Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 150 - Đối Trị Tâm Bệnh
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 150

ĐỐI TRỊ
TÂM BỆNH
Chịu trách nhiệm chính tả:
TÂM MINH ANH

150

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC

DẪN NHẬP .............................................................4

1     10 tưởng trị 10 bệnh - Kinh GIRIMÀNANDA – Tăng IV, 384 .....................................................9 2     4 niệm xứ để đoạn tận 5 xan tham - Kinh XAN THAM – Tăng IV, 228 ...................................16 3     7 giác chi đâm thủng phá vở tham sân si - Kinh Thể Nhập – Tương V, 139 ..............................17 4     7 tưởng trị 7 bệnh - Kinh TƯỞNG 2 – Tăng III, 342...................................................................19 5     9 cách niệm thân để trị Tham, Sân - Kinh SAU KHI AN CƯ – Tăng IV, 96 ............................27 6     Kinh TRẠO CỬ – Tăng III, 268 ....................34 7     Kinh TỊNH TƯỚNG – Tăng I, 11 ..................35 8     Kinh UDÀYI – Tăng III, 70 ...........................38 9     Kinh XUẤT LY GIỚI – Tăng III, 25 .............42 10 Kinh ĐOẠN GIẢM – 8 Trung I, 97 ...............46

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                                           1

11 Niệm hơi thở vô hơi thở ra để cắt đứt tầm - Kinh CHÁNH GIÁC – Tăng IV, 64 ........................64 12 Thuốc trị Sân - Kinh TRỪ KHỬ HIỀM HẬN 1 – Tăng II, 613 .................................................69 13 Thuốc trị Tham - 11 pháp diệt tham ái - Kinh THAM ÁI 1 – Tăng IV, 709 ...........................77 14 Thuốc trị Tham - 3 pháp - Kinh ĐỊNH – Tăng I, 547...................................................................79 15 Thuốc trị Tham - 4 pháp - Kinh THAM – Tăng II, 301 ..............................................................81 16 Thuốc trị Tham - 6 pháp - Kinh THAM 1 – Tăng III, 273 ............................................................84 17 Thuốc trị Tham - 7 pháp - Kinh THẮNG TRI THAM 1 – Tăng III, 486 ................................87 18 Thuốc trị Tham - 8 pháp - Kinh THẮNG TRI THAM ÁI 1 – Tăng IV, 60 .............................90 19 Thuốc trị Tham - 9 pháp - Kinh THẮNG TRI THAM 1 – Tăng IV, 234 ................................95 20 Thuốc trị Tham sân si - Kinh THAM – Tăng III, 264...................................................................98

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                                        2

21 Thuốc trị bá bệnh - Kinh PHẨM NIỆM XỨ – Tăng IV, 225 ...................................................99 22 Thuốc trị danh lợi - Kinh HÀNG MA – 50 Trung I, 727 .............................................................109 23 Thuốc trị hôn trầm - Kinh NGỦ NGỤC – Tăng III, 396 ..........................................................123 24 Thuốc trị nhiều bệnh - Kinh KHÔNG CÓ HẠN CHẾ 1 – Tăng III, 260 ..................................132 25 ĐẠI Kinh GIÁO GIỚI LAHẦULA – 62 Trung II, 183 ............................................................143

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                                       3

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                         4

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                        5

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                         6

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                        7

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                           8

1        10 tưởng trị 10 bệnh - Kinh GIRIMÀNANDA – Tăng IV, 384

GIRIMÀNANDA – Tăng IV, 384

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu
vườn của ông Anàthapindika. Lúc bấy giờ, Tôn giả
Girimànanda bị bịnh, khổ đau, bị trọng bịnh. Rồi Tôn
giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế
Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

2. - Tôn giả Girimànanda, bạch Thế Tôn, bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh. Lành thay, nếu Thế Tôn đi đến Tôn giả Girimànanda, vì lòng từ mẫn.

- Này Ànanda, nếu Thầy đi đến Tỷ-kheo
Girimànanda và đọc lên mười tưởng, thời sự kiện
này có thể xảy ra: Tỷ-kheo Girimànanda sau khi
được nghe mười tưởng, bệnh của vị ấy có thể
được thuyên giảm ngay lập tức!

3. Thế nào là mười?

1. Tưởng vô thường. 2. Tưởng vô ngã. 3. Tưởng bất tịnh.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    9

4.  Tưởng nguy hại.
5. Tưởng đoạn tận.
6. Tưởng từ bỏ.
7. Tưởng đoạn diệt.
8. Tưởng nhàm chán đối với tất cả thế giới.
9. Tưởng vô thường trong tất cả hành.
10. Tưởng niệm hơi thở vô hơi thở ra.

Và này Ànanda, thế nào là tưởng vô thường?

4. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo đi đến ngôi rừng, hay
đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, quán sát như
sau: "Sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là
vô thường, hành là vô thường, thức là vô thường."
Như vậy vị ấy trú, tùy quán vô thường, trong năm
thủ uẩn này. Này Ànanda, đây gọi là tưởng vô
thường.

Và này Ànanda, thế nào là tưởng vô ngã?

5. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng hay đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, quán sát như sau: "Mắt là vô ngã, các sắc là vô ngã; tai là vô ngã, các tiếng là vô ngã; mũi là vô ngã, các hương là vô ngã; lưỡi là vô ngã, các vị là vô ngã; thân là vô ngã, xúc là vô ngã; ý là vô ngã, các pháp là vô ngã." Này Ànanda, đây gọi là tưởng vô ngã.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   10

Và này Ananda, thế nào là tưởng bất tịnh?

6. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo quán sát thân này từ bàn chân trở lên, từ đỉnh tóc trở xuống, được da bao bọc, đầy những vật bất tịnh sai biệt như: "Trong thân này có tóc, lông, móng, răng, da, thịt, dây gân, xương, tủy, thận, quả tim, gan, hoành cách mô, lá lách, phổi, ruột, màng ruột, bụng, phân, mật, đàm (niêm dịch), mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt, mở da, nước miếng, nước mũi, nước ở khớp xương, nước tiểu". Như vậy, vị ấy trú quán bất tịnh trong thân này. Này Ànanda, đây gọi là tưởng bất tịnh.

Và này Ànanda, thế nào là tưởng nguy hại?

7. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, quán sát như sau: "Nhiều khổ là thân này, nhiều sự nguy hại. Như vậy trong thân này, nhiều loại bệnh khởi lên. Ví như bệnh đau mắt, bệnh đau về tai, bệnh đau mũi, bệnh đau lưỡi, bệnh đau thân, bệnh đau đầu, bệnh đau vành tai, bệnh đau miệng, bệnh đau răng, bệnh ho, bệnh suyễn, bệnh sổ mũi, bệnh sốt, bệnh già yếu, bệnh đau yếu, bệnh đau bụng, bất tỉnh, kiết lỵ, bệnh đau bụng quặn, bệnh thổ tả, bệnh hủi, bệnh ung nhọt, bệnh ghẻ lở, bệnh ho lao, bệnh trúng gió, bệnh da, bệnh ngứa, bệnh da đóng vảy, bệnh hắc lào lang ben, bệnh ghẻ, bệnh huyết đảm (mật trong máu), bệnh đái

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     11

đường, bệnh trĩ, bệnh mụt nhọt, bệnh ung thư ung
loét, các bệnh khởi lên từ gió; bệnh do hòa hợp các
thể dịch sinh ra; các bệnh do thời tiết sanh; các bệnh
do làm việc quá độ sanh; các bệnh do sự trùng hợp
các sự kiện; các bệnh do nghiệp thuần thục, lạnh,
nóng, đói khát, đại tiện, tiểu tiện". Như vậy, vị ấy
sống, quán sự nguy hại trong thân này. Này Ananda,
đây gọi là các tưởng nguy hại.

Và này Ànanda, thế nào là tưởng đoạn tận?

8. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo, không có chấp nhận
dục tầm đã sanh, từ bỏ, tẩy sạch, chấm dứt, đi đến
không sanh trưởng; không có chấp nhận sân tầm đã
sanh, từ bỏ, tẩy sạch, chấm dứt, đi đến không sanh
trưởng; không có chấp nhận hại tầm... đã sanh...;
không có chấp nhận các ác bất thiện pháp tiếp tục
khởi lên, từ bỏ, tẩy sạch, chấm dứt, đi đến không
sanh trưởng. Này Ànanda, đây được gọi tưởng đoạn
tận.

Và này Ànanda, thế nào là tưởng từ bỏ?

9. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay
đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, duy xét
như sau: "Đây là an tịnh, đây là thù thắng, tức là sự
an chỉ tất cả hành, sự từ bỏ tất cả sanh y, ái diệt, ly
tham, Niết bàn.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     12

Và này Ànanda, thế nào là tưởng đoạn diệt?

10. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng,
hay đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, suy
xét như sau: "Đây là an tịnh, đây là thù thắng, tức là
sự an chỉ tất cả hành, sự từ bỏ tất cả sanh y, ái diệt,
ly tham, Niết bàn".

Và này Ànanda, thế nào là tưởng không ưa thích trong tất cả thế giới?

11. Ở đây, này Ànanda, phàm ở đời có những chấp
thủ phương tiện, tâm quyết định, thiên kiến, tùy miên
nào, Tỷ-kheo từ bỏ chúng, không ưa thích, không
chấp thủ. Này Ànanda, đây gọi là tưởng không hoan
hỷ đối với tất cả thế gian.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tưởng vô thường trong tất cả hành?

12. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo bực phiền, xấu hổ, nhàm chán đối với tất cả hành. Này Ànanda, đây gọi là vô thường trong tất cả hành.

Và này Ananda, thế nào là tưởng niệm hơi thở vào, hơi thở ra?

13. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng hay đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, ngồi kiết-

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     13

già, lưng thẳng, để niệm trước mặt. Chánh niệm, vị ấy thở vô; chánh niệm, vị ấy thở ra.

1.  Thở vô dài, vị ấy rõ biết: "Tôi thở vô dài". Thở
ra dài, vị ấy rõ biết: "Tôi thở ra dài";
2. Thở vô ngắn, vị ấy rõ biết: "Tôi thở vô ngắn".
Thở ra ngắn, vị ấy rõ biết: "Tôi thở ra ngắn".
3. "Cảm giác toàn thân, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác toàn thân, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
4. "An tịnh thân hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
"An tịnh thân hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
5. "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở ra », vị ấy tập.
6. "Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở ra », vị ấy tập.
7. "Cảm giác tâm hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác tâm hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
8. "An tịnh tâm hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"An tịnh tâm hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
9. "Cảm giác về tâm, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác về tâm, Tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
10. "Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
11. "Với tâm định tĩnh, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm định tĩnh, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
12. "Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    14

13. "Quán vô thường, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Quán vô thường, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
14. "Quán ly tham, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán
ly tham, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
15. "Quán đoạn diệt, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Quán đoạn tiệt, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
16. "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán
từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.

Này Ànanda, đó là niệm hơi thở vô, hơi thở ra.

14. Này Ànanda, nếu Thầy đi đến Tỷ-kheo
Girimànanda và đọc lên mười tưởng này, sự kiện này
có xảy ra: Tỷ-kheo Girimànanda, sau khi nghe mười
tưởng này, bệnh của vị ấy được thuyên giảm ngay
lập tức".

15. Rồi Tôn giả Ànanda, sau khi học thuộc từ Thế
Tôn mười tưởng này, đi đến Tôn giả Girimànanda,
sau khi đến, nói lên với Tôn giả Girimànanda mười
tưởng này. Và Tôn giả Girimànanda, sau khi nghe
mười tưởng này, bệnh của vị ấy được thuyên giảm
ngay lập tức. Tôn giả Girimànanda, được thoát khỏi
bệnh ấy. Được đoạn tận như vậy là chứng bệnh ấy
của Tôn giả Girimànanda.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   15

2      4 niệm xứ để đoạn tận 5 xan tham - Kinh XAN THAM – Tăng IV, 228

XAN THAM – Tăng IV, 228

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm xan tham này.

2. Thế nào là năm?

- Xan tham trú xứ,
- Xan tham gia đình,
- Xan tham lợi dưỡng,
- Xan tham dung sắc,
- Xan tham pháp.

3. Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm xan tham này, Bốn niệm xứ cần phải tu tập... Bốn niệm xứ này cần phải tu tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                16

3        7 giác chi đâm thủng phá vở tham sân si - Kinh Thể Nhập – Tương V, 139

Thể Nhập – Tương V, 139

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các ông con đường thể nhập phần (nibbedhabhàgiyam). Hãy lắng nghe.

3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con đường thể nhập phần?

Tức là bảy giác chi. Thế nào là bảy? Niệm giác chi, trạch pháp giác chi, tinh tấn giác chi, hỷ giác chi, khinh an giác chi, định giác chi, xả giác chi.

4) Khi nghe nói vậy, Tôn giả Udàyi bạch Thế Tôn:

-- Tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, bạch Thế Tôn, bảy giác chi đưa đến thể nhập?

5) -- Ở đây, này Udàyi, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi
liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến
đoạn diệt, hướng đến từ bỏ, quảng đại, to lớn, vô
lượng, không sân.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   17

- Vị ấy nhờ tâm tu tập niệm giác chi, đâm thủng
được (nibbijjhati), phá vỡ được (padàleti) tham
uẩn từ trước chưa từng bị đâm thủng, từ trước
chưa từng bị phá vỡ.
- Vị ấy đâm thủng được, phá vỡ được sân uẩn từ
trước chưa từng bị đâm thủng, từ trước chưa từng
bị phá vỡ.
- Vị ấy đâm thủng được, phá vỡ được si uẩn từ
trước chưa từng bị đâm thủng, từ trước chưa từng
bị phá vỡ.

... Tu tập xả giác chi liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ, quảng đại, to lớn, vô lượng, không sân.

Vị ấy nhờ tâm tu tập xả giác chi, đâm thủng được, phá vỡ được tham uẩn từ trước chưa từng bị đâm thủng, từ trước chưa từng bị phá vỡ; vị ấy đâm thủng được, phá vỡ được sân uẩn từ trước chưa từng bị đâm thủng, từ trước chưa từng bị phá vỡ; vị ấy đâm thủng được, phá vỡ được si uẩn từ trước chưa từng bị đâm thủng, từ trước chưa từng bị phá vỡ.

6) Tu tập như vậy, làm cho sung mãn như vậy, này Udàyi, bảy giác chi đưa đến thể nhập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     18

4      7 tưởng trị 7 bệnh - Kinh TƯỞNG 2 – Tăng III, 342

TƯỞNG 2 –Tăng III, 342

1. - Có bảy tưởng này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu cánh.

2. Thế nào là bảy?

- Tưởng bất tịnh,
- Tưởng chết,
- Tưởng nhàm chán đối với các món ăn,
- Tưởng không hoan hỷ đối với tất cả thế giới,
- Tưởng vô thường,
- Tưởng khổ trong vô thường,
- Tưởng vô ngã trong khổ.

3. Tưởng bất tịnh, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu cánh, được nói đến như vậy. Do duyên gì được nói đến như vậy?

4. Này các Tỷ-kheo, khi một Tỷ-kheo sống nhiều với các tưởng bất tịnh, thời tâm thối lui, tâm trở lưng, quay lưng để không đắm vào các dâm dục; do đó tâm

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     19

vị ấy không căng thẳng, thanh thản, khởi lên nhàm chán.

- Ví như, này các Tỷ-kheo, lông gà hay là dây gân
quăng vào lửa thời thối lui, trở lưng, quay lưng,
và không căng thẳng. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo,
khi một Tỷ-kheo sống nhiều với các tưởng bất
tịnh, thời tâm thối lui, tâm trở lưng, quay lưng để
không đắm vào các dâm dục; do đó tâm vị ấy
không căng thẳng, thanh thản, khởi lên nhàm
chán.
- Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với các
tưởng bất tịnh, nhưng tâm lại chạy theo, đắm vào
dâm dục, không khởi lên nhàm chán, thời Tỷ-kheo
ấy cần phải hiểu rằng: "Tưởng bất tịnh không
được ta tu tập, ở nơi ta không có sự sai khác trước
và sau. Ta không đạt được quả tu tập". Ở đấy, vị
ấy tỉnh giác như vậy.
- Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với các
tưởng bất tịnh, thời tâm thối lui, tâm trở lưng,
quay lưng để không đắm vào các dâm dục, do đó
tâm vị ấy không căng thẳng, thanh thản, khởi lên
nhàm chán, thời Tỷ-kheo ấy cần phải hiểu rằng:
"Tưởng bất tịnh được ta tu tập; ở nơi ta có sự sai
khác trước và sau. Ta đạt được quả tu tập". Ở đấy,
vị ấy tỉnh giác như vậy.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   20

Tưởng bất tịnh, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu cánh, được nói đến như vậy. Do duyên này, được nói đến như vậy.

5. Tưởng chết, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, được nói đến như vậy. Do duyên gì được nói đến như vậy?

6. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống nhiều với tưởng
chết, thời tâm thối lui, tâm trở lưng, quay lưng
không thích thú sự sống, do đó tâm vị ấy không
căng thẳng, thanh thản, khởi lên nhàm chán.

... (như số 4 ở trên, chỉ khác trước là tưởng bất tịnh, đây là tưởng chết, với sự thay đổi cần thiết)... Do duyên này, được nói đến như vậy.

7. Tưởng nhàm chán đối với món ăn, này các Tỷ-
kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả
lớn, có lợi ích lớn, như vậy được nói đến. Do duyên
gì được nói đến như vậy?

8. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với các
tưởng nhàm chán đối với các món ăn, thời tâm thối
lui, tâm trở lưng, quay lưng không tham ái các vị;
do đó tâm vị ấy không căng thẳng, thanh thản, khởi
lên nhàm chán.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     21

... (như số 4 ở trên, chỉ khác đây là tưởng nhàm chán đối với các món ăn)... Do duyên này được nói đến như vậy.

9. Tưởng không hoan hỷ đối với các thế giới, này
các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn,
có quả lớn, có lợi ích lớn, như vậy được nói đến. Do
duyên gì được nói đến như vậy?

10. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với
tưởng không hoan hỷ đối với các thế giới, thời tâm
thối lui, tâm trở lưng, quay lưng với các lòe loẹt của
thế giới, do đó tâm vị ấy không căng thẳng, thanh
thản, khởi lên nhàm chán.

... (như số 4 ở trên, chỉ khác đây là tâm không hoan hỷ đối với các thế giới và những thay đổi cần thiết)... Do duyên này được nói đến như vậy.

11. Tưởng vô thường, này các Tỷ-kheo, được tu tập,
được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn,
như vậy được nói đến. Do duyên gì được nói đến như
vậy?

12. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với tưởng vô thường, thời tâm thối lui, tâm trở lưng, quay lưng với các lợi dưỡng, cung kính, danh vọng;

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     22

do đó tâm vị ấy không căng thẳng, thanh thản, khởi lên nhàm chán.

... (như số 4 ở trên, chỉ khác đây là tưởng vô thường với những thay đổi cần thiết)...

13. Tưởng khổ trên vô thường, này các Tỷ-kheo,
được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có
lợi ích lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu
cánh, được nói đến như vậy. Do duyên gì được nói
đến như vậy?

14. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với các tưởng khổ trên vô thường, thời các tưởng sợ hãi sắc bén được an lập trên thụ động, biếng nhác, thả lỏng, phóng dật, không chú tâm, không quán sát.

- Ví như một kẻ giết người giơ đao lên.
- Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với
các tưởng khổ trên vô thường, nhưng các tưởng
sợ hãi sắc bén không được an lập trên thụ động,
biếng nhác, thả lỏng, phóng dật, không chú
tâm, không quán sát; thời giống như một kẻ
giết người giơ đao lên. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo ấy cần phải hiểu rằng: "Tưởng khổ trên vô
thường không được ta tu tập; ở nơi ta không có
sự sai khác trước và sau. Ta không đạt được

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   23

quả của sự tu tập." Ở đây, vị ấy tỉnh giác như
vậy.
- Nhưng này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống
nhiều với các tưởng khổ trên vô thường, thời
các tưởng sợ hãi sắc bén an lập trên thụ động,
biếng nhác, thả lỏng, phóng dật, không chú
tâm, không quán sát, ví như một kẻ giết người
giơ đao lên. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo cần
phải hiểu rằng: "Tưởng khổ trên vô thường
được ta tu tập; ở nơi ta có sự sai khác trước và
sau. Ta đạt được quả của sự tu tập." Ở đây, vị
ấy tỉnh giác như vậy.

Tưởng khổ trên vô thường, này các Tỷ-kheo, được
tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích
lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu cánh,
được nói đến như vậy. Do duyên này được nói đến
như vậy.

15. Tưởng vô ngã trên khổ, này các Tỷ-kheo, được
tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích
lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm mục đích,
được nói đến như vậy. Do duyên gì được nói đến như
vậy?

16. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với các tưởng vô ngã trên khổ, này các Tỷ-kheo, ý của vị ấy thoát khỏi các tư tưởng ngã, ngã sở, ngã mạn,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   24

đối với cái thân có thức nầy và đối với tất cả tướng ở ngoài, khéo giải thoát, được an tịnh, vượt qua các thiên kiến.

- Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều với
tâm chất chứa tưởng vô ngã trên khổ, này các
Tỷ-kheo, ý của vị ấy không thoát khỏi các tư
tưởng ngã, ngã sở, ngã mạn, đối với cái thân có
thức nầy và đối với tất cả tướng ở ngoài, khéo
giải thoát, được an tịnh, vượt qua các thiên
kiến. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy cần phải
hiểu rằng: "Tưởng vô ngã trên khổ không được
ta tu tập; ở nơi ta không có sự sai khác trước
và sau. Ta không đạt được quả của sự tu tập."
Ở đây, vị ấy tỉnh giác như vậy.
- Nhưng này Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo sống nhiều
với các tưởng vô ngã trên khổ, này các Tỷ-
kheo, ý của vị ấy thoát khỏi các tư tưởng ngã,
ngã sở, ngã mạn, đối với cái thân có thức và đối
với tất cả tướng ở ngoài, khéo giải thoát, được
an tịnh, vượt qua các thiên kiến. Này các Tỷ-
kheo, Tỷ-kheo ấy cần phải hiểu rằng: "Tưởng
vô ngã trên khổ được ta tu tập; ở nơi ta có sự
sai khác trước và sau. Ta đạt được quả của sự
tu tập." Ở đây, vị ấy tỉnh giác như vậy.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    25

Tưởng vô ngã trên khổ, này các Tỷ-kheo, được tu
tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích
lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu cánh,
được nói đến như vậy. Do duyên gì được nói đến như
vậy.

Bảy tưởng này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn, thể nhập vào bất tử, lấy bất tử làm cứu cánh.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                26

5     9 cách niệm thân để trị Tham, Sân - Kinh SAU KHI AN CƯ – Tăng IV, 96

SAU KHI AN CƯ – Tăng IV, 96

1. Như vậy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu
vườn ông Anàthapindika, rồi Tôn giả Sàriputta đi
đến Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả
Sàriputta bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con đã sống an cư trong mùa mưa tại Sàvatthi. Bạch Thế Tôn, nay con muốn ra đi du hành trong quốc độ.

- Này Sàriputta, nay Thầy hãy làm những gì Thầy nghĩ là hợp thời.

Rồi Tôn giả Sàriputta từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Ngài rồi ra đi.

2. Rồi một Tỷ-kheo, sau khi Tôn giả Sàriputta ra đi không bao lâu, bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Sàriputta xâm phạm con, đã bỏ đi du hành không có xin lỗi con.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                 27

Thế Tôn cho gọi một Tỷ-kheo:

- Này Tỷ-kheo, hãy đến nhân danh Ta, nói với Sàriputta: "Thưa Hiền giả, bậc Đạo Sư cho gọi Hiền giả".

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy, vâng đáp Thế Tôn, đi đến Tôn giả Sàriputta, sau khi đến, nói với Tôn giả Sàriputta:

- Thưa Hiền giả Sàriputta, bậc Đạo Sư cho gọi Hiền giả.

- Thưa vâng, này Hiền giả.

Tôn giả Sàriputta vâng đáp Tỷ-kheo ấy. Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahà Moggallàna và Tôn giả Ànanda cầm chìa khóa, đi từ tinh xá này đến tinh xá khác nói rằng:

- Chư Tôn giả hãy đến! Chư Tôn giả hãy đến! Nay Tôn giả Sàriputta sẽ rống tiếng rống con sư tử trước mặt Thế Tôn.

3. Rồi Tôn giả Sàriputta đi đến Thế Tôn, sau khi đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên Thế Tôn, nói với Tôn giả Sàriputta đang ngồi xuống một bên:

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     28

- Ở đây, này Sàriputta, một đồng Phạm hạnh có điều bất mãn với Thầy: "Bạch Thế Tôn, Tôn giả Sàriputta xâm phạm con đã ra đi không có xin lỗi con".

4. - Thật vậy, bạch Thế Tôn, với ai không an trú thân
niệm trên thân, người ấy, ở đây, sau khi xâm phạm
một vị đồng Phạm hạnh, có thể bỏ đi du hành, không
có xin lỗi.

- Ví như, bạch Thế Tôn, trên đất, người ta quăng đồ
tịnh, quăng đồ bất tịnh, quăng phẩn uế, quăng
nước tiểu, nhổ nước miếng, quăng mủ và quăng
máu; tuy vậy đất không lo âu, không xấu hổ, hay
không nhàm chán. Cũng vậy, bạch Thế Tôn, con
an trú với tâm như đất, rộng rãi, rộng lớn, vô
lượng, không hận, không sân. Bạch Thế Tôn, với
ai không an trú thân niệm, người ấy ở đây, sau khi
xâm phạm một vị đồng Phạm hạnh, có thể bỏ đi
du hành, không có xin lỗi.
- Ví như, bạch Thế Tôn, trong nước người ta rửa
đồ tịnh, rửa đồ bất tịnh, rửa sạch phẩn uế, rửa
sạch nước tiểu, rửa sạch nước miếng, rửa sạch
máu, rửa sạch mủ; tuy vậy nước không lo âu,
không xấu hổ, không nhàm chán. Cũng vậy, bạch
Thế Tôn, con an trú với tâm như nước, rộng rãi,
rộng lớn, vô lượng, không hận, không sân. Bạch
Thế Tôn, với ai không an trú thân niệm, người ấy

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   29

ở đây, sau khi xâm phạm một vị đồng Phạm hạnh,
có thể bỏ đi du hành, không có xin lỗi.
- Ví như, bạch Thế Tôn, lửa đốt các đồ tịnh, đốt các
đồ bất tịnh, đốt phẩn uế, đốt nước tiểu, đốt nước
miếng, đốt mủ, đốt máu; tuy vậy lửa không lo âu,
không xấu hổ, không nhàm chán. Cũng vậy, bạch
Thế Tôn, con an trú với tâm như lửa, rộng rãi,
rộng lớn, vô lượng, không hận, không sân. Bạch
Thế Tôn, với ai không an trú thân niệm, người ấy
ở đây, sau khi xâm phạm một vị đồng Phạm hạnh,
có thể bỏ đi du hành, không có xin lỗi.
- Ví như, bạch Thế Tôn, gió thổi các đồ tịnh, thổi
các đồ bất tịnh, thổi phẩn uế, thổi nước tiểu, thổi
nước miếng, thổi mủ, thổi máu; tuy vậy gió không
lo âu, không xấu hổ, không nhàm chán. Cũng vậy,
bạch Thế Tôn, con an trú với tâm như gió, rộng
rãi, rộng lớn, vô lượng, không hận, không sân.
Bạch Thế Tôn, với ai không an trú thân niệm,
người ấy ở đây, sau khi xâm phạm một vị đồng
Phạm hạnh, có thể bỏ đi du hành, không có xin
lỗi.
- Ví như, bạch Thế Tôn, một miếng vải lau chùi lau
các đồ tịnh, lau các đồ bất tịnh, lau phẩn uế, lau
nước tiểu, lau nước miếng, lau mủ, lau máu; tuy
vậy miếng vải lau chùi không lo âu, không xấu hổ,
không nhàm chán. Cũng vậy, bạch Thế Tôn, con
an trú với tâm như miếng vải lau chùi, rộng rãi,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   30

rộng lớn, vô lượng, không hận, không sân. Bạch
Thế Tôn, với ai không an trú thân niệm, người ấy
ở đây, sau khi xâm phạm một vị đồng Phạm hạnh,
có thể bỏ đi du hành, không có xin lỗi.
- Ví như, bạch Thế Tôn, con trai của một người
Candàla (Chiên-đà-la: hạ liệt) hay con gái của
một người Candàla, với tay cầm bát ăn xin, mặc
đồ rách rưới, đi vào làng hay đi vào thị trấn, với
một tâm trạng hạ liệt. Cũng vậy, bạch Thế Tôn,
con an trú với tâm giống như con Chiên-đà-la,
rộng rãi, rộng lớn, vô lượng, không hận, không
sân. Bạch Thế Tôn, với ai không an trú thân niệm,
người ấy ở đây, sau khi xâm phạm một vị đồng
Phạm hạnh, có thể bỏ đi du hành, không có xin
lỗi.
- Ví như, bạch Thế Tôn, một con bò đực, với sừng
bị cưa, hiền lương, khéo điều phục, khéo huấn
luyện, đi lang thang từ đường này đến đường
khác, từ ngã tư này đến ngã tư khác, không hại
một ai với chân hay với sừng. Cũng vậy, bạch Thế
Tôn, con an trú với tâm giống như một con bò
đực với sừng bị cưa, rộng rãi, rộng lớn, vô lượng,
không hận, không sân. Bạch Thế Tôn, với ai
không an trú thân niệm, người ấy ở đây, sau khi
xâm phạm một vị đồng Phạm hạnh, có thể bỏ đi
du hành, không có xin lỗi.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  31

- Ví như, bạch Thế Tôn, một nữ nhân hay một nam
nhân còn trẻ tuổi, thanh niên, ưa thích trang điểm,
sau khi gội đầu, sẽ lo âu, xấu hổ, nhàm chán nếu
xác rắn, hay xác chó, hay xác người được cuốn
vào cổ người ấy. Cũng vậy, bạch Thế Tôn, con lo
âu, xấu hổ, nhàm chán với cái thân đầy bất tịnh
này. Bạch Thế Tôn, với ai không an trú thân niệm,
người ấy ở đây, sau khi xâm phạm một vị đồng
Phạm hạnh, có thể bỏ đi du hành, không có xin
lỗi.
- Ví như, bạch Thế Tôn, có người mang một cái bát
đầy mỡ, có thủng nhiều lỗ, thủng nhiều đường, bị
chảy, bị rỉ. Cũng vậy, bạch Thế Tôn, con mang
cái thân này, có thủng nhiều lỗ, có thủng nhiều
đường, bị chảy, bị rỉ. Bạch Thế Tôn, với ai không
an trú thân niệm, người ấy ở đây, sau khi xâm
phạm một vị đồng Phạm hạnh, có thể bỏ đi du
hành, không có xin lỗi.

5. Rồi Tỷ-kheo ấy từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y vào một bên vai, cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn và bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con đã phạm một trọng tội. Vì ngu si, vì vô minh, vì bất thiện, con đã xuyên tạc Tôn giả Sàriputta, không ý thức, trống không, vọng ngôn,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    32

không thật. Mong Thế Tôn chấp nhận cho con tội ấy là một tội để con ngăn đón về tương lai.

- Này Tỷ-kheo, thật là một trọng tội. Vì ngu si, vì vô minh, vì bất thiện, Thầy đã xuyên tạc Tôn giả Sàriputta, không ý thức, trống không, vọng ngôn, không thật. Này Tỷ-kheo, vì Thầy đã thấy tội ấy là một tội, đã phát lộ đúng pháp, Ta chấp nhận tội ấy cho Thầy. Đây là một sự tiến bộ, này Tỷ-kheo, trong Pháp Luật của bậc Thánh, những ai thấy tội là tội, phát lộ đúng pháp, và ngăn đón trong tương lai.

6. Rồi Thế Tôn, nói với Tôn giả Sàriputta:

- Này Sàriputta, hãy tha thứ kẻ ngu si này, trước khi ở đây, đầu nó sẽ bị vỡ tan làm bảy mảnh.

- Bạch Thế Tôn, con tha thứ cho Tôn giả ấy, nếu Tôn giả ấy nói với con: "Hãy tha thứ cho", và cũng mong Tôn giả ấy tha thứ cho con.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    33

6      Kinh TRẠO CỬ – Tăng III, 268

TRẠO CỬ –Tăng III, 268

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này.
2. Thế nào là ba? - Trạo cử, không bảo vệ, phóng dật.
Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này. Để đoạn tận ba
pháp này, ba pháp cần phải tu tập.
3. . Thế nào là ba?
- Để đoạn tận trạo cử, chỉ cần phải tu tập.
- Để đoạn tận không bảo vệ, bảo vệ cần phải tu
tập.
- Để đoạn tận phóng dật, không phóng dật cần
phải tu tập.
Để đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp
cần phải tu tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   34

7     Kinh TỊNH TƯỚNG – Tăng I, 11

TỊNH TƯỚNG – Tăng I, 11

1.- Ta không thấy một pháp nào khác, dẫn đến dục
tham chưa sanh được sanh khởi, hay dục tham đã
sanh được tăng trưởng quảng đại, như tịnh tướng.
Tịnh tướng, này các Tỷ-kheo, nếu không như lý tác
ý, đưa đến dục tham chưa sanh được sanh khởi, và
dục tham đã sanh được tăng trưởng quảng đại.

2. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến sân
chưa sanh được sanh khởi, và sân đã sanh được tăng
trưởng quảng đại, như đối ngại tướng. Đối ngại
tướng, này các Tỷ-kheo, nếu không như lý tác ý, đưa
đến sân chưa sanh được sanh khởi, và sân đã sanh
được tăng trưởng quảng đại.

3. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến hôn
trầm thụy miên chưa sanh được sanh khởi, và hôn
trầm thụy miên đã sanh được tăng trưởng quảng đại,
như không hân hoan, biếng nhác, chán nản, ăn
quá no, tâm thụ động. Với người có tâm thụ động,
này các Tỷ-kheo, hôn trầm thụy miên chưa sanh
được sanh khởi, và hôn trầm thụy miên đã sanh được
tăng trưởng quảng đại.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                 35

4. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến trạo
hối chưa sanh được sanh khởi, hay trạo hối đã sanh
được tăng trưởng quảng đại, như tâm không được
chỉ tịnh. Với người tâm không chỉ tịnh, này các Tỷ-
kheo, trạo hối chưa sanh được sanh khởi, và trạo hối
đã sanh, được tăng trưởng quảng đại.

5. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến nghi
hoặc chưa sanh được sanh khởi và nghi hoặc đã sanh
được tăng trưởng quảng đại, như không như lý tác
ý. Do không như lý tác ý, này các Tỷ-kheo, nghi hoặc
chưa sanh được sanh khởi, và nghi hoặc đã sanh
được tăng trưởng quảng đại.

6. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến dục
tham chưa sanh không sanh khởi, và dục tham đã
sanh được đoạn tận, như tướng bất tịnh. Tướng bất
tịnh, này các Tỷ-kheo, nếu như lý tác ý, thời dục
tham chưa sanh không sanh khởi, và dục tham đã
sanh được đoạn tận.

7. Ta không thấy một pháp nào khác đưa đến sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn tận như từ tâm giải thoát... Từ tâm giải thoát, này các Tỷ-kheo, nếu như lý tác ý, thời sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn tận.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   36

8. Ta không thấy một pháp nào khác đưa đến hôn
trầm thụy miên chưa sanh không sanh khởi, hay hôn
trầm thụy miên đã sanh được đoạn tận, như tinh cần
giới, tinh tấn giới, dõng mảnh giới. Người tinh cần,
tinh tấn, này các Tỷ kheo, hôn trầm thụy miên chưa
sanh không sanh khởi, và hôn trầm thụy miên đã
sanh được đoạn tận.

9. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến trạo hối chưa sanh không sanh khởi, hay trạo hối đã sanh được đoạn tận, như tâm tịnh chỉ. Người có tâm tịnh chỉ, này các Tỷ-kheo, trạo hối chưa sanh không sanh khởi, và trạo hối đã sanh được đoạn tận.

10. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến nghi
hoặc chưa sanh không sanh khởi, và nghi hoặc đã
sanh được đoạn tận, như như lý tác ý. Nếu như lý tác
ý, này các Tỷ-kheo, nghi hoặc chưa sanh không sanh
khởi, và nghi hoặc đã sanh được đoạn tận.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  37

8     Kinh UDÀYI – Tăng III, 70

UDÀYI –Tăng III, 70

1. Rồi Thế Tôn gọi Tôn giả Udàyi:
- Này Udàyi, có bao nhiêu chỗ để tùy niệm?
Được nói vậy, Tôn giả Udàyi giữ im lặng. Lần thứ
hai, Thế Tôn bảo Tôn giả Udàyi:
- Có bao nhiêu chỗ để tùy niệm?
Lần thứ hai, Tôn giả Udàyi giữ im lặng. Lần thứ ba,
Thế Tôn bảo Tôn giả Udàyi:
- Có bao nhiêu chỗ để tùy niệm? Lần thứ ba, Tôn giả
Udàyi giữ im lặng. Rồi Tôn giả Ànanda nói với Tôn
giả Udàyi:
- Này Hiền giả Udàyi, Thế Tôn gọi Hiền giả!
- Thưa Hiền giả Ànanda, tôi có nghe Thế Tôn gọi.
Bạch Thế Tôn, khi Tỷ-kheo nhớ đến nhiều đời trước
ở quá khứ như một đời, hai đời... vị ấy nhớ nhiều đời
trước với các nét đại cương và các chi tiết. Bạch Thế
Tôn, đây là chỗ để tùy niệm.
Rồi Thế Tôn bảo Tôn giả Ànanda:
- Ta đã biết, này Ànanda, kẻ ngu Udàyi này không
sống chuyên tâm vào tăng thượng tâm.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   38

- Này Ànanda, có bao nhiêu chỗ để tùy niệm?
- Bạch Thế Tôn, có năm chỗ để tùy niệm. Thế nào
là năm?
2. Ở đây, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo ly dục, ly pháp bất
thiện... chứng đạt và an trú Thiền thứ ba. Bạch Thế
Tôn, đây là chỗ để tùy niệm, như vậy tu tập, như vậy
làm cho sung mãn, đưa đến hiện tại lạc trú.
3. Lại nữa, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo tác ý với tưởng
ánh sáng, trú vào tưởng ban ngày. Ngày như thế nào
thời đêm như vậy. Đêm như thế nào thời ngày như
vậy. Như vậy, với tâm rộng mở, không có hạn chế,
vị ấy tu tập tâm với ánh sáng, chiếu sáng. Bạch Thế
Tôn, đây là chỗ để tùy niệm, tu tập như vậy, làm cho
sung mãn, đưa đến chứng đắc tri kiến.
4. Lại nữa, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo quán sát thân này
từ bàn chân trở lên trên, từ đảnh tóc trở xuống, được
da bao bọc và chứa đầy những vật bất tịnh sai biệt.
Trong thân này, đây là tóc, lông, móng, răng, da, thịt,
gân, xương, tủy, thận, tim, gan, hoành cách mô, lá
lách, phổi, ruột, màng ruột, bụng, phân, mật, đàm,
mũ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt, mỡ da, nước miếng,
nước mủ, nước ở khớp xương, nước tiểu. Bạch Thế
Tôn, đây là chỗ để tùy niệm, tu tập như vậy, làm sung
mãn như vậy, đưa đến đoạn tận tham dục.
5. Lại nữa, bạch Thế Tôn, ví như vị Tỷ-kheo thấy
một thi thể quăng bỏ trong nghĩa địa, một ngày hay

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     39

hai ngày, ba ngày, thi thể ấy trương phồng lên, xanh ứ lại, thối ra mủ chảy. Tỷ-kheo ấy đem so sánh với thân này như sau: "Thân này tánh chất là như vậy, bản tánh là như vậy, không vượt khỏi tánh chất ấy". Ví như vị ấy thấy một thi thể quăng bỏ trong nghĩa địa, bị các loại quạ ăn; hay bị các loài diều hâu ăn; hay bị các chim kên ăn; hay bị các loài chó ăn; hay bị các loài dã can ăn; hay bị các loài côn trùng ăn. Tỷ-kheo ấy đem so sánh với thân này như sau: "Thân này tánh chất là như vậy, bản tánh là như vậy, không vượt khỏi tánh chất ấy". Ví như vị ấy thấy một thi thể quăng bỏ trong nghĩa địa, với các xương còn liên kết với nhau, còn dính thịt và máu, còn được các đường gân cột lại; với các bộ xương còn liên kết với nhau, không còn dính thịt, nhưng còn dính máu, còn được các đường gân cột lại; với các bộ xương còn liên kết với nhau, không còn thịt và máu, còn được các đường gân cột lại; chỉ còn xương không dính lại với nhau, rải rác chỗ này chỗ kia. Ở đây, là xương tay, ở đây là xương chân, ở đây là xương ống, ở đây là xương bắp vế, ở đây là xương mông, ở đây là xương sống, ở đây là đầu. Tỷ-kheo ấy đem so sánh với thân này như sau: "Thân này bản chất là như vậy, bản tánh là như vậy, không vượt khỏi tánh chất ấy". Hay ví như vị ấy thấy một thi thể quăng bỏ trong nghĩa địa, chỉ còn toàn xương trắng màu vỏ ốc, chỉ còn một đống xương lâu hơn một năm, chỉ còn là

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   40

xương thối trở thành bột. Tỷ-kheo ấy đem so sánh
với thân này như sau:: "Thân này tánh chất là như
vậy, bản tánh là như vậy, không vượt khỏi tánh chất
ấy". Đây là chỗ để tùy niệm, bạch Thế Tôn, được tu
tập như vậy, được làm cho sung mãn như vậy, đưa
đến nhổ tận gốc kiêu mạn "Tôi là".
6. Lại nữa, bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo bỏ lạc, bỏ khổ...
chứng đạt và an trú Thiền thứ tư. Đây là chỗ để tùy
niệm, bạch Thế Tôn, được tu tập như vậy, được làm
cho sung mãn như vậy, đưa đến sự thể nhập hoàn
toàn các giới sai khác nhau.
Bạch Thế Tôn, đây là năm chỗ để tùy niệm.
- Lành thay, lành thay, này Ananda! Đây là chỗ tùy
niệm thứ sáu, hãy thọ trì ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo
chánh niệm đi ra, chánh niệm đi vào, chánh niệm
ngồi, chánh niệm nằm, chánh niệm trong khi làm
việc. Này Ànanda, đây là chỗ để tùy niệm, như vậy
tu tập, như vậy làm cho sung mãn, được đưa đến
chánh niệm tỉnh giác.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  41

9     Kinh XUẤT LY GIỚI – Tăng III, 25

XUẤT LY GIỚI –Tăng III, 25

1. - Này các Tỷ-kheo, có sáu pháp xuất ly giới này.
Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nói như sau: "Ta
đã tu tập từ tâm giải thoát, làm cho sung mãn, làm
thành cỗ xe, làm thành căn cứ, an trú, chất chứa và
khéo léo tinh cần, tuy vậy, sân tâm vẫn ngự trị tâm
ta".
Vị ấy cần phải được nói như sau: "Chớ có như vậy,
Hiền giả chớ có nói như vậy. Chớ có xuyên tạc Thế
Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn như vậy không tốt. Thế Tôn
không nói như vậy. Này Hiền giả, sự kiện không phải
như vậy, trường hợp không phải như vậy. Ai tu tập
từ tâm giải thoát, làm cho sung mãn, làm thành cỗ
xe, làm thành căn cứ, an trú, chất chứa và khéo léo
tinh cần, tuy vậy, sân tâm vẫn ngự trị, an trú; sự kiện
như vậy không xảy ra. Này Hiền giả, cái này có khả
năng giải thoát sân tâm, tức là từ tâm giải thoát".
3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo nói như
sau: "Ta đã tu tập, bi tâm giải thoát, làm cho sung
mãn, làm thành cỗ xe, làm thành căn cứ, an trú, chất

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     42

chứa và khéo léo tinh cần, tuy vậy, hại tâm vẫn ngự
trị tâm ta".
Vị ấy cần phải được nói như sau: "Chớ có như vậy,
Hiền giả chớ có nói như vậy. Chớ có xuyên tạc Thế
Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn như vậy không tốt. Thế Tôn
không nói như vậy. Này Hiền giả, sự kiện không phải
như vậy. Trường hợp không phải như vậy. Ai tu tập
bi tâm giải thoát, làm cho sung mãn, làm thành cỗ
xe, làm thành căn cứ, an trú, chất chứa và khéo léo
tinh cần, tuy vậy, hại tâm vẫn ngự trị, an trú; sự kiện
không xảy ra như vậy. Này Hiền giả, cái này có khả
năng giải thoát hại tâm, tức là bi tâm giải thoát".
4. Này các Tỷ-kheo, ở đây vị Tỷ-kheo nói như sau:
"Ta đã tu tập hỷ tâm giải thoát, làm cho sung mãn,
làm thành cỗ xe, làm thành căn cứ, an trú, chất chứa
và khéo léo tinh cần, tuy vậy, bất lạc tâm vẫn ngự trị
tâm ta".
Vị ấy cần phải được nói như sau: "Chớ có như vậy.
Hiền giả chớ nói như vậy. Chớ có xuyên tạc Thế Tôn.
Xuyên tạc Thế Tôn như vậy thật không tốt. Thế Tôn
không nói như vậy. Này Hiền giả, sự kiện không phải
như vậy. Trường hợp không phải như vậy. Nếu tu tập
hỷ tâm giải thoát, làm cho sung mãn, làm thành cỗ
xe, làm thành căn cứ, an trú, chất chứa và khéo léo
tinh cần, tuy vậy, bất lạc tâm vẫn ngự trị, an trú; sự
kiện không xảy ra như vậy. Này Hiền giả, cái này có

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     43

khả năng giải thoát bất lạc tâm, tức là hỷ tâm giải
thoát".
5. Này các Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo nói như sau: "Ta
đã tu tập xả tâm giải thoát, làm cho sung mãn, làm
thành cỗ xe, làm thành căn cứ, an trú, chất chứa và
khéo léo tinh cần, tuy vậy, tham tâm vẫn ngự trị tâm
ta".
Vị ấy cần phải được nói như sau: "Chớ có như vậy,
Hiền giả chớ nói như vậy. Chớ có xuyên tạc Thế Tôn.
Xuyên tạc Thế Tôn như vậy thật không tốt. Thế Tôn
không nói như vậy. Này Hiền giả, sự kiện không phải
như vậy. Trường hợp không phải như vậy. Nếu tu tập
xả tâm giải thoát, làm cho sung mãn, làm thành cỗ
xe, làm thành căn cứ, an trú, chất chứa và khéo léo
tinh cần, tuy vậy, tham tâm vẫn ngự trị an trú; sự
kiện không xảy ra như vậy. Này Hiền giả, cái này có
khả năng giải thoát tham tâm, tức là xả tâm giải
thoát".
6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nói như sau: "Ta
đã tu tập vô tướng tâm giải thoát, làm cho sung mãn,
làm thành cỗ xe, làm thành căn cứ, an trú, chất chứa
và khéo léo tinh cần, tuy vậy, thức của ta vẫn tùy
niệm tướng".
Vị ấy cần phải được nói như sau: "Chớ có như vậy,
Hiền giả chớ có nói như vậy. Chớ có xuyên tạc Thế
Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn như vậy thật không tốt. Thế

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  44

Tôn không nói như vậy. Này Hiền giả, sự kiện không
phải như vậy. Trường hợp không phải như vậy. Nếu
tu tập vô tướng tâm giải thoát, làm cho sung mãn,
làm thành cỗ xe, làm thành căn cứ, an trú, chất chứa
và khéo léo tinh cần, thức vẫn sẽ tùy niệm tướng, an
trú; sự kiện không xảy ra như vậy. Này Hiền giả, cái
này có khả năng giải thoát tất cả tướng, tức là vô
tướng tâm giải thoát".
7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào nói như sau:
"Tôi đã từ bỏ tư tưởng "Tôi là". Tôi không có tùy
quán "Cái này là tôi", tuy vậy, mũi tên nghi ngờ, do
sự xâm chiếm tâm tôi và an trú".
Vị ấy cần phải được nói như sau: "Chớ có như vậy,
Hiền giả chớ có nói như vậy. Chớ có xuyên tạc Thế
Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn như vậy thật không tốt. Thế
Tôn không nói như vậy. Này Hiền giả, sự kiện không
phải như vậy. Trường hợp không phải như vậy. Với
ai đã từ bỏ tư tưởng "Tôi là", với ai không có tùy
quán "Cái này là tôi", tuy vậy, mũi tên nghi ngờ, do
dự xâm chiếm tâm người ấy và an trú; sự kiện không
xảy ra như vậy. Này Hiền giả, cái này có khả năng
giải thoát mũi tên nghi hoặc do dự, tức là sự nhổ lên
kiêu mạn "Tôi là".
Này các Tỷ-kheo, đây là sáu pháp xuất ly giới.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   45

10    Kinh ĐOẠN GIẢM – 8 Trung I, 97

KINH ĐOẠN GIẢM (Sallekha suttam) – Bài kinh số 8 – Trung I, 97

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahacunda, vào
buổi chiều từ chỗ độc cư Thiền tịnh đứng dậy, đến
tại chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài rồi ngồi xuống một
bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả
Mahacunda bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, có những loại sở kiến này khởi
lên trên đời, hoặc liên hệ đến ngã luận, hoặc liên hệ
đến thế giới luận. Bạch Thế Tôn, đối với một Tỷ-
kheo, có tác ý ngay từ ban đầu, thời có thể đoạn trừ
những sở kiến ấy hay không, có thể xả ly những sở
kiến ấy hay không?

– Này Cunda, những loại sở kiến này khởi lên trên đời, hoặc liên hệ đến ngã luận, hoặc liên hệ đến

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   46

thế giới luận, chỗ nào những sở kiến này tiềm ẩn, và chỗ nào những sở kiến này hiện hành, chỉ có cách như thật quán sát chúng với trí tuệ rằng: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cài này không phải tự ngã của tôi", có vậy thời có sự đoạn trừ những sở kiến ấy, có sự xả ly những sở kiến ấy.

 Này Cunda, sự kiện này xảy ra khi ở đây một
Tỷ-kheo ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú
Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục
sanh, với tầm với tứ. Vị ấy có thể nghĩ: "Ta
sống với hạnh đoạn giảm". Này Cunda, các
(quả chứng) ấy không gọi là đoạn giảm trong
giới luật của bậc Thánh. Chúng được gọi là
hiện tại lạc trú trong giới luật của bậc Thánh.
 Này Cunda, sự kiện này xảy ra khi ở đây, một
Tỷ-kheo diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ
hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không
tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm. Vị ấy có thể
nghĩ: "Ta sống với hạnh đoạn giảm". Này
Cunda, các (quả chứng) ấy không gọi là đoạn
giảm trong giới luật của bậc Thánh. Chúng
được gọi là hiện tại lạc trú trong giới luật của
bậc Thánh.
 Này Cunda, sự kiện này xảy ra khi ở đây, một
Tỷ-kheo ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    47

thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả
niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba. Vị ấy
có thể nghĩ... (như trên)... hiện tại lạc trú trong
giới của bậc Thánh.
 Này Cunda, sự kiện này xảy ra, khi một Tỷ-
kheo xả lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước,
chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ không
lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị ấy có thể nghĩ: "Ta
sống với hạnh đoạn giảm". Này Cunda, các
(quả chứng) ấy không gọi là đoạn giảm trong
giới luật của bậc Thánh. Chúng được gọi là
hiện tại lạc trú trong giới luật của bậc Thánh.

 Này Cunda, sự kiện này xảy ra, khi một Tỷ-
kheo vượt lên mọi sắc tưởng, diệt trừ mọi
chướng ngại tưởng, không tác ý đối với dị
tưởng. Tỷ-kheo nghĩ rằng: "Hư không là vô
biên", chứng và trú Không vô biên xứ. Vị ấy
có thể tự nghĩ: "Ta sống với hạnh đoạn giảm".
Này Cunda, các (quả chứng) ấy không gọi là
đoạn giảm trong giới luật của bậc Thánh.
Chúng được gọi là tịch tịnh trú trong giới luật
của bậc Thánh.
 Này Cunda, sự kiện này xảy ra, khi một Tỷ-
kheo vượt lên mọi Không vô biên xứ, nghĩ
rằng: "Thức là vô biên", chứng và trú Thức vô

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     48

biên xứ. Vị ấy có thể nghĩ: "Ta sống với hạnh
đoạn giảm". Này Cunda... (như trên)... chúng
được gọi là tịch tịnh trú trong giới luật của bậc
Thánh.
 Này Cunda, sự kiện này xảy ra, khi một Tỷ-
kheo vượt lên mọi Thức vô biên xứ, nghĩ rằng:
"Không có vật gì", chứng và trú Vô sở hữu xứ.
Vị ấy có thể nghĩ: "Ta sống với hạnh đoạn
giảm". Này Cunda... (như trên)... chúng được
gọi là tịch tịnh trú trong giới luật của bậc
Thánh.
 Này Cunda, sự kiện này xảy ra, khi một Tỷ-
kheo vượt lên mọi Vô sở hữu xứ, chứng và trú
Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Vị ấy có thể
nghĩ: "Ta sống với hạnh đoạn giảm". Này
Cunda... (như trên)... chúng được gọi là tịch
tịnh trú trong giới luật của bậc Thánh.

Này Cunda, ở đây đoạn giảm được các Người thực hiện khi các Người nghĩ:

1. "Những kẻ khác có thể là những người làm
hại, chúng ta ở đây không thể là những
người làm hại", như vậy đoạn giảm được
thực hiện.
2. "Những kẻ khác có thể sát sanh, chúng ta

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   49

ở đây sẽ từ bỏ sát sanh", như vậy đoạn
giảm được thực hiện.
3. "Những kẻ khác có thể lấy của không cho,
chúng ta ở đây sẽ từ bỏ lấy của không
cho", như vậy đoạn giảm được thực hiện.
4. "Những kẻ khác có thể không phạm hạnh,
chúng ta ở đây sẽ sống phạm hạnh", như
vậy...
5. "Những kẻ khác có thể nói láo, chúng ta ở
đây sẽ từ bỏ nói láo
6. "Những kẻ khác có thể nói hai lưỡi, chúng
ta ở đây sẽ từ bỏ nói hai lưỡi",...
7. "Những kẻ khác có thể nói lời độc ác",
chúng ta ở đây sẽ từ bỏ nói lời độc ác", ...
8. "Những kẻ khác có thể nói lời phù phiếm,
chúng ta ở đây sẽ từ bỏ nói lời phù
phiếm",...
9. "Những kẻ khác có thể tham dục, chúng ta
ở đây không tham dục",...
10. "Những kẻ khác có thể có sân tâm,
chúng ta ở đây sẽ không có sân tâm",...
11. "Những kẻ khác có thể có tà kiến,
chúng ta ở đây sẽ có chánh kiến,...
12.    "Những kẻ khác có thể có tà tư duy,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  50

chúng ta ở đây sẽ có chánh tư duy",...
13. "Những kẻ khác có thể có tà ngữ,
chúng ta ở đây sẽ có chánh ngữ",...
14. "Những kẻ khác có thể có tà nghiệp,
chúng ta ở đây sẽ có chánh nghiệp",...
15. "Những kẻ khác có thể có tà mạng,
chúng ta ở đây sẽ có chánh mạng",...
16. "Những kẻ khác có thể có tà tinh tấn,
chúng ta ở đây sẽ có chánh tinh tấn",...
17. "Những kẻ khác có thể có tà niệm,
chúng ta ở đây sẽ có chánh niệm",...
18. "Những kẻ khác có thể có tà định,
chúng ta ở đây sẽ có chánh định",...
19. "Những kẻ khác có thể có tà trí, chúng
ta ở đây sẽ có chánh trí",...
20. "Những kẻ khác có thể có tà giải thoát,
chúng ta ở đây sẽ có chánh giải thoát",...
21. "Những kẻ khác có thể bị hôn trầm
thụy miên chi phối, chúng ta ở đây sẽ
không có hôn trầm thụy miên chi phối",...
22. "Những kẻ khác có thể có trạo hối,
chúng ta ở đây sẽ không có trạo hối",...
23.   "Những kẻ khác có thể nghi hoặc,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                 51

chúng ta ở đây sẽ trừ diệt nghi hoặc",...
24. "Những kẻ khác có thể phẫn nộ, chúng
ta ở đây sẽ không có phẫn nộ",...
25. "Những kẻ khác có thể oán hận, chúng
ta ở đây sẽ không có oán hận",...
26. "Những kẻ khác có thể hư ngụy, chúng
ta ở đây sẽ không hư ngụy",...
27. "Những kẻ khác có thể não hại, chúng
ta ở đây sẽ không não hại",...
28. "Những kẻ khác có thể tật đố, chúng ta
ở đây sẽ không tật đố
29. "Những kẻ khác có thể xan tham,
chúng ta ở đây sẽ không xan tham",...
30. "Những kẻ khác có thể man trá, chúng
ta ở đây sẽ không man trá...
31. "Những kẻ khác có thể khi cuống,
chúng ta ở đây sẽ không khi cuống",...
32. "Những kẻ khác có thể ngoan cố,
chúng ta ở đây không thể ngoan cố",...
(như trên)... cấp tháo... mạn...
33. "Những kẻ khác có thể quá mạn,
chúng ta ở đây sẽ không quá mạn",...
34.    "Những kẻ khác có thể khó nói (nan

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    52

thuyết), chúng ta ở đây sẽ dễ nói",...
35. "Những kẻ khác có thể là ác hữu,
chúng ta ở đây sẽ là thiện hữu
36. "Những kẻ khác có thể phóng dật,
chúng ta ở đây sẽ không phóng dật",...
(như trên)...
37. "Những kẻ khác có thể là bất tín,
chúng ta ở đây sẽ có tín tâm",...
38. "Những kẻ khác có thể không xấu hổ,
chúng ta ở đây sẽ có xấu hổ",...
39. "Những kẻ khác có thể không sợ hãi,
chúng ta ở đây sẽ có sợ hãi",...
40. "Những kẻ khác có thể nghe ít, chúng
ta ở đây sẽ nghe nhiều"...
41. "Những kẻ khác có thể biếng nhác,
chúng ta ở đây sẽ siêng năng...
42. "Những kẻ khác có thể thất niệm,
chúng ta ở đây sẽ an trú niệm
43. "Những kẻ khác có thể liệt tuệ, chúng
ta ở đây thành tựu tuệ
44. "Những kẻ khác có thể nhiễm thế tục,
co hấp tư kiến, tánh khó hành xả, chúng ta
ở đây sẽ không nhiễm thế tục, không cố
chấp tư kiến, tánh dễ hành xả" như vậy

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                 53

đoạn giảm được thực hiện.
Này Cunda, Ta nói rằng sự khởi tâm rất có lợi
ích cho các thiện pháp, còn nói gì thân nghiệp, khẩu
nghiệp phù hợp (với tâm ý).

Do vậy, này Cunda:

– "Những kẻ khác có thể làm hại, chúng ta
ở đây sẽ không làm hại", cần phải khởi
tâm như vậy.
– "Những kẻ khác có thể sát sanh, chúng ta
ở đây sẽ từ bỏ sát sanh", cần phải khởi tâm
như vậy
– ... (như trên)...
– "Những kẻ khác có thể nhiễm thế tục, co
hấp tư kiến, tánh khó hành xả, chúng ta ở
đây sẽ không nhiễm thế tục, không co hấp
tư kiến, tánh dễ hành xả", cần phải phát
tâm như vậy.
Này Cunda, giống như một con đường không
bằng phẳng, có một con đường bằng phẳng khác đối
trị.

Này Cunda, giống như một bến nước không bằng phẳng, có một bến nước bằng phẳng khác đối trị.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  54

Cũng vậy này Cunda:

– Đối với con người làm hại, có sự không
làm hại đối trị.
– Đối với con người sát sanh, có từ bỏ sát
sanh đối trị.
– Đối với con người lấy của không cho, có
từ bỏ lấy của không cho đối trị...,
– …không phạm hạnh, có phạm hạnh...;
– …nói láo, có từ bỏ nói láo...;
– …nói hai lưỡi, có từ bỏ nói hai lưỡi...;
– …nói ác khẩu, có từ bỏ nói ác khẩu;
– …nói phù phiếm, có từ bỏ nói phù
phiếm...;
– ... tham dục, có không tham dục...;
– ... sân tâm, có không sân tâm...;
– ... tà kiến, có chánh kiến...;
– ... tà tư duy, có chánh tư duy...;
– ... tà ngữ, có chánh ngữ...;
– ... tà nghiệp, có chánh nghiệp...;
– ... tà mạng, có chánh mạng...;
– ... tà tinh tấn, có chánh tinh tấn...;

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  55

– ... tà niệm, có chánh niệm...;
– ... tà định, có chánh định...;
– ... tà trí, có chánh trí...;
– ... tà giải thoát, có chánh giải thoát...;
– ... bị hôn trầm thụy miên chi phối, có
không bị hôn trầm thụy miên chi phối...;
– ... trạo hối, có không trạo hối...;
– ... nghi hoặc, có trừ diệt nghi hoặc...;...
phẫn nộ, có không phẫn nộ...;
– ... oán hận, có không oán hận...;
– ... hư ngụy, có không hư ngụy...;
– ... não hại, có không não hại...;
– ... tật đố, có không tật đố...;
– ... xan tham, có không xan tham...;
– ... man trá, có không man trá...;
– ... khi cuống, có không khi cuống...;
– ... ngoan cố, có không ngoan cố... cấp
tháo... mạn;
– ... quá mạn có không quá mạn...;
– ... khó thuyết, có không khó thuyết...;
– ... ác hữu, có thiện hữu...;

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    56

– ... phóng dật, có không phóng dật...;
– ... bất tín, có tín tâm...;
– ... không xấu hổ, có xấu hổ...;
– ... không sợ hãi, có sợ hãi...;
– ... nghe ít, có nghe nhiều...;
– ... biếng nhác, có siêng năng...;
– ... thất niệm, có an trú niệm...;
– ... liệt tuệ, có thành tựu tuệ...;
– đối với con người nhiễm thế tục, co hấp tư
kiến, tánh khó hành xả, có không nhiễm
thế tục, không co hấp tư kiến, tánh dễ hành
xả đối trị.
Này Cunda, ví như các bất thiện pháp, tất cả
đều hướng hạ, còn các thiện pháp, tất cả đều hướng
thượng.

Cũng vậy, này Cunda:

– con người không làm hại, hướng thượng
đối với người làm hại,
– con người từ bỏ sát sanh, hướng thượng
đối với người sát sanh,
– con người từ bỏ lấy của không cho, hướng
thượng đối với người lấy của không cho

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  57

– ... (như trên)...
– con người không nhiễm thế tục, không co
hấp tư kiến, tánh dễ hành xả, hướng
thượng đối với người nhiễm thế tục, co
hấp tư kiến, tánh khó hành xả.
Này Cunda, con người tự mình bị rơi vào bùn
lầy có thể kéo lên một người bị rơi vào bùn lầy, sự
tình ấy không thể xảy ra.

Này Cunda, con người tự mình không rơi vào bùn lầy, có thể kéo lên một người bị rơi vào bun lầy, sự tình ấy có thể xảy ra.

Này Cunda, con người tự mình không được
nhiếp phục, không được huấn luyện, không được
hoàn toàn giải thoát, tự mình có thể nhiếp phục,
huấn luyện và hoàn toàn giải thoát người khác, sự
tình ấy không xảy ra.

Một người được nhiếp phục, được huấn luyện,
được hoàn toàn giải thoát, tự mình có thể nhiếp
phục, huấn luyện, hoàn toàn giải thoát người khác,
sự tình ấy xảy ra.

Cũng vậy, này Cunda:

– đối với người làm hại, không làm hại đưa

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   58

đến hoàn toàn giải thoát;
– đối với con người sát sanh, từ bỏ sát sanh
đưa đến hoàn toàn giải thoát;
– đối với con người lấy của không cho, từ bỏ
lấy của không cho đưa đến hoàn toàn giải
thoát;
– đối với con người không phạm hạnh, sống
phạm hạnh...;
– đối với con người nói láo, từ bỏ nói láo...;
– đối với con người nói hai lưỡi, từ bỏ nói
hai lưỡi...;
– đối với con người ác khẩu, từ bỏ nói ác
khẩu...;
– đối với con người nói phù phiếm, từ bỏ nói
phù phiếm...;
– đối với con người có tham dục, không
tham dục...;
– đối với con người có sân tâm, không sân
tâm...;
– đối với con người có tà kiến, chánh kiến...;
– đối với con người có tà tư duy, chánh tư
duy...;
– đối với con người có tà ngữ, chánh ngữ...;

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                 59

– đối với con người có tà nghiệp, chánh
nghiệp...;
– đối với con người có tà mạng, chánh
mạng...;
– đối với con người có tà tinh tấn, chánh
tinh tấn...;
– đối với con người có tà niệm, chánh
niệm...;
– đối với con người có tà định, chánh
định...;
– đối với con người có tà trí, chánh trí...;
– đối với con người có tà giải thoát, chánh
giải thoát...;
– đối với con người bị hôn trầm thụy miên
chi phối, không bị hôn trầm thụy miên chi
phối...;
– đối với con người trạo hối, không trạo
hối...;
– đối với con người nghi hoặc, không nghi
hoặc...;
– đối với con người phẫn nộ, không phẫn
nộ...;
– đối với con người oán hận, không oán

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    60

hận...;
– đối với con người hư ngụy, không hư
ngụy...;
– đối với con người não hại, không não
hại...;
– đối với con người tật đố, không tật đố...;
– đối với con người xan tham, không xan
tham...;
– đối với con người man trá, không man
trá...;
– đối với con người khi cuống, không khi
cuống...;
– đối với con người ngoan cố, không ngoan
cố... cấp tháo... mạn...;
– đối với con người quá mạn, không quá
mạn...;
– đối với con người khó nói, dễ nói...;
– đối với con người ác hữu, thiện hữu...;
– đối với con người phóng dật, không phóng
dật...;
– đối với con người bất tín, tín tâm...;
– đối với con người không xấu hổ, có xấu
hổ...;

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                 61

– đối với con người không sợ hãi, có sợ
hãi...;
– đối với con người nghe ít, nghe nhiều...;
– đối với con người biếng nhác, siêng
năng...;
– đối với con người thất niệm, an trú niệm...;
– đối với con người liệt tuệ, thành tựu trí
tuệ...;
– đối với con người nhiễm thế tục, co hấp tư
kiến, tánh khó hành xả, không nhiễm thế
tục, không co hấp tư kiến, tánh dễ hành xả,
đưa đến hoàn toàn giải thoát.
Này Cunda, như vậy Ta đã giảng PHÁP MÔN
ĐOẠN GIẢM, đã giảng PHÁP MÔN KHỞI TÂM, đã
giảng PHÁP MÔN ĐỐI TRỊ, đã giảng PHÁP MÔN
HƯỚNG THƯỢNG, đã giảng PHÁP MÔN GIẢI
THOÁT HOÀN TOÀN.

Này Cunda, những gì bậc Đạo Sư phải làm, vì
hạnh phúc, vì lòng thương tưởng đệ tử, những việc
ấy Ta đã làm, vì lòng thương tưởng cho các Người.
Này Cunda, đây là những gốc cây, đây là những nhà
không tịnh. Này Cunda, hãy Thiền định, chớ có
phóng dật, chớ có hối tiếc về sau. Đó là lời giáo huấn
của Ta cho các Người.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     62

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Mahacunda hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                             63

11    Niệm hơi thở vô hơi thở ra để cắt đứt tầm - Kinh CHÁNH GIÁC – Tăng IV, 64

CHÁNH GIÁC – Tăng IV, 64

1. - Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvathi, tại Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika.

Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ- kheo,"

- "Bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

2. - Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi
như sau: "Thưa chư Hiền, các pháp chánh giác phần
lấy gì làm sở y để tu tập?". Được hỏi vậy, này các
Tỷ-kheo, các Thầy trả lời cho các du sĩ ngoại đạo
như thế nào?

- Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản, lấy Thế Tôn làm lãnh đạo, lấy Thế Tôn làm chỗ nương tựa. Thật lành thay, bạch Thế

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                 64

Tôn, Thế Tôn hãy nói lên ý nghĩa của lời nói này. Sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

- Vậy này các Tỷ-kheo, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

3. Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi như
sau: "Thưa chư Hiền, các pháp chánh giác phần, lấy
gì làm sở y để tu tập?" Được hỏi vậy, này các Tỷ-
kheo, các Thầy cần phải trả lời cho các du sĩ ngoại
đạo ấy như sau:

"Ở đây, thưa chư Hiền, Tỷ-kheo làm bạn với thiện,
thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện. Này chư
Hiền, đây là sở y thứ nhất để tu tập các pháp chánh
giác phần".

4. Lại nữa, này chư Hiền, Tỷ-kheo có giới, sống được
bảo vệ với sự bảo vệ của giới bổn Pàtimokkha, đầy
đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ
nhặt, chấp nhận và học tập trong các học pháp. Này
chư Hiền, đây là sở y thứ hai để tu tập các pháp chánh
giác phần.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    65

5. Lại nữa, này chư Hiền, Tỷ-kheo có định, câu
chuyện này có khả năng đoạn giảm, hướng thượng
đưa đến tâm được rộng mở như luận về ít dục, luận
về biết đủ, luận về viễn ly, luận về không tụ hội, luận
về tinh tấn tinh cần, luận về giới, luận về định, luận
về tuệ, luận về giải thoát, luận về giải thoát tri kiến,
những câu chuyện như vậy, có được không khó khăn,
có được không mệt nhọc, có được không phí sức. Này
chư Hiền, đây là sở y thứ ba để tu tập các pháp chánh
giác phần.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần tinh tấn để đoạn tận các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các thiện pháp. Này chư Hiền, đây là sở y thứ tư để tu tập các pháp chánh giác phần.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có trí tuệ,
thành tựu trí tuệ về sanh và diệt, với Thánh thể nhập
(quyết trạch) đi đến con đường đoạn tận khổ đau.
Này chư Hiền... đây là sở y thứ năm để tu tập các
pháp chánh giác phần.

8. Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, thời được chờ đợi như sau: sẽ giữ giới, sẽ sống được bảo vệ với sự bảo vệ của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                      66

nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học pháp.

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, thời được chờ đợi như sau: Câu chuyện này có khả năng đoạn giảm, đưa đến tâm rộng mở, như luận về ít dục... những câu chuyện như vậy, có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức.

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, thời được chờ đợi như sau: sẽ sống tinh cần tinh tấn để đoạn tận các pháp bất thiện... trong các thiện pháp.

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo làm bạn với thiện,
thân hữu với thiện, giao thiệp với thiện, thời được
chờ đợi như sau: sẽ có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về
sanh và diệt, với Thánh thể nhập đi đến con đường
chơn chánh đoạn tận khổ đau.

Và này các Tỷ-kheo, khi Tỷ-kheo ấy đã trú trong năm pháp này, bốn pháp nữa cần phải tu tập:

1. Cần phải tu tập tưởng bất tịnh để đoạn tận tham ái. 2. Cần phải tu tập từ tâm để đoạn tận sân.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  67

3. Cần phải tu tập niệm hơi thở vô, hơi thở ra để
cắt đứt tầm.
4. Cần phải tu tập tưởng vô thường để phá hoại
ngã mạn.

 Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo có tưởng vô
thường, tưởng vô ngã được an trú.
 Với Tỷ-kheo có tưởng vô ngã, ngã mạn bị phá
hoại, ngay trong hiện tại, đạt được Niết-bàn.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                 68

12    Thuốc trị Sân - Kinh TRỪ KHỬ HIỀM HẬN 1 – Tăng II, 613

TRỪ KHỬ HIỀM HẬN 1 – Tăng II, 613

1. - Có năm trừ khử hiềm hận này, này các Tỷ-kheo, ở đây, vị Tỷ-kheo có hiềm hận khởi lên cần phải được trừ khử một cách hoàn toàn. Thế nào là năm?

2. Trong người nào, này các Tỷ-kheo, hiềm hận được sanh, trong người ấy, từ cần phải tu tập. Như vậy trong người ấy, hiềm hận cần phải trừ khử.

3. Trong người nào, hiềm hận được sanh, trong người ấy, bi cần phải tu tập. Như vậy trong người ấy, hiềm hận cần phải trừ khử.

4. Trong người nào, hiềm hận được sanh, trong người ấy xả cần phải tu tập. Như vậy trong người ấy hiềm hận cần phải trừ khử.

5. Trong người nào, này các Tỷ-kheo, hiềm hận được
sanh, trong người ấy, vô niệm, vô tác ý cần được
thực hiện. Như vậy trong người ấy hiềm hận cần phải
trừ khử.

6. Trong người nào, này các Tỷ-kheo, hiềm hận được sanh, trong người ấy, sự kiện nghiệp do mình tạo cần

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   69

phải an lập là: "Tôn giả là chủ của nghiệp, là thừa tự
của nghiệp, là khởi nguyên của nghiệp, là bà con của
nghiệp, là chỗ nương tựa của nghiệp. Phàm nghiệp
thiện hay ác được làm Tôn giả sẽ là người thừa tự
nghiệp ấy". Như vậy, trong người ấy, hiềm hận cần
phải được trừ khử.

Này các Tỷ-kheo, có năm trừ khử hiềm hận này, ở đây, hiềm hận khởi lên cho Tỷ-kheo cần phải trừ khử một cách hoàn toàn.

TRỪ KHỬ HIỀM HẬN 2 – Tăng II, 614

1. Ở đây, Tôn giả Sàriputta gọi các Tỷ-kheo:

- Này các Hiền giả Tỷ-kheo.

- Thưa Hiền giả.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sàriputta. Tôn giả Sàriputta nói như sau:

2. - Này các Hiền giả, có năm trừ khử hiềm hận
này, ở đây, hiềm hận khởi lên cho Tỷ-kheo cần
phải được trừ khử một cách hoàn toàn. Thế nào là
năm?

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    70

3. Ở đây, này các Hiền giả, có người thân hành không thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, trong người như vậy, này các Hiền giả, hiềm hận cần phải trừ khử.

4. Ở đây, này các Hiền giả, có người khẩu hành
không thanh tịnh, thân hành thanh tịnh, trong người
như vậy, này các Hiền giả, hiềm hận cần phải trừ
khử.

5. Ở đây, này các Hiền giả, có người thân hành không
thanh tịnh, khẩu hành không thanh tịnh, nhưng thỉnh
thoảng tâm được mở rộng, tâm được tịnh tín, trong
người như vậy, này các Hiền giả, hiềm hận cần phải
trừ khử.

6. Ở đây, này các Hiền giả, có người thân hành không
thanh tịnh, khẩu hành không thanh tịnh, và thỉnh
thoảng không được tâm rộng mở, không được tâm
tịnh tín, trong người như vậy, này các Hiền giả, hiềm
hận cần phải trừ khử.

7. Ở đây, này các Hiền giả, có người thân hành thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, và thỉnh thoảng tâm được rộng mở, tâm được tịnh tín, trong người như vậy, này các Hiền giả, hiềm hận cần phải trừ khử.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   71

8. Ở đây, này các Hiền giả, người này thân hành không thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh. Như thế nào, trong người ấy hiềm hận cần được trừ khử?

9. Ví như, này các Hiền giả, Tỷ-kheo mặc áo lượm từ
đống rác, thấy một tấm vải (liệng ở đống rác) trên
con đường xe đi, liền lấy chân trái chận lại, lấy chăn
mặt kéo tấm vải cho rộng ra, đoạn nào là đoạn
chánh, làm cho nó có thể sử dụng được rồi cầm lấy
mang đi.

Cũng vậy, này các Hiền giả, người này, với thân hành không thanh tịnh, với khẩu hành thanh tịnh; những cái gì thuộc về thân hành không thanh tịnh; lúc bấy giờ vị ấy không nên tác ý; còn những gì thuộc khẩu hành thanh tịnh, lúc bấy giờ vị ấy nên tác ý. Như vậy, trong người ấy hiềm hận cần phải trừ khử.

10. Ở đây, này các Hiền giả, người này với khẩu
hành không thanh tịnh, với thân hành thanh tịnh.
Như thế nào, trong người ấy hiềm hận cần phải trừ
khử?

11. Ví như, này các Hiền giả, một hồ nước đầy bùn và cây lau. Rồi một người đi đến bị nóng nhiệt não, bị nóng bức bách, mệt mỏi, thèm uống nước, khát nước. Người ấy ngụp lặn trong hồ nước ấy, lấy hai

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    72

tay gạt ra ngoài bùn và lá cây, lấy bàn tay bụm nước lại, uống rồi ra đi.

Cũng vậy, này các Hiền giả, người này, với khẩu hành không thanh tịnh, với thân hành thanh tịnh; những cái gì thuộc về khẩu hành không thanh tịnh; lúc bấy giờ vị ấy không nên tác ý; còn những gì thuộc thân hành thanh tịnh, lúc bấy giờ vị ấy nên tác ý. Như vậy, trong người ấy hiềm hận cần phải trừ khử.

12. Ở đây, này các Hiền giả, người này với thân hành
không thanh tịnh, với khẩu hành không thanh tịnh,
thỉnh thoảng tâm được rộng mở, tâm được tịnh tín.
Như thế nào, trong người ấy hiềm hận cần phải trừ
khử?

13. - Ví như, này các Hiền giả, ít nước trong dấu
chân của con bò. Rồi một người đi đến bị nóng nhiệt
não, bị nóng bức bách, mệt mỏi, thèm uống nước,
khát nước. Người ấy suy nghĩ như sau: "Một ít nước
này trong dấu chân con bò, nếu ta uống với núm tay
hay với cái chén, ta sẽ làm nước ấy dao động và di
động, khiến nước không thể uống được. Vậy ta hãy
gieo mình xuống với cả bốn thân phần uống nước rồi
ra đi". Rồi người ấy gieo mình xuống với cả bốn thân
phần, uống nước rồi ra đi.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    73

Cũng vậy, này các Hiền giả, người này với thân hành không thanh tịnh, với khẩu hành không thanh tịnh, với tâm thỉnh thoảng được mở rộng và tịnh tín; những cái gì thuộc thân hành không thanh tịnh, lúc bấy giờ vị ấy không nên tác ý; những cái gì thuộc khẩu hành không thanh tịnh, lúc bấy giờ vị ấy không nên tác ý; những cái gì thuộc tâm thỉnh thoảng được rộng mở và sáng suốt, lúc bấy giờ vị ấy nên tác ý. Như vậy trong người ấy hiền hận cần phải trừ khử.

14. Ở đây, này các Hiền giả, người này với thân hành
không thanh tịnh, với khẩu hành không thanh tịnh và
thỉnh thoảng tâm không được rộng mở và tịnh tín.
Như thế nào, trong người ấy hiềm hận cần phải trừ
khử?

15. - Ví như, này các Hiền giả, có người đau bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh, đang đi giữa đường, có làng xa trước mặt, có làng xa sau lưng, nó không có được các đồ ăn thích đáng, nó không có được các dược phẩm trị bệnh thích đáng, không có được sự giúp đỡ thích đáng, không có người hướng dẫn đưa đến tận cuối làng. Một người khác cũng đang đi trên đường thấy người ấy. Người này đối với người ấy khởi lên lòng từ, khởi lên lòng thương tưởng, khởi lên lòng từ mẫn: "Ôi, mong rằng người này được các đồ ăn thích đáng, được các dược phẩm trị bị thích đáng,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   74

được các sự giúp đỡ thích đáng, được người hướng dẫn đi đến cuối làng". Vì sao? Vì mong rằng người này ở đây không bị suy tổn, tử vong.

Cũng vậy, này các hiền giả, người này với thân hành
không thanh tịnh, với khẩu hành không thanh tịnh,
lại thỉnh thoảng tâm không được mở rộng và tịnh tín,
người như vậy cần phải khởi lên lòng từ, cần phải
khởi lên lòng thương tưởng, cần phải khởi lên lòng
từ mẫn: "Ôi, mong rằng Tôn Giả này, sau khi đoạn
tận thân ác hành cần phải tu tập thân thiện hành, sau
khi đoạn tận khẩu ác hành cần phải tu tập khẩu thiện
hành, sau khi đoạn tận ý ác hành cần phải tu tập ý
thiện hành". Vì sao? Vì mong rằng Tôn giả ấy sau
thân hoại mạng chung, không sanh vào cõi dữ, ác
thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy trong người ấy hiềm
hận cần phải trừ khử.

16. Ở đây, này các Hiền giả, người này với thân hành
thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, lại thỉnh thoảng
tâm được rộng mở và tịnh tín. Như thế nào, trong
người ấy hiềm hận cần phải trừ khử?

17. Ví như, này các Hiền giả, một hồ sen có nước trong, có nước ngọt, có nước mát, có nước trong sáng, có bờ hồ khéo sắp đặt đẹp đẽ và được nhiều loại cây che bóng. Rồi một người đi đến bị nóng nhiệt não, bị nóng bức bách, mệt mỏi, thèm uống nước,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   75

khát nước. Người ấy sau khi lặn xuống trong hồ sen ấy, sau khi tắm rửa, uống nước, nó ra khỏi hồ, liền qua ngồi hay nằm dưới bóng cây.

Cũng vậy, này các hiền giả, người này với thân hành thanh tịnh, với khẩu hành thanh tịnh, lại thỉnh thoảng tâm được cởi mở tịnh tín. Những gì thuộc thân hành thanh tịnh, lúc bấy giờ cần phải tác ý; những gì thuộc khẩu hành thanh tịnh, lúc bấy giờ cần phải tác ý và điều gì thỉnh thoảng tâm được rộng mở và tịnh tín, lúc bấy giờ cần phải được tác ý. Như vậy trong người ấy hiềm hận cần phải trừ khử.

Này các Hiền giả, có năm trừ khử hiềm hận này, ở đây Tỷ-kheo có hiềm hận khởi lên cần phải trừ khử một cách hoàn toàn.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    76

13        Thuốc trị Tham - 11 pháp diệt tham ái - Kinh THAM ÁI 1 – Tăng IV, 709

THAM ÁI 1 – Tăng IV,709

1. Để thắng tri tham ái, này các Tỷ-kheo, mười một pháp cần phải tu tập.

2. Thế nào là mười một?

Thiền thứ nhất.
1.
2. Thiền thứ hai.
3. Thiền thứ ba.
4. Thiền thứ tư.
5. Từ tâm giải thoát.
6. Bi tâm giải thoát.
7. Hỷ tâm giải thoát.
8. Xả tâm giải thoát.
9. Không vô biên xứ.
10. Thức vô biên xứ.
11. Vô sở hữu xứ.

Để thắng tri tham ái, này các Tỷ-kheo, mười một pháp cần phải tu tập.

THAM ÁI 2 – Tăng IV,710

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                77

1. Để thắng tri tham ái, này các Tỷ-kheo, để liễu tri,
để liễu diệt, để đoạn tận, để hoại diệt, để hủy diệt, để
ly tham, để đoạn diệt... để xả ly, để từ bỏ... mười một
pháp cần phải tu tập.

2. Để thắng tri sân... si... phẫn nộ... hiềm hận.... gièm
pha... não hại... tật đố... xan tham... man trá... lừa
đảo.... cứng đầu.... hung hăng... mạn... quá mạn... say
đắm... phóng dật... để liễu tri, để liễu diệt, để đoạn
tận, để hoại diệt, để hủy diệt, để ly tham, để đoạn
diệt, để xả ly, để từ bỏ... mười một pháp này cần phải
tu tập.

Thế Tôn thuyết như vậy, các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                       78

14     Thuốc trị Tham - 3 pháp - Kinh ĐỊNH – Tăng I, 547

ĐỊNH – Tăng I, 547

 Để thắng tri tham ái, này các Tỷ-kheo, ba pháp
cần phải tu tập. Thế nào là ba?
- Không định,
- Vô tướng định,
- Vô nguyện định.
Để thắng tri tham ái, này các Tỷ-kheo, ba pháp này
cần phải tu tập.
Này các Tỷ-kheo, để biến tri, biến diệt, đoạn tận, diệt
tận, trừ diệt, ly tham, đoạn diệt, trừ khử, từ bỏ tham,
ba pháp này, này các Tỷ-kheo, cần phải tu tập.
Này các Tỷ-kheo, để biến tri, biến diệt, đoạn tận, diệt
tận, trừ diệt, ly tham, đoạn diệt, trừ khử, từ bỏ sân ...
từ bỏ si ... từ bỏ phẫn nộ ... từ bỏ hận ... từ bỏ giả
dối ... từ bỏ não hại ... từ bỏ tật đố ... từ bỏ xan lẫn ...
từ bỏ man trá ... từ bỏ phản bội ... từ bỏ ngoan cố ...
từ bỏ bồng bột nông nổi ... từ bỏ mạn, từ bỏ tăng
thượng mạn ... từ bỏ kiêu ... từ bỏ phóng dật, ba pháp
này, này các Tỷ-kheo, cần phải tu tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                         79

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các vị Tỷ kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                             80

15    Thuốc trị Tham - 4 pháp - Kinh THAM – Tăng II, 301

THAM – Tăng II, 301

1. - Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, bốn pháp cần phải tu tập. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tùy quán thân
trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp
phục tham ưu ở đời; tùy quán thọ trên các cảm thọ
… tùy quán tâm trên tâm … tùy quán pháp trên các
pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục
tham ưu ở đời.

Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, bốn pháp cần phải tu tập.

2. - Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, bốn pháp cần phải tu tập. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các pháp ác bất thiện chưa sanh, khởi lên ý muốn cố gắng tinh tấn, sách tâm, trì tâm không cho sanh khởi; đối với các pháp ác bất thiện đã sanh, khởi lên ý muốn cố gắng; tinh tấn, sách tâm, trì tâm khiến chúng đoạn tận; đối với các pháp thiện chưa sanh, khởi lên ý

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  81

muốn cố gắng; tinh tấn, sách tâm, trì tâm khiến cho
sanh khởi; đối với các pháp thiện đã sanh, khởi lên ý
muốn cố gắng; tinh tấn, sách tâm, trì tâm khiến
chúng được duy trì, không có lu mờ, được tăng
trưởng, được quảng đại, được tu tập, được thỏa mãn.
Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham, bốn pháp này
cần phải tu tập.

3. Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, bốn pháp cần phải tu tập. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập như ý túc,
thành tựu với dục Thiền định tinh cần hành; tu tập
như ý túc, thành tựu với tinh tấn Thiền định tinh cần
hành; tu tập như ý túc, thành tựu với tâm Thiền định
tinh cần hành; tu tập như ý túc, thành tựu với tư duy
Thiền định tinh cần hành.

Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, bốn pháp cần phải tu tập.

4. Để liễu tri, này các Tỷ-kheo, để đoạn diệt, đoạn tận, trừ diệt, tiêu diệt, ly tham, đoạn diệt, từ bỏ, xả bỏ tham, bốn pháp này cần phải tu tập.

Để liễu tri, đoạn diệt, đoạn tận, trừ diệt, tiêu diệt, ly tham, đoạn diệt, từ bỏ, xả bỏ sân... si... phẫn nộ... hiềm hận... gièm pha... nhiệt não... tật đố... xan

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                       82

tham... man trá... xảo trá... ngoan cố... bồng bột... mạn... say mê... phóng dật, bốn pháp này cần phải tu tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   83

16      Thuốc trị Tham - 6 pháp - Kinh THAM 1 – Tăng III, 273

THAM 1 –Tăng III, 273

1. - Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, sáu pháp cần
phải tu tập.
2. Thế nào là sáu?
- Thấy vô thượng,
- Nghe vô thượng,
- Lợi đắc vô thượng,
- Học pháp vô thượng,
- Phục vụ vô thượng,
- Tùy niệm vô thượng.
Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, sáu pháp cần
phải tu tập.

THAM 2 –Tăng III, 273

1. - Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, sáu pháp cần phải tu tập. 2. Thế nào là sáu?

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   84

- Tùy niệm Phật,
- Tùy niệm Pháp,
- Tùy niệm Tăng,
- Tùy niệm Giới,
- Tùy niệm Thí,
- Tùy niệm Thiên.
Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, sáu pháp này
cần phải tu tập.

THAM 3 –Tăng III, 273

1. - Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, sáu pháp cần
phải tu tập.
2. Thế nào là sáu?
- Tưởng vô thường,
- Tưởng khổ trong vô thường,
- Tưởng vô ngã trong khổ,
- Tưởng đoạn tận,
- Tưởng ly tham,
- Tưởng đoạn diệt.
Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, sáu pháp này
cần phải tu tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   85

THAM 4 –Tăng III, 274

1. - Này các Tỷ-kheo, để liễu tri tham... để đoạn
diệt... để đoạn tận... để trừ diệt, để làm cho tàn tạ, để
ly tham, để đoạn diệt, để trừ bỏ, để từ bỏ tham, sáu
pháp cần phải tu tập. Thế nào là sáu?
(Xem 121 123)
2. Này các Tỷ-kheo, để thắng tri sân... si, phẫn nộ,
hiềm hận, giả dối, não hại, tật đố, xan lẫn, lừa đảo,
man trá, phản trắc, ngoan cố, bồng bột, nông nỗi,
mạn, tăng thượng mạn, kiêu, phóng dật... để liễu tri,
để đoạn diệt, để đoạn tận, để trừ diệt, để làm cho tàn
tạ, để ly tham, để đoạn diệt, để trừ bỏ, để từ bỏ... sáu
pháp này cần phải tu tập.
Thế Tôn thuyết như vậy, các Tỷ-kheo hoan hỷ tín thọ
lời Thế Tôn dạy.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                       86

17    Thuốc trị Tham - 7 pháp - Kinh THẮNG TRI THAM 1 – Tăng III, 486

THẮNG TRI THAM 1 –Tăng III, 486

1.- Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham, bảy pháp cần phải tu tập.

2. Thế nào là bảy?

- Niệm giác chi,
- Trạch pháp giác chi,
- Tinh tấn giác chi,
- Hỷ giác chi,
- Khinh an giác chi,
- Định giác chi,
- Xả giác chi.

Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham, bảy pháp này cần phải tu tập.

THẮNG TRI THAM 2 –Tăng III, 486

1.- Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham, bảy pháp cần phải tu tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  87

2. Thế nào là bảy?

- Tưởng vô thường,
- Tưởng vô ngã,
- Tưởng bất tịnh,
- Tưởng nguy hại,
- Tưởng đoạn tận,
- Tưởng ly tham,
- Tưởng đoạn diệt.

Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham, bảy pháp này cần phải tu tập.

THẮNG TRI THAM 3 –Tăng III, 486

1.- Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham, bảy pháp cần phải tu tập.

2. Thế nào là bảy?

- Tưởng bất tịnh,
- Tưởng chết,
- Tưởng yếm ly trên đồ ăn,
- Tưởng không hoan hỷ đối với tất cả thế giới,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   88

- Tưởng vô thường, - Tưởng khổ trên vô thường, - Tưởng vô ngã trên khổ.

Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham, bảy pháp này cần phải tu tập.

THẮNG TRI THAM 4 –Tăng III, 487

1. - Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham … để hoàn toàn diệt tận … để đoạn tận … để diệt tận … để hoại diệt … để ly tham … để đoạn diệt … để xả bỏ … để từ bỏ … để từ bỏ tham. Bảy pháp này cần phải tu tập.

2. Để thắng tri sân … si … phẫn nộ … hiềm hận …
che đậy … não hại … tật đố … xan tham … man trá
… lường gạt … ngoan cố … tháo động … mạn …
tăng thượng mạn … kiêu, phóng dật … để liễu tri …
để hoàn toàn diệt tận … để đoạn tận … để diệt tận
… để hoại diệt … để ly tham … để đoạn diệt … để
xả bỏ … để từ bỏ … để từ bỏ tham. Bảy pháp này
cần phải tu tập.

Thế Tôn thuyết như vậy, các Tỷ-kheo hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn thuyết.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  89

18    Thuốc trị Tham - 8 pháp - Kinh THẮNG TRI THAM ÁI 1 – Tăng IV, 60

THẮNG TRI THAM ÁI 1 – Tăng IV, 60

1. - Này các Tỷ-kheo, muốn thắng tri tham ái, tám pháp cần phải tu tập. Thế nào là tám?

2. Chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.

Này các Tỷ-kheo, muốn thắng tri tham ái, tám pháp này cần phải tu tập.

THẮNG TRI THAM ÁI 2 – 60tc4

1. - Này các Tỷ-kheo, muốn thắng tri tham ái, tám pháp cần phải tu tập. Thế nào là tám?

2. Một vị quán tưởng nội sắc, thấy các ngoại sắc có
hạn lượng, đẹp xấu. Vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi
nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy". Đó là thắng xứ
thứ nhất.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  90

3. Một vị quán tưởng nội sắc, thấy các loại ngoại sắc
không có hạn lượng, đẹp xấu. Vị ấy nhận thức rằng:
"Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy". Đó là
thắng xứ thứ hai.

4. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại
ngoại sắc có hạn lượng, đẹp xấu. Vị ấy nhận thức
rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy".
Đó là thắng xứ thứ ba.

5. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại
ngoại sắc vô lượng, đẹp xấu. Vị ấy nhận thức rằng:
"Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy". Đó là
thắng xứ thứ tư.

6. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại
ngoại sắc màu xanh, sắc màu xanh, tướng sắc xanh,
hình sắc xanh, ánh sáng xanh. Vị ấy nhận thức rằng:
"Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy". Đó là
thắng xứ thứ năm.

7. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu vàng, tướng sắc vàng, hình sắc vàng, ánh sáng vàng. Vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy". Đó là thắng xứ thứ sáu.

8. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu đỏ, tướng sắc đỏ, hình sắc đỏ, ánh

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     91

sáng đỏ. Vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy". Đó là thắng xứ thứ bảy.

9. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu trắng, tướng sắc trắng, hình sắc trắng, ánh sáng trắng. Vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy". Đó là thắng xứ thứ tám.

Này các Tỷ-kheo, muốn thắng tri tham ái, tám pháp này cần phải tu tập.

THẮNG TRI THAM ÁI 3 – 62tc4

1. - Này các Tỷ-kheo, muốn thắng tri tham ái, tám pháp này cần phải tu tập.

2. Thế nào là tám?

1. Tự mình có sắc, thấy các sắc.
2. Quán tưởng nội sắc là vô sắc, thấy các ngoại
sắc.
3. Chú tâm trên suy tưởng (sắc là) tịnh.
4. Vượt khỏi hoàn toàn sắc tưởng, diệt trừ các
tưởng hữu đối, không tác ý đến những khác biệt
với suy tư hư không là vô biên, chứng và trú
Không vô biên xứ.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     92

5. Với suy tư "Thức là vô biên", chứng và trú
Thức vô biên xứ.
6. Vượt khỏi hoàn toàn Thức vô biên xứ, với suy
tư "không có vật gì", chứng và trú Vô sở hữu
xứ.
7. Vượt khỏi hoàn toàn Vô sở hữu xứ, chứng và
trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ.
8. Vượt khỏi hoàn toàn Phi tưởng phi phi tưởng
xứ, chứng và trú Diệt thọ tưởng.

Này các Tỷ-kheo, muốn thắng tri tham ái, tám pháp này cần phải tu tập.

THAM ÁI – 63tc4

- Muốn liễu tri tham ái... muốn tận diệt tham ái... muốn đoạn tận tham ái... muốn trừ diệt tham ái... muốn hủy diệt tham ái... muốn ly tham tham ái... muốn đoạn diệt tham ái... muốn trừ khử tham ái... muốn từ bỏ tham ái, tám pháp này cần phải tu tập.

CÁC PHÁP KHÁC – 63tc4

- Đối với sân... đối với si... đối với phẫn nỗ... đối với hiềm hận... đối với giả dối... đối với não hại... đối với

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                       93

tật đố... đối với xan lẫn... đối với man trá... đối với phản bội... đối với ngoan cố.... đối với bồng bột nông nổi... đối với mạn... đối với tăng thượng mạn... đối với đắm say... Muốn thắng tri phóng dật... muốn liễu tri... muốn diệt tận... muốn đoạn tận... muốn trừ diệt... muốn hủy diệt... muốn ly tham... muốn đoạn diệt... muốn trừ khử... muốn xóa bỏ phóng dật, tám pháp này cần phải tu tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     94

19    Thuốc trị Tham - 9 pháp - Kinh THẮNG TRI THAM 1 – Tăng IV, 234

THẮNG TRI THAM 1 – Tăng IV, 234

1. - Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham, chín pháp cần phải tu tập.

2. Thế nào là chín?

1. Tưởng bất tịnh,
2. Tưởng chết,
3. Tưởng yểm ly đối với các món ăn,
4. Tưởng không vui thích đối với tất cả thế giới,
5. Tưởng vô thường,
6. Tưởng khổ trên vô thường,
7. Tưởng vô ngã trên khổ,
8. Tưởng đoạn tận,
9. Tưởng ly tham.

Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham, chín pháp này cần phải tu tập.

THẮNG TRI THAM 2 – Tăng IV, 234

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  95

1. - Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham, chín pháp cần phải tu tập.

2. Thế nào là chín?

1. Sơ Thiền,
2. Thiền thứ hai,
3. Thiền thứ ba,
4. Thiền thứ tư,
5. Không vô biên xứ,
6. Thức vô biên xứ,
7. Vô sở hữu xứ,
8. Phi tương phi phi tưởng xứ,
9. Diệt thọ tưởng định.

Này các Tỷ-kheo, để thắng tri tham, chín pháp này cần phải tu tập.

LIỄU TRI THAM – Tăng IV, 235

1. - Này các Tỷ-kheo, để liễu tri tham... để diệt tận... để đoạn tận... để trừ diệt... để ly tham... để đoạn diệt... để trừ khử... để từ bỏ, chín pháp này cần phải tu tập.

2. Để liễu tri sân... si, phẫn nộ, hiềm hận, giả dối, não hại, tật đố, xan tham, man trá, phản bội, ngoan cố, bồng bột, mạn, tăng thượng mạn, kiêu, phóng dật...

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                         96

để thắng tri... để liễu tri... để diệt tận...để đoạn diệt... để trừ diệt... để ly tham... để đoạn diệt... để trừ khử... để từ bỏ, chín pháp này cần phải tu tập.

Thế Tôn thuyết như vậy, các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                         97

20    Thuốc trị Tham sân si - Kinh THAM – Tăng III, 264

THAM –Tăng III, 264

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này.
2. Thế nào là ba? - Tham, sân, si.
Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này.
Để đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp
cần phải tu tập.
3. Thế nào là ba?
- Để đoạn tận tham, bất tịnh cần phải tu tập.
- Để đoạn tận sân, từ tâm cần phải tu tập.
- Để đoạn tận si, trí tuệ cần phải tu tập.
Để đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp
này cần phải tu tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  98

21    Thuốc trị bá bệnh - Kinh PHẨM NIỆM XỨ – Tăng IV, 225

PHẨM NIỆM XỨ – Tăng IV, 225

HỌC TẬP – Tăng IV, 225

1. - Này các Tỷ-Kheo, có năm pháp làm suy yếu học tập này.

2. Thế nào là năm?

 Sát sanh,
 Lấy của không cho,
 Tà hạnh trong các dục,
 Nói láo,
 Đắm say rượu men, rượu nấu.

Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm pháp làm suy yếu học tập.

3. Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm pháp làm suy yếu học tập này, Bốn niệm xứ cần phải tu tập. Thế nào là bốn?

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                               99

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú tùy quán thân
trên thân, nhiệt tâm tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp
phục tham ưu ở đời. Vị ấy trú tùy quán thọ trên các
cảm thọ.... trú tùy quán pháp trên các pháp, nhiệt
tâm, tỉnh giác, chánh niệm để nhiếp phục tham ưu ở
đời.

Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm pháp làm suy yếu học tập này, Bốn niệm xứ cần phải tu tập

TRIỀN CÁI – Tăng IV, 226

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm triền cái này.

2. Thế nào là năm?

 Dục tham triền cái,
 Sân triền cái,
 Hôn trầm thụy miên triền cái,
 Trạo hối triền cái,
 Nghi triền cái

Này các Tỷ-kheo, có năm triền cái này.

3. Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm triền cái này, Bốn niệm xứ cần phải tu tập. Thế nào là bốn?

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  100

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú quán thân
trên thân... trú quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chánh niệm để nhiếp phục tham ưu ở đời.
Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm triền cái, Bốn
niệm xứ cần phải tu tập.

DỤC TRƯỞNG DƯỠNG – Tăng IV, 226

1.- Này các Tỷ-khao, có năm dục trưởng dưỡng này.

2. Thế nào là năm?

 Các sắc do mắt nhận thức, khả lạc, khả hỷ, khả
ý, khả ái, liên hệ đến dục, hấp dẫn.
 Các tiếng do tai nhận thức
 Các hương do mũi nhận thức...
 Các vị do lưỡi nhận thức...
 Các xúc do thân nhận thức, khả lạc... hấp dẫn.

Này các Tỷ-kheo, có năm dục trưởng dưỡng này.

3. Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm dục trưởng dưỡng này, Bốn niệm xứ này phải tu tập.

THỦ UẨN – Tăng IV, 227

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  101

1. - Này các Tỷ-kheo có năm thủ uẩn này. Thế nào là năm?

2. Sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức uẩn.

Này các Tỷ-kheo, có năm thủ uẩn này.

3. Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm thủ uẩn này, Bốn niệm xứ cần phải tu tập. Thế nào là bốn? .... Bốn niệm xứ cần phải tu tập.

NĂM HẠ PHẦN KIẾT SỬ – Tăng IV, 227

1. - Này các Tỷ-kheo có năm hạ phần kiết sử này. Thế nào là năm?

2. Thân kiến, nghi, giới cấm thủ, dục tham, sân.

Này các Tỷ-kheo, có năm hạ phần kiết sử này.

3. Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm hạ phần kiết sử này, Bốn niệm xứ cần phải tu tập. Thế nào là bốn? ...Bốn niệm xứ này cần phải tu tập.

SANH THÚ – Tăng IV, 228

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   102

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm sanh thú này. Thế nào là năm?

2. Địa ngục, loài bàng sanh, cõi ngạ quỷ, loài Người, chư Thiên. Này các Tỷ-kheo, có năm sanh thú này.

3. Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm sanh thú này, Bốn niệm xứ cần phải tu tập...

XAN THAM – Tăng IV, 228

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm xan tham này. Thế nào là năm?

2. Xan tham trú xứ, xan tham gia đình, xan tham lợi dưỡng, xan tham dung sắc, xan tham pháp.

3. Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm xan tham này, Bốn niệm xứ cần phải tu tập... Bốn niệm xứ này cần phải tu tập.

NĂM THƯỢNG PHẦN KIẾT SỬ – Tăng IV, 229

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm thượng phần kiết sử này. Thế nào là năm?

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   103

2. Sắc ái, vô sắc ái, mạn, trạo cử, vô minh.

Này các Tỷ-kheo, có năm thượng phần kiết sử này.

3. Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm thượng phần kiết sử này, cần phải tu tập Bốn niệm xứ... Bốn niệm xứ này cần phải tu tập.

NĂM TÂM HOANG VU – Tăng IV, 229

1. - Có năm tâm hoang vu này. Thế nào là năm?

Này các Tỷ-kheo, ở đây vị Tỷ-kheo nghi ngờ, do dự,
không quyết đoán, không có tịnh tín đối với bậc Đạo
Sư. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào nghi ngờ, do dự,
không quyết đoán, không có tịnh tín đối với bậc Đạo
Sư, Tỷ-kheo ấy không hướng về nỗ lực, hăng hái,
kiên trì và tinh tấn. Khi tâm của vị ấy không hướng
về nỗ lực, hăng hái, kiên trì và tinh tấn, như vậy gọi
là tâm hoang vu thứ nhất.

2. Này các Tỷ-kheo, lại nữa, vị Tỷ-kheo nghi ngờ đối với Pháp.... (như trên...) đối với Tăng... (như trên..) đối với Học pháp... tức giận đối với các vị đồng Phạm hạnh, không hoan hỷ, tâm dao động, trở thành hoang vu. Này các Tỷ-kheo, khi một vị Tỷ-kheo phẫn nộ đối với vị đồng Phạm hạnh, không hoan hỷ,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     104

tâm dao động, trở thành hoang vu, Tỷ-kheo ấy không hướng về nỗ lực, hăng hái, kiên trì và tinh thần. Như vậy gọi là tân hoang vu thứ năm.

3. Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm tâm hoang vu này, Bốn niệm xứ cần phải tu tập.

TÂM PHIỀN TRƯỢC – Tăng IV, 230

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm triền phược này. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tâm không ly tham, không ly dục, không ly ái, không ly khao khát, không ly nhiệt tình, không ly ái nhiễm đối với các dục. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tâm không ly tham, không ly dục, không ly ái, không ly khao khát, không ly nhiệt tình, không ly ái nhiễm đối với các dục, tâm của vị ấy không hướng về nỗ lực, hăng hái, kiên trì và tinh tấn. Tâm của vị nào không hướng về... (như trên)... như vậy là tâm triền phược thứ nhất.

3. Này các Tỷ-kheo, lại nửa, Tỷ-kheo tâm không ly tham đối với thân... không ly tham đối với sắc... ăn quá sức bao tử có thể chịu nổi, hưởng thọ sung sướng về giường nằm, sung sướng về thụy miên... Này các

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   105

Tỷ-kheo, lại nữa, Tỷ-kheo sống đời sống Phạm hạnh
với hy vọng mong được thành một loại chư Thiên,
"Với giới này, với luật này, với khổ hạnh này, hay
với Phạm hạnh này, ta sẽ trở thành loại chư Thiên
này hay loại chư Thiên khác". Này các Tỷ-kheo, khi
Tỷ-kheo sống đời sống Phạm hạnh với hy vọng được
thành một loại chư Thiên, "Với giới này, với luật
này, với khổ hạnh này hay với Phạm hạnh này, ta sẽ
trở thành loại chư Thiên này hay loại chư Thiên
khác", tâm vị này không hướng về nỗ lực, hăng hái,
kiên trì và tinh tấn. Tâm vị nào... như vậy là tâm triền
phược thứ năm.

4. Này các Tỷ-kheo, đây là năm tâm triền phược, muốn đoạn tận năm tâm triền phược này, Bốn niệm xứ này cần phải tu tập.

VIII. PHẨM CHÁNH CẦN

BỐN CHÁNH CẦN – Tăng IV, 232

(Giống như phẩm Bốn niệm xứ trước, chỉ khác ở đây Bốn chánh cần thế cho Bốn niệm xứ ở trên, và Bốn chánh cần được diễn tả như sau).

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                      106

Thế nào là bốn?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, với mục đích khiến cho
các ác, bất thiện pháp từ trước chưa sanh không cho
sanh khởi, khởi lên ý muốn cố gắng, tinh tấn, sách
tâm, trì tâm.

Với mục đích khiến cho các ác, bất thiện pháp đã sanh ra được trừ diệt, khởi lên ý muốn cố gắng ... trì tâm.

Với mục đích khiến cho các thiện pháp từ trước chưa sanh nay cho sanh khởi, khởi lên ý muốn… trì tâm.

Với mục đích khiến cho các thiện pháp đã được sanh có thể duy trì, không có mù mờ, được tăng trưởng, được quảng đại, được tu tập, được viên mãn, khởi lên ý muốn cố gắng, tinh tấn, sách tâm, trì tâm.

IX. PHẨM BỐN NHƯ Ý TÚC

BỐN NHƯ Ý TÚC – 2Tăng IV, 233

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    107

(Giống như phẩm Bốn niệm xứ trước, chỉ khác ở đây Bốn như ý túc thế cho Bốn niệm xứ ở trên. Và Bốn như ý túc được diễn tả như sau).

Thế nào là bốn?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập như ý túc câu hữu với dục định tinh cần hành.... câu hữu với tinh tấn định tinh cần hành, tu tập như ý túc câu hữu với tâm định… với tư duy định tinh cần hành.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   108

22    Thuốc trị danh lợi - Kinh HÀNG MA – 50 Trung I, 727

KINH HÀNG MA (Maratajjaniya suttam) – Bài kinh số 50 – Trung I, 727

Như vầy tôi nghe.

Một thời Tôn giả Mahamoggallana trú giữa dân
chúng Bhagga, tại Sumsumaragira, rừng
Bhessakalavana, vườn Lộc Uyển. Lúc bấy giờ, Tôn
giả Mahamoggallana đang đi kinh hành ngoài trời.
Khi ấy Ác ma đi vào bụng Tôn giả Mahamoggallana,
ở trong bao tử. Rồi Tôn giả Mahamoggallana nghĩ
như sau: "Nay sao bụng của Ta lại nặng nặng như
có gì chồng chất quá đầy?" Rồi Tôn giả
Mahamoggallana từ chỗ kinh hành bước xuống, đi
vào tự viện, và ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi
ngồi, Tôn giả Mahamoggallana tự chánh niệm. Tôn
giả Mahamoggallana thấy Ác ma, sau khi đi vào
trong bụng, đang ở trong bao tử. Thấy vậy, Tôn giả
liền nói với Ác ma:

– Hãy đi ra, Ác ma! Hãy đi ra, Ác ma! Chớ có

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                109

phiền nhiễu Như Lai và đệ tử Như Lai. Chớ có khiến cho Ngươi bị bất hạnh, đau khổ lâu dài!

Rồi Ác ma suy nghĩ: "Vị Sa-môn này không biết ta, không thấy ta, lại nói như sau: "Hãy đi ra, Ác ma! Hãy đi ra Ác ma! Chớ có phiền nhiễu Như Lai, và đệ tử Như Lai. Chớ có khiến cho Ngươi bị bất hạnh, đau khổ lâu dài". Chính vị Bổn sư cũng chưa biết ta mau như vậy, làm sao vị đệ tử này có thể biết ta được?"

Rồi Tôn giả Mahamoggallana lại nói với Ác ma như sau:

– Này Ác ma, ta biết Ngươi. Đừng có nghĩ rằng:
"Vị ấy không biết ta". Ngươi là Ác ma. Này Ác ma,
Ngươi nghĩ như sau: "Vị Sa-môn này không biết ta,
không thấy ta, lại nói như sau: "Hãy đi ra, Ác ma!
hãy đi ra Ác ma! Chớ có phiền nhiễu Như Lai và đệ
tử Như Lai. Chớ có khiến cho Ngươi bị bất hạnh, đau
khổ lâu dài!" Chính vị Bổn sư cũng không biết ta
mau như vậy, làm sao vị đệ tử này có thể biết ta
được?"

Rồi Ác ma suy nghĩ như sau: "Vị Sa-môn này
biết ta, thấy ta và nói như sau: "Hãy đi ra, Ác ma!
Hãy đi ra, Ác ma! Chớ có phiền nhiễu Như Lai và đệ
tử Như Lai. Chớ có khiến cho Ngươi bị bất hạnh, đau
khổ lâu dài"". Rồi Ác ma từ miệng Tôn giả

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    110

Mahamoggallana bước ra, và đứng dựa nơi cửa (miệng?). Tôn giả Mahamoggallana thấy Ác ma đứng dựa nơi cửa thấy vậy, bèn nói Ác ma:

– Ác ma, ở đây, ta cũng thấy Ngươi. Ngươi chớ có nghĩ rằng: "Vị ấy không thấy ta". Này Ác ma, nay Ngươi đang đứng dựa nơi cửa (miệng?).

Này Ác ma, thuở xưa, ta là Ác ma tên là Dusi, và chị ta tên là Kali. Ngươi con trai chị ta. Như vậy Ngươi là cháu ta.

Này Ác ma, lúc bấy giờ, Thế Tôn
Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ra
đời. Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán Chánh
Đẳng Giác có hai vị đệ tử tên là Vidhura, và Sanjiva,
hai bậc tối thượng, hai bậc Hiền giả.

Này Ác ma, đối với các vị đệ tử của Thế Tôn
Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác không
một ai ở đây có thể bằng Tôn giả Vidhura về thuyết
pháp. Này Ác ma, vì lý do này, Tôn giả Vidhura
được gọi là Vidhura (Vô song).

Còn Tôn giả Sanjiva là vị đi rừng, đi gốc cây, đi các chỗ không người và chứng Diệt thọ tưởng định không khó khăn gì. Này Ác ma, thuở xưa, Tôn giả Sanjiva đang ngồi nhập Diệt thọ tưởng định dưới một

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    111

gốc cây. Này Ác ma, các người chăn bò, chăn thú, làm ruộng, các lữ hành thấy Tôn giả Sanjiva đang ngồi nhập Diệt thọ tưởng định dưới một gốc cây, thấy vậy liền nói với nhau như sau: "Thật vị diệu thay, này các Tôn giả! Thật hy hữu thay, này các Tôn giả! Vị Sa-môn này chết mà vẫn ngồi. Chúng ta hãy hỏa táng ngài!" Rồi này Ác ma, các người chăn bò, chăn thú, làm ruộng, các lữ hành liền thâu lượm cỏ, củi và phân bò chồng lên thân Tôn giả Sanjiva, đốt lửa và bỏ đi. Này Ác ma, Tôn giả Sanjiva, sau khi đếm ấy đã tàn, liền xuất định, phủi áo, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát vào làng khất thực. Này Ác ma, các người chăn bò, chăn thú, làm ruộng, các lữ hành thấy Tôn giả Sanjiva đang đi khất thực, thấy vậy liền nghĩ: "Thật vi diệu thay, này các Tôn giả! Thật hy hữu thay, này các Tôn giả! Vị Sa-môn này chết mà vẫn ngồi, nay được sống lại". Này Ác ma, vì lý do này, Tôn giả Sanjiva được xưng danh là Sanjiva, Sanjiva.

Này Ác ma, rồi Ác ma Dusi nghĩ như sau: "Ta không biết chỗ đến và chỗ đi của các vị Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện pháp này. Vậy nay ta hãy nhập vào hàng Bà-la-môn gia chủ và nói như sau: "Hãy đến phỉ báng, mạ lỵ, thống trách và nhiễu hại các vị Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Do bị phỉ báng, mạ lỵ, thống trách và nhiễu hại bởi các Người, các vị ấy có thể đổi tâm và như vậy, Ác ma Dusi mới có dịp

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    112

để chi phối họ."

Rồi này Ác ma, Ác ma Dusi nhập vào hàng Bà- la-môn gia chủ và phỉ báng, mạ lỵ, thống trách và nhiễu hại các vị Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh như sau: "Những kẻ trọc đầu, Sa-môn giả hiệu, tiện nô, hắc nô, sanh tự gót chân này. Họ nói: "Chúng tôi tu thiền, chúng tôi tu thiền" và với hai vai thụt xuống, với mặt cúi xuống, mê mê dại dại, tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền. Ví như con cú đậu trên cành cây, khi đang rình chuột; tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền; cũng vậy, những kẻ trọc đầu, Sa-môn giả hiệu, tiện nô, hắc nô, sanh tự gót chân này. Chúng nói: "Chúng tôi tu thiền, chúng tôi tu thiền". Và với hai vai thụt xuống, với mặt cúi xuống, mê mê dại dại, tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền. Ví như con giả can trên bờ sông, khi đang rình cá; tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền; cũng vậy, những kẻ trọc đầu... (như trên)... dại thiền. Ví như con mèo ngồi bên đống rác, khi đang rình chuột; tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền; cũng vậy, những kẻ trọc đầu... (như trên)... dại thiền. Ví như con lừa, gánh nặng được đặt xuống, đang tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền; cũng vậy, những kẻ trọc đầu, Sa-môn giả hiệu, tiện nô, hắc nô, sanh tự gót chân này. Chúng nói: "Chúng tôi tu thiền, chúng tôi tu thiền", và với hai vai thụt xuống, với mặt cúi xuống, mê mê dại dại, tu thiền, mê thiền, si thiền,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                      113

dại thiền". Này Ác ma lúc bấy giờ, phần lớn những người ấy sau khi thân hoại mạng chung phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Rồi này Ác ma, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác gọi các Tỷ-kheo:

"– Này các Tỷ-kheo, những Bà-la-môn gia chủ
bị Ác ma Dusi nhập vào và nói: "Hãy đến phỉ báng,
mạ lỵ, thống trách và nhiễu hại các Tỷ-kheo có giới
hạnh và thiện tánh. Do bị phỉ báng, mạ lụy, thống
trách và nhiễu hại bởi các Người, các vị ấy có thể đổi
tâm, và như vậy Ác ma Dusi mới có dịp để chi phối
họ".

Này các Tỷ-kheo, hãy đến biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, rồi an trú, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... (như trên)..., biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    114

thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân".

Rồi Ác ma, các Tỷ-kheo ấy được Thế Tôn
Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
khuyến khích như vậy, khuyến giáo như vậy, đi đến
khu rừng, đi đến gốc cây, đi đến các chỗ không vắng,
biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ rồi an
trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ
ba; cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế
giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng
khắp vô biên giới, an trú biến mãn với tâm câu hữu
với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.
Với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu
hữu với hỷ... (như trên)...biến mãn một phương với
tâm câu hữu với xả rồi an trú; cũng vậy phương thứ
hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ
tư. Như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang,
hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, an trú
biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên,
không hận, không sân.

Này Ác ma, rồi Mara Dusi suy nghĩ như sau: "Làm như vậy, ta không thể biết chỗ đến hay chỗ đi của các Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Vậy ta hãy nhập vào các Bà-la-môn gia chủ và nói như sau:

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    115

"Hãy đến tán thán, tôn trọng, đảnh lễ cúng dường các
Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh này. Do được tán
thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường, các vị ấy có thể
đổi tâm và như vậy, Ác ma Dusi mới có dịp để chi
phối họ".

Rồi này Ác ma, Ác ma Dusi nhập vào các Bà-
la-môn gia chủ và nói: "Hãy đến tán thán, tôn trọng,
đảnh lễ, cúng dường các Tỷ-kheo có giới hạnh và
thiện tánh. Những vị này được các Ngươi tán thán,
tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường có thể đổi tâm, và như
vậy Ác ma Dusi mới có dịp để chi phối họ", Rồi này
Ác ma, những Bà-la-môn gia chủ, bị Ác ma Dusi
xâm nhập, tán thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường
các Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Này Ác ma,
sau một thời gian những vị này mạng chung và phần
lớn sau khi thân hoại mạng chung được sanh lên
thiện thú, Thiên giới và đời này.

Rồi này Ác ma, Thế Tôn Kakusamdha, bậc A- la-hán, Chánh Đẳng Giác gọi các Tỷ-kheo:

"– Này các Tỷ-kheo, các Bà-la-môn gia chủ bị
Ác ma Dusi xâm nhập và nói như sau: "Các Người
hãy đến tán thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường các
Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Những vị này
được các Người tán thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    116

dường có thể đổi tâm và như vậy Ác ma Dusi mới có
dịp để chi phối họ". Này các Tỷ-kheo, các Người
hãy sống quán bất tịnh trên thân, (quán) tưởng
nhàm chán đối với các món ăn, (quán) tưởng bất
khả lạc đối với tất cả thế gian, quán tánh vô
thường đối với tất cả hành".

Và này Ác ma, những Tỷ-kheo ấy được Thế Tôn
Kakusandha khuyến khích như vậy, khuyến giáo như
vậy, đi đến khu rừng, đi đến gốc cây, đi đến các chỗ
trống vắng, sống quán (tánh) bất tịnh trên thân,
(quán) tưởng nhàm chán đối với các món ăn, (quán)
tưởng bất khả lạc đối với tất cả thế gian, quán tánh
vô thường đối với tất cả hành.

Rồi này Ác ma, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác, buổi sáng đắp y, mang y bát,
với Tôn giả Vidhura là thị giả, đi vào làng để khất
thực. Rồi này Ác ma, Ác ma Dusi nhập vào một đứa
trẻ, cầm một hòn đá, đánh trên đầu Tôn giả Vidhura
khiến bể đầu. Rồi này Ác ma, Tôn giả Vidhura với
đầu bị bể và với máu chảy, vẫn đi sau lưng Thế Tôn
Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Rồi
này Ác ma, Thế Tôn Kakusandha bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác nhìn xung quanh với cái nhìn
con voi chúa và suy nghĩ như sau: "Thật vậy, Ác ma
Dusi không biết sự vừa phải".

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  117

Này Ác ma, khi Thế Tôn nhìn xung quanh, thì
Ác ma Dusi liền từ chỗ ấy từ trần và sinh vào cõi
địa ngục. Này Ác ma, địa ngục ấy được ba tên gọi:
Sáu xúc xứ địa ngục, Thiết qua địa ngục, Biệt thọ
khổ địa ngục. Rồi các người giữ địa ngục đến ta và
nói như sau: "Này Tôn giả, khi cọc sắt sẽ gặp cọc sắt
trong tim của Ngươi, Ngươi mới hiểu như sau: "Ta
sẽ bị trụng nước sôi một ngàn năm ở địa ngục.'' Và
ta, này Ác ma, ta bị trụng nước sôi, trải nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm trong địa
ngục. Trải qua một vạn năm trong đại địa ngục
ấy, ta bị nấu sôi và cảm thọ cảm giác gọi là
Vutthanima. Do vậy, này Ác ma, thân của ta-là như
vậy, thân như con người, và đầu ta là như vậy, đầu
như con cá.

Địa ngục ấy thế nào
Dusi bị nấu sôi
Vì đánh Vidhura,
Đệ tử Kakusandha.
Có trăm loại cọc sắt,
Tự cảm thọ riêng biệt
Địa ngục là như vậy,
Dusi bị nấu sôi.
Vì đánh Vidhura,
Đệ tử Kakusandha
Tỷ-kheo đệ tử Phật,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   118

Hiểu biết rõ như vậy. Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo, Kanha chịu khổ thọ,

Dựng lên giữa biển cả,
Cung điện trải nhiều kiếp,
Bằng ngọc chói lưu ly,
Huy hoàng cùng chiếu diệu.
Tiên nữ múa tại đây,
Trang sức màu dị biệt.
Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ Thọ.

Ai Thế Tôn khuyến khích,
Được chư Tăng chứng kiến,
Với ngón chân rung chuyển,
Lâu đài Vijayanta!
Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ.

Với ngón chân rung chuyển Lâu đài Vijayanta? Đầy đủ thần thông lực,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                 119

Chư thiên cũng hoảng sợ.
Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ.

Ai hỏi vị Sakka,
Tại lầu Vijayanta,
Hiền giả, Người có biết,
Chứng ái tận giải thoát?
Sakka đã chân thành,
Trả lời câu được hỏi.
Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ.

Ai từng hỏi Phạm thiên,
Tại hội chúng Thiện pháp,
Hiền giả nay vẫn chấp,
Các tà kiến thuở xưa,
Có thấy cảnh huy hoàng,
Phạm thiên cảnh Thiên giới?
Brahmà đã chân thành,
Tiếp tục đáp câu hỏi:
Tôn giả, tôi không chấp,
Các tà kiến thuở xưa!

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                  120

Tôi thấy sự huy hoàng,
Phạm thiên cảnh Thiên ơi!
Sao nay tôi nói được,
Tôi thường hằng thường tại?
Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ!

Ai với sự giải thoát,
Cảm xúc Cao sơ đảnh,
Rừng Đông Videha,
Và người nằm trên đất,
Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ.

Thật sự lửa không nghĩ:
"Ta đốt cháy kẻ ngu",
Kẻ ngu đột kích lửa,
Tự mình bị thiêu cháy.
Cũng vậy, này Ác ma,
Ngươi đột kích Như Lai.
Tự mình đốt cháy mình
Như kẻ ngu chạm lửa,
Ác ma tạo ác nghiệp,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                  121

Do nhiễu hại Như Lai,
Ngươi nghĩ chăng, Ác ma,
"Ác quả không đến ta".
Điều ác Ác ma làm,
Chất chứa đã lâu rồi,
Ác ma, hãy tránh Phật,
Chớ vọng tưởng Tỷ-kheo!

Tỷ-kheo chống Ác ma,
Tại rừng Bhesakala,
Vị Dạ xoa, thất vọng,
Biến mất tại chỗ ấy.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH               122

23    Thuốc trị hôn trầm - Kinh NGỦ NGỤC – Tăng III, 396

NGỦ NGỤC –Tăng III, 396

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Bhagga, tại núi Sumsumàra, tại vườn Nai.

Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahàmoggallàna đang ngồi ngủ gục, trong làng Kallavàlamutta, giữa dân chúng Magadha.

Thế Tôn với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, thấy
Tôn giả Mahàmoggallàna đang ngồi ngủ gục, trong
làng Kallavàlamutta, giữa dân chúng Magadha. Thấy
vậy, như nhà lực sĩ duỗi bàn tay đang co lại, hay co
lại bàn tay đang duỗi ra; cũng vậy, Thế Tôn biến mất
giữa dân chúng Bhagga, tại núi Sumsumàra, rừng
Bhesakalà, ở vườn Nai, rồi hiện ra trước mặt Tôn giả
Mahàmoggallàna, tại làng Kallavàlamutta, giữa dân
chúng Magadha. Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã
soạn sẵn; sau khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả
Mahàmoggallàna.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  123

- Này Moggallàna, có phải Thầy ngủ gục? Này Moggallàna, có phải Thầy ngủ gục?

- Thưa phải, bạch Thế Tôn.

2. - Do vậy, này Moggallàna, khi nào Thầy trú có
tưởng và thụy miên xâm nhập Thầy, chớ có tác ý đến
nó, chớ có tưởng nhiều đến nó. Sự kiện này có xảy
ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn
diệt.

3. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna, với tâm của
Thầy, hãy tùy tầm, tùy tứ, với ý hãy tùy quán pháp
như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Sự
kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên
ấy được đoạn diệt.

4. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy đọc
tụng pháp một cách rộng rãi, như đã được nghe, như
đã được học thuộc lòng. Sự kiện này có xảy ra, do
Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn diệt.

5. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy kéo hai lỗ tai của Thầy, và lấy tay xoa bóp tay chân. Sự

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  124

kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được đoạn diệt.

6. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy từ
chỗ ngồi, đứng dậy lấy nước chùi mắt, nhìn về phía
chân trời và nhìn lên các sao lấp lánh. Sự kiện này
có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy miên ấy được
đoạn diệt.

7. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy tác ý
đến quang tưởng và an trú vào tưởng ban ngày. Như
ban ngày, ban đêm cũng vậy. Như ban đêm, ban ngày
cũng vậy. Như vậy, với tâm rộng mở, không có hạn
chế. Sự kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy
miên ấy được đoạn diệt.

8. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không
được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy trú
tâm trên chỗ kinh hành, với tưởng trước mặt và sau
lưng, với căn hướng nội, với ý không hướng ngoại.
Sự kiện này có xảy ra, do Thầy trú như vậy, thụy
miên ấy được đoạn diệt.

9. Nếu Thầy trú như vậy, và thụy miên ấy không được đoạn diệt, thời này Moggallàna Thầy hãy nằm như dáng nằm con sư tử, về phía hông bên phải, hai

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   125

chân gác lên nhau, chánh niệm tỉnh giác, tác ý với
tưởng thức dậy. Và khi thức dậy, này Moggallàna,
Thầy hãy thức dậy thật mau, nghĩ rằng: "Ta sẽ trú,
không có chú tâm đến lạc nằm ngủ, lạc nằm xuống
một bên, lạc thụy miên". Như vậy, này Moggallàna,
Thầy cần phải học tập.

10. Do vậy, này Moggallàna, hãy học tập như sau:
"Không say sưa trong cao mạn, ta sẽ đi đến thăm các
gia đình". Này Moggallàna, như vậy các Thầy sẽ học
tập.

- Này Moggallàna, nếu Tỷ-kheo say sưa trong
cao mạn đi đến thăm các gia đình. Trong các
gia đình, này Moggallàna, người ta có nhiều
công việc phải làm. Do vậy, người ta không có
tác ý đến Tỷ-kheo đã đi đến. Ở đây, Tỷ-kheo
ấy có thể suy nghĩ: "Nay, ai đã chia rẽ ta với
gia đình này. Các người này không ưa thích gì
ta".
- Như vậy, do không được gì, vị ấy nản chí, vị
ấy giao động. Do giao động, vị ấy không phòng
hộ, do không phòng hộ, tâm rời xa Thiền định.

 Do vậy, này Moggallàna, hãy học tập như sau: "Ta sẽ không nói lời khiêu khích". Như vậy, này Moggallàna, Thầy cần phải học tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                 126

- Khi nào có lời khiêu khích, này Moggallàna,
thời chờ đợi là nhiều lời qua tiếng lại.
- Khi nào có nhiều lời qua tiếng lại, thời có dao
động.
- Với người có dao động, thời không có phòng
hộ.
- Với người không có phòng hộ, tâm rời xa
Thiền định.

 Này Moggallàna, Ta không tán thán tất cả sự liên
hệ, nhưng không phải Ta không tán thán tất cả sự
liên hệ. Thật vậy, này Moggallàna, Ta không tán
thán các vị xuất gia có sự liên hệ với các gia chủ.
 Nhưng với các trú xứ ít tiếng ồn, ít tiếng động,
thoát khỏi hơi thở của nhiều người, những chỗ ở
cô độc xa vắng loài Người, thích hợp cho đời sống
Thiền tịnh, Ta tán thán sự liên hệ với những trú
xứ như vậy.

11. Được nghe nói như              vậy,   Tôn    giả Mahàmoggallàna bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, cho đến như thế nào, tóm tắt lại, một Tỷ-kheo được giải thoát nhờ sự đoạn diệt khát ái, đạt đến cứu cánh mục đích, đạt đến cứu cánh an ổn khỏi ách nạn, đạt đến cứu cánh Phạm hạnh, đạt đến cứu

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   127

cánh của cứu cánh, trở thành tối thượng giữa chư Thiên và loài Người?

- Này Moggallàna, ở đây, Tỷ-kheo được nghe như
sau: "Không nên thiên chấp tất cả pháp". Này
Moggallàna, vị Tỷ-kheo được nghe như sau: "Không
nên thiên chấp tất cả pháp". Vị ấy thắng tri tất cả
pháp; do thắng tri tất cả pháp, vị ấy liễu tri tất cả
pháp.

 Do liễu tri tất cả pháp, phàm có cảm thọ gì
được cảm giác, lạc, khổ hay không khổ, không
lạc, vị ấy trú tùy quán vô thường đối với các
cảm thọ ấy. Vị ấy trú tùy quán ly tham. Vị ấy
trú tùy quán đoạn diệt. Vị ấy trú tùy quán từ bỏ.
 Do vị ấy trú tùy quán vô thường trong các cảm
thọ, do vị ấy trú tùy quán ly tham, do vị ấy tùy
quán đoạn diệt, do vị ấy trú tùy quán từ bỏ, nên
không chấp thủ một cái gì ở đời.
 Do không chấp thủ nên không lo âu.
 Do không tham đắm nên tự mình nhập Niết-
bàn. Vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã
thành, việc nên làm đã làm, không còn trở lui
trong trạng thái này nữa".

Này Moggallàna, cho đến như vậy, tóm tắt lại, một Tỷ-kheo được giải thoát nhờ sự đoạn diệt khát ái, đạt đến mục đích cứu cánh, đạt đến cứu cánh an ổn khỏi

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   128

các ách nạn, đạt đến cứu cánh Phạm hạnh, đạt đến cứu cánh của cứu cánh, trở thành tối thượng giữa chư Thiên và loài Người.

 Này các Tỷ-kheo, chớ có sợ hãi các công đức.

Này các Tỷ-kheo, đồng nghĩa với an lạc chính là các
công đức. Ta thắng tri rằng, này các Tỷ-kheo, các
công đức được làm lâu ngày có quả dị thục, có sự
hình thành khả ái, khả hỷ, khả ý lâu ngày. Trong bảy
năm Ta tu tập từ tâm, sau khi tu tập từ tâm bảy năm,
trong bảy thành kiếp hoại kiếp, Ta không trở lui lại
thế giới này.

- Khi thế giới ở trong thành kiếp, này các Tỷ-
kheo, Ta đi đến thế giới Quang Âm Thiên.
- Khi thế giới ở trong kiếp hoại, Ta sanh ra trong
Phạm cung trống không. Ở đấy, này các Tỷ-
kheo, Ta là Phạm thiên, là Đại phạm thiên, vị
Chiến thắng, vị Vô năng thắng, vị Biến tri, vị
Tự tại.
- Ba mươi sáu lần, này các Tỷ-kheo, Ta là Thiên
chủ Sakka.
- Nhiều lần bảy lần, Ta là vị Chuyển luân vương
theo Chánh pháp, là vị Pháp vương, bậc Chiến
thắng bốn phương, đạt được sự thanh bình cho
quốc độ, đầy đủ bảy món báu. Này các Tỷ-

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  129

kheo, Ta có bảy loại châu báu này, như là xe
báu, voi báu, ngựa báu, châu báu, nữ báu, gia
chủ báu và cư sĩ báu là thứ bảy. Ta có hơn một
ngàn người con trai, này các Tỷ-kheo, là những
bậc anh hùng, dõng mãnh, đánh tan địch quân.
Và khi ta chiến thắng quả đất này, xa cho đến
bờ biển, Ta trị vì quả đất này không dùng
trượng, không dùng đao, đúng với Chánh pháp.

Hãy xem quả dị thục,
Của các việc công đức,
Của các việc hiền thiện,
Với kẻ tìm an lạc.
Này Tỷ-kheo, Ta tu,
Từ tâm trong bảy năm,
Trong bảy thành hoại kiếp,
Không trở lại thành kiếp,
Ta đạt Quang Âm thiên,
Khi thế giới hoại kiếp
Sanh Phạm cung trống rỗng.
Bảy lần, Ta đóng vai,
Đại Phạm thiên, Tự tại,
Trong ba mươi sáu lần,
Làm Thiên chủ Thiên giới.
Ta làm vua Chuyển luân,
Chủ tể cõi Diêm-phù.
Bậc Sát-ly quán đảnh,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                130

Bậc chủ tể loài Người,
Ta chiến thắng đất này,
Không với trượng, với kiếm,
Không bạo lực, đúng pháp,
Đối mọi người bình đẳng,
Ta trị vì đúng pháp,
Trên cõi đất tròn này.
Ta khiến các gia đình,
Giàu lớn, tài sản lớn,
Họ hưởng mọi dục lạc,
Ta đầy đủ bảy báu,
Chư Phật thương tưởng đời,
Khéo dạy điều như vậy.
Đấy là nhân đại sự,
Được gọi là Địa vương.
Ta là vua, huy hoàng,
Bảo vệ nhiều tài sản,
Có thần lực, danh xưng,
Vương chủ rừng Diêm-phù,
Ai nghe, không tịnh tín?
Trừ các loại ác sanh,
Do vậy muốn lợi ích,
Cầu vọng sự lớn mạnh,
Hãy kính trọng diệu pháp,
Hãy nhớ lời Phật dạy.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                      131

24      Thuốc trị nhiều bệnh - Kinh KHÔNG CÓ HẠN CHẾ 1 – Tăng III, 260

KHÔNG CÓ HẠN CHẾ 1 –Tăng III, 260

1. - Thấy được sáu lợi ích, này các Tỷ-kheo, thật là
vừa đủ để vị Tỷ-kheo làm cho an trú tưởng vô
thường, không có hạn chế trong tất cả hành.
2. Thế nào là sáu?
- Tất cả hành hiện ra với tôi, không có an trú.
- Ý của tôi không ưa thích tất cả thế giới.
- Ý của tôi sẽ xuất khỏi tất cả thế giới.
- Ý của tôi sẽ nghiêng về Niết-bàn.
- Các kiết sử của tôi đi đến đoạn diệt.
- Và tôi sẽ thành tựu tối thượng Sa-môn hạnh.
Thấy được sáu lợi ích, này các Tỷ-kheo, thật là vừa
đủ để vị Tỷ-kheo làm cho an trú tưởng vô thường,
không có hạn chế trong tất cả hành.

KHÔNG CÓ HẠN CHẾ 2 –Tăng III, 261

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    132

1. - Thấy được sáu lợi ích này, này các Tỷ-kheo, thật
là vừa đủ để Tỷ-kheo làm cho an trú tưởng khổ,
không có hạn chế trong tất cả hành.
2. . Thế nào là sáu?
- Trong tất cả hành, tưởng Niết-bàn sẽ được an
trú trong tôi, ví như kẻ giết người đang đưa dao
lên chém.
- Ý của tôi sẽ xuất khỏi tất cả thế giới.
- Tôi sẽ trở thành một người thấy được tịnh lạc
trong Niết-bàn.
- Các tùy miên trong tôi sẽ được nhổ lên.
- Tôi sẽ là người đã làm các việc nên làm.
- Tôi sẽ với từ tâm hầu hạ bậc Đạo Sư.
Thấy được sáu lợi ích này, này các Tỷ-kheo, thật là
vừa đủ để Tỷ-kheo làm cho an trú tưởng khổ không
có hạn chế trong tất cả hành.

KHÔNG CÓ HẠN CHẾ 3 –Tăng III, 262

1. - Thấy được sáu lợi ích, này các Tỷ-kheo, thật là
vừa đủ để Tỷ-kheo làm cho an trú tưởng vô ngã
không có hạn chế trong tất cả hành.
2. Thế nào là sáu?

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   133

- Trong tất cả thế giới, tôi sẽ không dự phần vào
trong ấy.
- Cái gì tạo ra cái "tôi" trong tôi sẽ được chận
đứng.
- Cái gì tạo ra cái "của tôi" trong tôi sẽ được chận
đứng.
- Tôi sẽ thành tựu trí.
- Không cùng chia sẻ với người khác.
- Nguyên nhân và các pháp do nhân sanh được
tôi khéo thấy.
Thấy được sáu lợi ích này, này các Tỷ-kheo, thật là
vừa đủ để Tỷ-kheo làm cho an trú tưởng vô ngã
không có hạn chế trong tất cả hành.

HỮU –Tăng III, 262

 Này các Tỷ-kheo, có ba hữu này cần phải đoạn
tận, cần phải được học tập trong ba học pháp.
Thế nào là ba hữu cần phải đoạn tận?
- Dục hữu, sắc hữu, vô sắc hữu. Ba hữu này cần
phải đoạn tận.
Trong ba học pháp nào, cần phải học tập?
- Tăng thượng giới học,

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    134

- Tăng thượng định học,
- Tăng thượng tuệ học.
Trong ba học pháp này, cần phải học tập.
Này các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo đã đoạn tận ba
hữu này, đã học tập trong ba học pháp này, Tỷ-kheo
ấy, này các Tỷ-kheo, được gọi là Tỷ-kheo đã chặt đứt
khát ái, đã giải tỏa kiết sử do chơn chánh hiện quán
kiêu mạn, đã đoạn tận khổ đau.

KHÁT ÁI –Tăng III, 263

 Này các Tỷ-kheo, ba khát ái và ba mạn này cần
phải đoạn diệt.
- Thế nào là ba khát ái cần phải đoạn diệt? - Dục ái,
hữu ái, phi hữu ái. Ba khát ái này cần phải đoạn
diệt.
- Thế nào là ba mạn cần phải đoạn diệt? - Mạn, tùy
mạn, quá mạn. Ba mạn này cần phải đoạn diệt.
Này các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo đã được tận ba
khát ái và ba mạn này, vị này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là Tỷ-kheo đã chặt đứt khát ái, đã giải tỏa kiết sử,
do chơn chánh hiện quán mạn kiêu, đã đoạn tận khổ
đau.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                      135

XI. PHẨM BA PHÁP

THAM –Tăng III, 264

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này.
2. Thế nào là ba? - Tham, sân, si.
Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này.
Để đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp
cần phải tu tập.
3. Thế nào là ba?
- Để đoạn tận tham, bất tịnh cần phải tu tập.
- Để đoạn tận sân, từ tâm cần phải tu tập.
- Để đoạn tận si, trí tuệ cần phải tu tập.
Để đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp
này cần phải tu tập.

ÁC HÀNH –Tăng III, 265

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này. 2. Thế nào là ba? - Thân ác hành, khấu ác hành, ý ác hành.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  136

Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này.
Để đoạn tận ba pháp này, ba pháp cần phải tu tập.
3. Thế nào là ba?
- Để đoạn tận thân ác hành, thân thiện hành cần
phải tu tập.
- Để đoạn tận khẩu ác hành, khẩu thiện hành
cần phải tu tập.
- Để đoạn tận ý ác hành, ý thiện hành cần phải
tu tập.
Để đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp
này cần phải được tu tập.

SUY TẦM –( TẦM ) Tăng III, 265

1.- Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này.
2. Thế nào là ba? - Dục tầm, sân tầm, hại tầm.
Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này. Để đoạn tận ba
pháp này, ba pháp cần phải tu tập.
3. Thế nào là ba?
- Để đoạn tận dục tầm, xuất ly tầm cần phải tu
tập.
- Để đoạn tận sân tầm, vô sân tầm cần phải tu
tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    137

- Để đoạn tận hại tầm, bất hại tầm cần phải tu
tập.
Để đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp
này cần phải tu tập.

TƯỞNG –Tăng III, 266

... (Như kinh trên, chỉ có tưởng thế cho tầm).

GIỚI - Tăng III, 266

...(như kinh trên, chỉ có giới thế cho tầm).

THỎA MÃN –Tăng III, 266

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này.
2. Thế nào là ba? - Thỏa mãn kiến, tùy ngã kiến, tà
kiến.
Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này. Để đoạn tận ba
pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp cần phải tu tập.
3. Thế nào là ba?
- Để đoạn tận thỏa mãn kiến, tưởng vô thường
cần phải tu tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                 138

- Để đoạn tận tùy ngã kiến, tưởng vô ngã cần
phải tu tập.
- Để đoạn tận tà kiến, chánh kiến cần phải tu
tập.
Để đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp
này cần phải tu tập.

BẤT LẠC –Tăng III, 266

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này.
2. Thế nào là ba? - Bất lạc, hại, phi pháp hành.
Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này. Để đoạn tận ba
pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp cần phải tu tập.
3. Thế nào là ba?
- Để đoạn tận bất lạc, hỷ cần phải tu tập.
- Để đoạn tận hại, bất hại cần phải tu tập.
- Để đoạn tận phi pháp hành, pháp hành cần
phải tu tập.
Để đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp
này cần phải tu tập.

BIẾT ĐỦ –Tăng III, 267

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                 139

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này.
2. Thế nào là ba? - Không biết đủ, không tỉnh giác,
có nhiều dục.
Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này. Để đoạn tận ba
pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp này cần phải tu
tập.
3. Thế nào là ba?
- Để đoạn tận không biết đủ, biết đủ cần phải tu
tập.
- Để đoạn tận không tỉnh giác, tỉnh giác cần phải
tu tập.
- Để đoạn tận có nhiều dục, ít dục cần phải tu
tập.
Để đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp
này cần phải tu tập.

ÁC NGÔN –Tăng III, 268

1.- Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này.
2. Thế nào là ba? - Ác ngôn, ác bằng hữu, tâm dao
động.
Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này. Để đoạn tận ba
pháp này, này các tỷ-kheo, ba pháp này cần phải tu
tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                 140

3. Thế nào là ba?
- Để đoạn tận ác ngôn, thiện ngôn cần phải tu
tập.
- Để đoạn tận ác bằng hữu, thiện bằng hữu cần
phải tu tập.
- Để đoạn tận tâm dao động, niệm hơi thở vào
hơi thở ra cần phải tu tập.
Để đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp
này cần phải tu tập.

TRẠO CỬ –Tăng III, 268

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này.
2. Thế nào là ba? - Trạo cử, không bảo vệ, phóng dật.
Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này. Để đoạn tận ba
pháp này, ba pháp cần phải tu tập.
3. . Thế nào là ba?
- Để đoạn tận trạo cử, chỉ cần phải tu tập.
- Để đoạn tận không bảo vệ, bảo vệ cần phải tu
tập.
- Để đoạn tận phóng dật, không phóng dật cần
phải tu tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   141

Để đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, ba pháp cần phải tu tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                               142

25     ĐẠI Kinh GIÁO GIỚI LAHẦULA – 62 Trung II, 183

ĐẠI KINH GIÁO GIỚI LAHẦULA (Maha Rahulovada suttam) – Bài kinh số 62 – Trung II, 18

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn ở Savatthi, Jetavana, tại tịnh
xá Ànathapindika. Rồi Thế Tôn vào buổi sáng đắp y,
cầm y bát, đi vào Savatthi để khất thực. Tôn giả
Rahula vào buổi sáng cũng đắp y, cầm y bát, đi sau
lưng Thế Tôn. Rồi Thế Tôn, sau khi đưa mắt ngó
xung quanh, bảo Tôn giả Rahula:

– Này Rahula, bất cứ sắc pháp nào, quá khứ, vị
lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng,
xa hay gần, tất cả sắc pháp phải được quán sát như
thật với chánh trí tuệ: Cái này không phải của ta,
cái này không phải là ta, cái này không phải tự ngã
của ta.

– Bạch Thế Tôn, có phải chỉ sắc mà thôi. Bạch Thiện Thệ, có phải chỉ sắc mà thôi?

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                       143

– Cả sắc, này Rahula; cả thọ, này Rahula; cả tưởng, này Rahula, cả hành, này Rahula; và cả thức, này Rahula.

Rồi Tôn giả Rahula tự nghĩ: "Ai có thể hôm nay được Thế Tôn trực tiếp giảng dạy với bài giáo giới, còn có thể đi vào làng để khất thực? Rồi Tôn giả từ chỗ ấy đi trở lui về, ngồi xuống một gốc cây, kiết già, lưng thẳng, an trú niệm trước mặt. Tôn giả Sariputta thấy Tôn giả Rahula đang ngồi dưới một gốc cây, kiết-già, lưng thẳng, an trú niệm trước mặt. Sau khi thấy vậy, Ngài nói với Tôn giả Rahula:

– Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập nhập tức
xuất tức niệm (niệm hơi thở vô, hơi thở ra). Này
Rahula, tu tập niệm hơi thở vô hơi thở ra, làm cho
sung mãn, được quả lớn, được lợi ích lớn.

Rồi Tôn giả Rahula, vào buổi chiều, sau khi từ
Thiền tịnh đứng dậy, đi đến chỗ Thế Tôn ở, sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau
khi ngồi xuống một bên, Tôn giả Rahula bạch Thế
Tôn:

 Bạch Thế Tôn, niệm hơi thở vô hơi thở ra được tu
tập như thế nào? Làm cho sung mãn, (pháp môn
này) như thế nào là để được quả lớn, được lợi ích
lớn?

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     144

– Này Rahula, thế nào là địa giới? Có nội địa giới, có ngoại địa giới. Và này Rahula, thế nào là nội địa giới? Cái gì thuộc nội nhân, thuộc cá nhân, kiên cứng, thô phù, bị chấp thủ, như tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân, xương, tủy, thận, tim, gan, hoành cách mô, lá lách, phổi, ruột, màng ruột, bao tử, phân và bất cứ vật gì khác, thuộc nội thân, thuộc cá nhân, kiên cứng, thô phù, bị chấp thủ; như vậy, này Rahula, được gọi là nội địa giới. Những gì thuộc nội địa giới và những gì thuộc ngoại địa giới đều thuộc về địa giới. Địa giới ấy phải được quán sát như thật với chánh trí tuệ như sau: "Cái này không phải là của ta, cái này không phải là ta, cái này không phải tự là ngã của ta". Sau khi như thật quán sát địa giới với chánh trí tuệ như vậy, vị ấy sanh yểm ly đối với địa giới, tâm từ bỏ địa giới.

Và này Rahula, thế nào là thủy giới? Có nội thủy giới, có ngoại thủy giới. Và này Rahula, thế nào là nội thủy giới? Cái gì thuộc nội thân, thuộc cá nhân, thuộc nước, thuộc chất lỏng, bị chấp thủ, như mật, đàm, niêm dịch, mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt, mỡ da, nước miếng, nước mủ, nước ở khớp xương, nước tiểu, và bất cứ vật gì khác, thuộc nội thân, thuộc cá nhân, thuộc nước, thuộc chất lỏng, bị chấp thủ, như vậy, này Rahula, được gọi là nội thủy giới. Những gì thuộc nội thủy giới và những gì thuộc ngoại thủy

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    145

giới đều thuộc về thủy giới. Thủy giới ấy phải được quán sát như thật với chánh trí tuệ như sau: "Cái này không phải của ta, cái này không phải là ta, cái này không phải tự ngã của ta". Sau khi như thật quán sát thủy giới với chánh trí tuệ như vậy, vị ấy sanh yểm ly đối với thủy giới, tâm từ bỏ thủy giới.

Và này Rahula, thế nào là hỏa giới? Có nội hỏa giới, có ngoại hỏa giới. Và này Rahula, thế nào là nội hỏa giới? Cái gì thuộc về nội thân, thuộc về cá nhân, thuộc lửa, thuộc chất nóng, bị chấp thủ; như cái gì khiến cho hâm nóng, khiến cho hủy hoại, khiến cho thiêu cháy, cái gì khiến cho những vật được ăn, uống, nhai, nếm, có thể khéo tiêu hóa, hay tất cả những vật gì khác, thuộc nội thân, thuộc cá nhân, thuộc lửa, thuộc chất nóng, bị chấp thủ; này Rahula, như vậy được gọi là nội hỏa giới. Những gì thuộc nội hỏa giới, và những gì thuộc ngoại hỏa giới đều thuộc về hỏa giới. Hỏa giới ấy phải được quán sát như thật với chánh trí tuệ như sau: "Cái này không phải của ta, cái này không phải là ta, cái này không phải tự ngã của ta". Sau khi như thật quán sát hỏa giới với chánh trí tuệ như vậy, vị ấy sanh yểm ly đối với hỏa giới, tâm từ bỏ hỏa giới.

Và này Rahula, thế nào là phong giới? Có nội phong giới, có ngoại phong giới. Và này Rahula, thế

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    146

nào là nội phong giới? Cái gì thuộc về nội thân, thuộc cá nhân, thuộc gió, thuộc tánh động, bị chấp thủ, như gió thổi lên, gió thổi xuống, gió trong ruột, gió trong bụng dưới, gió thổi ngang các đốt, các khớp, hơi thở vô, hơi thở ra, và bất cứ vật gì khác thuộc nội thân, thuộc cá nhân, thuộc gió, thuộc tánh động, bị chấp thủ; này Rahula, như vậy được gọi là nội phong giới. Những gì thuộc nội phong giới và những gì thuộc ngoại phong giới đều thuộc về phong giới. Phong giới ấy phải được quán sát như thật với chánh trí tuệ như sau: "Cái này không phải của ta, cái này không phải là ta, cái này không phải tự ngã của ta". Sau khi như thật quán sát phong giới với chánh trí tuệ như vậy, vị ấy sanh yểm ly đối với phong giới, tâm từ bỏ phong giới.

Và này Rahula, thế nào là hư không giới? Có nội hư không giới, có ngoại hư không giới. Và này Rahula, thế nào là nội hư không giới? Cái gì thuộc về nội thân, thuộc cá nhân, thuộc hư không, thuộc hư không tánh, bị chấp thủ, như lỗ tai, lỗ mũi, cửa miệng, do cái gì người ta nuốt, những gì được nhai, được uống, được ăn và được nếm, và tại chỗ mà những gì được nhai, được uống, được ăn và được uống được giữ lại, và ngang qua chỗ mà những gì được nhai, được uống, được ăn và được tống xuất xuống phần dưới để ra ngoài, và bất cứ vật gì khác

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     147

thuộc nội thân, thuộc cá nhân, thuộc hư không, thuộc
hư không tánh, bị chấp thủ; này Rahula, như vậy
được gọi là nội hư không giới. Những gì thuộc nội
hư không giới và những gì thuộc ngoại hư không giới
đều thuộc về hư không giới. Hư không giới ấy phải
được quán sát như thật với chánh trí tuệ như sau:
"Cái này không phải của ta, cái này không phải là ta,
cái này không phải tự ngã của ta," Sau khi như thật
quán sát hư không giới với chánh trí tuệ như vậy, vị
ấy sanh yểm ly đối với hư không giới, tâm từ bỏ hư
không giới.

Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập như đất. Này Rahula, do tu tập sự tu tập như đất, các xúc khả ái, không khả ái được khởi lên, không có nắm giữ tâm, không có tồn tại. Này Rahula, ví như trên đất người ta quăng đồ tịnh, quăng đồ không tịnh, quăng phân uế, quăng nước tiểu, nhổ nước miếng, quăng mủ và quăng máu; tuy vậy đất không lo âu, không dao động, hay không nhàm chán. Cũng vậy, này Rahula, hãy tu tập như đất. Này Rahula, do tu tập sự tu tập như đất, các xúc khả ái, không khả ái được khởi lên, không có nắm giữ tâm, không có tồn tại.

Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập như nước. Này Rahula, do tu tập sự tu tập như nước, các xúc khả ái, không khả ái được khởi lên, không có nắm

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   148

giữ tâm, không có tồn tại. Này Rahula, ví như trong
nước người ta rửa đồ tịnh, rửa đồ không tịnh, rửa
sạch phân uế, rửa sạch nước tiểu,, rửa sạch nước
miếng, rửa sạch mủ, rửa sạch máu; tuy vậy nước
không lo âu, không dao động, không nhàm chán.
Cũng vậy, này Rahula, hãy tu tập sự tụ tập như
nước... (như trên)... không có tồn tại.

Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập như lửa. Này
Rahula, do tu tập sự tu tập như lửa, các xúc khả ái,
không khả ái được khởi lên, không có nắm giữ tâm,
không có tồn tại. Này Rahula, ví như lửa đốt các đồ
tịnh, đốt các đồ không tịnh, đốt phân uế, đốt nước
tiểu, đốt nước miếng, đốt mủ, đốt máu; tuy vậy lửa
không lo âu, không dao động, không nhàm chán.
Cũng vậy, này Rahula, hãy tu tập sự tu tập như lửa...
(như trên)... không có tồn tại.

Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập như gió. Này Rahula, do tu tập sự tu tập như gió, các xúc khả ái, không khả ái được khởi lên, không có nắm giữ tâm, không có tồn tại. Này Rahula, ví như gió thổi các đồ tịnh, thổi các đồ không tịnh, thổi phân uế, thổi nước tiểu, thổi nước miếng, thổi mủ, thổi máu, tuy vậy gió không lo âu, không dao động, không nhàm chán. Cũng vậy, này Rahula, hãy tu tập sự tu tập như gió... (như trên).... không có tồn tại.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   149

Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập như hư
không. Này Rahula, do tu tập sự tu tập như hư
không, các xúc khả ái, không khả ái được khởi
lên, không có nắm giữ tâm, không có tồn tại. Này
Rahula, ví như hư không không bị trú tại một chỗ
nào. Cũng vậy, này Rahula, hãy tu tập sự tu tập như
hư không. Này Rahula, do tu tập sự tu tập như hư
không, các xúc khả ái không khả ái được khởi lên,
không có nắm giữ tâm, không có tồn tại.

 Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập về lòng từ.
Này Rahula, do tu tập sự tu tập về lòng từ, cái
gì thuộc sân tâm sẽ được trừ diệt .
 Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập về lòng bi.
Này Rahula, do tu tập sự tu tập về lòng bi, cái
gì thuộc hại tâm sẽ được trừ diệt.
 Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập về hỷ. Này
Rahula, do tu tập sự tu tập về hỷ, cái gì thuộc
bất lạc sẽ được trừ diệt.
 Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập về xả. Này
Rahula, do tu tập sự tu tập về xả, cái gì thuộc
hận tâm sẽ được trừ diệt.
 Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập về bất tịnh.
Này Rahula, do tu tập sự tu tập về bất tịnh, cái
gì thuộc tham ái được trừ diệt.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                  150

 Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập về vô
thường. Này Rahula, do tu tập sự tu tập về vô
thường, cái gì thuộc ngã mạn được trừ diệt.
 Này Rahula, hãy tu tập sự tu tập về niệm hơi
thở vô hơi thở ra. Này Rahula, do tu tập niệm
hơi thở vô hơi thở ra, làm cho sung mãn, nên
được quả lớn, được lợi ích lớn.

 Và này Rahula, thế nào là tu tập niệm hơi thở vô hơi thở ra, làm cho sung mãn nên được quả lớn, được lợi ích lớn?

Ở đây, này Rahula, vị Tỷ-kheo đi đến khu rừng, đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, và ngồi kiết già, lưng thẳng và an trú chánh niệm trước mặt.

 Tỉnh giác, vị ấy thở vô; tỉnh giác, vị ấy thở ra. 1.   Hay thở vô dài, vị ấy biết: "Tôi thở vô dài"; hay thở ra dài, vị ấy biết "Tôi thở ra dài"; 2.   Hay thở vô ngắn, vị ấy biết: "Tôi thở vô ngắn"; hay thở ra ngắn, vị ấy biết: "Tôi thở ra ngắn". 3.   "Cảm giác toàn thân, tôi sẽ thở vô," vị ấy tập. "Cảm giác toàn thân, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. 4.   "An tịnh thân hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "An tịnh thân hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                    151

5.    "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
6.    "Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
7.    "Cảm giác tâm hành (Cittasankhara), tôi sẽ
thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác tâm hành, tôi sẽ
thở ra", vị ấy tập.
8.    "An tịnh tâm hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"An tịnh tâm hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
9.    "Cảm giác về tâm, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Cảm giác về tâm, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
10.   "Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở ra, vị ấy tập.
11.   "Với tâm định tĩnh, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm định tĩnh, tôi sẽ thở ra, vị ấy tập.
12.   "Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
13.   "Quán vô thường, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Quán vô thường, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
14.   "Quán ly tham, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán
ly tham, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
15.   "Quán đoạn diệt, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập.
"Quán đoạn diệt, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                     152

16.   "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán
từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.
Tu tập niệm hơi thở vô hơi thở ra như vậy, này
Rahula, làm cho sung mãn như vậy, có quả lớn, có
lợi ích lớn.

Này Rahula, tu tập niệm hơi thở vô hơi thở ra
như vậy, làm cho sung mãn như vậy, thời khi những
hơi thở vô, hơi thở ra tối hậu chấm dứt, chứng
được giác tri, không phải không được giác tri.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Rahula hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

ĐỐI TRỊ TÂM BỆNH                                   153
