Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 121 - Con Đường Lên Chư Thiên
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 121

CON ĐƯỜNG
LÊN CHƯ THIÊN
Chịu trách nhiệm chính tả:
TÂM MINH ANH

121

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC

DẪN NHẬP .............................................................3

1     Con đường lên chư Thiên - Kinh BỔN PHẬN NGƯỜI GIA CHỦ – Tăng I, 674 .....................9 2     Con đường lên chư Thiên - Kinh Con Đường Của Chư Thiên 1 – Tương V, 571 ..................11 3     Con đường lên chư Thiên - Kinh CÁC LỄ UPOSATHA – Tăng I, 370 ............................15 4     Con đường lên chư Thiên - Kinh NGUỒN NƯỚC CÔNG ĐỨC – Tăng III, 620 .............34 5     Con đường lên chư Thiên - Kinh NGÀY TRAI GIỚI – Tăng III, 628.......................................39 6     Con đường lên chư Thiên - Kinh PHƯỚC SỰ NGHIỆP – Tăng III, 614 ................................48 7     Con đường lên chư Thiên - Kinh THỌ SANH DO BỐ THÍ – Tăng III, 612 ...........................54 8     Con đường lên chư Thiên - Kinh ĂN TRỘM – Tăng I, 712 ......................................................57 9     Con đường đưa đến sanh ở Phạm Thiên - Kinh DHANANJANI – 97 Trung II, 753 ................59

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                                                1

10 Con đường đưa đến sanh ở Phạm Thiên - Kinh SUBHA – 99 Trung II, 793 ............................82 11 Con đường đưa đến sanh ở Phạm Thiên - Kinh TEVIJJA – 13 Trường I, 401 ........................107

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                                 2

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                                  3

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                                 4

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                                  5

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                                 6

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                                    7

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN   8

1       Con đường lên chư Thiên - Kinh BỔN PHẬN NGƯỜI GIA CHỦ – Tăng I, 674

BỔN PHẬN NGƯỜI GIA CHỦ – Tăng I, 674

Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Thế
Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi một
bên:

- Thành tựu bốn pháp, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử
bước vào con đường thích đáng của người gia chủ,
con đường đem lại tiếng tốt, con đường đưa đến cõi
Trời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử hộ trì chúng Tỷ- kheo:

-   Hộ trì chúng Tỷ-kheo với y,
-   Hộ trì chúng Tỷ-kheo với đồ ăn khất thực,
-   Hộ trì chúng Tỷ-kheo với sàng tọa,
-   Hộ trì chúng Tỷ-kheo với dược phẩm trị bệnh.

Thành tựu với bốn pháp này, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử bước vào con đường thích đáng của người gia

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           9

chủ, con đường đem lại tiếng tốt, con đường đưa đến cõi Trời.

Bậc Hiền trí thực hiện,
Con đường thật xứng đáng,
Của người làm gia chủ,
Hộ trì bậc có giới,
Bậc sở hành chơn chánh,
Hộ trì với y áo,
Với đồ ăn khất thực,
Sàng tọa, thuốc trị bệnh,
Công đức họ tăng trưởng,
Thường hằng, ngày lẫn đêm,
Do làm nghiệp hiền thiện,
Đi đến cảnh chư Thiên.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          10

2     Con đường lên chư Thiên - Kinh Con Đường Của Chư Thiên 1 – Tương V, 571

Con Đường Của Chư Thiên 1 – Tương V, 571

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) -- Có bốn thiên đạo này của chư Thiên, này các
Tỷ-kheo, khiến chúng sanh chưa thanh tịnh được
thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần bạch được
thuần bạch. Thế nào là bốn?

3-6) Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn". Đây là thiên đạo thứ nhất của
chư Thiên, khiến chúng sanh chưa thanh tịnh
được thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần
bạch được thuần bạch.
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           11

hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
Đây là thiên đạo thứ hai của chư Thiên...
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
Đây là thiên đạo thứ ba của chư Thiên...
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định. Đây là thiên đạo thứ tư của chư
Thiên...

7) Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn thiên
đạo của chư Thiên, khiến chúng sanh chưa thanh
tịnh được thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần
bạch được thuần bạch.

Con Đường Của Chư Thiên 2 – Tương V, 572

1) ...

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           12

2) -- Có bốn thiên đạo của chư Thiên này, này các
Tỷ-kheo, khiến chúng sanh chưa thanh tịnh được
thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần bạch được
thuần bạch. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tịnh tín bất động với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Vị ấy suy tư
như sau: "Thế nào là thiên đạo của chư Thiên? Nói
rằng không sân hận là tối thượng. Ta không làm hại
một ai, các chúng sanh di động hay các chúng sanh
không di động. Thật vậy, ta sống thành tựu pháp
của thiên đạo". Đây là thiên đạo thứ nhất của chư
Thiên khiến các loài chúng sanh chưa thanh tịnh
được thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần bạch
được thuần bạch.

4-5) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Pháp... đối với chúng Tăng...

6) Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến Thiền định. Vị ấy suy tư như sau: "Thế nào là thiên đạo của

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            13

chư Thiên?". Vị ấy rõ biết như sau: "Ta nghe các chư
Thiên nói rằng không sân hận là tối thượng. Ta
không làm hại một ai, các chúng sanh di động hay
các chúng sanh không di động. Thật vậy, ta sống
thành tựu pháp của thiên đạo". Đây là thiên đạo thứ
tư của chư Thiên, khiến các chúng sanh chưa thanh
tịnh được thanh tịnh, khiến các chúng sanh chưa
thuần bạch được thuần bạch.

7) Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn thiên đạo của chư Thiên, khiến chúng sanh... được thuần bạch.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           14

3      Con đường lên chư Thiên - Kinh CÁC LỄ UPOSATHA – Tăng I, 370

CÁC LỄ UPOSATHA – Tăng I, 370

Như vầy tôi nghe.
1. Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Pubbarama
(Đông viên), lâu đài của mẹ Migara. Rồi Visakha,
mẹ của Migara, trong ngày Uposatha (Bố tát trai-
giới) đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn
rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Visakha,
mẹ của Migara đang ngồi xuống một bên:
- Này Visàkhà, từ đâu Bà đến sáng sớm như thế này?
- Bạch Thế Tôn, hôm nay con thọ trai giới.
- Có ba loại trai giới này, này Visàkhà. Thế nào là
ba?
 Trai giới người chăn bò,
 Trai giới Niganthà,
 Trai giới bậc Thánh.
2. Như thế nào, này Visàkhà, là trai giới người chăn
bò?
- Ví như, này Visàkhà, người chăn bò vào buổi
chiều lùa các con bò về cho chủ của chúng.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           15

Người ấy suy nghĩ: "Hôm nay, các con bò đã
ăn cỏ tại chỗ này và chỗ này, đã uống nước tại
chỗ này và chỗ này. Ngày mai, các con bò đã
ăn cỏ tại chỗ này và chỗ này, đã uống nước tại
chỗ này và chỗ này".
- Cũng vậy, này Visàkhà, ở đây có người giữ trai
giới suy nghĩ: "Hôm nay, ta đã ăn loại đồ ăn
cứng này, loại đồ ăn cứng này ta đã ăn loại đồ
ăn mềm này, loại đồ ăn mềm này. Ngày mai ta
sẽ ăn loại đồ ăn cứng này, loại đồ ăn cứng này;
ta sẽ ăn loại đồ ăn mềm này, loại đồ ăn mềm
này". Như vậy, người ấy sống cả ngày với tâm
đồng hành với tham dục. Như vậy, này
Visàkhà, là trai giới người chăn bò.
3. Này Visàkhà, thế nào là trai giới các Nigantha?
- Ở đây, này Visàkhà, có hạng Sa-môn tên là
Niganthà, họ khích lệ đệ tử như sau: "Ông hãy
quăng bỏ trượng với các sinh loại sống ở
phương Đông, ngoài một trăm do tuần. Hãy
quăng bỏ trượng với các sinh loại sống ở
phương Tây, ngoài một trăm do tuần … sống ở
phương Bắc … sống ở phương Nam, ngoài một
trăm do tuần." Như vậy, họ khích lệ vì lòng
thương, vì lòng từ mẫn đối với một số sinh loại
mà thôi, họ không khích lệ vì lòng thương, vì
lòng từ mẫn, đối với một số sinh loại khác.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           16

- Trong ngày Uposatha, họ khích lệ đệ tử như
sau: "Này các Ông, hãy quăng bỏ tất cả áo quần
và nói như sau: “ Ta không có bất cứ vật gì, bất
cứ ở đâu, bất cứ chỗ nào. Bất cứ vật gì, bất cứ
ở đâu, bất cứ chỗ nào, không có cái gì là của
ta ” ''. Nhưng cha và mẹ của người ấy biết
người ấy là con của mình. Và người ấy biết họ
là cha mẹ của mình. Vợ và con người ấy biết
người ấy là chồng, là cha của mình, và người
ấy biết họ là vợ, là con của mình. Các người nô
tỳ làm công biết người ấy là chủ của họ. Và
người ấy biết họ là nô tỳ, là nhân viên của
mình. Như vậy, trong thời gian đáng phải khích
lệ đúng với sự thật, trong thời gian ấy, lại được
khích lệ bằng điều nói láo. Đây Ta tuyên bố là
một sự nói láo. Sau khi đêm ấy đã qua, người
ấy thọ hưởng tất cả tài sản chưa đem cho. Đây
Ta tuyên bố là lấy của không cho.
- Như vậy, này Visàkhà, là lễ Uposathà của các
Niganthà. Được sống thực hành như vậy, này
Visakha, Uposatha không quả lớn, không lợi
ích lớn, không chói sáng, không ánh sáng lớn.
4. Và này Visàkhà, thế nào là trai giới các bậc
Thánh?
 Chính là làm thanh tịnh một tâm uế nhiễm với
phương pháp thích nghi.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            17

Và này Visàkhà, thế nào là làm thanh tịnh một tâm
uế nhiễm với phương pháp thích nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Phật:
"Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, Minh Hạnh Túc, Thiên Thệ, Thế Gian
Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu,
Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn." Do vị ấy niệm
Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh
khởi, các phiền não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, đầu uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là đầu uế nhiễm được gột sạch
với phương pháp thích nghi? Do duyên bột
nhồi, do duyên đất sét, do duyên nước và do
duyên nỗ lực thích nghi của con người. Như
vậy, này Visàkhà, là đầu uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi.
- Cũng vậy, này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được
gột sạch với phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là tâm uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi? Ở đây, này
Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Như Lai: "Đây là
Thế Tôn, …, Phật, Thế Tôn". Do vị ấy niệm
Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh
khởi, các phiền não của tâm được đoạn tận.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                         18

- Này Visàkhà, đây gọi là Thánh đệ tử để thực
hành trai giới Phạm Thiên, vị ấy cùng sống với
Phạm Thiên. Do duyên Phạm Thiên, tâm vị ấy
được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền
não của tâm được đoạn tận. Như vậy, này
Visàkhà, là tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi.
5. Này Visàkhà, tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là
tâm uế nhiễm được gột sạch với phương pháp thích
nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, vị Thánh đệ tử niệm Pháp:
"Pháp được Thế Tôn khéo thuyết giảng, thiết
thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà
thấy, có khả năng hướng thượng, được người
trí tự mình giác hiểu". Do vị ấy niệm Pháp, tâm
được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền
não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, thân uế nhiễm được
gột sạch với phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là thân uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi? Do duyên
sottim (một thứ đá bọt dùng để chà lưng), do
duyên bột tắm, do duyên nước và do duyên nỗ
lực thích nghi của con người. Như vậy, này

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          19

Visàkhà, là thân uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi.
- Cũng vậy, này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được
gột sạch với phương pháp thích nghi. Và như
thế nào, này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi? Ở đây, này
Visàkhà, Thánh đệ tử niệm pháp: "Pháp được
Thế Tôn khéo thuyết giảng, … được người trí
tự mình giác hiểu". Do vị ấy niệm Pháp, tâm
được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền
não của tâm được đoạn tận.
- Này Visàkhà, đây gọi là Thánh đệ tử thực hành
Pháp trai giới, vị ấy sống với Pháp. Chính nhờ
Pháp, tâm vị ấy tịnh tín, hân hoan sanh khởi,
các phiền não của tâm được đoạn tận. Như vậy,
này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được gột sạch
nhờ phương pháp thích nghi.
6. Này Visàkhà, tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là
tâm uế nhiễm được gột sạch với phương pháp thích
nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, vị Thánh đệ tử niệm Tăng:
"Diệu hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn; Trực hạnh
là chúng đệ tử Thế Tôn; ứng lý là hạnh là
chúng đệ tử Thế Tôn; Chơn chánh hạnh là
chúng đệ tử Thế Tôn, tức là bốn đôi tám chúng.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           20

Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung kính,
đáng tôn trọng, đáng cúng dường, đáng được
bắt tay, là phước điền vô thượng ở đời". Do vị
ấy niệm Tăng, tâm vị ấy tịnh tín, hân hoan sanh
khởi, các phiền não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, một tấm vải bị uế
nhiễm được gột sạch nhờ phương pháp
thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là một tấm
vải bị uế nhiễm được gột sạch nhờ phương
pháp thích nghi? Do duyên usam (đất mặn) do
duyên khàram (nước tro), do duyên phân bò,
do duyên nước, và do duyên nỗ lực thích nghi
của con người. Như vậy, này Visàkhà, một tấm
vải bị uế nhiễm được gột sạch với phương pháp
thích nghi.
- Cũng vậy, này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được
gột sạch với phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là tâm uế nhiễm được gột sạch
nhờ phương pháp thích nghi? Ở đây, này
Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Tăng: "Diệu hạnh
là chúng đệ tử Thế Tôn … là phước điền vô
thượng ở đời." Nhờ vị ấy niệm Tăng, tâm vị ấy
tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền não của
tâm được đoạn tận.
- Này Visàkhà, đây gọi là Thánh đệ tử thực hành
chúng Tăng trai giới, sống với chúng tăng.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          21

Chính nhờ chúng tăng, tâm vị ấy tịnh tín, hân
hoan sanh khởi, các phiền não của tâm được
đoạn tận. Như vậy, này Visàkhà, là tâm uế
nhiễm được gột sạch nhờ phương pháp thích
nghi.
7. Này Visàkhà, tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là
tâm uế nhiễm được gột sạch với phương pháp thích
nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Giới:
"Không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị ô nhiễm, không bị uế nhiễm, đem lại giải
thoát, được người trí tán thán, không bị chấp
thủ, đưa đến Thiền định". Vị ấy nhờ niệm Giới,
tâm vị ấy tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các
phiền não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, một tấm gương uế
nhiễm được rửa sạch nhờ phương pháp
thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là một tấm
gương uế nhiễm được rửa sạch nhờ phương
pháp thích nghi? Do duyên dầu, do duyên tro,
do duyên bàn chải lông và do duyên nỗ lực
thích nghi của con người. Như vậy, này
Visàkhà, là tấm gương uế nhiễm được rửa sạch
với phương pháp thích nghi. Cũng vậy, này

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          22

Visakha, là tâm uế nhiễm được rửa sạch nhờ
phương pháp thích nghi.
- Và này Visàkhà, thế nào là tâm uế nhiễm được
rửa sạch nhờ phương pháp thích nghi? Ở đây,
này Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Giới … đưa
đến Thiền định. Vị ấy nhờ niệm Giới, tâm vị ấy
tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền não của
tâm được đoạn tận. Này Visàkhà, đây gọi là
thánh đệ tử thực hành giới Uposatha, sống
chung với giới. Nhờ giới, tâm vị ấy tịnh tín, hân
hoan sanh khởi, các phiền não của tâm được
đoạn tận. Như vậy, này Visàkhà, là tâm uế
nhiễm được rửa sạch nhờ phương pháp thích
nghi.
8. Và này Visàkhà, tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là
tâm uế nhiễm được gột sạch với phương pháp thích
nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Thiên:
"Có Chư Thiên bốn Thiên Vương; có Chư
Thiên cõi trời Ba mươi ba; có chư Thiên Yàmà;
có chư Thiên Tusita (Đâu suất); có chư Thiên
Hóa lạc; có chư Thiên Tha hóa tự tại; có chư
Thiên Phạm chúng; có chư Thiên cao hơn nữa.
Đầy đủ với lòng tin như vậy, chư Thiên ấy, sau
khi chết ở chỗ này, được sanh tại chỗ kia. Lòng

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                              23

tin như vậy cũng có đầy đủ nơi ta. Đầy đủ với
giới như vậy, chư Thiên ấy, sau khi chết ở chỗ
này, được sanh tại chỗ kia. Giới như vậy cũng
có đầy đủ nơi ta. Đầy đủ với nghe pháp như
vậy, chư Thiên ấy, sau khi chết ở chỗ này, được
sanh tại chỗ kia. Nghe pháp như vậy cũng có
đầy đủ nơi ta. Đầy đủ với thí như vậy, chư
Thiên ấy, sau khi chết ở chỗ này, được sanh tại
chỗ kia. Thí như vậy cũng có đầy đủ nơi ta. Đầy
đủ tuệ như vậy, chư Thiên ấy, sau khi chết ở
chỗ này, được sanh tại chỗ kia. Tuệ như vậy
cũng có đầy đủ nơi ta''. Khi người ấy niệm tín
giới, nghe pháp, thí và tuệ của tự mình và chư
Thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh
khởi. Các phiền não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, là vàng bị uế nhiễm
được làm cho thanh tịnh nhờ phương pháp
thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là vàng bị
uế nhiễm được làm cho thanh tịnh nhờ phương
pháp thích nghi? Do duyên lò, do duyên đất
muối, do duyên phấn đỏ, do duyên ống bệ, do
duyên cái kìm, và do duyên nỗ lực thích nghi
của con người. Như vậy, này Visàkhà, là vàng
bị uế nhiễm được làm cho thanh tịnh nhờ
phương pháp thích nghi.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          24

- Cũng vậy, này Visàkhà, là tâm bị uế nhiễm
được làm cho thanh tịnh nhờ phương pháp
thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là tâm bị
uế nhiễm được làm cho thanh tịnh nhờ phương
pháp thích nghi? Ở đây, này Visàkhà, Thánh đệ
tử niệm Thiên: "Có Chư Thiên bốn Thiên
Vương; có Chư Thiên cõi trời Ba mươi ba; có
chư Thiên Yàmà; có chư Thiên Tusita (Đâu
suất); có chư Thiên Hóa lạc; có chư Thiên Tha
hóa tự tại; có chư Thiên Phạm chúng; có chư
Thiên cao hơn nữa. Đầy đủ với lòng tin như
vậy, chư Thiên ấy, mạng chung ở chỗ này,
được sanh tại chỗ ấy. Ta cũng có lòng tin như
vậy. Đầy đủ với giới … với nghe pháp … với
thí … với trí tuệ như vậy, chư Thiên ấy, mạng
chung ở chỗ này, được sanh tại chỗ ấy. Ta cũng
có trí tuệ như vậy". Khi vị ấy niệm tín, giới,
nghe pháp, thí, và tuệ của tự mình và của chư
Thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh
khởi. Các phiền não của tâm được đoạn tận.
- Này Visàkhà, đây gọi là Thánh đệ tử thực hành
Thiên trai giới, sống chung với chư Thiên. Nhờ
chư Thiên, tâm vị ấy được tịnh tín, hân hoan
sanh khởi, các phiền não của tâm được đoạn
tận. Như vậy, này Visàkhà, là tâm bị uế nhiễm
được làm cho thanh tịnh nhờ phương pháp
thích nghi.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                         25

9. Thánh đệ tử ấy, này Visàkhà, suy tư như sau: - "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc của tất cả chúng sanh và loài hữu tình. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc của tất cả chúng sanh và loài hữu tình. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la-hán và ta sẽ thực hành trai giới". 10. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ lấy của không cho, chỉ lấy những vật đã cho, chỉ mong những vật đã cho, tự sống thanh tịnh, không có trộm cướp. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống từ bỏ lấy của không cho, chỉ lấy những vật đã cho, chỉ mong những vật đã cho, tự sống thanh tịnh, không có trộm cướp. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la- hán và ta sẽ thực hành trai giới". 11. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ tà hạnh, tịnh tu Phạm hạnh, sống giải thoát, từ bỏ dâm dục hèn hạ. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống từ bỏ tà hạnh, tịnh tu Phạm hạnh, sống giải thoát, từ bỏ dâm dục hèn hạ. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la-hán và ta sẽ thực hành trai giới". 12. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ nói láo, tránh xa nói láo, nói những lời chân thật, y chỉ nơi

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            26

sự thật chắc chắn, đáng tin cậy, không lừa gạt, không
phản lại lời hứa đối với đời. Cũng vậy, đêm nay và
ngày nay, ta sống từ bỏ nói láo, tránh xa nói láo, nói
những lời chân thật, y chỉ nơi sự thật chắc chắn,
đáng tin cậy, không lừa gạt, không phản lại lời hứa
đối với đời. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-
la-hán và ta sẽ thực hành trai giới".
13. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ men
rượu, rượu nấu làm cho đắm say, tránh xa rượu men,
rượu nấu làm cho đắm say. Cũng vậy, đêm nay và
ngày nay, ta sống từ bỏ men rượu, rượu nấu làm cho
đắm say, tránh xa rượu men, rượu nấu làm cho đắm
say. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la-hán
và ta sẽ thực hành trai giới".
14. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán ăn một ngày
một bữa, không ăn ban đêm, không ăn phi thời. Cũng
vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống ăn một ngày một
bữa, không ăn ban đêm, không ăn phi thời. Về chi
phần này, ta theo gương các vị A-la-hán và ta sẽ thực
hành trai giới".
15. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán tránh xa
không xem múa, hát, diễn kịch, không trang sức bằng
vòng hoa, hương liệu, dầu thoa và các thời trang.
Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống tránh xa
không xem múa, hát, diễn kịch, không trang sức bằng
vòng hoa, hương liệu, dầu thoa và các thời trang. Về

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             27

chi phần này, ta theo gương các vị A-la-hán và ta sẽ
thực hành trai giới".
16. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ giường
cao, giường lớn, tránh xa giường cao, giường lớn.
Các vị ấy nằm trên giường thấp, trên giường nhỏ hay
đệm cỏ. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta từ bỏ
giường cao, giường lớn, tránh xa giường cao,
giường lớn, nằm trên giường thấp, trên giường nhỏ
hay đệm cỏ. Về chi phần này, ta theo gương các vị
A-la-hán và ta sẽ thực hành trai giới".
Như vậy, này Visàkhà, là Thánh trai giới, thực
hành Thánh trai giới, có quả lớn, có lợi ích lớn, có
chói sáng lớn, có ánh sáng lớn.
17. Quả lớn là như thế nào? Lợi ích lớn như thế nào?
Chói sáng lớn như thế nào? Ánh sáng lớn như thế
nào?
Ví như, này Visàkhà, có người áp đặt chủ quyền cai
trị trên 16 quốc độ lớn tràn đầy bảy báu như Anga,
Magadha, Kàsi, Kosala, Vajji, Mallà, Ceti, Vangà,
Kurù, Pancàlà, Macchà, Surasenà, Assakà, Avanti,
Gandhàrà, Kambojà, nhưng chủ quyền ấy không
bằng một phần mười sáu của một trai giới thực hành
đầy đủ cả tám mặt. Vì cớ sao? Nhỏ nhoi thay, là
vương quyền của loài Người, so sánh với hạnh phúc
Chư Thiên!

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           28

18. Năm mươi năm của một đời người, bằng một
đêm một ngày của chư Thiên của Bốn Thiên Vương.
Ba mươi đêm như vậy, làm thành một tháng. Mười
hai tháng như vậy làm thành một năm. Năm mươi
năm chư Thiên như vậy làm thành thọ mạng của chư
Thiên Bốn Thiên Vương.
 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây có
người đàn bà hay người đàn ông, sau khi thực hiện
trai giới đầy đủ cả tám mặt, sau khi thân hoại
mạng chung, được sanh cộng trú với chư Thiên
của Bốn Thiên Vương. Chính dựa trên trường hợp
này được nói lên rằng: "Nhỏ nhoi thay là vương
quyền của loài Người, so sánh với hạnh phúc chư
Thiên!"
19. Một trăm năm của một đời người, bằng một ngày
một đêm của chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba. Ba
mươi đêm như vậy, làm thành một tháng. Mười hai
tháng như vậy làm thành một năm. Một ngàn năm
chư Thiên như vậy làm thành thọ mạng của chư
Thiên ở cõi trời Ba mươi ba.
 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây có
người đàn bà hay người đàn ông, sau khi thực hiện
trai giới đầy đủ cả tám mặt, sau khi thân hoại
mạng chung, được sanh cộng trú với chư Thiên ở
cõi trời Ba mươi ba. Chính dựa trên trường hợp
này được nói lên rằng: "Nhỏ nhoi thay là vương

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           29

quyền của loài Người, so sánh với hạnh phúc chư
Thiên!"
20. Hai trăm năm của một đời người, bằng một ngày
một đêm của chư Thiên ở cõi trời Yàmà. Ba mươi
đêm như vậy, làm thành một tháng. Mười hai tháng
như vậy làm thành một năm. Hai ngàn năm chư
Thiên như vậy làm thành thọ mạng của chư Thiên ở
cõi trời Yàmà.
 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi trời Yàmà.
Chính dựa trên trường hợp này … với hạnh phúc
chư Thiên".
21. Bốn trăm năm của một đời người, này Visàkhà,
bằng một ngày một đêm của chư Thiên ở cõi trời
Tusita (Đâu-xuất). Ba mươi đêm như vậy, làm thành
một tháng … làm thành một năm. Bốn ngàn năm chư
Thiên như vậy làm thành thọ mạng của chư Thiên ở
cõi trời Tusita.
 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi trời Tusita.
Chính dựa trên trường hợp này … với hạnh phúc
chư Thiên".
22. Tám trăm năm của một đời người, này Visàkhà,
bằng một ngày một đêm của chư Thiên ở cõi trời Hóa
lạc. Ba mươi đêm như vậy, làm thành một tháng …
làm thành một năm. Tám ngàn năm chư Thiên như

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                         30

vậy làm thành thọ mạng của chư Thiên ở cõi trời Hóa
lạc.
 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi trời Hóa lạc.
Chính dựa trên trường hợp này … với hạnh phúc
chư Thiên".
23. Mười sáu trăm năm của một đời người, này
Visàkhà, bằng một ngày một đêm của chư Thiên ở
cõi trời Tha Hóa Tự tại. Ba mươi đêm như vậy, làm
thành một tháng, mười hai tháng như vậy làm thành
một năm. Mười sáu ngàn năm chư Thiên như vậy
làm thành thọ mạng của chư Thiên ở cõi trời Tha Hóa
Tự tại.
 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây có
người đàn bà hay người đàn ông, sau khi thực
hàng Uposatha đầy đủ cả tám mặt, sau khi thân
hoại mạng chung, được sanh cộng trú với chư
Thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự tại. Chính dựa trên
trường hợp này, được nói lên rằng: "Nhỏ nhoi
thay là vương quyền của loài Người, so sánh với
hạnh phúc chư Thiên".
Chớ giết hại sinh loài,
Chớ lấy của không cho,
Chớ nói lời nói láo,
Chớ uống thứ rượu say.
Từ bỏ, không phạm hạnh,

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          31

Từ bỏ, không dâm dục,
Không ăn vào ban đêm,
Tránh không ăn phi thời.
Không mang các vòng hoa,
Không dùng các hương liệu,
Hãy nằm trên tấm thảm,
Được trải dài trên đất.
Chính hạnh trai giới này,
Được gọi có tám phần,
Do đức Phật nói lên,
Đưa đến đoạn tận khổ.

Mặt trăng và mặt trời,
Được thấy là lành tốt,
Chỗ nào chúng đi tới,
Chúng chói sáng hào quang,
Chúng làm mây sáng chói,
Giữa hư không chúng đi.
Trên trời chúng chói sáng,
Sáng rực mọi phương hướng.
Trong khoảng không gian ấy
Tài sản được tìm thấy,
Trân châu và ngọc báu,
Lưu ly, đá cầu may
Vàng cục trong lòng đất,
Hay loại Kancana
Cùng loại vàng sáng chói,

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN              32

Được gọi là Hattaka
Tuy vậy chúng trị giá
Chỉ một phần mười sáu,
Với hạnh giữ trai giới,
Đầy đủ cả tám mặt,
Kể cả ánh sáng trăng,
Với cả vòm trời sao.

Vậy người nữ, người nam,
Hãy giữ theo định giới,
Hành bố-tát trai giới
Đầy đủ cả tám mặt,
Làm thiện các công đức,
Đem lại nhiều an lạc,
Được sanh lên cõi Trời,
Không bị người cười chê.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN            33

4     Con đường lên chư Thiên - Kinh NGUỒN NƯỚC CÔNG ĐỨC – Tăng III, 620

NGUỒN NƯỚC CÔNG ĐỨC –Tăng III, 620

1.- Này các Tỷ-kheo, có tám nguồn nước công đức này, là nguồn nước thiện, món ăn cho an lạc, làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa đến cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử quy y Phật. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ nhất, là nguồn nước thiện … hạnh phúc, an lạc.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử quy y Pháp. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ hai, là nguồn nước thiện … hạnh phúc, an lạc.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử quy y Tăng. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ ba, là nguồn nước thiện … hạnh phúc, an lạc.

5. Này các Tỷ-kheo, có năm bố thí này, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             34

là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện
tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không
bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh
thường.

Thế nào là năm?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử đoạn tận sát sanh. Này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ sát sanh, đem cho không sợ hãi cho vô lượng chúng sanh, đem cho không hận thù cho vô lượng chúng sanh, đem cho không hại cho vô lượng chúng sanh. Sau khi cho vô lượng chúng sanh, không sợ hãi, không hận thù, không hại, vị ấy sẽ được san sẽ vô lượng không sợ hãi, không hận thù, không hại. Này các Tỷ-kheo, đây là bố thí thứ nhất, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh thường. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ tư, là nguồn nước thiện, món ăn cho an lạc, làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa đến cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử đoạn tận lấy của không cho, từ bỏ lấy của không cho … Này các Tỷ-kheo, đây là bố thí thứ hai, là đại bố thí, được

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                              35

biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là
truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại
không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị
những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh
thường. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công
đức thứ năm, là nguồn nước thiện, món ăn cho an
lạc, làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa đến
cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an
lạc.

... đoạn tận tà hạnh trong các dục, từ bỏ tà hạnh trong các dục … Này các Tỷ-kheo, đây là bố thí thứ ba, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh thường. Này các Tỷ-kheo, đây là bố thí thứ nhất, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh thường. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ sáu, là nguồn nước thiện, món ăn cho an lạc, làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa đến cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                                 36

... đoạn tận nói láo, từ bỏ nói láo … Này các Tỷ- kheo, đây là bố thí thứ tư, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh thường. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ bảy, là nguồn nước thiện, món ăn cho an lạc, làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa đến cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

... đoạn tận đắm say rượu men, rượu nấu, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu, đem cho không sợ hãi cho vô lượng chúng sanh, đem cho không hận thù cho vô lượng chúng sanh, đem cho không hại cho vô lượng chúng sanh. Sau khi cho vô lượng chúng sanh, không sợ hãi, không hận thù, không hại, vị ấy sẽ được san sẽ vô lượng không sợ hãi, không hận thù, không hại. Này các Tỷ-kheo, đây là bố thí thứ năm, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh thường. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ tám, là nguồn nước thiện, món ăn cho an lạc, làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                              37

đến cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

Này các Tỷ-kheo, có tám nguồn nước công đức này, là nguồn nước thiện, món ăn cho an lạc làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa đến cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            38

5      Con đường lên chư Thiên - Kinh NGÀY TRAI GIỚI – Tăng III, 628

NGÀY TRAI GIỚI –Tăng III, 628

1. - Này các Tỷ-kheo, ngày trai giới thành tựu tám chi phần, được thực hành thời có được quả lớn, có lợi ích lớn, có rực rỡ lớn, có biến mãn lớn.

2. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là ngày trai giới
thành tựu tám chi phần, được thực hành thời có được
quả lớn, có lợi ích lớn, có rực rỡ lớn; có biến mãn
lớn?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử suy nghĩ như sau:

1. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán đoạn tận
sát sanh, từ bỏ sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm,
biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót đến
hạnh phúc tất cả chúng sanh và loài hữu tình.
Hôm nay, đêm này và ngày nay, ta cũng đoạn
tận sát sanh, từ bỏ sát sanh, bỏ trượng, bỏ
kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót
đến hạnh phúc tất cả chúng sanh và loài hữu
tình. Với chi phần này, Ta theo gương vị A-la-

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             39

hán, ta sẽ thực hành trai giới". Đây là chi phần
thứ nhất được thành tựu.
2. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán đoạn tận lấy
của không cho, chỉ lấy những vật đã cho, chỉ
mong những vật đã cho, tự sống thanh tịnh,
không có trộm cướp. Hôm nay, đêm này và
ngày nay, ta cũng đoạn tận lấy của không cho,
chỉ lấy những vật đã cho, chỉ mong những vật
đã cho, tự sống thanh tịnh, không có trộm
cướp. Với chi phần này, Ta theo gương vị A-la-
hán, ta sẽ thực hành trai giới". Đây là chi phần
thứ hai được thành tựu.
3. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán đoạn tận
phi Phạm hạnh, hành Phạm hạnh, sống xa
lánh, từ bỏ dâm dục hèn hạ. Hôm nay, đêm này
và ngày nay, ta cũng đoạn tận phi Phạm hạnh,
hành Phạm hạnh, sống xa lánh, từ bỏ dâm dục
hèn hạ. Với chi phần này, Ta theo gương vị A-
la-hán, ta sẽ thực hành trai giới". Đây là chi
phần thứ ba được thành tựu.
4. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán đoạn tận
nói láo, từ bỏ nói láo, nói những lời chân thật,
y chỉ sự thật, chắc chắn, đáng tin cậy, không
lường gạt đời. Hôm nay, đêm này và ngày nay,
ta cũng đoạn tận nói láo, từ bỏ nói láo, nói
những lời chân thật, y chỉ sự thật, chắc chắn,
đáng tin cậy, không lường gạt đời. Với chi

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            40

phần này, Ta theo gương vị A-la-hán, ta sẽ thực
hành trai giới". Đây là chi phần thứ tư được
thành tựu.
5. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán đoạn tận
đắm say men rượu men, rượu nấu, từ bỏ đắm
say rượu men, rượu nấu. Hôm nay, đêm này và
ngày nay, ta cũng đoạn tận đắm say rượu men,
rượu nấu, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu.
Với chi phần này, Ta theo gương vị A-la-hán,
ta sẽ thực hành trai giới". Đây là chi phần thứ
năm được thành tựu.
6. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán dùng mỗi
ngày một bữa, không ăn ban đêm, từ bỏ không
ăn ban đêm, từ bỏ ăn phi thời. Hôm nay, đêm
này và ngày nay, ta cũng dùng mỗi ngày một
bữa, không ăn ban đêm, từ bỏ không ăn ban
đêm, từ bỏ ăn phi thời. Với chi phần này, Ta
theo gương vị A-la-hán, ta sẽ thực hành trai
giới". Đây là chi phần thứ sáu được thành tựu.
7. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ không
đi xem múa, hát, nhạc diễn kịch, không trang
sức bằng vòng hoa, hương liệu, dầu thoa và
các thời trang. Hôm nay, đêm này và ngày nay,
ta cũng từ bỏ không đi xem múa, hát, nhạc diễn
kịch, không trang sức bằng vòng hoa, hương
liệu, dầu thoa và các thời trang. Với chi phần
này, Ta theo gương vị A-la-hán, ta sẽ thực hành

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           41

trai giới". Đây là chi phần thứ bảy được thành
tựu.
8. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán đoạn tận,
không dùng các giường cao, giường lớn, từ bỏ
không dùng các giường cao, giường lớn. Hôm
nay, đêm này và ngày nay, ta cũng đoạn tận,
không dùng các giường cao, giường lớn, từ bỏ
không dùng các giường cao, giường lớn. Với
chi phần này, Ta theo gương vị A-la-hán, ta sẽ
thực hành trai giới". Đây là chi phần thứ tám
được thành tựu.

- Này các Tỷ-kheo, ngày trai giới thành tựu tám chi phần, được thực hành thời có được quả lớn, có lợi ích lớn, có rực rỡ lớn, có biến mãn lớn.

Đến như thế nào là quả lớn? Đến như thế nào là lợi ích lớn? Đến như thế nào là rực rỡ lớn? Đến như thế nào là biến mãn lớn?

4. Ví như, này các Tỷ-kheo, có người áp đặt chủ
quyền cai trị trên mười sáu quốc độ lớn này tràn đầy
bảy báu, như Anga, Magadha, Kàsì, Kosala, Vajjì,
Cetì, Vamsà, Kurù, Pancàlà, Macchà, Sùrasenà,
Asska, Avantì, Gandhàrà, Kambojà. Nhưng chủ
quyền ấy không bằng một phần mười sáu của một
ngày trai giới thành tựu tám chi phần. Vì cớ sao?

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           42

Nhỏ nhoi, này các Tỷ-kheo, là chủ quyền của loài người, so sánh với hạnh phúc chư Thiên.

5. Năm mươi năm của một đời người, này các Tỷ-
kheo, bằng một đêm một ngày của chư Thiên Bốn
thiên vương. Ba mươi đêm của đêm ấy làm thành
một tháng, mười hai tháng của tháng ấy làm thành
một năm. Năm mươi năm như vậy làm thành thọ
mạng của chư Thiên Bốn thiên vương.

Sự kiện này có xảy ra, này các Tỷ-kheo: "Ở đây, có
người đàn bà hay đàn ông, sau khi thực hành trai
giới thành tựu tám chi phần, sau khi thân hoại mạng
chung, được sanh cọng trú với chư Thiên Bốn thiên
vương". Do vậy, Ta nói: "Nhỏ nhoi, này các Tỷ-
kheo, là chủ quyền của loài người, so sánh với
hạnh phúc chư Thiên".

6. Một trăm năm của một đời người, này các Tỷ-
kheo, bằng một đêm một ngày của chư Thiên cõi trời
Ba mươi ba. Ba mươi đêm của đêm ấy làm thành
một tháng, mười hai tháng của tháng ấy làm thành
một năm. Một ngàn năm như vậy làm thành thọ
mạng của chư Thiên cõi trời Ba mươi ba. Sự kiện
này có xảy ra, này các Tỷ-kheo: "Ở đây, có người
đàn bà hay đàn ông, sau khi thực hành trai giới thành
tựu tám chi phần, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên cõi trời Ba mươi

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            43

ba". Do vậy, Ta nói: "Nhỏ nhoi, này các Tỷ-kheo, là chủ quyền của loài người, so sánh với hạnh phúc chư Thiên ".

7. Hai trăm năm của một đời người, này các Tỷ-
kheo, bằng một đêm một ngày của chư Thiên cõi trời
Yàma. Ba mươi đêm của đêm ấy làm thành một
tháng, mười hai tháng của tháng ấy làm thành một
năm. Hai ngàn năm như vậy làm thành thọ mạng
của chư Thiên cõi trời Yàma. Sự kiện này có xảy ra,
này các Tỷ-kheo: "Ở đây, có người đàn bà hay đàn
ông, sau khi thực hành trai giới thành tựu tám chi
phần, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng
trú với chư Thiên cõi trời Yàma". Do vậy, Ta nói:
"Nhỏ nhoi, này các Tỷ-kheo, là chủ quyền của loài
người, so sánh với hạnh phúc chư Thiên".

Bốn trăm năm của một đời người, này các Tỷ-kheo, bằng một đêm một ngày của chư Thiên cõi trời Tusità (Đâu-Xuất). Ba mươi đêm của đêm ấy làm thành một tháng, mười hai tháng của tháng ấy làm thành một năm. Bốn ngàn năm như vậy làm thành thọ mạng của chư Thiên cõi trời Tusità. Sự kiện này có xảy ra, này các Tỷ-kheo: "Ở đây, có người đàn bà hay đàn ông, sau khi thực hành trai giới thành tựu tám chi phần, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với chư Thiên cõi trời Tusità". Do vậy,

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            44

Ta nói: "Nhỏ nhoi, này các Tỷ-kheo, là chủ quyền của loài người, so sánh với hạnh phúc chư Thiên ".

Tám trăm năm của một đời người, này các Tỷ-kheo,
bằng một đêm một ngày của chư Thiên cõi trời Hóa
lạc. Ba mươi đêm của đêm ấy làm thành một tháng,
mười hai tháng của tháng ấy làm thành một năm.
Tám ngàn năm như vậy làm thành thọ mạng của chư
Thiên cõi trời Hóa lạc. Sự kiện này có xảy ra, … với
hạnh phúc chư Thiên ".

Mười sáu trăm năm của một đời người, này các Tỷ-
kheo, bằng một đêm một ngày của chư Thiên cõi trời
Tha hóa Tự tại. Ba mươi đêm của đêm ấy làm thành
một tháng, mười hai tháng của tháng ấy làm thành
một năm. Mười sáu ngàn năm như vậy làm thành
thọ mạng của chư Thiên cõi trời Tha hóa Tự tại.

Sự kiện này có xảy ra, này các Tỷ-kheo: "Ở đây, có
người đàn bà hay đàn ông, sau khi thực hành trai
giới thành tựu tám chi phần, sau khi thân hoại mạng
chung, được sanh cọng trú với chư Thiên cõi trời Tha
hóa Tự tại. Do vậy, Ta nói: "Nhỏ nhoi, này các Tỷ-
kheo, là chủ quyền của loài người, so sánh với
hạnh phúc chư Thiên".

Chớ giết hại sanh loại Chớ lấy của không cho

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           45

Chớ nói lời nói láo
Chớ uống thứ rượu say
Từ bỏ phi Phạm hạnh
Từ bỏ không dâm dục
Không ăn vào ban đêm
Tránh không ăn phi thời
Không mang các vòng hoa
Không dùng các hương liệu
Hãy nằm trên tấm thảm
Trải dài đất làm giường
Chính hạnh trai giới này
Được gọi có tám phần
Do đức Phật nói lên
Đưa đến đoạn tận khổ.
Mặt trăng và mặt trời
Cả hai thấy lành tốt
Chỗ nào chúng đi tới,
Chúng chói sáng hào quang
Chúng làm mây sáng chói
Giữa hư không chúng đi
Trên trời chúng chói sáng
Sáng rực mọi phương hướng
Trong khoảng không gian ấy
Tài sản được tìm thấy
Trân châu và ngọc báu
Lưu ly đá cầu may
Vàng cục trong lòng đất

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN              46

Hay loại Kancana
Cùng loại vàng sáng chói
Được gọi Hataka
Tuy vậy chúng giá trị
Chỉ một phần mười sáu
Với hạnh giữ trai giới
Đầy đủ cả tám mặt
Kể cả ánh sáng trăng
Với cả vòm trời sao.
Vậy người nữ, người nam
Giữ gìn theo tịnh giới
Hành Bồ-tát trai giới
Đầy đủ cả tám mặt
Làm các thiện công đức
Đem lại nhiều an lạc
Được sanh lên cõi trời
Không bị người cười chê.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN            47

6      Con đường lên chư Thiên - Kinh PHƯỚC SỰ NGHIỆP – Tăng III, 614

PHƯỚC SỰ NGHIỆP –Tăng III, 614

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba căn bản làm phước.

2. Thế nào là ba?

– Căn bản làm phước do bố thí, – Căn bản làm phước do giới đức, – Căn bản làm phước do tu tập.

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
nhỏ,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô nhỏ,
- Căn bản làm phước do tu tập trên một quy mô
nhỏ.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh làm người không may mắn.

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          48

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
vừa phải,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
vừa phải,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung được
sanh làm người có may mắn.

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với Bốn Thiên vương.

Tại đây, này các Tỷ-kheo, Bốn Thiên vương sau khi
làm thật nhiều căn bản phước nghiệp do bố thí, sau
khi làm thật nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức,
vượt qua Bốn thiên vương trên mười điểm:

- Tuổi thọ chư Thiên, - Dung sắc chư Thiên,

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           49

- An lạc chư Thiên,
- Danh tiếng chư Thiên,
- Tăng thượng lực chư Thiên,
- Thiên sắc,
- Thiên thanh
- Thiên hương,
- Thiên vị,
- Thiên xúc.

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Tam thập Tam
thiên. Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên chủ
Sakka sau khi làm thật nhiều căn bản phước
nghiệp do bố thí, sau khi làm thật nhiều căn bản
phước nghiệp do giới đức, vượt qua chư Thiên
ở Tàvatimsa trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, dung sắc chư Thiên, an lạc chư Thiên,
danh tiếng chư Thiên, Tăng thượng lúc chư

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           50

Thiên, thiên sắc, thiên hương, thiên vị, thiên xúc.

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người căn bản
làm phước do bố thí trên một quy mô to lớn, căn bản
làm phước do giới đức trên một quy mô to lớn,
nhưng không đạt được căn bản làm phước do tu tập.
Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Yàma thiên. Tại đây, này
các Tỷ-kheo, Thiên tử Suyàma sau khi làm thật nhiều
căn bản phước nghiệp do bố thí, sau khi làm thật
nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt qua
chư Thiên ở Yàma trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, … thiên vị, thiên xúc.

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người căn bản
làm phước do bố thí trên một quy mô to lớn, căn bản
làm phước do giới đức trên một quy mô to lớn,
nhưng không đạt được căn bản làm phước do tu tập.
Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Tusità thiên. Tại đây, này
các Tỷ-kheo, Thiên tử Santusità, sau khi làm thật
nhiều căn bản phước nghiệp do bố thí, sau khi làm
thật nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt
qua chư Thiên ở Tusità trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, … thiên vị, thiên xúc.

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          51

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Hóa lạc thiên.
Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên tử Sunimmita,
sau khi làm thật nhiều căn bản phước nghiệp
do bố thí, sau khi làm thật nhiều căn bản phước
nghiệp do giới đức, vượt qua chư Thiên ở Hóa
lạc thiên trên mười điểm: tuổi thọ chư Thiên,
… thiên vị, thiên xúc.

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người;

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Tha hóa tự tại
thiên. Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên tử
Vasavattì, sau khi làm thật nhiều căn bản

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          52

phước nghiệp do bố thí, sau khi làm thật nhiều
căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt qua
chư Thiên ở Tha hóa Tự tại thiên trên mười
điểm:

– Tuổi thọ chư Thiên,
– Dung sắc chư Thiên,
– An lạc chư Thiên,
– Danh tiếng chư Thiên,
– Tăng thượng lực chư Thiên,
– Thiên sắc,
– Thiên thanh
– Thiên hương,
– Thiên vị,
– Thiên xúc.

Này các Tỷ-kheo, có ba căn bản phước nghiệp này.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          53

7     Con đường lên chư Thiên - Kinh THỌ SANH DO BỐ THÍ – Tăng III, 612

THỌ SANH DO BỐ THÍ –Tăng III, 612

1. - Này các Tỷ-kheo, có tám thọ sanh do bố thí.

Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn hay Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe
cộ, vòng hoa, hương, dầu thoa, đồ nằm, trú xứ, đèn
đuốc. Người ấy bố thí và mong hưởng quả. Thấy các
Sát-đế-lỵ đại phú hay các Bà-la-môn đại phú, hay các
gia chủ đại phú, sung túc, đầy đủ, thọ hưởng năm dục
trưởng dưỡng, người ấy suy nghĩ như sau: "Mong
rằng, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng
trú với Sát-đế-lỵ đại phú, hay với Bà-la-môn đại phú,
hay với gia chủ đại phú ". Người ấy móng tâm như
vậy, trú tâm như vậy, tu tâm như vậy, tâm người ấy
hướng đến hạ liệt, không tu tập hướng thượng, sau
khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với
Sát-đế-lỵ đại phú, hay với Bà-la-môn đại phú, hay
với gia chủ đại phú. Ta nói rằng: "Người ấy là người
giữ giới, không phải là người ác giới". Này các Tỷ-
kheo, người giữ giới thành công, vì tâm hướng đến
thanh tịnh.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            54

3-4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn hay Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe
cộ, vòng hoa, hương, dầu thoa, đồ nằm, trú xứ, đèn
đuốc. Người ấy bố thí và mong hưởng quả. Nghe
rằng: "Bốn Thiên vương thiên sống lâu, có dung sắc,
được nhiều an lạc", người ấy suy nghĩ như sau:
"Mong rằng khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Bốn Thiên vương ...

… với chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba …

... với chư Thiên ở cõi Trời Dạ-ma …

... với chư Thiên ở cõi Trời Đâu-xuất …

... với chư Thiên ở cõi Trời Hóa lạc …

với chư Thiên ở cõi Trời Tha hóa Tự tại thiên …
"Người ấy móng tâm như vậy, trú tâm như vậy, tu
tâm như vậy, tâm người ấy hướng đến hạ liệt, không
tu tập hướng thượng, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên ở cõi Bốn thiên
vương … ở cõi Tha hóa Tự tại thiên, hay với Bà-la-
môn đại phú, hay với gia chủ đại phú. Ta nói rằng:
"Người ấy là người giữ giới, không phải là người ác
giới". Này các Tỷ-kheo, người giữ giới thành công,
vì tâm hướng đến thanh tịnh.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           55

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn, Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống… Nghe rằng: ":
"Chư Thiên ở Phạm chúng thiên sống lâu, có dung
sắc, được nhiều an lạc", người ấy suy nghĩ như sau:
"………". Ta nói rằng: "Người ấy là người giữ giới,
không phải là người ác giới, là người ly tham, không
phải là người có tham". Này các Tỷ-kheo, người giữ
giới thành công, vì tâm hướng đến thanh tịnh. Này
các Tỷ-kheo, người giữ giới thành công, vì tâm
hướng đến ly tham.

Này các Tỷ-kheo, tám pháp này là tám pháp thọ sanh do bố thí.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           56

8     Con đường lên chư Thiên - Kinh ĂN TRỘM – Tăng I, 712

ĂN TRỘM – Tăng I, 712

1. - Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là bốn?

- Sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là bốn?

- Từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo.

Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

NÓI LÁO – Tăng I, 713

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          57

(Như kinh trên, (81), chỉ khác bốn pháp là: nói láo, nói hai lưỡi, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm.)

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           58

9     Con đường đưa đến sanh ở Phạm Thiên - Kinh DHANANJANI – 97 Trung II, 753

KINH DHANANJANI (Dhananjani suttam) – Bài kinh số 97 – Trung II, 75

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở tại Rajagaha (Vương Xá),
Veluvana (Trúc Lâm), tại Kalandakanivapa (chỗ
nuôi dưỡng sóc). Lúc bấy giờ, Tôn giả Sariputta đang
du hành tại Dakkhinagiri (Nam Sơn) cùng với đại
chúng Tỷ-kheo. Một vị Tỷ-kheo sau khi an cư mùa
mưa ở Rajagaha (Vương Xá) đi đến Dakkhinagiri đi
đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến nói lên với Tôn
giả Sariputta, những lời chào đón hỏi thăm, sau khi
nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền
ngồi xuống một bên. Rồi Tôn giả Sariputta nói với
vị Tỷ-kheo ấy đang ngồi một bên:

– Này Hiền giả, Thế Tôn có được không bệnh, mạnh khỏe không?

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           59

– Thưa Hiền giả, Thế Tôn không bệnh và được mạnh khỏe.

– Thưa Hiền giả, còn chúng Tỷ-kheo có được không bệnh và mạnh khỏe không?

– Thưa Hiền giả, chúng Tỷ-kheo cũng không bệnh và được mạnh khỏe.

– Ở đây, này Hiền giả, có Bà-la-môn tên là
Dhananjani ở tại Tandulapala. Này Hiền giả, Bà-la-
môn Dhananjani có được không bệnh và mạnh khỏe
không?

– Thưa Hiền giả, Bà-la-môn Dhananjani cũng không bệnh và được mạnh khỏe.

– Này Hiền giả, Bà-la-môn Dhanajani có được không phóng dật không?

– Thưa Hiền giả, làm sao Bà-la-môn
Dhannajani có thể không phóng dật được! Thưa Hiền
giả, Bà-la-môn Dhananjani ỷ thế vua, bóc lột các Bà-
la-môn gia chủ, ỷ thế các Bà-la-môn gia chủ, bóc lột
vua. Người vợ trước của Bà-la-môn có thành tín,
cưới từ một gia đình có thành tín đã từ trần. Người
vợ sau không có thành tín và cưới từ một gia đình
không có thành tín.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           60

– Này Hiền giả, thật là một tin không tốt lành!
Này Hiền giả, thật là một tin không tốt lành khi
chúng ta được nghe Bà-la-môn Dhananjani phóng
dật. Rất có thể chúng ta có dịp gặp Bà-la-môn
Dhananjani, rất có thể sẽ có một cuộc đàm thoại.

Rồi Tôn giả Sariputta sau khi ở tại Dakkhinagiri
cho đến khi vừa ý, liền khởi hành đi Rajagaha
(Vương Xá), tuần tự du hành và đến tại Vương Xá.
Ở đây, Tôn giả Sariputta trú ở Rajagaha, Veluvana,
tại Kalandakanivapa.

Rồi Tôn giả Sariputta đắp y vào buổi sáng, cầm
y bát, đi vào Vương Xá để khất thực. Lúc bấy giờ
Bà-la-môn Dhananjani đang cho vắt sữa bò ở ngoài
thành. Tôn giả Sariputta sau khi khất thực ở Vương
Xá xong, sau buổi ăn, trên con đường khất thực trở
về, đi đến Bà-la-môn Dhananjani. Bà-la-môn
Dhananjani thấy Tôn giả Sariputta từ xa đi tới, sau
khi thấy, liền đi đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến
liền thưa với Tôn giả Sariputta:

– Hãy uống sữa này và chờ cho đến giờ ăn cơm.

– Thôi vừa rồi, Bà-la-môn. Hôm nay ta đã ăn xong. Ta sẽ ngồi nghĩ trưa ở một góc cây. Ông có thể đến đó.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            61

– Thưa vâng, Tôn giả.

Bà-la-môn Dhananjani vâng đáp Tôn giả Sariputta. Rồi Bà-la-môn Dhananjani sau khi ăn sáng xong, liền đi đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến nói lên với Tôn giả Sariputta những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Tôn giả Sariputta nói với Bà-la-môn Dhananjani đang ngồi một bên:

– Này Dhananjani, ông có không phóng dật không?

– Thưa Tôn giả Sariputta, làm sao chúng tôi có thể không phóng dật được, khi chúng tôi còn cha mẹ phải phụng dưỡng, còn vợ con phải nuôi dưỡng, còn đầy tớ, lao công phải nuôi dưỡng, còn có những trách nhiệm bạn bè thân hữu phải làm đối với bạn bè thân hữu, còn có những trách nhiệm bà con huyết thống phải làm đối với bà con huyết thống, còn có những trách nhiệm tân khách phải làm đối với tân khách, còn có những trách nhiệm tổ tiên phải làm đối với tổ tiên, còn có những trách nhiệm Thiên thần phải làm đối với Thiên thần, còn có những trách nhiệm vua chúa phải làm đối với vua chúa, lại còn thân này cần phải làm cho thỏa mãn và trưởng dưỡng!

– Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           62

người vì cha mẹ làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy làm được gì khi nói".Tôi vì cha mẹ đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục".? Hay cha mẹ của người ấy làm được gì khi nói: "Con chúng tôi vì cha mẹ đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo nó đến địa ngục".?

– Thưa không được, Tôn giả Sariputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.

– Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì vợ con làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy làm được gì khi nói: "Tôi vì vợ con đã làm các điều phi pháp, đã làm điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục".? Hay vợ con người ấy có làm được gì khi nói: " (Chồng, cha tôi) vì chúng tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo (chồng, cha tôi) đến địa ngục".?

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           63

– Thưa không được, Tôn giả Sariputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.

– Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có
người vì đầy tớ lao công làm các điều phi pháp, làm
các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi
pháp, làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo
người ấy đến địa ngục. Người ấy làm được gì khó
nói: "Tôi vì các đầy tớ lao công đã làm các điều phi
pháp, đã làm các điều bất chánh. Chớ có để các địa
ngục quân kéo tôi đến địa ngục".? Hay các đầy tớ lao
công có làm được gì khi nói: " (Chủ chúng tôi) vì
chúng tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều
bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo (chủ
chúng tôi) đến địa ngục".?

– Thưa không được, Tôn giả Sariputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.

– Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì bạn bè thân hữu... (như trên với những thay đổi cần thiết...) dầu người ấy có khóc than.

Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì các tân khách... (như trên với những thay đổi cần thiết)... dầu người ấy có khóc than.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           64

Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì tổ tiên... (như trên với những thay đổi cần thiết)... dầu người ấy có khóc than.

Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì chư Thiên ... (như trên với những thay đổi cần thiết) ... dầu người ấy có khóc than.

Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì vua chúa... (như trên với những thay đổi cần thiết)... dầu người ấy có khóc than.

Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có
người vì làm cho thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân
làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do
nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điều bất
chánh này, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa
ngục. Người ấy làm được gì khi người ấy nói: "Vì
làm cho thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân, tôi đã
làm các điều phi pháp, đã làm ra các điều bất chánh
này. Chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa
ngục".? Hay các người khác có làm được gì khi họ
nói: "Vì làm cho thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân,
người này làm các điều phi pháp, làm các điều bất
chánh này. Chớ có để các địa ngục quân kéo nó đến
địa ngục".?

– Thưa không được, Tôn giả Sariputta. Các địa

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            65

ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.

– Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một
người vì cha mẹ làm các điều phi pháp, làm các điều
bất chánh, hay một người vì cha mẹ làm các điều
đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì cha mẹ làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì cha mẹ làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có
nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể
phụng dưỡng cha mẹ, không làm các điều ác, làm
được các thiện hành.

Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người
vì vợ con làm các điều phi pháp, làm các điều bất
chánh, hay một người vì vợ con, làm các điều đúng
pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, một người vì vợ con làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           66

ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, một người vì vợ con làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có
nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể
nuôi dưỡng vợ con, không làm các điều ác, làm được
các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào?
Một người vì đầy tớ lao công làm các điều phi pháp,
làm các điều bất chánh, hay một người vì đầy tớ lao
công làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn
chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì đầy tớ lao
công làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh,
người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả
Sariputta, người vì đầy tớ lao công làm các điều đúng
pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn.
Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì
chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì
bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể nuôi dưỡng đầy tớ lao công, không làm các điều ác,

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            67

làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ
thế nào? Một người vì bạn bè thân hữu làm các điều
phi pháp, làm các điều bất chánh, hay là người vì bạn
bè thân hữu làm các điều đúng pháp, làm các điều
chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vị bạn bè thân
hữu làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh,
người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả
Sariputta, người vì bạn bè thân hữu làm các điều
đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt
đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp,
hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp,
hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có
nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể
nuôi dưỡng bạn bè thân hữu, không làm các điều ác,
làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ
thế nào? Một người vì bà con huyết thống làm các
điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay một người
vì bà con huyết thống làm các điều đúng pháp, làm
các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì bà con huyết thống làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            68

Sariputta, người vì bà con huyết thống làm các điều
đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt
đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp,
hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp,
hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác,
có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể
nuôi dưỡng bà con huyết thống, không làm các điều
ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông
nghĩ thế nào? Một người vì tân khách làm các điều
phi pháp, làm các điều bất chánh, hay một người vì
tân khách làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn
chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì tân khách làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì tân khách làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có
nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể
làm các bổn phận tân khách đối với tân khách, không
làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           69

Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì tổ tiên
làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay
người vì tổ tiên làm các điều đúng pháp, làm các điều
chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì tổ tiên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì tổ tiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể làm được những trách nhiệm tổ tiên phải làm đối với các tổ tiên, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì chư Thiên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay người vì chư Thiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì chư Thiên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì chư Thiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            70

Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có
nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể
làm được các trách nhiệm chư Thiên, phải làm đối
với chư Thiên, không làm các điều ác, làm được các
thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào?
Người vì vua chúa làm các điều phi pháp, làm các
điều bất chánh, hay người vì vua chúa làm các điều
đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì vua chúa làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì vua chúa làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có
nhân, đúng pháp, có thể làm các trách nhiệm vua
chúa phải làm đối với vua chúa, không làm các điều
ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông
nghĩ thế nào? Người vì làm thỏa mãn, vì trưởng
dưỡng cái thân làm điều phi pháp, làm các điều bất
chánh, hay là người vì làm thỏa mãn, vì trưởng

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           71

dưỡng cái thân, làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì làm thỏa
mãn, vì trưởng dưỡng cái thân làm các điều phi pháp,
làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn.
Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì làm thỏa mãn, vì
trưởng dưỡng cái thân làm các điều đúng pháp, làm
các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn
giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn
chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất
chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có
nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể
làm thỏa mãn, trưởng dưỡng cái thân, không làm các
điều ác, làm được các thiện hành.

Bà-la-môn Dhananjani hoan hỷ tín thọ lời Tôn giả Sariputta dạy, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

Bà-la-môn Dhananjani sau một thời gian bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh. Rồi Bà-la-môn Dhananjani cho gọi một người khác:

– Ông hãy đi đến Thế Tôn, sau khi đến, hãy nhân danh ta cúi đầu đảnh lễ chân thế Tôn và thưa: "Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           72

đau, bị bạo bệnh, xin cúi đầu đảnh lễ Thế Tôn". Rồi Ông đi đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến, hãy nhân danh ta cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Sariputta, và thưa: "Thưa Tôn giả Sariputta, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Sariputta và thưa: "Tôn giả, lành thay nếu Tôn giả Sariputta đi đến trú xá của Bà-la-môn Dhananjani".

– Thưa vâng, Tôn giả.

Người ấy vâng theo lời Bà-la-môn Dhananjani,
đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ chân Thế Tôn
rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, người
ấy bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn.

Rồi đi đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến đảnh lễ Tôn giả Sariputta rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, người ấy thưa với Tôn giả Sariputta:

– Thưa Tôn giả, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh,
khổ đau, bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ Tôn giả
Sariputta và thưa: "Thưa tôn giả, lành thay nếu Tôn
giả Sariputta vì lòng từ bi thương xót, đi đến trú xá
của Bà-la-môn Dhananjani".

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            73

Tôn giả Sariputta im lặng nhận lời. Rồi Tôn giả
Sariputta đắp y, cầm y bát đi đến trú xá Bà-la-môn
Dhananjani, sau khi đến, liền ngồi trên chỗ đã soạn
sẵn. Sau khi ngồi, Tôn giả Sariputta hỏi Bà-la-môn
Dhananjani:

– Ta mong, này Dhananjani, Ông có thể kham
nhẫn; ta mong Ông có thể chịu đựng; ta mong khổ
thọ được giảm thiểu, không có gia tăng, và sự giảm
thiểu được rõ rệt, không có gia tăng!

– Thưa Tôn giả Sariputta, tôi không có thể kham
nhẫn, tôi không có thể chịu đựng. Sự khổ thống của
tôi gia tăng, không có giảm thiểu. Và sự gia tăng
được rõ rệt, không có giảm thiểu.

Thưa Tôn giả Sariputta, ví như một người lực sĩ
chém đầu (một người khác) với một thanh kiếm sắc
bén; cũng vậy, thưa Tôn giả Sariputta, những ngọn
gió kinh khủng thổi lên đau nhói trong đầu tôi. Thưa
Tôn giả Sariputta, tôi không có thể kham nhẫn, tôi
không có thể chịu đựng. Những khổ thống của tôi gia
tăng, không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ rệt,
không có giảm thiểu.

Thưa Tôn giả Sariputta, ví như một người lực sĩ lấy một dây nịt bằng da cứng quấn tròn quanh đầu rồi siết chặt; cũng vậy, thưa Tôn giả Sariputta, tôi bị

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                              74

cảm đau đầu một cách kinh khủng. Thưa Tôn giả
Sariputta, tôi không có thể kham nhẫn, tôi không có
thể chịu đựng. Những khổ thống của tôi gia tăng,
không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ rệt, không
có giảm thiểu.

Thưa Tôn giả Sariputta, ví như một người đồ tể
thiện xảo hay đệ tử người đồ tể cắt ngang bụng với
con dao cắt thịt bò sắc bén; cũng vậy, thưa Tôn giả
Sariputta, một ngọn gió kinh khủng cắt ngang bụng
của tôi. Thưa Tôn giả Sariputta, tôi không có thể
kham nhẫn, tôi không có thể chịu đựng. Những thống
khổ của tôi gia tăng, không có giảm thiểu, sự gia tăng
được rõ rệt, không có giảm thiểu.

Thưa Tôn giả Sariputta, ví như hai người lực sĩ,
sau khi nắm cánh tay của một người yếu hơn, nướng
người ấy, đốt người ấy trên một hố than hừng; cũng
vậy, thưa Tôn giả Sariputta, một sức nóng kinh
khủng khởi lên trong thân tôi. Thưa Tôn giả
Sariputta, tôi không có thể kham nhẫn, tôi không có
thể chịu đựng. Những khổ thống của tôi gia tăng,
không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ rệt, không
có giảm thiểu.

– Này Dhananjani, địa ngục hay bàng sanh, chỗ nào tốt hơn?

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             75

– Thưa Tôn giả Sariputta, bàng sanh tốt hơn địa ngục.

– Này Dhananjani, bàng sanh hay cảnh ngạ quỷ, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, cảnh ngạ quỷ tốt hơn bàng sanh.

– Này Dhananjani, cảnh giới ngạ quỷ hay loài Người, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, loài Người tốt hơn cảnh giới ngạ quỷ.

– Này Dhananjani, loài Người hay Tứ thiên vương thiên, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, Tứ thiên vương thiên tốt hơn loài Người.

– Này Dhananjani, Tứ thiên vương thiên hay Tam thập tam thiên, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, Tam thập tam thiên tốt hơn Tứ thiên vương thiên.

– Này Dhananjani, Tam thập tam thiên hay Dạ-

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          76

ma Thiên, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, Dạ-ma thiên tốt hơn Tam thập tam thiên.

– Này Dhananjani, Dạ-ma thiên hay Đâu-suất- đà thiên (Tusita), chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, Đâu-Suất-đà thiên tốt hơn Dạ-ma thiên.

– Này Dhananjani, Đâu-suất-đà thiên hay Hóa lạc thiên (Nimmanarati), chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, Hóa lạc thiên tốt hơn Đâu-suất-đà thiên.

– Này Dhananjani, Hóa lạc thiên hay Tha hóa tự tại thiên, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, Tha hóa tự tại thiên tốt hơn Hóa lạc thiên.

– Này Dhananjani, Tha hóa tự tại thiên hay Phạm thiên giới, chỗ nào tốt hơn?

– Tôn giả Sariputta đã nói: "Phạm thiên giới". Tôn giả Sariputta đã nói: "Phạm thiên giới".

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           77

Rồi Tôn giả Sariputta suy nghĩ: "Các vị Bà-la-
môn này rất ái luyến Phạm thiên giới. Vậy ta hãy
thuyết giảng con đường đưa đến cọng trú với Phạm
thiên".

– Này Dhananjani, ta sẽ thuyết giảng cho Ông con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên. Hãy nghe khéo tác ý, ta sẽ giảng.

– Thưa vâng.

Bà-la-môn Dhananjani vâng đáp Tôn giả Sariputta. Tôn giả Sariputta thuyết như sau:

– Này Dhananjani, thế nào là con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên?

 Ở đây, này Dhananjani, vị Tỷ-kheo an trú,
biến mãn một phương với tâm câu hữu với
từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy
phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như
vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang,
hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới,
vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ
quảng đại, vô biên, không hận, không sân.
Này Dhananjani, như vậy là con đường đưa
đến cọng trú với Phạm thiên.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          78

 Lại nữa, này Dhananjani, vị Tỷ-kheo an trú
biến mãn một phương với tâm câu hữu với
bi... an trú biến mãn một phương với tâm câu
hữu với hỷ... an trú biến mãn một phương với
tâm câu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai
cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương
thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên,
dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng
khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với
tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên,
không hận không sân. Này Dhananjani, như
vậy là con đường đưa đến cọng trú với Phạm
thiên.

– Vậy thưa Tôn giả Sariputta, hãy nhân danh tôi
cúi đầu đảnh lễ Thế Tôn và thưa: "Bạch Thế Tôn Bà-
la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh,
cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn".

Rồi Tôn giả Sariputta, dầu cho có những cảnh
giới cao thượng hơn cần phải chứng, sau khi an trú
Bà-la-môn vào Phạm thiên giới thấp kém, từ chỗ
ngồi đứng dậy và ra đi. Và Bà-la-môn Dhananjani,
sau khi Tôn giả Sariputta ra đi không bao lâu, liền
mệnh chung và được sanh lên Phạm thiên giới.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           79

– Này các Tỷ-kheo, dầu cho có những cảnh giới
cao thượng hơn cần phải chứng, Sariputta sau khi an
trú Bà-la-môn Dhananjani vào Phạm thiên giới thấp
kém, đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

Rồi Tôn giả Sariputta đi đến Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Sariputta bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn.

– Này Sariputta, vì sao, dầu cho có những cảnh
giới cao thượng hơn cần phải chứng, Ông sau khi an
trú Bà-la-môn Dhananjani vào Phạm thiên giới thấp
kém, đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi?

– Bạch Thế Tôn, con nghĩ như sau: "Những vị
Bà-la-môn này rất luyến ái Phạm thiên giới". Do vậy
con mới thuyết giảng con đường đưa đến cọng trú
với Phạm thiên.

– Và này Sariputta, Bà-la-môn Dhananjani đã mệnh chung và sanh lên Phạm thiên giới.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          80

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN   81

10    Con đường đưa đến sanh ở Phạm Thiên - Kinh SUBHA – 99 Trung II, 793

KINH SUBHA (Subha suttam) – Bài kinh số 99 – Trung II, 793

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, Jetavana, tại
tinh xá ông Anathapindika. Lúc bấy giờ, thanh niên
Bà-la-môn Subha Todeyyaputta trú ở Savatthi, tại
nhà một gia chủ vì một vài công vụ. Thanh niên Bà-
la-môn Subha Todeyyaputta trú tại nhà gia chủ, nói
với vị gia chủ ấy:

– Này Gia chủ, tôi nghe như sau: "Savatthi
không phải không có các bậc A-la-hán lui tới". Hôm
nay chúng ta nên đến chiêm ngưỡng vị Sa-môn hay
Bà-la-môn nào?

– Thưa Tôn giả, Thế Tôn hiện trú tại Savatthi, Jetavana, tịnh xá ông Anathapindika. Thưa Tôn giả, hãy đi đến chiêm ngưỡng Thế Tôn ấy.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          82

Rồi thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta
vâng theo lời gia chủ ấy, đi đến Thế Tôn, sau khi đến
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta bạch Thế
Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn đã nói
như sau: "Người tại gia thành tựu chánh đạo thiện
pháp. Người xuất gia không thành tựu chánh đạo
thiện pháp". Ở đây, Tôn giả Gotama có nói gì?

– Này thanh niên Bà-la-môn, ở đây, Ta chủ trương phân tích; ở đây, Ta không chủ trương nói một chiều.

Này Thanh niên Bà-la-môn, Ta không tán thán
tà đạo của kẻ tại gia hay kẻ xuất gia. Này Thanh niên
Bà-la-môn, kẻ tại gia hay kẻ xuất gia hành tà đạo, do
nhân duyên hành tà đạo, không thành tựu được chánh
đạo thiện pháp.

Này Thanh niên Bà-la-môn, Ta tán thán chánh
đạo của kẻ tại gia hay kẻ xuất gia. Này Thanh niên
Bà-la-môn, kẻ tại gia hay kẻ xuất gia hành chánh
đạo, do nhân duyên hành chánh đạo, thành tựu được
chánh đạo thiện pháp.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            83

– Thưa Tôn giả Gotama, do dịch vụ nhiều, công
tác nhiều, tổ chức nhiều, lao lực nhiều, nên nghiệp
sự của kẻ tại gia có quả báo lớn. Do dịch vụ ít, công
tác ít, tổ chức ít, lao lực ít nên nghiệp sự của kẻ xuất
gia không có quả lớn. Ở đây, Tôn giả Gotama, có nói
gì?

– Này Thanh niên Bà-la-môn, ở đây, Ta chủ trương pháp phân tích; ở đây, Ta không chủ trương nói một chiều.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, có nghiệp sự
(Kammatthanam) với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ
chức lớn, lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có
kết quả nhỏ.
 Này Thanh niên Bà-la-môn có nghiệp sự với dịch
vụ lớn, công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu
làm thành tựu, làm đúng, sẽ có kết quả lớn.
 Này Thanh niên Bà-la-môn, có nghiệp sự với dịch
vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ,
nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ.
 Này Thanh niên Bà-la-môn, có nghiệp sự với dịch
vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ,
nếu làm thành tựu, làm đúng, sẽ có kết quả lớn.

Này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là nghiệp

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                               84

sự với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ? - Này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự nông nghiệp với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ.

Và này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là
nghiệp sự với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức lớn,
lao lực lớn, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có kết
quả lớn? - Này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự
nông nghiệp với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức
lớn, lao lực lớn, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có
kết quả lớn.

Này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là nghiệp
sự với dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao
lực nhỏ, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ? -
Này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự buôn bán với
dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ,
nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ.

Này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là nghiệp sự với dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có kết quả lớn? - Này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự buôn bán với dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có kết quả

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             85

lớn.

 Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự
buôn bán với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức
lớn lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết
quả nhỏ. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn,
nghiệp sự của một cư sĩ, dịch vụ lớn, công tác lớn,
tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ
có kết quả nhỏ.

 Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự
nông nghiệp, dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức
lớn, lao lực lớn, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ
có kết quả lớn. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-
môn, nghiệp sự của một cư sĩ, dịch vụ lớn, công
tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu làm thành
tựu, làm đúng sẽ có kết quả lớn.

 Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự
buôn bán, dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ,
lao lực nhỏ, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả
nhỏ. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn,
nghiệp sự của người xuất gia, dịch vụ nhỏ, công
tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nếu làm hỏng,
làm sai sẽ có kết quả nhỏ.

 Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự buôn bán, dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ,

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            86

lao lực nhỏ, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có kết
quả lớn. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn,
nghiệp sự của người xuất gia, dịch vụ nhỏ, công
tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nếu làm thành
tựu, làm đúng sẽ có kết quả lớn.

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, năm pháp được
các Bà-la-môn chủ trương tác phước, đắc thiện, nếu
Ông không thấy nặng nhọc, lành thay. Ông hãy nói
về năm pháp ấy trong hội chúng này.

– Thưa Tôn giả Gotama, không có nặng nhọc gì cho con, khi ở đây có vị như Tôn giả, đang ngồi hay các vị giống như Tôn giả.

– Vậy này Thanh niên Bà-la-môn, hãy nói đi.

– Chân thực, thưa Tôn giả Gotama, là pháp thứ
nhất, các Bà-la-môn chủ trương pháp này tác phước,
đắc thiện. Khổ hạnh, thưa Tôn giả Gotama, là pháp
thứ hai, các Bà-la-môn chủ trương pháp này tác
phước, đắc thiện. Phạm hạnh, thưa Tôn giả Gotama
là pháp thứ ba, các Bà-la-môn chủ trương pháp này
tác phước, đắc thiện. Tụng đọc, thưa Tôn giả
Gotama, là pháp thứ tư, các Bà-la-môn chủ trương

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           87

pháp này tác phước, đắc thiện. Thí xả, thưa Tôn giả
Gotama, là pháp thứ năm, các Bà-la-môn chủ trương
pháp này tác phước, đắc thiện. Thưa Tôn giả
Gotama, các vị Bà-la-môn chủ trương năm pháp này
tác phước, đắc thiện. Ở đây, Tôn giả Gotama có nói
gì?

– Thế nào, này Thanh niên Bà-la-môn? Có một
Bà-la-môn nào trong những Bà-la-môn đã nói như
sau: "Sau khi chứng tri với thượng trí, tôi tuyên
thuyết quả dị thục của năm pháp này?"

– Thưa không, Tôn giả Gotama.

– Thế nào, này Thanh niên Bà-la-môn? Có một
Đạo sư nào trong những Bà-la-môn, một Đại tôn sư,
cho đến bảy đời Tôn sư, Đại tôn sư, vị ấy đã nói:
"Sau khi tự mình chứng tri với thượng trí, tôi tuyên
thuyết quả dị thục của năm pháp này".?

– Thưa không, Tôn giả Gotama.

– Thế nào, này Thanh niên Bà-la-môn? Những vị tu sĩ thời cổ trong các Bà-la-môn, những vị sáng tác các thần chú, những vị trì tụng thần chú mà xưa kia những thần chú được hát lên, được trì tụng, được ngâm vịnh, và ngày nay những vị Ba La Môn cũng hát lên, trì tụng và giảng dạy như các vị Atthaka,

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           88

Vamaka, Vamadeva, Vessamita, Yamataggi,
Angirasa, Bharadvaja, Vesettha, Kassapa, Bhagu,
những vị ấy đã nói như sau: "Sau khi tự chứng tri với
thượng trí, chúng tôi tuyên thuyết kết quả dị thục của
năm pháp này".?

– Thưa không, Tôn giả Gotama.

– Như vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, không
có một vị Bà-la-môn nào trong các vị Bà-la-môn đã
nói như sau: "Sau khi tự chứng tri với thượng trí, tôi
tuyên thuyết kết quả dị thục của năm pháp này".
Không có một Đạo sư nào trong các Bà-la-môn, một
Đại tôn sư, cho đến bảy đời Tôn sư, Đại tôn sư nào
nói như sau: "Sau khi tự chứng tri với thượng trí,
chúng tôi tuyên thuyết kết quả dị thục của năm pháp
này". Những vị tu sĩ thời cổ trong các vị Bà-la-môn,
những vị sáng tác các thần chú... không có một vị
nào đã nói như sau: "Sau khi tự chứng tri với thượng
trí, chúng tôi tuyên thuyết kết quả dị thục của năm
pháp này".

Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, một chuỗi
người mù ôm lưng nhau, người trước không thấy,
người giữa cũng không thấy, người cuối cùng cũng
không thấy. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn,
chúng tôi nghĩ lời nói của những Bà-la-môn trở thành

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             89

giống như một chuỗi người mù, người đầu không thấy, người giữa không thấy, người cuối cùng cũng không thấy.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Bà-la-môn Subha
Todeyyaputta phẫn nộ, không hoan hỷ vì bị Thế Tôn
dùng ví dụ một chuỗi người mù, liền mạ lỵ Thế Tôn,
hủy báng Thế Tôn và nói về Thế Tôn:

– Sa-môn Gotama sẽ bị quả ác độc (papika).

Rồi nói với Thế Tôn như sau:

– Tôn giả Gotama, Bà-la-môn Pokkharasati
thuộc dòng họ Upamanna trú ở rừng Subhaga đã nói:
"Cũng vậy, một số Sa-môn, Bà-la-môn tự cho đã
chứng được các pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng
xứng đáng bậc Thánh này". Lời nói này của vị ấy
thật sự đáng chê cười, thật sự chỉ là lời nói suông,
thật sự chỉ là trống không, thật sự chỉ là trống rỗng.
Làm sao còn là người còn lại có thể biết được, hay
thấy được, hay chứng được các pháp thượng nhân,
tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh? Sự kiện
như vậy không thể xảy ra.

– Thế nào, này Thanh niên Bà-la-môn? Bà-la- môn Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú tại rừng Subhaga có thể biết tâm tư cả Sa-môn, Bà-la-

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             90

môn với tâm tư của mình?

– Thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn
Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú ở rừng
Subhaga, với tâm tư của mình không thể biết được
tâm tư của Punnika, người đầy tớ gái của mình, làm
sao lại có thể biết được tâm tư tất cả Sa-môn, Bà-la-
môn với tâm tư của mình?

– Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn một người sanh ra đã mù không thể thấy các sắc màu đen, màu trắng, không thể thấy các sắc màu xanh, không thể thấy các sắc màu vàng, không thể thấy các sắc màu đỏ, không thể thấy các sắc màu đỏ tía, không thể thấy những gì bằng phẳng, không bằng phẳng, không thể thấy các vì sao, không thể thấy mặt trăng, mặt trời, người ấy nói như sau: "Không có các sắc màu đen, màu trắng, không có người thấy các sắc màu đen, màu trắng; không có các sắc màu xanh, không có người thấy các sắc màu xanh; không có các sắc màu vàng, không có người thấy các sắc màu vàng; không có các sắc màu đỏ, không có người thấy các sắc màu đỏ; không có các sắc màu đỏ tía, không có người thấy các sắc màu đỏ tía; không có những gì bằng phẳng, không bằng phẳng, không có người thấy cái gì bằng phẳng, không bằng phẳng; không có các vì sao, không có người thấy các vì sao; không có mặt

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            91

trăng, mặt trời, không có người thấy mặt trăng, mặt
trời. Tôi không biết như vậy; tôi không thấy như vậy,
do vậy nên không có". Này Thanh niên Bà-la-môn,
người ấy nói một cách chân chánh có nói như vậy
không?

– Thưa không vậy, Tôn giả Gotama. Có các sắc
màu đen trắng, có người thấy các sắc màu đen trắng;
có các sắc màu xanh, có người thấy các sắc màu
xanh;... (như trên)... có mặt trăng, mặt trời, có người
thấy mặt trăng, mặt trời".Tôi không biết như vậy; tôi
không thấy như vậy. Do vậy, không có". Thưa Tôn
giả Gotama, nếu người ấy nói một cách chân chánh
thì sẽ không nói như vậy.

– Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, Bà-la-
môn Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú ở
rừng Subhaga là người mù, không có mắt. Vị ấy có
thể biết được, hay thấy được, hay chứng được các
pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh; sự kiện như vậy không xảy ra.

Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào?
Những vị Bà-la-môn giàu sang ở Kosala, như Bà-la-
môn Canki, Bà-la-môn Tarukkha, Bà-la-môn
Pokkharasati, Bà-la-môn Janussoni, và thân phụ của
Ông Todeyya, cái gì tốt hơn cho những vị ấy, lời nói

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                              92

của các vị ấy được thế tục chấp nhận (sammusa) hay không được thế tục chấp nhận?

– Được thế tục chấp nhận, thưa Tôn giả Gotama.

– Cái gì tốt hơn cho họ, lời họ nói lên cần phải được suy tư hay không suy tư?

– Cần phải được suy tư, thưa Tôn giả Gotama.

– Cái gì tốt hơn cho họ, lời họ nói lên cần phải được phân tích, cân nhắc hay không cần phải phân tích, cân nhắc?

– Cần phải phân tích, cân nhắc, thưa Tôn giả Gotama.

– Cái gì tốt hơn cho họ, lời họ nói lên cần phải liên hệ đến mục đích, hay không cần phải liên hệ đến mục đích?

– Cần phải liên hệ đến mục đích, thưa Tôn giả Gotama.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế
nào? Nếu là như vậy thời lời nói của Bà-la-môn
Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú tại rừng
Subhaga được thế tục chấp nhận hay không được thế

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             93

tục chấp nhận?

– Không được thế tục chấp nhận, thưa Tôn giả Gotama.

– Lời nói được nói lên là có suy tư, hay không suy tư?

– Không suy tư, thưa Tôn giả Gotama.

– Lời nói được nói lên có phân tích, cân nhắc, hay không phân tích cân nhắc?

– Không phân tích, cân nhắc, thưa Tôn giả Gotama.

– Lời nói được nói lên liên hệ đến mục đích, hay không liên hệ đến mục đích?

– Không liên hệ đến mục đích, thưa Tôn giả Gotama.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, có năm triền cái
này. Thế nào là năm? Tham dục triền cái, sân triền
cái, hôn trầm thụy miên triền cái, trạo hối triền cái,
nghi triền cái. Này Thanh niên Bà-la-môn, như vậy
là năm triền cái.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             94

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Bà-la-môn
Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú ở
rừng Subhaga đã bị trùm che, ngăn chận, bao
phủ, và bao trùm bởi năm triền cái này. Vị ấy
biết được, thấy được, hay chứng tri được các
pháp Thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng
đáng bậc Thánh; sự kiện như vậy không xảy
ra.

Này Thanh niên Bà-la-môn, có năm dục trưởng
dưỡng này. Thế nào là năm? Các sắc do mắt nhận
thức, sắc này khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, kích thích
lòng dục, hấp dẫn; tiếng do tai nhận thức... hương do
mũi nhận thức... vị do lưỡi nhận thức... xúc do thân
nhận thức khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, kích thích
lòng dục, hấp dẫn. Này Thanh niên Bà-la-môn, như
vậy là năm dục trưởng dưỡng.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Bà-la-môn
Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú ở
rừng Subhaga bị trói buộc, bị đam mê, bị
tham trước bởi năm dục trưởng dưỡng này,
thụ hưởng chúng mà không thấy sự nguy
hiểm, không soi thấu sự thoát ly khỏi chúng.
Vị ấy thật sự biết được, hay thấy được, hay
chứng được các pháp thượng nhân, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh; sự kiện như

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                               95

vậy không xảy ra.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào?
Trong những loại lửa này, loại lửa nào có ngọn,
có màu sắc hay có ánh sáng? Ngọn lửa được đốt
lên nhờ cỏ và củi khô, hay ngọn lửa được đốt lên,
không nhờ cỏ và củi khô?

– Thưa Tôn giả Gotama, nếu có sự kiện có thể đốt lửa mà không nhờ cỏ và củi khô, thì ngọn lửa ấy có ngọn, có sắc và có ánh sáng.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, không có sự kiện, không có trường hợp có thể đốt lửa mà không nhờ cỏ và củi khô, trừ phi dùng thần thông.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Ta nói hỷ này, hỷ do năm dục trưởng dưỡng đem lại, hỷ này ví như ngọn lửa đốt lên nhờ cỏ và củi khô.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Ta nói hỷ này, hỷ
do ly dục, ly các bất thiện pháp đem lại, hỷ
này ví như ngọn lửa đốt lên, không nhờ cỏ và
củi khô.

Và này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là hỷ do ly dục, ly các bất thiện pháp đem lại?

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          96

Ở đây, nay thanh niên Bà-la-môn, vị Tỷ-kheo ly
dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất.
Hỷ này, này Thanh niên Bà-la-môn, là hỷ ly dục, ly
bất thiện pháp đem lại.

Lại nữa, này Thanh niên Bà-la-môn, vị Tỷ-kheo
diệt tầm và tứ,... chứng và trú Thiền thứ hai. Hỷ này,
này Thanh niên Bà-la-môn, là hỷ ly dục, ly bất thiện
pháp đem lại.

 Này thanh niên Bà-la-môn, các vị Bà-la-môn ấy
chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện. Ở đây,
các Bà-la-môn chủ trương pháp tác phước, đắc
thiện nào có kết quả lớn hơn?

– Thưa Tôn giả Gotama, những vị Bà-la-môn
chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện này. Ở
đây, các Bà-la-môn chủ trương pháp thí xả (caga) tác
phước, đắc thiện có quả báo lớn.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, một tế đàn lớn được một vị Bà-la-môn lập lên và có hai vị Bà-la-môn đi đến và nghĩ như sau: "Chúng ta sẽ thọ hưởng đại tế đàn của vị Bà-la- môn với danh tánh thế này". Ở đây, một vị Bà-la- môn suy nghĩ như sau: "Mong rằng trong phòng ăn, ta sẽ được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất; còn vị Bà-la-môn kia, trong phòng

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             97

ăn, không được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất". Này Thanh niên Bà-la-môn, sự kiện này xảy ra. Người Bà-la-môn ấy trong phòng ăn có thể được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất. Còn người Bà-la-môn kia, trong phòng ăn, không được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất. Vị Bà-la-môn kia nghĩ như sau: "Vị Bà-la-môn ấy, trong phòng ăn, được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất. Còn ta, trong phòng ăn không được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất". Vị ấy phẫn nộ, không hoan hỷ. Này Thanh niên Bà- la-môn, các Bà-la-môn chủ trương quả dị thục gì cho người Bà-la-môn này?

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn không
bố thí với ý nghĩ: "Do bố thí này, người kia phẫn nộ,
không hoan hỷ. Các Bà-la-môn bố thí chỉ vì lòng ái
mẫn".

– Sự kiện là như vậy, này Thanh niên Bà-la- môn, thời đây có phải là tác phước sự thứ sáu, nghĩa là lòng ái mẫn?

– Sự kiện là như vậy, thưa Tôn giả Gotama, thời đây là tác phước sự thứ sáu, nghĩa là lòng ái mẫn.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, các vị Bà-la-môn ấy

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                               98

chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện này. Ông thấy năm pháp này nhiều nhất ở đâu, ở những người tại gia, hay ở những người xuất gia?

– Thưa Tôn giả Gotama, những vị Bà-la-môn
chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện này, tôi
nhận thấy năm pháp này có nhiều ở những người
xuất gia, có ít ở những người tại gia.

Người tại gia, thưa Tôn giả Gotama, dịch vụ lớn,
công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn không có
thường hằng, liên tục, không nói lời chân thật. Người
xuất gia, thưa Tôn giả Gotama , dịch vụ nhỏ, công
tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nhưng thường hằng
liên tục, nói lời chân thật.

Người tại gia, thưa Tôn giả Gotama, dịch vụ lớn,
công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn không có
thường hằng liên tục sống khổ hạnh, sống Phạm
hạnh, đọc tụng nhiều, thí xả nhiều. Người xuất gia,
thưa Tôn giả Gotama, dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ
chức nhỏ, lao lực nhỏ, nhưng thường hằng liên tục
sống khổ hạnh, sống Phạm hạnh, đọc tụng nhiều, thí
xả nhiều.

Thưa Tôn giả Gotama, năm pháp tác phước, đắc thiện này được các vị Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương, tôi nhận thấy năm pháp này có nhiều ở những

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            99

vị xuất gia, có ít ở những vị tại gia.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, năm pháp tác phước,
đắc thiện này được các vị Bà-la-môn chủ trương,
Ta nói những pháp này là những tư cụ của tâm,
nghĩa là để tâm tu tập không hận, không sân.

Ở đây, này Thanh niên Bà-la-môn, vị Tỷ-kheo
nói lời chân thật, vị ấy nghĩ: "Ta nói lời chân thật",
chứng được nghĩa tín thọ (atthavedam), chứng được
pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ đến pháp.
Ta nói sự hân hoan liên hệ đến thiện này là tư cụ của
tâm, nghĩa là để tâm của vị ấy tu tập không hận,
không sân.

Ở đây, này Thanh niên Bà-la-môn vị Tỷ-kheo
sống khổ hạnh, sống Phạm hạnh, đọc tụng nhiều, thí
xả nhiều vị ấy nghĩ rằng: "Ta thí xả nhiều", chứng
được nghĩa tín thọ, chứng được pháp tín thọ, chứng
được hân hoan liên hệ đến pháp, Ta nói rằng sự hân
hoan liên hệ đến thiện này là tư cụ của tâm, nghĩa là
để tâm của vị ấy tu tập không hận, không sân. Này
Thanh niên Bà-la-môn những vị Bà-la-môn chủ
trương năm pháp tác phước, đắc thiện này, Ta nói
các pháp ấy là tư cụ của tâm, nghĩa là để tâm của vị
ấy tu tập không hận, không sân.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Bà-la-môn Subha

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             100

Todeyyaputta thưa với Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, tôi nghe như sau: "Sa- môn Gotama biết con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên".

– Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Làng Nalakara có gần đây không? Có phải làng Nalakara không xa ở đây?

– Thưa vâng, Tôn giả, làng Nalakara ở gần đây. Làng Nalakara không xa ở đây.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế
nào? Ở đây, có người sanh trưởng tại làng Nalakara,
chưa rời khỏi làng Nalakara, và có người tới hỏi
người ấy con đường đưa đến làng Nalakara. Này
Thanh niên Bà-la-môn, người sanh trưởng tại làng
Nalakara ấy phân vân hay ngập ngừng khi được hỏi
về con đường đến làng Nalakara?

– Thưa không, Tôn giả Gotama. Vì sao vậy?
Thưa Tôn giả Gotama, vì người ấy sanh trưởng tại
làng Nalakara. Người ấy biết rõ tất cả con đường đưa
đến làng Nalakara.

– Tuy vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, rất có thể người sanh trưởng tại làng Nalakara này khi được

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           101

hỏi con đường đưa đến làng Nalakara còn có thể
phân vân hay ngập ngừng. Nhưng Như Lai thì không
vậy, khi được hỏi về Phạm thiên giới, hay về con
đường đưa đến Phạm thiên giới, Như Lai không phân
vân hay ngập ngừng. Và này Thanh niên Bà-la-môn,
Ta biết Phạm thiên giới và con đường đưa đến Phạm
thiên giới, và Ta cũng biết phải thành tựu như thế nào
để được sanh vào Phạm thiên giới.

– Thưa Tôn giả Gotama, con có nghe như sau:
"Sa-môn Gotama thuyết dạy con đường đưa đến
cọng trú với Phạm thiên". Tốt lành thay, nếu Tôn giả
Gotama thuyết giảng cho con, con đường đưa đến
cọng trú với Phạm thiên.

– Vậy này Thanh niên Bà-la-môn, hãy nghe và khéo tác ý Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, Tôn giả.

Thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

– Và này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên?

Ở đây, này Thanh niên Bà-la-môn, Tỷ-kheo an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ,

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             102

cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại vô biên, không hận, không sân. Này Thanh niên Bà-la-môn, khi từ tâm giải thoát được tu tập như vậy, thì hành động được làm có tánh cách hạn lượng như vậy, không có trú ở nơi đây, không có dừng lại ở nơi đây. Ví như, này Thanh niên Bà-la- môn, một người lực sĩ thổi tù và làm cho bốn phương nghe được, không gì khó khăn. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, khi từ tâm giải thoát được tu tập như vậy, thì hành động được làm có tánh cách hạn lượng, không có trú ở nơi đây, không có dừng lại ở nơi đây. Này Thanh niên Bà-la-môn, đây là con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên.

Lại nữa, này Thanh niên Bà-la-môn, vị Tỷ-kheo biến mãn một phương với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... (như trên)... với tâm câu hữu với xã, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Này Thanh niên Bà-la-môn, khi xả tâm giải thoát được tu tập như vậy, thì hành

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                               103

động được làm có tánh cách hạn lượng như vậy,
không có trú ở nơi đây, không có dừng lại ở nơi đây.
Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, một người lực sĩ
thổi tù và làm cho bốn phương nghe được, không gì
khó khăn; cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, khi
xả tâm giải thoát được tu tập như vậy, thì hành động
được làm có tánh cách hạn lượng như vậy, không có
trú ở nơi đây, không có dừng lại ở nơi đây. Này
Thanh niên Bà-la-môn, đây là con đường đưa đến
cọng trú với Phạm thiên.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng
lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những
gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem
đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn
dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Thưa
Tôn giả Gotama, nay con xin quy y Tôn giả Gotama,
quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo. Mong Tôn giả
Gotama nhận con làm cư sĩ, từ này cho đến mạng
chung, con trọn đời quy ngưỡng. Thưa Tôn giả
Gotama, nay chúng con xin đi, chúng con có nhiều
công việc phải làm.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           104

– Này Thanh niên Bà-la-môn, nay Ông hãy làm những gì Ông nghĩ là hợp thời.

Rồi thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta
hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy, từ chỗ ngồi đứng
dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài
rồi ra đi.

Lúc bấy giờ Bà-la-môn Janussoni, với cỗ xe do
toàn ngựa cái trắng kéo, đi ra khỏi Savatthi để nghỉ
trưa. Bà-la-môn Janussoni thấy thanh niên Bà-la-
môn Subha Todeyyaputta từ xa đi lại, sau khi thấy,
liền nói với thanh niên Bà-la-môn Subha
Todeyyaputta:

– Tôn giả Bharadvaja đi từ đâu lại, quá sớm như vậy?

– Thưa Tôn giả, tôi vừa từ Sa-môn Gotama lại.

– Này Tôn giả Bharadvaja, Tôn giả nghĩ thế nào? Tôn giả có nghĩ Sa-môn Gotama là bậc có trí, có trí tuệ sáng suốt (pannaveyyattiyam) không?

– Thưa Tôn giả, tôi là ai mà có thể biết được trí
tuệ sáng suốt của Sa-môn Gotama? Chỉ có vị nào như
Ngài mới có thể biết được trí tuệ sáng suốt của Sa-
môn Gotama.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             105

– Tôn giả Bharadvaja thật đã tán thán Sa-môn Gotama với sự tán thán tối thượng.

– Nhưng tôi là ai mà tôi lại tán thán Sa-môn
Gotama? Tán thán bởi những người được tán thán là
Sa-môn Gotama, là bậc tối thượng giữa các hàng
Thiên Nhân. Thưa Tôn giả, các vị Bà-la-môn chủ
trương năm pháp tác phước, đắc thiện này, Sa-môn
Gotama nói rằng năm pháp ấy là tư cụ cho tâm, nghĩa
là để tu tập, trở thành không hận, không sân.

Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn, Janussoni
bước xuống cỗ xe do toàn ngựa cái trắng kéo, đắp áo
vào một phía bên vai, chắp tay hướng đến Thế Tôn
và thốt ra lời cảm hứng như sau: "Lợi ích thay cho
vua Pasenadi nước Kosala! Tốt đẹp, lợi ích thay cho
vua Pasenadi nước Kosala được Như Lai bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác trú ở trong nước!

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          106

11    Con đường đưa đến sanh ở Phạm Thiên - Kinh TEVIJJA – 13 Trường I, 401

KINH TEVIJJA (KINH TAM MINH) – Bài kinh số 13 – Trường I, 401

1. Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn đang du hành ở Kosala (Câu-tát-la) cùng với đại chúng Tỷ-kheo khoảng năm trăm vị và đi đến một làng Bà-la-môn ở Kosala tên là Manasàkata. Tại đây, ở Manasàkata, Thế Tôn trú tại một vườn xoài trên bờ sông Aciravati (A-trí-la-phạt-để), phía Bắc làng Manasàkata.

2. Lúc bấy giờ, nhiều Bà-la-môn trứ danh, đại phú hào ở tại Manasàkata như Bà-la-môn Canki (Thường -già), Bà-la-môn Tàrukkha (Đa-lê-xa) Bà-la-môn Pokkharasàti      (Phí-già-la-bà-la),   Bà-la-môn Jànussoni (Sanh Lậu), Bà-la-môn Todeyya (Đạo-đề- da) và nhiều Bà-la-môn trứ danh, đại phú hào khác.

3. Lúc bấy giờ, một cuộc nghị luận về chánh đạo và
tà đạo khởi lên giữa Vàsettha (Bà-tất-sá) và
Bhàradvàja (Bạt-la-đà-phạn-xà) trong khi đi bách bộ
để tĩnh dưỡng, vừa đi vừa suy nghĩ tư duy.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           107

4. Thanh niên Bà-la-môn Vàsettha nói:

- Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn
đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực hành
theo. Đó là con đường do Bà-la-môn Pokkharasàti
giảng dạy.

5. Thanh niên Bà-la-môn Bhàradvàja nói:

- Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn
đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực hành
theo, đó là con đường do Bà-la-môn Tàrukkha giảng
dạy.

6. Thanh niên Bà-la-môn Vàsettha không thể thuyết
phục được thanh niên Bà-la-môn Bhàradvàja và
thanh niên Bà-la-môn Bhàradvàja, cũng không thể
thuyết phục được thanh niên Bà-la-môn Vàsettha.

7. Khi ấy thanh niên Bà-la-môn Vàsettha nói với thanh niên Bà-la-môn Bhàradvàja:

- Này Bhàradvàja, Sa-môn Gotama là Thích tử, xuất gia từ dòng họ Thích-ca, nay trú ở Manasàkata, tại một vườn xoài trên bờ sông Aciravati, phía Bắc làng Manasàkata. Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về Tôn giả Gotama: "Ngài là Thế Tôn, bậc A-la- hán, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          108

Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Này
Bhàradvàja, hãy đến Sa-môn Gotama và hỏi Sa-môn
Gotama về nghĩa lý này, và Sa-môn Gotama trả lời
như thế nào, chúng ta sẽ như vậy thọ trì.

- Tôn giả, xin vâng!

Thanh niên Bà-la-môn Bhàradvàja trả lời với thanh niên Bà-la-môn Vàsettha.

8. Lúc bấy giờ hai thanh niên Bà-la-môn Vàsettha và
Bhàradvàja đến Thế Tôn, khi đã đến liền nói những
lời chào đón hỏi thăm xã giao với Thế Tôn và ngồi
xuống một bên, khi ngồi xuống một bên, thanh niên
Bà-la-môn Vàsettha bạch Thế Tôn:

- Tôn giả Gotama, một cuộc nghị luận về chánh đạo và tà đạo khởi lên giữa hai chúng tôi trong khi đi bách bộ để tĩnh dưỡng vừa đi vừa suy nghĩ, tư duy. Tôi nói như vầy: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo, hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực hành theo, đó là con đường do Bà-la- môn Pokkharasàti giảng dạy". Thanh niên Bà-la- môn Bhàradvàja nói như vầy: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực hành theo, đó là con đường do Bà-la-môn Tàrukkha giảng dạy". Tôn giả

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           109

Gotama , đó là sự tranh luận, sự luận chấp, đó là sự bất đồng ý kiến.

9. Này Vàsettha, Ngươi nói như vầy: "Đây là trực
đạo, đây là chánh đạo, hướng đến, dẫn đến cộng trú
với Phạm thiên cho những ai thực hành theo. Đó là
con đường do Bà-la-môn Pokkharasàti giảng dạy".
Còn thanh niên Bà-la-môn Bhàradvàja nói như vầy:
"Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn
đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực hành
theo, đó là con đường do Bà-la-môn Tàrukkha giảng
dạy". Này Vàsettha, ở nơi đây tranh biện về vấn đề
gì, luận chấp về vấn đề gì và bất đồng ý kiến về vấn
đề gì?

10. - Tôn giả Gotama, về vấn đề chánh đạo và tà đạo.
Tôn giả Gotama, nhiều Bà-la-môn thuyết dạy nhiều
con đường sai khác như các vị Bà-la-môn
Addhàriyà, các vị Bà-la-môn Tittiriyà, và các vị Bà-
la-môn Chandokà, các vị Bà-la-môn Chandavà, các
vị Bà-la-môn Bràhmacariyà - tất cả con đường này
hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho
những ai thực hành theo. Tôn giả Gotama, như gần
làng hay gần trị trấn có nhiều con đường sai khác,
nhưng tất cả con đường này đều dẫn đến làng. Cũng
vậy, Tôn giả Gotama, nhiều Bà-la-môn thuyết dạy
nhiều con đường sai khác - như các Bà-la-môn

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           110

Addhariyà, các vị Bà-la-môn Tittiriyà, các vị Bà-la-
môn Chandokà, các vị Bà-la-môn Chandàvà, các vị
Bà-la-môn Bràhmacariyà. Tất cả con đường này
hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho
những ai thực hành theo.

- Này Vàsettha, có phải Ngươi nói: "Chúng dẫn đến?"

- Tôn giả Gotama, vâng, tôi nói: "Chúng dẫn đến".

- Này Vàsettha, có phải Ngươi nói: "Chúng dẫn đến".

- Tôn giả Gotama, vâng, tôi nói: "Chúng dẫn đến".

- Này Vàsettha, có phải Ngươi nói: "Chúng dẫn đến".

- Tôn giả Gotama, vâng, tôi nói: "Chúng dẫn dến".

12. - Thế nào Vàsettha? Có Bà-la-môn nào trong những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà tận mặt đã thấy Phạm thiên?

- Tôn giả Gotama, không có vị nào.

- Thế nào Vàsettha? Có tôn sư nào của các Bà-la- môn tinh thông ba tập Vedà đã tận mặt thấy Phạm thiên?

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           111

- Tôn giả Gotama, không có vị nào.

- Thế nào Vàsettha? Có Bà-la-môn nào cho đến bảy đời tôn sư và đại tôn sư của những vị Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà đã tận mặt nhìn thấy Phạm thiên?

- Tôn giả Gotama, không có vị nào.

13. - Thế nào, này Vàsettha. Những vị tu sĩ thời cổ
trong các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, những
vị sáng tác các thần chú, những vị trì tụng thần chú
mà xưa kia những thần chú được hát lên, được trì
tụng, được ngâm vịnh và ngày nay những vị Bà-la-
môn tinh thông ba tập Vedà cũng hát lên, trì tụng và
ngâm giảng như các vị Atthaka (A-sá-ca) Vàmaka
(Bà-ma), Vàmadeva (Bà-ma-đề-bà), Angirasa
(Ương-kỳ-sá), Bhàradvàja (Bạt-la-đà-phan-xà),
Vàsettha (Bà-tất-sá), Kassapa (Ca-diếp), Bhagu (Bà-
cữu), những vị này có nói: "Chúng tôi biết, chúng tôi
thấy chỗ ở Phạm thiên, chỗ đến Phạm thiên, chỗ đi
Phạm thiên?"

- Tôn giả Gotama, không có vị nào.

14. - Này Vàsettha, như vậy Ngươi nói không có một Bà-la-môn nào trong những vị tinh thông ba tập Vedà đã tận mặt thấy Phạm thiên - không có một tôn sư nào của các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà đã

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            112

tận mặt thấy Phạm thiên, không có một đại tôn sư nào của các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà và đã tận mặt thấy Phạm thiên - không có một Bà-la-môn nào cho đến bảy đời đại tôn sư, tôn sư của những Bà- la-môn tinh thông ba tập Vedà đã tận mắt thấy Phạm thiên, trong những tu sĩ thời cổ, trong các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, những vị sáng tác các thần chú, những vi trì tụng thần chú mà xưa kia những thần chú được hát lên, được trì tụng, được ngâm vịnh và ngày nay những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà cũng hát lên, trì tụng và giảng dạy như các vị Atthaka,      Vàmaka,      Vàmadeva,       Vessàmita, Yamataggi, Angirasa, Bhàradvàja, Vàsettha, Kassapa, Bhagu, không có một vị nào đã nói: "Chúng tôi biết, chúng tôi thấy Phạm thiên ở đâu, Phạm thiên từ đâu đến, Phạm thiên sẽ đi đâu". Như vậy các bà Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà đã nói: "Chúng tôi không biết, chúng tôi không thấy con đường đưa đến cộng trú với Phạm thiên, nhưng chúng tôi thuyết dạy con đường ấy: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực hành theo".

Này Vàsettha, Ngươi nghĩ thế nào? Sự kiện là như vậy thời có phải lời nói của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là không chánh xác, hợp lý?

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            113

- Tôn giả Gotama, sự kiện là như vậy thời lời nói của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là không chánh xác, hợp lý.

15. - Này Vàsettha, những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không biết, không thấy con đường đưa đến cộng trú với Phạm thiên mà thuyết dạy: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực hành theo", thật không thể có sự kiện ấy. Này Vàsettha, ví như một chuỗi người mù ôm lưng nhau, người trước không thấy, người giữa cũng không thấy, người cuối cùng cũng không thấy. Như vậy, này Vàsettha lời nói của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, người đầu không thấy, giữa cũng không thấy, người cuối cùng cũng không thấy, giống như lời nói mù quáng. Lời nói của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà như vậy là lời nói đáng chê cười, là lời nói suông, là lời nói không tưởng, là lời nói trống rỗng.

16. - Này Vàsettha, nhà Ngươi nghĩ thế nào? Các Bà-
la-môn tinh thông ba tập Vedà như phần đông nhiều
người khác - có thể thấy mặt trăng, mặt trời không,
trong khi các vị này cầu khẩn, tán thán, vừa đi xung
quanh, vừa chấp tay và đảnh lễ chỗ mặt trăng, mặt
trời mọc và lặn?

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             114

- Thưa vâng, Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà như phần đông nhiều người khác có thể thấy mặt trăng, mặt trời, trong khi các vị này cầu khẩn, tán thán, vừa đi xung quanh, vừa chấp tay đảnh lễ chỗ mặt trăng, mặt trời mọc và lặn.

17. - Này Vàsettha, nhà Ngươi nghĩ thế nào? Các Bà- la-môn tinh thông ba tập Vedà - như phần đông nhiều người khác thấy mặt trăng, mặt trời, trong khi các vị này cầu khẩn, tán thán, vừa đi xung quanh, vừa chấp tay và đảnh lễ chỗ mặt trăng mặt trời mọc và lặn, những vị này có thể thuyết dạy con đường đưa đến sự cộng trú với mặt trăng mặt trời không? Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú với mặt trăng, mặt trời cho những ai thực hành theo?

- Tôn giả Gotama, không thể được!

18. - Này Vàsettha, Ngươi nói rằng các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà như phần đông nhiều người khác, thấy mặt trăng, mặt trời trong khi các vị này cầu khẩn tán thán, vừa đi xung quanh, vừa chấp tay và đảnh lễ chỗ mặt trăng, mặt trời mọc và lặn, những vị này không có thể thuyết dạy con đường đưa đến sự cộng trú với mặt trăng mặt trời: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cọng trú với mặt trăng, mặt trời cho những ai thực hành theo".

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            115

Ngươi cũng nói các Bà-la-môn tinh thông ba tập
Vedà không thể tận mắt thấy được Phạm thiên, các
tôn sư, các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không
thể tận mắt thấy được Phạm thiên, các đại tôn sư các
Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không thể tận mắt
thấy được Phạm thiên, các Bà-la-môn cho đến bảy
đời đại tôn sư, tôn sư của những Bà-la-môn tinh
thông ba tập Vedà không thể tận mắt thấy được Phạm
thiên. Ngươi cũng nói trong những tu sĩ thời cổ trong
các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, những vị sáng
tác các thần chú, được hát lên, được trì tụng, được
ngâm vịnh và ngày nay những Bà-la-môn cũng hát
lên, trì tụng và giảng dạy - như các vị Atthaka,
Vàmaka, Vàmadeva, Vessàmitta, Yamataggi,
Anigirasa, Bhàradvàja, Vàsettha, Kassapa, Bhagu,
không có một vị nào đã nói: "Chúng tôi biết, chúng
tôi thấy Phạm thiên ở đâu, Phạm thiên từ đâu đến,
Phạm thiên sẽ đi đâu". Như vậy các Bà-la-môn tinh
thông ba tập Vedà đã nói: "Chúng tôi không biết,
chúng tôi không thấy con đường đưa đến cộng trú
với Phạm thiên, nhưng chúng tôi thuyết dạy con
đường ấy: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng
đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai
thực hành theo". Này Vàsettha, nhà Ngươi nghĩ thế
nào? Sự kiện là như vậy, thời có phải lời nói của
những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là không
chánh xác, hợp lý?"

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            116

- Tôn giả Gotama, sự kiện là như vậy, thời lời nói của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là không chánh xác, hợp lý.

- Lành thay, này Vàsettha! Những Bà-la-môn tinh
thông ba tập Vedà không biết, không thấy con đường
đưa đến cọng trú với Phạm thiên mà thuyết dạy:
"Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn
đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực hành
theo". Thật không có sự kiện ấy.

19. Này Vàsettha, như có người nói: "Tôi yêu và ái luyến một cô gái đẹp trong nước này". Có người hỏi: "Này bạn, cô gái đẹp mà Ông yêu và ái luyến ấy, Ông có biết là người giai cấp nào, là Sát-đế-lỵ, hay Bà- la-môn, hay Phệ-xá, hay Thủ-đà?" Khi được hỏi, người ấy trả lời không biết. Có người hỏi: "Này bạn, cô gái đẹp Ông yêu và ái luyến ấy, Ông có biết tên gì, họ gì, lớn người, thấp người hay người bậc trung? Da đen sẩm, da ngăm ngăm đen hay da hồng hào? Ở tại làng nào, ấp nào, hay thành phố nào?" Khi được hỏi vậy, người ấy trả lời không biết. Có người hỏi: "Này bạn, như vậy có phải Ông đã yêu và đã ái luyến một người Ông không biết, không thấy?" Được hỏi vậy, vị ấy trả lời phải. Này Vàsettha, Ngươi nghĩ thế nào? Sự kiện là như vậy, thời có phải lời nói của người kia là không chánh xác, hợp lý?

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            117

- Vâng phải, Tôn giả Gotama. Sự kiện là như vậy, thời lời nói của người kia không chánh xác, hợp lý.

20. - Cũng vậy, này Vàsettha, Ngươi nói rằng các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không thể tận mắt thấy được Phạm thiên, các đại tôn sư các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không thể tận mắt thấy được Phạm thiên, các Bà-la-môn cho đến bảy đời đại tôn sư, tôn sư của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, không thể tận mắt thấy được Phạm thiên. Ngươi cũng nói những tu sĩ thời cổ trong các Bà-la- môn tinh thông ba tập Vedà, những vị sáng tác các thần chú, những vị trì tụng thần chú mà xưa kia các thần chú được hát lên, được trì tụng, được ngâm vịnh và ngày nay những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà cũng hát lên, cũng trì tụng và giảng dạy như các vị Vàmaka, Vàmadeva, Vessàmitta, Yamataggi, Angirasa, Bhàradvàja, Vàsettha, Kassapa, Bhagu, không có một vị nào đã nói: "Chúng tôi biết, chúng tôi thấy Phạm thiên ở đâu, Phạm thiên từ đâu đến, Phạm thiên sẽ đi đâu". Như vậy các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà đã nói: "Chúng tôi không biết, chúng tôi không thấy con đường đưa đến sự cộng trú với Phạm thiên nhưng chúng tôi thuyết dạy con đường ấy: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           118

thực hành theo".Này Vàsettha, Ngươi nghĩ thế nào?
Sự kiện là như vậy, thời có phải lời nói của những
Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là không chánh
xác, hợp lý?

- Tôn giả Gotama, sự kiện là như vậy thời lời nói của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là không chánh xác, hợp lý.

- Lành thay, Vàsettha, những Bà-la-môn tinh thông
ba tập Vedà không biết, không thấy con đường đưa
đến cộng trú với Phạm thiên mà thuyết dạy: "Đây là
trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn đến cộng
trú với Phạm thiên cho những ai thực hành theo", thật
không có sự kiện ấy.

21. Này Vàsettha, như một người muốn xây tại ngã tư đường một cái thang để leo lên lầu. Có người hỏi: "Này bạn, Ông muốn xây một cái thang để leo lên lầu, vậy Ông có biết lầu ấy là về hướng Đông, hay về hướng Tây, hay về hướng Bắc, hay về hướng Nam? Nhà lầu ấy cao hay thấp, hay trung bình?". Được hỏi vậy, vị ấy trả lời không biết. Có người hỏi: "Này bạn, như vậy có phải Ông xây một cái thang để leo lên một cái lầu mà Ông không biết, không thấy?". Hỏi vậy, vị ấy trả lời phải. Này Vàsettha, ngươi nghĩ thế nào? Sự kiện là như vậy, thời có phải lời nói

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            119

người kia không chánh xác, hợp lý?

- Vâng phải, bạch Thế Tôn. Sự kiện là như vậy thời lời nói của người kia là không chánh xác, hợp lý.

22. - Cũng vậy, này Vàsettha. Ngươi nói rằng các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không thể tận mắt thấy được Phạm thiên, các tôn sư các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không thể tận mắt thấy được Phạm thiên, các đại tôn sư các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không thể tận mắt thấy được Phạm thiên, các Bà-la-môn cho đến bảy đời đại tôn sư, tôn sư của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà không thể tận mắt thấy được Phạm thiên. Người cũng nói trong những ẩn sĩ thời cổ trong các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, những vị sáng tác các thần chú, những vị trì tụng thần chú mà xưa kia những thần chú được hát lên, được trì tụng, được bình tán và ngày nay những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà cũng hát lên, trì tụng và giảng dạy - như các vị Atthaka, Vamaka, Vàmadeva, Vessàmitta, Yamataggi, Angirasa, Bhàradvàja, Vàsettha, Kassapa, Bhagu, không có một vị nào đã nói: "Chúng tôi biết, chúng tôi thấy Phạm thiên ở đâu, Phạm thiên từ đâu đến, Phạm thiên sẽ đi đâu?" Như vậy các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà đã nói: "Chúng tôi không biết, chúng tôi không thấy con đường đưa đến sự cộng trú

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            120

với Phạm thiên nhưng chúng tôi thuyết dạy con
đường ấy: "Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng
đến, dẫn đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai
thực hành theo". Này Vàsettha, ngươi nghĩ thế nào?
Sự kiện là như vậy thời có phải lời nói của những
Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là không chánh
xác, hợp lý?

- Tôn giả Gotama, sự kiện là như vậy thời lời nói của những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là không chính xác hợp lý.

23. - Lành thay, Vàsettha. Những Bà-la-môn tinh
thông ba tập Vedà không biết, không thấy con đường
đưa đến cộng trú với Phạm thiên mà thuyết dạy:
"Đây là trực đạo, đây là chánh đạo hướng đến, dẫn
đến cộng trú với Phạm thiên cho những ai thực hành
theo". Thật không có sự kiện ấy.

24. Này Vàsettha, như sông Aciravati này, đầy tràn cho đến bờ khiến con quạ có thể uống được. Có người đến, có sự việc bên bờ bên kia, tìm đến bờ bên kia, hướng đến bờ bên kia và muốn lội qua bờ bên kia. Người đứng bờ bên này kêu bờ bên kia và nói: "Bờ bên kia, hãy lại đây! Bờ bên kia, hãy lại đây". Này Vàsettha, Ngươi nghĩ thế nào? Có phải vì người kia kêu gọi bờ bên kia, vì cầu khẩn, vì hy vọng, vì

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            121

tán thán mà bờ bên kia của sông Aciravati đến bờ bên này không?

- Tôn giả Gotama, không thể vậy.

25. - Cũng vậy, này Vàsettha, những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, loại bỏ những pháp tác thành người Bà-la-môn, tuân theo những pháp không tác thành người Bà-la-môn, những vị này đã nói: "Chúng tôi cầu khẩn Indra (Nhân-đà-la), chúng tôi cầu khẩn Soma (Tô-ma), chúng tôi cầu khẩn Vanena (Bà-lưu-va), chúng tôi cầu khẩn Isàna (Y-sa-na), chúng tôi cầu khẩn Pajàpati (Sanh chủ), chúng tôi cầu khẩn Brahmà (Phạm thiên), chúng tôi cầu khẩn Mahiddhi (Ma-hi-đề), chúng tôi cầu khẩn Yama (Dạ- ma). Này Vàsettha, những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà ấy, loại bỏ những pháp tác thành người Bà- la-môn - vì kêu gọi, vì cầu khẩn, vì hy vọng, vì tán thán, sau khi thân hoại mạng chung, những vị ấy sẽ cộng trú với Phạm thiên - Thật không có sự kiện ấy.

26. - Này Vàsettha, như sông Aciravati này, đầy tràn cho đến bờ khiến con quạ có thể uống được. Có người đến, có sự việc bên bờ bên kia, tiến đến bờ bên kia, hướng đến bờ bên kia, và muốn lội qua bờ bên kia. Người này đứng bên bờ này kêu bờ bên kia và nói: "Bờ bên kia hãy lại đây! Bờ bên kia hãy lại

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                            122

đây!" Này Vàsettha, Ngươi nghĩ thế nào? Có phải vì
người kia kêu gọi bờ bên kia, vì cầu khẩn, vì hy vọng,
vì tán thán mà bờ bên kia của sông Aciravati đến bờ
bên này không?

- Tôn giả Gotama, không thể vậy.

27. - Cũng vậy, này Vàsettha, có năm pháp khiến
dục lạc tăng thịnh. Năm pháp này được xem là sợi
dây chuyền, sợi dây thắng trong giới luật của bậc
Thánh. Thế nào là năm? Những sắc pháp do mắt cảm
nhận khả ái, mỹ miều, thích thú, hấp dẫn, câu hữu
với dục, ái lạc; những tiếng do tại cảm nhận... những
hương do mũi cảm nhận... những vị do lưỡi cảm
nhận.. những xúc do thân cảm nhận khả ái, mỹ miều,
thích thú, hấp dẫn, câu hữu với dục lạc. Này
Vàsettha, năm pháp khiến dục lạc tăng thịnh ấy,
được xem là sợi dây chuyền, sợi dây thắng trong giới
luật của bậc Thánh. Này Vàsettha, năm pháp khiến
dục lạc tăng thịnh ấy, các Bà-la-môn tinh thông ba
tập Vedà chấp trước, mê đắm, bị trói buộc, không
thấy nguy hiểm của chúng, không nhận thức sự
không thoát ly của chúng, đã tận hưởng năm pháp
ấy.

28. - Này Vàsettha, những Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, loại bỏ những pháp tác thành người Bà-la-

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             123

môn, tuân theo những pháp không tác thành người
Bà-la-môn, chấp trước, mê đắm, bị trói buộc, không
thấy nguy hiểm của chúng, không nhận thức sự
không thoát ly của chúng, tận hưởng chúng, bị trói
buộc bởi sự trói buộc của dục lạc, sau khi thân hoại
mạng chung sẽ cộng trú với Phạm thiên, thật không
có sự kiện ấy.

29. - Này Vàsettha, như sông Acivarati này, đầy tràn
cho đến bờ khiến con quạ có thể uống được. Có
người đến, có sự việc bên bờ bên kia, tìm đến bờ bên
kia, hướng đến bờ bên kia và muốn lội qua bờ bên
kia. Người này ở bên bờ này trùm đầu và nằm ngủ.
Này Vàsettha, nhà Ngươi nghĩ thế nào? Người ấy có
thể từ bên này của sông Aciravati đến bờ bên kia
không?

- Tôn giả Gotama, không có thể được.

30. - Cũng vậy, này Vàsettha, có năm triền cái được gọi là chướng ngại, cũng được gọi là triền cái, cũng được gọi là màn che, cũng được gọi là triền phược trong giới luật của bậc Thánh. Thế nào là năm? Dục cái, sân cái, hôn trầm thụy miên cái, trạo hối cái, nghi cái. Này Vàsettha, năm triền cái này được gọi là chướng ngại, cũng được gọi là triền cái, cũng được gọi là màn che, cũng được gọi là triền phược. Này

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                               124

Vàsettha, các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, bị
chướng ngại, bị triền phược, bị che đậy, bị trói buộc
bởi năm triền cái này, Này Vàsettha, thật vậy, những
Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà, loại bỏ những
pháp tác thành người Bà-la-môn, tuân theo những
pháp không tác thành người Bà-la-môn, bị chướng
ngại, bị triền phược, bị che đậy, bị trói buộc bởi năm
triền cái, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ cộng
trú với Phạm thiên - Thật không thể có sự kiện
ấy.

31. Này Vàsettha, Ngươi nghĩ thế nào? Ngươi có
nghe những Bà-la-môn niên cao lạp trưởng, tôn sư
và đại tôn sư cùng nhau nói chuyện không? Phạm
thiên có dục ái hay không dục ái?

- Tôn giả Gotama, không có dục ái.

- Có hận tâm hay không hận tâm?

- Tôn giả Gotama, không có hận tâm.

- Có sân tâm hay không sân tâm?

- Tôn giả Gotama, không có sân tâm.

- Có nhiễm tâm hay không có nhiễm tâm?

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             125

- Tôn giả Gotama, không có nhiễm tâm.

- Có tự tại hay không có tự tại?

- Tôn giả Gotama, có tự tại.

32. - Này Vàsettha, Ngươi nghĩ thế nào? Các Bà-la- môn tinh thông ba tập Vedà có dục ái hay không dục ái?

- Tôn giả Gotama, có dục ái.

- Có hận tâm hay không hận tâm?

- Tôn giả Gotama, có hận tâm.

- Có sân tâm hay không có sân tâm?

- Tôn giả Gotama, có sân tâm.

- Có nhiễm tâm hay không có nhiễm tâm?

- Tôn giả Gotama, có nhiễm tâm.

- Có tự tại hay không có tự tại?

- Tôn giả Gotama, không có tự tại.

33. - Này Vàsettha, Ngươi nói rằng các Bà-la-môn

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                         126

tinh thông ba tập Vedà là có tham ái, Phạm thiên
không có tham ái. Giữa các Bà-la-môn tinh thông
ba tập Vedà là có tham ái, với Phạm thiên không
có tham ái, có thể có một sự cộng hành, cộng trú
không?

- Tôn giả Gotama, không thể có được.

34. - Lành thay, Vàsettha. Này Vàsettha, những Bà-
la-môn tinh thông ba tập Vedà có dục ái ấy sau khi
thân hoại mạng chung sẽ cộng trú với Phạm thiên -
Thật không thể có sự kiện ấy.

35. - Này Vàsettha, Ngươi nói rằng các Bà-la-môn
tinh thông ba tập Vedà có hận tâm, Phạm thiên không
có hận tâm... các Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà
là có sân tâm, Phạm thiên không có sân tâm... các
Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà là có nhiễm tâm,
Phạm thiên không có nhiễm tâm... các Bà-la-môn
tinh thông ba tập Vedà không có tự tại, Phạm thiên
có tự tại. Giữa các Bà-la-môn tinh thông ba tập
Vedà, không có tự tại với Phạm thiên có tự tại có
thể có một sự cọng hành, cọng trú không?

- Tôn giả Gotama, không thể có được.

36. - Lành thay, Vàsettha. Này Vàsettha, những vị Bà-la-môn tinh thông ba tập Vedà sau khi thân hoại

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          127

mạng chung sẽ cộng trú với Phạm thiên - Thật không thể có sự kiện ấy.

Này Vàsettha, ở đời các Bà-la-môn dầu có tinh thông
ba tập Vedà, khi các vị này ngồi (với sự tự tín), thật
sự đang chìm (trong bùn lầy), và khi đang chìm
(trong bùn lầy) phải sống trong thất vọng, lầm tưởng
rằng đã đến cảnh giới an lạc hơn. Do vậy đối với
những Bà-la-môn tinh thông Vedà sự tinh thông ấy
được gọi là bãi sa mạc không có nước, sự tinh
thông ấy cũng được gọi là rừng rậm không có
đường lối, sự tinh thông ấy cũng được gọi là sự
bất hạnh.

37. Khi nghe vậy, thanh niên Bà-la-môn Vàsettha bạch Thế Tôn:

- Tôn giả Gotama, tôi có nghe nói Sa-môn Gotama biết con đường đưa đến cộng trú với Phạm thiên.

- Này Vàsettha, Ngươi nghĩ thế nào? Ở đây có người
sinh trưởng ở Manasàkata, nhưng chưa bao giờ rời
khỏi chỗ này. Có người hỏi con đường đưa đến
Manasàkata. Này Vàsettha, đối với người ấy đã sinh
trưởng ở Manasàkata, chắc không có gì nghi ngờ
hay khó khăn thì phải?

- Tôn giả Gotama, thật không có gì nghi ngờ hay khó

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             128

khăn. Vì cớ sao? Tôn giả Gotama, người ấy sinh trưởng ở Manasàkata đều biết rõ tất cả con đường đưa đến Manasàkata.

38. - Này Vàsettha, đối với người ấy đã sinh trưởng
Manasàkata, còn có thể nghi ngờ và có khó khăn hỏi
đến con đường đưa đến Manasàkata nhưng đối với
Như Lai thì không có nghi ngờ hay khó khăn gì
khi hỏi đến Phạm thiên giới hay con đường đưa
đến Phạm thiên giới! Này Vàsettha, Ta biết đến
Phạm thiên, Phạm thiên giới và con đường đưa
đến Phạm thiên giới.

39. Khi nghe nói vậy, thanh niên Bà-la-môn Vàsettha bạch Thế Tôn:

- Tôn giả Gotama, tôi đã nghe: "Sa-môn Gotama,
giảng dạy con đường đưa đến cộng trú với Phạm
thiên". Lành thay, nếu Sa-môn Gotama thuyết dạy
con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên! Mong
Tôn giả Gotama tế độ chúng Bà-la-môn!

- Này Vàsettha, vậy hãy lóng nghe và khéo tác ý kỹ? Ta sẽ nói:

40. Này Vàsettha, nay ở đời đức Như Lai xuất hiện, là bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          129

Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Đức
Như Lai sau khi tự mình chứng ngộ với thượng trí,
thế giới này với Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới,
gồm cả thế giới này với Sa-môn, Bà-la-môn, Trời,
Người lại tuyên thuyết điều Ngài đã chứng ngộ. Ngài
thuyết pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện đầy đủ
văn nghĩa, Ngài truyền dạy phạm hạnh hoàn toàn đầy
đủ thanh tịnh.

41. Người gia trưởng hay con vị gia trưởng, hay một người sinh ở giai cấp (hạ tiện) nào nghe pháp ấy. Sau khi nghe pháp, người ấy sanh lòng tín ngưỡng Như Lai. Khi có lòng tin ngưỡng ấy, vị này suy nghĩ: "Đời sống gia đình đầy những triền phược, con đường đầy những bụi đời. Đời sống xuất gia phóng khoáng như hư không. Thật rất khó cho một người sống ở gia đình có thể sống theo phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, hoàn toàn thanh tịnh, trắng bạch như vỏ ốc. Vậy ta nên cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình". Một thời gian sau, người ấy bỏ tài sản nhỏ hay bỏ tài sản lớn, bỏ bà con quyến thuộc nhỏ hay bà con quyến thuộc lớn, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, và xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

42. Khi đã xuất gia như vậy, vị ấy sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             130

nhặt, thọ lãnh và tu học trong giới pháp, thân nghiệp,
ngữ nghiệp, thanh tịnh. Mạng sống trong sạch, giới
hạnh đầy đủ, thủ hộ các căn, chánh niệm, tỉnh giác
và biết tri túc.

43. Này Vàsettha, thế nào là Tỷ-kheo giới hạnh cụ túc?

Ở đây, này Vàsettha, Tỷ-kheo từ bỏ sát sinh, tránh
xa sát sinh... (như kinh Sa-môn Quả, số 43 - 75) do
lạc thọ, tâm được định tĩnh... (như kinh Sa-môn Quả
số 75-98).

76. Vị ấy an trú, biến mãn một phương với tâm
câu hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy
phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy
cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy
phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến
mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên,
không hận, không sân.

77. Này Vàsettha, như người lực sĩ thổi tù và, khiến
tiếng được nghe khắp bốn phương, không có gì khó
khăn. Cũng vậy này Vàsettha, đối với mọi hình thức
của sự sống, không có ai là vị ấy bỏ qua hay bỏ sót
mà không biến mãn với tâm giải thoát, câu hữu với
từ. Này Vàsettha, đó là con đường đưa đến cộng trú
với Phạm thiên.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                             131

78. Lại nữa, này Vàsettha, vị Tỷ-kheo an trú, biến
mãn một phương với tâm câu hữu với bi... với tâm
câu hữu với hỷ... biến mãn một phương với tâm
câu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy
phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy,
cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang hết thảy
phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến
mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên,
không hận, không sân.

79. Này Vàsettha, như người lực sĩ thổi tù và khiến
tiếng được nghe khắp bốn phương, không có gì khó
khăn, cũng vậy này Vàsettha, đối với mọi hình thức
của sự sống, không có ai là vị ấy bỏ qua hay bỏ sót
mà không biến mãn với tâm giải thoát, cùng khởi
với xả. Này Vàsettha, đó là con đường đưa đến cộng
trú với Phạm thiên.

80. Này Vàsettha, Ngươi nghĩ thế nào? Tỷ-kheo an trú như vậy là có dục ái hay không dục ái?

- Tôn giả Gotama, không có dục ái.

- Có hận tâm hay không có hận tâm?

- Tôn giả Gotama, không có hận tâm.

- Có sân tâm hay không có sân tâm?

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           132

- Tôn giả Gotama, không có sân tâm.

- Có nhiễm tâm hay không có nhiễm tâm?

- Tôn giả Gotama, không có nhiễm tâm.

- Có tự tại hay không có tự tại?

- Tôn giả Gomata, có tự tại.

81. Này Vàsettha, Ngươi nói Tỷ-kheo không có dục
ái, Phạm thiên không có dục ái. Giữa Tỷ-kheo không
có dục ái với Phạm thiên không có dục ái, có thể có
một sự cọng hành, cọng trú không?

- Tôn giả Gotama, có thể có được.

- Lành thay, Vàsettha. Này Vàsettha, Tỷ-kheo sau khi thân hoại mạng chung sẽ cọng trú với Phạm thiên. Thật có thể có sự kiện ấy.

Này Vàsettha, Ngươi nói Tỷ-kheo không có hận tâm,
Phạm thiên không có hận tâm... Tỷ-kheo không có
nhiễm tâm, Phạm thiên không có nhiễm tâm. Tỷ-
kheo có tự tại, Phạm Thiên có tự tại. Giữa Tỷ-kheo
có tự tại với Phạm thiên có tự tại, có thể có một sự
cọng hành, cọng trú không?

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                           133

- Tôn giả Gotama, có thể có được.

- Lành thay, Vàsettha. Này Vàsettha, Tỷ-kheo sau khi thân hoại mạng chung sẽ cọng trú với Phạm thiên. Sự kiện ấy thật có thể có.

82. Khi nghe nói vậy, hai thanh niên Bà-la-môn Vàsettha và Bharadvàja bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu
thay, Tôn giả Gotama,! Tôn giả Gotama, như người
dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi
bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc
hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai
có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy Chánh pháp đã
được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày. Và
nay chúng con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y
Pháp và quy y Tỷ-kheo Tăng. Mong Tôn giả Gotama
nhận chúng con làm đệ tử; từ này trở đi cho đến
mạng chung, chúng con trọn đời quy ngưỡng.

CON ĐƯỜNG LÊN CHƯ THIÊN                          134
