân

CHÂN NHÂN                                         60

nhân theo hạnh sống tại nghĩa địa.. (như trên)...
theo hạnh sống ngoài trời.. (như trên)... theo hạnh
thường ngồi (không nằm)... (như trên)... Theo
hạnh ngồi tại chỗ mời... (như trên)... theo hạnh
chỉ ăn một lần ngồi. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta
theo hạnh chỉ ăn một lần ngồi, còn các Tỷ-kheo này
không theo hạnh chỉ ăn một lần ngồi". Do tự mình
theo hạnh chỉ ăn một lần ngồi nên khen mình chê
người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là phi Chân nhân
pháp. Và người Chân nhân, này các Tỷ-kheo, suy
nghĩ như sau: "Không phải vì mình theo hạnh chỉ ăn
một lần ngồi mà các tham pháp đi đến đoạn trừ, hay
các sân pháp đi đến đoạn trừ, hay các si pháp đi đến
đoạn trừ. Nếu một người không theo hạnh chỉ ăn một
lần nhưng hành trì đúng pháp và thuận pháp, hành
trì chơn chánh, hành trì thuận pháp, thời ở đây,
người ấy được kính trọng, ở đây, người ấy được tán
thán". Người ấy sau khi lấy đạo lộ làm chánh yếu,
không khen mình chê người vì tự mình sống chỉ ăn
một lần ngồi. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Chân
nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân
nhân ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú sơ
Thiền, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm
có tứ. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta là người
chứng được sơ Thiền, các người Tỷ-kheo này không

CHÂN NHÂN                                         61

chứng được sơ Thiền". Người ấy do tự mình chứng
được sơ Thiền nên khen mình chê người. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là phi Chân nhân pháp. Và người
Chân nhân, này các Tỷ-kheo, suy nghĩ như sau:
"Định sơ Thiền, tự tánh là vô tham ái, Thế Tôn đã nói
như vậy. Những ai nghĩ thế này, thế khác, thời tự tánh
liền đổi khác". Người ấy sau khi lấy vô tham ái làm
chánh yếu, không khen mình chê người vì chứng
được định sơ Thiền. Như vậy, này các Tỷ-kheo là
Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân nhân pháp diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tỉnh nhứt tâm.. Thiền thứ ba.. chứng và trú thiền thứ tư. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta chứng đắc định Thiền thứ tư. Còn các Tỷ-kheo này không chứng đắc định Thiền thứ tư". Người ấy vì chứng đắc định Thiền thứ tư ấy nên khen mình chê người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là phi Chân nhân pháp. Và người Chân nhân, này các Tỷ-kheo, suy nghĩ như sau: "Định Thiền thứ tư, tự tánh là vô tham ái. Thế Tôn đã nói như vậy. Những ai nghĩ thế này, thế khác, thời tự tánh liền đổi khác". Người ấy sau khi lấy vô tham ái làm chánh yếu, không khen mình chê người vì chứng đắc định Thiền thứ tư. Như vậy, này các Tỷ- kheo, là Chân nhân pháp.

CHÂN NHÂN                                           62

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân
nhân vượt lên mọi sắc tưởng, diệt trừ mọi chướng
ngại tưởng, không tác ý đối với dị tưởng, người ấy
nghĩ rằng: "Hư không là vô biên", chứng và trú
Không vô biên xứ. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta
chứng được định Không vô biên xứ, còn các Tỷ-kheo
này không chứng được định Không vô biên xứ".
Người ấy, vì chứng được định Không vô biên xứ ấy,
nên khen mình chê người. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, là phi Chân nhân pháp. Và người Chân nhân,
này các Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Định Không vô
biên xứ này, tự tánh là vô tham ái. Thế Tôn đã nói
như vậy. Những ai nghĩ như thế này, thế khác, thời tự
tánh liền đổi khác". Người ấy sau khi lấy vô tham ái
làm chính yếu, không khen mình chê người vì chứng
được định Không vô biên xứ. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân
nhân, vượt lên Không vô biên xứ, nghĩ rằng: "Thức
là vô biên" chứng và trú Thức vô biên xứ. Người ấy
suy nghĩ như sau: "Ta chứng được định Thức Vô
biên xứ, còn các Tỷ-kheo này không chứng được
định Thức vô biên xứ". Người ấy vì chứng được định
Thức vô biên xứ ấy nên khen mình chê người. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là phi Chân nhân pháp. Và
người Chân nhân, này các Tỷ-kheo, suy nghĩ như

CHÂN NHÂN                                          63

sau: "Định Thức vô biên xứ tự tánh là vô tham ái. Thế
Tôn đã nói như vậy. Những ai nghĩ thế này, thế khác,
thời tự tánh liền đổi khác". Người ấy sau khi lấy vô
tham ái làm chính yếu, không khen mình chê người
vì chứng được định Thức vô biên xứ. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân
nhân vượt lên một cách hoàn toàn Thức vô biên xứ,
nghĩ rằng: "Không có sở hữu" chứng và trú Vô sở
hữu xứ. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta chứng được
định Vô sở hữu xứ còn, các Tỷ-kheo này không
chứng được định Vô sở hữu xứ". Người ấy, vì chứng
được định Vô sở hữu xứ ấy, nên khen mình chê
người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là phi Chân nhân
pháp. Và người Chân nhân, này các Tỷ-kheo, suy
nghĩ như sau: "Định Vô sở hữu xứ tự tánh là vô tham
ái. Thế Tôn đã nói như vậy. Những ai nghĩ thế này,
thế khác, thời tự tánh liền đổi khác". Người ấy sau
khi lấy vô tham ái làm chánh yếu, không khen mình
chê người vì chứng được định Vô sở hữu xứ. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có người phi Chân nhân vượt lên Vô sở hữu xứ, chứng và trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Người ấy suy nghĩ như sau: "Ta chứng được định Phi tưởng phi phi tưởng xứ, còn các

CHÂN NHÂN                                          64

Tỷ-kheo này không chứng được định Phi tưởng phi phi tưởng xứ". Người ấy vì chứng được định Phi tưởng phi phi tưởng xứ ấy nên khen mình chê người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là phi Chân nhân pháp. Và người Chân nhân, này các Tỷ-kheo, suy nghĩ như sau: "Định Phi tưởng phi phi tưởng xứ tự tánh là vô tham ái. Thế Tôn đã nói như vậy. Những ai nghĩ thế này thế khác thời tự tánh liền đổi khác". Người ấy sau khi lấy vô tham ái làm chánh yếu, không khen mình chê người vì định Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Chân nhân pháp.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người Chân nhân sau
khi vượt lên Phi tưởng phi phi tưởng xứ, chứng và
trú Diệt thọ tưởng định sau khi thấy với trí tuệ, các
lậu hoặc của vị này được đoạn trừ. Này các Tỷ-kheo,
Tỷ-kheo này không nghĩ mình là bất cứ vật gì,
không nghĩ đến bất cứ chỗ nào, không nghĩ đến
bất cứ vì sự việc gì.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

CHÂN NHÂN                                          65

15    Kinh CON ĐƯỜNG TÁM NGÀNH – Tăng II, 244

CON ĐƯỜNG TÁM NGÀNH – Tăng II, 241

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về
người không Chân nhân và người không Chân nhân
hơn cả người không Chân nhân; về bậc Chân nhân
và bậc Chân nhân hơn cả bậc Chân nhân. Hãy nghe
và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2.- Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có tà kiến, có tà tư duy, có tà ngữ, có tà nghiệp, có tà mạng, có tà tinh tấn, có tà niệm, có tà định. Người này, này các Tỷ- kheo, được gọi là người không Chân nhân.

3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân?

CHÂN NHÂN                                          66

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình có tà kiến,
còn khích lệ người khác có tà kiến; có tà tư duy…;
có tà ngữ …; có tà nghiệp …; có tà mạng …; có tà
tinh tấn …; có tà niệm …; có tà định, còn khích lệ
người khác có tà định. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là
gọi là người không Chân nhân còn hơn cả người
không Chân nhân.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có chánh tri kiến,
có chánh tư duy, có chánh ngữ, có chánh nghiệp, có
chánh mạng, có chánh tinh tấn, có chánh niệm, có
chánh định. Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi
là bậc Chân nhân.

5. Này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình có chánh
tri kiến, còn khích lệ người khác có chánh tri kiến;
có chánh tư duy…; có chánh ngữ …; có chánh
nghiệp …; có chánh mạng …; có chánh tinh tấn …;
có chánh niệm …; có chánh định, còn khích lệ người
khác có chánh định.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân.

CHÂN NHÂN                                         67

CON ĐƯỜNG MƯỜI NGHÀNH – 245tc2

… (Như kinh 205, chỉ thêm hai pháp:tà trí, tà giải thoát cho người không Chân nhân, và chánh trí, chánh giải thoát cho bậc Chân nhân) …

CHÂN NHÂN                                       68

16    Kinh CÁC HỌC PHÁP – Tăng II, 237

CÁC HỌC PHÁP – Tăng II, 237

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về
người không Chân nhân và người không Chân nhân
hơn cả người không Chân nhân; về bậc Chân nhân
và bậc Chân nhân hơn cả bậc Chân nhân. Hãy nghe
và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người sát sanh, lấy
của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo, đắm
say rượu men, rượu nấu. Người này, này các Tỷ-
kheo, được gọi là người không Chân nhân.

3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình sát sanh và khích lệ người khác sát sanh; tự mình lấy của

CHÂN NHÂN                                        69

không cho và khích lệ người khác lấy của không cho;
tự mình sống tà hạnh trong các dục và khích lệ người
khác sống tà hạnh trong các dục, tự mình nói láo và
khích lệ người khác nói láo, tự mình đắm say rượu
men, rượu nấu và khích lệ người khác đắm say rượu
men, rượu nấu. Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là người không Chân nhân còn hơn cả người
không Chân nhân.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người từ bỏ sát
sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong
các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu
nấu. Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là bậc
Chân nhân.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình từ bỏ sát sanh và khích lệ người khác từ bỏ sát sanh; tự mình từ bỏ lấy của không cho và khích lệ người khác từ bỏ lấy của không cho; tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục và khích lệ người từ bỏ khác tà hạnh trong các dục; tự mình từ bỏ nói láo và khích lệ người khác từ bỏ nói láo, tự mình từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu và khích lệ người khác từ bỏ đắm say rượu men,

CHÂN NHÂN                                         70

rượu nấu. Người này, này các Tỷ-kheo, được gọi là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân.

CHÂN NHÂN                                      71

17    Kinh KẺ TÀN HẠI CHÚNG SANH – Tăng II, 241

KẺ TÀN HẠI CHÚNG SANH – Tăng II, 241

1.- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về
người không Chân nhân và người không Chân nhân
hơn cả người không Chân nhân; về bậc Chân nhân
và bậc Chân nhân hơn cả bậc Chân nhân. Hãy nghe
và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sát sanh, lấy của
không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai
lưỡi, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm. Người này,
này các Tỷ-kheo, được gọi là người không Chân
nhân.

3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân?

CHÂN NHÂN                                        72

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình sát sanh, còn khích lệ người khác sát sanh; tự mình lấy của không cho và khích lệ người khác lấy của không cho; tự mình tà hạnh trong các dục và khích lệ người khác tà hạnh trong các dục; tự mình nói láo và khích lệ người khác nói láo; tự mình nói hai lưỡi và khích lệ người khác nói hai lưỡi; tự mình nói lời thô ác và khích lệ người khác nói lời thô ác; tự mình nói lời phù phiếm và khích lệ người khác nói lời phù phiếm.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người từ bỏ sát sanh, từ
bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ
bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời thô ác, từ
bỏ nói lời phù phiếm. Người này, này các Tỷ-kheo,
được gọi là bậc Chân nhân.

5. Này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình từ bỏ sát sanh, còn khích lệ người khác từ bỏ sát sanh; tự mình từ bỏ lấy của không cho và khích lệ người khác từ bỏ lấy của không cho; tự mình từ bỏ tà hạnh trong các

CHÂN NHÂN                                             73

dục và khích lệ người khác từ bỏ tà hạnh trong các
dục; tự mình từ bỏ nói láo và khích lệ người khác từ
bỏ nói láo; tự mình từ bỏ nói hai lưỡi và khích lệ
người khác từ bỏ nói hai lưỡi; tự mình từ bỏ nói lời
thô ác và khích lệ người khác từ bỏ nói lời thô ác; tự
mình từ bỏ nói lời phù phiếm và khích lệ người khác
từ bỏ nói lời phù phiếm.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân.

MƯỜI HẠNH – 243tc2

(Giống như kinh 203, chỉ thêm vào ba pháp sau là có tham, có sân và tà kiến).

CHÂN NHÂN                                           74

18    Kinh NGƯỜI CÓ LÒNG TIN – Tăng II, 239

NGƯỜI CÓ LÒNG TIN – Tăng II, 239

1.- Và này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Thầy về
người không Chân nhân và người không Chân nhân
hơn cả người không Chân nhân; về bậc Chân nhân
và bậc Chân nhân hơn cả bậc Chân nhân. Hãy nghe
và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người không có lòng tin,
không có xấu hổ, không có sợ hãi, nghe ít, biếng
nhác, thất niệm, liệt tuệ. Người này, này các Tỷ-
kheo, được gọi là người không Chân nhân.

3. Này các Tỷ-kheo, thế nào là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân?

CHÂN NHÂN                                        75

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình không tin và khích lệ người khác không tin; tự mình không xấu hổ và khích lệ người khác không xấu hổ; tự mình không sợ hãi và khích lệ người khác không sợ hãi; tự mình nghe ít và khích lệ người khác nghe ít; tự mình biếng nhác và khích lệ người khác biếng khác; tự mình thất niệm và khích lệ người khác thất niệm; tự mình liệt tuệ và khích lệ người khác liệt tuệ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gọi là người không Chân nhân còn hơn cả người không Chân nhân.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có lòng tin, có xấu
hổ, có sợ hãi, nghe nhiều, siêng năng tinh cần, có
niệm, có trí tuệ. Người này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là bậc Chân nhân.

5. Này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Chân nhân còn hơn cả bậc Chân nhân?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình đầy đủ lòng tin, còn khích lệ người khác có đầy đủ lòng tin; tự mình có xấu hổ và khích lệ người khác có xấu hổ; tự mình có sợ hãi và khích lệ người khác có sợ hãi; tự mình nghe nhiều và khích lệ người khác nghe nhiều; tự mình siêng năng tinh cần và khích lệ người khác siêng năng tinh cần; tự mình chánh niệm và

CHÂN NHÂN                                           76

khích lệ người khác chánh niệm; tự mình có trí tuệ
và khích lệ người khác có trí tuệ. Người này, này các
Tỷ-kheo, được gọi là gọi là bậc Chân nhân còn hơn
cả bậc Chân nhân.

CHÂN NHÂN                                          77
