Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 161 - Giới Luật
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 161

GIỚI LUẬT Chịu trách nhiệm chính tả: TÂM MINH ANH

161

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC

DẪN NHẬP .............................................................5

1     10 pháp được phép làm lễ thọ giới và nuôi Sadi - Kinh Y CHỈ SADI – Tăng IV, 337 ..............11 2     10 pháp được phép trao truyền cụ túc giới - Kinh CỤ TÚC GIỚI – Tăng IV, 336 .......................13 3     10 trường hợp Giới bổn bị ngưng đọc - Kinh UPÀLI VÀ GIỚI BỔN – Tăng IV, 333 .........15 4     2 loại phạm tội - Kinh HY VỌNG – Tăng I, 160 .........................................................................18 5     5 giới - Kinh SỢ HÃI HẬN THÙ – Tăng II, 640 .........................................................................22 6     7 diệt tránh pháp - Kinh DIỆT TRÁNH PHÁP – Tăng III, 479 ...................................................25 7     7 diệt tránh pháp - Kinh LÀNG SAMA – 104 Trung III, 65 ....................................................26 8     8 kính pháp - Kinh MAHÀPAJÀPATÌ GOTAMÌ – Tăng III, 649 ...............................41 9     Bậc trì giới luật - Kinh TRÌ LUẬT 1 – Tăng III, 476...................................................................51

GIỚI LUẬT                                                                     1

10 Bị giết hại trong Giới Luật bậc Thánh là gì - Kinh KESI – Tăng II, 26 ................................56 11 Chỉ ba người ăn - Kinh Y Áo – Tương II, 374 .........................................................................61 12 Kinh HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV, 339 ........69 13 Kinh PHÁ HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV, 339 .........................................................................72 14 Kinh Tội Lỗi – Tương I, 532 ..........................75 15 Kinh VIẾNG THĂM GIA ĐÌNH 1 – Tăng II, 726...................................................................77 16 Muốn buộc tội người phải... - Kinh BUỘC TỘI – Tăng II, 627 .................................................79 17 Muốn buộc tội người phải... - Kinh TẠI KUSINÀRÀ – Tăng IV, 344 ..........................86 18 Người bị buộc tội và người buộc tội cần quán sát thế nào - Kinh CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102 .........................................................................90 19 Người được chọn làm đoạn sự viên - Kinh NGƯỜI ĐOẠN SỰ – Tăng IV, 335 .............104

GIỚI LUẬT                                                                  2

20 Nếu muốn có thể lật úp bình bát... - Kinh BÌNH BÁT – Tăng IV, 55 .......................................106 21 Nếu muốn có thể nói lời phản đối - Kinh PHẢN ĐỐI – Tăng IV, 56 ........................................108 22 Tội Yết ma - Buộc tội người - Kinh BUỘC TỘI – Tăng IV, 57 ................................................110 23 Tội Yết ma - Kinh HÀNH XỬ ĐÚNG PHÁP – Tăng IV, 58 ...................................................112 24 Vàng bạc không được phép nhận - Kinh Manicùlam – Tương IV, 510 ........................114 25 Vì sao các học giới ngày càng nhiều hơn - Kinh BHADDALI - 65 Trung II, 215 ...................117 26 Ăn ngày một lần - Kinh KITAGIRI – 70 Trung II, 291 ............................................................138 27 Ăn ngày một lần - Kinh VÍ DỤ CÁI CƯA – 21 Trung I, 277 ..................................................158 28 Ăn ngày một lần - Kinh BHADDALI – 65 Trung II, 215 .................................................176 29 Ăn ngày một lần - Kinh VÍ DỤ CON CHIM CÁY – 66 Trung II, 235 ...............................197

GIỚI LUẬT                                                              3

30 Đem lại vô phước cho nhiều người - Kinh VÔ PHẠM – Tăng I, 43 ......................................216 31 Kinh TIKANNA – Tăng I, 291 ....................219

GIỚI LUẬT                                                  4

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

GIỚI LUẬT                                                5

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

GIỚI LUẬT                                               6

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

GIỚI LUẬT                                                7

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

GIỚI LUẬT                                               8

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

GIỚI LUẬT                                                  9

GIỚI LUẬT   10

1        10 pháp được phép làm lễ thọ giới và nuôi Sadi - Kinh Y CHỈ SADI – Tăng IV, 337

Y CHỈ SADI – Tăng IV, 33

1. - Thành tựu bao nhiêu pháp, bạch Thế Tôn, một Tỷ-kheo có thể trao truyền y chỉ,...có khả năng nuôi dưỡng Sa-di?

- Thành tựu mười pháp, này Upàli, một Tỷ-kheo có thể trao truyền y chỉ...có khả năng nuôi dưỡng Sa-di.

2. Thế nào là mười?

Ở đây, này Upàli, vị Tỷ-kheo:

1. Có giới, sống được chế ngự với sự chế ngự của
giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh
hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp
nhận và học tập trong các học pháp.
2. Là người nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, cất
chứa điều đã nghe. Những pháp nào, sơ thiện,
trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán
thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh,
những pháp như vậy, vị ấy được nghe nhiều,
được thọ trì, được đọc tụng bằng lời, được quán

GIỚI LUẬT                                           11

sát với ý, được khéo léo thể nhập với chánh
kiến.
3. Cả hai giới bổn Pàtimokkha, khéo truyền đạt
một cách rộng rãi, khéo phân tích, khéo thông
hiểu, khéo quyết định, theo kinh, theo chi tiết.
4. Vị ấy có khả năng nuôi dưỡng bệnh nhân hay
khiến người nuôi dưỡng.
5. Có khả năng làm cho tịnh chỉ bất mãn hay
khiến người khác tịnh chỉ bất mãn.
6. Có khả năng đoạn trừ đúng pháp ác tác khởi
lên.
7. Có khả năng phân tích chỉ trích tà kiến khởi
lên.
8. Có khả năng khích lệ trong tăng thượng giới.
9. Có khả năng khích lệ trong tăng thượng tâm.
10. Có khả năng khích lệ trong tăng thượng tuệ.

Thành tựu mười pháp này, này Upàli, một Tỷ-kheo có khả năng nuôi dưỡng Sa-di.

GIỚI LUẬT                                           12

2        10 pháp được phép trao truyền cụ túc giới - Kinh CỤ TÚC GIỚI – Tăng IV, 336

CỤ TÚC GIỚI – Tăng IV, 336

1. - Bạch Thế Tôn, thành tựu bao nhiêu pháp, một Tỷ-kheo có khả năng trao truyền cụ túc giới?

- Thành tựu mười pháp, này Upàli, vị Tỷ-kheo có khả năng trao truyền cụ túc giới.

2. Thế nào là mười?

Ở đây, này Upàli, Tỷ-kheo:

1. Có giới, sống được chế ngự với sự chế ngự của
giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh
hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp
nhận và học tập trong các học pháp.
2. Là người nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, cất
chứa điều đã nghe. Những pháp nào, sơ thiện,
trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán
thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh,
những pháp như vậy, vị ấy được nghe nhiều,
được thọ trì, được đọc tụng bằng lời, được quán

GIỚI LUẬT                                           13

sát với ý, được khéo léo thể nhập với chánh
kiến.
3. Cả hai giới bổn Pàtimokkha được khéo truyền
đạt một cách rộng rãi, được khéo phân tích,
khéo thông hiểu khéo quyết định theo kinh,
theo chi tiết.
4. Vị ấy có khả năng nuôi dưỡng bệnh nhân hay
khiến người nuôi dưỡng.
5. Có khả năng làm cho tịnh chỉ bất mãn hay
khiến tịnh chỉ bất mãn.
6. Có khả năng đoạn trừ đúng pháp ác tác khởi
lên.
7. Có khả năng phân biệt chỉ trích tà kiến khởi
lên.
8. Có khả năng khích lệ trong tăng thượng giới.
9. Có khả năng khích lệ trong tăng thượng tâm.
10. Có khả năng khích lệ trong tăng thượng tuệ.

Thành tựu mười pháp này, này Upàli, một Tỷ-kheo có khả năng trao truyền cụ túc giới.

GIỚI LUẬT                                      14

3        10 trường hợp Giới bổn bị ngưng đọc - Kinh UPÀLI VÀ GIỚI BỔN – Tăng IV, 333

UPÀLI VÀ GIỚI BỔN – Tăng IV, 333

1. Bấy giờ có tôn giả Upàli đi đến Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Upàli bạch Thế Tôn:

2. - Bạch Thế Tôn, do duyên bao nhiêu mục đích, các học pháp thiết lập cho các đệ tử Như Lai và giới bổn Pàtimokkha được tuyên đọc?

- Này Upàli, do duyên mười mục đích, các học pháp được thiết lập cho các đệ tử Như Lai và giới bổn Pàtimokkha được tuyên đọc.

3. Thế nào là mười?

1. Để Tăng chúng được cực thiện.
2. Để Tăng chúng được an ổn.
3. Để chận đứng các người cứng đầu.
4. Để các thiện Tỷ-kheo được sống an ổn.
5. Để chế ngự các lậu hoặc ngay trong hiện tại.
6. Để chận đứng các lậu hoặc trong tương lai.
7. Để đem lại tịnh tín cho những người không tin.

GIỚI LUẬT                                          15

8.  Để làm tịnh tín tăng trưởng cho những người
có lòng tin.
9. Để diệu pháp được tồn tại.
10. Để luật được chấp nhận.

Do duyên mười mục đích này, này Upàli, các học pháp được thiết lập cho các đệ tử Như Lai, và giới bổn Pàtimokkha được tuyên đọc.

4. - Bạch Thế Tôn, có bao nhiêu trường hợp, giới bổn Pàtimokkha bị ngưng tuyên đọc?

- Này Upàli, có mười trường hợp, giới bổn Pàtimokkha bị ngưng tuyên đọc.

5. Thế nào là mười?

1. Khi có người phạm Ba-la-di tội ngồi trong hội
chúng ấy.
2. Khi thảo luận về người phạm Ba-la-di tội chưa
chấm dứt.
3. Khi có người chưa thọ cụ túc giới ngồi trong
hội chúng ấy.
4. Khi thảo luận về người chưa thọ cụ túc giới
chưa chấm dứt.
5. Khi một người từ bỏ học pháp ngồi trong hội
chúng.

GIỚI LUẬT                                         16

6.  Khi cuộc thảo luận về con người từ bỏ học pháp
chưa chấm dứt.
7. Khi có người thiếu năm căn còn ngồi trong hội
chúng ấy.
8. Khi cuộc thảo luận về người thiếu nam căn
chưa chấm dứt.
9. Khi có người "ô nhục Tỷ-kheo-ni" còn ngồi
trong hội chúng ấy.
10. Khi cuộc thảo luận về người ô nhục Tỷ-kheo-
ni chưa được chấm dứt.

Này Upàli, đây là mười trường hợp giới bổn Pàtimokkha bị ngưng tuyên đọc.

GIỚI LUẬT                                         17

4      2 loại phạm tội - Kinh HY VỌNG – Tăng I, 160

HY VỌNG – Tăng I, 160
1.- Này các Tỷ-kheo, có hai hy vọng này, khó được
từ bỏ. Thế nào là hai?
- Hy vọng được lợi dưỡng
- Và hy vọng được sống.
Hai pháp này, là hai hy vọng khó được từ bỏ.
2. Này các Tỷ-kheo, có hai hạng người này, khó tìm
được ở đời. Thế nào là hai?
- Người thi ân trước
- Và người biết nhớ ơn đã làm.
Hai hạng người này, này các Tỷ-kheo, khó tìm được
ở đời.
3. Này các Tỷ-kheo, có hai hạng người này, khó tìm
được ở đời. Thế nào là hai?
- Người thỏa mãn
- Và người làm người khác thỏa mãn.
Hai hạng người này, khó tìm được ở đời.
4. Này các Tỷ-kheo, có hai hạng người này, khó làm
cho thỏa mãn. Thế nào là hai?

GIỚI LUẬT                                       18

- Người cất chứa các lợi dưỡng
- Và người phung phí các lợi dưỡng.
Hai hạng người này, là hai hạng người khó làm cho
thỏa mãn.
5. Này các Tỷ-kheo, có hai hạng người này, dễ làm
cho thỏa mãn. Thế nào là hai?
- Người không cất chứa các lợi dưỡng
- Và người không phung phí các lợi dưỡng.
Hai hạng người này, là hai hạng người dễ làm cho
thỏa mãn.
---------------------
6. Này các Tỷ-kheo, có hai duyên này, khiến tham
sanh khởi. Thế nào là hai?
- Tịnh tướng
- Và không như lý tác ý.
Những pháp này, là hai duyên khiến tham sanh khởi.
7. Này các Tỷ-kheo, có hai duyên này, khiến sân
sanh khởi.Thế nào là hai?
- Chướng ngại tướng
- Và không như lý tác ý.
Những pháp này, là hai duyên khiến sân sanh khởi.
8. Này các Tỷ-kheo, có hai duyên này, khiến tà kiến
sanh khởi. Thế nào là hai?

GIỚI LUẬT                                        19

- Tiếng nói của người khác
- Và không như lý tác ý.
Những pháp này, là hai duyên khiến tà kiến sanh
khởi.
9. Này các Tỷ-kheo, có hai duyên này, khiến chánh
kiến sanh khởi. Thế nào là hai?
- Tiếng nói của người khác
- Và như lý tác ý.
Những pháp này, là hai duyên khiến chánh kiến sanh
khởi.
------------------
10. Này các Tỷ-kheo, có hai tội phạm. Thế nào là
hai?
- Tội phạm nhẹ
- Và tội phạm nặng.
Hai pháp này, là hai tội phạm.
11. Này các Tỷ-kheo, có hai tội phạm. Thế nào là
hai?
- Tội phạm thô trọng
- Và tội phạm không thô trọng.
Hai pháp này, là hai tội phạm.
12. Này các Tỷ-kheo, có hai tội phạm. Thế nào là
hai?

GIỚI LUẬT                                       20

- Tội phạm có dư tàn - Và tội phạm không dư tàn. Hai pháp này, là hai tội phạm.

GIỚI LUẬT                        21

5      5 giới - Kinh SỢ HÃI HẬN THÙ – Tăng II, 640

SỢ HÃI HẬN THÙ – Tăng II, 640

1. Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn, sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi
xuống một bên:

2. - Này Gia chủ, ai không đoạn tận năm sợ hãi hận thù, được gọi là ác giới và sanh vào địa ngục. Thế nào là năm?

- Sát sanh,
- Lấy của không cho,
- Tà hạnh trong các dục,
- Nói láo,
- Đắm say rượu men, rượu nấu.

Này Gia chủ, ai không đoạn tận năm sợ hãi hận thù này, được gọi là ác giới và sanh vào địa ngục.

3. - Này Gia chủ, ai đoạn tận năm sợ hãi hận thù, được gọi là có giới và sanh lên cõi Trời. Thế nào là năm?

GIỚI LUẬT                                         22

Sát sanh, lấy của không cho...đắm say rượu men, rượu nấu.

Này Gia chủ, ai đoạn tận năm sợ hãi hận thù này, được gọi là có giới và sanh lên cõi Trời.

4. Này Gia chủ, do duyên sát sanh, người sát sanh
hiện tại sanh khởi sợ hãi hận thù, đời sau sanh khởi
sợ hãi hận thù, tâm cảm thọ khổ ưu. Từ bỏ sát sanh,
hiện tại không sanh khởi sợ hãi hận thù, đời sau
không sanh khởi sợ hãi hận thù, tâm không cảm thọ
khổ ưu. Người từ bỏ sát sanh, như vậy, sợ hãi hận
thù ấy được tịnh chỉ.

5. Này Gia chủ, người lấy của không cho...Này Gia chủ, người có tà hạnh trong các dục...Này Gia chủ, người nói láo...

Này Gia chủ, người đắm say rượu men, rượu nấu, do
duyên đắm say rượu men, rượu nấu, hiện tại sanh
khởi sợ hãi hận thù, tâm cảm thọ khổ ưu. Từ bỏ đắm
say rượu men, rượu nấu, hiện tại không sanh khởi sợ
hãi hận thù, đời sau không sanh khởi sợ hãi hận thù,
tâm không cảm thọ khổ ưu. Người từ bỏ đắm say
rượu men, rượu nấu, như vậy, sợ hãi hận thù ấy được
tịnh chỉ.

Ai sát hại sanh linh,

GIỚI LUẬT                                         23

Và nói láo ở đời,
Lấy của cải không cho,
Đi đến vợ người khác,
Và người mãi đắm say,
Uống rượu men, rượu nấu,
Không đoạn năm hận thù,
Được gọi là ác giới,
Mạng chung, sanh ác tuệ,
Bị rơi vào địa ngục.
Ai không hại sanh linh,
Không nói láo ở đời,
Không lấy của không cho,
Không đi đến vợ người,
Người nào không đắm say,
Rượu men và rượu nấu,
Đoạn tận năm hận thù,
Được gọi là có giới,
Mạng chung, sanh trí tuệ,
Được sanh lên cõi lành.

GIỚI LUẬT                           24

6      7 diệt tránh pháp - Kinh DIỆT TRÁNH PHÁP – Tăng III, 479

DIỆT TRÁNH PHÁP –Tăng III, 479

1. - Này các Tỷ-kheo, bảy pháp diệt tránh này đưa đến chấm dứt, làm cho an tịnh các tranh luận tiếp tục khởi lên.

2. Thế nào là bảy?

- Luật về sự hiện diện cần phải áp dụng.
- Luật về ức niệm cần phải áp dụng.
- Luật về không si mê cần phải áp dụng.
- Luật về tự thú nhận cần phải áp dụng.
- Luật về đa số cần phải áp dụng.
- Luật về tìm tội ấy cần phải áp dụng.
- Luật về trải cỏ cần phải áp dụng.

Này các Tỷ-kheo, bảy pháp diệt tránh này đưa đến chấm dứt, làm cho an tịnh các tranh luận tiếp tục khởi lên.

GIỚI LUẬT                                           25

7     7 diệt tránh pháp - Kinh LÀNG SAMA – 104 Trung III, 65

KINH LÀNG SAMA (Samagama suttam) – Bài kinh số 104 – Trung III, 65

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở giữa các vị Sakka (Thích Ca), tại Samagama (Xá-di thôn). Lúc bấy giờ, Nigantha Nataputta vừa mới tạ thế ở Pava. Sau khi vị này tạ thế, các vị Nigantha chia ra làm hai phái, chia rẽ nhau, tranh chấp nhau, tranh luận nhau và sống tàn hại nhau với binh khí miệng lưỡi. "Ông không biết pháp luật này, ta biết pháp luật này. Sao Ông có thể biết pháp luật này? Ông theo tà hạnh, ta theo chánh hạnh. Lời nói ta tương ưng, lời nói Ông không tương ưng. Điều đáng nói trước Ông nói sau; điều đáng nói sau, Ông nói trước. Điều Ông quan niệm, trình bày đã bị đảo lộn. Quan điểm của Ông đã bị thách đố. Ông đã bị đánh bại. Hãy đi giải tỏa quan điểm của Ông. Hãy tự thoát khỏi bế tắc nếu Ông có thể làm được!" Hình như các đệ tử của Nigantha Nataputta muốn tàn hại lẫn nhau. Chính

GIỚI LUẬT                                         26

các đệ tử cư sĩ mặc đồ trắng của Nigantha Nataputta
cũng chán ngấy, cơ hiềm, và phản đối các Nigantha,
vì pháp luật của họ đã được trình bày, tuyên bố một
cách vụng về, không có hiệu năng hướng dẫn, không
hướng đến an tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác
tuyên thuyết, tháp y chỉ đã bị đổ vỡ, không có chỗ y
chỉ.

Rồi sa di Cunda, sau khi an cư mùa mưa ở Pava,
đến thăm Tôn giả Ananda ở Samagama, sau khi đến,
đảnh lễ Tôn giả Ananda và ngồi xuống một bên. Sau
khi ngồi xuống một bên, Sa di Cunda bạch Tôn giả
Ananda:

– Bạch Tôn giả, Nigantha Nataputtta đã từ trần
ở Pava. Sau khi vị này tạ thế, các Nigantha chia ra
làm hai phái... pháp y chỉ đã bị đổ vỡ, không có chỗ
y chỉ.

Khi nghe nói vậy, Tôn giả Ananda nói với Sa di Cunda:

– Này Hiền giả Cunda, đây vấn đề đáng đưa ra
để yết kiến Thế Tôn. Này Hiền giả Cunda, chúng ta
hãy đi yết kiến Thế Tôn; sau khi đến, chúng ta hãy
trình bày vấn đề này để Thế Tôn biết.

– Thưa vâng, Tôn giả .

GIỚI LUẬT                                         27

Sa di Cunda vâng lời Tôn giả Ananda. Rồi Tôn
giả Ananda cùng với Sa di Cunda đi đến yết kiến Thế
Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một
bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả Ananda
bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Sa di Cunda có nói: "Nigantha
Nataputta đã từ trần ở Pava. Sau khi vị này từ trần,
các vị Nigantha chia ra làm hai phái... tháp y chỉ đã
bị đổ vỡ, không có chỗ y chỉ". Bạch Thế Tôn, con
nghĩ như sau: "Sau khi Thế Tôn nhập diệt, chớ để
cho tranh luận khởi lên giữa Tăng chúng. Tranh luận
ấy đưa đến sự bất an cho đa số, bất hạnh cho đa số,
thất lợi cho đa số, bất an, đau khổ cho loài Trời, loài
người".

– Này Ananda, Ông nghĩ thế nào? Những pháp
Ta dạy cho các Ông với thượng trí, như Bốn niệm
xứ, Bốn chánh cần, Bốn như ý túc, Năm căn, Năm
lực, Bảy Bồ đề phần, Thánh đạo tám ngành. Ông
có thấy chăng, này Ananda, có hai Tỷ-kheo đối với
những pháp này tuyên bố sai khác nhau?

– Bạch Thế Tôn, những pháp Thế Tôn dạy cho
con với thượng trí, như Bốn niệm xứ... (như trên)...
Thánh đạo tám ngành, con không thấy cho đến hai
Tỷ-kheo đối với những pháp này tuyên bố sai khác

GIỚI LUẬT                                            28

nhau. Bạch Thế Tôn, và những người nào sống y cứ
sùng kính Thế Tôn, những người ấy sau khi Thế Tôn
nhập diệt, có thể khởi lên những tranh luận giữa tăng
chúng, hoặc về Tăng thượng hoạt mạng, hoặc về
Tăng thượng (Patimokkha-Giới bổn). Tranh luận ấy
đem đến bất an cho đa số, bất hạnh cho đa số, bất an,
đau khổ cho loài Trời, loài Người.

– Là nhỏ nhặt này Ananda, là sự tranh luận ấy,
tức là (tranh luận) về Tăng thượng hoạt mạng hay
Tăng thượng giới bổn. Này Ananda, sự tranh luận
khởi lên giữa Tăng chúng về con đường (magga)
hay về đường hướng tu hành (patipada), sự tranh
luận ấy mới đưa đến bất an cho đa số, thất lợi cho đa
số, bất an, đau khổ cho loài Trời, loài Người.

 Này Ananda, có sáu căn bản tranh chấp này. Thế nào là sáu?

 Ở đây, Tỷ-kheo phẫn nộ, sân hận. Này Ananda,
vị Tỷ-kheo nào phẩn nộ, sân hận, vị ấy sống
không cung kính, không tôn trọng bậc Đạo sư,
sống không cung kính, không tôn trọng Pháp,
sống không cung kính, không tôn trọng Tăng
chúng, không viên mãn sự học tập. Này
Ananda, Tỷ-kheo nào sống không cung kính,
không tôn trọng bậc Đạo sư... (như trên)... sống

GIỚI LUẬT                                          29

không cung kính, không tôn trọng Tăng chúng,
không viên mãn sự học tập, vị ấy khởi lên tranh
luận giữa Tăng chúng. Sự tranh luận nào đưa
đến bất an cho đa số, bất hạnh cho đa số, thất
lợi cho đa số, bất an, đau khổ cho loài Trời, loài
Người.
 Này Ananda nếu Ông thấy căn bản tranh
luận như vậy, giữa các Ông hay giữa các
người khác, ở đây, này Ananda, Ông phải
tinh tấn đoạn trừ ác căn bản tranh luận ấy.
 Này Ananda, nếu Ông không thấy căn bản
tranh luận như vậy, giữa các Ông hay giữa
các người khác; ở đây, này Ananda, Ông
phải theo một đường hướng để không có sự
tiếp tục diễn tiến đến tương lai về ác căn bản
tranh luận ấy. Có sự đoạn diệt ác căn bản
tranh luận ấy, như vậy mới không có sự tiếp
tục diễn tiến đến tương lai về ác căn bản
tranh luận ấy như vậy.
 Lại nữa này Ananda, vị Tỷ-kheo hiềm hận não
hại... (như trên)
 ... tật đố, xan tham... (như trên)
 ... gian manh, xảo trá... (như trên)
 ... ác dục tà kiến... (như trên)

GIỚI LUẬT                                            30

 ... chấp thủ thế trí, cố chấp, khó thuyết phục.
Này Ananda, Tỷ-kheo nào chấp thủ thế trí, cố
chấp khó thuyết phục, vị ấy sống không cung
kính, không tôn trọng Bậc Đạo sư, không cung
kính, không tôn trọng Pháp, không cung kính,
không tôn trọng Tăng chúng, không viên mãn
sự học tập. Này Ananda, vị Tỷ-kheo nào sống
không cung kính, không tôn trọng bậc Đạo sư...
(như trên)... sống không cung kính, không tôn
trọng Tăng chúng, không viên mãn sự học tập,
vị ấy khởi lên sự tranh luận giữa Tăng chúng.
Sự tranh luận nào đưa đến bất an cho đa số, bất
hạnh cho đa số, thất lợi cho đa số, bất an, đau
khổ cho loài Trời, loài Người, này Ananda, nếu
Ông thấy căn bản tranh luận như vậy, giữa các
Ông hay giữa các người khác, ở đây, này
Ananda, Ông phải tinh tấn đoạn trừ ác căn bản
tranh luận ấy. Này Ananda, nếu Ông không
thấy căn bản tranh luận như vậy, giữa các Ông
hay giữa người khác, ở đây, này Ananda, Ông
phải theo một đường hướng để không có sự tiếp
tục diễn tiến đến tương lai về ác căn bản tranh
luận ấy. Có sự đoạn diệt ác căn bản tranh luận
ấy, như vậy mới không có sự tiếp tục diễn tiến
đến tương lai về ác căn bản tranh luận như vậy.
Những pháp này, này Ananda, là sáu căn bản
tranh chấp.

GIỚI LUẬT                                        31

 Này Ananda, có bốn tránh sự này. Thế nào là bốn?

 Tránh sự khởi lên do tranh luận,
 Tránh sự khởi lên do chỉ trích,
 Tránh sự khởi lên do phạm giới tội,
 Tránh sự khởi lên do trách nhiệm
(kiccadhikaranam: hành tránh sự). Những pháp
này, này Ananda, là bốn tránh sự.

 Nhưng này Ananda, có bảy diệt tránh pháp này để giải quyết diệt trừ các tránh pháp thỉnh thoảng khởi lên:

 Phán quyết với sự hiện diện cần được ban cho
(sammukhavinayo databbo: ưng dữ hiện tiền
tỳ- ni),
 Phán quyết ức niệm cần được ban cho
(sativinayadatabbo: ưng dữ ức niệm tỳ-ni),
 Phán quyết bất si cần được ban cho
(amulhavinayo databbo: ưng dữ bất si tỳ-ni),
 Quyết định tùy theo thú nhận (patinnaya
karetabbam),
 Quyết định đa số (yebhuyassika: đa nhân mích
tội),

GIỚI LUẬT                                      32

 Quyết định tùy theo giới tội người phạm (tassa
papiyyasika),
 Trải cỏ che lấp (tinavattharako: như thảo phú
địa).

Này Ananda, thế nào là phán quyết với sự hiện
diện cần được ban cho? Ở đây, này Ananda, các Tỷ-
kheo tranh chấp nhau: "Đây là pháp, hay đây là phi
pháp, hay đây là luật, hay đây là phi luật". Này
Ananda, tất cả các Tỷ-kheo ấy phải tập hợp hòa hợp
với nhau, sau khi tập hợp, pháp quy chế
(dhammanetti) phải được thảo luận, phân tích. Sau
khi pháp quy chế được thảo luận, phân tích, ở đây,
làm thế nào để đồng nhất đạt được, như vậy, tránh sự
phải được giải quyết. Như vậy, này Ananda, là phán
quyết với sự hiện diện; và như vậy, ở đây là sự giải
quyết một số tránh sự tức là dùng phán quyết với sự
hiện diện.

Và này Ananda, thế nào là quyết định đa số (yebbuyyasika)? Này Ananda, nếu các Tỷ-kheo kia không có thể giải quyết tránh sự ấy tại trú xứ ấy, thời này Ananda, các vị Tỷ-kheo kia cần phải đi đến chỗ trú xứ có nhiều Tỷ-kheo hơn, tại đấy tất cả các Tỷ- kheo phải hòa đồng tập hợp lại; sau khi tập hợp, pháp quy chế (dhammanetti) phải được thảo luận, phân tích. Sau khi pháp quy chế được thảo luận, phân tích,

GIỚI LUẬT                                            33

ở đây làm thế nào, để đồng nhất đạt được như vậy
tránh sự phải được giải quyết. Như vậy, này Ananda,
là sự giải quyết một số tránh sự tức là dùng sự quyết
định đa số.

Và này Ananda, thế nào phán quyết ức niệm? Ở
đây, này Ananda, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo
về một trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần
Ba-la-di, nói rằng: "Tôn giả có nhớ Tôn giả đã phạm
trọng tội như thế này không, hoặc Ba-la-di, hoặc gần
Ba-la-di?" Vị ấy trả lời như sau: "Chư Hiền, tôi
không nhớ tôi đã phạm trọng tội như vậy, hoặc Ba-
la-di, hoặc gần Ba-la-di". Như vậy, này Ananda, một
phán quyết ức niệm cần phải cho Tỷ-kheo ấy. Như
vậy, này Ananda, là phán quyết ức niệm. Như vậy, ở
đây là sự giải quyết một số tránh sự tức là nhờ phán
quyết ức niệm.

Và này Ananda, thế nào là phán quyết bất si? Ở đây, này Ananda, các Tỷ-kheo buộc tội một Tỷ-kheo về một trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di nói rằng: "Tôn giả có nhớ Tôn giả đã phạm trọng tội như thế này không, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di?" Vị ấy trả lời như sau: "Chư Hiền, tôi không nhớ tôi đã phạm trọng tội như vậy, hoặc Ba- la-di, hoặc gần Ba-la-di". Tỷ-kheo ấy bị (các vị Tỷ- kheo kia) dồn ép phải thú nhận: "Tôn giả hãy biết

GIỚI LUẬT                                          34

cho rõ ràng, nếu Tôn giả có nhớ có phạm trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di". Tỷ- kheo ấy trả lời như sau: "Này Chư Hiền, tôi đã bị cuồng si, tâm trí tôi điên đảo; do tôi cuồng si như vậy, nhiều việc đã được tôi làm, tôi nói không xứng Sa-môn hạnh. Vì bị cuồng si, tôi không nhớ đã làm như vậy". Này Ananda, phán quyết bất si cần phải cho Tỷ-kheo ấy. Như vậy, này Ananda, là pháp quyết bất si. Và như vậy, ở đây là sự giải quyết một số tránh pháp, tức là nhờ phán quyết bất si.

Và này Ananda, thế nào là quyết định tùy theo
thú nhận? Ở đây, này Ananda, bị buộc tội hay không
bị buộc tội, Tỷ-kheo nhớ một giới tội, tỏ lộ, trình bày.
Tỷ-kheo ấy phải đến một Tỷ-kheo lớn tuổi hơn, đắp
y phía một bên vai, đảnh lễ chân vị ấy, ngồi gối hai
chân, chấp tay và nói như sau: "Bạch Tôn giả, tôi có
phạm giới tội tên như thế này, nay xin sám hối". Tỷ-
kheo kia nói như sau: "Ông có thấy chăng?"- "Tôi có
thấy" – "Ông có gìn giữ trong tương lai không?" –
"Tôi sẽ gìn giữ". Như vậy, này Ananda, là quyết định
tùy theo thú nhận, như vậy, ở đây là sự giải quyết
một số tránh sự tức là nhờ quyết định tùy theo thú
nhận.

Và này Ananda, thế nào là quyết định tùy theo giới tội người phạm? Ở đây, này Ananda, các Tỷ-

GIỚI LUẬT                                             35

kheo buộc tội một Tỷ-kheo về một trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di, nói rằng: "Tôn giả có nhớ Tôn giả đã phạm trọng tội như thế này không, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di?" Vị ấy trả lời như sau: "Chư Hiền, tôi không nhớ tôi đã phạm trọng tội như vậy, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di". Tỷ-kheo ấy bị (các Tỷ-kheo kia) dồn ép phải tỏ lộ ra: "Tôn giả hãy biết cho rõ ràng, nếu Tôn giả có nhớ có phạm trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di?" Tỷ-kheo ấy trả lời như sau: "Chư Hiền, tôi không có nhớ tôi có phạm trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di. Chư Hiền, tôi nhớ tôi có phạm khinh tội như thế này". Tỷ-kheo ấy bị (các Tỷ- kheo kia) dồn ép phải tỏ lộ: "Tôn giả hãy biết cho rõ ràng, nếu Tôn giả nhớ có phạm trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di hoặc gần Ba-la-di?". Vị ấy trả lời như sau: "Chư Hiền, dầu không ai hỏi tôi, tôi sẽ thú nhận có phạm khinh tội như thế này, làm sao tôi có thể, khi có người hỏi tôi, lại không thú nhận có phạm trọng tội như thế này, hoặc Ba la di, hoặc gần Ba-la- di?" Vị kia nói như sau: "Này Hiền giả, dầu Ông có phạm khinh tội này, nếu không hỏi, Ông sẽ không thú nhận, làm sao khi đã phạm trọng tội như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di, nếu có hỏi, Ông lại có thể thú nhận? Tôn giả hãy biết rõ ràng, nếu Tôn giả nhớ có phạm trọng tội như thế này không, hoặc Ba-la-di. hoặc gần Ba-la-di?" Vị ấy trả lời như sau:

GIỚI LUẬT                                          36

"Chư Hiền, tôi nhớ, tôi có phạm trọng tội như thế
này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di. Điều tôi đã nói
như vậy, là nói chơi, điều tôi đã nói như vậy là để
cười (rava?) Tôi không có nhớ tôi đã phạm trọng tội
như thế này, hoặc Ba-la-di, hoặc gần Ba-la-di". Như
vậy, này Ananda, là quyết định tùy theo giới tội
người phạm. Và như vậy, ở đây là sự giải quyết một
số tránh tội, tức là nhờ quyết định tùy theo giới tội
người phạm.

Và này Ananda, thế nào là trải cỏ che lấp? Ở đây, này Ananda, một số Tỷ-kheo sống tranh chấp, tranh cãi, tranh luận với nhau, có nhiều việc đã làm, đã nói không xứng Sa-môn hạnh. Tất cả các Tỷ-kheo ấy phải tập hợp hòa đồng với nhau. Sau khi tập hợp, một Tỷ-kheo thông minh có kinh nghiệm hơn của một phe nhóm Tỷ-kheo, từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp y về phía một bên vai, chắp tay, bạch Tăng chúng, nói rằng: "Chư Tôn giả, Tăng chúng hãy nghe tôi. Khi chúng tôi sống tranh chấp, tranh cãi, tranh luận với nhau, nhiều việc đã làm, đã nói không xứng Sa-môn hạnh. Nếu Tăng chúng xem là phải thời, tôi xin tỏ lộ bất cứ giới tội nào của các Tôn giả này và bất cứ giới tội nào của tôi. Vì lợi ích cho chư Tôn giả và cũng vì lợi ích cho tự thân, tôi xin tỏ lộ giữa Tăng chúng, như lấy cỏ trải ra, trừ các trọng tội, trừ tội liện hệ đến cư sĩ". Rồi một vị Tỷ-kheo thông minh kinh nghiệm của

GIỚI LUẬT                                              37

nhóm Tỷ-kheo khác, từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp y về
phía một bên vai, chấp tay bạch Tăng chúng, nói
rằng: "Chư Tôn giả, Tăng chúng hãy nghe tôi. Khi
chúng tôi sống tranh chấp, tranh cãi, tranh luận với
nhau... (như trên)... trừ các tội liên hệ đến cư sĩ" Như
vậy, này Ananda, là trải cỏ che lấp, và như vậy, ở
đây là sự giải quyết một số tránh pháp, tức là nhờ trải
cỏ che lấp.

 Này Ananda, có sáu khả niệm pháp này, tác
thành khả ái, tác thành tôn kính, đưa đến đoàn tụ,
không tranh luận, hòa hợp, đồng nhất. Thế nào là
sáu?

 Ở đây, này Ananda, Tỷ-kheo an trú từ thân
nghiệp, đối với các vị đồng Phạm hạnh, chỗ
đông người và chỗ vắng người. Khả niệm pháp
này, tác thành khả ái, tác thành tôn kính đưa
đến đoàn tụ, không tranh luận, hòa hợp, đồng
nhất.
 Và lại nữa, này Ananda, Tỷ-kheo an trú từ khẩu
nghiệp... (như trên)... đồng nhất.
 Và lại nữa, này Ananda, Tỷ-kheo an trú từ ý
nghiệp đối với các vị đồng Phạm hạnh, chỗ
đông người và chỗ vắng người. Khả niệm pháp
này tác thành khả ái, tác thành tôn kính, đưa

GIỚI LUẬT                                             38

đến đoàn tụ, không tranh luận, hòa hợp, đồng
nhất".
 Và lại nữa, này Ananda, với mọi sở đắc như
pháp, mọi lợi dưỡng đúng pháp cho đến những
thọ lãnh trong bình bát, Tỷ-kheo là vị san sẻ
các lợi dưỡng như vậy, là vị thọ hưởng chúng
cùng với các vị đồng Phạm hạnh có giới đức.
Khả niệm pháp này cũng tác thành khả ái, tác
thành tôn kính, đưa đến đoàn tụ, không tranh
luận, hòa hợp, đồng nhất.
 Và lại nữa, này Ananda, đối với mọi giới luật
nào, không sứt mẻ, không tỳ, không vết, không
ô uế, giải thoát, được người trí tán thán, không
chấp thủ, đưa đến Thiền định, Tỷ-kheo sống
thành tựu những giới luật như vậy cùng với các
vị đồng Phạm hạnh giữa chỗ đông người và tại
chỗ vắng người. Khả niệm pháp này cũng tác
thành khả ái, tác thành tôn kính, đưa đến đoàn
tụ, không tranh luận, hòa hợp, đồng nhất.
 Và lại nữa, này Ananda, đối với mọi tri kiến
thánh thiện, đưa đến xuất ly, dẫn đến sự chơn
chánh, đoạn diệt khổ đau cho những ai thực
hành theo, Tỷ-kheo sống thành tựu những tri
kiến như vậy cùng với các vị đồng Phạm hạnh
trước chỗ đông người và tại chỗ vắng người.
Khả niệm pháp này cũng tác thành khả ái, tác

GIỚI LUẬT                                         39

thành tôn kính đưa đến đoàn tụ, không tranh luận, hòa đồng, đồng nhất.

Này Ananda sáu pháp khả niệm này tác thành khả ái, tác thành tôn kính, đưa đến đoàn tụ, không tranh luận, hòa đồng, đồng nhất.

Này Ananda, nếu Ông thọ trì và thực hành sáu
pháp khả niệm này, thời này Ananda, Ông thấy có
những cách nói nào, hoặc tế hoặc thô, khiến Ông
không có thể kham nhẫn?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Do vậy, này Ananda, hãy thọ trì và thực hành sáu pháp khả niệm này, như vậy sẽ đưa đến cho Ông an lạc và hạnh phúc lâu dài.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Ananda hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

GIỚI LUẬT                                        40

8     8 kính pháp - Kinh MAHÀPAJÀPATÌ GOTAMÌ – Tăng III, 649

MAHÀPAJÀPATÌ GOTAMÌ –Tăng III, 649

1. Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Sakka, tại
Kapilavatthu, khu vườn Nigrodha. Rồi Mahàpajàpatì
Gotamì đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn
rồi đứng một bên. Đứng một bên, Mahàpajàpatì
Gotamì bạch Thế Tôn:

- Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

- Thôi vừa rồi, này Gotamì, chớ có ưa thích nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

2. Lần thứ hai, Mahàpajàpatì Gotamì bạch Thế Tôn:

- Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

- Thôi vừa rồi, này Gotamì, chớ có ưa thích nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

GIỚI LUẬT                                         41

3. Lần thứ ba, Mahàpajàpatì Gotamì bạch Thế Tôn:

- Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

- Thôi vừa rồi, này Gotamì, chớ có ưa thích nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

Rồi Mahàpajàpatì Gotamì biết được: "Thế Tôn
không chấp nhận cho nữ nhân được xuất gia, từ bỏ
gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do
Như Lai thuyết giảng", liền khổ đau, sầu muộn, nước
mắt đầy mặt, khóc than, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên
hữu hướng về Ngài rồi ra đi.

4. Rồi Thế Tôn, sau khi ở Kapilavatthu cho đến khi vừa ý, rồi ra đi đến Vesàli, tiếp tục bộ hành rồi đến Vesàli.

Ở đấy, Thế Tôn ở Vesàli, tại Đại Lâm, ở ngôi nhà có
nóc nhọn. Rồi Mahàpajàpatì Gotamì, với tóc cạo
sạch, đắp áo cà-sa, cùng với nhiều nữ nhân Sàkya ra
đi đến Vesàli, tiếp tục bộ hành và đến Vesàli, tại Đại
Lâm, ở ngôi nhà có nóc nhọn.

GIỚI LUẬT                                           42

Rồi Mahàpajàpatì Gotamì, với chân bị sưng, tay chân
lấm bụi khổ đau, sầu muộn, nước mắt đầy mặt, khóc
than, đứng ngoài cửa chính. Tôn giả Ànanda thấy
Mahàpajàpatì Gotamì với chân bị sưng, tay chân lấm
bụi khổ đau, sầu muộn, nước mắt đầy mặt, khóc than,
đứng ngoài cửa chính, thấy vậy liền nói với
Mahàpajàpatì Gotamì:

- Thưa Gotamì, vì sao lại đứng ở cửa với chân bị sưng, tay chân lấm bụi khổ đau, sầu muộn, nước mắt đầy mặt, khóc than như vậy?

- Thưa Tôn giả Ànanda, vì rằng Thế Tôn không chấp
nhận cho nữ nhân xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai tuyên
thuyết.

- Vậy thưa Gotamì, hãy đứng chờ ở đây, chờ cho đến
khi tôi xin phép Thế Tôn để nữ nhân được xuất gia,
từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và
Luật do Như Lai thuyết giảng.

5. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, có Mahàpajàpatì Gotamì với chân bị sưng, tay chân lấm bụi khổ đau, sầu muộn, nước

GIỚI LUẬT                                        43

mắt đầy mặt, khóc than đứng ở ngoài cửa nói rằng: "
Thế Tôn không chấp nhận cho nữ nhân xuất gia, từ
bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật
do Như Lai thuyết giảng". Lành thay! Bạch Thế Tôn,
nếu nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết
giảng.

- Thôi vừa rồi, này Ànanda, chớ có ưa thích nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

Lần thứ hai … Lần thứ ba, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Lành thay! Bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn cho phép nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

- Thôi vừa rồi, này Ànanda, chớ có ưa thích nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

6. Rồi Tôn giả suy nghĩ như sau: "Thế Tôn không chấp nhận cho nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng. Vậy ta hay dùng phương pháp khác để

GIỚI LUẬT                                         44

xin Thế Tôn cho phép nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình ".

Rồi Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, không biết nữ nhân sau khi xuất gia,
từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và
Luật do Như Lai thuyết giảng, có thể chứng được Dự
lưu quả, Nhất lai quả, Bất lai quả hay A-la-hán quả
không?

- Này Ànanda, sau khi xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai
thuyết giảng, nữ nhân có thể chứng được Dự lưu
quả, Nhất lai quả, Bất lai quả hay A-la-hán quả.

- Bạch Thế Tôn, sau khi xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng, nữ nhân có thể chứng được Dự lưu quả, Nhất lai quả, Bất lai quả hay A-la-hán quả. Lại nữa, bạch Thế Tôn, Mahàpajàpatì đã giúp đỡ Thế Tôn rất nhiều trong vai người dì, người vú, người kế mẫu, khi mẹ của Thế Tôn mệnh chung, lại cho Thế Tôn bú sữa. Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

GIỚI LUẬT                                           45

7. - Này Ànanda, nếu Mahàpajàpatì Gotamì chấp nhận tám kính pháp, thời Gotamì có thể được thọ cụ túc giới:

1. Dầu cho thọ đại giới một trăm năm, một Tỷ-
kheo ni đối với một Tỷ-kheo mới thọ đại giới
trong một ngày cũng phải đảnh lễ, đứng dậy,
chắp tay, xử sự đúng pháp. Pháp này sau khi
cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường, cho
đến trọn đời không được vượt qua.
2. Tỷ kheo ni không có thể an cư mùa mưa tại chỗ
không có Tỷ kheo. Pháp này sau khi cung kính,
tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường, cho đến trọn
đời không được vượt qua.
3. Nửa tháng một lần, Tỷ-kheo-ni cần phải thỉnh
chúng Tỷ-kheo hỏi ngày trai giới và đến để
thuyết giới. Pháp này, sau khi cung kính, tôn
trọng, đảnh lễ, cúng dường, cho đến trọn đời
không được vượt qua.
4. Sau khi an cư mùa mưa xong, Tỷ-kheo-ni cần
phải làm lễ Tự tứ trước hai Tăng chúng về ba
vấn đề được thấy, được nghe và nghi. Pháp
này, sau khi cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng
dường, cho đến trọn đời không được vượt qua.
5. Tỷ-kheo-ni phạm trọng tội phải hành pháp
pakkhamànattam (man-na-đọa) cho đến nửa
tháng. Pháp này, sau khi cung kính, tôn trọng,

GIỚI LUẬT                                          46

đảnh lễ, cúng dường, cho đến trọn đời không
được vượt qua.
6. Sau khi học tập sáu pháp trong hai năm, phải
đến xin thọ cụ túc giới trước hai Tăng chúng.
Pháp này, sau khi cung kính, tôn trọng, đảnh
lễ, cúng dường, cho đến trọn đời không được
vượt qua.
7. Không vì duyên cớ gì, một Tỷ-kheo-ni có thể
mắng nhiếc, chỉ trích một Tỷ-kheo. Pháp này,
sau khi cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng
dường, cho đến trọn đời không được vượt qua.
8. Này Ànanda, bắt đầu từ hôm nay, có sự giáo
giới phê bình giữa các Tỷ-kheo về Tỷ-kheo-ni,
không có sự giáo giới phê bình giữa các Tỷ-
kheo-ni về các Tỷ-kheo. Pháp này, sau khi cung
kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường, cho đến
trọn đời không được vượt qua.

Này Ànanda, nếu Mahàpajàpatì Gotamì chấp nhận tám kính pháp này, thời cho phép Mahàpajàpatì Gotamì được thọ cụ túc giới.

8. Rồi Tôn giả Ànanda, sau khi học từ Thế Tôn tám trọng pháp này, rồi đi đến Mahàpajàpatì Gotamì, sau khi đến, nói với Mahàpajàpatì Gotamì:

- Nếu Mahàpajàpatì Gotamì chấp nhận tám kính pháp này, thời Gotamì sẽ được thọ cụ túc giới: "Dầu

GIỚI LUẬT                                        47

cho thọ đại giới một trăm năm, một Tỷ-kheo-ni … không có sự giáo giới phê bình giữa các Tỷ-kheo-ni về các Tỷ-kheo. Pháp này, sau khi cung kính, tông trọng, đảnh lễ, cúng dường, cho đến trọn đời không được vượt qua". Nếu Gotamì chấp nhận tám trọng pháp này, thời Gotamì sẽ được thọ cụ túc giới.

- Thưa Tôn giả Ananda, ví như một người đàn bà hay
một người đàn ông, còn đang tuổi trẻ, tánh ưa trang
sức, sau khi gội đầu xong, sau khi được một vòng
hoa sen xanh hay một vòng vũ quý hoa, hay một vòng
thiên tư hoa (hay cự thắng hoa) dùng hai tay cầm lấy
vòng hoa ấy và đặt lên đỉnh đầu. Cũng vậy, thưa Tôn
giả, tôi xin chấp nhận tám kính pháp này, cho đến
trọn đời không có vượt qua.

9. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Tôn
giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Mahàpajàpatì Gotamì đã chấp nhận tám kính pháp này, cho đến trọn đời không có vượt qua.

- Này Ànanda, nếu nữ nhân không được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng, thời này Ànanda, Phạm

GIỚI LUẬT                                         48

hạnh được an trú lâu dài, và diệu pháp được tồn tại đến một ngàn năm.

Vì rằng, này Ànanda, nữ nhân được xuất gia, từ bỏ
gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật
này, nay này Ànanda, Phạm hạnh sẽ không được an
trú lâu dài, thời này Ànanda, diệu pháp được tồn tại
năm trăm năm.

Ví như, này Ànanda, những gia đình có nhiều phụ
nữ, ít đàn ông, thời những gia đình ấy rất dễ bị các
đạo tặc, trộm cắp não hại. Cũng vậy, này Ànanda,
nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình trong Pháp và Luật này, nên Phạm hạnh sẽ
không được an trú lâu dài.

Ví như, này Ànanda, khi nào một chứng bệnh được tên là "trắng như xương" rơi vào một ruộng lúa đã chín, thời ruộng lúa ấy không có an trú lâu dài. Cũng vậy, này Ànanda, khi nào nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật này, thời Phạm hạnh này không có an trú lâu dài.

Ví như, này Ànanda, khi nào một chứng bệnh được tên là "đỏ sét" rơi vào một ruộng mía đã chín, thời ruộng mía ấy không có an trú lâu dài. Cũng vậy, này Ànanda, khi nào nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia

GIỚI LUẬT                                          49

đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật này, thời Phạm hạnh này không được an trú lâu dài.

Ví như, này Ànanda, một người vì nghĩ đến tương
lai, xây dựng bờ đê cho một hồ nước lớn để nước
không thể chảy qua. Cũng vậy, này Ànanda, vì nghĩ
đến tương lai, Ta mới ban hành tám kính pháp này,
cho các Tỷ-kheo-ni cho đến trọn đời không vượt
qua.

GIỚI LUẬT                                      50

9      Bậc trì giới luật - Kinh TRÌ LUẬT 1 – Tăng III, 476

TRÌ LUẬT 1 –Tăng III, 476

1. - Thành tựu bảy pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là bậc trì Luật.

2. Thế nào là bảy?

- Biết vi phạm;
- Biết không vi phạm;
- Biết phạm nhẹ,
- Biết phạm nặng;
- Có giới luật, sống chế ngự với sự chế ngự của
giới bổn; đầy đủ uy nghi và chánh hạnh, thấy
sợ hãi trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và
học tập trong các học pháp;
- Bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc
trú, có được không khó khăn, có được không
mệt nhọc, có được không phí sức;
- Do đoạn trừ các lậu hoặc, tự mình với thắng trí
ngay trong hiện tại chứng ngộ, chứng đạt vô
lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là bậc trì Luật.

GIỚI LUẬT                                          51

TRÌ LUẬT 2 –Tăng III, 477

1. - Thành tựu bảy pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là bậc trì Luật.

2. Thế nào là bảy?

- Biết vi phạm;
- Biết không vi phạm;
- Biết phạm nhẹ,
- Biết phạm nặng;
- Cả hai giới bổn được khéo truyền lại một cách
rộng rãi, khéo phân loại, khéo điều chỉnh, khéo
quyết định thành sutta và thành chi tiết;
- Bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc
trú, có được không khó khăn, có được không
mệt nhọc, có được không phí sức;
- Do đoạn trừ các lậu hoặc, tự mình với thắng trí
ngay trong hiện tại chứng ngộ, chứng đạt vô
lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là bậc trì Luật.

GIỚI LUẬT                                        52

TRÌ LUẬT 3 –Tăng III, 477

1. - Thành tựu bảy pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là bậc trì Luật.

2. Thế nào là bảy?

- Biết vi phạm;
- Biết không vi phạm;
- Biết phạm nhẹ,
- Biết phạm nặng;
- Biết an trú trên luật không thể bác bỏ được;
- Bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm... có được
không phí sức;
- Do đoạn trừ các lậu hoặc ... tuệ giải thoát.

Thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là bậc trì Luật.

TRÌ LUẬT 4 –Tăng III, 478

1. - Thành tựu bảy pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là bậc trì Luật.

2. Thế nào là bảy?

- Biết vi phạm;

GIỚI LUẬT                                      53

- Biết không vi phạm
- Biết phạm nhẹ,
- Biết phạm nặng;
- Nhớ đến nhiều đời trước, như một đời, hai
đời... như vậy, nhớ đến nhiều đời trước với
những đặc điểm, với những chi tiết;
- Với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân... biết rõ
chúng sanh;
- Do đoạn trừ các lậu hoặc, tự mình... tuệ giải
thoát.

Thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là bậc trì Luật.

CHÓI SÁNG –Tăng III, 478

1. - Thành tựu bảy pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là bậc trì Luật chói sáng. Thế nào là bảy?

(Như trên, 71 - 74, chỉ khác thêm chữ chói sáng)

GIỚI LUẬT                                          54

GIỚI LUẬT   55

10    Bị giết hại trong Giới Luật bậc Thánh là gì - Kinh KESI – Tăng II, 26

KESI – Tăng II, 26

1. Rồi Kesi, người đánh xe điều phục ngựa đi đến
Thế tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế tôn rồi ngồi xuống
một bên. Thế tôn nói với Kesi, người đánh xe điều
phục ngựa đang ngồi một bên:

2. - Này Kesi, Ông là người đánh xe điều phục ngựa, có chế ngự. Và này Kesi, Ông nhiếp phục ngựa như thế nào?

- Bạch Thế tôn, con nhiếp phục ngựa đáng được điều
phục với lời nói mềm mỏng; con nhiếp phục ngựa
đáng được điều phục với lời thô ác; con nhiếp phục
ngựa đáng được điều phục với lời nói mềm mỏng và
thô ác.

- Này Kesi, nếu con ngựa đáng được điều phục
không chịu nhiếp phục với lời nói mềm mỏng, không
chịu nhiếp phục với lời nói thô ác, không chịu nhiếp
phục với lời nói mềm mỏng và thô ác, thời Ông làm
gì với con ngựa ấy?

GIỚI LUẬT                                         56

- Bạch Thế Tôn, nếu con ngựa đáng được điều phục không chịu nhiếp phục với lời nói mềm mỏng, không chịu nhiếp phục với lời nói thô ác, không chịu nhiếp phục với lời nói mềm mỏng và thô ác của con, thời bạch Thế Tôn, con giết nó. Vì sao? Vì mong rằng nó không làm mất danh dự cho gia đình thầy của con!

Nhưng bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc Vô thượng,
đánh xe điều ngự những ai đáng được điều ngự, như
thế nào Thế Tôn nhiếp phục những ai đáng được điều
phục?

3 - Này Kesi, Ta nhiếp phục người đáng được nhiếp
phục với lời nói mềm mỏng, Ta nhiếp phục với lời
nói cứng rắn, Ta nhiếp phục với lời nói vừa mềm
mỏng, vừa cứng rắn.

 Tại đây, này Kesi, đây là với lời nói mềm mỏng:

- Đây là thân làm thiện, đây là quả báo thân làm
thiện.
- Đây là lời nói thiện, đây là quả báo lời nói
thiện.
- Đây là ý nghĩ thiện, đây là quả báo ý nghĩ thiện.
- Đây là chư thiên. Đây là loài Người.

 Tại đây, này Kesi, đây là với lời nói cứng rắn:

GIỚI LUẬT                                           57

- Đây là thân làm ác, đây là quả báo thân làm ác.
- Đây là lời nói ác, đây là quả báo lời nói ác.
- Đây là ý nghĩ ác, đây là quả báo ý nghĩ ác.
- Đây là địa ngục. Đây là loài bàng sanh. Đây là
loại ngạ quỷ.

 Tại đây, này Kesi, đây là lời nói vừa mềm mỏng vừa cứng rắn:

- Đây là thân làm thiện, đây là quả báo thân làm
thiện.
- Đây là thân làm ác, đây là quả báo thân làm ác.
- Đây là lời nói thiện, đây là quả báo lời nói
thiện.
- Đây là lời nói ác, đây là quả báo lời nói ác.
- Đây là ý nghĩ thiện, đây là quả báo ý nghĩ thiện.
- Đây là ý nghĩ ác, đây là quả báo ý nghĩ ác.
- Đây là chư Thiên. Đây là loài Người.
- Đây là địa ngục. Đây là loài bàng sanh. Đây là
ngạ quỷ.

- Bạch Thế Tôn, nếu người đáng được điều phục
không chịu nhiếp phục với lời nói mềm mỏng của Thế
Tôn, không chịu nhiếp phục với lời nói cứng rắn,
không chịu nhiếp phục với lời nói mềm mỏng và cứng
rắn, thời Thế Tôn làm gì với người ấy?

GIỚI LUẬT                                          58

- Này Kesi, nếu người đáng được điều phục không
chịu nhiếp phục với lời nói mềm mỏng của Ta, không
chịu nhiếp phục với lời nói cứng rắn, không chịu
nhiếp phục với lời nói vừa mềm mỏng vừa cứng rắn,
này Kesi, thời Ta giết hại người ấy!

4. - Nhưng bạch Thế Tôn, sát sanh không xứng đáng với Thế Tôn. Tuy vậy, Thế Tôn nói: "Này Kesi, Ta giết hại người ấy".

- Thật vậy, này Kesi, sát sanh không xứng đáng với
Như Lai. Nhưng người đáng được điều phục ấy
không chịu nhiếp phục với lời nói mềm mỏng, không
chịu nhiếp phục với lời nói cứng rắn, không chịu
nhiếp phục với lời nói mềm mỏng và cứng rắn, Như
Lai nghĩ rằng người ấy không xứng đáng để được nói
đến, để được giáo giới. Và các vị đồng Phạm hạnh
có trí nghĩ rằng người ấy không xứng đáng để được
nói đến, để được giáo giới. Bị giết hại, này Kesi là
con người này, trong giới luật của bậc Thánh, bị Như
Lai nghĩ rằng không đáng được nói đến, không
đáng được giáo giới, bị các vị đồng Phạm hạnh có trí
nghĩ rằng không đáng được nói đến, không đáng
được giáo giới.

- Bạch Thế Tôn, người ấy bị bậc Thiện Thệ giết hại là người nào bị Như Lai nghĩ rằng không xứng đáng được nói đến, không xứng đáng được giáo giới, bị

GIỚI LUẬT                                         59

các vị đồng Phạm hạnh có trí nghĩ rằng không đáng được nói đến, không đáng được giáo giới.

Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu thay,
bạch Thế Tôn! … bắt đầu từ nay, mong Thế Tôn
nhận con làm đệ tử cư sĩ, cho đến mạng chung, con
trọn đời quy ngưỡng.

GIỚI LUẬT                                        60

11    Chỉ ba người ăn - Kinh Y Áo – Tương II, 374

Y Áo – Tương II, 374

1) Một thời Tôn giả Mahà Kassapa trú ở Ràjagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm) tại chỗ nuôi dưỡng các con sóc.

I

2) Lúc bấy giờ, Tôn giả Ananda đang đi du hành ở Dakhinàgiri (Nam Sơn), cùng với đại chúng Tỷ- kheo.

3) Lúc bấy giờ có khoảng ba mươi Tỷ-kheo đệ tử của Tôn giả Ananda, phần lớn còn trẻ tuổi, từ bỏ sự tu học và hoàn tục.

II

4) Rồi Tôn giả Ananda, sau khi du hành ở Nam Sơn,
tùy theo ý muốn, rồi đi đến Vương Xá, Trúc Lâm, tại
chỗ nuôi dưỡng các con sóc, đi đến Tôn giả Mahà
Kassapa, sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Mahà Kassapa
rồi ngồi xuống một bên.

GIỚI LUẬT                                        61

5) Tôn giả Mahà Kassapa nói với Tôn giả Ananda đang ngồi xuống một bên:

- Duyên bao nhiêu lợi ích, này Hiền giả Ananda, Thế Tôn chế định điều luật "Chỉ ba người ăn" đối với các gia chủ?

6) - Duyên ba lợi ích, thưa Tôn giả Kassapa, nên Thế Tôn chế định điều luật "Chỉ ba người ăn" đối với các gia chủ, để ngăn chận các người ác giới, vì sự lạc trú của các Tỷ-kheo chánh hạnh, chớ để cho ai dựa vào những ác đảng phá hoại chúng Tăng, và vì lòng từ mẫn đối với các gia đình. Thưa Tôn giả Kassapa, do duyên ba lợi ích này nên Thế Tôn chế định điều luật "Chỉ ba người ăn" đối với các gia chủ.

7) - Vậy thời vì sao, này Hiền giả Ananda, Hiền giả
lại cùng du hành với những tân Tỷ-kheo này, những
người không hộ trì các căn, không tiết độ trong ăn
uống, không chú tâm tỉnh giác? Ta nghĩ Hiền giả
hành động thật là kẻ dẫm đạp ngũ cốc! Ta nghĩ Hiền
giả hành động thật là kẻ phá hoại lương gia! Hội
chúng của Hiền giả, này Hiền giả Ananda, đang sụp
đổ. Đồ chúng niên thiếu của Hiền giả, này Hiền giả,
đang tan rã! Đứa trẻ này không biết lượng sức
mình!

GIỚI LUẬT                                          62

8) - Thưa Tôn giả Kassapa, trên đầu tôi, tóc bạc đã sanh, tuy vậy, hôm nay Tôn giả Mahà Kassapa gọi tôi là đứa trẻ, tôi không có phật lòng.

9) - Thật vậy, này Hiền giả Ananda, Hiền giả du hành với những tân Tỷ-kheo này, những người không hộ trì các căn, không tiết độ trong ăn uống, không chú tâm tỉnh giác. Ta nghĩ Hiền giả hành động thật là kẻ dẫm đạp ngũ cốc! Ta nghĩ Hiền giả hành động thật là kẻ phá hoại lương gia! Hội chúng của Hiền giả, này Hiền giả Ananda, đang sụp đổ. Đồ chúng niên thiếu của Hiền giả, này Hiền giả, đang tiêu diệt. Đứa trẻ này không biết lượng sức mình.

III

10) Tỷ-kheo-ni Thullatissà được nghe Tôn giả Ananda, bậc Thánh Vedeha lại bị Tôn giả Mahà Kassapa không hài lòng và gọi là "đứa trẻ".

11) Rồi Tỷ-kheo-ni Thullatissà không hoan hỷ và
thốt ra những lời không hoan hỷ: "Sao Tôn giả Mahà
Kassapa, trước kia là người theo ngoại đạo, lại nghĩ
có thể không hài lòng và gọi Tôn giả Ananda, bậc
Thánh Vedeha là đứa trẻ?"

12) Tôn giả Mahà Kassapa được nghe những lời của Tỷ-kheo-ni Thullatissà nói như vậy.

GIỚI LUẬT                                          63

13) Rồi Tôn giả Mahà Kassapa nói với Tôn giả Ananda:

- Này Hiền giả Ananda, lời nói của Tỷ-kheo-ni Thullatissà thật là đường đột, không đắn đo suy nghĩ! Này Hiền giả, vì rằng ta là người cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, ta không chấp nhận một Đạo Sư nào khác ngoài Thế Tôn, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác.

14) Này Hiền giả, trong khi ta còn là gia chủ, ý nghĩ
sau đây được khởi lên: "Chật hẹp thay đời sống tại
gia, đầy những bụi đời! Còn xuất gia như đời sống
ngoài trời. Thật không dễ dàng ở trong gia đình có
thể sống Phạm hạnh, hoàn toàn viên mãn, hoàn toàn
thanh tịnh, trắng bạch như vỏ ốc. Vậy ta hãy cạo bỏ
râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình".

15) Rồi này Hiền giả, sau một thời gian ta lấy vải cắt
làm áo Tăng-già-lê, và theo thông lệ các vị Ứng
Cúng ở đời, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia, từ
bỏ gia đình, sống không gia đình.

16) Xuất gia như vậy, ta đang đi trên đường, thấy Thế Tôn ngồi tại ngôi đền Bahaputta giữa Ràjagaha và Nàlandà. Thấy vậy, ta suy nghĩ như sau: "Ôi thật thế chăng, ta có thể thấy bậc Đạo Sư, tức là có thể

GIỚI LUẬT                                           64

thấy bậc Thế Tôn! Ôi thật thế chăng, ta có thể thấy
bậc Thiện Thệ, tức là có thể thấy bậc Thế Tôn! Ôi
thật thế chăng, ta có thể thấy bậc Chánh Đẳng Giác,
tức là có thể thấy bậc Thế Tôn?"

17) Và này Hiền giả, ngay tại chỗ ấy, ta cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn và bạch Thế Tôn:

"- Bạch Thế Tôn, Đạo Sư của con là Thế Tôn. Con là đệ tử".

18) Khi nghe nói vậy, này Hiền giả, Thế Tôn nói với ta:

- Này Kassapa, những ai với tâm trọn vẹn đầy đủ,
không biết một đệ tử mà nói rằng tôi biết, không thấy
mà nói rằng tôi thấy, đầu người ấy sẽ vỡ tan. Còn
Ta, này Kassapa, Ta biết thời Ta nói Ta biết, Ta thấy
thời Ta nói Ta thấy.

19) Do vậy, này Kassapa, Ông phải học tập như sau:
"Một tâm quý thật sắc sảo sẽ phải được thiết lập giữa
các vị Trưởng lão, niên thiếu và trung niên". Này
Kassapa, Ông phải học tập như vậy.

20) Do vậy, này Kassapa, Ông phải học tập như sau: "Phàm pháp gì tôi nghe, liên hệ đến thiện, sau khi đặc biệt chú ý, tác ý, tập trung tất cả tâm (lực), tất

GIỚI LUẬT                                           65

cả pháp ấy tôi đều lóng tai nghe". Này Kassapa, Ông phải học tập như vậy.

21) Do vậy, này Kassapa, Ông phải học tập như sau:
"Phàm niệm gì thuộc về thân hành, câu hữu với hỷ,
ta sẽ không bỏ niệm ấy". Này Kassapa, Ông phải học
tập như vậy ".

22) Rồi này Hiền giả, Thế Tôn sau khi giáo giới ta với lời giáo giới ấy, liền từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

23) Trong bảy ngày, này Hiền giả, đang còn phiền não, ta ăn món ăn của quốc độ, đến ngày thứ tám, chánh trí khởi lên.

24) Rồi này Hiền giả, Thế Tôn từ trên đường bước xuống và đi đến một gốc cây.

25) Rồi này Hiền giả, ta xấp tư tấm y Tăng-già-lê làm bằng vải cắt, rồi bạch Thế Tôn:

"- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ngồi xuống ở đây, để con được hạnh phúc an lạc lâu dài".

26) Này Hiền giả, Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn.

GIỚI LUẬT                                          66

27) Sau khi ngồi xuống, này Hiền giả, Thế Tôn nói với ta:

"- Thật là mềm dịu, này Kassapa, là tấm y Tăng-già- lê này làm bằng vải cắt của Ông ".

"- Bạch Thế Tôn, mong rằng Thế Tôn nhận lấy tấm y làm bằng vải cắt này từ nơi con, vì lòng từ mẫu đối với con".

28) "- Này Kassapa, Ông có dùng tấm y phấn tảo làm bằng vải gai thô, đáng được quăng bỏ của Ta không?".

" - Con sẽ dùng, bạch Thế Tôn, tấm y phấn tảo làm bằng vải gai thô, đáng được quăng bỏ của Thế Tôn".

29) Như vậy, này Hiền giả, ta cúng cho Thế Tôn tấm
y Tăng-già-lê làm bằng vải cắt; còn ta thời dùng tấm
y phấn tảo của Thế Tôn, làm bằng vải gai thô đáng
được quăng bỏ.

30) Và này Hiền giả, nếu ai có nói về ta một cách
chơn chánh, thời ta là con ruột Thế Tôn, sanh ra
từ miệng, do pháp sanh, do pháp hóa sanh, thừa
tự Chánh pháp và đã nhận được tấm y phấn tảo,
làm bằng vải gai thô, đáng được quăng bỏ.

GIỚI LUẬT                                          67

31) Này Hiền giả, tùy theo mong muốn, ta ly dục, ly bất thiện pháp, chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ.

32-46) Và này Hiền giả, tùy theo mong muốn, ta... (chín thứ đệ định và năm thắng trí)...

47) Và này Hiền giả, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay
trong hiện tại ta tự mình với thắng trí chứng ngộ,
chứng đạt, và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát.

48) Này Hiền giả, ai nghĩ rằng có thể che đậy sáu thắng trí của ta được, thời không khác gì nghĩ rằng có thể lấy một lá cây ta-la mà che đậy một con voi lớn đến bảy hay tám khuỷu tay rưỡi bề cao.

49) Nhưng Tỷ-kheo-ni Thullatissà đã từ bỏ đời sống Phạm hạnh.

GIỚI LUẬT                                           68

12    Kinh HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV, 339

HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV, 339

1. - Tăng hòa hợp, Tăng hòa hợp. Bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là Tăng hòa hợp?

2. - Ở đây, này Upàli, các Tỷ-kheo:

1. Thuyết phi pháp là phi pháp.
2. Thuyết pháp là pháp.
3. Thuyết phi luật là phi luật.
4. Thuyết luật là luật.
5. Thuyết điều là điều Như Lai không nói, không
thuyết, là điều Như Lai không nói, không
thuyết.
6. Thuyết điều là điều Như Lai có nói, có thuyết,
là điều Như Lai có nói, có thuyết.
7. Thuyết điều Như Lai thường không sở hành là
điều Như Lai thường không sở hành.
8. Thuyết điều Như Lai thường sở hành là điều
Như Lai thường sở hành.
9. Thuyết điều Như Lai không chế đặt là điều Như
Lai không chế đặt.
10. Thuyết điều Như Lai có chế đặt là điều Như
Lai có chế đặt.

GIỚI LUẬT                                        69

Với mười sự này, các Tỷ-kheo không phá hoại, các
Tỷ-kheo không chia rẽ, các Tỷ-kheo không hành bất
cộng yết-ma, các Tỷ-kheo không tuyên đọc giới bổn
Pàtimkkha khác biệt. Cho đến như vậy, này Upàli, là
Tăng chúng được hòa hợp.

QUẢ DO HÒA HỢP TĂNG ĐƯA LẠI – 341tc4

1.- Bạch Thế Tôn, với chúng Tăng bị phá, làm cho hòa hợp lại, đem đến kết quả gì?

2. - Này Ànanda, đem đến phạm công đức!

3. - Bạch Thế Tôn, thế nào là phạm công đức?

4. - Này Ànanda, trong một kiếp, được sống hoan hỷ ở Thiên giới.

Sống an lạc là người,
Làm hòa hợp chúng Tăng;
Sống an lạc là người,
Giúp chúng Tăng hòa hợp;
Ưa thích sự hòa hợp,
An trú trên Chánh pháp.
Ai khiến cho chúng Tăng,
Được sống trong hòa hợp,

GIỚI LUẬT                                        70

Trong một kiếp, người ấy Sống hoan hỷ Thiên giới.

GIỚI LUẬT                          71

13      Kinh PHÁ HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV, 339

PHÁ HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV, 339

1. - Phá hòa hợp tăng, phá hòa hợp tăng, bạch Thế Tôn được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn là phá hòa hợp Tăng?

2. - Ở đây, này Upáli, các Tỷ-kheo:

1. Thuyết phi pháp là pháp.
2. Thuyết pháp là phi pháp.
3. Thuyết phi luật là luật.
4. Thuyết luật là phi luật.
5. Thuyết điều Như Lai không nói, không thuyết,
là điều Như Lai nói, Như Lai thuyết.
6. Thuyết điều Như Lai có nói, có thuyết, là điều
Như Lai không nói, không thuyết.
7. Thuyết điều Như Lai thường không sở hành là
điều Như Lai thường sở hành.
8. Thuyết điều Như Lai thường sở hành là điều
Như Lai không thường sở hành.
9. Thuyết điều Như Lai không chế đặt là điều Như
Lai chế đặt.
10. Thuyết điều Như Lai có chế đặt là điều Như
Lai không có chế đặt.

GIỚI LUẬT                                           72

Chính do mười sự này, họ phá hoại, họ chia rẽ, họ
hành bất cộng yết-ma, họ tuyên đọc giới bổn
Pátimokkha khác biệt. Cho đến như vậy, này Upàli,
là chúng Tăng bị phá hoại.

QUẢ CỦA PHÁ HÒA HỢP TĂNG – 340tc4

1. - Phá hoại Tăng hòa hợp, đem lại kết quả gì?

2. - Này Ànanda, đem lại tội ác kéo dài đến một kiếp.

3. - Bạch Thế Tôn, tội ác gì kéo dài một kiếp?

4. - Này Ananda, bị nấu trong địa ngục một kiếp.

Kẻ phá hòa hợp Tăng
Bị rơi vào đọa xứ,
Bị rơi vào địa ngục
Kéo dài đến một kiếp;
Ưa thích sự bất hòa,
An trú trên phi pháp,
An ổn các khố ách,
Lại xa lìa, từ bỏ;
Ai phá sự hòa hợp,
Của Tăng chúng Tỷ-kheo,
Trong một kiếp, người ấy,

GIỚI LUẬT                                         73

Bị địa ngục nung nấu.

GIỚI LUẬT                       74

14    Kinh Tội Lỗi – Tương I, 532

Tội Lỗi – Tương I, 532 (Hay Không Phẫn Nộ)

1) Tại Sàvatthi... tại vườn ông Cấp Cô Độc.

2) Lúc bấy giờ hai Tỷ-kheo cãi lộn nhau. Ở đây, một
Tỷ-kheo phạm tội, Tỷ-kheo ấy phát lộ tội phạm là tội
phạm trước mặt Tỷ-kheo kia. Tỷ-kheo ấy không
chấp nhận.

3) Rồi Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

4) Ở đây, bạch Thế Tôn, có hai Tỷ-kheo cãi lộn nhau.
Một Tỷ-kheo phạm tội. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo ấy
phát lộ tội phạm là tội phạm trước mặt Tỷ-kheo kia.
Tỷ-kheo ấy không chấp nhận.

5) - Này các Tỷ-kheo, hai Tỷ-kheo này là ngu si: một
vị không thấy phạm tội là phạm tội, một vị không
chấp nhận phát lộ tội phạm đúng pháp. Này các Tỷ-
kheo, hai vị Tỷ-kheo này là ngu si.

6) - Này các Tỷ-kheo, hai Tỷ-kheo này là sáng suốt, một vị thấy phạm tội là phạm tội, một vị chấp nhận

GIỚI LUẬT                                         75

phát lộ tội phạm đúng pháp. Này các Tỷ- kheo, hai Tỷ-kheo này là sáng suốt.

7) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, Thiên chủ Sakka, để
làm hòa dịu chư Thiên ở Tam thập tam thiên tại hội
trường Sudhamma, ngay trong lúc ấy, nói lên bài kệ
này:

Hãy nhiếp phục phẫn nộ,
Giữ tình bạn không phai,
Không đáng mắng, chớ mắng,
Không nên nói hai lưỡi,
Phẫn nộ quăng người ác,
Như đá rơi vực thẳm.

GIỚI LUẬT                                       76

15    Kinh VIẾNG THĂM GIA ĐÌNH 1 – Tăng II, 726

VIẾNG THĂM GIA ĐÌNH 1 – Tăng II, 726

1. - Có năm nguy hại này, này các Tỷ-kheo, cho người viếng thăm gia đình.

2. Thế nào là năm?

- Phạm lỗi không mời mà đến;
- Phạm lỗi ngồi một mình;
- Phạm lỗi ngồi chỗ kín đáo;
- Phạm lỗi thuyết pháp cho nữ nhân hơn năm,
sáu chữ;
- Sống với nhiều suy tư về dục.

Này các Tỷ-kheo, có năm nguy hại này cho người viếng thăm gia đình.

VIẾNG THĂM GIA ĐÌNH 2 – Tăng II, 726

1. - Có năm nguy hại này, này các Tỷ-kheo, đối với vị Tỷ-kheo sống liên hệ quá nhiều với các gia đình.

2. Thế nào là năm?

GIỚI LUẬT                                        77

-   Luôn luôn thấy nữ nhân;
-   Do thấy, nên có liên hệ;
-   Do có liên hệ nên có sự thân mật;
-   Do có sự thân mật nên có cơ hội (để tư thông);
-   Khi tâm đã có tư thông, thời được chờ đợi như
sau: Sẽ không có hoan hỷ sống Phạm hạnh; hay
sẽ rơi vào trong một tội nhiễm ô; hay từ bỏ học
giới; trở lui lại đời sống thế tục.

Này các Tỷ-kheo, đây là năm nguy hại đối với vị Tỷ- kheo sống liên hệ quá nhiều với các gia đình.

GIỚI LUẬT                                          78

16      Muốn buộc tội người phải... - Kinh BUỘC TỘI – Tăng II, 627

BUỘC TỘI – Tăng II, 627

1. Tại đấy, Tôn giả Sàriputta bảo các Tỷ-kheo:

- Này các Hiền giả, khi Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc tội người khác, hãy an trú nội tâm năm pháp rồi hãy buộc tội.

2. Thế nào là năm?

- "Tôi sẽ nói đúng thời, không phải phi thời";
- "Tôi sẽ nói chơn thật, không phải phi chơn";
- "Tôi sẽ nói nhu hòa, không phải thô bạo";
- "Tôi sẽ nói liên hệ đến lợi ích, không phải lời
không liên hệ đến lợi ích";
- "Tôi sẽ nói với từ tâm, không phải sân tâm".

Này các Hiền giả, khi vị Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc tội người khác, hãy an trú nội tâm năm pháp rồi hãy buộc tội.

3. Ở đây, này các Hiền giả, tôi thấy:

- Có người bị buộc tội phi thời, nhưng phản ứng không đúng thời;

GIỚI LUẬT                                         79

- Có người bị buộc tội phi chơn và có phản ứng
không chơn thực;
- Bị buộc tội thô bạo và có phản ứng không nhu
hòa;
- Bị buộc tội không liên hệ đến lợi ích và có phản
ứng không liên hệ đến lợi ích;
- Bị buộc tội với sân tâm và có phản ứng không
có từ tâm.

4. Tỷ-kheo buộc tội phi pháp, có năm lý do không cần sắp đặt sám hối:

- "Tôn giả bị buộc tội phi thời, không đúng thời,
như vậy vừa đủ để Tôn giả không sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tội phi chơn, không phải chơn
thực, như vậy vừa đủ để Tôn giả không sám
hối";
- "Tôn giả bị buộc tội thô bạo, không có nhu hòa,
như vậy vừa đủ để Tôn giả không sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tôi không liên hệ đến lợi ích,
không phải liên hệ đến lợi ích, như vậy vừa đủ
để Tôn giả không sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tội với sân tâm, không với từ
tâm, như vậy vừa đủ để Tôn giả không sám
hối".

Tỷ-kheo bị buộc tội một cách phi pháp, có năm lý do này không cần phải sắp đặt sám hối.

GIỚI LUẬT                                         80

5. Tỷ-kheo buộc tội phi pháp, có năm lý do cần sắp đặt sám hối:

- "Hiền giả đã buộc tội phi thời, không phải đúng
thời, như vậy vừa đủ để Hiền giả sám hối";
- "Hiền giả đã buộc tội phi chơn, không phải
chơn thực, như vậy vừa đủ để Hiền giả sám
hối";
- "Hiền giả đã buộc tội thô bạo, không có nhu
hòa, như vậy vừa đủ để Hiền giả sám hối";
- "Tôn giả đã buộc tội liên hệ đến không lợi ích,
không phải liên hệ đến lợi ích, như vậy vừa đủ
để Hiền giả sám hối";
- "Hiền giả đã buộc tội với sân tâm, không với từ
tâm, như vậy vừa đủ để Hiền giả sám hối".

Tỷ-kheo buộc tội phi pháp, này các Hiền giả, có năm
lý do này cần phải sắp đặt sám hối. Vì sao? Vì rằng
nhờ vậy không một Tỷ-kheo nào khác nghĩ rằng có
thể buộc tội phi chơn.

6. Ở đây, này các Hiền giả, tôi thấy:

- Có người bị buộc tội đúng thời, không phản
ứng phi thời;
- Bị buộc tội chơn thực, không phản ứng phi
chơn;
- Bị buộc tội nhu hòa, không phản ứng thô bạo;

GIỚI LUẬT                                        81

- Bị buộc tội liên hệ đến lợi ích, không phản ứng
không liên hệ đến lợi ích;
- Bị buộc tội với từ tâm, không phản ứng với sân
tâm.

7. Tỷ-kheo bị buộc tội đúng pháp, có năm lý do cần phải sắp đặt sám hối:

- "Tôn giả bị buộc tội đúng thời, không phải phi
thời, như vậy vừa đủ để Tôn giả sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tội chơn thực, không phải phi
thực, như vậy vừa đủ để Tôn giả sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tội nhu hòa không thô bạo,
như vậy vừa đủ để Tôn giả sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tội liên hệ đến lợi ích, không
phải liên hệ đến lợi ích, như vậy vừa đủ để Tôn
giả sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tội với từ tâm, không với sân
tâm, như vậy vừa đủ để Tôn giả sám hối".

Tỷ-kheo bị buộc tội đúng pháp có năm lý do này, cần phải sắp đặt sám hối.

8. Tỷ-kheo buộc tội đúng pháp, có năm lý do để không phải sắp đặt sám hối:

GIỚI LUẬT                                        82

- "Hiền giả buộc tội đúng thời, không phải phi
thời, như vậy vừa đủ để Hiền giả không sám
hối";
- "Hiền giả bị buộc tội chơn thực, không phải phi
thực, như vậy vừa đủ để Hiền giả không sám
hối";
- "Tôn giả bị buộc tội thô bạo, không có nhu hòa,
như vậy vừa đủ để Tôn giả không sám hối";
- "Tôn giả bị buộc tôi không liên hệ đến lợi ích,
không phải liên hệ đến lợi ích, như vậy vừa đủ
để Hiền giả không sám hối";
- "Hiền giả bị buộc tội với từ tâm, không với sân
tâm, như vậy vừa đủ để Hiền giả không sám
hối".

Này các Hiền giả, Tỷ-kheo buộc tội đúng pháp, do
năm lý do này không cần phải sắp đặt sám hối. Vì
sao? Vì nhờ vậy, các Tỷ-kheo khác nghĩ rằng buộc
tội cần phải đúng pháp.

9. Người bị buộc tội, thưa các Hiền giả, cần phải an trú trong hai pháp: chơn thực và bất động. Này các Hiền giả, nếu các người khác buộc tội tôi, đúng thời hay phi thời, chơn thực hay phi chơn, nhu hòa hay thô bạo, liên hệ đến lợi ích hay không liên hệ đến lợi ích, với từ tâm hay với sân tâm, thì cần phải an trú trong hai pháp: Chơn thực và bất động. Nếu tôi biết:

GIỚI LUẬT                                           83

"Pháp này có trong tôi", nếu tôi nghĩ là "có", tôi sẽ nói: "Pháp này có trong tôi". Nếu tôi biết: "Pháp này không có trong tôi", nếu tôi nghĩ là "không có", tôi sẽ nói: "Pháp này không có trong tôi".

10. Thế Tôn nói:

- Như vậy này Sàriputta, khi Thầy nói như vậy, ở đây có một số người ngu nào không có khả năng nắm được vấn đề?

11. - Bạch Thế Tôn, những người nào không có lòng
tin, với mục đích mưu sống, không vì lòng tin xuất
gia từ bỏ gia đình; những người xảo trá, lường gạt,
hư ngụy, mất thăng bằng, cao mạn, dao động, lắm
lời, nói phô tạp nhạp, không hộ trì các căn, ăn uống
không tiết độ, không chú tâm cảnh giác, thờ ơ với
Sa-môn hạnh, không tôn kính học tập, sống quá đầy
đủ, uể oải, đi đầu trong thối thất, từ bỏ gánh nặng,
viễn ly, biếng nhác, tinh cần thấp kém, thất niệm,
không tỉnh giác, không định tâm, tâm tán loạn, liệt
tuệ, câm ngọng; khi con nói như vậy, họ không có
khả năng nắm được vấn đề.

Nhưng các thiện nam tử, bạch Thế Tôn, vì lòng tin xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không xảo trá, lường gạt, không hư ngụy, không mất thăng bằng, không cao mạn, không dao động, không lắm

GIỚI LUẬT                                          84

lời, không nói tạp nhạp, hộ trì các căn, ăn uống có
tiết độ, chú tâm cảnh giác, không thờ ơ với Sa-môn
hạnh, tôn kính học tập, không sống quá đầy đủ,
không uể oải, từ bỏ gánh nặng đọa lạc, đi đầu trong
đời sống viễn ly, tinh cần tinh tất, siêng năng, an trú
chánh niệm tỉnh giác, định tĩnh, nhất tâm, có trí tuệ,
không câm ngọng. Khi con nói như vậy, các vị này
có khả năng nắm giữ vấn đề.

12. - Này Sàriputta, các Thầy không vì lòng tin xuất gia từ bỏ gia đình… liệt tuệ, câm ngọng, hãy để họ một bên.

Nhưng này Sàriputta, những thiện nam tử, vì lòng tin
xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình... không
câm ngọng, hãy nói chuyện với họ. Hãy giáo giới các
vị đồng Phạm hạnh, hãy giảng dạy, này Sàriputta,
các vị đồng Phạm hạnh nghĩ rằng: "Sau khi giúp ra
khỏi phi diệu pháp, tôi an trú các vị đồng Phạm
hạnh trong diệu pháp".

GIỚI LUẬT                                            85

17    Muốn buộc tội người phải... - Kinh TẠI KUSINÀRÀ – Tăng IV, 344

TẠI KUSINÀRÀ – Tăng IV,334

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Kusanàrà, trong khóm rừng Baliharana. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như sau:

2. - Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc
tội người khác, sau khi quan sát nội thân năm
pháp, sau khi khiến năm pháp an trú nội thân, rồi
hãy buộc tội người khác.

Thế nào là năm pháp cần phải quán sát nội thân?

3. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tôi, trong khi
buộc tội người khác, cần quán sát như sau: "Ta có
thân hành thanh tịnh hay không? Ta có thành tựu
thân hành thanh tịnh, không có sứt mẻ, không có uế
nhiễm hay không? Ta có pháp này hay không có?"
Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo thân hành không có

GIỚI LUẬT                                       86

thanh tịnh, không thành tựu thân hành thân tịnh, có
sứt mẻ, có uế nhiễm, có người sẽ nói với vị ấy như
sau: "Tôn giả hãy học tập về thân đi". Như vậy các
Tỷ-kheo nói với vị ấy.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội, muốn buộc tội người khác, cần phải quán sát như sau: "Ta có khẩu hành thanh tịnh hay không? Ta có thành tựu khẩu hành thanh tịnh, không có sứt mẻ, không có uế nhiễm hay không? Ta có pháp này hay không có? " Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo, khẩu hành không có thanh tịnh, không có thành tựu khẩu hành thanh tịnh, không có sứt mẻ, không có uế nhiễm, có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Tôn giả hãy học tập về lời". Như vậy, các Tỷ-kheo nói với vị ấy.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội, muốn
buộc tội người khác, cần phải quán sát như sau: "Ta
có an lập từ tâm, không sân hận đối với các đồng
Phạm hạnh hay không? Trong ta có pháp ấy hay
không có? " Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không
có an lập từ tâm, sân hận đối với các đồng Phạm
hạnh, có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Tôn giả hãy
an lập từ tâm đối với các vị đồng Phạm hạnh". Như
vậy, các Tỷ-kheo nói với vị ấy.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc tội người khác, cần phải quán sát như sau: "Ta

GIỚI LUẬT                                           87

có phải là người nghe nhiều, thọ trì điều đã được nghe, cất giữ điều đã được nghe hay không? Những pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, những pháp ấy, ta có nghe nhiều, có thọ trì, có tụng đọc bằng lời, có suy tư với ý, được khéo thể nhập với chánh kiến không? Pháp ấy có nơi ta hay không? " Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không phải là vị nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, cất giữ điều đã nghe. Những pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh; các pháp ấy, vị ấy không có nghe nhiều, không có thọ trì, không có tụng đọc bằng lời, không có suy tư với ý, không khéo thể nhập với chánh kiến thì có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Tôn giả hãy học tập về Àgama (a-hàm) đi". Như vậy, có người sẽ nói về vị ấy.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội muốn buộc tội người khác, hãy quán sát như sau: "Cả hai bộ giới bổn Pàtimokkha, ta có khéo truyền đạt một cách rộng rãi, khéo phân tích, khéo thông hiểu, khéo quyết định theo kinh, theo chi tiết hay không?" Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không khéo truyền đạt một cách rộng rãi về hai bộ giới bổn Pàtimokkha, không khéo phân tích, khéo thông hiểu, khéo quyết định theo kinh, theo chi tiết thì: "Thưa Tôn giả, vấn

GIỚI LUẬT                                          88

đề này được thế Tôn nói tại chỗ nào? ", được hỏi như vậy, vị ấy không có thể trả lời. Người ta sẽ nói về vị ấy như sau: "Mong rằng Tôn giả hãy học tập về luật". Như vậy, có người sẽ nói về vị ấy.

Năm pháp này, cần phải tự quán sát về nội thân

8. Năm pháp nào cần phải an trú nội tâm?

1. "Ta nói đúng thời, không phải phi thời.
2. Ta nói đúng sự thật, không phải không đúng sự
thật.
3. Ta nói lời nhu hòa, không phải nói lời thô bạo.
4. Ta nói lời liên hệ đến mục đích, không phải lời
không liên hệ đến mục đích.
5. Ta nói với tâm từ bi, không nói với tâm sân
hận".

Năm pháp này cần phải an trú nội tâm.

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo muốn buộc tội người
khác, sau khi quán sát nội tâm về năm pháp này, sau
khi an trú nội tâm về năm pháp này, hãy buộc tội
người khác.

GIỚI LUẬT                                           89

18    Người bị buộc tội và người buộc tội cần quán sát thế nào - Kinh CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102

CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102
1. Có hai sức mạnh, này các Tỷ-kheo. Thế nào là
hai?
 Sức mạnh tư sát
 Và sức mạnh tu tập.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sức mạnh tư sát?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tư sát như sau:
"Với thân làm ác, quả dị thục là ác, ngay hiện tại và
trong đời sau. Với miệng nói ác, quả dị thục là ác,
ngay hiện tại và trong đời sau. Với ý nghĩ ác, quả dị
thục là ác, ngay hiện tại và trong đời sau".
Vị ấy, tư sát như vậy, từ bỏ thân làm ác, tu tập thân
làm thiện, từ bỏ miệng nói ác, tu tập miệng nói thiện,
từ bỏ ý nghĩ ác, tu tập ý nghĩ thiện, tự xử sự thật
thanh tịnh. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sức mạnh tư
sát.
 Và thế nào, này các Tỷ-kheo, là sức mạnh tu tập?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, sức mạnh tu tập là sức mạnh
của người hữu học. Do sức mạnh tu học, vị ấy từ bỏ
tham, từ bỏ sân, từ bỏ si. Sau khi từ bỏ tham, từ bỏ

GIỚI LUẬT                                           90

sân, từ bỏ si, vị ấy không làm các điều bất thiện,
không phục vụ các điều ác. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là sức mạnh tu tập. Những pháp này, này các Tỷ-
kheo, là hai sức mạnh.
-------------------
2. Có hai sức mạnh, này các Tỷ-kheo. Thế nào là hai?
 Sức mạnh tư sát
 Và sức mạnh tu tập.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sức mạnh tư sát? …
(như trên) … Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sức mạnh
tư sát.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sức mạnh tu tập?
Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo tu tập Niệm giác chi, liên hệ đến viễn
ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt,
hướng đến từ bỏ.
- Tu tập Trạch pháp giác chi … tu tập Tinh tấn
giác chi … tu tập Hỷ giác chi … tu tập Khinh
an giác chi … tu tập Định giác chi … tu tập Xả
giác chi, liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly
tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sức mạnh tu tập. Các
pháp này, này các Tỷ-kheo, là hai sức mạnh.
--------------------

GIỚI LUẬT                                          91

3. Này các Tỷ-kheo, có hai sức mạnh....(như số 1 ở
trên)...
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là sức mạnh tu tập?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo ly dục, ly
pháp bất thiện, chứng đạt và an trú sơ Thiền,
một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có
tứ.
- Làm cho tịnh chỉ tầm và tứ, chứng đạt và an trú
Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định
sanh, không tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm.
- Ly hỷ, trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm
sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc
trú, chứng và an trú Thiền thứ ba.
- Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước,
chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không
lạc xả niệm thanh tịnh.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là sức mạnh tu tập. Các
pháp này, này các Tỷ-kheo, là hai sức mạnh.
-------------------
4. Có hai cách thuyết pháp này của Như Lai, này các
Tỷ-kheo. Thế nào là hai?
 Lược thuyết
 Và rộng thuyết.

GIỚI LUẬT                                        92

Hai pháp này, này các Tỷ-kheo, là hai cách thuyết
pháp của Như Lai.
--------------------
5. Trong bất cứ tránh tụng nào, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo phạm tội và Tỷ-kheo buộc tội, không có tự
mình khéo quán sát lấy mình, thời tránh tụng ấy được
chờ đợi là sẽ đưa đến kéo dài, gay gắt, ác liệt, và các
Tỷ-kheo sẽ sống không được an lạc.
Và trong bất cứ cuộc tránh tụng nào, Tỷ-kheo phạm
tội và Tỷ-kheo buộc tội, có tự mình khéo quán sát lấy
mình, thời tránh tụng ấy, này các Tỷ-kheo, được chờ
đợi là không đưa đến kéo dài, gay gắt, ác liệt, và các
Tỷ-kheo sẽ sống được an lạc.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo phạm tội
và Tỷ-kheo buộc tội, khéo tự mình quán sát lấy
mình?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phạm tội quán sát
như sau:
- "Ta phạm một tội bất thiện về thân. Tỷ-kheo ấy
đã thấy ta phạm tội bất thiện về thân.
- Nếu ta không phạm tội bất thiện về thân, Tỷ-
kheo ấy sẽ không thấy ta phạm tội bất thiện về
thân.

GIỚI LUẬT                                            93

- Do vì ta có phạm tội bất thiện về thân, do vậy
Tỷ-kheo ấy thấy ta có phạm tội bất thiện về
thân. Tỷ-kheo ấy không được hoan hỷ.
- Vì không hoan hỷ, Tỷ-kheo ấy nói với ta lời
không hoan hỷ.
- Vì ta bị Tỷ-kheo ấy nói lời không hoan hỷ, nên
ta không hoan hỷ.
- Do ta không hoan hỷ, ta nói cho các người khác
biết. Như vậy, ở đây tội phạm chinh phục ta
như trong trường hợp người phải trả thuế hàng
hóa của mình".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phạm tội khéo
tự mình quán sát lấy mình.
 Và thế nào, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội,
khéo tự mình quán sát lấy mình?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo buộc tội quán sát
như sau:
- "Tỷ-kheo này đã phạm một tội bất thiện về
thân. Ta đã thấy Tỷ-kheo ấy phạm một tội bất
thiện về thân.
- Nếu Tỷ-kheo này không phạm tội bất thiện về
thân, thời ta đã không thấy Tỷ-kheo này phạm
tội bất thiện về thân.

GIỚI LUẬT                                        94

- Do vì Tỷ-kheo này có phạm tội bất thiện về
thân, do vậy Ta đã thấy Tỷ-kheo này phạm tội
bất thiện về thân.
- Và sau khi thấy Tỷ-kheo này phạm tội bất thiện
về thân, ta không hoan hỷ.
- Do ta không hoan hỷ, ta nói cho Tỷ-kheo này
biết lời không hoan hỷ.
- Tỷ-kheo này bị ta nói lời không hoan hỷ, nên
không hoan hỷ.
- Vì không hoan hỷ, Vị ấy nói cho các người khác
biết: Như vậy, ở đây tội phạm chinh phục ta,
như trong trường hợp người phải trả thuế hàng
hóa của mình".
Như vậy, Tỷ-kheo buộc tội khéo tự mình quán sát
lấy mình.
 Trong bất cứ tránh tụng nào, này các Tỷ-kheo,
Tỷ-kheo phạm tội và Tỷ-kheo buộc tội, không
tự mình khéo quán sát lấy mình, thời tránh tụng
ấy được chờ đợi là sẽ đưa đến kéo dài, gay gắt,
ác liệt, và các Tỷ-kheo sẽ sống không được an
lạc.
 Và trong bất cứ tránh tụng nào, này các Tỷ-
kheo, Tỷ-kheo phạm tội và Tỷ-kheo buộc tội,
có tự mình khéo quán sát lấy mình, thời tránh
tụng ấy, này các Tỷ-kheo, được chờ đợi là sẽ

GIỚI LUẬT                                         95

không đưa đến kéo dài, gay gắt, ác liệt, và các
Tỷ-kheo sẽ sống được an lạc.
------------------
6. Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn:
- Do nhân gì, thưa Tôn giả Gotama, do duyên gì, ở
đây một số chúng sanh sau khi thân hoại mạng
chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục?
 Do nhân phi pháp hành và bất bình đẳng hành,
này Bà-la-môn, như vậy ở đây, một số các
chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung,
phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục!
- Do nhân gì, thưa Tôn giả Gotama, do duyên gì, ở
đây một số chúng sanh sau khi thân hoại mạng
chung, sanh vào cõi thiện, cõi Trời, cõi đời này?
 Do nhân pháp hành và bình đẳng hành, này
Bà-la-môn, như vậy ở đây, một số các chúng
sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào
cõi Thiện, cõi Trời, cõi đời này.
- Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng

GIỚI LUẬT                                           96

lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những
gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ đi lạc hướng, đem
đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc. Cũng vậy, pháp được Tôn giả Gotama
dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Con nay
xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp, quy y chúng
Tỷ-kheo Tăng! Mong Tôn giả Gotama nhận con làm
đệ tử, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy
ngưỡng!
-----------------
7. Rồi Bà-la-môn Jànussoni đi đến Thế Tôn; sau khi
đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm, sau khi nói lên với Thế Tôn những lời chào
đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Ngồi
xuống một bên, Bà-la-môn Jànussoni bạch Thế Tôn:
- Do nhân gì, thưa Tôn giả Gotama, do duyên gì, ở
đây một số chúng sanh sau khi thân hoại mạng
chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục?
 Do vì có làm, này Bà-la-môn, do vì không làm.
Như vậy, ở đây một số chúng sanh, sau khi thân
hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục!
- Do nhân gì, thưa Tôn giả Gotama, do duyên gì, ở
đây một số chúng sanh sau khi thân hoại mạng
chung, sanh vào cõi thiện, cõi Trời, cõi đời này?

GIỚI LUẬT                                          97

 Do vì có làm, này Bà-la-môn, do vì không làm.
Như vậy, ở đây một số chúng sanh sau khi thân
hoại mạng chung, sanh vào cõi Thiện, cõi Trời,
cõi đời này.
- Thưa Tôn giả Gotama, lời nói vắn tắt không giảng
rộng của Tôn giả Gotama, con không được hiểu ý
nghĩa một cách rộng rãi. Lành thay, nếu Tôn giả
Gotama thuyết pháp cho con để con có thể hiểu ý
nghĩa một cách rộng rãi lời nói vắn tắt không giảng
rộng của Tôn giả Gotama.
- Vậy này Bà-la-môn, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ
nói.
Bà-la-môn Jànussoni vâng đáp Thế Tôn:
- Thưa vâng, Tôn giả.
Thế Tôn nói như sau:
- Ở đây, này Bà-la-môn, có người thân làm ác, thân
không làm thiện, miệng nói ác, miệng không nói
thiện, ý nghĩ ác, ý nghĩ không thiện. Như vậy, này
Bà-la-môn, do làm và do không làm là như vậy, ở
đây một số chúng sanh sau khi thân hoại mạng
chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Lại ở đây, này Bà-la-môn, có một số chúng sanh thân
làm thiện, thân không làm ác, miệng nói thiện, miệng
không nói ác, ý nghĩ thiện, ý nghĩ không ác. Như vậy,
này Bà-la-môn, do làm và do không làm là như vậy,

GIỚI LUẬT                                           98

ở đây một số chúng sanh sau khi thân hoại mạng
chung, được sanh vào cõi thiện, cõi Trời, cõi đời này.
- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama … từ nay cho
đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!
--------------------------
8. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn , sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn
nói với Tôn giả Ànanda đang ngồi xuống một bên:
 Ta tuyên bố một cách dứt khoát rằng, này
Ànanda, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác là
điều không nên làm.
- Vì rằng, bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã tuyên bố một
cách dứt khoát rằng, thân làm ác, miệng nói ác, ý
nghĩ ác là điều không nên làm. Nếu làm những điều
không nên làm ấy, thời có những nguy hại gì được
chờ đợi?
- Vì rằng này Ànanda, Ta tuyên bố một cách dứt
khoát rằng, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác là
điều không nên làm. Nếu làm những điều không nên
làm ấy, thời có những nguy hại như sau được chờ
đợi:
 Tự mình chê trách mình;
 Sau khi được biết, kẻ trí chê trách,
 Tiếng ác đồn xa,

GIỚI LUẬT                                           99

 Bị mê ám khi mạng chung;
 Sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào
cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Vì thế, này Ànanda, Ta đã tuyên bố một cách dứt
khoát rằng, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác là
điều không nên làm. Nếu làm những điều không nên
làm ấy, thời có những nguy hại như vậy được chờ
đợi.
 Ta tuyên bố một cách dứt khoát rằng, này
Ànanda, thân làm thiện, miệng nói thiện, ý nghĩ
thiện là điều nên làm.
- Vì rằng, bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã tuyên bố một
cách dứt khoát rằng, thân làm thiện, miệng nói thiện,
ý nghĩ thiện là điều nên làm. Nếu làm những điều nên
làm ấy, thời có những lợi ích gì được chờ đợi?
- Vì rằng này Ànanda, Ta tuyên bố một cách dứt
khoát rằng, thân làm thiện, miệng nói thiện, ý nghĩ
thiện là điều nên làm. Nếu làm những điều nên làm
ấy, thời có những lợi ích như sau được chờ đợi:
 Tự mình không chê trách mình;
 Sau khi được biết, kẻ trí tán thán,
 Tiếng lành đồn xa,
 Không bị mê ám khi mạng chung;

GIỚI LUẬT                                          100

 Sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào
cõi thiện, cõi Trời, cõi đời này.
Vì thế, này Ànanda, Ta đã tuyên bố một cách dứt
khoát rằng, thân làm thiện, miệng nói thiện, ý nghĩ
thiện là điều nên làm. Nếu làm những điều nên làm
ấy, thời có những lợi ích như vậy được chờ đợi.
----------------------------
9. Này các Tỷ-kheo, hãy từ bỏ bất thiện.
- Này các Tỷ-kheo, từ bỏ bất thiện có thể làm
được. Nếu từ bỏ bất thiện không thể làm được
thời Ta đã không nói như sau: "Này các Tỷ-
kheo, hãy từ bỏ bất thiện".
- Vì rằng, này các Tỷ-kheo, từ bỏ bất thiện có thể
làm được, do vậy Ta mới nói rằng: "Này các
Tỷ-kheo, hãy từ bỏ bất thiện".
- Và nếu, này các Tỷ-kheo, từ bỏ bất thiện đưa
đến bất hạnh, đau khổ, thời Ta không nói như
sau: "Này các Tỷ-kheo, hãy từ bỏ bất thiện".
- Và này các Tỷ-kheo, vì từ bỏ bất thiện đưa đến
hạnh phúc, an lạc, nên Ta đã nói như sau: "Này
các Tỷ-kheo, hãy từ bỏ bất thiện".
Này các Tỷ-kheo, hãy tu tập thiện.
- Này các Tỷ-kheo, tu tập thiện có thể làm được.

GIỚI LUẬT                                         101

- Nếu tu tập thiện không thể làm được, này các
Tỷ-kheo, thời Ta đã không nói như sau: "Này
các Tỷ-kheo, hãy tu tập thiện".
- Vì rằng, này các Tỷ-kheo, tu tập thiện có thể
làm được, do vậy Ta mới nói rằng: "Này các
Tỷ-kheo, hãy tu tập thiện".
- Và nếu, này các Tỷ-kheo, tu tập thiện đưa đến
bất hạnh, đau khổ, thời Ta đã không nói như
sau: "Này các Tỷ-kheo, hãy tu tập thiện".
- Và vì rằng, này các Tỷ-kheo, tu tập thiện đưa
đến hạnh phúc, an lạc, nên Ta đã nói như sau:
"Này các Tỷ-kheo, hãy tu tập thiện".
---------------------------
10. Hai pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến sự hỗn
loạn (mê mờ) và biến mất của diệu pháp. Thế nào là
hai?
- Văn cú bị đảo ngược, và ý nghĩ bị hiểu lầm.
- Nếu văn cú bị đảo ngược thời ý nghĩ bị hiểu
lầm.
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là hai pháp đưa
đến sự hỗn loạn và biến mất của diệu pháp.
11. Hai pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến an trú,
không biến loạn, không biến mất của diệu pháp. Thế
nào là hai?

GIỚI LUẬT                                         102

- Văn cú phối trí chơn chánh và ý nghĩa được
hiểu chơn chánh.
- Nếu văn cú được phối trí chơn chánh, thời ý
nghĩa được hiểu chơn chánh.
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là hai pháp đưa
đến an trú, không hỗn loạn, không biến mất của diệu
pháp.

GIỚI LUẬT                                        103

19    Người được chọn làm đoạn sự viên - Kinh NGƯỜI ĐOẠN SỰ – Tăng IV, 335

NGƯỜI ĐOẠN SỰ – Tăng IV, 335

(thiếu 4 pháp???)

1. - Bạch Thế Tôn, một Tỷ-kheo thành tựu bao nhiêu pháp để được làm người đoạn sự viên?

- Này Upàli, một Tỷ-kheo thành tựu mười pháp để được làm người đoạn sự viên.

2. Thế nào là mười?

Ở đây, này Upàli, vị Tỷ-kheo:

1. Giữ giới sống chế ngự với sự chế ngự của giới
bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh,
thấy sợ hãi trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận
và học tập trong các học pháp.
2. Là người nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, cất
chứa điều đã nghe. Những pháp nào, sơ thiện,
trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán
thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh,
những pháp như vậy, vị ấy được nghe nhiều,

GIỚI LUẬT                                         104

được thọ trì, được đọc tụng bằng lời, được quán
sát với ý, được khéo léo thể nhập với chánh
kiến.
3. Cả hai giới bổn Pàtimokkha được khéo truyền
đạt một cách rộng rãi, được khéo phân tích,
khéo thông hiểu khéo quyết định theo kinh,
theo chi tiết.
4. Vị ấy được khéo an trú trên luật, không có dao
động.
5. Có khả năng làm cho cả hai phe chống đối
thông hiểu, chinh phục họ, làm cho họ thấy,
làm cho họ hòa giải với nhau.
6. Vị ấy thiện xảo trong sự sanh khởi và chấm dứt
các tránh sự, biết các tránh sự, biết tránh sự
sanh khởi, biết tránh sự đoạn diệt, biết con
đường đưa đến tránh sự được đoạn diệt.

Thành tựu mười pháp này, này Upàli, Tỷ-kheo được xem là khả năng làm vị đoạn sự viên.

GIỚI LUẬT                                         105

20    Nếu muốn có thể lật úp bình bát... - Kinh BÌNH BÁT – Tăng IV, 55

BÌNH BÁT – Tăng IV, 55

1. - Này các Tỷ-kheo, nếu muốn, chúng Tăng có thể lật úp bình bát của một nam cư sĩ thành tựu tám pháp.

2. Thế nào là tám?

1. Cố gắng đem lại thiệt hại cho các Tỷ-kheo.
2. Cố gắng đem lại bất lợi cho các Tỷ-kheo.
3. Cố gắng đuổi các Tỷ-kheo không cho trú ở.
4. Mắng nhiếc chỉ trích các Tỷ-kheo.
5. Làm ly gián giữa các Tỷ-kheo.
6. Hủy báng Phật.
7. Hủy báng Pháp.
8. Hủy báng Tăng.

Này các Tỷ-kheo, nếu muốn, chúng Tăng có thể lật úp bình bát của một cư sĩ thành tựu tám pháp này.

3. Này các Tỷ-kheo, nếu muốn, chúng Tăng có thể lật ngửa bình bát của một nam cư sĩ thành tựu tám pháp.

4. Thế nào là tám?

GIỚI LUẬT                                         106

1. Không cố gắng đem lại thiệt hại cho các Tỷ-
kheo.
2. Không cố gắng đem lại bất lợi cho các Tỷ-
kheo.
3. Không cố gắng đuổi các Tỷ-kheo, không cho
trú ở.
4. Không mắng nhiếc chỉ trích các Tỷ-kheo.
5. Không làm ly gián giữa các Tỷ-kheo.
6. Tán thán Phật.
7. Tán thán Pháp
8. Tán thán chúng Tăng.

Này các Tỷ-kheo, nếu muốn, chúng Tăng có thể lật ngửa bình bát của một nam cư sĩ thành tựu tám pháp này.

GIỚI LUẬT                                       107

21      Nếu muốn có thể nói lời phản đối - Kinh PHẢN ĐỐI – Tăng IV, 56

PHẢN ĐỐI – Tăng IV, 56

1. - Đối với nam cư sĩ thành tựu tám pháp, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo muốn, có thể nói lời phản đối.

2. Thế nào là tám?

1. Cố gắng đem lại thiệt hại cho các gia chủ.
2. Cố gắng đem lại bất lợi cho các gia chủ.
3. Nhiếc mắng chỉ trích các gia chủ.
4. Làm ly gián giữa các gia chủ.
5. Hủy báng Phật.
6. Hủy báng Pháp.
7. Hủy báng chúng Tăng.
8. Thấy người ấy tại các chỗ không xứng đáng.

Đối với nam cư sĩ thành tựu tám pháp, này các Tỷ- kheo, nếu Tỷ-kheo muốn, có thể nói lời phản đối.

3. Đối với nam cư sĩ thành tựu tám pháp, này các Tỷ- kheo, nếu Tỷ-kheo muốn, có thể nói lời tùy thuận.

4. Thế nào là tám?

GIỚI LUẬT                                            108

1. Không cố gắng đem lại thiệt hại cho các gia
chủ.
2. Không cố gắng đem lại bất lợi cho các gia chủ.
3. Không nhiếc mắng chỉ trích các gia chủ.
4. Không làm ly gián giữa các gia chủ.
5. Tán thán Phật.
6. Tán thán Pháp.
7. Tán thán chúng Tăng.
8. Thấy người ấy tại các chỗ xứng đáng.

Đối với nam cư sĩ thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo muốn, có thể nói lời tùy thuận.

GIỚI LUẬT                                        109

22    Tội Yết ma - Buộc tội người - Kinh BUỘC TỘI – Tăng IV, 57

BUỘC TỘI – Tăng IV,57??? (thiếu 1 pháp)

1. - Đối với Tỷ-kheo thành tựu tám pháp, này các Tỷ- kheo, nếu chúng Tăng muốn, chúng Tăng có thể làm Yết-ma buộc tội.

2. Thế nào là tám?

1. Cố gắng đem lại thiệt hại cho các gia chủ.
2. Cố gắng đem lại bất lợi cho các gia chủ.
3. Làm ly gián giữa các gia chủ.
4. Hủy báng Phật.
5. Hủy báng Pháp.
6. Hủy báng chúng Tăng.
7. Không thực hiện lời hứa đúng pháp cho các gia
chủ.

Đối với Tỷ-kheo thành tựu tám pháp, này các Tỷ- kheo, nếu chúng Tăng muốn, chúng Tăng có thể làm Yết-ma buộc tội.

3. Đối với Tỷ-kheo thành tựu tám pháp, này các Tỷ- kheo, nếu chúng Tăng muốn, chúng Tăng muốn, chúng Tăng có thể giải tỏa buộc tội Yết-ma.

GIỚI LUẬT                                         110

4. Thế nào là tám?

1. Không cô gắng đem lại thiệt hại cho các gia
chủ.
2. Không cố gắng đem lại bất lợi cho các gia chủ.
3. Không cố gắng ly gián giữa các gia chủ.
4. Không hủy báng Phật.
5. Không hủy báng Pháp.
6. Không hủy báng chúng Tăng.
7. Thực hiện lời hứa đúng Pháp cho các gia chủ.

Đối với Tỷ-kheo thành tựu tám pháp, này các Tỷ- kheo, nếu chúng Tăng muốn, chúng Tăng có thể giải tỏa buộc tội Yết-ma.

GIỚI LUẬT                                        111

23    Tội Yết ma - Kinh HÀNH XỬ ĐÚNG PHÁP – Tăng IV, 58

HÀNH XỬ ĐÚNG PHÁP – Tăng IV, 58

1. - Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo đã bị hành tội Yết-ma, cần phải chơn chánh hành xử với vị ấy, theo tám pháp:

1. Không cho phép truyền đại giới.
2. Không cho vị ấy y chỉ.
3. Không cho Sa-di hầu hạ.
4. Không cho phép được nói gì với Tỷ-kheo dầu
đã chấp nhận.
5. Không cho phép giáo giới các Tỷ-kheo-ni.
6. Không được hưởng các quyết định của Tăng
chúng,
7. Không được đặt trong một vị trí đặc biệt nào.
8. Không được phép trở lại vị trí cũ bởi bất cứ lý
do nào.

Này các Tỷ-kheo, với Tỷ-kheo đã bị hành tìm tội Yết-ma, cần phải chơn chánh hành xử với vị ấy theo tám pháp này.

GIỚI LUẬT                                         112

GIỚI LUẬT   113

24    Vàng bạc không được phép nhận - Kinh Manicùlam – Tương IV, 510

Manicùlam – Tương IV, 501 (Châu báu trên đỉnh đầu)

1) Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm), tại chỗ nuôi dưỡng các con sóc.

2) Lúc bấy giờ trong cung vua, quần thần nhà vua
đang ngồi tụ họp, câu chuyện sau đây được khởi lên:
"Các Sa-môn thuộc dòng Thích tử được phép dùng
vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử được giữ vàng bạc.
Các Sa-môn Thích tử được nhận lấy vàng bạc".

3) Lúc bấy giờ, thôn trưởng Manicùlaka đang ngồi trong hội chúng ấy.

4) Rồi thôn trưởng Manicùlaka thưa với hội chúng
ấy: "Các Tôn giả chớ có nói như vậy. Các Sa-môn
Thích tử không được phép dùng vàng bạc. Các Sa-
môn Thích tử không được giữ vàng bạc. Các Sa-môn
Thích tử không được nhận lấy vàng bạc. Các Sa-môn
Thích tử từ bỏ châu báu và vàng bạc. Họ đã ly khai
vàng và bạc". Nhưng thôn trưởng Manicùlaka không
có thể làm cho hội chúng ấy chấp nhận.

GIỚI LUẬT                                        114

5) Rồi thôn trưởng Manicùlaka đi đến Thế Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

6) Ngồi một bên, thôn trưởng Manicùlaka bạch Thế Tôn:

-- Ở đây, bạch Thế Tôn, trong cung vua, một số quần
thần nhà vua đang ngồi tụ họp, và câu chuyện sau
đây được khởi lên: "Các Sa-môn Thích tử được phép
dùng vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử được giữ vàng
bạc. Các Sa-môn Thích tử được nhận lấy vàng bạc".
Khi được nói vậy, bạch Thế Tôn, con nói với hội
chúng ấy: "Các Tôn giả chớ có nói như vậy. Các Sa-
môn Thích tử không được phép dùng vàng bạc. Các
Sa-môn Thích tử không được giữ vàng bạc. Các Sa-
môn Thích tử không được nhận lấy vàng bạc. Các
Sa-môn Thích tử từ bỏ châu báu và vàng bạc. Họ đã
ly khai vàng và bạc". Nhưng bạch Thế Tôn, con
không có thể làm cho hội chúng ấy chấp nhận.

7) Trả lời như vậy, bạch Thế Tôn, không biết con có
nói đúng lời Thế Tôn? Con không xuyên tạc Thế Tôn
với điều không thật? Con đã trả lời thuận pháp, đúng
pháp và không một ai nói lời tương ứng đúng pháp
có lý do để chỉ trích?

-- Trả lời như vậy, này Thôn trưởng, Ông nói đúng lời của Ta. Ông không xuyên tạc Ta với điều không

GIỚI LUẬT                                         115

thật. Ông đã trả lời thuận pháp, đúng pháp và không một ai nói lời tương ứng đúng pháp có lý do để chỉ trích.

8) Này Thôn trưởng, các Sa-môn Thích tử không
được phép dùng vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử
không được giữ vàng bạc. Các Sa-môn Thích tử
không được nhận lấy vàng bạc. Các Sa-môn Thích
tử đã từ bỏ châu báu và vàng bạc. Họ đã ly khai vàng
và bạc.

Đối với ai được dùng vàng bạc, người ấy cũng được
phép dùng năm dục trưởng dưỡng. Đối với ai được
phép dùng năm dục trưởng dưỡng, người ấy hoàn
toàn thọ trì phi Sa-môn pháp, phi Thích tử pháp.

Này Thôn trưởng, Ta nói như sau: Cỏ được đi tìm cầu bởi ai cần đến cỏ. Củi được đi tìm cầu bởi ai cần đến củi. Cỗ xe được đi tìm cầu bởi ai cần đến cỗ xe. Người được đi tìm cầu bởi ai cần đến người. Nhưng này Thôn trưởng, không bất cứ một lý do gì Ta nói rằng vàng, bạc được chấp nhận, được tìm cầu.

GIỚI LUẬT                                          116

25    Vì sao các học giới ngày càng nhiều hơn - Kinh BHADDALI - 65 Trung II, 215

KINH BHADDALI (Bhaddali suttam) – Bài kinh số 65 – Trung II, 215

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn trú tại Savatthi, Jetavana, tịnh xá ông Anathapindika. Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo". – "Bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, Ta ăn chỉ ngồi một lần
(Ekasanabhojana). Này các Tỷ-kheo, do Ta ăn chỉ
ngồi một lần, Ta cảm thấy ít bệnh, ít não, nhẹ nhàng,
có sức và lạc trú.

Này các Tỷ-kheo, hãy ăn chỉ ngồi một lần.
Này các Tỷ-kheo, hãy ăn chỉ ngồi một lần, và các
Ông sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não, nhẹ nhàng, có sức
và lạc trú.

GIỚI LUẬT                                          117

Khi được nói vậy, Tôn giả Bhaddali bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, con không có thể ăn chỉ ngồi một lần. Bạch Thế Tôn, nếu con ăn chỉ ngồi một lần, thời con cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.

– Vậy này Bhaddali, khi nào Ông được mời, hãy
ăn tại chỗ một phần ăn, rồi đem về một phần ăn để
ăn sau. Như vậy, này Bhaddali, Ông có thể ăn như
vậy và sống qua ngày không?

– Như vậy, bạch Thế Tôn, con cũng không có thể ăn được. Bạch Thế Tôn, nếu con có ăn như vậy, con vẫn cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.

Rồi Tôn giả Bhaddali, trong khi chúng Tỷ-kheo
chấp hành học giới đã được Thế Tôn chế định, tuyên
bố sự bất lực (của mình). Rồi Tôn giả Bhaddali, trong
ba tháng tròn, không diện kiến Thế Tôn vì không
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư.

Sau một thời gian, một số đông Tỷ-kheo đang
làm y cho Thế Tôn (Civarakamma) và nói rằng: "Sau
khi làm y xong, sau ba tháng này, Thế Tôn sẽ du
hành". Rồi Tôn giả Bhaddali đến tại chỗ các vị Tỷ-
kheo ấy, sau khi đến, nói lên với các Tỷ-kheo ấy

GIỚI LUẬT                                          118

những lời chào hỏi thăm, sau khi nói lên những lời
chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên.
Những Tỷ-kheo ấy nói với Tôn giả Bhaddali đang
ngồi một bên:

– Này Hiền giả Bhaddali, tấm y này đang được
làm cho Thế Tôn. Sau khi làm y xong, sau ba tháng
này, Thế Tôn sẽ du hành. Này Hiền giả Bhaddali,
hãy khéo tư niệm đến trường hợp đặc biệt này
(Desakam). Chớ để về sau, lại càng khó khăn hơn
cho Hiền giả.

– Thưa vâng, chư Hiền.

Tôn giả Bhaddali vâng đáp các Tỷ-kheo ấy, đi
đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên,
Tôn giả Bhaddali bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con,
thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong
khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế
Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con.
Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi
lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong
tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm

GIỚI LUẬT                                              119

đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Thế Tôn chế định, Ông đã tuyên bố sự bất
lực của Ông.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Thế Tôn trú tại Savatthi, Thế Tôn sẽ
biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư".
Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được
như vậy.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như vậy.

Này Bhaddali trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo-ni đến an cư
vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau:
"... (như trên)...

... một số đông nam cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta như sau: ... (như trên)...

... một số đông nữ cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta

GIỚI LUẬT                                            120

như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành
trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này
Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như
vậy.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Sa-môn, Bà-la-môn
ngoại đạo đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị
ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali là đệ tử
của Sa-môn Gotama, một bậc Thượng tọa, không có
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được như vậy.

– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con,
thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong
khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế
Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con.
Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi
lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong
tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm
đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Ta chế định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của
Ông.

GIỚI LUẬT                                              121

Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có Tỷ-
kheo Câu Phần Giải thoát. Ta nói với vị ấy như sau:
"Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi
đám bùn". Vị ấy tự đến làm cầu, hay tránh né thân
chỗ khác, hay nói: "Không"?

– Không phải vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có vị Tỷ-kheo tuệ giải thoát... thân chứng... kiến chí... tín thắng giải... tùy pháp hành... tùy tín hành. Ta nói với vị ấy như sau: "Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi đám bùn". Vị ấy tự đến làm cầu, hay tránh né thân chỗ khác, hay nói: "Không"?

– Không phải vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Này
Bhaddali, trong thời gian ấy Ông có phải là câu phần
giải thoát, hay huệ giải thoát hay thân chứng, hay
kiến chí, hay tín thắng giải, hay tùy pháp hành, hay
tùy tín hành?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, có phải trong thời gian ấy, Ông trống không, rỗng không, phạm lỗi?

GIỚI LUẬT                                            122

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, một
lỗi lầm đã chiếm đoạt con, thật là ngu ngốc, thật là si
mê, thật là bất thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp
hành học giới đã được Thế Tôn chế định, con đã
tuyên bố sự bất lực của con. Bạch Thế Tôn, mong
Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi lầm này là một lỗi
lầm, để có thể phòng hộ trong tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm
đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Ta chế định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của
Ông.

Này Bhaddali, nếu Ông sau khi thấy một lỗi lầm là một lỗi lầm, và như pháp phát lộ, chúng ta sẽ chấp nhận cho Ông. Vì rằng này Bhaddali, như vậy là sự lớn mạnh trong giới luật của bậc Thánh, nghĩa là bất cứ ai, sau khi thấy một lỗi lầm là một lỗi lầm, phải như pháp phát lộ và phòng hộ trong tương lai.

 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp của bậc
Đạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại
một trú xứ xa vắng, khu rừng, gốc cây, sườn núi,
chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài
trời, đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng

GIỚI LUẬT                                            123

nhân pháp, tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc
Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu
rừng, gốc cây, sườn núi chỗ hoang dã, hang núi,
nghĩa địa, tùng lâm, ngoài trời, đống rơm. Khi vị
ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư quở trách,
các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở
trách, chư Thiên quở trách, tự mình quở trách
mình. Vị này bị bậc Đạo Sư quở trách, bị các vị
đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở trách,
bị chư Thiên quở trách, bị tự mình quở trách mình,
nên không chứng được thượng nhân pháp, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy? Sở
dĩ như vậy, này Bahaddali, là vì vị ấy không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư.

 Nhưng ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc
Đạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại
một trú xứ xa vắng, khu rừng, gốc cây, sườn núi,
chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài
trời, đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng
nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu
rừng, gốc cây, sườn núi, chỗ hoang dã, hang núi,
nghĩa địa, tùng lâm ngoài trời, đống rơm. Khi vị
ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư không quở

GIỚI LUẬT                                         124

trách, các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán
sát không quở trách, chư Thiên không quở trách,
tự mình không quở trách mình. Vị này không bị
bậc Đạo Sư quở trách, không bị các đồng Phạm
hạnh sau khi quán sát quở trách, không bị chư
Thiên quở trách, không bị mình quở trách mình,
nên chứng được thượng nhân pháp, tri kiến thù
thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy? Sở dĩ
như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn
vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.

 Vị ấy ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú
Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục
sanh, có tầm, có tứ. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo diệt tầm và
tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái
hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội
tĩnh nhất tâm. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa này Bhaddali, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả,
chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà
các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và
trú Thiền thứ ba. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,

GIỚI LUẬT                                         125

này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo xả lạc, xả
khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú
Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm,
thanh tịnh. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn
tâm hướng tâm đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ
đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai
đời,..., vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ
cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Vì
sao vậy? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali, là vì vị
ấy thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp
bậc Đạo Sư.
 Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm
hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng
sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu
nhân, thấy sự sống và sự chết của chúng sanh.
Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh là người hạ liệt
kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người

GIỚI LUẬT                                         126

may mắn, kẻ bất hạnh... đều do hạnh nghiệp
của họ? Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp của bậc Đạo Sư.
 Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm,
hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy biết như thật:
"Đây là khổ", ... biết như thật: "Đây là con
đường đưa đến diệt khổ", biết như thật: "Đây là
những lậu hoặc".... ...biết như thật: "Đây là con
đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ
biết như vậy, như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi
dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh
lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, vị ấy
khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy
biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, việc
cần làm đã làm, sau đời hiện tại, không có đời
sống nào khác nữa". Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
Được nghe nói vậy, Tôn giả Bhaddali bạch Thế
Tôn:

 Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, ở đây (chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo? Bạch Thế

GIỚI LUẬT                                          127

Tôn, lại do nhân gì, do duyên gì ở đây, (chúng Tăng) không luôn luôn kết tội Tỷ-kheo như vậy?

 Này Bhaddali, ở đây, có Tỷ-kheo thường hay
phạm giới tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các
Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi
khác, hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề, hiện
khởi phẫn nộ, sân hận, và bất mãn, không xử
sự chơn chánh, không có lắng dịu, không có
chấm dứt giới tội, không có nói: "Tôi phải làm
gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này chư
Hiền, Tỷ-kheo này thường hay phạm giới tội,
phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói,
tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác, hướng
câu chuyện ra ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ,
sân hận và bất mãn, không xử sự chơn chánh,
không có lắng dịu, không có chấm dứt giới tội,
không có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, chớ có giải
tội ấy một cách mau chóng". Như vậy, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, không giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Nhưng ở đây, này Bhaddali, lại có Tỷ-kheo,
thường hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội,

GIỚI LUẬT                                        128

khi bị các Tỷ-kheo nói, không tránh né câu hỏi
bằng một câu hỏi khác, không hướng câu
chuyện ra ngoài vấn đề, không hiện khởi phẫn
nộ, sân hận và bất mãn, xử sự chơn chánh, có
tự lắng dịu, có chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây,
này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này
chư Hiền, Tỷ-kheo này thường hay phạm giới
tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói,
không tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn,
xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội
ấy một cách mau chóng". Như vậy, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo không
thường phạm giới tội, không phạm nhiều giới
tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi này
bằng một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra
ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất
mãn, không xử sự chơn chánh, không có lắng
dịu, không có chấm dứt giới tội, không có nói

GIỚI LUẬT                                          129

"Tôi phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở
đây, này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau:
"Này chư Hiền, Tỷ-kheo này không thường
phạm giới tội, không phạm nhiều giới tội, khi
bị các Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi này bằng
một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra ngoài
vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn
không xử sự chơn chánh, không có tự lắng dịu,
không có chấm dứt giới tội, không có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Tốt lành
thay, nếu chư Tôn giả, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo này, chớ có giải tội một cách mau
chóng". Như vậy, này Bhaddali, các Tỷ-kheo
sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, không
giải tội ấy một cách mau chóng.
 Nhưng ở đây, này Bhaddali, lại có Tỷ-kheo
không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không
tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ sân hận và bất mãn,
không xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có
chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để
chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây, này Bahaddali,
các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không

GIỚI LUẬT                                       130

tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn,
xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội
này một cách mau chóng". Như vậy này
Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo còn sống
(trong Tăng chúng) với một ít lòng tin, với một
ít lòng thương. Ở đây, này Bhaddali, các Tỷ-
kheo suy nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này còn sống (trong Tăng chúng) với một ít
lòng tin, với một ít lòng thương. Nếu chúng ta
thường hay kết tội Tỷ-kheo này, chúng ta hãy
đừng để cho chút ít lòng tin, chút ít lòng thương
của vị ấy đoạn diệt". Ví như, này Bhaddali, một
người chỉ có một mắt, các thân hữu bà con
huyết thống bảo vệ con mắt còn lại ấy và suy
nghĩ như sau: "Chớ để cho con mắt còn lại này
bị đoạn diệt". Cũng vậy, này Bhaddali, ở đây
Tỷ-kheo còn sống (trong Tăng chúng) với một
ít lòng tin, với một ít lòng thương. Ở đây, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Chư

GIỚI LUẬT                                          131

Hiền, Tỷ-kheo này còn sống (trong Tăng
chúng) với một ít lòng tin, với một ít lòng
thương. Nếu chúng ta thường hay kết tội Tỷ-
kheo này, chúng ta hãy đừng để cho chút ít lòng
tin, chút ít lòng thương của vị ấy bị đoạn diệt".
Này Bhaddali, do nhân này, do duyên này, ở đây
(chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo. Do nhân
này, do duyên này, ở đây, (chúng Tăng) không luôn
luôn kết tội vị Tỷ-kheo.

 Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, lúc xưa
các học giới tuy ít hơn, nhưng các Tỷ-kheo đã ngộ
nhập chánh trí nhiều hơn. Bạch Thế Tôn, lại do
nhân gì, do duyên gì, ngày nay các học giới nhiều
hơn, nhưng các Tỷ-kheo ngộ nhập chánh trí ít
hơn?

 Này Bhaddali, khi các loài hữu tình bị thối thất,
khi diệu pháp bị diệt mất, thời các học giới có
nhiều hơn và các vị Tỷ-kheo ngộ nhập chánh
trí ít hơn.
 Này Bhaddali, khi nào một số hữu lậu pháp
(Asavatthaniyadhamma) chưa hiện khởi trong
Tăng chúng, khi ấy bậc Đạo Sư vẫn không chế
định một học giới cho các đệ tử. Và này
Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào một số hữu lậu

GIỚI LUẬT                                           132

pháp hiện khởi trong Tăng chúng, chỉ khi ấy
bậc Đạo Sư mới chế định một số học giới cho
các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy.
 Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng chúng chưa
lớn mạnh, khi ấy một số hữu lậu pháp chưa
hiện khởi trong Tăng chúng. Và này Bhaddali,
chỉ khi nào Tăng chúng đã được lớn mạnh, thời
ở đây một số hữu lậu pháp hiện khởi trong
Tăng chúng, khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định
học giới cho các đệ tử để đối trị lại các pháp
hữu lậu ấy.
 Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng chúng chưa
đạt được quyền lợi tối thượng...
 ... chưa đạt được danh xưng tối thượng...
 ... chưa đạt được đa văn...
 ... chưa đạt được địa vị kỳ cựu, khi ấy một số
hữu lậu pháp chưa hiện khởi trong Tăng chúng.
Và này Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào Tăng
chúng đã đạt được địa vị kỳ cựu, thời ở đây một
số hữu lậu pháp hiện khởi trong Tăng chúng,
khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định học giới cho
các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy.
Này Bhaddali, các Ông còn số ít, khi Ta giảng
cho các Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Này
Bhaddali, Ông có nhớ không?

GIỚI LUẬT                                        133

– Bạch Thế Tôn, không.

– Ở đây, này Bhaddali, do nhân gì, Ông xem sự việc xảy ra như vậy?

– Bạch Thế Tôn, vì con trong một thời gian dài, đã không thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.

– Này Bhaddali, không phải chỉ có nhân như
vậy, chỉ có duyên như vậy. Vì rằng, trong một thời
gian khá dài, này Bhaddali, Ta biết tâm Ông với tâm
của Ta (Ta biết rằng): Khi Ta thuyết pháp, kẻ ngu si
này không có để tâm, không có tác ý, không dùng
nhứt thiết tâm để tư niệm, không có nghe pháp với
(hai) tai sẵn sàng.

Và này Bhaddali, Ta sẽ giảng cho Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Bhaddali, vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

 Này Bhaddali, ví như một người điều mã sư thiện xảo, có nhận được một con lương mã hiền thiện:

GIỚI LUẬT                                         134

 Trước hết phải huấn luyện con ngựa ấy cho
quen với dây cương. Trong khi huấn luyện nó
cho quen với dây cương, nếu nó có vùng vẫy,
nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự, vì chưa
quen sự huấn luyện trước kia chưa làm. Con
ngựa ấy do sự huấn luyện thường tiếp tục, được
thuần thục về phương diện ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do
huấn luyện thường xuyên, do sự huấn luyện
tiếp tục đã được thuần thục về phương diện ấy,
thời người điều mã sư lại huấn luyện thêm con
ngựa ấy cho quen với yên ngựa. Trong khi huấn
luyện nó cho quen với yên ngựa, nếu nó có
vùng vẫy, nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự vì
chưa quen sự huấn luyện trước đây chưa làm,
con ngựa ấy do sự huấn luyện thường xuyên,
do sự huấn luyện tiếp tục, được thuần thục về
phương diện ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do
huấn luyện thường xuyên, do huấn luyện tiếp
tục, đã được thuần thục về phương diện ấy, thời
người điều mã sư lại huấn luyện thêm con ngựa
ấy cho quen với sự diễn hành, đi vòng quanh,
đi đầu móng chân, chạy phi, hí, các trò chơi
vương giả, vương lực, tối thượng tốc lực, tối
thượng nhanh nhẹn, tối thượng thiện hành.

GIỚI LUẬT                                        135

Trong khi huấn luyện cho nó quen với tối
thượng tốc lực, tối thượng nhanh nhẹn, tối
thượng thiện hành, nếu nó có vùng vẫy nhảy
chồm, nhảy ngược, chống cự vì chưa quen sự
huấn luyện trước đây chưa làm. Con ngựa ấy
do sự huấn luyện thường xuyên, do sự huấn
luyện tiếp tục, được thuần thục về phương diện
ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện, do
huấn luyện thường xuyên, do huấn luyện tiếp
tục, đã được thuần phục về phương diện ấy,
thời người điều mã sư lại giúp thêm con ngựa
ấy về phần sắc đẹp và trang sức. Này Bhaddali,
con lương mã, hiền thiện được thành tựu mười
đặc tánh này trở thành xứng đáng cho bậc vua
chúa, trở thành báu vật của vua, được liệt vào
một ấn tướng của vua.
 Cũng vậy, này Bhaddali, một Tỷ-kheo thành tựu
được mười pháp trở thành đáng được kính trọng,
đáng được tôn kính, đáng được cúng dường, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời.

Thế nào là mười? Ở đây, này Bhaddali, Tỷ- kheo:

 Thành tựu vô học chánh tri kiến,

GIỚI LUẬT                                        136

 Thành tựu vô học chánh tư duy,
 Thành tựu vô học chánh ngữ,
 Thành tựu vô học chánh nghiệp,
 Thành tựu vô học chánh mạng,
 Thành tựu vô học chánh tinh tấn,
 Thành tựu vô học chánh niệm,
 Thành tựu vô học chánh định,
 Thành tựu vô học chánh trí,
 Thành tựu vô học chánh giải thoát.
Này Bhaddali, Tỷ-kheo thành tựu mười pháp
này trở thành đáng được kính trọng, đáng được tôn
kính, đáng được cúng dường, đáng được chấp tay, là
phước điền vô thượng ở đời.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả
Bhaddali hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

GIỚI LUẬT                                       137

26    Ăn ngày một lần - Kinh KITAGIRI – 70 Trung II, 291

KINH KITAGIRI (Kitagiri suttam) – Bài kinh số 70 – Trung II, 291

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn du hành ở Kasi cùng với đại chúng Tỷ-kheo. Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, Ta ăn, từ bỏ ăn ban đêm. Này các Tỷ-kheo, do ăn, từ bỏ ăn ban đêm Ta cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú.

- Này các Tỷ-kheo, hãy đến và ăn, từ bỏ ăn ban
đêm. Này các Tỷ-kheo, do ăn, từ bỏ ăn ban đêm, các
Ông sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực
và an trú.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Rồi Thế Tôn tiếp tục du hành ở Kasi và đến một thị trấn xứ Kasi

GIỚI LUẬT                                          138

tên là Kitagiri. Rồi Thế Tôn ở tại Kitagiri, một thị
trấn xứ Kasi. Lúc bấy giờ Tỷ-kheo Assaji và
Punabbasuka đang ở Kitagiri. Rồi một số đông Tỷ-
kheo đi đến chỗ Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo
Punabbasuka, sau khi đến, nói với Tỷ-kheo Assaji và
Tỷ-kheo Punabbasuka như sau:

– Chư Hiền, Thế Tôn ăn, từ bỏ ăn ban đêm. Cả
chúng Tỷ-kheo cũng vậy. Do ăn, từ bỏ ăn ban đêm,
các vị ấy cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức
lực và an trú. Chư Hiền, hãy đến và ăn, từ bỏ ăn ban
đêm. Chư Hiền, do ăn, từ bỏ ăn ban đêm, chư Hiền
sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và
an trú.

Được nói vậy, Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka, nói với các Tỷ-kheo ấy:

– Chư Hiền, chúng tôi ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời. Do chúng tôi ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời, chúng tôi cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú. Sao chúng tôi lại bỏ hiện tại, chạy theo tương lai? Chúng tôi sẽ ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời.

Vì các Tỷ-kheo ấy không thể làm cho Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka chấp thuận, nên các vị ấy đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế

GIỚI LUẬT                                          139

Tôn, ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

– Ở đây, bạch Thế Tôn, chúng con đi đến chỗ
các Tỷ-kheo Assaji và Punabbasuka, sau khi đến
chúng con nói với Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo
Punabbasuka như sau: "Chư hiền, Thế Tôn ăn, từ bỏ
ăn ban đêm... (như trên)... có sức lực và an trú". Bạch
Thế Tôn, được nói vậy. Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo
Punabbasuka nói với chúng con như sau: "Chư Hiền,
chúng tôi ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi
thời... (như trên)... chúng tôi sẽ ăn chiều, ăn sáng, ăn
ban ngày và ăn phi thời". Bạch Thế Tôn, vì chúng
con không thể làm cho Tỷ-kheo `Assaji và Tỷ-kheo
Punabbasuka chấp thuận, nên chúng con trình sự
việc này lên Thế Tôn.

Rồi Thế Tôn bảo một Tỷ-kheo:

– Này Tỷ-kheo, hãy đi và nhân danh Ta, bảo Tỷ- kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka: "Bậc Đạo Sư cho gọi các Tôn giả".

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, đến chỗ Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka, sau khi đến, nói với Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka:

GIỚI LUẬT                                             140

– Bậc Đạo Sư cho gọi các Tôn giả.

– Thưa vâng, Hiền giả.

Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka vâng
đáp Tỷ-kheo ấy, đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến
đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Thế Tôn
nói với Tỷ-kheo Assaji và Tỷ-kheo Punabbasuka
đang ngồi một bên:

– Có thật chăng, này các Tỷ-kheo, một số đông Tỷ-kheo đến các Ông và nói như sau: "Chư Hiền, Thế Tôn ăn, từ bỏ ăn ban đêm, cả chúng Tỷ-kheo cũng vậy. Do ăn, từ bỏ ăn ban đêm, các vị ấy cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú. Chư Hiền, hãy đến và ăn, từ bỏ ăn ban đêm. Chư Hiền, do ăn, từ bỏ ăn ban đêm, chư Hiền sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú". Được nói vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông nói với các Tỷ- kheo ấy như sau: "Chư Hiền, chúng tôi ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời. Do ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời, chúng tôi cảm thấy ít bệnh, ít não, khinh an, có sức lực và an trú. Sao chúng tôi lại bỏ hiện tại, chạy theo tương lai? Chúng tôi sẽ ăn chiều, ăn sáng, ăn ban ngày và ăn phi thời"?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

GIỚI LUẬT                                           141

– Này các Tỷ-kheo, các Ông có hiểu pháp Ta
dạy như sau: "Một cá nhân cảm thọ bất cứ cảm giác
nào, lạc, khổ, hay bất khổ bất lạc; đối với người ấy,
các pháp bất thiện được đoạn diệt, các thiện pháp
được tăng trưởng"?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

 Này các Tỷ-kheo, các Ông có hiểu pháp Ta dạy như sau:

 "Ở đây đối với một người, khi cảm thọ lạc
thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng
trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt.
 Ở đây đối với một người, khi cảm thọ lạc
thọ như vậy, các bất thiện pháp bị đoạn
diệt, các thiện pháp được tăng trưởng.
 Ở đây, đối với một người khi cảm thọ khổ
thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng
trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt.
 Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ khổ
thọ như vậy, các bất thiện pháp bị đoạn
trừ, các thiện pháp được tăng trưởng.
 Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ bất
khổ bất lạc thọ như vậy, các bất thiện pháp
được tăng trưởng, các thiện pháp bị đoạn

GIỚI LUẬT                                          142

diệt.
 Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ bất
khổ bất lạc thọ như vậy, các bất thiện pháp
bị đoạn diệt, các thiện pháp được tăng
trưởng"?
– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
 Lành thay, này các Tỷ-kheo!

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người, khi cảm thọ lạc thọ như vậy,
các bất thiện pháp được tăng trưởng, các
thiện pháp bị đoạn diệt", có thể chăng, này
các Tỷ-kheo, không biết như vậy, Ta lại nói:
"Hãy từ bỏ lạc thọ như vậy"? Và như vậy,
này các Tỷ-kheo, là xứng đáng đối với Ta
chăng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, vì rằng sự việc này Ta biết, Ta thấy, Ta giác, Ta chứng, Ta liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ lạc thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt", do vậy Ta nói: "Hãy từ

GIỚI LUẬT                                          143

bỏ lạc thọ như vậy".

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người, khi cảm thọ lạc thọ như vậy,
các bất thiện pháp bị đoạn diệt, các thiện
pháp được tăng trưởng", có thể chăng, này
các Tỷ-kheo, không biết như vậy, Ta lại nói:
"Hãy chứng và trú lạc thọ như vậy"? Và như
vậy, này các Tỷ-kheo, là xứng đáng đối với
Ta chăng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, vì sự việc này Ta
biết, Ta thấy, Ta giác, Ta chứng, Ta liễu giải với trí
tuệ rằng: "Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ lạc
thọ như vậy, các thiện pháp được tăng trưởng, các
bất thiện pháp bị đoạn diệt", do vậy Ta nói: "Hãy
chứng và trú lạc thọ như vậy".

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người khi cảm giác khổ thọ...

... (như trên)...

GIỚI LUẬT                                           144

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người khi cảm giác bất khổ bất lạc
thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng
trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt", có thể
chăng, này các Tỷ-kheo, không biết như vậy,
Ta lại nói: "Hãy từ bỏ bất khổ bất lạc thọ
như vậy"? Và như vậy, này các Tỷ-kheo, là
xứng đáng đối với Ta chăng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, vì rằng sự việc này Ta biết, Ta thấy, Ta giác, Ta chứng, Ta liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ bất khổ bất lạc thọ như vậy, các bất thiện pháp được tăng trưởng, các thiện pháp bị đoạn diệt", do vậy Ta nói: "Hãy từ bỏ bất khổ bất lạc thọ như vậy".

 Này các Tỷ-kheo, nếu sự việc này Ta không
biết, không thấy, không giác, không chứng,
không liễu giải với trí tuệ rằng: "Ở đây, đối
với một người, khi cảm thọ bất khổ bất lạc
thọ như vậy, các bất thiện pháp bị đoạn diệt,
các thiện pháp được tăng trưởng", có thể
chăng, này các Tỷ-kheo, không biết như vậy,

GIỚI LUẬT                                          145

Ta lại nói: "Hãy chứng và trú bất khổ bất lạc thọ như vậy"? Và như vậy, này các Tỷ-kheo là xứng đáng đối với Ta chăng?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, vì rằng sự việc này
Ta biết, Ta thấy, Ta giác, Ta chứng, Ta liễu giải với
trí tuệ rằng: "Ở đây, đối với một người, khi cảm thọ
bất khổ bất lạc thọ như vậy, các thiện pháp được tăng
trưởng, các bất thiện pháp bị đoạn diệt", do vậy Ta
nói: "Hãy chứng và trú bất khổ bất lạc thọ như
vậy".

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng đối với tất cả Tỷ-kheo, có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng đối với tất cả Tỷ-kheo không có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.

Này các Tỷ-kheo, đối với những Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã đoạn tận, tu hành thành mãn, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt được lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí giải thoát; này các Tỷ-kheo, đối với những Tỷ-kheo như vậy, Ta nói rằng không có sự

GIỚI LUẬT                                            146

việc cần phải làm, nhờ không phóng dật. Vì sao vậy? Vì sự việc ấy đã được các vị này làm, nhờ không phóng dật. Các vị này không thể trở thành phóng dật.

Và này các Tỷ-kheo, đối với các Tỷ-kheo còn là các bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, đang sống cần cầu sự vô thượng an ổn khỏi các triền ách; này các Tỷ-kheo, đối với những Tỷ-kheo như vậy, Ta nói rằng có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật. Vì sao vậy? Dầu cho trong khi các bậc Tôn giả này thọ dụng các sàng tọa đúng pháp, thân cận các thiện hữu, chế ngự các căn, các vị ấy (cần phải) tự mình nhờ thượng trí chứng ngộ chứng đạt, và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của Phạm hạnh, vì mục đích này, các Thiện gia nam tử chân chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Do vậy, này các Tỷ-kheo, đối với những Tỷ-kheo này, vì thấy quả này của không phóng dật nên Ta nói có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.

 Này các Tỷ-kheo có bảy hạng người sống trong
đời này. Thế nào là bảy?
1. Bậc câu phần giải thoát,
2. Bậc tuệ giải thoát,
3. Bậc thân chứng,
4. Bậc kiến đáo,

GIỚI LUẬT                                          147

5. Bậc tín giải thoát,
6. Bậc tùy pháp hành,
7. Bậc tùy tín hành.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Câu
Phần Giải Thoát?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người, sau khi thân
đã chứng đắc các tịch tịnh giải thoát, vượt khỏi
các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau khi đã thấy
với trí tuệ, các lậu hoặc của vị này được đoạn
trừ hoàn toàn. Vị này, này các Tỷ-kheo, được
gọi là hạng người câu phần giải thoát.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
không có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật. Vì sao vậy? Vì sự việc ấy đã được
vị này làm, nhờ không phóng dật, vị ấy không
có thể trở thành phóng dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Tuệ Giải Thoát?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người, sau khi thân
không chứng đắc các tịch tịnh giải thoát, vượt
khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau khi đã
thấy với trí tuệ, các lậu hoặc của vị này được

GIỚI LUẬT                                         148

đoạn trừ hoàn toàn. Vị này như vậy được gọi là bậc tuệ giải thoát.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
không có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật. Vì sao vậy? Vì sự việc ấy đã được
vị này làm, nhờ không phóng dật; vị ấy không
có thể trở thành phóng dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Thân Chứng?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sau khi thân
chứng đắc các tịch tịnh giải thoát, vượt khỏi các
sắc pháp và vô sắc pháp, và sau khi đã thấy với
trí tuệ, một số lậu hoặc của vị này được đoạn
trừ hoàn toàn. Vị này như vậy được gọi là bậc
thân chứng.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp, thân cận các
thiện hữu, chế ngự các căn, vị này (cần phải) tự
mình với thượng trí, chứng ngộ, chứng đạt và
an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng
của Phạm hạnh, vì mục đích này các Thiện gia
nam tử đã chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia đình,

GIỚI LUẬT                                          149

sống không gia đình.

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, vì thấy quả này của
không phóng dật, nên đối với Tỷ-kheo này, Ta
nói có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng
dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bậc Kiến Đáo?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sau khi tự
thân không chứng đắc các tịch tịnh giải thoát,
vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau
khi đã thấy với trí tuệ, một số lậu hoặc của vị
này được đoạn trừ hoàn toàn; và các pháp do
Như Lai tuyên thuyết được vị này thấy một
cách hoàn toàn với trí tuệ và thực hành một
cách hoàn toàn. Này các Tỷ-kheo, vị này được
gọi là kiến đáo.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp ... ... sống không
gia đình. Do vậy này các Tỷ-kheo, vì thấy quả
này của không phóng dật, nên đối với Tỷ-kheo
này, Ta nói có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật.

GIỚI LUẬT                                        150

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người Tín giải thoát?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người, sau khi tự
thân chứng đắc các tịch tịnh giải thoát vượt
khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau khi đã
thấy với trí tuệ, một số lậu hoặc của vị này được
đoạn trừ một cách hoàn toàn; và lòng tin của vị
này đối với Như Lai đã được xác định, phát
sanh từ căn để, an trú. Này các Tỷ kheo, vị này
được gọi là bậc tín giải thoát.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp... ...sống không
gia đình. Do vậy, này các Tỷ-kheo, vì thấy quả
này của không phóng dật, nên đối với Tỷ-kheo
này, Ta nói có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người Tuỳ pháp hành?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sau khi tự
thân không chứng đắc các tịch tịnh giải thoát,
vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau
khi đã thấy với trí tuệ, nhưng các lậu hoặc

GIỚI LUẬT                                          151

không được đoạn trừ một cách hoàn toàn; và
các pháp do Như Lai tuyên thuyết (chỉ) được vị
này chấp nhận một cách vừa phải với trí tuệ,
dầu cho vị này có những pháp như là tín căn,
tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn. Này các
Tỷ-kheo, vị này được gọi là người tùy pháp
hành.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp... ... sống không
gia đình. Do vậy, này các Tỷ-kheo, vì thấy quả
này của không phóng dật, nên đối với Tỷ-kheo
này, Ta nói có sự việc cần phải làm, nhờ không
phóng dật.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người Tuỳ tín hành?

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sau khi tự
thân không chứng đắc có tịch tịnh giải thoát,
vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp, và sau
khi đã thấy với trí tuệ, nhưng các lậu hoặc
không được đoạn trừ. Nhưng nếu vị này có đủ
lòng tin và lòng thương Như Lai, thời vị này sẽ
có những pháp như là tín căn, tấn căn, niệm

GIỚI LUẬT                                        152

căn, định căn, tuệ căn. Này các Tỷ-kheo, vị này được gọi là người tùy tín hành.

– Này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo này, Ta nói
có sự việc cần phải làm, nhờ không phóng dật.
Vì sao vậy? Dầu cho trong khi Tôn giả này thọ
dụng các sàng tọa đúng pháp, thân cận các
thiện hữu, chế ngự các căn, nhưng vị này (cần
phải) tự mình với thượng trí, chứng ngộ, chứng
đạt và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô
thượng của Phạm hạnh, vì mục đích này các
Thiện gia nam tử chơn chánh xuất gia, từ bỏ
gia đình, sống không gia đình. Do vậy, này các
Tỷ-kheo, vì thấy quả này của phóng dật, nên
đối với Tỷ-kheo này, Ta nói có sự việc cần phải
làm, nhờ không phóng dật.

 Này các Tỷ-kheo, Ta không nói rằng trí tuệ
được hoàn thành lập tức. Nhưng này các Tỷ-
kheo, trí tuệ được hoàn thành nhờ học từ từ,
hành từ từ, thực tập từ từ.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là trí tuệ được hoàn thành nhờ học từ từ, hành từ từ, thực tập từ từ?

Ở đây, này các Tỷ-kheo:

GIỚI LUẬT                                        153

 một vị có lòng tin đi đến gần;
 sau khi đến gần, vị ấy tỏ sự kính lễ;
 sau khi tỏ sự kính lễ, vị ấy lóng tai;
 sau khi lóng tai, vị ấy nghe pháp;
 sau khi nghe pháp, vị ấy thọ trì pháp,
 vị ấy suy tư ý nghĩa các pháp được thọ trì;
 sau khi suy tư => ý nghĩa các pháp được
chấp thuận;
 sau khi các pháp được chấp thuận => ước
muốn sanh khởi;
 sau khi ước muốn sanh khởi => vị ấy nỗ lực;
 sau khi nỗ lực => vị ấy cân nhắc;
 sau khi cân nhắc => vị ấy tinh cần.
 Do tinh cần, vị ấy tự thân chứng được sự thật
tối thượng, và với trí tuệ thể nhập sự thật ấy,
vị ấy thấy.

Nhưng này các Tỷ-kheo:
 Nếu không có lòng tin ấy, thời này các Tỷ-
kheo, không có sự đến gần ấy, thời này các
Tỷ-kheo, không có tỏ sự kính lễ ấy, thời này
các Tỷ-kheo, không có sự lóng tai ấy, thời
này các Tỷ-kheo, không có sự nghe pháp ấy,

GIỚI LUẬT                                          154

thời này Tỷ-kheo, không có sự thọ trì pháp
ấy, thời này các Tỷ-kheo, không có sự suy tư
ý nghĩa ấy, thời này các Tỷ-kheo, không có
sự chấp thuận pháp ấy, thời này các Tỷ-kheo,
không có sự ước muốn ấy, thời này các Tỷ-
kheo, không có sự nỗ lực ấy, thời này các Tỷ-
kheo, không có sự cân nhắc ấy, thời này các
Tỷ-kheo không có sự tinh cần ấy.
 Này các Tỷ kheo, ở đây, các Ông đã đi vào
phi đạo. Này các Tỷ-kheo, ở đây, các Ông đã
đi vào tà đạo. Thật là quá xa, này các Tỷ-
kheo, các kẻ ngu này đã đi ra ngoài pháp luật
này.

 Này các Tỷ-kheo, có sự thuyết trình gồm có bốn
phần (Catuppadam = Bốn cú) chính nhờ thuyết
trình này người có trí, không bao lâu, nhờ tuệ biết
được ý nghĩa. Ta sẽ đọc sự thuyết trình ấy lên cho
các Ông, này các Tỷ-kheo, các Ông nhờ Ta mà sẽ
hiểu thuyết trình ấy.

– Bạch Thế Tôn, chúng con là ai có thể biết được pháp?

– Này các Tỷ-kheo, cho đến một bậc Đạo sư sống quá trọng vọng tài vật, là vị thừa tự tài vật, và sống liên hệ với tài vật, thời sự mua may bán đắt này

GIỚI LUẬT                                           155

không xảy ra: "Chúng tôi sẽ làm việc này như vậy,
và như vậy chúng tôi sẽ không làm việc này như
vậy", huống nữa là Như Lai, này các Tỷ-kheo, là vị
sống hoàn toàn không liên hệ với các tài vật.

 Này các Tỷ-kheo, đối với một đệ tử, có lòng tin
giáo pháp bậc Đạo sư và sống thể nhập giáo
pháp ấy, thời tùy pháp (anudhamma) được
khởi lên: "Bậc Đạo sư là Thế Tôn, đệ tử là tôi.
Thế Tôn biết, tôi không biết".
 Này các Tỷ-kheo, đến với một đệ tử, có lòng tin
giáo pháp bậc Đạo sư và sống thể nhập giáo
pháp ấy, thời giáo pháp bậc Đạo sư được hưng
thịnh được nhiều sinh lực.
 Này các Tỷ-kheo, đối với đệ tử có lòng tin giáo
pháp bậc Đạo Sư và sống thể nhập giáo pháp
ấy, thời tùy pháp này được khởi lên: "Dầu chỉ
còn da, gân và xương, dầu thịt và máu trên
thân bị khô héo, mong rằng sẽ có tinh tấn lực
để chứng đắc những gì chưa chứng đắc, nhờ
trượng phu nhẫn nại, nhờ trượng phu tinh
tấn, nhờ trượng phu cần dõng".
 Này các Tỷ-kheo, đối với một đệ tử có lòng tin
giáo pháp bậc Đạo sư và sống thể nhập giáo
pháp ấy, vị ấy sẽ chứng được một trong hai quả
như sau: Chánh trí ngay trong hiện tại, và nếu

GIỚI LUẬT                                        156

có dư y, chứng quả Bất hoàn.

Thế Tôn thuyết như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

GIỚI LUẬT                                       157

27    Ăn ngày một lần - Kinh VÍ DỤ CÁI CƯA – 21 Trung I, 277

KINH VÍ DỤ CÁI CƯA (Kakacupamasutta) – Bài kinh số 21 – Trung I, 277

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Lúc bấy giờ, Tôn giả
Moliyaphagguna sống liên hệ với các Tỷ-kheo ni
một cách quá độ. Tôn giả Moliyaphagguna sống liên
hệ với các Tỷ-kheo-ni như sau: Nếu có Tỷ-kheo nào,
trước mặt Tôn giả Moliyaphagguna nói xấu các Tỷ-
kheo-ni ấy, Tôn giả Moliyaphagguna liền phẫn nộ,
bất mãn, vấn tội ngay; nếu có Tỷ-kheo nào, trước mặt
các Tỷ-kheo ni ấy, nói xấu Tôn giả Moliyaphagguna,
các Tỷ-kheo ni ấy liền phẫn nộ, bất mãn, vấn tội
ngay. Tôn giả Moliyaphagguna sống liên hệ với các
Tỷ-kheo-ni như vậy. Có một Tỷ-kheo khác đi đến
chỗ Thế Tôn ở, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi
xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tỷ-
kheo ấy bạch Thế Tôn:

GIỚI LUẬT                                         158

– Bạch Thế Tôn, Tôn giả Moliyaphagguna sống liên hệ với các Tỷ-kheo ni một cách quá độ. Bạch Thế Tôn, Tôn giả Moliyaphagguna sống liên hệ với các Tỷ-kheo-ni như sau: Nếu có Tỷ-kheo nào, trước mặt Tôn giả Moliyaphagguna nói xấu các Tỷ-kheo- ni ấy, Tôn giả Moliyaphagguna liền phẫn nộ, bất mãn và vấn tội ngay; nếu có Tỷ-kheo nào, trước mặt các Tỷ-kheo ni ấy, nói xấu Tôn giả Moliyaphagguna, các Tỷ-kheo-ni ấy liền phẫn nộ, bất mãn và vấn tội ngay. Bạch Thế Tôn, Tôn giả Moliyaphagguna sống liên hệ với các Tỷ-kheo-ni một cách quá độ như vậy.

Thế Tôn gọi một Tỷ-kheo khác và bảo:

– Này Tỷ-kheo, hãy đi, nhân danh Ta, cho gọi Tỷ-kheo Moliyaphagguna: "Hiền giả Phagguna bậc Đạo Sư gọi Hiền giả".

– Bạch Thế Tôn, vâng!

Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, đi đến chỗ Tôn giả Moliyaphagguna, khi đến xong, liền thưa Tôn giả Moliyaphagguna:

– Hiền giả Moliyaphagguna, bậc Đạo Sư gọi Hiền giả.

– Vâng, Hiền giả.

GIỚI LUẬT                                         159

Tỷ-kheo Moliyaphagguna vâng đáp Tỷ-kheo
ấy, đến chỗ Thế Tôn ở, khi đến xong, đảnh lễ Thế
Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn
giả Moliyaphagguna đang ngồi xuống một bên:

– Này Phagguna, có đúng sự thật không, như lời
người ta đồn là Ông sống liên hệ với các Tỷ-kheo-ni
một cách quá độ. Người ta đồn Ông sống liên hệ với
các Tỷ-kheo-ni như sau: "Nếu Tỷ-kheo nào, trước
mặt Ông nói xấu các Tỷ-kheo-ni ấy, Ông liền phẫn
nộ, bất mãn, vấn tội ngay; nếu Tỷ-kheo nào, trước
mặt Tỷ-kheo-ni ấy, nói xấu Ông, các Tỷ-kheo-ni ấy
liền phẫn nộ, bất mãn, vấn tội ngay". Này Phagguna,
có phải Ông sống liên hệ với các Tỷ-kheo-ni như
vậy?

– Bạch Thế Tôn, có như vậy.

– Này Phagguna, có phải Ông là Thiện nam tử, vì lòng tin, đã xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

– Này Phagguna, thật không xứng đáng cho
Ông, một Thiện nam tử, vì lòng tin đã xuất gia, từ bỏ
gia đình, sống không gia đình, mà sống liên hệ với
các Tỷ-kheo-ni một cách quá độ như vậy.

GIỚI LUẬT                                          160

 Do vậy, này Phagguna, nếu có ai trước mặt Ông,
nói xấu các Tỷ-kheo-ni ấy, này Phagguna, Ông
phải từ bỏ những dục liên hệ đến thế tục, những
tư duy liên hệ đến thế tục. Này Phagguna, Ông
phải học tập như sau: "Mong rằng tâm của ta sẽ
không bị biến nhiễm! Mong rằng ta sẽ không nói
những lời ác ngữ! Mong rằng ta sẽ sống với lòng
lân mẫn, với tâm từ bi, không ôm lòng sân hận!"
Này Phagguna, Ông phải học tập như vậy.

 Do vậy, này Phagguna, nếu có ai trước mặt Ông,
lấy tay đánh những Tỷ-kheo-ni ấy, lấy đất ném,
lấy gậy đập, lấy gươm đánh, này Phagguna, Ông
phải từ bỏ những dục... không ôm lòng sân hận.
Này Phagguna, Ông phải học tập như vậy.

 Do vậy, này Phagguna, nếu có ai trước mặt Ông
nói xấu (ai), này Phagguna, Ông phải từ bỏ những
dục... không ôm lòng sân hận. Này Phagguna,
Ông phải học tập như vậy.

 Do vậy, này Phagguna, nếu có ai trước mặt Ông
lấy tay đánh, lấy đất ném, lấy gậy đập, lấy gươm
đánh, này Phagguna, Ông phải từ bỏ những dục
liên hệ đến thế tục, những tư duy liên hệ đến thế
tục. Này Phagguna, Ông phải học tập như sau:
"Mong rằng tâm của ta sẽ không bị biến nhiễm!

GIỚI LUẬT                                        161

Mong rằng ta sẽ không nói những lời ác ngữ!
Mong rằng ta sẽ sống với lòng lân mẫn, với tâm
từ bi, không ôm lòng sân hận!" Này Phagguna,
Ông phải học tập như vậy.

Rồi Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, một thời các Tỷ-kheo của
Ta có tâm rất thuần thục hoan hỷ. Này các Tỷ-kheo,
ở đây, Ta bảo các Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, Ta theo
hạnh nhất tọa thực. Chư Tỷ-kheo, sống theo hạnh
nhất tọa thực, Ta cảm thấy không bệnh tật, không
ốm đau, nhẹ nhàng, khang kiện và sảng khoái.
Chư Tỷ-kheo, các Người hãy sống theo hạnh nhất
tọa thực. Chư Tỷ-kheo, các Người theo hạnh nhất tọa
thực thời các Người sẽ cảm thấy không bệnh tật,
không ốm đau, nhẹ nhàng, khang kiện và sảng khoái.
Chư Tỷ-kheo, Ta không cần phải giảng dạy gì cho
các Tỷ-kheo ấy; chư Tỷ-kheo, Ta chỉ cần khơi dậy
ức niệm nơi các Tỷ-kheo ấy.

Chư Tỷ-kheo, ví như trên đất bằng, tại chỗ ngã tư, có một chiếc xe đang đậu, thắng với ngựa hay, có roi ngựa đặt ngang sẵn sàng. Có người mã thuật sư thiện xảo, người đánh xe điều ngự các con ngựa đáng được điều ngự, leo lên xe ấy, tay trái nắm lấy dây cương, tay mặt cầm lấy roi ngựa, có thể đánh xe

GIỚI LUẬT                                         162

ngựa ấy đi tới đi lui, tại chỗ nào và như thế nào, theo ý mình muốn. Cũng vậy chư Tỷ-kheo, Ta không cần phải giảng dạy gì cho các Tỷ-kheo ấy; chư Tỷ-kheo, Ta chỉ cần khơi dậy ức niệm nơi các Tỷ-kheo ấy.

Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy từ bỏ bất thiện,
hãy nỗ lực đối với các thiện pháp, như vậy các Người
mới thành tựu sự trưởng thành, hưng thịnh, lớn mạnh
trong pháp luật này. Chư Tỷ-kheo, cũng như gần một
thôn làng hay thị trấn nhỏ, có ngôi rừng cây tala lớn,
ngôi rừng bị các cây leo y lan bao phủ. Có một người
đến khu rừng này, muốn lợi ích cho ngôi rừng, muốn
hạnh phúc, muốn an ổn khỏi các ách phược cho ngôi
rừng. Người ấy chặt đứt các nhành cây cong thiếu
hẳn sinh lực, vất chúng ra khỏi ngôi rừng, dọn dẹp
trong rừng sạch sẽ. Người ấy săn sóc kỹ lưỡng các
nhánh cây tala thẳng thắn, khéo mọc. Chư Tỷ-kheo,
sau một thời gian, ngôi rừng như vậy được trưởng
thành, hưng thịnh, lớn mạnh. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, các Người hãy từ bỏ bất thiện, hãy nỗ lực đối
với các thiện pháp, như vậy các Người mới thành tựu
sự trưởng thành, hưng thịnh, lớn mạnh trong pháp
luật này.

Chư Tỷ-kheo, thuở xưa, tại thành Savatthi này có nữ gia chủ tên là Vedehika. Chư Tỷ-kheo, tiếng đồn tốt đẹp sau đây được khởi lên về nữ gia chủ

GIỚI LUẬT                                            163

Vedehika: "Nữ gia chủ Vedehika là hiền thục, nữ gia chủ Vedehika là nhu thuận; nữ gia chủ Vedehika là ôn hòa". Chư Tỷ-kheo, nữ gia chủ Vedehika có người nữ tỳ tên là Kali, người này khéo tay, siêng năng, và làm việc cẩn thận chu toàn. Chư Tỷ-kheo, nữ tỳ Kali khởi lên ý nghĩ: "Chủ của ta được tiếng đồn tốt đẹp khởi lên như sau: "Nữ gia chủ Vedehika là hiền thục; nữ gia chủ Vedehika là nhu thuận; nữ gia chủ Vedehika là ôn hòa". Không biết nữ chủ của ta có nội sân mà không tỏ lộ hay không có nội sân, hay vì công việc ta-làm cẩn thận chu toàn nên nữ chủ ta có nội sân nhưng không tỏ lộ, không phải không có. Vậy ta hãy thử nữ chủ của ta!" Chư Tỷ-kheo, rồi nữ tỳ Kali sáng ngày sau dậy thật trễ. Chư Tỷ-kheo, nữ gia chủ Vedehika nói với nữ tỳ Kali:

"– Này Kali!

"– Thưa Nữ chủ, có việc gì?

"– Sao hôm nay Ngươi dậy trễ vậy?

"– Thưa nữ chủ, có việc gì đâu?

"– Thật sự không có việc gì à? Ác nữ tỳ kia, hôm nay Ngươi dậy trễ!". Và nữ chủ phẫn nộ, bất mãn, trừng mắt.

GIỚI LUẬT                                         164

Chư Tỷ-kheo, nữ tỳ Kali suy nghĩ: "Nữ chủ của
ta thật sự có nội sân nhưng không tỏ lộ, không phải
không có. Vì những công việc ta-làm cẩn thận chu
toàn, nên nữ chủ của ta tuy có nội sân nhưng không
tỏ lộ, không phải không có. Vậy Ta hãy thử thêm nữa
nữ chủ của ta!" Chư Tỷ-kheo, rồi nữ tỳ Kali ngày sau
lại dậy trễ hơn nữa. Chư Tỷ-kheo, nữ chủ Vedehika
nói với nữ tỳ Kali:

"– Này Kali!

"– Thưa Nữ chủ, có việc gì?

"– Sao hôm nay Ngươi dậy trễ vậy?

"– Thưa Nữ chủ, có việc gì đâu?

"– Thật sự không có việc gì à? Ác nữ tỳ kia, hôm nay Ngươi dậy trễ!". Và nữ chủ phẫn nộ, bất mãn, thốt lên những lời bất mãn.

Chư Tỷ-kheo, nữ tỳ Kali suy nghĩ: "Nữ chủ của
ta thật sự có nội sân nhưng không tỏ lộ, không phải
không có. Vì những công việc ta-làm cẩn thận chu
toàn nên nữ chủ của ta tuy có nội sân nhưng không
tỏ lộ, không phải không có. Vậy ta hãy thử thêm nữa
nữ chủ của ta!"

GIỚI LUẬT                                          165

Chư Tỷ-kheo, rồi nữ tỳ Kali sáng hôm sau lại dậy trễ hơn nữa. Chư Tỷ-kheo, nữ chủ Vedehika nói với nữ tỳ Kali:

"– Này Kali!

"– Thưa Nữ chủ, có việc gì?

"– Sao hôm nay Ngươi dậy trễ vậy?

"– Thưa Nữ chủ, có việc gì đâu?

"– Thật sự không có việc gì à? Ác nữ tỳ kia, hôm nay Ngươi dậy trễ!". Rồi phẫn nộ, không hoan hỷ, nàng cầm cái then gài cửa, đánh một cú trên đầu nữ tỳ khiến bể đầu. Chư Tỷ-kheo, nữ tỳ Kali, với đầu bể máu chảy, liền đi kể lể với các nhà láng giềng:

"– Hãy xem việc làm của nữ chủ hiền thục! Hãy
xem việc làm của nữ chủ nhu thuận! Hãy xem việc
làm của nữ chủ ôn hòa! Sao nữ chủ nói với nữ tỳ độc
nhất: "Hôm nay Ngươi dậy trễ", rồi phẫn nộ, bất
mãn, nàng cầm then gài cửa, đánh tôi một cú trên đầu
khiến bể đầu".

Chư Tỷ-kheo, sau một thời gian, tiếng đồn xấu sau đây được khởi lên về nữ chủ Vedehika: "Nữ chủ Vedehika là độc ác! Nữ chủ Vedehika là không nhu

GIỚI LUẬT                                          166

thuận! Nữ chủ Vedehika là không ôn hòa!".

 Cũng vậy chư Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo hết sức
hiền lành, hết sức nhu thuận, hết sức ôn hòa trong
khi chưa bị những lời nói bất khả ý, xúc phạm. Và
chư Tỷ-kheo, chỉ khi nào Tỷ-kheo bị những lời nói
bất khả ý, xúc phạm, khi ấy vị ấy mới được xem là
hiền lành, mới được xem là nhu thuận, mới được
xem là ôn hòa.

 Chư Tỷ-kheo, Ta không gọi một Tỷ-kheo là dễ nói,
khi vị ấy dễ nói về các vật dụng như y áo, món ăn,
sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, khi vị ấy thành tựu
được tánh dễ nói. Vì sao vậy? Chư Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo ấy khi không được các vật dụng như y áo,
thức ăn, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, không còn
là dễ nói, không còn thành tựu tánh dễ nói.

 Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào tôn trọng Pháp, cung
kính Pháp, sùng kính Pháp trở thành dễ nói, thành
tựu tánh dễ nói, vị ấy Ta mới gọi là dễ nói. Do
vậy, này các Tỷ-kheo, hãy suy nghĩ: "Chỉ vì tôn
trọng Pháp, cung kính Pháp, sùng kính Pháp
chúng ta sẽ trở thành dễ nói, thành tựu tánh dễ
nói". Chư Tỷ-kheo, các Người phải học tập như
vậy.

GIỚI LUẬT                                         167

Chư Tỷ-kheo, có năm loại ngôn ngữ mà các Người có thể dùng khi nói với các người khác:

 Đúng thời hay phi thời,
 Chơn thực hay không chơn thực,
 Nhu nhuyến hay thô bạo,
 Có lợi ích hay không lợi ích,
 Với từ tâm hay với sân tâm.
 Chư Tỷ-kheo, khi nói với các người khác,
các Người có thể nói đúng thời hay phi
thời.
 Chư Tỷ-kheo, khi nói với các người khác,
các Người có thể nói lời chơn thực hay nói
lời không chơn thực.
 Chư Tỷ-kheo, khi nói với các người khác,
các Người có thể nói lời nhu nhuyến hay
nói lời thô bạo.
 Chư Tỷ-kheo, khi nói với các người khác,
các Người có thể nói lời lợi ích hay nói lời
không lợi ích.
 Chư Tỷ-kheo, khi nói với các người khác,
các Người có thể nói với từ tâm hay với
sân tâm.

GIỚI LUẬT                                         168

Chư Tỷ-kheo, ở tại đây, các Người cần phải học
tập như sau: "Chúng ta sẽ giữ tâm của chúng ta
không biến nhiễm, chúng ta sẽ không thốt ra những
lời ác ngữ, chúng ta sẽ sống với lòng lân mẫn, với
tâm từ bi, với nội tâm không sân hận. Chúng ta sẽ
sống bao phủ người này với tâm câu hữu với từ. Và
với người này là đối tượng, ta sống biến mãn cùng
khắp thế giới với tâm câu hữu với từ, quảng đại vô
biên, không hận, không sân". Chư Tỷ-kheo, như vậy
các Người cần phải học tập.

Chư Tỷ-kheo, ví như một người đến, cầm xẻng
và thúng, nói như sau: "Tôi sẽ làm cho đất lớn này
không thành đất nữa", và người ấy đào chỗ này chỗ
kia, rải đất chỗ này chỗ kia, nhổ nước miếng chỗ này
chỗ kia, đi tiểu tiện chỗ này chỗ kia, với ý nghĩ:
"Ngươi trở thành không phải đất, Ngươi trở thành
không phải đất". Chư Tỷ-kheo, nghĩ thế nào? Người
ấy có thể làm cho đất lớn này trở thành không phải
đất chăng?

– Bạch Thế Tôn, không. Vì sao vậy? Vì đất lớn
này thâm sâu và vô lượng, không dễ gì khiến cho đất
lớn này trở thành không phải đất, trước khi người ấy
bị mệt nhoài và bị thất bại.

– Cũng vậy, này chư Tỷ-kheo, có năm loại ngôn

GIỚI LUẬT                                         169

ngữ này mà các Ông có thể nói với người khác: "Đúng thời hay phi thời... hay với sân tâm". Các Tỷ- kheo, khi nói với các người khác, các Ông có thể nói: "Đúng thời... hay với sân tâm". Các Tỷ-kheo, ở tại đây, các Ông cần phải học tập như sau: "Chúng ta sẽ giữ tâm của chúng ta không biến nhiễm; chúng ta sẽ không thốt ra những lời ác ngữ; chúng ta sẽ sống với lòng lân mẫn, với tâm từ bi, với nội tâm không sân hận; chúng ta sẽ sống biến mãn người này với tâm câu hữu với từ. Và với người này là đối tượng, ta sống biến mãn cùng khắp thế giới, với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân". Các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập như vậy.

Chư Tỷ-kheo, ví như một người đến, cầm màu
sơn, màu vàng, màu xanh sẫm hay màu đỏ tía. Người
ấy có thể nói như sau: "Ta sẽ viết các hình sắc trên
hư không này. Ta sẽ làm cho các hình sắc hiển hiện".
Các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Người ấy có thể
viết các hình sắc trên hư không và làm cho các hình
sắc hiển hiện được không?

– Bạch Thế Tôn, không thể được. Vì sao vậy?
Bạch Thế Tôn, hư không là vô sắc, không thể thấy
được. Ở đây, không dễ gì viết các hình sắc và làm
hình sắc hiển hiện, trước khi người ấy bị mệt nhoài
và bị thất bại.

GIỚI LUẬT                                          170

– Cũng vậy, này Tỷ-kheo, có năm loại ngôn ngữ
này mà các Ông có thể nói với người khác: "Đúng
thời hay phi thời... hay với sân tâm... (như trên)... Và
với người này là đối tượng, ta sống biến mãn cùng
khắp thế giới với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô
biên, không hận, không sân". Chư Tỷ-kheo, các Ông
cần phải học tập như vậy.

Chư Tỷ-kheo, ví như một người đến, cầm một bó
cỏ khô đang cháy và nói như sau: "Ta với bó cỏ khô
đang cháy này sẽ hâm nóng và đun sôi sông Hằng
này". Chư Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Người ấy,
với bỏ cỏ khô đang cháy có thể hâm nóng và đun sôi
sông Hằng được không?

– Bạch Thế Tôn, không. Vì sao vậy? Bạch Thế
Tôn, vì sông Hằng thâm sâu và vô lượng, không dễ
gì với bó cỏ khô đang cháy có thể hâm nóng và đun
sôi sông Hằng được, trước khi người ấy mệt nhoài
và bị thất bại.

– Cũng vậy, này chư Tỷ-kheo, có năm loại ngôn ngữ này mà các Ông có thể nói với các người khác: "Đúng thời hay phi thời... hay với sân tâm". Chư Tỷ- kheo, khi nói với các người khác, các Ông có thể nói: "Đúng thời... hay với sân tâm... (như trên)... Và với người này là đối tượng, ta sống biến mãn cùng khắp

GIỚI LUẬT                                             171

thế giới với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân". Chư Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập như vậy.

– Chư Tỷ-kheo, ví như một cái bị bằng da mèo,
đã được thuộc chín, khéo thuộc, khéo thuộc cùng
khắp, nhu nhuyến, như bông, không còn tiếng xì
tiếng xọp, và một người đến, cầm gậy hay cầm mẻ
sành và nói như sau: "Ta sẽ lấy cái gậy hay với cái
mẻ sành làm cho cái bị bằng da mèo này, đã được
thuộc chín, khéo thuộc, khéo thuộc cùng khắp, nhu
nhuyễn, như bông, không còn tiếng xì, tiếng xọp,
phát ra tiếng xì, tiếng xọp". Chư Tỷ-kheo, các Ông
nghĩ thế nào? Người ấy có thể, với cái gậy hay với
cái mẻ sành làm cho cái bị bằng da mèo này đã được
thuộc chín, khéo thuộc, khéo thuộc cùng khắp, nhu
nhuyễn, như bông, không còn tiếng xì, tiếng xọp,
phát ra tiếng xì, tiếng xọp được không?

– Bạch Thế Tôn, không. Vì sao vậy? Bạch Thế
Tôn, cái bị bằng da mèo này đã được thuộc chín,
khéo thuộc, khéo thuộc cùng khắp, nhu nhuyễn, như
bông, không còn tiếng xì, tiếng xọp, không dễ gì làm
cho cái bị ấy phát ra tiếng xì, tiếng xọp được, trước
khi người ấy bị mệt nhoài và bị thất bại.

– Cũng vậy, chư Tỷ-kheo, có năm loại ngôn ngữ

GIỚI LUẬT                                          172

mà các Ông có thể dùng khi nói với các người khác: "Đúng thời hay phi thời, chơn thực, hay không chơn thực, nhu nhuyễn hay thô bạo, có lợi ích hay không lợi ích, với từ tâm hay với sân tâm". Chư Tỷ-kheo, khi nói với các người khác, các Ông có thể nói đúng thời hay phi thời. Chư Tỷ-kheo, khi nói với các người khác, các Ông có thể nói lời chơn thực hay nói lời không chơn thực. Chư Tỷ-kheo, khi nói với các người khác, các Ông có thể nói lời nhu nhuyễn hay nói lời thô bạo. Chư Tỷ-kheo, khi nói với các người khác, các Ông có thể nói lời lợi ích hay nói lời không lợi ích. Chư Tỷ-kheo, khi nói với các người khác, các Ông có thể nói với từ tâm hay với sân tâm. Chư Tỷ- kheo, ở tại đây, các Ông cần phải học tập như sau: "Chúng ta sẽ giữ tâm của chúng ta không biến nhiễm, chúng ta sẽ không thốt ra những lời ác ngữ; chúng ta sẽ sống với lòng lân mẫn, với tâm từ bi, với nội tâm không sân hận. Chúng ta sẽ sống biến mãn người này với tâm câu hữu với từ. Và với người này là đối tượng, ta sống biến mãn cùng khắp thế giới với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân" Chư Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập như vậy.

Chư Tỷ-kheo, như những kẻ đạo tặc hạ liệt, dùng cưa hai lưỡi mà cưa tay, cưa chân; dầu vậy, nếu một ai ở đây khởi ý nhiễm loạn, người ấy do

GIỚI LUẬT                                           173

vậy không phải là người thực hành giáo pháp của Ta.

Ở đây, chư Tỷ-kheo các Ông phải học tập như
sau: "Chúng ta sẽ giữ tâm của chúng ta không biến
nhiễm; chúng ta sẽ không thốt ra những lời ác ngữ;
chúng ta sẽ sống với lòng lân mẫn, với tâm từ bi, với
nội tâm không sân hận. Chúng ta sẽ sống bao phủ
người này với tâm câu hữu với từ. Và với người này
là đối tượng, ta sống biến mãn cùng khắp thế giới với
tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không hận,
không sân". Chư Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập
như vậy.

Và này chư Tỷ-kheo, nếu các Ông luôn luôn
suy tư lời dạy ví dụ cái cưa này, thì này các Tỷ-
kheo, các Ông có thấy loại ngôn ngữ nào, dầu tế nhị
hay thô bạo mà các Ông không kham nhẫn được
chăng?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, do vậy, hãy luôn luôn suy tư lời dạy ví như cái cưa này, và các Ông sẽ được hạnh phúc an lạc lâu ngày.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

GIỚI LUẬT                                          174

GIỚI LUẬT   175

28    Ăn ngày một lần - Kinh BHADDALI – 65 Trung II, 215

KINH BHADDALI (Bhaddali suttam) – Bài kinh số 65 – Trung II, 215

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn trú tại Savatthi, Jetavana, tịnh xá ông Anathapindika. Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo". – "Bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, Ta ăn chỉ ngồi một lần
(Ekasanabhojana). Này các Tỷ-kheo, do Ta ăn chỉ
ngồi một lần, Ta cảm thấy ít bệnh, ít não, nhẹ nhàng,
có sức và lạc trú.

Này các Tỷ-kheo, hãy ăn chỉ ngồi một lần.
Này các Tỷ-kheo, hãy ăn chỉ ngồi một lần, và các
Ông sẽ cảm thấy ít bệnh, ít não, nhẹ nhàng, có sức
và lạc trú.

Khi được nói vậy, Tôn giả Bhaddali bạch Thế

GIỚI LUẬT                                          176

Tôn:

– Bạch Thế Tôn, con không có thể ăn chỉ ngồi một lần. Bạch Thế Tôn, nếu con ăn chỉ ngồi một lần, thời con cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.

– Vậy này Bhaddali, khi nào Ông được mời, hãy
ăn tại chỗ một phần ăn, rồi đem về một phần ăn để
ăn sau. Như vậy, này Bhaddali, Ông có thể ăn như
vậy và sống qua ngày không?

– Như vậy, bạch Thế Tôn, con cũng không có thể ăn được. Bạch Thế Tôn, nếu con có ăn như vậy, con vẫn cảm thấy như là hối tiếc, như là hối hận.

Rồi Tôn giả Bhaddali, trong khi chúng Tỷ-kheo
chấp hành học giới đã được Thế Tôn chế định, tuyên
bố sự bất lực (của mình). Rồi Tôn giả Bhaddali, trong
ba tháng tròn, không diện kiến Thế Tôn vì không
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư.

Sau một thời gian, một số đông Tỷ-kheo đang
làm y cho Thế Tôn (Civarakamma) và nói rằng: "Sau
khi làm y xong, sau ba tháng này, Thế Tôn sẽ du
hành". Rồi Tôn giả Bhaddali đến tại chỗ các vị Tỷ-
kheo ấy, sau khi đến, nói lên với các Tỷ-kheo ấy
những lời chào hỏi thăm, sau khi nói lên những lời

GIỚI LUẬT                                          177

chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Những Tỷ-kheo ấy nói với Tôn giả Bhaddali đang ngồi một bên:

– Này Hiền giả Bhaddali, tấm y này đang được
làm cho Thế Tôn. Sau khi làm y xong, sau ba tháng
này, Thế Tôn sẽ du hành. Này Hiền giả Bhaddali,
hãy khéo tư niệm đến trường hợp đặc biệt này
(Desakam). Chớ để về sau, lại càng khó khăn hơn
cho Hiền giả.

– Thưa vâng, chư Hiền.

Tôn giả Bhaddali vâng đáp các Tỷ-kheo ấy, đi
đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên,
Tôn giả Bhaddali bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con,
thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong
khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế
Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con.
Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi
lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong
tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất

GIỚI LUẬT                                              178

thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế Tôn chế định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của Ông.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Thế Tôn trú tại Savatthi, Thế Tôn sẽ
biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư".
Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được
như vậy.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như vậy.

Này Bhaddali trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Tỷ-kheo-ni đến an cư
vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị ấy sẽ biết ta như sau:
"... (như trên)...

... một số đông nam cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta như sau: ... (như trên)...

... một số đông nữ cư sĩ trú ở Savatthi, sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali không có thực hành

GIỚI LUẬT                                            179

trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức được như vậy.

Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được điều này: "Một số đông Sa-môn, Bà-la-môn
ngoại đạo đến an cư vào mùa mưa ở Savatthi. Các vị
ấy sẽ biết ta như sau: "Tỷ-kheo tên Bhaddali là đệ tử
của Sa-môn Gotama, một bậc Thượng tọa, không có
thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư". Này Bhaddali, trong thời ấy, Ông không ý thức
được như vậy.

– Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã chiếm đoạt con,
thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất thiện. Trong
khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới đã được Thế
Tôn chế định, con đã tuyên bố sự bất lực của con.
Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi
lầm này là một lỗi lầm để có thể phòng hộ trong
tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm
đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Ta chế định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của
Ông.

Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có Tỷ-

GIỚI LUẬT                                              180

kheo Câu Phần Giải thoát. Ta nói với vị ấy như sau:
"Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi
đám bùn". Vị ấy tự đến làm cầu, hay tránh né thân
chỗ khác, hay nói: "Không"?

– Không phải vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có vị Tỷ-kheo tuệ giải thoát... thân chứng... kiến chí... tín thắng giải... tùy pháp hành... tùy tín hành. Ta nói với vị ấy như sau: "Này Tỷ-kheo, hãy đến và tự làm cầu cho Ta qua khỏi đám bùn". Vị ấy tự đến làm cầu, hay tránh né thân chỗ khác, hay nói: "Không"?

– Không phải vậy, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, Ông nghĩ thế nào? Này
Bhaddali, trong thời gian ấy Ông có phải là câu phần
giải thoát, hay huệ giải thoát hay thân chứng, hay
kiến chí, hay tín thắng giải, hay tùy pháp hành, hay
tùy tín hành?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này Bhaddali, có phải trong thời gian ấy, Ông trống không, rỗng không, phạm lỗi?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, một

GIỚI LUẬT                                            181

lỗi lầm đã chiếm đoạt con, thật là ngu ngốc, thật là si
mê, thật là bất thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp
hành học giới đã được Thế Tôn chế định, con đã
tuyên bố sự bất lực của con. Bạch Thế Tôn, mong
Thế Tôn chấp nhận cho con lỗi lầm này là một lỗi
lầm, để có thể phòng hộ trong tương lai.

– Này Bhaddali, thật sự một lỗi lầm đã chiếm
đoạt Ông, thật là ngu ngốc, thật là si mê, thật là bất
thiện. Trong khi chúng Tỷ-kheo chấp hành học giới
đã được Ta chế định, Ông đã tuyên bố sự bất lực của
Ông.

Này Bhaddali, nếu Ông sau khi thấy một lỗi lầm là một lỗi lầm, và như pháp phát lộ, chúng ta sẽ chấp nhận cho Ông. Vì rằng này Bhaddali, như vậy là sự lớn mạnh trong giới luật của bậc Thánh, nghĩa là bất cứ ai, sau khi thấy một lỗi lầm là một lỗi lầm, phải như pháp phát lộ và phòng hộ trong tương lai.

 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp của bậc
Đạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại
một trú xứ xa vắng, khu rừng, gốc cây, sườn núi,
chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài
trời, đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng
nhân pháp, tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc

GIỚI LUẬT                                            182

Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu
rừng, gốc cây, sườn núi chỗ hoang dã, hang núi,
nghĩa địa, tùng lâm, ngoài trời, đống rơm. Khi vị
ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư quở trách,
các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở
trách, chư Thiên quở trách, tự mình quở trách
mình. Vị này bị bậc Đạo Sư quở trách, bị các vị
đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán sát quở trách,
bị chư Thiên quở trách, bị tự mình quở trách mình,
nên không chứng được thượng nhân pháp, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy? Sở
dĩ như vậy, này Bahaddali, là vì vị ấy không thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo
Sư.

 Nhưng ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo thực
hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc
Đạo Sư. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Ta hãy sống tại
một trú xứ xa vắng, khu rừng, gốc cây, sườn núi,
chỗ hoang dã, hang núi, nghĩa địa, tùng lâm, ngoài
trời, đống rơm. Và ta có thể chứng được thượng
nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh". Vị ấy sống tại một trú xứ xa vắng, khu
rừng, gốc cây, sườn núi, chỗ hoang dã, hang núi,
nghĩa địa, tùng lâm ngoài trời, đống rơm. Khi vị
ấy sống viễn ly như vậy, bậc Đạo Sư không quở
trách, các vị đồng Phạm hạnh có trí sau khi quán

GIỚI LUẬT                                         183

sát không quở trách, chư Thiên không quở trách,
tự mình không quở trách mình. Vị này không bị
bậc Đạo Sư quở trách, không bị các đồng Phạm
hạnh sau khi quán sát quở trách, không bị chư
Thiên quở trách, không bị mình quở trách mình,
nên chứng được thượng nhân pháp, tri kiến thù
thắng xứng đáng bậc Thánh. Tại sao vậy? Sở dĩ
như vậy, này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn
vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.

 Vị ấy ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú
Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục
sanh, có tầm, có tứ. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo diệt tầm và
tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái
hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội
tĩnh nhất tâm. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa này Bhaddali, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả,
chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà
các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và
trú Thiền thứ ba. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học

GIỚI LUẬT                                         184

giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Và lại nữa, này Bhaddali, Tỷ-kheo xả lạc, xả
khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú
Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm,
thanh tịnh. Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
 Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn
tâm hướng tâm đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ
đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai
đời,..., vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ
cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Vì
sao vậy? Sở dĩ như vậy, này Bhaddali, là vì vị
ấy thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp
bậc Đạo Sư.
 Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm
hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng
sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu
nhân, thấy sự sống và sự chết của chúng sanh.
Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh là người hạ liệt
kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người
may mắn, kẻ bất hạnh... đều do hạnh nghiệp

GIỚI LUẬT                                        185

của họ? Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy, này
Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp của bậc Đạo Sư.
 Vị ấy với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu
nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, dẫn tâm,
hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy biết như thật:
"Đây là khổ", ... biết như thật: "Đây là con
đường đưa đến diệt khổ", biết như thật: "Đây là
những lậu hoặc".... ...biết như thật: "Đây là con
đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ
biết như vậy, như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi
dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh
lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, vị ấy
khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy
biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, việc
cần làm đã làm, sau đời hiện tại, không có đời
sống nào khác nữa". Vì sao vậy? Sở dĩ như vậy,
này Bhaddali, là vì vị ấy thực hành trọn vẹn học
giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.
Được nghe nói vậy, Tôn giả Bhaddali bạch Thế
Tôn:

 Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, ở đây (chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo? Bạch Thế Tôn, lại do nhân gì, do duyên gì ở đây, (chúng

GIỚI LUẬT                                          186

Tăng) không luôn luôn kết tội Tỷ-kheo như vậy?

 Này Bhaddali, ở đây, có Tỷ-kheo thường hay
phạm giới tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các
Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi
khác, hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề, hiện
khởi phẫn nộ, sân hận, và bất mãn, không xử
sự chơn chánh, không có lắng dịu, không có
chấm dứt giới tội, không có nói: "Tôi phải làm
gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này chư
Hiền, Tỷ-kheo này thường hay phạm giới tội,
phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói,
tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác, hướng
câu chuyện ra ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ,
sân hận và bất mãn, không xử sự chơn chánh,
không có lắng dịu, không có chấm dứt giới tội,
không có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, chớ có giải
tội ấy một cách mau chóng". Như vậy, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, không giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Nhưng ở đây, này Bhaddali, lại có Tỷ-kheo,
thường hay phạm giới tội, phạm nhiều giới tội,
khi bị các Tỷ-kheo nói, không tránh né câu hỏi

GIỚI LUẬT                                        187

bằng một câu hỏi khác, không hướng câu
chuyện ra ngoài vấn đề, không hiện khởi phẫn
nộ, sân hận và bất mãn, xử sự chơn chánh, có
tự lắng dịu, có chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây,
này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Này
chư Hiền, Tỷ-kheo này thường hay phạm giới
tội, phạm nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói,
không tránh né câu hỏi bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn,
xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội
ấy một cách mau chóng". Như vậy, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo không
thường phạm giới tội, không phạm nhiều giới
tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi này
bằng một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra
ngoài vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất
mãn, không xử sự chơn chánh, không có lắng
dịu, không có chấm dứt giới tội, không có nói
"Tôi phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Ở

GIỚI LUẬT                                          188

đây, này Bhaddali, các Tỷ-kheo nghĩ như sau:
"Này chư Hiền, Tỷ-kheo này không thường
phạm giới tội, không phạm nhiều giới tội, khi
bị các Tỷ-kheo nói, tránh né câu hỏi này bằng
một câu hỏi khác, hướng câu chuyện ra ngoài
vấn đề, hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn
không xử sự chơn chánh, không có tự lắng dịu,
không có chấm dứt giới tội, không có nói: "Tôi
phải làm gì để chúng Tăng hoan hỷ?" Tốt lành
thay, nếu chư Tôn giả, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo này, chớ có giải tội một cách mau
chóng". Như vậy, này Bhaddali, các Tỷ-kheo
sau khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo ấy, không
giải tội ấy một cách mau chóng.
 Nhưng ở đây, này Bhaddali, lại có Tỷ-kheo
không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không
tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác,
không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ sân hận và bất mãn,
không xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có
chấm dứt giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để
chúng Tăng hoan hỷ?" Ở đây, này Bahaddali,
các Tỷ-kheo nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này không thường phạm giới tội, không phạm
nhiều giới tội, khi bị các Tỷ-kheo nói, không
tránh né câu hỏi này bằng một câu hỏi khác,

GIỚI LUẬT                                       189

không hướng câu chuyện ra ngoài vấn đề,
không hiện khởi phẫn nộ, sân hận và bất mãn,
xử sự chơn chánh, có tự lắng dịu, có chấm dứt
giới tội, có nói: "Tôi phải làm gì để chúng Tăng
hoan hỷ?" Tốt lành thay, nếu chư Tôn giả, sau
khi điều tra nhiều lần Tỷ-kheo này, hãy giải tội
này một cách mau chóng". Như vậy này
Bhaddali, các Tỷ-kheo, sau khi điều tra nhiều
lần Tỷ-kheo ấy, giải tội ấy một cách mau
chóng.
 Ở đây, này Bhaddali, có Tỷ-kheo còn sống
(trong Tăng chúng) với một ít lòng tin, với một
ít lòng thương. Ở đây, này Bhaddali, các Tỷ-
kheo suy nghĩ như sau: "Chư Hiền, Tỷ-kheo
này còn sống (trong Tăng chúng) với một ít
lòng tin, với một ít lòng thương. Nếu chúng ta
thường hay kết tội Tỷ-kheo này, chúng ta hãy
đừng để cho chút ít lòng tin, chút ít lòng thương
của vị ấy đoạn diệt". Ví như, này Bhaddali, một
người chỉ có một mắt, các thân hữu bà con
huyết thống bảo vệ con mắt còn lại ấy và suy
nghĩ như sau: "Chớ để cho con mắt còn lại này
bị đoạn diệt". Cũng vậy, này Bhaddali, ở đây
Tỷ-kheo còn sống (trong Tăng chúng) với một
ít lòng tin, với một ít lòng thương. Ở đây, này
Bhaddali, các Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Chư
Hiền, Tỷ-kheo này còn sống (trong Tăng

GIỚI LUẬT                                          190

chúng) với một ít lòng tin, với một ít lòng
thương. Nếu chúng ta thường hay kết tội Tỷ-
kheo này, chúng ta hãy đừng để cho chút ít lòng
tin, chút ít lòng thương của vị ấy bị đoạn diệt".
Này Bhaddali, do nhân này, do duyên này, ở đây
(chúng Tăng) luôn luôn kết tội Tỷ-kheo. Do nhân
này, do duyên này, ở đây, (chúng Tăng) không luôn
luôn kết tội vị Tỷ-kheo.

 Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, lúc xưa
các học giới tuy ít hơn, nhưng các Tỷ-kheo đã ngộ
nhập chánh trí nhiều hơn. Bạch Thế Tôn, lại do
nhân gì, do duyên gì, ngày nay các học giới nhiều
hơn, nhưng các Tỷ-kheo ngộ nhập chánh trí ít
hơn?

 Này Bhaddali, khi các loài hữu tình bị thối thất,
khi diệu pháp bị diệt mất, thời các học giới có
nhiều hơn và các vị Tỷ-kheo ngộ nhập chánh
trí ít hơn.
 Này Bhaddali, khi nào một số hữu lậu pháp
(Asavatthaniyadhamma) chưa hiện khởi trong
Tăng chúng, khi ấy bậc Đạo Sư vẫn không chế
định một học giới cho các đệ tử. Và này
Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào một số hữu lậu
pháp hiện khởi trong Tăng chúng, chỉ khi ấy

GIỚI LUẬT                                           191

bậc Đạo Sư mới chế định một số học giới cho
các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy.
 Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng chúng chưa
lớn mạnh, khi ấy một số hữu lậu pháp chưa
hiện khởi trong Tăng chúng. Và này Bhaddali,
chỉ khi nào Tăng chúng đã được lớn mạnh, thời
ở đây một số hữu lậu pháp hiện khởi trong
Tăng chúng, khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định
học giới cho các đệ tử để đối trị lại các pháp
hữu lậu ấy.
 Này Bhaddali, ở đây, khi nào Tăng chúng chưa
đạt được quyền lợi tối thượng...
 ... chưa đạt được danh xưng tối thượng...
 ... chưa đạt được đa văn...
 ... chưa đạt được địa vị kỳ cựu, khi ấy một số
hữu lậu pháp chưa hiện khởi trong Tăng chúng.
Và này Bhaddali, ở đây, chỉ khi nào Tăng
chúng đã đạt được địa vị kỳ cựu, thời ở đây một
số hữu lậu pháp hiện khởi trong Tăng chúng,
khi ấy bậc Đạo Sư mới chế định học giới cho
các đệ tử để đối trị lại các pháp hữu lậu ấy.
Này Bhaddali, các Ông còn số ít, khi Ta giảng
cho các Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Này
Bhaddali, Ông có nhớ không?

GIỚI LUẬT                                        192

– Bạch Thế Tôn, không.

– Ở đây, này Bhaddali, do nhân gì, Ông xem sự việc xảy ra như vậy?

– Bạch Thế Tôn, vì con trong một thời gian dài, đã không thực hành trọn vẹn học giới trong giáo pháp bậc Đạo Sư.

– Này Bhaddali, không phải chỉ có nhân như
vậy, chỉ có duyên như vậy. Vì rằng, trong một thời
gian khá dài, này Bhaddali, Ta biết tâm Ông với tâm
của Ta (Ta biết rằng): Khi Ta thuyết pháp, kẻ ngu si
này không có để tâm, không có tác ý, không dùng
nhứt thiết tâm để tư niệm, không có nghe pháp với
(hai) tai sẵn sàng.

Và này Bhaddali, Ta sẽ giảng cho Ông pháp môn ví dụ lương chủng mã. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Bhaddali, vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

 Này Bhaddali, ví như một người điều mã sư thiện xảo, có nhận được một con lương mã hiền thiện:

GIỚI LUẬT                                         193

 Trước hết phải huấn luyện con ngựa ấy cho
quen với dây cương. Trong khi huấn luyện nó
cho quen với dây cương, nếu nó có vùng vẫy,
nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự, vì chưa
quen sự huấn luyện trước kia chưa làm. Con
ngựa ấy do sự huấn luyện thường tiếp tục, được
thuần thục về phương diện ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do
huấn luyện thường xuyên, do sự huấn luyện
tiếp tục đã được thuần thục về phương diện ấy,
thời người điều mã sư lại huấn luyện thêm con
ngựa ấy cho quen với yên ngựa. Trong khi huấn
luyện nó cho quen với yên ngựa, nếu nó có
vùng vẫy, nhảy chồm, nhảy ngược, chống cự vì
chưa quen sự huấn luyện trước đây chưa làm,
con ngựa ấy do sự huấn luyện thường xuyên,
do sự huấn luyện tiếp tục, được thuần thục về
phương diện ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện do
huấn luyện thường xuyên, do huấn luyện tiếp
tục, đã được thuần thục về phương diện ấy, thời
người điều mã sư lại huấn luyện thêm con ngựa
ấy cho quen với sự diễn hành, đi vòng quanh,
đi đầu móng chân, chạy phi, hí, các trò chơi
vương giả, vương lực, tối thượng tốc lực, tối
thượng nhanh nhẹn, tối thượng thiện hành.

GIỚI LUẬT                                        194

Trong khi huấn luyện cho nó quen với tối
thượng tốc lực, tối thượng nhanh nhẹn, tối
thượng thiện hành, nếu nó có vùng vẫy nhảy
chồm, nhảy ngược, chống cự vì chưa quen sự
huấn luyện trước đây chưa làm. Con ngựa ấy
do sự huấn luyện thường xuyên, do sự huấn
luyện tiếp tục, được thuần thục về phương diện
ấy.
 Này Bhaddali, khi con lương mã hiền thiện, do
huấn luyện thường xuyên, do huấn luyện tiếp
tục, đã được thuần phục về phương diện ấy,
thời người điều mã sư lại giúp thêm con ngựa
ấy về phần sắc đẹp và trang sức. Này Bhaddali,
con lương mã, hiền thiện được thành tựu mười
đặc tánh này trở thành xứng đáng cho bậc vua
chúa, trở thành báu vật của vua, được liệt vào
một ấn tướng của vua.
 Cũng vậy, này Bhaddali, một Tỷ-kheo thành tựu
được mười pháp trở thành đáng được kính trọng,
đáng được tôn kính, đáng được cúng dường, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời.

Thế nào là mười? Ở đây, này Bhaddali, Tỷ- kheo:

 Thành tựu vô học chánh tri kiến,

GIỚI LUẬT                                        195

 Thành tựu vô học chánh tư duy,
 Thành tựu vô học chánh ngữ,
 Thành tựu vô học chánh nghiệp,
 Thành tựu vô học chánh mạng,
 Thành tựu vô học chánh tinh tấn,
 Thành tựu vô học chánh niệm,
 Thành tựu vô học chánh định,
 Thành tựu vô học chánh trí,
 Thành tựu vô học chánh giải thoát.
Này Bhaddali, Tỷ-kheo thành tựu mười pháp
này trở thành đáng được kính trọng, đáng được tôn
kính, đáng được cúng dường, đáng được chấp tay, là
phước điền vô thượng ở đời.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả
Bhaddali hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

GIỚI LUẬT                                       196

29    Ăn ngày một lần - Kinh VÍ DỤ CON CHIM CÁY – 66 Trung II, 235

KINH VÍ DỤ CON CHIM CÁY (Latukikopama suttam) – Bài kinh số 66 – Trung II, 235

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn ở tại Anguttarapa (Ương-già
Bắc Phương Thủy). Apana là một thị tứ của
Anguttarapa. Rồi Thế Tôn buổi sáng đắp y, cầm y
bát đi vào Apana để khất thực. Khất thực ở Apana
xong, sau buổi ăn, trên con đường đi khất thực trở
về, Thế Tôn đi đến một khu rừng để trú ban ngày.
Thế Tôn đi sâu vào khu rừng này, ngồi dưới một gốc
cây để trú ban ngày. Tôn giả Udayi (Ưu-đa-di) buổi
sáng cũng đắp y, cầm y bát đi vào Apana để khất
thực. Khất thực ở Apana xong, sau buổi ăn, trên con
đường đi khất thực trở về, Tôn giả đi đến một khu
rừng để trú ban ngày. Tôn giả đi sâu vào khu rừng
này, và ngồi dưới một gốc cây để trú ban ngày.

Rồi Tôn giả Udayi, trong khi độc cư Thiền tịnh, sự suy tư sau đây đã khởi lên trong tâm trí Tôn giả:

GIỚI LUẬT                                         197

 "Thế Tôn thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều khổ
pháp cho chúng ta.
 Thế Tôn thật sự là vị đã mang lại nhiều lạc pháp
cho chúng ta.
 Thế Tôn thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều bất thiện
pháp cho chúng ta.
 Thế Tôn thật sự là vị đã mang lại nhiều thiện
pháp cho chúng ta".
Rồi Tôn giả Udayi vào buổi chiều, từ Thiền tịnh
đứng dậy, đi đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài rồi ngồi
xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả
Udayi bạch Thế Tôn:

– Ở đây, bạch Thế Tôn, trong khi con đang độc
cư Thiền tịnh, sự suy tư sau đây đã khởi lên trong
tâm trí con: "Như Lai thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều
khổ pháp cho chúng ta... Như Lai thật sự là vị đã
mang lại nhiều thiện pháp cho chúng ta".

Bạch Thế Tôn, thuở trước chúng con thường ăn
buổi chiều, buổi sáng, ban ngày và phi thời. Bạch
Thế Tôn, thời ấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo và bảo:
"Này các Tỷ-kheo, hãy từ bỏ ăn ban ngày phi thời".
Bạch Thế Tôn, do vậy con cảm thấy thất vọng, con
cảm thấy sầu muộn, nghĩ rằng: "Những món ăn
thượng vị loại cứng và loại mềm, các tín chủ cúng

GIỚI LUẬT                                          198

dường cho chúng ta ban ngày và phi thời. Nay Thế
Tôn dạy chúng ta phải đoạn trừ, bậc Thiện Thệ dạy
chúng ta phải từ bỏ". Bạch Thế Tốn, giữa chúng con,
những ai nhìn Thế Tôn với lòng ái mộ, với lòng tôn
kính và với lòng tàm quý, liền từ bỏ ăn ban ngày phi
thời.

Rồi bạch Thế Tôn, chúng con thường ăn buổi
chiều và buổi sáng. Bạch Thế Tôn, thời ấy Thế Tôn
gọi các Tỷ-kheo và bảo: "Này các Tỷ-kheo, hãy từ
bỏ ăn ban đêm phi thời". Bạch Thế Tôn, do vậy con
cảm thấy thất vọng, con cảm thấy sầu muộn, nghĩ
rằng: "Buổi ăn này gọi là có thượng vị hơn trong hai
buổi ăn này của chúng ta. Thế Tôn dạy chúng ta phải
đoạn trừ, bậc Thiện Thệ dạy chúng ta phải từ bỏ".
Bạch Thế Tôn, thuở xưa có người được một món ăn
cúng ban ngày bèn nói: "Hãy để món ăn này một bên,
và ban đêm tất cả chúng ta cùng ăn với nhau". Bạch
Thế Tôn, phàm mọi sự nấu nướng, tất cả đều làm ban
đêm, rất ít làm ban ngày. Bạch Thế Tôn, giữa chúng
con, những ai nhìn Thế Tôn với lòng ái mộ, với lòng
tôn kính và với lòng tàm quý, liền từ bỏ ăn ban đêm
phi thời.

Thuở trước, bạch Thế Tôn, các vị Tỷ-kheo thường đi khất thực trong đêm đen tối tăm, họ bước lầm vào vũng nước nhớp, rơi vào vũng nước nhớp,

GIỚI LUẬT                                         199

đi lầm vào hàng rào gai, đi lầm vào chỗ con bò cái
đang ngủ, gặp các loại đạo tặc đã hành sự hay chưa
hành sự, gặp các người đàn bà mời mọc một cách bất
chánh.

Thuở trước, bạch Thế Tôn, con đi khất thực
trong đêm đen tối tăm. Một người đàn bà đang rửa
chén bát, thấy con trong khi trời chớp nhoáng, liền
hoảng sợ và hét lớn: "Ôi kinh khủng thay cho tôi, có
con quỷ (chạy) theo tôi!" Bạch Thế Tôn, khi nghe
nói vậy, con nói với người đàn bà ấy: "Này chị,
không phải quỷ đâu. Đây là Tỷ-kheo đang đứng khất
thực". "Cha Tỷ-kheo hãy chết đi! Mẹ Tỷ-kheo hãy
chết đi! Này Tỷ-kheo, thật tốt hơn cho Ông nếu Ông
lấy con dao sắc bén của người đồ tể cắt bụng của
Ông, còn hơn là vì lỗ bụng đi khất thực trong ban
đêm tối tăm".

Bạch Thế Tôn, khi con nhớ như vậy, con suy
nghĩ như sau: "Thế Tôn thật sự là vị đã đoạn trừ
nhiều khổ pháp cho chúng ta. Thế Tôn thật sự là vị
đã mang lại nhiều lạc pháp cho chúng ta. Thế Tôn
thật sự là vị đã đoạn trừ nhiều bất thiện pháp cho
chúng ta. Thế Tôn thật sự là vị đã mang lại nhiều
thiện pháp cho chúng ta".

 Tuy vậy, này Udayi, ở đây có một số người ngu

GIỚI LUẬT                                         200

si; khi Ta nói: "Hãy trừ bỏ việc này", liền nói như
sau: "Có sá gì sự việc tiểu tiết, nhỏ mọn này. Sa-
môn này đặt quá nặng về cấm đoán đoạn giảm".
Họ không chịu từ bỏ và gây lên bất mãn chống Ta
và chống những Tỷ-kheo muốn (thực hành) học
giới. Sự việc ấy, này Udayi, đối với họ, trở thành
một trói buộc mạnh mẽ, một trói buộc vững chắc,
một trói buộc kiên cường, một trói buộc không
mục nát, một khúc gỗ to lớn.

Ví như, này Udayi, có con chim cáy, mái nhỏ bị tấm lưới bằng dây leo trói chặt, ở đây con chim có thể bị hại, hay bị bắt nhốt, hay bị chết. Này Udayi, nếu có ai nói như sau: "Con chim cáy mái nhỏ ấy bị tấm lưới làm bằng dây leo trói chặt, ở đây, con chim có thể bị sát hại, hay bị bắt nhốt, hay bị chết. Tuy vậy đối với con chim kia, lưới ấy không có chắc mạnh, lưới ấy yếu ớt, lưới ấy bị mục nát, lưới ấy không có cứng chắc". Này Udayi, ai nói như vậy có phải nói một cách chơn chánh không?

– Bạch Thế Tôn, không. Bạch Thế Tôn, con chim cáy mái nhỏ ấy bị tấm lưới làm bằng dây leo trói chặt, ở đấy con chim có thể bị sát hại, hay bị bắt nhốt, hay bị chết. Đối với con chim kia, lưới ấy là mạnh mẽ, lưới ấy là vững chắc, lưới ấy là kiên cường, lưới ấy không mục nát, một khúc gỗ to lớn.

GIỚI LUẬT                                             201

– Cũng vậy, này Udayi, ở đây, có một số người
ngu si, khi được Ta nói: "Hãy từ bỏ việc này", liền
nói như sau: "Có sá gì việc tiểu tiết, nhỏ mọn này!
Vị Sa-môn này đặt quá nặng về cấm đoán, đoạn
giảm", và họ không chịu từ bỏ và gây lên bất mãn
chống Ta và chống những Tỷ-kheo muốn (thực
hành) học giới. Sự việc này, này Udayi, đối với họ
trở thành một trói buộc mạnh mẽ, một trói buộc vững
chắc, một trói buộc kiên cường, một trói buộc không
mục nát, một khúc gỗ to lớn.

 Nhưng này Udayi, một số Thiện gia nam tử, khi
được Ta nói: "Hãy từ bỏ sự việc này", liền nói như
sau: "Có sá gì sự từ bỏ việc tiểu tiết, nhỏ mọn này
mà Thế Tôn dạy chúng con phải đoạn trừ, bậc
Thiện Thệ, dạy chúng con phải từ bỏ!". Họ từ bỏ
sự việc ấy, và không gây lên bất mãn chống Ta và
chống các Tỷ-kheo muốn (thực hành) học giới.
Sau khi từ bỏ việc ấy, họ sống ít lăng xăng, lắng
dịu, tùy thuộc những người khác (bố thí), sống với
một tâm như con thú rừng. Này Udayi, như vậy
đối với các vị kia, sự trói buộc ấy không có chắc
mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự trói buộc ấy bị
mục nát, sự trói buộc ấy không có vững chắc.

Ví như, này Udayi, một con voi của vua, có ngà dài như cán cày, to lớn, thuộc loại giống tốt, lấy bãi

GIỚI LUẬT                                           202

chiến trường làm nhà, nếu bị trói buộc bởi sự trói
buộc bằng da nịt vững chắc, chỉ cần chuyển thân một
cách dễ dàng, sau khi cắt đứt, bứt đứt những trói
buộc ấy, có thể muốn đi chỗ nào nó muốn. Này
Udayi, nếu có ai nói như sau: "Con voi của vua có
ngà dài như một cán cày ấy, to lớn, thuộc loại giống
tốt, lấy bãi chiến trường làm nhà, nếu bị trói buộc
bởi sự trói buộc bằng da nịt vững chắc, chỉ cần
chuyển thân một cách dễ dàng, sau khi cắt đứt, bứt
đứt những trói buộc ấy, có thể muốn đi chỗ nào nó
muốn. Tuy vậy đối với con voi kia, sự trói buộc ấy
vững chắc, sự trói buộc ấy kiên cường, sự trói buộc
ấy không mục nát, một khúc gỗ to lớn". Này Udayi,
ai nói như vậy có phải nói một cách chơn chánh
không?

– Bạch Thế Tôn, không. Bạch Thế Tôn, con voi của vua có ngà dài như một cán cày ấy, to lớn, thuộc loại giống tốt, lấy bãi chiến trường làm nhà, nếu bị trói buộc bởi sự trói buộc bằng da nịt vững chắc, chỉ cần chuyển thân một cách dễ dàng, sau khi cắt đứt, bứt đứt những trói buộc ấy, có thể muốn đi chỗ nào nó muốn. Đối với con voi kia, sự trói buộc ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy không có kiên cường.

– Cũng vậy, này Udayi, ở đây có một số Thiện

GIỚI LUẬT                                          203

gia nam tử khi được Ta nói: "Hãy từ bỏ sự việc này",
liền nói như sau: "Có sá chi việc tiểu tiết, nhỏ mọn
này mà Thế Tôn dạy chúng con phải đoạn trừ, bậc
Thiện Thệ dạy chúng con phải từ bỏ! " Họ từ bỏ việc
ấy, và không gây lên bất mãn chống Ta và chống các
Tỷ-kheo muốn (thực hành) học giới. Sau khi từ bỏ
việc ấy, họ sống ít lăng xăng, lắng dịu, tùy thuộc
những người khác (bố thí), sống với một tâm như con
thú rừng. Này Udayi, như vậy đối với các vị kia sự
trói buộc ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu
ớt, sự trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy không
có vững chắc.

 Ví như, này Udayi, một người nghèo khổ, không
có vật sở hữu, khốn cùng, có một chòi ở hư nát,
mở toang cho quạ, không đẹp mắt chút nào, có
một giường nằm hư nát, không đẹp mắt chút nào,
các loại gạo lúa cất chứa trong một cái chum
không đẹp mắt chút nào, và một bà vợ không đẹp
mắt chút nào.

Người ấy thấy một Tỷ-kheo trong tịnh xá, tay chân lau rửa sạch sẽ, sau khi ăn buổi cơm ngon lành, đang ngồi trong bóng mát, hướng về tăng thượng tâm. Người ấy suy nghĩ: "An lạc thay, Sa-môn hạnh! Vô bệnh thay, Sa-môn hạnh! Vậy sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, ta hãy xuất gia, từ bỏ gia đình, sống

GIỚI LUẬT                                             204

không gia đình".

Nhưng người ấy không có thể từ bỏ cái chòi ở hư nát, mở toang cho quạ, không đẹp mắt chút nào, không có thể từ bỏ cái giường nằm hư nát, không đẹp mắt chút nào, không có thể từ bỏ các loại gạo lúa cất chứa trong một cái chum không đẹp mắt chút nào, không có thể từ bỏ bà vợ không đẹp mắt chút nào, để có thể sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

Này Udayi, nếu có ai nói như sau: "Người kia,
bị trói buộc bởi những trói buộc ấy không có thể từ
bỏ cái chòi ở hư nát... không có thể từ bỏ bà vợ không
đẹp mắt chút nào để có thể sau khi cạo bỏ râu tóc,
đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia
đình. Đối với người kia, sự trói buộc ấy không có
chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự trói buộc ấy bị
mục nát, sự trói buộc ấy không có vững chắc", thời
này Udayi, ai nói như vậy có phải nói một cách chân
chánh không?

– Bạch Thế Tôn, không. Người kia bị trói buộc bởi những trói buộc ấy không thể từ bỏ chòi ở hư nát, mở toang cho quạ, không đẹp mắt chút nào, không thể từ bỏ giường nằm hư nát không đẹp mắt chút nào, không thể từ bỏ các loại gạo lúa cất chứa trong một

GIỚI LUẬT                                           205

cái chum không đẹp mắt chút nào, không thể từ bỏ bà vợ không đẹp mắt chút nào, để có thể, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Đối với người kia, sự trói buộc ấy vững chắc, sự trói buộc ấy kiên cường, sự trói buộc ấy không mục nát, một khúc gỗ to lớn.

– Cũng vậy, này Udayi, ở đây, có một số người
ngu si khi được Ta nói ra: "Hãy từ bỏ việc này", liền
nói như sau: "Có sá gì sự việc tiểu tiết, nhỏ mọn này.
Vị Sa-môn này đặt quá nặng về cấm đoán, đoạn
giảm! " Và họ không chịu từ bỏ và gây lên bất mãn
chống Ta và chống những Tỷ-kheo muốn (thực
hành) học giới. Sự việc này, này Udayi, đối với họ,
trở thành một trói buộc mạnh mẽ, một trói buộc vững
chắc, một trói buộc kiên cường, một trói buộc không
mục nát, một khúc gỗ to lớn.

 Ví như, này Udayi, một gia chủ hay con người gia
chủ, giàu có, tài sản lớn, tiền của lớn, vô số vàng
bạc chất đống, vô số gạo thóc chất đống, vô số
ruộng nương chất đống, vô số đất đai chất đống,
vô số thê thiếp chất đống, vô số đầy tớ nam chất
đống, vô số nữ tỳ chất đống.

Vị này thấy một Tỷ-kheo trong một tinh xá, tay chân lau rửa sạch sẽ, sau khi ăn bữa cơm ngon lành,

GIỚI LUẬT                                            206

đang ngồi trong bóng mát, hướng về tăng thượng
tâm. Vị này suy nghĩ: "An lạc thay, Sa-môn hạnh!
Vô bệnh thay, Sa-môn hạnh! Vậy sau khi cạo bỏ râu
tóc, đắp áo cà-sa, ta hãy xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình".

Vị này có thể từ bỏ vô số vàng bạc chất đống,
có thể từ bỏ vô số gạo thóc chất đống, có thể từ bỏ
vô số ruộng nương chất đống, có thể từ bỏ vô số đất
đai chất đống, có thể từ bỏ vô số thê thiếp chất đống,
có thể từ bỏ vô số đầy tớ nam chất đống, có thể từ bỏ
vô số nữ tỳ chất đống.

Này Udayi, nếu có ai nói như sau: "Người gia
chủ hay con người gia chủ kia, bị trói buộc bởi những
trói buộc ấy, có thể từ bỏ vô số vàng bạc chất đống...
có thể từ bỏ vô số nữ tỳ chất đống để có thể sau khi
cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình,
sống không gia đình. Đối với người kia, sự trói buộc
ấy vững chắc, sự trói buộc ấy kiên cường, sự trói
buộc ấy không mục nát, một khúc gỗ to lớn". Này
Udayi, ai nói như vậy, có phải nói một cách chơn
chánh không?

– Bạch Thế Tôn, không. Người kia bị trói buộc bởi những trói buộc ấy có thể từ bỏ vô số vàng bạc chất đống, có thể từ bỏ vô số gạo thóc chất đống, có

GIỚI LUẬT                                             207

thể từ bỏ vô số ruộng nương chất đống, có thể từ bỏ
vô số đất đai chất đống, có thể từ bỏ vô số thê thiếp
chất đống, có thể từ bỏ vô số đầy tớ nam chất đống,
có thể từ bỏ vô số nữ tỳ chất đống, để có thể, sau khi
cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình,
sống không gia đình. Đối với người kia, sự trói buộc
ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc ấy yếu ớt, sự
trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy không có
vững chắc.

– Cũng vậy, này Udayi, ở đây, có một số Thiện
gia nam tử, khi được Ta nói: "Hãy từ bỏ việc này",
liền nói như sau: "Có sá chi sự việc tiểu tiết, nhỏ mọn
này mà Thế Tôn dạy chúng con phải đoạn trừ, bậc
Thiện Thệ dạy chúng con phải từ bỏ! " Họ từ bỏ sự
việc ấy, và không gây lên bất mãn chống Ta và chống
các Tỷ-kheo muốn (thực hành) học giới. Sau khi từ
bỏ sự việc ấy, họ sống ít lăng xăng, lắng dịu, tùy
thuộc những người khác (bố thí), sống với một
tâm như con thú rừng. Này Udayi, như vậy đối với
họ, sự trói buộc ấy không có chắc mạnh, sự trói buộc
ấy yếu ớt, sự trói buộc ấy bị mục nát, sự trói buộc ấy
không có vững chắc.

 Này Udayi, có bốn hạng người có mặt trên đời. Thế nào là bốn?

GIỚI LUẬT                                            208

 Ở đây, này Udayi, có người sống, hướng đến
sự đoạn trừ sanh y, sự từ bỏ sanh y. Nhưng
trong khi vị này sống hướng đến sự đoạn trừ
sanh y, sự từ bỏ sanh y, những tư niệm, tư duy
liên hệ đến sanh y hiện hành khởi lên. Vị này
chấp nhận chúng, không đoạn trừ chúng, không
từ bỏ chúng, không chấm dứt chúng, không
tiêu diệt chúng. Này Udayi, Ta nói: "Người này
bị trói buộc, không phải không bị trói buộc". Vì
sao vậy? Này Udayi, sự sai biệt về căn tánh
trong người này đã được Ta biết rõ.
 Nhưng ở đây, này Udayi, có người sống, hướng
đến sự đoạn trừ sanh y, sự từ bỏ sanh y. Nhưng
trong khi vị này sống hướng đến sự đoạn trừ
sanh y, sự từ bỏ sanh y, những tư niệm, tư duy
liên hệ đến sanh y hiện hành khởi lên. Nhưng
vị này không chấp nhận chúng, đoạn trừ chúng,
từ bỏ chúng, chấm dứt chúng, tiêu diệt chúng.
Này Udayi, Ta nói: "Người này bị trói buộc,
không phải không trói buộc". Vì sao vậy? Này
Udayi, sự sai biệt về căn tánh trong người này
đã được Ta biết rõ".
 Nhưng ở đây, này Udayi, có người sống, hướng
đến sự đoạn trừ sanh y, sự từ bỏ sanh y. Nhưng
trong khi vị này sống hướng đến sự đoạn trừ
sanh y, sự từ bỏ sanh y, các tư niệm điên đảo,

GIỚI LUẬT                                         209

các tư niệm, tư duy liên hệ đến sanh y, tùy lúc
tùy thời hiện hành khởi lên. Này Udayi, niệm
khởi lên chậm chạp và vị này đoạn trừ niệm ấy
một cách mau chóng, từ bỏ, chấm dứt, tiêu diệt
(niệm ấy). Này Udayi, ví như một người nhỏ
hai hay ba giọt nước vào một ấm nước đun sôi
cả ngày. Này Udayi giọt nước rơi một cách
chậm chạp nhưng bị tiêu diệt, tiêu mất một
cách mau chóng. Cũng vậy, này Udayi, có
người sống hướng đến sự đoạn trừ sanh y, sự
từ bỏ sanh y. Nhưng trong khi vị này sống
hướng đến sự đoạn trừ sanh y, sự từ bỏ sanh y,
các tư niệm điên đảo, các tư niệm, tư duy liên
hệ đến sanh y tùy lúc, tùy thời, hiện hành khởi
lên. Này Udayi, niệm khởi lên chậm chạp và vị
này đoạn trừ niệm ấy một cách mau chóng, từ
bỏ, chấm dứt, tiêu diệt (niệm ấy). Này Udayi,
Ta nói: "Người này cũng bị trói buộc, không
phải không bị trói buộc". Vì sao vậy? Này
Udayi, sự sai biệt về căn tánh trong người này
đã được Ta biết rõ.
 Nhưng ở đây, này Udayi, có người nghĩ rằng:
"Sanh y là nguồn gốc của đau khổ", sau khi biết
như vậy, vị ấy thành vô sanh y, giải thoát với
sự đoạn diệt sanh y. Này Udayi, Ta nói: "Người
này không bị trói buộc, không phải bị trói
buộc". Vì sao vậy? Này Udayi, sự sai biệt về

GIỚI LUẬT                                        210

căn tánh trong người này đã được Ta biết rõ.
 Này Udayi, có năm dục trưởng dưỡng này. Thế
nào là năm?
 Sắc do mắt nhận thức, khả ái, khả hỷ, khả lạc,
khả ý, kích thích lòng dục, hấp dẫn.
 Tiếng do tai nhận thức,...
 Hương do mũi nhận thức,...
 Vị do lưỡi nhận thức,...
 Xúc do thân cảm xúc, khả ái, khả hỷ, khả lạc,
khả ý, kích thích lòng dục, hấp dẫn.
Những pháp này, này Udayi, là năm dục trưởng
dưỡng.
Này Udayi, phàm có lạc gì, hỷ gì khởi lên, do
duyên năm dục trưởng dưỡng này, lạc hỷ ấy được
gọi là dục lạc, ô uế lạc, phàm phu lạc, phi Thánh lạc,
không nên thực hiện, không nên tu tập, không nên
làm cho sung mãn. Ta nói rằng lạc ấy đáng phải sợ
hãi.
Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo ly dục, ly bất thiện
pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ
lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Diệt tầm và tứ, vị
ấy chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc

GIỚI LUẬT                                           211

do định sanh, không tầm, không tứ, nội tỉnh nhứt
tâm,... (như trên)... Thiền thứ ba... chứng và trú
Thiền thứ tư. Như vậy được gọi là yếm ly lạc, độc
trú lạc, tịch tịnh lạc, chánh giác lạc, cần phải thực
hiện, cần phải tu tập, cần làm cho sung mãn. Ta nói
rằng lạc ấy không đáng sợ hãi.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo ly dục... (như
trên)... chứng và trú Thiền thứ nhất. Thiền
này, này Udayi, Ta nói rằng ở trong tình
trạng dao động. Và ở đây, cái gì dao động? Ở
đây, chính là tầm tứ chưa đoạn diệt, chính tầm
tứ này ở trong tình trạng dao động.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ...
chứng và trú Thiền thứ hai. Các Thiền này, này
Udayi, Ta nói rằng ở trong tình trạng dao động.
Và ở đây, cái gì dao động? Ở đây chính là hỷ
lạc chưa được đoạn diệt, chính hỷ lạc này ở
trong tình trạng dao động.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo ly hỷ... chứng và
trú Thiền thứ ba. Thiền này, này Udayi, Ta nói
ở trong tình trạng dao động? Và ở đây cái gì
dao động? Ở đây, chính là xả lạc chưa được
đoạn diệt, chính xả lạc này ở trong tình trạng
dao động.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo xả lạc và xả khổ...

GIỚI LUẬT                                          212

(như trên)... chứng và trú Thiền thứ tư. Thiền
này, này Udayi, Ta nói là không ở trong tình
trạng dao động.
 Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo ly dục, ly bất thiện
pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái
hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ.
 Thiền thứ nhất này, này Udayi, Ta nói: "Chưa
được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi", Ta
nói: "Hãy vượt qua đi". Và này Udayi, vị ấy
cần vượt qua cái gì? Ở đây, này Udayi, Tỷ-
kheo diệt tầm và tứ... (như trên)... chứng và trú
Thiền thứ hai, đây là điều vị ấy cần vượt qua.
 Thiền thứ hai này, này Udayi, Ta nói: "Chưa
được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi", Ta
nói: "Hãy vượt qua đi". Và này, Udayi, vị ấy
cần vượt qua cái gì? Ở đây, này Udayi, Tỷ-
kheo ly hỷ... (như trên)... chứng và trú Thiền
thứ ba, đây là điều vị ấy cần vượt qua.
 Thiền thứ ba này, này Udayi, Ta nói: "Chưa
được hoàn toàn, Ta nói: "Hãy từ bỏ đi", Ta nói:
"Hãy vượt qua đi". Và này Udayi, vị ấy cần
vượt qua cái gì? Ở đây, này Udayi, Tỷ-kheo xả
lạc... (như trên)... chứng và trú Thiền thứ tư.
Đây là điều vị ấy cần phải vượt qua.

GIỚI LUẬT                                          213

 Thiền thứ tư này, này Udayi, Ta nói: "Chưa
được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi", Ta
nói: "Hãy vượt qua đi" Và này Udayi, vị ấy cần
phải vượt qua cái gì? Ở đây, này Udayi, Tỷ-
kheo vượt lên mọi sắc tưởng, diệt trừ mọi
chướng ngại tưởng, không tác ý đối với di
tưởng, Tỷ-kheo nghĩ rằng: "Hư không là vô
biên", chứng và trú Không vô biên xứ. Đây là
điều vị ấy cần phải vượt qua.
 Thiền Không vô biên xứ này, này Udayi, Ta
nói: "Chưa được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ
bỏ đi", Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và này
Udayi, Tỷ-kheo vượt lên mọi Hư không vô
biên xứ, nghĩ rằng: "Thức là vô biên", chứng
và trú Thức vô biên xứ. Đây là điều vị ấy cần
phải vượt qua.
 Thiền Thức vô biên xứ này, này Udayi, Ta nói:
"Chưa được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi",
Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và này Udayi, Tỷ-
kheo vượt lên mọi Thức vô biên xứ, nghĩ rằng:
"Không có vật gì", chứng và trú Vô sở hữu xứ.
Đây là điều vị ấy cần phải vượt qua.
 Thiền Vô sở hữu xứ này, này Udayi, Ta nói:
"Chưa được hoàn toàn", Ta nói: "Hãy từ bỏ đi",
Ta nói: "Hãy vượt qua đi". Và này Udayi, Tỷ-

GIỚI LUẬT                                       214

kheo vượt lên mọi Vô sở hữu xứ, chứng và trú
Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Đây là điều vị ấy
cần phải vượt qua.
 Thiền Phi tưởng phi phi tưởng xứ này, này
Udayi, Ta nói: "Chưa được hoàn toàn", Ta nói:
"Hãy từ bỏ đi", Ta nói: "Hãy vượt qua đi".
Và này Udayi, Tỷ-kheo vượt lên mọi Phi tưởng
phi phi tưởng xứ, chứng và trú Diệt thọ tưởng.
Đây là điều vị ấy cần phải vượt qua.
 Chính vì (Diệt thọ tưởng định) này, này Udayi,
mà Ta nói sự đoạn diệt của Phi tưởng phi phi
tưởng xứ.
 Này Udayi, Ông có thấy chăng, có kiết sử gì, nhỏ
hay lớn mà Ta chưa nói đến sự đoạn diệt?
– Bạch Thế Tôn, không.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Udayi hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn giảng.

GIỚI LUẬT                                       215

30    Đem lại vô phước cho nhiều người - Kinh VÔ PHẠM – Tăng I, 43

VÔ PHẠM – Tăng I, 43

1. Những Tỷ-kheo nào, nêu rõ không phạm là có
phạm, những Tỷ-kheo ấy, với sở hành như vậy, đưa
lại bất hạnh cho đa số, không an lạc cho đa số, không
lợi ích cho đa số, đưa lại bất hạnh, đau khổ cho chư
Thiên và loài Người, và hơn nữa, này các Tỷ-kheo,
những Tỷ-kheo ấy, tạo điều vô phước và khiến cho
diệu pháp biến mất.

2. (Như số 1 trên, chỉ thế vào: nêu rõ có phạm là không phạm)...

3-10 Những Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, nêu rõ:

- Tội nhẹ là tội nặng....
- Tội nặng là tội nhẹ...
- Tội thô trọng là tội không thô trọng...
- Tội không thô trọng là tội thô trọng...
- Tội có dư tàn là tội không dư tàn...
- Tội không dư tàn là tội có dư tàn...
- Tội có thể sám hối là tội không có thể sám hối...
- Tội không có thể sám hối là tội có thể sám hối.

GIỚI LUẬT                                          216

Những Tỷ-kheo ấy, với sở hành như vậy, đưa lại bất
hạnh cho đa số, không an lạc cho đa số, bất lợi cho
đa số, đưa lại bất hạnh đau khổ cho chư Thiên và loài
Người. Và hơn thế nữa, này các Tỷ-kheo, những Tỷ-
kheo ấy, tạo điều vô phước và khiến cho diệu pháp
biến mất.

11. Những Tỷ-kheo nào, nêu rõ không phạm tội là
không phạm tội. Những Tỷ-kheo ấy, với sở hành như
vậy đưa lại hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, lợi
ích cho đa số, đưa lại hạnh phúc an lạc cho chư Thiên
và loài Người. Và hơn nữa, này các Tỷ-kheo, những
Tỷ-kheo ấy tạo điều phước đức và khiến cho diệu
pháp được an trú.

12. (Như số 11, chỉ thế vào: nêu rõ phạm tội là phạm tội)...

13-20. Những Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, nêu rõ:

- Tội nhẹ là tội nhẹ...
- Tội nặng là tội nặng...
- Tội thô trọng là tội thô trọng...
- Tội không thô trọng là tội không thô trọng…
- Tội có dư tàn là tội có dư tàn...
- Tội không dư tàn là tội không dư tàn...
- Tội có thể sám hối là tội có thể sám hối...

GIỚI LUẬT                                           217

- Tội không có thể sám hối là tội không có thể sám hối.

Những Tỷ-kheo ấy, với sở hành như vậy, đưa lại
hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, lợi ích cho đa
số, đem lại hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên và loài
Người. Và hơn nữa, này các Tỷ-kheo, những Tỷ-
kheo ấy tạo điều phước đức và khiến cho diệu pháp
được an trú.

GIỚI LUẬT                                          218

31    Kinh TIKANNA – Tăng I, 291

TIKANNA – Tăng I, 291
1-6
1. Rồi Bà-la-môn Tikanna đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, nói lên với Thế Tôn … Ngồi xuống một bên,
Bà-la-môn Tikanna, trước mặt Thế Tôn, tán thán các
bậc Bà-la-môn có đầy đủ ba minh.
- Phải, này Bà-la-môn, họ là các bậc có ba minh.
Phải, các Bà-la-môn có ba minh. Cho đến như thế
nào, này Bà-la-môn, các Bà-la-môn diễn tả ba minh
của các Bà-la-môn?
- Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, vị Bà-la-môn thiện
sanh cả từ mẫu và phụ hệ, huyết thống thanh tịnh cho
đến bảy đời tổ phụ, không bị một vết nhơ nào, không
bị một dèm pha nào về vấn đề huyết thống thọ sanh,
nhà phúng tụng, nhà trì chú, thông hiểu ba tập Veda
với danh nghĩa, lễ nghi, ngữ nguyên, chú giải và các
cổ truyện là thứ năm, thông hiểu ngữ pháp và văn
phạm, biện tài về thuận thế (tự nhiên học) và tướng
của các vị đại nhân. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama,
các vị Bà-la-môn diễn tả ba minh các vị Bà-la-môn.
- Thật là khác, này Bà-la-môn, các Bà-la-môn diễn
tả ba minh của các Bà-la-môn. Thật là khác ba minh
trong Luật của bậc Thánh.

GIỚI LUẬT                                         219

- Như thế nào, thưa Tôn giả Gotama, là ba minh
trong giới luật của bậc Thánh? Lành thay, nếu Tôn
giả Gotama thuyết pháp cho chúng tôi về ba minh
trong Luật của bậc Thánh.
- Vậy Bà-la-môn hãy nghe và khéo tác ý, ta sẽ giảng.
2. -Thưa vâng, Tôn giả.
Bà-la-môn Tikanna vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói
như sau:
- Ở đây, này Bà-la-môn, Tỷ-kheo ly dục, ly các pháp
ác, bất thiện, chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất,
một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm với tứ.
Làm cho tịnh chỉ tầm và tứ, vị ấy chứng đạt và an trú
Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh,
không tầm không tứ, nội tĩnh, nhất tâm. Ly hỷ, trú
xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các
bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, vị ấy chứng đạt và
an trú Thiền thứ ba. Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm
thọ trước, vị ấy chứng đạt và an trú Thiền thứ tư,
không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh.
3.- Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm,
không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững
chắc, bình thản như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm
đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá
khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời,
mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời,
năm mươi đời, một trăm đời, hai trăm đời, một ngàn

GIỚI LUẬT                                           220

đời, một trăm ngàn đời nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp nhiều hoại và thành kiếp. Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sanh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ra ở đây." Như vậy, vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ, cùng với các nét đại cương và các nét chi tiết. Đây là minh thứ nhất đã đạt được, vô minh diệt, minh khởi, bóng tối diệt, ánh sáng sanh, đối với vị an trú không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần. 4.- Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, vị Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng sanh. Vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và cái chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của họ. Các chúng sanh này làm những ác hạnh về thân, ngữ, ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú đọa

GIỚI LUẬT                                           221

xứ, địa ngục. Còn những chúng sanh này làm những thiện hạnh về thân, ngữ, ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên cõi thiện, cõi trời, cõi đời này. Như vậy, vị ấy với Thiên nhãn, thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của họ. Đây là minh thứ hai đã đạt được, vô minh diệt, minh khởi, bóng tối diệt, ánh sáng sanh, đối với vị an trú không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần. 5.- Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy biết như thật: "Đây là Khổ", biết như thật: "Đây là nguyên nhân của Khổ", biết như thật: "Đây là Khổ diệt", biết như thật: "Đây là con Đường đưa đến Khổ diệt", biết như thật: "Đây là những lậu hoặc", biết như thật: "Đây là nguyên nhân các lậu hoặc", biết như thật: "Đây là sự diệt trừ các lậu hoặc", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ hiểu biết như vậy, nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã

GIỚI LUẬT                                           222

thành, việc cần làm đã làm, sau đời hiện tại, không
có đời sống nào khác nữa". Đây là minh thứ ba đã
đạt được, vô minh diệt, minh khởi, bóng tối diệt, ánh
sáng sanh, đối với vị an trú không phóng dật, nhiệt
tâm, tinh cần.
6. Giới hạnh không cao thấp,
Khôn khéo và thiền tịnh,
Với tâm được chinh phục,
Nhứt tâm, khéo định tĩnh,
Bậc trí đoạn mê ám,
Ba minh, diệt tử thần,
Vị ấy được tôn xưng,
Đại hành cho Trời Người,
Bậc "Đoạn tận tất cả",
Đầy đủ cả ba minh
An trú không mê vọng,
Đức Phật, bậc Giác Ngộ,
Bậc chứng thân tối hậu,
Chúng lễ Gotama.

Ai biết được đời trước,
Thấy Thiên giới, đọa giới,
Vị ấy là đạo sĩ,
Đoạn sanh, đạt thắng trí
Vị Bà-la-môn nào,
Chứng được ba minh này,
Ta gọi là ba minh

GIỚI LUẬT                                          223

Không như thường được gọi.
Như vậy, này Bà-la-môn, là ba minh trong Luật của
bậc Thánh.
- Thật khác, thưa Tôn giả Gotama, là ba minh của
các Bà-la-môn! Thật khác là ba minh trong Luật của
bậc Thánh! Và thưa Tôn giả Gotama, người có được
ba minh của các Bà-la-môn không sánh bằng một
phần mười sáu của vị chứng ba minh trong Luật của
bậc Thánh.

GIỚI LUẬT                                       224
