Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 098 - Chuyển Luân Vương
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 098

CHUYỂN LUÂN
VƯƠNG
Chịu trách nhiệm chính tả:
TÂM MINH ANH

098

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC

DẪN NHẬP .............................................................2

1     4 vi diệu - Kinh VI DIỆU 4 – Tăng II, 61 ........8 2     7 báu vật - Kinh HIỀN NGU – 129 Trung III, 397...................................................................10 3     7 báu vật - Kinh NGỦ NGỤC – Tăng III, 396 .........................................................................38 4     Ai là vua.. - Kinh PHÁP – Tăng I, 194 ..........48 5     Kinh PHẨM NGƯỜI – Tăng I, 144 ...............51 6     Kinh ĐẠI THIỆN KIẾN VƯƠNG – 17 Trường II, 9 ..................................................................53

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                                             1

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                        2

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                       3

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                        4

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                       5

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                          6

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG   7

1     4 vi diệu - Kinh VI DIỆU 4 – Tăng II, 61

VI DIỆU 4 – Tăng II, 66

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn pháp vi diệu chưa từng có này về vị vua Chuyển luân. Thế nào là bốn?

Này các Tỷ-kheo, nếu có chúng Sát-đế-lỵ đến yết
kiến vua Chuyển Luân, hội chúng ấy được hoan hỷ
vì được yết kiến vua Chuyển Luân. Tại đấy, nếu vị
vua Chuyển Luân nói chuyện, hội chúng được hoan
hỷ với bài nói chuyện. Và nếu vua Chuyển Luân im
lặng, chúng Sát-đế-lỵ bị thất vọng.

2. Này các Tỷ-kheo, nếu có chúng Bà-la-môn, … nếu
có chúng gia chủ …, nếu có chúng Sa-môn đến yết
kiến vua Chuyển Luân, hội chúng ấy được hoan hỷ
vì được yết kiến vua Chuyển Luân. Tại đấy, nếu vị
vua Chuyển Luân nói chuyện, hội chúng được hoan
hỷ với bài nói chuyện. Và nếu vua Chuyển Luân im
lặng, chúng Sa-môn bị thất vọng.

Này các Tỷ-kheo, có bốn pháp vi diệu chưa từng có này về vua Chuyển Luân.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                8

3. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có bốn pháp vi diệu chưa từng có này về Ànanda. Thế nào là bốn?

Này các Tỷ-kheo, nếu chúng Tỷ-kheo đến để yết kiến Ànanda … nếu Ànanda giữ im lặng.

4.Này các Tỷ-kheo, nếu chúng Tỷ-kheo-ni …

5.Này các Tỷ-kheo, nếu chúng nam cư sĩ …

6.Này các Tỷ-kheo, nếu chúng nữ cư sĩ …

Này các Tỷ-kheo, có bốn pháp vi diệu chưa từng có này về Ànanda.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                              9

2     7 báu vật - Kinh HIỀN NGU – 129 Trung III, 397

KINH HIỀN NGU (Balapandita suttam) – Bài kinh số 129 – Trung III, 397

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà-lâm), tại tịnh xá ông Anathapindika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo".

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

 Này các Tỷ-kheo, có ba đặc điểm, đặc tướng, và
đặc ấn này của người ngu. Thế nào là ba? Ở đây,
này các Tỷ-kheo, người ngu tư duy ác tư duy,
nói lời ác ngữ và hành các ác hạnh. Này các Tỷ-
kheo, nếu người ngu không tư duy ác tư duy,
không nói lời ác ngữ, không hành ác hạnh, thời
làm sao kẻ trí biết được người ấy: "Người này là

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 10

người ngu, không phải là Chân nhân". Và vì rằng,
này các Tỷ-kheo, người ngu tư duy ác tư duy, nói
lời ác ngữ, hành ác hạnh, do vậy, người trí biết
người ấy: "Người này là người ngu, không phải là
Chân nhân". Người ngu ấy, này các Tỷ-kheo,
ngay trong hiện tại cảm thọ ba loại khổ ưu.

Này các Tỷ-kheo, nếu người ngu ngồi giữa hội
chúng, hay ngồi bên đường có xe cộ qua lại, hay tại
ngã (ba, ngã tư) đường, tại đấy (nếu) có người nghĩ
đến câu chuyện thích hợp về người ấy. Nếu người
ngu, này các Tỷ-kheo, sát sanh, lấy của không cho,
theo tà hạnh trong dâm dục, nói láo, say rượu men,
rượu nấu, thường ở đây, này các Tỷ-kheo, người ngu
ấy suy nghĩ như sau: "Các người ấy nghĩ đến câu
chuyện thích hợp về ta, vì những pháp ấy thật có nơi
ta và ta có những pháp ấy". Này các Tỷ-kheo, đây là
loại khổ ưu thứ nhất, người ngu cảm thọ ngay trong
hiện tại.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người ngu thấy các vua chúa sau khi bắt tên trộm cướp có phạm tội liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn, họ chặt tay, họ chặt chân, họ chặt tay chân, họ xẻo tai, họ cắt mũi, họ xẻo tai cắt mũi; họ dùng hình phạt vạc dầu, họ dùng hình phạt bối đồi hình (xẻo đỉnh đầu thành hình

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 11

con sò) họ dùng hình phạt la hầu khẩu hình, hỏa man hình (lấy lửa đốt thành vòng hoa), chúc thủ hình (đốt tay), khu hành hình (lấy rơm bện lại rồi siết chặt) bì y hình (lấy vỏ cây làm áo), linh dương hình (hình phạt con dê núi), câu nhục hình (lấy câu móc vào thịt), tiền hình (cắt thịt thành hình đồng tiền), khối trấp hình, chuyển hình, cao đạp đài, họ tưới bằng dầu sôi, họ cho chó ăn, họ đóng cọc những người sống, họ lấy gươm chặt đầu. Ở đây, này các Tỷ-kheo, người ngu nghĩ như sau: "Do nhân các ác hành như vậy, các vua chúa sau khi bắt tên trộm cướp có phạm tội, liền áp dụng những hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn, họ chặt tay, họ chặt chân, họ chặt tay chân.. họ lấy gươm chặt đầu. Những pháp ấy có thật nơi ta và ta có những pháp ấy. Nếu các vua chúa biết về ta, các vua chúa ấy sau khi bắt ta liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn... họ lấy gươm chặt đầu". Này các Tỷ-kheo, đây là loại khổ ưu thứ hai, người ngu cảm thọ ngay trong hiện tại.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, khi người ngu leo ngồi trên ghế, hay trên giường, hay nằm trên đất, lúc bấy giờ, những ác nghiệp người ấy làm từ trước, như thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, treo nằm, treo áp, treo đè lên người ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo,

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   12

vào buổi chiều, những bóng các đỉnh núi treo nằm, treo áp, treo đè trên đất; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi người ngu ngồi trên ghế, hay ngồi trên giường, hay nằm dưới đất, trong khi ấy các nghiệp quá khứ của người ấy, tức là thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, treo nằm, treo áp, treo đè trên người ấy. Ở đây, này các Tỷ-kheo, người ngu suy nghĩ như sau: "Thật sự ta không làm điều phước, không làm điều thiện, không làm điều chống lại sợ hãi, làm điều ác, làm điều hung bạo, làm điều tội lỗi. Do không làm điều phước, không làm điều thiện, không làm điều chống lại sợ hãi, do làm điều ác, làm điều hung bạo, làm điều tội lỗi nên phải đi đến ác thú; ác thú ấy sau khi chết ta phải đi". Người ấy sầu muộn, than van, than khóc, đấm ngực, rên la và rơi vào bất tỉnh. Này các Tỷ-kheo, đây là sự khổ ưu thứ ba, ngay trong hiện tại, người ngu (phải) cảm thọ.

Này các Tỷ-kheo, kẻ ngu kia sau khi làm thân ác hành, sau khi làm khẩu ác hành, sau khi làm ý ác hành, khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỷ-kheo, nếu có ai nói một cách đúng đắn về người ấy, phải nói rằng người ấy hoàn toàn không tốt đẹp, hoàn toàn không khả ái, hoàn toàn không thích ý. Cũng như muốn nói một cách đúng đắn về Địa ngục, phải nói rằng Địa ngục, hoàn toàn không tốt đẹp, hoàn toàn không khả

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   13

ái, hoàn toàn không thích ý. Về vấn đề này, này các Tỷ-kheo, cho đến một ví dụ cũng không dễ gì, vì rất nhiều là sự đau khổ của Địa ngục.

Khi được nói vậy, một Tỷ-kheo khác bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể cho con một ví dụ được không?

Thế Tôn đáp:

– Có thể được, này Tỷ-kheo. Ví như, này Tỷ- kheo, có người bắt được một tên trộm cắp, dẫn đến trước mặt vua và thưa: "Tâu Đại vương, đây là một tên trộm cướp phạm tội cho Ngài! Hãy hình phạt nó như Đại vương muốn". Và vị vua ấy nói như sau về tên trộm cướp ấy: "Này các Ông hãy đi và vào buổi sáng hãy đâm người này với một trăm ngọn giáo". Và vào buổi sáng, họ đâm người ấy với một trăm ngọn giáo. Rồi đến trưa, vua nói như sau: "Này các Ông, người ấy ra sao?" – "Tâu Đại vương, nó vẫn còn sống". Rồi vua lại nói như sau về tên trộm cướp ấy: "Này các Ông, hãy đi và vào buổi trưa, hãy đâm người này với một trăm ngọn giáo". Và vào buổi trưa, họ đâm người ấy với một trăm ngọn giáo. Rồi đến chiều, vua nói như sau: "Này các Ông, người ấy ra sao?" – "Tâu Đại vương, nó vẫn còn sống". Rồi

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                14

vua lại nói như sau về người kia: "Này các Ông, vào
buổi chiều, họ đâm người này với một trăm ngọn
giáo". Và vào buổi chiều, họ đâm người ấy với một
trăm ngọn giáo.

Này các Tỷ-kheo, Ông nghĩ thế nào? Người ấy bị đâm ba trăm ngọn giáo, do nhân duyên ấy, có cảm thọ khổ ưu không?

– Bạch Thế Tôn, chỉ bị ngọn giáo đâm một lần, người kia do nhân duyên ấy cũng cảm thấy khổ ưu, còn nói gì đến ba trăm ngọn giáo!

Rồi Thế Tôn lượm lên một hòn đá nhỏ, lớn bằng bàn tay và nói với các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Cái gì lớn hơn, hòn đá này, to bằng bàn tay do ta lượm lên, hay núi Tuyết Sơn (Himava) vua các loại núi?

– Thật là quá nhỏ, bạch Thế Tôn, hòn đá này lớn
bằng bàn tay do Thế Tôn lượm lên. So sánh với
Tuyết Sơn vua các loại núi, nó không đáng kể gì, nó
không bằng một phần ngàn vạn lần (của núi Tuyết)
nó không thể so sánh được!

– Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, người ấy bị đâm bởi ba trăm ngọn giáo, do nhân duyên ấy

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                15

cảm thọ khổ ưu. Khổ ưu ấy so sánh với khổ ưu ở Địa ngục không đáng kể gì, không bằng một phần ngàn vạn lần, không thể so sánh được.

 Này các Tỷ-kheo, các người giữ địa ngục bắt
người ấy chịu hình phạt gọi là năm cọc
(pancavidhabandhanam). Họ lấy cọc sắt
nung đỏ đóng vào một bàn tay, họ lấy cọc sắt
nung đỏ đóng vào bàn tay thứ hai, họ lấy cọc
sắt nung đỏ đóng vào bàn chân, họ lấy cọc sắt
nung đỏ đóng vào bàn chân thứ hai, họ lấy
cọc sắt nung đỏ đóng vào giữa ngực. Người
ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau đớn,
thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không
có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của
người ấy chưa được tiêu trừ.
 Này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục bắt
người ấy nằm xuống và lấy búa chặt người
ấy. Người ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau
đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy
không thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp
của người ấy chưa được tiêu trừ.
 Này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục
dựng ngược người ấy chân phía trên, đầu
phía dưới và lấy búa chặt người ấy. Người ấy
ở đây cảm thọ... (như trên)... chưa được tiêu

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                16

trừ.
 Này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục cột
người ấy vào một chiếc xe, kéo người ấy chạy
tới chạy lui trên đất được đốt cháy đỏ, cháy
thành ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy ở đây cảm
thọ... chưa được tiêu trừ.
 Rồi này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục
đẩy người ấy lên kéo người ấy xuống trên
một sườn núi đầy than hừng, cháy đỏ, cháy
thành ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy ở đây cảm
thọ... (như trên)... chưa được tiêu trừ.
 Rồi này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục
dựng ngược người ấy chân phía trên, đầu
phía dưới và quăng người ấy vào một vạc dầu
bằng đồng nung đỏ, cháy đỏ, cháy thành
ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy ở đây bị nấu với
bọt nước sôi sùng sục, ở đây bị nấu với vạc
nước sôi sùng sục; khi thì nổi lên trên, khi thì
chìm xuống đáy, khi thì trôi dạt ngang. Người
ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau đớn,
thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không
có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của
người ấy chưa được tiêu trừ.
 Rồi này các Tỷ-kheo, những người giữ Địa
ngục quăng người ấy vào Đại địa ngục. Này
các Tỷ-kheo, Đại địa ngục ấy, có bốn góc,

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  17

bốn cửa, chia thành phần bằng nhau; xung
quanh có tường sắt; mái sắt lợp lên trên. Nền
Địa ngục bằng sắt nung đỏ, cháy đỏ rực; đứng
thẳng, luôn có mặt, rộng một trăm do tuần.

Này các Tỷ-kheo, với rất nhiều pháp môn, Ta
nói về Địa ngục, nhưng thật khó nói cho được đầy
đủ, này các Tỷ-kheo, vì đau khổ ở Địa ngục quá
nhiều.

Này các Tỷ-kheo, có những loại sanh vật thuộc
loại bàng sanh, có hơi thở, ăn cỏ. Chúng ăn những cỏ
ướt và khô, với răng nhai nghiền, cỏ ấy. Này các Tỷ-
kheo, những sanh vật ấy thuộc loại bàng sanh, có hơi
thở, ăn cỏ là gì? Các loại ngựa, trâu, bò, lừa, dê, nai
hay các sanh vật khác, thuộc loại bàng sanh, có hơi
thở, ăn cỏ. Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy do trước
kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác nghiệp,
ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, sanh ra cọng
trú với các loài hữu tình ấy, những loại hữu tình ăn
cỏ.

Này các Tỷ-kheo, có các sanh vật thuộc loại bàng sanh, có hơi thở và ăn phân. Chúng ngửi được mùi phân từ đường xa, liền chạy tới, nghĩ rằng: "Chúng ta sẽ ăn ở đây, chúng ta sẽ ăn ở đây". Ví như các Bà-la-môn chạy đến, ngửi được mùi lễ tế sanh,

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                    18

nghĩ rằng: "Chúng ta sẽ ăn ở đây, chúng ta sẽ ăn ở đây". Cũng vậy này các Tỷ-kheo, có các loại sanh vật, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, và ăn phân. Chúng ngửi được mùi phân từ đường xa, liền chạy tới, nghĩ rằng: "Chúng ta sẽ ăn ở đây, chúng ta sẽ ăn ở đây". Và này các Tỷ-kheo, các sanh vật ấy, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở và ăn phân là gì? Các loại gà, heo, chó, chó rừng (giả can), hay tất cả các sanh vật khác, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, ăn phân. Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy do trước kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác nghiệp ở đây, sau khi thân hoại mạng chung sanh ra cọng trú với các loại hữu tình ấy, những loại hữu tình ăn phân.

Này các Tỷ-kheo, có các loại sanh vật thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong bóng tối, già trong bóng tối và chết trong bóng tối. Này các Tỷ- kheo, những sanh vật ấy, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong bóng tối, già trong bóng tối và chết trong bóng tối là gì? Các loại côn trùng, con sùng, con dòi, con sâu đôm đốm và các loại sanh vật khác thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sống trong bóng tối. Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy do trước kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác nghiệp ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, sanh ra cọng trú với các loài hữu tình ấy tức là các loại hữu tình sinh ra trong bóng tối, già trong bóng tối, chết trong

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   19

bóng tối.

Này các Tỷ-kheo, có những sanh vật, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sinh ra trong nước, già trong nước, chết trong nước. Và này các Tỷ-kheo, các sanh vật ấy thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong nước, già trong nước, chết trong nước là gì? Các loại cá, rùa, cá sấu, hay các sanh vật khác, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong nước, già trong nước, chết trong nước. Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy, do trước kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác nghiệp ở đây, sau khi thân hoại mạng chung sanh ra cọng trú với các loài hữu tình ấy, tức là các loài hữu tình sanh ra trong nước, già trong nước, chết trong nước.

Này các Tỷ-kheo, có các sanh vật thuộc loài bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong bất tịnh, già trong bất tịnh, chết trong bất tịnh. Và này các Tỷ- kheo, các sanh vật ấy, các loại thuộc bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong bất tịnh, già trong bất tịnh, chết trong bất tịnh là gì? Này các Tỷ-kheo, các loài hữu tình nào sanh ra trong cá thúi hay già trong cá thúi, hay chết trong cá thúi, hay trong tử thi thúi, hay trong đồ ăn thúi, hay trong vũng nước, hay sinh ra trong đầm nước (nhớp)... già... hay chết trong đầm nước (nhớp). Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy, do

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                     20

trước kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác
nghiệp ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, sanh ra
cọng trú với các loài hữu tình ấy, tức là các loài hữu
tình sanh ra trong bất tịnh, già trong bất tịnh, chết
trong bất tịnh.

Này các Tỷ-kheo, với rất nhiều pháp môn, Ta
nói về các loại bàng sanh, nhưng thật khó nói cho
được đầy đủ, này các Tỷ-kheo, vì đau khổ ở loài
bàng sanh quá nhiều.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người quăng một
khúc cây có một cái lỗ trên biển, một ngọn gió từ
phương Đông thổi nó trôi qua phía tây; một ngọn gió
từ phương Tây thổi nó trôi qua phía đông; một ngọn
gió từ phương Bắc thổi nó trôi qua phía nam; một
ngọn gió từ phương Nam thổi nó trôi qua phía bắc.
Rồi có một con rùa mù, cứ một trăm năm mới trồi
đầu lên một lần. Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế
nào? Con rùa mù ấy có thể đút cổ nó vào trong lỗ
cây này được không?

– Nếu có được chăng nữa, bạch Thế Tôn, thời chỉ được một lần, sau một thời gian rất lâu dài.

– Còn mau hơn, này các Tỷ-kheo, con rùa mù ấy có thể chui cổ vào khúc cây có lỗ hổng kia; nhưng này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng còn khó hơn được

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   21

làm người trở lại, một khi người ngu bị rơi vào đọa
xứ. Vì sao vây? Vì ở đấy, này các Tỷ-kheo, không
có pháp hành, an tịnh hành, thiện hành, phước hành.
Này các Tỷ-kheo, ở đây chỉ có ăn lẫn nhau và ăn thịt
kẻ yếu.

Và này các Tỷ-kheo, nếu người ngu ấy sau một thời gian rất lâu dài, có được làm người trở lại, thời người ấy sẽ sanh trong gia đình thấp hèn, trong gia đình hạ cấp, trong gia đình kẻ đi săn, trong gia đình kẻ đan tre, trong gia đình người làm xe, hay trong gia đình người đổ phân, trong những gia đình nghèo khốn, không đủ để uống hay để ăn, cho đến miếng vải che lưng cũng khó tìm được. Lại nữa, người ấy thô xấu, khó nhìn, lùn thấp, hay bệnh, mù hay có tật, què hay bị bại, người ấy không có thể được các đồ ăn, đồ uống, vải xa, vòng hoa, hương liệu, giường nằm, chỗ trú xứ và ánh sáng. Người ấy hành thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành; vì hành thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành; sau khi thân hoại mạng chung, sinh ra trong cõi dữ, ác thú, đọa xứ, Địa ngục.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người đánh bạc, trong canh đổ bạc đầu tiên, mất con, mất vợ, mất tất cả tài sản, lại cuối cùng phải tù tội. Nhưng này các Tỷ-kheo, còn nhỏ bé canh đổ bạc ấy, do canh đổ bạc đầu tiên này, người ấy mất con, mất vợ, mất tất cả

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   22

tài sản, lại cuối cùng phải tù tội. Và canh bạc này to
lớn hơn, với canh bạc ấy người ngu, do thân ác hành,
khẩu ác hành, ý ác hành, sau khi thân hoại mạng
chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, Địa
ngục. Này các Tỷ-kheo, đây là địa xứ hoàn toàn
viên mãn của kẻ ngu.

 Này các Tỷ-kheo, có ba đặc điểm, đặc tướng, và
đặc ấn này của người trí. Thế nào là ba? Ở đây,
này các Tỷ-kheo, người trí tư duy thiện tư duy,
nói lời thiện ngữ, và hành các thiện hành. Này
các Tỷ-kheo, nếu người trí không tư duy thiện tư
duy, không nói lời thiện ngữ, không hành các
thiện hành, thời làm sao kẻ trí biết được người ấy:
"Vị này là người trí, là bậc Chân nhân". Và vì
rằng, này các Tỷ-kheo, người trí tư duy thiện tư
duy, nói lời thiện ngữ, hành thiện hành, do vậy
người trí biết người ấy: "Vị này là người có trí, là
bậc Chân nhân". Người trí ấy, này các Tỷ-kheo,
ngay trong hiện tại cảm thọ ba loại lạc hỷ.

Này các Tỷ-kheo, nếu người trí ngồi giữa hội chúng, hay ngồi bên đường có xe cộ qua lại, hay tại ngã (ba, ngã tư) đường, tại đấy (nếu) có người nghĩ đến câu chuyện thích hợp về người ấy; nếu người trí, này các Tỷ-kheo, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hành trong dâm dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   23

say rượu men rượu nấu, thời ở đây này các Tỷ-kheo,
người trí ấy suy nghĩ như sau: "Các người ấy nghĩ
đến câu chuyện thích hợp về ta, vì những pháp ấy
thật có nơi ta và ta có những pháp ấy". Này các Tỷ-
kheo, đây là loại lạc hỷ thứ nhất, người trí cảm thọ
ngay trong hiện tại.

Lại nữa này các Tỷ-kheo, người trí thấy các vua chúa, sau khi bắt tên trộm cướp phạm tội, liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn... (như trên)... họ lấy gươm chặt đầu. Ở đây, này các Tỷ-kheo người trí suy nghĩ như sau: "Do nhân các ác hành như vậy, các vua chúa sau khi bắt tên trộm cướp có phạm tội, liền áp dụng những hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy... (như trên)... họ lấy gươm chặt đầu, những pháp ấy thật không có nơi ta, và ta không có những pháp ấy". Này các Tỷ-kheo, đây là loại lạc hỷ thứ hai, người trí cảm thọ ngay trong hiện tại.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, khi người trí leo ngồi trên ghế, hay trên giường, hay nằm trên đất, lúc bấy giờ những thiện nghiệp người ấy làm từ trước, như thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành treo nằm, treo áp, treo đè trên người ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, vào buổi chiều, những bóng các đỉnh núi treo nằm, treo áp, treo đè trên đất; cũng vậy, này các

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   24

Tỷ-kheo, khi người trí ngồi trên ghế hay ngồi trên giường, hay nằm dưới đất, trong khi các nghiệp quá khứ của người ấy tức là thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành treo nằm, treo áp, treo đè trên người ấy. Ở đây, này các Tỷ-kheo, người trí suy nghĩ như sau: "Thật sự ta không làm điều ác, không làm điều hung bạo, không làm điều tội lỗi, lại làm điều phước, làm điều thiện, làm điều chống sợ hãi. Do không làm điều ác, không làm điều hung bạo, không làm điều tội lỗi, do làm điều phước, làm điều thiện, làm điều chống sợ hãi, được đi đến (thiện) thú nào, (thiện) thú ấy sau khi chết, ta được đi". Vị ấy không sầu muộn, không than van, không than khóc, không đấm ngực, rên la và rơi vào bất tỉnh. Này các Tỷ-kheo, đây là sự lạc hỷ thứ ba, ngay trong hiện tại người trí được cảm thọ.

Này các Tỷ-kheo, kẻ trí kia sau khi làm thân thiện hành, sau khi làm khẩu thiện hành, sau khi làm ý thiện hành, sau khi thân hoại mạng chung, sanh ra trong thiện thú, Thiên giới, cõi đời này. Này các Tỷ- kheo, nếu có ai nói một cách đúng đắn về vị ấy phải nói rằng vị ấy hoàn toàn tốt đẹp, hoàn toàn khả ái, hoàn toàn thích ý. Cũng như muốn nói một cách đúng đắn về Thiên giới phải nói rằng Thiên giới hoàn toàn tốt đẹp, hoàn toàn khả ái, hoàn toàn thích ý. Về vấn đề này, này các Tỷ-kheo, cho đến một ví dụ cũng không dễ gì, vì rất nhiều là sự (an) lạc của

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                    25

Thiên giới.

Khi được nói vậy, một Tỷ-kheo khác bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể làm cho con một ví dụ được không?

– Có thể được, này Tỷ-kheo. Ví như, này các Tỷ-kheo, vị vua Chuyển luân có đầy đủ bảy món báu và bốn như ý đức, do nhân duyên ấy cảm thọ lạc hỷ. Thế nào là bảy? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vua Sát đế lỵ, đã làm lễ quán đảnh, vào ngày Bố-tát trăng rằm sau khi gội đầu, lên cao điện để trai giới, thời Thiên luân báu hiện ra, đủ một ngàn cọng xa, với vành xe, trục xe, đầy đủ mọi bộ phận. Thấy vậy, vua Sát đế lỵ đã làm lễ quán đảnh suy nghĩ: "Ta nghe như vầy: Khi một vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh vào ngày Bố-tát trăng rằm, sau khi gội đầu, lên cao điện để trai giới, nếu có Thiên luân báu hiện ra, đủ một ngàn cọng xe, với vành xe và trục xe, đầy đủ mọi bộ phận, thời vị vua ấy là Chuyển luân vương. Như vậy ta có thể là Chuyển luân vương".

Này các Tỷ-kheo, rồi vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y trên một vai, tay trái cầm bình nước và với tay phải rưới nước trên xe báu và nói: "Này xe báu hãy lăn khắp.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 26

Này xe báu hãy chinh phục!" Và này các Tỷ-kheo,
xe báu lăn về hướng Đông và vua Sát-đế-lỵ đã làm
lễ quán đảnh cùng với bốn loại binh chủng đi theo
sau. Và này các Tỷ-kheo, chỗ nào xe báu dừng lại,
chỗ ấy vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, an trú cùng
với bốn loại binh chủng.

Này các Tỷ-kheo, các địch vương ở phương
Đông đến yết kiến vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh,
và nói: "Hãy đến đây, Đại vương!" Hoan nghênh,
đón mừng Đại vương! Tâu Đại vương, tất cả đều
thuộc của Ngài. Đại vương hãy giáo huấn cho chúng
tôi!"

Vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, nói rằng:
"Không được sát sanh. Không được lấy của không
cho. Không được tà dâm. Không được nói láo.
Không được uống rượu. Hãy ăn uống cho thích
nghi".

Này các Tỷ-kheo, tất cả địch vương ở phương Đông đều trở thành chư hầu vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Này các Tỷ-kheo, rồi xe báu ấy lặn xuống biển lớn ở phương Đông rồi nổi lên và lặn về phương Nam... lặn xuống biển lớn ở phương Nam, rồi nổi lên và lặn về phương Tây... lặn xuống biển lớn ở phương

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  27

Tây.. , rồi nổi lên và lặn về phương Bắc và vua Sát-
đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cùng với bốn loại binh
chủng đi theo sau. Này các Tỷ-kheo, chỗ nào xe báu
dừng lại, chỗ ấy vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh
an trú cùng với bốn loại binh chủng.

Này các Tỷ-kheo, các địch vương ở phương Bắc
đến yết kiến vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh và
nói: "Hãy đến đây, Đại vương! Hoan nghênh, đón
mừng Đại vương! Tâu Đại vương; tất cả đều thuộc
của Ngài, tất cả đều thuộc của Ngài. Đại vương hãy
giáo huấn cho chúng tôi!"

Này các Tỷ-kheo, tất cả địch vương ở phương Bắc đều trở thành chư hầu vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Này các Tỷ-kheo, xe báu ấy sau khi chinh phục trái đất cho đến hải biên, liền trở về kinh đô Kusavati, và đứng trước pháp đình, trên cửa nội cung như một trang bảo cho nội cung của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện của xe báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, voi báu xuất hiện cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, thuần trắng, bảy xứ kiên cường, có thần lực, phi hành trên hư không và tên là Uposatha (Bố-tát). Thấy (voi báu), vua Sát-

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                     28

đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sanh tâm hoan hỷ và nghĩ: "Lành thay được cỡi con voi này, nếu nó chịu sự điều ngự" Và này các Tỷ-kheo, như một con hiền tượng quý phái chịu sự điều ngự lâu ngày, con voi báu ấy tự đến để chịu điều ngự. Này các Tỷ-kheo, thuở xưa, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, để thử voi báu này, sáng sớm cỡi voi đi khắp quả đất cho đến hải biên rồi về lại kinh đô Kusavati kịp giờ ăn sáng. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện voi báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ngựa báu xuất hiện
cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, thuần trắng,
đầu đen như quạ, bờm ngựa màu đen, có thần lực,
phi hành trên hư không và tên là Valahaka. Thấy
(ngựa báu), vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sanh
tâm hoan hỷ và nghĩ: "Tốt đẹp thay được cỡi con
ngựa này nếu nó chịu sự điều ngự". Và này các Tỷ-
kheo, như một con hiền mã quý phái, chịu sự điều
ngự lâu ngày, con ngựa báu ấy tự đến để chịu sự điều
ngự. Này các Tỷ-kheo, thuở xưa, vua Sát-đế-lỵ đã
làm lễ quán đảnh để thử con ngựa báu này, sáng sớm
liền cỡi ngựa, đi khắp quả đất cho đến hải biên, rồi
về lại kinh đô Kusavati kịp giờ ăn sáng. Này các Tỷ-
kheo, như vậy là xuất hiện ngựa báu của vua Sát-đế-
lỵ đã làm lễ quán đảnh.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  29

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, châu báu lại xuất hiện
cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh. Châu báu ấy
là lưu ly châu, sáng suốt, thuần chất, có tám mặt, khó
dũa, khó mài, thanh tịnh, trong suốt, hoàn hảo mọi
phương diện. Này các Tỷ-kheo, hào quang châu báu
này chiếu sáng cùng khắp một do tuần. Này các Tỷ-
kheo, thuở xưa, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh
để thử châu báu này đã cho dàn bày bốn binh chủng,
đặt bảo châu cao trên quân kỳ và có thể tiến quân
trong đêm tối âm u. Này các Tỷ-kheo, mọi người
trong làng ở xung quanh đều bắt đầu làm việc, tưởng
rằng trời đã sáng rồi. Này các Tỷ-kheo, như vậy là
sự xuất hiện châu báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ
quán đảnh.

Này các Tỷ-kheo, nữ báu lại xuất hiện cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, mỹ miều, khả ái, cử chỉ đoan trang, màu da tuyệt mỹ, không quá cao, không quá thấp, không béo, không gầy, không quá đen, không quá trắng, vượt trên dung sắc loài Người, ánh sáng bằng dung sắc chư Thiên. Này các Tỷ-kheo, thân xác nữ báu này là (êm mịn) như bông, như nhung. Này các Tỷ-kheo, khi trời lạnh, chân tay nữ báu này trở thanh ấm áp; khi trời nóng, trở thành lạnh mát. Này các Tỷ-kheo, thân nữ báu tỏa mùi thơm chiên đàn, miệng tỏa mùi thơm hoa sen. Này các Tỷ- kheo, nữ báu này dậy trước và đi ngủ sau vua Sát-đế-

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   30

lỵ đã làm lễ quán đảnh, mọi hành động làm vua thỏa
thích, yên lành khả ái. Này các Tỷ-kheo, nữ báu này
không có một tư tưởng nào bất tín đối với vua Sát đế
lỵ đã làm lễ quán đảnh, huống nữa là về thân thể.
Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện nữ báu của
vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, cư sĩ báu xuất hiện
cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, chứng được
thiên nhãn, do nghiệp dị thục sanh và nhờ thiên nhãn
này có thể thấy châu báu chôn cất có chủ hay không
có chủ. Cư sĩ báu này đến vua Sát-đế-lỵ đã làm quán
đảnh và nói:

– "Tâu Đại vương, Đại vương chớ có lo âu, thần sẽ xử lý thích nghi tài sản Đại vương".

Này các Tỷ-kheo, thuở xưa vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, muốn thử cư sĩ báu này, liền cỡi thuyền, chèo ra giữa sông Hằng và bảo cư sĩ báu:

"- Này cư sĩ, ta cần vàng.

"- Tâu Đại vương, hãy cho chèo thuyền gần bờ nào cũng được.

"- Này cư sĩ, ta cần vàng ngay tại đây.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 31

Này các Tỷ-kheo, khi ấy cư sĩ báu thọc hai tay xuống nước nhắc lên một ghè đầy cả vàng ròng rồi tâu với vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh:

"- Tâu Đại vương, như vậy đã đủ chưa? Tâu Đại vương, làm như vậy đã được chưa?"

Vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh trả lời:

"- Này Cư sĩ, như vậy là đủ. Này Cư sĩ, làm như vậy là được rồi. Này Cư sĩ, cúng dường như vậy là được rồi".

Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện cư sĩ báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, tướng quân báu xuất hiện cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, có học thức, thông minh, sáng suốt, có khả năng khuyến cáo vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, khi đáng tiến thì tiến, khi đáng lùi thì lùi, khi đáng dừng thì dừng:

Vị này đến tâu vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh:

"- Tâu Đại vương, Đại vương chớ có lo âu, thần sẽ cố vấn Đại vương".

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 32

Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện tướng quân báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh có đầy đủ bảy báu như vậy.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh có đầy đủ bốn như ý đức. Thế nào là bốn?

Này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán
đảnh đẹp trai, khả ái, cử chỉ thanh lịch, sắc diện tuyệt
luân, thấy xa hơn mọi người. Này các Tỷ-kheo, đó là
như ý đức thứ nhất của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán
đảnh.

Này các Tỷ-kheo, lại nữa, vua Sát-đế-lỵ đã làm
lễ quán đảnh sống lâu, tuổi thọ thắng xa các người
khác. Này các Tỷ-kheo, đó là như ý đức thứ hai của
vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm
lễ quán đảnh ít bệnh tật, ít tai ương thể nhiệt không
quá lạnh, không quá nóng, được quân phân để điều
hòa sự tiêu hóa, thắng xa các người khác. Này các
Tỷ-kheo, đó là như ý đức thứ ba của vua Sát-đế-lỵ
đã làm lễ quán đảnh.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                     33

Lại nữa này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ, đã làm
lễ quán đảnh được các Bà-la-môn và Gia chủ ái kính
và yêu mến. Này các Tỷ-kheo, như người cha được
các người con ái kính và yêu mến; cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh được các
Bà-la-môn và Gia chủ ái kính và yêu mến. Này các
Tỷ-kheo, các vị Bà-la-môn và Gia chủ được vua Sát-
đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh ái kính và yêu mến. Này
các Tỷ-kheo, như những người con được người cha
ái kính và yêu mến; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, các
Bà-la-môn và Gia chủ được vua Sát-đế-lỵ, đã làm lễ
quán đảnh ái kính và yêu mến. Thuở xưa, này các
Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đi đến
hoa viên cùng với bốn loại binh chủng. Này các Tỷ-
kheo, các Bà-la-môn và Gia chủ đến vua Sát-đế-lỵ
đã làm lễ quán đảnh và tâu rằng:

"- Tâu Đại vương, hãy cho đi chậm chậm để chúng tôi có thể chiêm ngưỡng lâu dài hơn. ".

Này các Tỷ-kheo nhưng vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh lại ra lệnh cho người đánh xe:

"- Này anh Đánh xe, hãy đánh xe chậm chậm đủ để ta có thể thấy các vị Bà-la-môn và Gia chủ lâu dài hơn".

Này các Tỷ-kheo, như vậy là như ý đức thứ tư

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  34

của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Và này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ
quán đảnh suy nghĩ: "Nay ta hãy cho xây những hồ
sen giữa các hàng cây tala, cứ cách khoảng một trăm
cung tầm!"

Này các Tỷ-kheo, vua Chuyển luân có đầy đủ bốn như ý đức này.

Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Vua Chuyển luân, đầy đủ bảy món báu và bốn như ý đức; do nhân duyên ấy, có cảm thọ lạc hỷ không?

– Bạch Thế Tôn, vua Chuyển luân chỉ đầy đủ một món báu, do nhân duyên ấy, có cảm thọ lạc hỷ; còn nói gì đầy đủ bảy món báu và bốn như ý đức.

Rồi Thế Tôn lượm lên một hòn đá nhỏ, lớn bằng bàn tay và nói với các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Cái gì lớn hơn? Hòn đá này, to bằng bàn tay do Ta lượm lên hay núi Tuyết Sơn, vua các loại núi?

– Thật là quá nhỏ, bạch Thế Tôn là hòn đá này, lớn bằng bàn tay, do Thế Tôn lượm lên, so sánh với Tuyết Sơn vua các loại núi, nó không đáng kể gì, nó

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                35

không bằng một phần ngàn vạn lần (của núi Tuyết), nó không thể so sánh được.

– Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vua Chuyển luân
với bảy món báu và bốn như ý đức, do nhân duyên
ấy cảm thọ lạc hỷ, lạc hỷ ấy so sánh với Thiên lạc
không đáng kể gì, không bằng một phần ngàn vạn
lần, không thể so sánh được.

Này các Tỷ-kheo, người có trí ấy, nếu sau một thời gian rất lâu dài, được sinh làm người, người ấy sẽ sinh ra trong một gia đình cao quí Sát-đế-lỵ đại gia, hay Bà-la-môn đại gia, hay Cư sĩ đại gia giàu có, tài sản nhiều, tài nguyên nhiều, vàng và bạc phong phú, tài vật phong phú, lúa thóc phong phú. Hơn nữa, vị ấy đẹp trai, khả ái, dễ thương, đầy đủ dung sắc tối thượng. Vị ấy nhận được đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, giường, trú xứ và ánh sáng. Vị ấy sống với thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành. Sống với thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy được sanh lên thiện thú, Thiên giới. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người đánh bạc, chính trong canh bạc thứ nhất (đổ xúc sắc) được tiền bạc rất nhiều. Thật là quá nhỏ, này các Tỷ-kheo, là canh bạc ấy, nhờ canh bạc đầu tiên này người đánh bạc ấy được tiền bạc rất nhiều. Lớn hơn canh bạc ấy là canh bạc

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   36

nhờ đó người trí sau khi hành thân thiện hành, khẩu
thiện hành, ý thiện hành, sau khi thân hoại mạng
chung, sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.
Này các Tỷ-kheo, đây là địa vức hoàn toàn viên mãn
của bậc có trí.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                37

3     7 báu vật - Kinh NGỦ NGỤC – Tăng III, 396

NGỦ NGỤC –Tăng III, 396

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Bhagga, tại núi Sumsumàra, tại vườn Nai.

Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahàmoggallàna đang ngồi ngủ gục, trong làng Kallavàlamutta, giữa dân chúng Magadha.

Thế Tôn với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, thấy
Tôn giả Mahàmoggallàna đang ngồi ngủ gục, trong
làng Kallavàlamutta, giữa dân chúng Magadha. Thấy
vậy, như nhà lực sĩ duỗi bàn tay đang co lại, hay co
lại bàn tay đang duỗi ra; cũng vậy, Thế Tôn biến mất
giữa dân chúng Bhagga, tại núi Sumsumàra, rừng
Bhesakalà, ở vườn Nai, rồi hiện ra trước mặt Tôn giả
Mahàmoggallàna, tại làng Kallavàlamutta, giữa dân
chúng Magadha. Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã
soạn sẵn; sau khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả
Mahàmoggallàna.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 38

- Này Moggallàna, có phải Thầy ngủ gục? Này Moggallàna, có phải Thầy ngủ gục?

- Thưa phải, bạch Thế Tôn.

2. - Do vậy, này Moggallàna, khi nào Thầy trú có
tưởng và thụy miên xâm nhập Thầy, chớ có tác ý đến
nó, chớ có tưởng nhiều đến nó. Sự kiện này có xảy
ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn
diệt.

3. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna, với tâm của
Thầy, hãy tùy tầm, tùy tứ, với ý hãy tùy quán pháp
như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Sự
kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên
ấy được đoạn diệt.

4. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy đọc
tụng pháp một cách rộng rãi, như đã được nghe, như
đã được học thuộc lòng. Sự kiện này có xảy ra, do
Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn diệt.

5. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy kéo hai lỗ tai của Thầy, và lấy tay xoa bóp tay chân. Sự

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 39

kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn diệt.

6. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy từ
chỗ ngồi, đứng dậy lấy nước chùi mắt, nhìn về phía
chân trời và nhìn lên các sao lấp lánh. Sự kiện này
có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được
đoạn diệt.

7. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy tác ý
đến quang tưởng và an trú vào tưởng ban ngày. Như
ban ngày, ban đêm cũng vậy. Như ban đêm, ban ngày
cũng vậy. Như vậy, với tâm rộng mở, không có hạn
chế. Sự kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy
miên ấy được đoạn diệt.

8. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy trú
tâm trên chỗ kinh hành, với tưởng trước mặt và sau
lưng, với căn hướng nội, với ý không hướng ngoại.
Sự kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy
miên ấy được đoạn diệt.

9. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy nằm như dáng nằm con sư tử, về phía hông bên phải, hai

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  40

chân gác lên nhau, chánh niệm tỉnh giác, tác ý với
tưởng thức dậy. Và khi thức dậy, này Moggallàna,
Thầy hãy thức dậy thật mau, nghĩ rằng: "Ta sẽ trú,
không có chú tâm đến lạc nằm ngủ, lạc nằm xuống
một bên, lạc thụy miên". Như vậy, này Moggallàna,
Thầy cần phải học tập.

10. Do vậy, này Moggallàna, hãy học tập như sau:
"Không say sưa trong cao mạn, ta sẽ đi đến thăm các
gia đình". Này Moggallàna, như vậy các Thầy sẽ học
tập.

- Này Moggallàna, nếu Tỷ-kheo say sưa trong
cao mạn đi đến thăm các gia đình. Trong các
gia đình, này Moggallàna, người ta có nhiều
công việc phải làm. Do vậy, người ta không có
tác ý đến Tỷ-kheo đã đi đến. Ở đây, Tỷ-kheo
ấy có thể suy nghĩ: "Nay, ai đã chia rẽ ta với
gia đình này. Các người này không ưa thích gì
ta".
- Như vậy, do không được gì, vị ấy nản chí, vị
ấy giao động. Do giao động, vị ấy không phòng
hộ, do không phòng hộ, tâm rời xa Thiền định.

 Do vậy, này Moggallàna, hãy học tập như sau: "Ta sẽ không nói lời khiêu khích". Như vậy, này Moggallàna, Thầy cần phải học tập.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                41

- Khi nào có lời khiêu khích, này Moggallàna,
thời chờ đợi là nhiều lời qua tiếng lại.
- Khi nào có nhiều lời qua tiếng lại, thời có dao
động.
- Với người có dao động, thời không có phòng
hộ.
- Với người không có phòng hộ, tâm rời xa
Thiền định.

 Này Moggallàna, Ta không tán thán tất cả sự liên
hệ, nhưng không phải Ta không tán thán tất cả sự
liên hệ. Thật vậy, này Moggallàna, Ta không tán
thán các vị xuất gia có sự liên hệ, với các gia chủ.
 Nhưng với các trú xứ ít tiếng ồn, ít tiếng động,
thoát khỏi hơi thở của nhiều người, những chỗ ở
cô độc xa vắng loài Người, thích hợp cho đời sống
Thiền tịnh, Ta tán thán sự liên hệ với những trú
xứ như vậy.

11. Được nghe nói như               vậy,   Tôn    giả Mahàmoggallàna bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, cho đến như thế nào, tóm tắt lại, một Tỷ-kheo được giải thoát nhờ sự đoạn diệt khát ái, đạt đến cứu cánh mục đích, đạt đến cứu cánh an ổn khỏi ách nạn, đạt đến cứu cánh Phạm hạnh, đạt đến cứu

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   42

cánh của cứu cánh, trở thành tối thượng giữa chư Thiên và loài Người?

- Này Moggallàna, ở đây, Tỷ-kheo được nghe như
sau: "Không nên thiên chấp tất cả pháp". Này
Moggallàna, vị Tỷ-kheo được nghe như sau: "Không
nên thiên chấp tất cả pháp". Vị ấy thắng tri tất cả
pháp; do thắng tri tất cả pháp, vị ấy liễu tri tất cả
pháp.

 Do liễu tri tất cả pháp, phàm có cảm thọ gì
được cảm giác, lạc, khổ hay không khổ, không
lạc, vị ấy trú tùy quán vô thường đối với các
cảm thọ ấy. Vị ấy trú tùy quán ly tham. Vị ấy
trú tùy quán đoạn diệt. Vị ấy trú tùy quán từ bỏ.
 Do vị ấy trú tùy quán vô thường trong các cảm
thọ, do vị ấy trú tùy quán ly tham, do vị ấy tùy
quán đoạn diệt, do vị ấy trú tùy quán từ bỏ, nên
không chấp thủ một cái gì ở đời.
 Do không chấp thủ nên không lo âu.
 Do không tham đắm nên tự mình nhập Niết-
bàn. Vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã
thành, việc nên làm đã làm, không còn trở lui
trong trạng thái này nữa".

Này Moggallàna, cho đến như vậy, tóm tắt lại, một Tỷ-kheo được giải thoát nhờ sự đoạn diệt khát ái, đạt đến mục đích cứu cánh, đạt đến cứu cánh an ổn khỏi

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  43

các ách nạn, đạt đến cứu cánh Phạm hạnh, đạt đến cứu cánh của cứu cánh, trở thành tối thượng giữa chư Thiên và loài Người.

 Này các Tỷ-kheo, chớ có sợ hãi các công đức.

Này các Tỷ-kheo, đồng nghĩa với an lạc chính là các
công đức. Ta thắng tri rằng, này các Tỷ-kheo, các
công đức được làm lâu ngày có quả dị thục, có sự
hình thành khả ái, khả hỷ, khả ý lâu ngày. Trong bảy
năm Ta tu tập từ tâm, sau khi tu tập từ tâm bảy năm,
trong bảy thành kiếp hoại kiếp, Ta không trở lui lại
thế giới này.

- Khi thế giới ở trong thành kiếp, này các Tỷ-
kheo, Ta đi đến thế giới Quang Âm Thiên.
- Khi thế giới ở trong kiếp hoại, Ta sanh ra trong
Phạm cung trống không. Ở đấy, này các Tỷ-
kheo, Ta là Phạm thiên, là Đại phạm thiên, vị
Chiến thắng, vị Vô năng thắng, vị Biến tri, vị
Tự tại.
- Ba mươi sáu lần, này các Tỷ-kheo, Ta là Thiên
chủ Sakka.
- Nhiều lần bảy lần, Ta là vị Chuyển luân vương
theo Chánh pháp, là vị Pháp vương, bậc Chiến
thắng bốn phương, đạt được sự thanh bình cho
quốc độ, đầy đủ bảy món báu. Này các Tỷ-

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 44

kheo, Ta có bảy loại châu báu này, như là xe
báu, voi báu, ngựa báu, châu báu, nữ báu, gia
chủ báu và cư sĩ báu là thứ bảy. Ta có hơn một
ngàn người con trai, này các Tỷ-kheo, là những
bậc anh hùng, dõng mãnh, đánh tan địch quân.
Và khi ta chiến thắng quả đất này, xa cho đến
bờ biển, Ta trị vì quả đất này không dùng
trượng, không dùng đao, đúng với Chánh pháp.

Hãy xem quả dị thục,
Của các việc công đức,
Của các việc hiền thiện,
Với kẻ tìm an lạc.
Này Tỷ-kheo, Ta tu,
Từ tâm trong bảy năm,
Trong bảy thành hoại kiếp,
Không trở lại thành kiếp,
Ta đạt Quang Âm thiên,
Khi thế giới hoại kiếp
Sanh Phạm cung trống rỗng.
Bảy lần, Ta đóng vai,
Đại Phạm thiên, Tự tại,
Trong ba mươi sáu lần,
Làm Thiên chủ Thiên giới.
Ta làm vua Chuyển luân,
Chủ tể cõi Diêm-phù.
Bậc Sát-ly quán đảnh,

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                              45

Bậc chủ tể loài Người,
Ta chiến thắng đất này,
Không với trượng, với kiếm,
Không bạo lực, đúng pháp,
Đối mọi người bình đẳng,
Ta trị vì đúng pháp,
Trên cõi đất tròn này.
Ta khiến các gia đình,
Giàu lớn, tài sản lớn,
Họ hưởng mọi dục lạc,
Ta đầy đủ bảy báu,
Chư Phật thương tưởng đời,
Khéo dạy điều như vậy.
Đấy là nhân đại sự,
Được gọi là Địa vương.
Ta là vua, huy hoàng,
Bảo vệ nhiều tài sản,
Có thần lực, danh xưng,
Vương chủ rừng Diêm-phù,
Ai nghe, không tịnh tín?
Trừ các loại ác sanh,
Do vậy muốn lợi ích,
Cầu vọng sự lớn mạnh,
Hãy kính trọng diệu pháp,
Hãy nhớ lời Phật dạy.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                    46

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG   47

4      Ai là vua.. - Kinh PHÁP – Tăng I, 194

PHÁP – Tăng I, 194

 Phàm vua Chuyển Luân nào, đúng pháp, pháp
vương, vị ấy cũng chuyển bánh xe (cai trị), không
phải không có vua.
Được nghe nói vậy, một Tỷ-kheo bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, ai là vua cho vua Chuyển Luân
đúng pháp, pháp vương?
- Đó là pháp, này Tỷ-kheo.
Thế Tôn nói:
- Ở đây, này Tỷ-kheo, vị Chuyển Luân, đúng
pháp, pháp vương, y cứ pháp, cung kính pháp,
kính trọng pháp, tôn kính pháp, lấy pháp làm
tràng phan, lấy pháp làm cờ xí, lấy pháp làm
tối thắng, ra lệnh hộ trì, che chở, ủng hộ đúng
pháp đối với quần chúng.
- Lại nữa, này Tỷ-kheo, vua Chuyển Luân, đúng
pháp, pháp vương … ra lệnh hộ trì, che chở,
ủng hộ đúng pháp đối với các Sát-đế-lỵ, đối với
các tùy tùng, đối với quân đội, đối với các Bà-
la-môn và gia chủ, đối với các thị trấn và quốc

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  48

độ, đối với các Sa-môn, Bà-la-môn, đối với các
loài thú và các loài chim.
- Vua Chuyển Luân ấy, này các Tỷ-kheo, đúng
pháp … sau khi ra lệnh hộ trì, che chở … đối
với các loài thú và các loài chim, chuyển bánh
xe đúng pháp. Bánh xe ấy không bị ngăn cản
sự chuyển vận, bởi bất cứ người nào, hay bởi
loài hữu tình thù nghịch nào.
 Cũng vậy, này Tỷ-kheo, Như Lai, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, đúng pháp, vị Pháp Vương, ý
cứ pháp, cung kính pháp, kính trọng pháp, tôn
kính pháp, lấy pháp làm tràng phan, lấy pháp làm
cờ xí, lấy pháp làm tối thắng, ra lệnh hộ trì, che
chở, ủng hộ đúng pháp đối với thân nghiệp, nghĩ
rằng: "Thân nghiệp như vậy cần phải hành trì,
thân nghiệp như vậy không được hành trì".
- Lại nữa, này Tỷ-kheo, Như Lai, bậc A-la-hán
… ủng hộ đúng pháp đối với khẩu nghiệp, nghĩ
rằng: "Khẩu nghiệp như vậy cần phải hành trì,
Khẩu nghiệp như vậy không được hành trì"
- … đối với ý nghiệp, nghĩ rằng "Ý nghiệp như
vậy cần phải hành trì, Ý nghiệp như vậy không
được hành trì".
- Như Lai ấy, này Tỷ-kheo, bậc A-la-hán …
đúng pháp, sau khi ra lệnh hộ trì che chở … đối
với thân nghiệp … đối với khẩu nghiệp … đối

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 49

với ý nghiệp … chuyển bánh xe đúng pháp.
Bánh xe ấy không bị ngăn chặn sự chuyển vận,
bởi Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ác ma,
Phạm thiên, hay bất cứ một ai ở đời.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                            50

5     Kinh PHẨM NGƯỜI – Tăng I, 144

PHẨM NGƯỜI – Tăng I, 144

1.- Có hai hạng người này, khi xuất hiện ở đời, sự
xuất hiện đưa lại hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa
số, lợi ích cho đa số, đưa lại hạnh phúc, an lạc cho
chư Thiên và loài Người. Thế nào là hai?
 Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác và
Chuyển Luân Vương. Những người này, này
các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời, sự xuất hiện
đưa lại hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số,
lợi ích cho đa số, đưa lại hạnh phúc, an lạc cho
chư Thiên và loài Người.
2. Có hai hạng người này, khi xuất hiện ở đời, là sự
xuất hiện của những người vi diệu. Thế nào là hai?
 Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác và
Chuyển Luân Vương. Những người này, này
các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời, là sự xuất
hiện của những người vi diệu.
3. Có hai hạng người khi mạng chung, đưa lại
thương tiếc cho đa số. Thế nào là hai?
 Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác và
Chuyển Luân Vương. Hai hạng người này khi

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   51

mệnh chung, này các Tỷ-kheo, đưa lại thương
tiếc cho đa số.
4. Hai hạng người này, xứng đáng để xây tháp. Thế
nào là hai?
 Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác và
Chuyển Luân Vương. Hai hạng người này, này
các Tỷ-kheo, xứng đáng để xây tháp.
5. Có hai bậc Giác ngộ này, này các Tỷ-kheo. Thế
nào là hai?
 Như Lai, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác, và
Độc Giác Phật. Những vị này, này các Tỷ-
kheo, là hai bậc Giác ngộ.
----------------------

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                               52

6     Kinh ĐẠI THIỆN KIẾN VƯƠNG – 17 Trường II, 9

KINH ĐẠI THIỆN KIẾN VƯƠNG (MAHÀ SUDASSANA SUTTANTA) – Bài kinh số 17 – Trường II,

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ngụ tại Upavattana (Hồ bạt
đan) ở Kusinàrà (Câu thi la) trong rừng Sà la của
giòng họ Mallà, giữa hai cây Sàla song thọ, khi ngài
sắp nhập Niết bàn.

2. Lúc ấy, tôn giả Ananda đến tại chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài ngồi xuống một bên. Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch thế Tôn, Thế Tôn chớ có diệt độ tại đô thị nhỏ bé này, tại đô thị hoang vu này, tại đô thị phụ thuộc này. Bạch Thế Tôn, có những đô thị khác to lớn hơn như Campà (Chiêm bà), Ràjagahà (Vương Xá) Sàvatthi (Xá Vệ), Sàketa (Sa kỳ), Kosambi (Kiêu thưởng di), Bàrànasi (Ba la nại). Thế Tôn hãy diệt độ tại những chỗ ấy. Tại những chỗ ấy có đại chúng Sát đế lỵ, có đại chúng Bà la môn, có đại chúng Gia chủ

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  53

tin tưởng Như Lai, các vị này sẽ cúng dường thân xá- lợi Như Lai.

3. Này Ananda, chớ có nói như vậy. Này Ananda, chớ có nói đô thị này nhỏ bé, đô thị này hoang vu, đô thị này phụ thuộc.

Này Ananda, thuở xưa có vị vua tên là Mahà-
Sudassana (Đại Thiện Kiến). Vị này là Chuyển
Luân vương trị vì như pháp, là vị Pháp vương, thống
lãnh bốn thiên hạ, chinh phục hộ trì quốc dân, đầy đủ
bảy báu. Này Ananda, đô thị Kusinàrà này là kinh đô
của vua Đại Thiện Kiến, tên là Kusàvati (Câu-xá-bà-
đề), phía Đông và phía Tây rộng đến mười hai do
tuần, phía Bắc và phía Nam rộng đến mười bảy do
tuần.

Này Ananda, kinh đô Susàvati này rất phồn thịnh,
phú cường, dân cư đông đúc, Thiên chúng sung mãn,
thực thẩm phong phú. Này Ananda, cũng như kinh
đô Alakamanda của chư Thiên rất phồn thịnh, phú
cường, dân cư đông đúc, Thiên chúng sung mãn,
thực phẩm phong phú. Cũng vậy này Ananda, kinh
đô Kusàvati này cũng rất phồn thịnh, phú cường, dân
cư đông đúc, Thiên chúng sung mãn. Này Ananda,
kinh đô Kusàvati này ngày đêm vang dậy mười loại
tiếng, tức là tiếng voi, tiếng ngựa, tiếng xe, tiếng

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  54

trống lớn, tiếng trống nhỏ, tiềng tỳ bà, tiếng hát, tiếng xập xỏa, tiếng chuông và tiếng thứ mười là lời kêu gọi: "Hãy uống đi, hãy ăn đi!".

4. Này Ananda, kinh đô Kusàvati có bảy bức thành
bao bọc, một loại bằng vàng, một loại bằng bạc, một
loại bằng lưu ly, một loại bằng thủy tinh, một loại
bằng san hô, một loại bằng xa cừ, một loại bằng mọi
thứ báu.

5. Này Ananda, kinh đô Kusàvati có bốn loại cửa:
một loại bằng vàng, một loại bằng bạc, một loại bằng
lưu ly, một loại bằng thủy tinh. Tại mỗi cửa, có dựng
bảy cột trụ, bề cao khoảng ba hay bốn lần thân người.
Một cột trụ bằng vàng, một cột trụ bằng bạc, một cột
trụ bằng lưu ly, một cột trụ bằng thủy tinh, một cột
trụ bằng san hô, một cột trụ bằng xa cừ, một cột trụ
bằng mọi thứ báu.

6. Này Ananda, kinh đô Kasàvati có bảy hàng cây
tàla bao học, một hàng bằng vàng, một hàng bằng
bạc, một hàng bằng lưu ly, một hàng bằng thuỷ tinh,
một hàng bằng san hô, một hàng bằng xa cừ, một
hàng bằng mọi thứ báu.

- Cây tàla bằng vàng, có thân cây bằng vàng, có lá và trái cây bằng bạc.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                      55

- Cây tàla bằng bạc có thân cây bằng bạc, có lá
và trái cây bằng vàng.
- Cây tàla bằng lưu ly, có thân cây bằng lưu ly,
có lá và trái cây bằng thủy tinh.
- Cây tàla bằng thủy tinh, có thân cây bằng thủy
tinh, có lá và trái cây bằng lưu ly.
- Cây tàla bằng san hô, có thân cây bằng san hô,
có lá và trái cây bằng xa cừ.
- Cây tàla bằng xa cừ, có thân cây bằng xa cừ, có
lá và trái cây bằng san hô.
- Cây tàla bằng mọi loại báu, có thân cây bằng
mọi loại báu, có là và trái cây bằng mọi loại
báu.

Này Ananda, khi những cây tàla này được gió rung
chuyển, một âm thanh vi diệu, khả ái, đẹp ý, mê ly
khởi lên, cũng như năm loại nhạc khí, khi được một
nhạc sĩ thiện xảo tấu nhạc, phát ra một âm thanh vi
diệu, khả ái, đẹp ý, mê ly. Cũng vậy, Ananda, khi
những hàng cây tàla này được gió rung chuyển, một
âm thanh vi diệu, khả ái, đẹp ý, mê ly khởi lên. Này
Ananda, lúc bấy giờ, nếu ở tại kinh đô Kusàvati có
những kẻ cờ bạc, rượu chè, họ sẽ nhảy múa theo
những âm điệu của những hàng cây tàla này khi được
gió thổi.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 56

7. Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến, có đủ bảy món báu và bốn Như ý đức. Thế nào là bảy?

Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến, vào ngày Bốt-tát
trăng rằm sau khi tắm rửa, lên cao điện để trai giới,
thời Thiên luân báu hiện ra, đủ một ngàn cọng xe,
với vành xe, trục xe, đủ mọi bộ phận. Thấy vậy, vua
Đại Thiện Kiến suy nghĩ: "Ta nghe như vầy: Khi một
vị vua Sát-đế-lỵ, đã làm lễ quán đảnh vào ngày Bố
tát trăng rằm, sau khi tắm rửa, lên cao điện trai giới,
nếu có Thiên luân báu hiện ra, đủ một ngàn cọng xe,
với vành xe và trục xe, đầy đủ mọi bộ phận, thời vị
vua ấy là Chuyển Luân vương. Như vậy ta có thể là
Chuyển Luân vương ".

8. Này Ananda, rồi vua Đại Thiện Kiến từ chỗ ngồi
đứng dậy, đắp thượng y trên một vai, tay trái cầm
bình nước và với tay phải rưới nước trên xe báu và
nói: Này xe báu hãy lăn khắp, này xe báu hãy chinh
phục!". Và này Ananda, xe báu lăn về hướng Đông
và vua Đại Thiện Kiến cùng với bốn loại binh chủng
đi theo sau. Và này Ananda, chỗ nào xe báu dừng lại,
chỗ ấy vua Đại Thiện Kiến an trú cùng với bốn loại
binh chủng.

9. Này Ananda, các địch vương ở phương Đông đến yết kiến vua Đại Thiện Kiến và nói: "Hãy đến đây,

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                    57

Đại vương! Hoan nghênh, đón mừng Đại vương! Tâu Đại vương, tất cả đều thuộc của Ngài. Đại vương hãy giáo huấn cho chúng tôi! ".

Vua Đại Thiện Kiến nói rằng: " Không được sát
sanh. Không được lấy của không cho. Không được
tà dâm. Không được nói láo. Không được uống rượu.
Hãy ăn uống cho thích nghi ".

Này Ananda, tất cả địch vương ở phương Đông đều trở thành chư hầu vua Đại Thiện Kiến.

10. Này Ananda, rồi xe báu lăn xuống biển lớn ở phương Đông rồi nổi lên rồi lăn về phương Nam..., lặn xuống biển lớn ở phương Nam, rồi nổi lên và lặn về phương Tây..., lặn xuống biển lớn ở phương Tây, rồi nổi lên và lặn về phương Bắc và vua Đại Thiện Kiến cùng với bốn loại binh chủng đi theo sau. Này Ananda, chỗ nào xe báu dừng lại chỗ ấy vua Đại Thiện Kiến an trú cùng với bốn loại binh chủng.

Này Ananda, các địch vương ở phương Bắc đến yết
kiến vua Đại Thiện Kiến và nói: "Hãy đến đây, Đại
vương! Hoan nghênh đón mừng Đại vương! Tâu Đại
vương tất cả thuộc của Ngài. Đại vương hãy giáo
huấn cho chúng tôi!".

Này Ananda, tất cả địch vương ở phương Bắc đều

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                58

trở thành chư hầu của vua Đại Thiện Kiến.

Này Ananda, xe báu ấy sau khi chinh phục trái đất cho đến hải biên, liền trở về kinh đô Kusàvati, và đứng trước pháp đình, trên cửa nội cung như một trang bảo cho nội cung của vua Đại Thiện Kiến".

Này Ananda, như vậy là sự xuất hiện xe báu của vua Đại Thiện Kiến.

12. Lại nữa này Ananda, voi báu xuất hiện cho vua
Đại Thiện Kiến, thuần trắng, bảy xứ kiên cường, có
thần lực, phi hành trên hư không và tên là Uposathe
(Bố-tát).

Thấy voi báu, vua Đại Thiện Kiến sanh tâm hoan hỷ
và nghĩ: "Lành thay được cỡi con voi này nếu nó chịu
sự điều ngự". Và này Ananda, như một con hiền
tượng quí phái chịu sự điều ngự lâu ngày, con voi
báu ấy tự đến để chịu sự điều ngự. Này Ananda, thuở
xưa, vua Đại Thiện Kiến để thử voi báu này, sáng
sớm cỡi voi đi khắp quả đất cho đến hải biên rồi về
lại kinh đô Kusàvati kịp giờ ăn sáng. Này Ananda,
như vậy là sự xuất hiện voi báu của vua Đại Thiện
Kiến.

13. Lại nữa này Ananda, ngựa báu xuất hiện cho vua Đại Thiện Kiến, thuần trắng, đầu đen như quạ, bờm

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 59

ngựa màu đen, có thần lực, phi hành trên hư không
và tên là Valahaka. Thấy ngựa báu, vua Đại Thiện
Kiến sanh tâm hoa hỷ và nghĩ: "Tốt đẹp thay được
cỡi con ngựa này nếu nó chịu sự điều ngự". và này
Ananda, như một con hiền mã quý phái, chịu sự điều
ngự lâu ngày, con ngựa báu ấy tự đến để chịu sự điều
ngự. Này Ananda, thuở xưa, vua Đại Thiện Kiến để
thử ngựa báu này, sáng sớm cỡi ngựa, đi khắp quả
đất cho đến hải biên rồi về lại kinh đô Kusàvati kịp
giờ ăn sáng. Này Ananda, như vậy là sự xuất hiện
ngựa báu của vua Đại Thiện Kiến.

14. Lại nữa, này Ananda, châu báu lại xuất hiện cho vua Đại Thiện Kiến. Châu báu ấy là lưu ly châu, sáng suốt, thuần chất, có tám mặt, khó dũa, khó mài, thanh tịnh, trong suốt, hoàn hảo mọi phương diện. Này Ananda, hào quang châu báu này chiếu sáng cùng khắp một do tuần. Này Ananda, thuở xưa, vua Đại Thiện Kiến để thử châu báu này đã cho dàn bày bốn binh chủng, đặt bảo châu cao trên quân kỳ và có thể tiến quân trong đêm tối âm u. Này Ananda, mọi người trong làng ở xung quanh đều bắt đầu làm việc, tưởng rằng trời đã sáng rồi. Này Ananda như vậy là sự xuất hiện châu báu của vua Đại Thiện Kiến.

15. Này Ananda, nữ báu lại xuất hiện cho vua Đại Thiện Kiến, mỹ miều, khả ái, cử chỉ đoan trang, màu

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  60

da tuyệt mỹ, không quá cao, không quá thấp, không
béo, không gầy, không quá đen, không quá trắng,
vượt trên dung sắc loài Người, sánh đến dung sắc
chư Thiên.

- Này Ananda, thân xúc nữ báu này êm mịn như
bông, như nhung.
- Này Ananda, khi trời lạnh, chân tay nữ báu này
trở thành ấm áp, khi trời nóng, trở thành lạnh
mát.
- Này Ananda, thân nữ báu tỏa mùi thơm chiên
đàn, miệng tỏa mùi thơm hoa sen.
- Này Ananda, nữ báu này dậy trước và di ngủ
sau vua Đại Thiện Kiến, mọi hành động làm
vua thỏa thích, yên lành khả ái.
- Này Ananda, nữ báu này không có một tư
tưởng nào bất tín đối với vua Đại Thiện Kiến
huống nữa là về thân thể.

Này Ananda, như vậy là sự xuất hiện nữ báu của vua Đại Thiện Kiến.

16. Lại nữa, này Ananda, gia chủ báu xuất hiện cho vua Đại Thiện Kiến, chứng được thiên nhãn, do nghiệp dị thục sanh và nhờ thiên nhãn này có thể thấy châu báu chôn cất có chủ hay không có chủ. Gia chủ

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  61

báu này đến vua Đại Thiện Kiến và nói: "Tâu Đại vương, Đại vương chớ có lo âu, thần sẽ xử lý thích nghi tài sản Đại vương".

Này Ananda, thuở xưa vua Đại Thiện Kiến muốn thử gia chủ báu này, liền cỡi thuyền, chèo ra giữa sông Hằng và bảo gia chủ báu:

- Này Gia chủ, ta cần vàng.

- Tâu Đại vương, Đại vương hãy cho chèo thuyền gần bờ nào cũng được.

- Này Gia chủ, Ta cần vàng ngay tại đây.

Này Ananda, khi ấy gia chủ báu thọc hai tay xuống nước nhắc lên một ghè đầy cả vàng ròng rồi tâu với vua Đại Thiện Kiến:

- Tâu Đại vương, như vậy đã đủ chưa. Tâu Đại vương, làm như vậy đã được chưa?

Vua Đại Thiện Kiến trả lời:

- Này Gia chủ, như vậy là đủ. Này Gia chủ, làm như vậy là được rồi. Này Gia chủ, cúng dường như vậy là được rồi.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                62

Này Ananda, như vậy là sự xuất hiện gia chủ báu của vua Đại Thiện Kiến.

17. Lại nữa, này Ananda, tướng quân báu xuất hiện
cho vua Đại Thiện Kiến, có học thức, thông minh,
sáng suốt, có khả năng khuyến cáo. Vua Đại Thiện
Kiến khi đáng tiến thì tiến, khi đáng lui thì lui, khi
đáng dừng thì dừng lại.

Vị này đến tâu vua Đại Thiện Kiến:

- Tâu Đại vương, Đại vương chớ có âu lo, Thần sẽ cố vấn Đại vương.

Này Ananda, như vậy là sự xuất hiện tướng quân báu của vua Đại Thiện Kiến.

Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến có đầy đủ bảy báu như vậy.

18. Lại nữa, này Ananda, vua Đại Thiện Kiến, có đầy đủ bốn Như ý đức. Thế nào là bốn?

- Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến đẹp trai, khả ái,
cử chỉ thanh lịch, sắc diện tuyện luân, thấy xa hơn
mọi người. Này Ananda, đó là Như ý đức thứ nhất
của vua Đại Thiện Kiến.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   63

19. Này Ananda, lại nữa, vua Đại Thiện Kiến sống lâu, tuổi thọ thắng xa các người khác. Này Ananda, đó là Như ý đức thứ hai của vua Đại Thiện Kiến.

20. Lại nữa này Ananda, vua Đại Thiện Kiến ít bệnh
tật, ít tai ương, thể nhiệt không quá lạnh, không quá
nóng, được quân phân để điều hòa sự tiêu hóa, thắng
xa các người khác. Nãy Ananda, đó là Như ý đức thứ
ba của vua Đại Thiện Kiến.

21. Lại nữa, này Ananda, vua Đại Thiện Kiến được
các vị Bà-la-môn và Gia chủ ái kính và yêu mến. Này
Ananda, như người cha được các người con ái kính
và yêu mến, cũng vậy này Ananda, vua Đại Thiện
Kiến được các vị Bà-la-môn và Gia chủ ái kính và
yêu mến. Này Ananda, như những người con được
người cha ái kính và yêu mến, cũng vậy này Ananda,
các vị Bà-la-môn và Gia chủ được vua Đại Thiện
Kiến ái kính và yêu mến.

Thuở xưa, này Ananda, vua Đại Thiện Kiến đi đến hoa viên cùng với bốn loại binh chủng. Này Ananda, các vị Bà-la-môn và Gia chủ đến vua Đại Thiện Kiến và tâu rằng: "Tâu Đại vương, hãy cho đi chậm chậm để chúng tôi có thể chiêm ngưỡng lâu dài hơn..." Này Ananda, nhưng vua Đại Thiện Kiến lại ra lệnh cho người đánh xe: "Này anh đánh xe, hãy đánh xe chậm

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  64

chậm để ta có thể thấy các vị Bà-la-môn và Gia chủ lâu dài hơn". Này Ananda, như vậy là Như ý đức thứ tư của vua Đại Thiện Kiến.

22. Và này Anada, vua Đại Thiện Kiến suy nghĩ: "Nay ta hãy cho xây những hồ sen giữa các hàng cây tàla, cứ cách khoảng một trăm cung tầm!".

Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến cho xây các hồ sen giữa các hàng cây tàla, cứ cách khoảng một trăm cung tầm.

Này Ananda, những hồ sen ấy được lát bằng bốn loại gạch, một loại bằng vàng, một loại bằng bạc, một loại bằng lưu ly, một loại bằng thủy tinh.

Này Ananda, trong bốn loại hồ sen ấy có bốn loại tầm cấp, một loại bằng vàng, một loại bằng bạc, một loại bằng lưu ly, một loại bằng thủy tinh. Tầm cấp bằng vàng có cột trụ bằng vàng, có chắn ngang và đầu trụ bằng bạc. Tầm cấp bằng bạc có cột trụ bằng bạc, có chắn ngang và đầu trụ bằng vàng. Tầm cấp bằng lưu ly có cột trụ bằng lưu ly, có chắn ngang và đầu trụ bằng thủy tinh. Tầm cấp bằng thủy tinh có cột trụ bằng thủy tinh, có chắn ngang và đầu trụ bằng lưu ly. Này Ananda, những hồ sen ấy được hai hàng bằng bạc. Hàng lan can bằng vàng có cột trụ bằng vàng, có chắn ngang và đầu trụ bằng bạc. Hàng lan

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  65

can bằng bạc có cột trụ bằng bạc, có chắn ngang và đầu trụ bằng vàng.

23. Và này Ananda, vua Đại Thiện Kiến lại suy nghĩ:
"Trong những hồ sen này ta sẽ cho đem trồng các
loại sen xanh, sen hồng, sen vàng, sen trắng khắp
bốn mùa để những ai muốn làm tràng hoa có thể
lấy dùng". Và này Ananda, vua Đại Thiện Kiến cho
đem trồng các loại sen xanh, sen hồng, sen vàng, sen
trắng khắp bốn mùa để làm những tràng hoa bằng
các thứ bông ấy.

Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến lại suy nghĩ: "Trên
bờ những hồ sen này, ta sẽ cho đặt những người
hầu tắm cho những người qua kẻ lại". Và này
Ananda, vua Đại Thiện Kiến cho đặt những người
hầu tắm trên bờ những hồ sen này để tắm cho những
người qua kẻ lại.

Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến lại suy nghĩ: "Trên
bờ những hồ sen này, ta sẽ cho đặt những vật bố
thí, đồ ăn cho những ai đói, đồ uống cho những ai
khát, áo quần cho những ai cần áo quần, xe cộ cho
những ai cần xe, đồ nằm cho những ai cần nằm,
đàn bà cho những ai cần đàn bà, bạc cho những ai
cần bạc và vàng cho những ai cần vàng".

Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến, trên bờ những hồ

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 66

sen ấy, cho đặt những vật bố thí, đồ ăn cho những ai
đói, đồ uống cho những ai khát, áo quần cho những
ai cần áo quần, xe cộ cho những ai cần xe, đồ nằm
cho những ai cần nằm, đàn bà cho những ai cần đàn
bà, bạc cho những ai cần bạc, và vàng cho những ai
cần vàng.

24. Này Ananda, các Gia chủ, Bà-la-môn đem theo nhiều tiền bạc đến vua Đại Thiện Kiến và tâu vua:

- Tâu Đại vương, chúng tôi có đem nhiều tiền của này để Đại vương dùng. Mong Đại vương hãy thâu nhận lấy.

- Này các Khanh, ta có đầy đủ nhiều tiền bạc do đánh thuế đúng pháp đem lại. Hãy giữ tiền bạc của Khanh lại, và đem theo nhiều nữa cho các Khanh!

Các vị này khi bị vua từ chối, liền đứng qua một bên
và suy nghĩ: "Nếu nay chúng ta đem tiền của này về
nhà chúng ta thời thật không phải. Chúng ta hãy xây
dựng nhà cửa cho vua Đại Thiện Kiến".

Các vị ấy liền đến vua Đại Thiện Kiến và tâu:

- Đại vương, chúng tôi định xây dựng nhà cửa cho Đại vương.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 67

Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến im lặng nhận lời.

25. Này Ananda, Thiên chủ Sakka biết được tư tưởng của vua Đại Thiện Kiến với tư tưởng của mình, liền gọi Thiên tử Vissakamma (Tỳ-thủ-yết-ma) và nói:

- Này Vissakamma, hãy đến đây và xây dựng một lâu đài cho vua Đại Thiện Kiến, đặt tên là Dhamma (Pháp).

- Xin vâng, Tôn giả.

Này Ananda, Thiên tử Vissakamma vâng lời Thiên
chủ Sakka, như người lực sĩ duỗi ra cánh tay đang
co, hay co lại cánh tay duổi ra, Thiên tử Vissakamma
biến mất từ chư Thiên ở Tavatimsa và hiện ra trước
mặt vua Đại Thiện Kiến. Rồi này Ananda, Thiên tử
Vissakamma tâu với vua Đại Thiện Kiến:

- Đại vương, tôi sẽ xây dựng một lâu đài tên là Dhamma cho Đại vương!

Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến im lặng nhận lời. Và này Ananda, Thiên tử Vissakamma xây dựng lâu đài tên là Dhamma cho vua Đại Thiện Kiến.

26. Này Ananda, lâu đài Dhamma này, về hướng Đông và hướng Tây bề dài đến một do tuần, và về

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 68

hướng Bắc và hướng Nam, bề rộng đến nửa do tuần.

Này Ananda, nền nhà của lâu đài Dhamma cao cho
đến ba thân người và làm bằng ba loại gạch, một loại
bằng vàng, một loại bằng lưu ly, một loại bằng thủy
tinh.

Này Ananda, lâu đài Dhamma có đến tám vạn bốn
ngàn cột trụ bằng bốn loại, một loại bằng vàng, một
loại bằng bạc, một loại bằng lưu ly, một loại bằng
thủy tinh.

Này Ananda, lâu đài Dhamma có hai mươi bốn tầm
cấp bằng bốn loại, một loại bằng vàng, một loại bằng
bạc, một loại bằng lưu ly, một loại bằng thủy tinh.
Tầm cấp bằng vàng có cột trụ bằng vàng, có chắn
ngang và đầu trụ bằng bạc. Tầm cấp bằng bạc có cột
trụ bằng bạc, có chắn ngang và đầu trụ bằng vàng.
Tầm cấp bằng lưu ly có cột trụ bằng lưu ly, có chắn
ngang và đầu trụ bằng thủy tinh. Tầm cấp bằng thủy
tinh có cột trụ bằng thủy tinh, có chắn ngang và đầu
trụ bằng lưu ly.

Này Ananda, lâu đài Dhamma có tám vạn bốn ngàn phòng ốc bằng bốn loại, một loại bằng vàng, một loại bằng bạc, một loại bằng lưu ly, một loại bằng thủy tinh. Trong phòng ốc bằng vàng có chỗ nằm bằng bạc được trải ra. Trong phòng ốc bằng bạc, có chỗ

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 69

nằm bằng vàng được trải ra. Trong phòng ốc bằng lưu ly có chỗ nằm bằng ngà được trải ra. Trong phòng ốc bằng thủy tinh, có chỗ nằm bằng san hô được trải ra. Tại cửa phòng ốc bằng vàng, có dựng lên một cây tàla bằng bạc, với thân cây bằng bạc, với lá và trái cây bằng vàng. Tại cửa phòng ốc bằng bạc, có dựng lên một cây tàla bằng vàng, với thân cây bằng vàng, với lá và trái bằng bạc. Tại cửa phòng ốc bằng lưu ly, có dựng lên một cây tàla bằng thủy tinh, với lá và trái cây bằng thủy tinh, có dựng lên một cây tàla bằng lưu ly, với thân cây bằng lưu ly, với lá và trái cây bằng thủy tinh.

27. Này Ananda, rồi vua Đại Thiện Kiến lại suy nghĩ:
"Trước cửa phòng lầu Đại Trang Nghiêm, ta hãy
cho dựng lên một rừng cây tàla toàn bằng vàng, và
tại đây ta sẽ an tọa ban ngày.

Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến trước cửa phòng
lầu Đại Trang Nghiêm, cho dựng lên một rừng cây
tàla toàn bằng vàng và tại đây, vua ngồi an tọa ban
ngày.

28. Này Ananda, lâu đài Dhamma được hai dãy lan can bao bọc, một dãy bằng vàng, một dãy bằng bạc. Lan can bằng vàng có cột trụ bằng vàng, có chắn ngang và đầu trụ bằng bạc. Lan can bằng bạc có cột

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   70

trụ bằng bạc, có chắn ngang và đầu trụ bằng vàng.

29. Này Ananda, lâu đài Dhamma có hai màn lưới
chuông linh, một màn bằng vàng, một màn bằng bạc.
Màn lưới bằng vàng có chuông linh bằng bạc, màn
lưới bằng bạc có chuông linh bằng vàng. Này
Ananda, khi những màn lưới chuông linh này được
gió rung chuyển, thời một âm thanh vi diệu, khả ái,
đẹp ý, mê ly khởi lên. Cũng như năm loại nhạc khí,
khi được một nhạc sĩ thiện xảo tấu nhạc, phát ra âm
thanh vi diệu, khả ái, đẹp ý, mê ly. Cũng vậy này
Ananda, khi những màn lưới chuông linh này được
gió rung chuyển, thời một âm thanh vi diệu, khả ái,
đẹp ý, mê ly khởi lên. Này Ananda, lúc bấy giờ nếu
tại kinh đô Kusàvati có những kẻ cờ bạc, rượu chè,
chúng sẽ nhảy múa theo âm điệu của những màn lưới
chuông linh này khi được gió thổi.

30. Này Ananda, lâu đài Dhamma khi xây xong, thật
khó mà nhìn xem, hai mắt bị chói lòa (vì quá nguy
nga tráng lệ). Này Ananda, như trong tháng cuối mùa
mưa, khi bầu trời quang đảng, không bị mây che lấp,
mặt trời mọc lên giữa hư không, khó mà nhìn xem vì
hai mắt bị chói lòa. Cũng vậy, này Ananda, thật khó
mà nhìn xem, hai mắt bị chói lòa khi lâu đài Dhamma
xây xong.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   71

31. Này Ananda, rồi vua Đại Thiện Kiến lại suy nghĩ: "Trước mặt lâu đài Dhamma, ta hãy cho xây hồ sen tên gọi là Dhamma!".

Và này Ananda, vua Đại Thiện Kiến cho xây một hồ sen tên là Dhamma trước mặt lâu đài Dhamma.

Này Ananda, hồ sen Dhamma, về hướng Đông và hướng Tây bề dài đến một do tuần, và về hướng Bắc và hướng Nam bề rộng đến nửa do tuần.

Này Ananda, hồ sen Dhamma có bốn loại gạch, một loại bằng vàng, một loại bằng bạc, một loại bằng lưu ly, một loại bằng thủy tinh.

Này Ananda, hồ sen Dhamma có hai mươi bốn tầm
cấp bằng bốn loại, một loại bằng vàng, một loại bằng
bạc, một loại bằng lưu ly, một loại bằng thủy tinh.
Tầm cấp bằng vàng có cột trụ bằng vàng, có chắn
ngang và đầu trụ bằng bạc. Tầm cấp bằng bạc có cột
trụ và đậu trụ bằng bạc, có chắn ngang và đầu trụ
bằng vàng. Tầm cấp bằng lưu ly có cột trụ bằng lưu
ly, có chắn ngang và đầu trụ bằng thủy tinh. Tầm cấp
bằng thủy tinh có cột trụ bằng thủy tinh, có chắn
ngang và đầu trụ bằng lưu ly.

Này Ananda, hồ sen Dhamma có hai loại lan can bao bọc, một loại bằng vàng, một loại bằng bạc. Lan can

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 72

bằng vàng có cột trụ bằng vàng, có chắn ngang và đầu trụ bằng bạc. Lan can bằng bạc có cột trụ bằng bạc, có chắn ngang và đầu trụ bằng vàng.

32. Này Ananda, hồ sen Dhamma có bảy hàng cây tàla bao bọc, một hàng cây bằng vàng, một hàng cây bằng bạc, một hàng cây bằng lưu ly, một hàng cây bằng thủy tinh, một hàng cây bằng san hô, một hàng cây bằng xa cừ, một hàng cây bằng mọi thứ báu. Cây tàla bằng vàng có thân cây bằng vàng, có lá và trái cây bằng bạc. Cây tàla bằng bạc có thân cây bằng bạc, có lá và trái cây bằng vàng. Cây tàla bằng lưu ly có thân cây bằng lưu ly, có lá và trái cây bằng thủy tinh. Cây tàla bằng thủy tinh, có thân cây bằng thủy tinh, có lá và trái cây bằng lưu ly. Cây tàla bằng san hô có thân cây bằng san hô, có lá và trái cây bằng xa cừ. Cây tàla bằng xa cừ có thân cây bằng xa cừ, có lá và trái cây bằng san hô. Cây tà la bằng mọi thứ báu có thân cây bằng mọi thứ báu, có lá và trái cây bằng mọi thứ báu. Này Ananda, khi những hàng cây tàla này được gió rung chuyển, thời một âm thanh vi diệu, khả ái, đẹp ý, mê ly khởi lên. Cũng như năm loại nhạc khí, khi được một nhạc sĩ thiện xảo tấu nhạc, phát ra một âm thanh vi diệu, khả ái, đẹp ý, mê ly. Cũng vậy này Ananda, khi những hàng cây tàla này được gió rung chuyển thời một âm thanh vi diệu, khả ái, đẹp ý, mê ly khởi lên. Này Ananda, lúc bấy

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   73

giờ nếu ở kinh đô Kusàvati có những kẻ cờ bạc rượu chè, chúng sẽ nhảy múa theo âm điệu của những hàng cây này khi được gió thổi.

33. Này Ananda, khi lâu đài Dhamma và hồ sen
Dhamma được xây xong, lúc bấy giờ vua Đại Thiện
Kiến cúng dường cho các vị Sa-môn được tôn kính
và các vị Bà-la-môn được tôn kính mọi sự dục lạc
cần thiết rồi vua lên lâu đài Dhamma.

II

1. Này Ananda, rồi vua Đại Thiện Kiến suy nghĩ:
"Quả này của ta do nghiệp gì, báo này của ta là do
nghiệp gì mà hiện tại ta có thần lực như vậy, có oai
lực như vậy? "

Này Ananda, rồi vua Đại Thiện Kiến suy nghĩ: "Quả
này là do ba loại nghiệp, báo này là do ba loại nghiệp
mà hiện tại ta có thần lực như vậy. Đó là Bố thí, Tự
điều, Tự chế ".

2. Này Ananda tồi vua Đại Thiện Kiến đi đến cao đường Đại Trang Nghiêm, đứng trước cửa và nói lớn tiếng cao hứng ngữ sau đây:

Hãy dừng lại, tư tưởng dục vọng! Hãy dừng lại, tư tưởng sân hận!

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   74

Hãy dừng lại, tư tưởng não hại!

Đến đây thôi, tư tưởng dục vọng! Đến đây thôi, tư tưởng sân hận! Đến đây thôi, tư tưởng não hại!

3. Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến bước vào cao
đường Đại Trang Nghiêm, ngồi trên sàng tọa bằng
vàng, ly dục, ly ác pháp chứng và an trú trong thiền
thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với
tầm với tứ.

Rồi diệt tầm và tứ, chứng và an trú trong thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm.

Rồi ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và an trú vào thiền thứ ba.

Rồi xả lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và an trú vào thiền thứ tư không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh.

4. Này Ananda, rồi vua Đại Thiện Kiến ra khỏi cao
đường Đại Trang Nghiêm, bước vào cao đường bằng
vàng, ngồi trên sàng tọa bằng bạc, an trú biến mãn
một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  75

phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy
phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên,
dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô
biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với
từ, quảng đại vô biên, không hận không sân... với
tâm câu hữu với bi... với tâm câu hữu với hỷ... với
tâm câu hữu với xả; cũng vậy phương thứ hai, cũng
vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như
vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy
phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến
mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại vô biên
không hận không sân.

5. Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến có tám vạn bốn ngàn kinh thành, và kinh thành Kusàvati (Câu-xá-bà- đề) là đệ nhất.

- Tám vạn bốn ngàn lâu đài, và lâu đài Dhamma
là đệ nhất. Tám vạn bốn ngàn cao đường, và
cao đường Đại Trang Nghiêm là đệ nhất.
- Tám vạn bốn ngàn sàng tọa, bằng vàng, bằng
bạc, bằng ngà, bằng gỗ kiên cố, được trải với
những tấm nệm lông dài, với vải có thêu bông
hoa, và với những tấm da thú trắng của con sơn
dương được che bởi những tán che cao và hai
đầu có gối màu đỏ.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   76

- Tám vạn bốn ngàn con voi, với những trang sức
bằng vàng, được che chở bằng lưới vàng, và
tượng vương Uposatha (Bồ-tác-đà) là đệ nhất.
- Tám vạn bốn ngàn con ngựa, với những trang
sức bằng vàng, cờ vàng, được che chở với lưới
vàng, và mã vương Valàhaka (Vân Mã vương)
là đệ nhất.
- Tám vạn bốn ngàn cổ xe, với những tấm thảm
bằng da sư tử, bằng da cọp, bằng da báo, bằng
vai vàng, với những trang sức bằng vàng, cờ
vàng, được che chở với lưới bằng vàng và cổ
xe tên Vejayanta (Nhạc thanh xa hay Chiến
thắng kỳ) là đệ nhất.
- Tám vạn bốn ngàn châu ngọc và bảo châu là đệ
nhất.
- Tám vạn bốn ngàn phụ nữ và hoàng hậu
Subhaddà (Thiện Hiền phi) là đệ nhất.
- Tám vạn bốn ngàn gia chủ và gia chủ báu là đệ
nhất.
- Tám vạn bốn ngàn người giòng Sát-đế-lỵ và
tướng quân báu là đệ nhất.
- Tám vạn ngàn nhũ ngưu với trang sức bằng vải
cây đay (Dukùla), với sừng đầu nhọn bịt đồng.
- Tám vạn bốn ngàn vải Koti (Cu-chi) với sắc

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                             77

chất tinh diệu, như vải gai, vải bông, vải lụa và
vải nhung.
- Tám vạn bốn ngàn loại cháo sữa (Thàlipàka),
buổi sáng buổi chiều có cúng dường cơm.

6. Lúc bấy giờ, này Ananda, có tám vạn bốn ngàn
voi sáng chiều đến phục vụ cho vua Đại Thiện Kiến.
Rồi vua Đại Thiện Kiến suy nghĩ: "Nay tám vạn bốn
ngàn con voi này sáng chiều đến phục vụ cho ta. Nay
ta hãy để cho chúng đến, cứ cách một trăm năm thời
bốn vạn hai ngàn con đến".

Này Ananda, rồi vua Đại Thiện Kiến bảo Tướng quân báu:

- Này Hiền giả, nay tám vạn bốn ngàn con voi này,
sáng chiều đến phục vụ ta. Nay hãy để cho chúng
đến, cứ cách một trăm năm, mỗi lần cho bốn vạn hai
ngàn con đến.

- Tâu Đại vương, vâng!

Này Ananda, vị tướng quân báu vâng lời vua Đại
Thiện Kiến. Này Ananda, từ đó về sau, cứ mỗi một
trăm năm, bốn vạn hai ngàn con voi lần lượt đến với
vua Đại Thiện Kiến.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   78

7. Này Ananda, sau nhiều năm, nhiều trăm năm,
nhiều trăm ngàn năm, hoàng hậu Subhaddà suy
nghĩ: "Cách đây đã lâu, ta được thấy vua Đại Thiện
Kiến. Vậy nay ta hãy đi để thăm vua Đại Thiện
Kiến".

Này Ananda, rồi hoàng hậu Subhaddà nói với các cung nữ:

- Các Ngươi hãy gọi đầu, mặc áo vàng. Cách đây đã lâu, chúng ta được thấy vua Đại Thiện Kiến. Vậy nay chúng ta sẽ đi yết kiến vua Đại Thiện Kiến.

- Tâu Hoàng hậu, vâng!

- Này Ananda, các cung nữ vâng lời hoàng hậu Subhaddà (Thiện Hiền phi), gội đầu, mặc áo vàng và đi đến hoàng hậu Subhaddà.

Này Ananda, rồi hoàng hậu Subhaddà cho gọi Tướng quân báu:

- Này Khanh, hãy cho sắp đặt bốn loại binh chủng.
Cách đây đã lâu chúng ta được thấy vua Đại Thiện
Kiến. Vậy nay chúng ta sẽ đi yết kiến vua Đại Thiện
Kiến.

- Tâu Hoàng hậu, vâng!

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                79

Này Ananda, tướng quân báu vâng lời hoàng hậu Subhaddà, cho sắp đặt bốn loại binh chủng và tâu Hoàng hậu:

- Tâu Hoàng hậu, bốn loại binh chủng đã sắp đặt xong. Hãy làm gì Hoàng hậu nghĩ là phải thời.

8. Này Ananda, hoàng hậu Subhaddà cùng với bốn
loại binh chủng và các cung nữ đi đến lâu đài
Dhamma, leo lên lâu đài ấy, đến tại cao đường Đại
Trang Nghiêm và đứng dựa vào cánh cửa của cao
đường này.

Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến suy nghĩ: "Nay
tiếng gì ồn ào như vậy, như cả một quần chúng đông
đảo? " Vua bèn bước ra khỏi cao đường Đại Trang
Nghiêm và thấy hoàng hậu Subhaddà đang đứng dựa
vào cửa. Thấy vậy, vua liền nói với hoàng hậu
Subhaddà:

- Hoàng hậu hãy đứng ở đây, chớ có vào!

9. Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến liền bảo một người hầu cận:

- Ngươi hãy nhắc giường bằng vàng ra khỏi cao đường Đại Trang Nghiêm và đặt trong khu rừng cây sàla bằng vàng.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                               80

- Tâu Đại vương, vâng!

Này Ananda, người ấy vâng lời dạy của vua Đại
Thiện Kiến, nhắc sàng tọa bằng vàng ra khỏi cao
đường Đại Trang Nghiêm và đặt trong khu rừng cây
sàla bằng vàng.

Này Ananda, rồi vua Đại Thiện Kiến nằm xuống, trong dáng điệu con sư tử, về phía bên hữu, một chân đặt dài trên chân kia, chánh niệm tỉnh giác.

10. Này Ananda, hoàng hậu Subhaddà suy nghĩ: "
Các căn của vua Đại Thiện Kiến thật là sáng suốt,
màu da thật là thanh tịnh, trong sáng. Mong rằng vua
Đại Thiện Kiến chớ có mệnh chung! ".

Rồi hoàng hậu tâu với vua Đại Thiện Kiến:

- Tâu Đại vương, tám ván bốn ngàn kinh thành này
với kinh thành Kusàvati là đệ nhất, đều thuộc của Đại
vương. Đại vương hãy khởi tâm ái dục đối với
chúng. Đại vương hãy ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn lâu đài này với lâu
đài Dhamma là đệ nhất, đều thuộc của Đại vương.
Đại vương hãy khởi tâm ái dục đối với chúng. Đại
vương hãy ái luyến đời sống!

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  81

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn cao đường này với
cao đường Đại Trang Nghiêm là đệ nhất, đều thuộc
của Đại vương. Đại vương hãy khởi Tâm ái dục đối
với chúng. Đại vương hãy ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn sàng tọa này, bằng
vàng, bằng bạc, bằng ngà, bằng gỗ kiên cố, được trải
với những tấm nệm lông dài, với vải có thêu bông
hoa và với những tấm da thù thắng của con sơn
dương, được che với những tán che cao và hai đầu
có gối màu đỏ, những sàng tọa này đều thuộc của Đại
vương. Đại vương hãy khởi tâm ái dục đối với chúng.
Đại vương hãy ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn con voi này, với
những trang sức bằng vàng, cờ vàng, được che chở
với lưới bằng vàng, và tượng vương Uposatha là đệ
nhất, những con voi này đều thuộc của Đại vương.
Đại vương hãy khởi tâm ái dục đối với chúng. Đại
vương hãy ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn con ngựa này, với
những trang sức bằng vàng, cờ vàng, được che chở
với lưới bằng vàng, và mã vương Valàhaka là đệ
nhất, những con ngựa này đều thuộc của Đại vương.
Đại vương hãy khởi tâm ái dục đối với chúng. Đại
vương hãy ái luyến đời sống!

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 82

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn cỗ xe này, với những tấm thảm bằng da sư tử, bằng da cọp, bằng da báo, bằng vải vàng với những trang sức bằng vàng, cờ vàng, được che chở với lưới bằng vàng, và cỗ xe tên Vejayanta là đệ nhất. Những cỗ xe này đều thuộc của Đại vương. Đại vương hãy khởi tâm ái dục đối với chúng. Đại vương hãy ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn châu ngọc này với
bảo châu là đệ nhất, đều thuộc Đại vương. Đại vương
hãy khởi tâm ái dục đối với chúng. Đại vương hãy ái
luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn gia chủ này và gia
chủ báu là đệ nhất, đều thuộc của Đại vương. Đại
vương hãy khởi tâm ái dục đối với họ. Đại vương
hãy ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn người giòng họ
Sát-đế-lỵ này và tướng quân báu là đệ nhất, đều
thuộc của Đại vương. Đại vương hãy khởi tâm ái dục
đối với họ. Đại vương hãy ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn nhũ ngưu với trang sức
bằng vải cây đay, với sừng đầu nhọn bịt đồng này
đều thuộc của Đại vương. Đại vương hãy khởi tâm
ái dục đối với chúng. Đại vương hãy ái luyến đời
sống!

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                83

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn vải Koti với sắc
chất tinh diệu như vải gai, vải bông, vải lụa và vải
nhung đều thuộc của Đại vương. Đại vương hãy khởi
tâm ái dục đối với chúng. Đại vương hãy ái luyến đời
sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn loại cháo sữa, và
buổi chiều có cúng dường cơm này đều thuộc của
Đại vương. Đại vương hãy khởi tâm ái dục đối với
chúng. Đại vương hãy ái luyến đời sống!

11. Này Ananda, vua Đại Thiện Kiến nghe hoàng hậu Subhaddà nói vậy liền trả lời:

- Đã từ lâu Hoàng hậu nói với ta với những lời dễ
chịu, hòa ái và dịu dàng. Thế mà nay, trong lần
cuối cùng này, Hoàng hậu lại nói với ta bằng
những lời không dễ chịu, không hòa ái, không dịu
dàng!

- Tâu Đại vương, thiếp phải đối với Đại vương thế nào?

- Này Hoàng hậu, Hoàng hậu phải nói với ta như thế này:

"Tất cả mọi sự vật khả ái, khả lạc đều thay đổi, không có thực thể, chịu sự biến hóa. Đại vương

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 84

chớ có mệnh chung với tâm quyến luyến của
chúng. Đau khổ thay, sự mệnh chung với tâm còn
ái luyến. Đáng trách thay, sự mệnh chung còn ái
luyến.

" Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn kinh thành này
với kinh thành Kusàvati là đệ nhất, đều thuộc của Đại
vương. Đại vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với
chúng. Đại vương chớ có ái luyến đời sống! " Tâu
Đại vương, tám vạn bốn ngàn lâu đài này với lâu đài
Dhamma là đệ nhất, đều thuộc của Đại vương. Đại
vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại
vương chớ có ái luyến đời sống! " Tâu Đại vương,
tám vạn bốn ngàn cao đường này với cao đường Đại
Trang Nghiêm là đệ nhất, đều thuộc của Đại vương.
Đại vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại
vương chớ có ái luyến đời sống!

" Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn sàng tọa này,
bằng vàng, bằng bạc, bằng ngà, bằng gỗ kiên cố,
được trải với những tấm nệm lông dài, với vải có
thêu bông hoa, và với những tấm da thù thắng của
con sơn dương, được che chở bởi những tán che cao
và hai đầu có gối màu đỏ, những sàng tạo này đều
thuộc của Đại vương. Đại vương hãy từ bỏ tâm ái
dục đối với chúng. Đại vương chớ có ái luyến đời
sống!

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  85

"Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn con voi này, với
những trang sức bằng vàng, cờ vàng, được che chở
với lưới bằng vàng và tượng vương Uposatha là đệ
nhất, những con voi này đều thuộc của Đại vương.
Đại vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại
vương chớ có ái luyến đời sống!

"Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn con ngựa này với
những trang sức bằng vàng, được che chở với lưới
bằng vàng và mã vương Valàhaka là đệ nhất, những
con ngựa này đều thuộc của Đại vương. Đại vương
hãy từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại vương chớ
có ái luyến đời sống!

"Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn cỗ xe, với những
tấm thảm bằng da sư tử, bằng da cọp, bằng da báo,
với những đồ trang sức bằng vàng, cờ vàng, được che
chở với lưới bằng vàng và cỗ xe tên Vejayanta là đệ
nhất. Những cỗ xe này đều thuộc của Đại vương. Đại
vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại
vương chớ có ái luyến đời sống!

"Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn châu ngọc này
với bảo châu là đệ nhất, đều thuộc của Đại vương.
Đại vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại
vương chớ có ái luyến đời sống!

"Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn phụ nữ này là

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                86

phụ nữ báu là đệ nhất, đều thuộc của Đại vương. Đại vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với họ. Đại vương chớ có ái luyến đời sống!

"Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn người thuộc
giòng họ Sát-đế-lỵ này là tướng quân báu là đệ nhất,
đều thuộc của Đại vương. Đại vương hãy từ bỏ lòng
ái dục đối với họ. Đại vương chớ có ái luyến đời
sống!

"Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn nhũ ngưu với
trang sức bằng vải cây đay, với sừng đầu nhọn bịt
đồng này đều thuộc của Đại vương. Đại vương hãy
từ bỏ ái dục đối với họ. Đại vương chớ chó ái luyến
đời sống!

"Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn vải Koti với sắc
chất tinh diệu như vải gai, vải bông, vải lụa và vải
nhung này đều thuộc của Đại vương. Đại vương hãy
từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại vương chớ có ái
luyến đời sống!

"Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn loại cháo sữa, và
buối sáng buổi chiều có cúng dường cơm này đều
thuộc của Đại vương. Đại vương hãy từ bỏ lòng ái
dục đối với chúng. Đại vương chớ có ái luyến đời
sống!

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 87

12. Này Ananda, khi nghe nói vậy, hoàng hậu Subhaddà buồn khóc, rơi nước mắt và tâu với vua Đại Thiện Kiến:

- Tâu Đại vương, tất cả mọi sự vật khả ái, khả lạc đều
thay đổi, không có thực thể, thực sự biến hóa. Đại
vương chớ có mệnh chung với tâm quyến luyến
chúng. Đau khổ thay, sự mệnh chung với tâm còn ái
luyến! Đáng trách thay, sự mệnh chung với tâm còn
ái luyến!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn lâu đài này với lâu
đài Dhamma là đệ nhất, đều thuộc của Đại vương.
Đại vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại
vương chớ có ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn cao đường này với cao đường Đại Trang Nghiêm là đệ nhất, đều thuộc của Đại vương. Đại vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại vương chớ có ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn sàng tọa này, bằng vàng, bằng bạc, bằng ngà, bằng gỗ kiên cố, được trải với những tấm nệm lông dài, với vải có thêu bông hoa và với những tấm da thù thắng của con sơn dương, được che với những tán che cao và hai đầu có gối màu đỏ, những sàng tọa này đều thuộc của Đại vương. Đại vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   88

chúng. Đại vương chớ có ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn con voi này, với
những trang sức bằng vàng, cờ vàng, được che chở
với lưới bằng vàng và tượng vương Uposatha là đệ
nhất. Những con voi này đều thuộc của Đại vương.
Đại vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại
vương chớ có ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn con ngựa này, với
những trang sức bằng vàng, cờ vàng, được che chở
với lưới bằng vàng và mã vương Valàhaka là đệ nhất.
Những con ngựa này đều thuộc của Đại vương. Đại
vương hãy tử bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại
vương chớ có ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn cỗ xe này, với
những tấm thảm bằng da sư tử, bằng da cọp, bằng da
báo, với những đồ trang sức bằng vàng, cờ vàng,
được che chở với lưới bằng vàng và cỗ xe tên
Vejayanta là đệ nhất. Những cỗ xe này đều thuộc của
Đại vương. Đại vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với
chúng. Đại vương chớ có ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn châu ngọc này với
bảo châu là đệ nhất, đều thuộc của Đại vương. Đại
vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại
vương chớ có ái luyến đời sống!

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                89

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn phụ nữ này và phụ
nữ báu là đệ nhất đều thuộc của Đại vương. Đại
vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với họ. Đại vương
chớ có ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn gia chủ này và gia
chủ báu là đệ nhất đều thuộc của Đại vương. Đại
vương hãy từ bỏ lòng ái dục đối với họ. Đại vương
chớ có ái luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn người giòng họ
Sát-đế-lỵ này với tướng quân báu là đệ nhất, đều
thuộc của Đại vương. Đại vương hãy từ bỏ lòng ái
dục đối với chúng. Đại vương chớ có ái luyến đời
sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn nhũ ngưu với
trang sức bằng vải cây đay, với sừng đầu nhọn bịt
đồng này đều thuộc của Đại vương. Đại vương hãy
từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại vương chớ có ái
luyến đời sống!

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn vải Koti với sắc
chất tinh diệu, như vải gai, vải bông, vải lụa, vải
nhung này đều thuộc của Đại vương. Đại vương hãy
từ bỏ lòng ái dục đối với chúng. Đại vương chớ có ái
luyến đời sống!

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 90

Tâu Đại vương, tám vạn bốn ngàn loại cháo sữa, và
buổi sáng buổi chiều có cúng dường cơm này đều
thuộc của Đại vương. Đại vương hãy từ bỏ lòng ái
dục đối với chúng. Đại vương chớ có ái luyến đời
sống!

13. Này Ananda, không bao lâu, vua Đại Thiện Kiến mệnh chung.

- Này Ananda, giống như một người gia chủ hay
con một người gia chủ, sau một bữa cơm thịnh
soạn trở nên buồn ngủ, cũng tương tự như vậy
cảm giác của vua Đại Thiện Kiến khi mệnh
chung.
- Này Ananda, sau khi mệnh chung, vua Đại
Thiện Kiến sanh lên thiên phú cõi Phạm thiên.
- Này Ananda, trải tám vạn bốn ngàn năm, vua
Đại Thiện Kiến sống sung sướng đời sống của
một hoàng tử, trải tám vạn bốn ngàn năm làm
một phó vương, trải tám vạn bốn ngàn năm làm
một vị quốc vương, trải tám vạn bốn ngàn năm
làm gia chủ, sống phạm hạnh trong lâu đài
Dhamma.
- Ngài tu tập bốn Thần túc như vậy, sau khi thân
hoại mạng chung. Ngài được sanh lên cõi Phạm

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                               91

thiên.

14. Này Ananda, các Ngươi có thể nghĩ: "Thời ấy,
vua Đại Thiện Kiến là một vị khác". Này Ananda,
chớ có quan niệm như vậy. Thời ấy chính Ta là
vua Đại Thiện Kiến.

Tám vạn bốn ngàn kinh thành với kinh thành Kusàvati là đệ nhất ấy thuộc của Ta.

Tám vạn bốn ngàn lâu đài với lâu đài Dhanmma là đệ nhất ấy thuộc của Ta.

Tám vạn bốn ngàn cao đường với cao đường Đại Trang Nghiêm là đệ nhất ấy thuộc cảu Ta.

Tám vạn bốn ngàn sàng tọa ấy bằng vàng, bằng bạc,
bằng ngà, bằng gỗ kiên cố, được trải với những tấm
nệm lông dài, với vải có thêu bông hoa, và với những
tấm da thù thắng của con sơn dương, được che chở
với những tán che cao và hai đầu có gối màu đỏ,
những sàng tọa ấy đều thuộc của Ta.

Tám vạn bốn ngàn con voi này, với những trang sức
bằng vàng, cờ vàng, được che chở với lưới bằng
vàng, và tượng vương Uposatha là đệ nhất. Những
con voi ấy đều thuộc của Ta.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 92

Tám vạn bốn ngàn con ngựa với những trang sức
bằng vàng, cờ vàng được che chở với lưới bằng vàng
và mã vương Valahaka là đệ nhất. Những con ngựa
này đều thuộc của a.

Tám vạn bốn ngàn cỗ xe này, với những tấm thảm
bằng da sư tử, bằng da cọp, bằng da báo, với những
trang sức bằng vàng, cờ vàng, được che chở với lưới
bằng vàng, và cỗ xe têm Vijayanta là đệ nhất. Những
cỗ xe này đều thuộc của Ta.

Tám vạn bốn ngàn châu ngọc này với bảo châu là đệ nhất đều thuộc của Ta.

Tám vạn bốn ngàn phụ nữ này với phụ nữ báu là đệ nhất đều thuộc của Ta.

Tám vạn bốn ngàn gia chủ này với gia chủ báu là đệ nhất đều thuộc của Ta.

Tám vạn bốn ngàn người giòng họ Sát-đế-lỵ này với tướng quân báu là đệ nhất đều thuộc của Ta.

Tám vạn bốn ngàn nhũ ngưu với trang sức bằng vải cây đay, với sừng đầu nhọn bịt đồng đều thuộc của Ta.

Tám vạn bốn ngàn vải Koti với sắc chất tinh diệu như

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                 93

vài gai, vải bông, vải lụa và vải nhung này đều thuộc của Ta.

Tám vạn bốn ngàn loại cháo sữa, và buổi sáng buổi chiều có cúng dường cơm này đều thuộc của Ta.

15. Này Ananda, trong tám vạn bốn ngàn kinh thành ấy, chỉ có một kinh thành mà Ta ở vào thời ấy, đó là kinh thành Kusàvati.

Này Ananda, trong tám vạn bốn ngàn lâu đài ấy, chỉ có một lâu đài mà Ta ở thời ấy, đó là lâu đài Dhamma.

Này Ananda, trong tám vạn bốn ngàn cao đường ấy, chỉ có một cao đường mà Ta ở thời ấy, đó là cao đường Đại Trang Nghiêm.

Này Ananda, trong tám vạn bốn ngàn sàng tọa ấy,
chỉ có một sàng tọa mà Ta dùng thời ấy, đó là sàng
tọa bằng vàng, hay bằng bạc, hay bằng ngà, hay bằng
gỗ kiên cố.

Này Ananda, trong tám vạn bốn ngàn con voi ấy, chỉ có một con voi mà Ta cỡi thời ấy, đó là tượng vương Uposatha.

Này Ananda, trong tám vạn bốn ngàn con ngựa ấy,

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                  94

chỉ có một con ngựa mà Ta cỡi thời ấy, đó là con mã vương Valàhaka.

Này Ananda, trong tám vạn bốn ngàn cỗ xe ấy, chỉ có một cỗ xe mà Ta cỡi thời ấy, đó là cỗ xe Vejayanta.

Này Ananda, trong tám vạn bốn ngàn phụ nữ ấy, chỉ có một phụ nữ hầu hạ Ta thời ấy, đó là phụ nữ của giòng Sát-đế-lỵ hay giòng Velàmikàni.

Này Ananda, trong tám vạn bốn ngàn loại vải Koti ấy, chỉ có một loại vải sắc chất tế nhị mà Ta mặc thời ấy, đó là vải gai, vải bông, vải lụa hay vải nhung.

Này Ananda, trong tám vạn bốn ngàn loại cháo sữa ấy, chỉ có một loại cháo sữa mà Ta dùng thời ấy, đó là cơm và đồ ăn.

16. Này Ananda, tất cả các pháp hữu vi ấy nay đã
vào quá khứ, hoại diệt và biến hóa. Này Ananda,
các pháp hữu vi, vô thường là như vậy, không
kiên cố là như vậy, không đáng tin tưởng là như
vậy; vì rằng, này Ananda, tất cả các pháp hữu vi
cần phải nhàm chán, cần phải thoát ly, cần phải
giải thoát.

17. Này Ananda, nay Ta nhớ lại, như thế nào tại chỗ

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   95

này thân Ta đã được chôn tất cả là sáu lần; và khi
Ta sống làm một vị Chuyển Luân vương, dùng chánh
pháp trị nước, một vị pháp vương, trị vì bốn thiên hạ,
vị chinh phục, che chở cho quần chúng, đầy đủ bảy
món báu, đó là lần thứ bảy.

Này Ananda, Ta không thấy một địa phương nào,
trong thế giới loài Người và chư Thiên, trong thế giới
Ma vương hay thế giới Phạm thiên, trong giòng họ
Sa-môn hay Bà-la-môn mà trong địa phương ấy,
Như Lai sẽ bỏ thân này lần thứ tám.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Sau khi thuyết xong, Thiện Thệ, bậc Đạo Sư nói lại bài kệ như sau:

Tất cả pháp hữu vi,
Thật sự là vô thường,
Khởi lên rồi diệt mất,
Thường tánh là như vậy.

Chúng được sanh khởi lên,
Rồi chúng lại hoại diệt.
Hạnh phúc thay khi chúng
Được tịnh chỉ an lạc.

CHUYỂN LUÂN VƯƠNG                                   96
