Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 221 - Mạt Pháp
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 221

MẠT PHÁP Chịu trách nhiệm chính tả: TÂM MINH ANH

221

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC

DẪN NHẬP .............................................................4

1     4 nguyên nhân - Kinh LUẬT CỦA BẬC THIỆN THỆ – Tăng II, 94 ...........................................10 2     5 nguyên nhân - Kinh DIỆU PHÁP HỖN LOẠN 1 – Tăng II, 598 ..............................................15 3     5 nguyên nhân - Kinh SỢ HÃI TRONG TƯƠNG LAI 3 – Tăng II, 479 .......................24 4     5 nguyên nhân - Kinh SỢ HÃI TRONG TƯƠNG LAI 4 – Tăng II, 484 .......................29 5     Do Người tu Sống nhu nhược, hưởng thụ - Kinh Cỏ Rơm – Tương II, 467 ................................33 6     Do Người tu Sống phóng dật, buông lung - Kinh PHẨM PHI PHÁP 1 – Tăng I, 36 ..................35 7     Do Nói sai lệch về Giới luật - Kinh VÔ PHẠM – Tăng I, 43 .....................................................38 8     Do Nói sai lệch về Đức Phật và lời Phật dạy - Kinh PHI PHÁP – Tăng I, 39 .........................41 9     Do Nắm giử sai lạc Kinh điển và những văn tự thích ứng - Kinh ĐẤT – Tăng I, 118 ..............45

MẠT PHÁP                                                               1

10 Do Thêm bớt vào Chánh pháp - Kinh Cái Chốt Trống – Tương II, 466 ....................................46 11 Do Vì không tu tập 4 niệm xứ - Kinh Trú – Tương V, 269 ..................................................48 12 Do Văn cú bị đảo ngược và Ý nghĩa bị hiểu lầm - Kinh CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102 ........54 13 Do Vị trưởng lão có Tri kiến điên đảo - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng II, 493 ......................56 14 Do không tôn trọng 5 pháp - Kinh KIMBILA – Tăng II, 707.....................................................60 15 Do không tôn trọng 6 pháp - Kinh TÔN GIẢ KIMBILA – Tăng III, 97 ................................62 16 Do không tôn trọng 7 pháp - Kinh KIMBILA – Tăng III, 394 ...................................................64 17 Chánh pháp tồn tại 500 năm - Kinh MAHÀPAJÀPATÌ GOTAMÌ – Tăng III, 649 .........................................................................66 18 Hiểu sai chánh pháp - Kinh VÍ DỤ CON RẮN – 22 Trung I, 295 ............................................76 19 Hiểu sai chánh pháp - ĐẠI Kinh ĐOẠN TẬN ÁI – 38 Trung I, 559 .....................................106

MẠT PHÁP                                                                   2

20 Hiểu sai về bậc Alahán - Ác tà kiến - Kinh Yamaka – Tương III, 199 .............................141 21 Thật và giả mạo Chánh pháp - Kinh CHE GIẤU – Tăng I, 516 .................................................153 22 Thật và giả mạo Chánh pháp - Kinh PHÁP TÓM TẮT – Tăng III, 660 .....................................155 23 Thật và giả mạo Chánh pháp - Kinh THÔNG ĐIỆP – Tăng III, 479 ....................................157 24 Thật và giả mạo Chánh pháp - Kinh Tượng Pháp – Tương II, 384 .............................................159

MẠT PHÁP                                                          3

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

MẠT PHÁP                                                 4

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

MẠT PHÁP                                                5

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

MẠT PHÁP                                                6

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

MẠT PHÁP                                               7

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

MẠT PHÁP                                                   8

MẠT PHÁP   9

1     4 nguyên nhân - Kinh LUẬT CỦA BẬC THIỆN THỆ – Tăng II, 94

LUẬT CỦA BẬC THIỆN THỆ – Tăng II, 9

1. - Này các Tỷ-kheo, khi bậc Thiện Thệ hay Luật
của Thiện Thệ an trú ở đời là vì hạnh phúc cho quần
chúng, vì an lạc cho quần chúng, vì lòng thương
tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho
chư Thiên và loài Người.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Thiện Thệ?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Như Lai có mặt ở đời,
Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế
Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu,
Thiên Nhân sư, Phật, Thế Tôn. Này các Tỷ-kheo, đây
là bậc Thiện Thệ.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Luật của bậc Thiện Thệ?

Vị ấy thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có
nghĩa, có văn, nói lên Phạm hạnh, hoàn toàn đầy đủ
trong sạch. Này các Tỷ-kheo, đây là Luật của bậc
Thiện Thệ.

MẠT PHÁP                                            10

Này các Tỷ-kheo, khi bậc Thiện Thệ hay Luật của
Thiện Thệ an trú ở đời là vì hạnh phúc cho quần
chúng, vì an lạc cho quần chúng, vì lòng thương
tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho
chư Thiên và loài Người.

3. Có bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp hỗn loạn. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo học thuộc lòng kinh, được lãnh thọ sai lầm, với văn cú sắp đặt bị đảo lộn. Do văn cú bị sắp đặt đảo lộn nên nghĩa lý bị hướng dẫn sai lạc. Này các Tỷ-kheo, đây là pháp thứ nhất đưa đến Diệu pháp hỗn loạn và biến mất.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo là những người khó nói, thành tựu với những pháp khiến cho trở thành khó nói, khó kham nhẫn. Họ không kính trọng lời giáo giới. Này các Tỷ-kheo, đây là pháp thứ hai đưa đến Diệu pháp hỗn loạn và biến mất.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các Tỷ-kheo
nghe nhiều, thông hiểu các tập A-hàm, bậc trì Pháp,
trì Luật, trì toát yếu. Các vị ấy không nói lại kinh cho
người khác một cách cẩn thận. Khi họ mệnh chung,
kinh bị cắt đứt tại gốc rễ, không có chỗ ý cứ. Này các
Tỷ-kheo, đây là pháp thứ ba đưa đến Diệu pháp hỗn
loạn và biến mất.

MẠT PHÁP                                              11

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Trưởng lão Tỷ-kheo
là những vị sống đầy đủ, lười biếng, dẫn đầu về đọa
lạc, bỏ rơi gánh nặng sống viễn ly, không cố gắng
tinh tấn để đạt được những gì chưa đạt được, để
chứng đắc những gì chưa chứng đắc, để chứng ngộ
những gì chưa chứng ngộ. Và những thế hệ sau tiếp
nối theo tà kiến của họ. Thế hệ ấy cũng sống đầy đủ,
lười biếng, dẫn đầu về đọa lạc, bỏ rơi gánh nặng
sống viễn ly, không cố gắng tinh tấn để đạt được
những gì chưa đạt được, để chứng đắc những gì
chưa chứng đắc, để chứng ngộ những gì chưa chứng
ngộ. Này các Tỷ-kheo, đây là pháp thứ tư đưa đến
Diệu pháp hỗn loạn và biến mất.

7. Này các Tỷ-kheo, có bốn pháp này đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn và không biến mất. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo học thuộc lòng
kinh được khéo lãnh thọ, với văn cú sắp đặt đúng
đắn. Do văn cú được sắp đặt đúng đắn, nên nghĩa lý
được hướng dẫn đúng đắn. Này các Tỷ-kheo, đây là
pháp thứ nhất đưa đến Diệu pháp không hỗn loạn và
không biến mất.

8. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo là những người dễ nói, thành tựu với những pháp khiến cho trở thành dễ nói, kham nhẫn. Họ kính trọng những

MẠT PHÁP                                          12

lời giáo giới. Này các Tỷ-kheo, đây là pháp thứ hai đưa đến Diệu pháp không hỗn loạn và không biến mất.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các Tỷ-kheo
nghe nhiều, thông hiểu các tập A-hàm, bậc trì Pháp,
trì Luật, trì toát yếu. Các vị ấy nói lại kinh cho người
khác một cách cẩn thận. Khi họ mệnh chung, kinh
không bị cắt đứt tại gốc rễ, có chỗ ý cứ. Này các Tỷ-
kheo, đây là pháp thứ ba đưa đến Diệu pháp không
hỗn loạn và không biến mất.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Trưởng lão Tỷ-
kheo không là những vị sống đầy đủ, không lười
biếng, không dẫn đầu về đọa lạc, không bỏ rơi gánh
nặng sống viễn ly, cố gắng, tinh tấn để đạt được
những gì chưa đạt được, để chứng đắc những gì
chưa chứng đắc, để chứng ngộ những gì chưa chứng
ngộ. Và những thế hệ sau tiếp nối theo chánh kiến
của họ. Thế hệ ấy không sống đầy đủ, không lười
biếng, không dẫn đầu về đọa lạc, không bỏ rơi gánh
nặng sống viễn ly, cố gắng, tinh tấn để đạt được
những gì chưa đạt được, để chứng đắc những gì
chưa chứng đắc, để chứng ngộ những gì chưa chứng
ngộ. Này các Tỷ-kheo, đây là pháp thứ tư đưa đến
Diệu pháp không hỗn loạn và không biến mất.

MẠT PHÁP                                              13

Này các Tỷ-kheo, bốn pháp này đưa đến diệu pháp được an trú, không bị hỗn loạn, không biến mất.

MẠT PHÁP                                     14

2       5 nguyên nhân - Kinh DIỆU PHÁP HỖN LOẠN 1 – Tăng II, 598

DIỆU PHÁP HỖN LOẠN 1 – Tăng II, 598

1. - Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp hỗn loạn, biến mất.

2. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Các Tỷ-kheo không cẩn trọng nghe pháp;
- Không cẩn trọng học thuộc lòng pháp;
- Không cẩn trọng thọ trì pháp;
- Không cẩn trọng quan sát ý nghĩa các pháp
được thọ trì;
- Không cẩn trọng thực hành pháp và tùy pháp
sau khi hiểu ý nghĩa và hiểu pháp.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp hỗn loạn, biến mất.

3. - Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn, không biến mất.

4. Thế nào là năm?

MẠT PHÁP                                      15

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo không thuyết pháp một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Đây là pháp thứ hai, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp hỗn loạn và biến mất.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo không để
cho các người khác nói pháp một cách rộng rãi như
đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Đây là
pháp thứ ba, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp hỗn
loạn và biến mất.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo không có
đọc tụng pháp một cách rộng rãi như đã được nghe,
như đã được học thuộc lòng. Đây là pháp thứ tư, này
các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp hỗn loạn và biến
mất.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo với tâm
không tùy tầm, không tùy tứ, với ý không tùy quán
pháp như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng.
Đây là pháp thứ năm, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu
pháp hỗn loạn và biến mất.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp hỗn loạn, biến mất.

MẠT PHÁP                                          17

7. Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, không đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn, không biến mất. Thế nào là năm?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo học thuộc
lòng Khế kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng tụng,
Không hỏi tự nói, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng
hữu pháp, Trí giải hay Phương quảng. Đây là pháp
thứ nhất, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp an trú,
không hỗn loạn, không biến mất.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo thuyết
pháp một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã
được học thuộc lòng. Đây là pháp thứ hai, này các
Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn
và không biến mất.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo để cho
các người khác nói pháp một cách rộng rãi như đã
được nghe, như đã được học thuộc lòng. Đây là pháp
thứ ba, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp được an
trú, không hỗn loạn và không biến mất.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo được đọc
tụng pháp một cách rộng rãi như đã được nghe, như
đã được học thuộc lòng. Đây là pháp thứ tư, này các
Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn
và không biến mất.

MẠT PHÁP                                          18

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo với tùy
tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được nghe,
như đã được học thuộc lòng. Đây là pháp thứ năm,
này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp an trú, không
hỗn loạn, không biến mất.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn, không biến mất.

DIỆU PHÁP HỖN LOẠN 3 – Tăng II, 602

1. - Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp hỗn loạn, biến mất. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo học thuộc
lòng kinh điển bị nắm giữ sai lạc, với những văn cú
đặt sai lầm. Này các Tỷ-kheo, với văn cú sai lầm, ý
nghĩa bị hướng dẫn sai lạc. Đây là pháp thứ nhất, này
các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp hỗn loạn và biến
mất.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo là những người khó nói, đầy đủ những tánh khiến họ trở thành khó nói, khó kham nhẫn, không cung kính đón nhận khi được giảng dạy. Đây là pháp thứ hai, này các Tỷ- kheo, khiến diệu pháp hỗn loạn và biết mất.

MẠT PHÁP                                           19

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các Tỷ-kheo
nghe nhiều Thánh giáo được trao truyền, là bậc trì
Pháp, trì Luật, trì Toát yếu. Các vị ấy không cẩn
trọng để cho các người khác nói pháp. Do duyên này
của họ, Khế kinh như bị đứt gốc, không còn là chỗ
nương tựa. Đây là pháp thứ ba, này các Tỷ-kheo, đưa
đến diệu pháp hỗn loạn và biến mất.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo trưởng lão là những vị sống đầy đủ, biếng nhác, dẫn đầu trong thối đọa, từ bỏ gánh nặng viễn ly, không có hăng hái tinh tấn để chứng đạt những gì chưa chúng đạt, chứng đắc những gì chưa chứng đắc, chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ. Và quần chúng về sau sẽ đi theo tri kiến của họ. Họ cũng sẽ trở thành những người sống đầy đủ, biếng nhác, dẫn đầu trong thối đọa, từ bỏ gánh nặng viễn ly, sẽ không hăng hái tinh tấn để chứng đạt những gì chưa chúng đạt, chứng đắc những gì chưa chứng đắc, chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ. Đây là pháp thứ tư, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp hỗn loạn và biến mất.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, chúng Tăng bị chia rẽ. Khi chúng Tăng bị chia rẽ, này các Tỷ-kheo, có sự mắng nhiếc lẫn nhau, có sự đấu khẩu lẫn nhau, có sự tẩn xuất lẫn nhau. Ai không có tịnh tín không tìm được tịnh tín, và những ai có tịnh tín có thể đổi khác.

MẠT PHÁP                                             20

Đây là pháp thứ năm, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp hỗn loạn và biến mất.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp hỗn loạn, biến mất.

7. Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn, không biến mất. Thế nào là năm?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo học thuộc
lòng kinh điển bị nắm giữ tốt đẹp, với những văn cú
được phối trí chơn chánh và ý nghĩa được hướng dẫn
chơn chánh. Đây là pháp thứ nhất, này các Tỷ-kheo,
đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn, không biết
mất.

9. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo là những
người dễ nói, dễ kham nhẫn, cung kính đón nhận khi
được giảng dạy. Đây là pháp thứ hai, này các Tỷ-
kheo, đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn,
không biến mất.

10. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, đối với các Tỷ-kheo nghe nhiều Thánh giáo được trao truyền, là bậc trì Pháp, trì Luật, trì Toát yếu. Các vị ấy cẩn trọng để cho các người khác nói pháp. Do duyên này của họ, kinh điển không bị đứt gốc, là chỗ nương tựa. Đây là

MẠT PHÁP                                          21

pháp thứ ba, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn, không biến mất.

11. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo trưởng
lão không sống đầy đủ, không biếng nhác, từ bỏ gánh
nặng đọa lạc, dẫn đầu trong đời sống viễn ly, hăng
hái tinh tấn để chứng đạt những gì chưa chúng đạt,
chứng đắc những gì chưa chứng đắc, chứng ngộ
những gì chưa chứng ngộ. Và quần chúng về sau sẽ
đi theo tri kiến của họ. Họ cũng sẽ trở thành những
người không sống đầy đủ, không biếng nhác, dẫn đầu
trong đời sống viễn ly, từ bỏ gánh nặng đọa lạc, hăng
hái tinh tấn để chứng đạt những gì chưa chúng đạt,
chứng đắc những gì chưa chứng đắc, chứng ngộ
những gì chưa chứng ngộ. Đây là pháp thứ tư, này
các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn
loạn, không biến mất.

12. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, chúng Tăng hòa hợp, hoan hỷ, không tranh luận, cùng một giáo lý, sống an ổn. Khi chúng Tăng hòa hợp, này các Tỷ-kheo, không có sự mắng nhiếc lẫn nhau, không có sự đấu khẩu lẫn nhau, không có sự thanh trừng lẫn nhau không có sự tẩn xuất lẫn nhau. Ai không có tịnh tín tìm được tịnh tín, và những ai có tịnh tín không có đổi khác. Đây là pháp thứ năm, này các Tỷ-kheo, đưa

MẠT PHÁP                                           22

đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn, không biến mất.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn, không biến mất.

MẠT PHÁP                                      23

3     5 nguyên nhân - Kinh SỢ HÃI TRONG TƯƠNG LAI 3 – Tăng II, 479

SỢ HÃI TRONG TƯƠNG LAI 3 – Tăng II, 479

1. - Có năm sợ hãi về tương lai này, này các Tỷ-
kheo, nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong
tương lai. Các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng,
sau khi rõ biết, cần phải tinh tấn đoạn trừ chúng. Thế
nào là năm?

2. Này các Tỷ-kheo, sẽ có những vị Tỷ-kheo trong tương lai, thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập. Do thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập, nếu họ thọ đại giới cho các người khác, họ sẽ không có thể huấn luyện trong tăng thượng giới, trong tăng thượng tâm, trong tăng thượng tuệ. Các người ấy sẽ trở thành những người thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập. Do thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập, họ sẽ thọ đại giới cho các người khác, họ không có thể huấn luyện trong tăng thượng giới, trong tăng thượng tâm, trong tăng thượng tuệ. Các người ấy sẽ trở thành những người

MẠT PHÁP                                            24

thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu
tập, tuệ không tu tập. Như vậy, này các Tỷ-kheo, do
Pháp ô nhiễm, nên Luật bị ô nhiễm; do Luật ô nhiễm,
nên Pháp bị ô nhiễm.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ nhất về tương lai,
nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong tương
lai; các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng. Sau
khi hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn để
đoạn trừ chúng.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo trong
tương lai sẽ trở thành những người thân không tu tập,
giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập,
họ làm y chỉ sư cho các người khác. Họ không có
thể huấn luyện trong tăng thượng giới, trong tăng
thượng tâm, trong tăng thượng tuệ. Những người ấy
sẽ trở thành những người thân không tu tập, giới
không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập. Các
người ấy, do thân không tu tập, giới không tu tập,
tâm không tu tập, tuệ không tu tập, lại làm y chỉ sư
cho những người khác, họ không có thể huấn luyện
trong tăng thượng giới, trong tăng thượng tâm, trong
tăng thượng tuệ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, do Pháp
ô nhiễm, nên Luật bị ô nhiễm. Do Luật ô nhiễm, nên
Pháp bị ô nhiễm.

MẠT PHÁP                                            25

Này các Tỷ-kheo, đây là sự sợ hãi thứ hai về tương
lai, nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong
tương lai, các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng.
Sau khi hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn
để đoạn trừ chúng.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo trong
tương lai sẽ trở thành những người thân không tu tập,
giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập.
Do thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không
tu tập, tuệ không tu tập, khi họ thuyết về Thắng
pháp hay về Quảng thuyết (Trí giải luận), họ rơi
vào hắc pháp, không có thể giác ngộ rõ ràng. Này
các Tỷ-kheo, đây là do ô nhiễm Pháp, nên sanh ô
nhiễm Luật; do ô nhiễm Luật, nên sanh ô nhiễm
Pháp.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ ba về tương lai,
nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong tương
lai, các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng. Sau
khi hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn để
đoạn tận chúng.

5. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, sẽ có những Tỷ-kheo trong tương lai thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập. Do thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập, đối với các kinh tạng do Như Lai tuyên

MẠT PHÁP                                            26

thuyết, thâm sâu, ý nghĩa sâu kín, siêu thế, liên hệ đến không, khi các kinh ấy được thuyết giảng, họ không có nghe, họ không có lắng tai, họ không an trú tâm liễu giải, họ không nghĩ rằng các kinh ấy cần phải học tập, cần phải học thuộc lòng. Còn những kinh điển do các thi sĩ làm, những bài thi, với những chữ văn hoa, với những câu văn hoa, thuộc ngoại điển do các đệ tử thuyết, trong khi các kinh ấy được thuyết giảng, họ sẽ lắng nghe, họ sẽ lóng tai, họ an trú tâm liễu giải. Các pháp ấy, họ sẽ nghĩ cần phải học tập, cần phải học thuộc lòng. Này các Tỷ-kheo, đây là do Pháp ô nhiễm, nên Luật ô nhiễm; do Luật ô nhiễm, nên Pháp ô nhiễm.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ tư về tương lai,
nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong tương
lai, các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng. Sau
khi hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn để
đoạn tận sợ hãi ấy.

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, sẽ có những Tỷ-kheo trong tương lai thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập. Do thân không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không tu tập nên các trưởng lão Tỷ-kheo sẽ sống đầy đủ, biếng nhác dẫn đầu trong thối đọa, từ bỏ gánh nặng viễn ly, không có hăng hái tinh tấn để chứng

MẠT PHÁP                                           27

đạt những gì chưa chứng đạt, để chứng đắc những gì
chưa chứng đắc, để chứng ngộ những gì chưa chứng
ngộ. Và quần chúng về sau sẽ đi theo tà kiến của họ.
Họ sẽ trở thành những người sống đầy đủ, biếng
nhác, dẫn đầu trong thối đọa, từ bỏ gánh nặng, viễn
ly, sẽ không hăng hái tinh tấn để chứng đạt những gì
chưa chứng đạt, để chứng đắc những gì chưa chứng
đắc, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ. Như
vậy, này các Tỷ-kheo, do nhiễm ô về Pháp, đưa đến
nhiễm ô về Luật; do nhiễm ô về Luật, đưa đến nhiễm
ô về Pháp.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ năm về tương lai,
hiện nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong
tương lai, các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng.
Sau khi hoàn toàn rõ biết, cần phải tinh tấn để đoạn
tận sợ hãi ấy.

Này các Tỷ-kheo, năm sợ hãi về tương lai này, nay
chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong tương lai.
Các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng. Sau khi
hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn để đoạn
tận sự sợ hãi ấy.

MẠT PHÁP                                           28

4     5 nguyên nhân - Kinh SỢ HÃI TRONG TƯƠNG LAI 4 – Tăng II, 484

SỢ HÃI TRONG TƯƠNG LAI 4 – Tăng II, 484

1. - Có năm sợ hãi về tương lai này, hiện chưa sanh
khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong tương lai, các Thầy
cần phải hoàn toàn rõ biết chúng. Sau khi hoàn toàn
rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn để đoạn tận sợ hãi
ấy.

2. Này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo trong tương lai sẽ tham muốn các y tốt đẹp. Do họ tham muốn các y tốt đẹp, họ sẽ từ bỏ các y nhặt nơi đống rác, họ sẽ từ bỏ các khu rừng, các vùng cao nguyên, các trú xứ xa vắng, họ sẽ đi đến các làng, thị trấn, kinh đô vua chúa và sống tại các chỗ ấy. Vì nhân y áo, họ sẽ rơi vào những hành vi tầm cầu không thích hợp.

Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ nhất về tương lai,
hiện nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong
tương lai. Các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng.
Sau khi hoàn toàn rõ biết, cần phải tinh tấn để đoạn
trừ sợ hãi ấy.

MẠT PHÁP                                            29

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo trong tương lai sẽ tham mu

MẠT PHÁP                                      30

5. Lạ

MẠT PHÁP   31

Năm sự sợ hãi về tương lai này, này các Tỷ-kheo,
hiện nay chưa sanh khởi, nhưng sẽ sanh khởi trong
tương lai. Các Thầy cần phải hoàn toàn rõ biết chúng.
Sau khi hoàn toàn rõ biết, các Thầy cần phải tinh tấn
để đoạn tận những sợ hãi ấy.

MẠT PHÁP                                           32

5     Do Người tu Sống nhu nhược, hưởng thụ - Kinh Cỏ Rơm – Tương II, 467

Cỏ Rơm – Tương II, 467

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Vesàli (Tỳ-xá-ly), Mahàvana (Đại Lâm), Kùtàgàrasàlà (Trùng Các giảng đường).

2) Ở đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ- kheo".

- "Thưa vâng bạch Thế Tôn".

Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

3) -Sống trên các gối rơm, này các Tỷ-kheo, là lối
sống hiện nay của dân chúng Licchavi, không phóng
dật, nhiệt tâm trong nhiệm vụ. Ajàtasattu, con bà
Vedehi, vua nước Magadha không có được cơ hội,
không có được đối tượng (để xâm lăng).

4) Trong tương lai, này các Tỷ-kheo, dân chúng
Licchavi trở thành nhu nhược, tay chân mềm mỏng.
Họ nằm trên những đồ nằm mềm mại. Họ ngủ cho
đến mặt trời mọc trên những gối bông. Ajàtasattu,

MẠT PHÁP                                        33

con bà Vedehi, vua nước Magadha, sẽ nắm được cơ hội, sẽ nắm được đối tượng (để xâm lăng).

5) Sống trên các gối rơm, này các Tỷ-kheo, là nếp
sống hiện nay của các Tỷ-kheo, không phóng dật,
nhiệt tâm trong các nỗ lực. Ác ma không có cơ hội,
không có đối tượng (để xâm lăng).

6) Trong tương lai, này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo
sẽ trở thành nhu nhược, tay chân mềm mỏng. Họ
nằm trên những đồ nằm mềm mại. Họ ngủ cho
đến mặt trời mọc trên những gối bông. Ác ma sẽ
nắm được cơ hội, sẽ nắm được đối tượng (để xâm
lăng).

7) Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập như sau: "Chúng tôi sẽ sống trên những gối rơm, không phóng dật, nhiệt tâm trong nỗ lực".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập.

MẠT PHÁP                                         34

6       Do Người tu Sống phóng dật, buông lung - Kinh PHẨM PHI PHÁP 1 – Tăng I, 36

PHẨM PHI PHÁP 1 – Tăng I, 36

1-32.

1. Đứng về phương diện nội phần, Ta không thấy
một phần nào khác đưa đến bất lợi lớn như vậy, như
phóng dật. Này các Tỷ-kheo, phóng dật đưa đến bất
lợi lớn.

2. Đứng về phương diện nội phần, Ta không thấy
một phần nào khác đưa đến lợi ích lớn như vậy, như
không phóng dật. Này các Tỷ-kheo, không phóng dật
đưa đến lợi ích lớn.

3. (Như số 1 ở trên, chỉ thay vào biếng nhác)...

4. (Như số 2 ở trên, chỉ thay vào tinh cần tinh tấn)...

5-12 (Như trên, tuần tự thay vào dục lớn, ít dục, không biết đủ, biết đủ, không như lý tác ý, như lý tác ý, không tỉnh giác, tỉnh giác)...

MẠT PHÁP                                             35

13. Đứng về phương diện ngoại phần, Ta không thấy
một phần nào khác đưa đến bất lợi lớn như vậy, như
làm bạn với ác. Làm bạn với ác, này các Tỷ-kheo,
đưa đến bất lợi lớn.

14. Đứng về phương diện ngoại phần, Ta không thấy
một phần nào khác đưa đến lợi ích lớn như vậy, như
làm bạn với thiện. Này các Tỷ-kheo, làm bạn với
thiện, đưa đến lợi ích lớn.

15. Đứng về phương diện nội phần, Ta không thấy một phần nào khác đưa đến bất lợi lớn như vậy, như hệ lụy với pháp bất thiện, không hệ lụy với pháp thiện. Này các Tỷ-kheo, hệ lụy với pháp bất thiện, không hệ lụy với pháp thiện, đưa đến bất lợi lớn.

16. Đứng về phương diện nội phần, Ta không thấy một phần nào khác đưa đến lợi ích lớn như vậy, như hệ lụy với các pháp thiện, không hệ lụy với các pháp bất thiện. Này các Tỷ-kheo, hệ lụy với pháp thiện, không hệ lụy với pháp bất thiện, đưa đến lợi ích lớn.

17. Ta không thấy một pháp nào khác, khiến diệu
pháp bị lu mờ, biến mất như vậy, như phóng dật. Này
các Tỷ-kheo, phóng dật, đưa đến diệu pháp bị lu mờ
và biến mất.

MẠT PHÁP                                           36

18. Ta không thấy một pháp nào khác, khiến diệu
pháp được an trú, không bị lu mờ, không bị biến mất
như vậy, như không phóng dật. Này các Tỷ-kheo,
không phóng dật, đưa đến diệu pháp được an trú,
không bị lu mờ, không bị biến mất.

19. (Như số 17, chỉ thế vào biếng nhác)...

20. (Như số 18, chỉ thế vào tinh cần tinh tấn)...

21-32 (Như trên, chỉ tuần tự thế vào các pháp như sau: dục lớn, dục ít, không biết vừa đủ, biết vừa đủ, không như lý tác ý, như lý tác ý, không tỉnh giác, tỉnh giác, làm bạn với ác, làm bạn với thiện, hệ lụy với pháp bất thiện, không hệ lụy với pháp thiện, hệ lụy với pháp thiện, không hệ lụy với pháp bất thiện).

MẠT PHÁP                                             37

7      Do Nói sai lệch về Giới luật - Kinh VÔ PHẠM – Tăng I, 43

VÔ PHẠM – Tăng I, 43

1. Những Tỷ-kheo nào, nêu rõ không phạm là có
phạm, những Tỷ-kheo ấy, với sở hành như vậy, đưa
lại bất hạnh cho đa số, không an lạc cho đa số, không
lợi ích cho đa số, đưa lại bất hạnh, đau khổ cho chư
Thiên và loài Người, và hơn nữa, này các Tỷ-kheo,
những Tỷ-kheo ấy, tạo điều vô phước và khiến cho
diệu pháp biến mất.

2. (Như số 1 trên, chỉ thế vào: nêu rõ có phạm là không phạm)...

3-10 Những Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, nêu rõ:

- Tội nhẹ là tội nặng....
- Tội nặng là tội nhẹ...
- Tội thô trọng là tội không thô trọng...
- Tội không thô trọng là tội thô trọng...
- Tội có dư tàn là tội không dư tàn...
- Tội không dư tàn là tội có dư tàn...
- Tội có thể sám hối là tội không có thể sám hối...
- Tội không có thể sám hối là tội có thể sám hối.

MẠT PHÁP                                             38

Những Tỷ-kheo ấy, với sở hành như vậy, đưa lại bất
hạnh cho đa số, không an lạc cho đa số, bất lợi cho
đa số, đưa lại bất hạnh đau khổ cho chư Thiên và loài
Người. Và hơn thế nữa, này các Tỷ-kheo, những Tỷ-
kheo ấy, tạo điều vô phước và khiến cho diệu pháp
biến mất.

11. Những Tỷ-kheo nào, nêu rõ không phạm tội là
không phạm tội. Những Tỷ-kheo ấy, với sở hành như
vậy đưa lại hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, lợi
ích cho đa số, đưa lại hạnh phúc an lạc cho chư Thiên
và loài Người. Và hơn nữa, này các Tỷ-kheo, những
Tỷ-kheo ấy tạo điều phước đức và khiến cho diệu
pháp được an trú.

12. (Như số 11, chỉ thế vào: nêu rõ phạm tội là phạm tội)...

13-20. Những Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, nêu rõ:

- Tội nhẹ là tội nhẹ...
- Tội nặng là tội nặng...
- Tội thô trọng là tội thô trọng...
- Tội không thô trọng là tội không thô trọng…
- Tội có dư tàn là tội có dư tàn...
- Tội không dư tàn là tội không dư tàn...
- Tội có thể sám hối là tội có thể sám hối...

MẠT PHÁP                                            39

- Tội không có thể sám hối là tội không có thể sám hối.

Những Tỷ-kheo ấy, với sở hành như vậy, đưa lại
hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, lợi ích cho đa
số, đem lại hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên và loài
Người. Và hơn nữa, này các Tỷ-kheo, những Tỷ-
kheo ấy tạo điều phước đức và khiến cho diệu pháp
được an trú.

MẠT PHÁP                                           40

8      Do Nói sai lệch về Đức Phật và lời Phật dạy - Kinh PHI PHÁP – Tăng I, 39

PHI PHÁP – Tăng I, 39

33. Những Tỷ-kheo nào nêu rõ phi pháp là pháp, sở
hành của những vị ấy, đem lại bất hạnh cho đa số,
bất lạc cho đa số, bất lợi cho đa số, đưa đến bất hạnh,
đau khổ cho chư Thiên và loài Người. Và hơn nữa,
này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo ấy tạo điều vô
phước, và khiến cho diệu pháp biến mất.

34. Những Tỷ-kheo nào nêu rõ pháp là phi pháp, sở
hành của những vị ấy, đem lại bất hạnh cho đa số,
bất lạc cho đa số, bất lợi cho đa số, đưa đến bất hạnh,
đau khổ cho chư Thiên và loài Người. Và hơn nữa,
này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo ấy tạo điều vô
phước, và khiến cho diệu pháp biến mất.

35-42. Những Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, nêu rõ:

- Phi luật là luật...
- Luật là phi luật...
- Như Lai không nói lên, không tuyên bố là Như
Lai có nói lên, có tuyên bố...

MẠT PHÁP                                             41

- Như Lai có nói lên, có tuyên bố là Như Lai
không có nói lên, không tuyên bố...
- Như Lai không thực hành, là Như Lai có thực
hành…
- Như Lai có thực hành, là Như Lai không thực
hành,...
- Như Lai không có chế đặt, là Như Lai có chế
đặt...
- Như Lai có chế đặt, là Như Lai không chế đặt...

Sở hành của những vị ấy, đem lại bất hạnh cho đa số,
bất lạc cho đa số, bất lợi cho đa số, đưa đến bất hạnh
đau khổ cho chư Thiên và loài Người. Và hơn nữa,
này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo ấy tạo điều vô
phước, và khiến cho diệu pháp biến mất.

XI. PHẨM THỨ MƯỜI MỘT

PHI PHÁP – Tăng I, 41

1. (Những Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, nêu rõ phi pháp là phi pháp, các Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo, sở hành như vậy, đem lại hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, lợi ích cho đa số, đem lại hạnh phúc an lạc cho chư Thiên và loài Người. Và hơn nữa, này các

MẠT PHÁP                                            42

Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo ấy tạo phước đức và an trú diệu pháp này.

2. (Như số 1 trên, chỉ khác: nêu rõ pháp là pháp)...

3-10. Những Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, nêu rõ:

– phi luật là phi luật...
– luật là luật...
– Như Lai không nói lên, không tuyên bố, là Như
Lai không nói lên, không tuyên bố...
– Như Lai có nói lên, có tuyên bố, là Như Lai có
nói lên, có tuyên bố...
– Như Lai không thực hành là Như Lai không
thực hành....
– Như Lai có thực hành là Như Lai có thực
hành....
– Như Lai không chế đặt là Như Lai không chế
đặt...
– Như Lai có chế đặt là Như Lai có chế đặt...

Các vị Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo, sở hành như
vậy, đem lại hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số,
lợi ích cho đa số, đem lại hạnh phúc, an lạc cho chư
Thiên và loài Người. Và hơn nữa, này các Tỷ-kheo,
các Tỷ-kheo ấy tạo phước đức và an trú diệu pháp
này.

MẠT PHÁP                                           43

MẠT PHÁP   44

9     Do Nắm giử sai lạc Kinh điển và những văn tự thích ứng - Kinh ĐẤT – Tăng I, 118

ĐẤT – Tăng I, 118
----------------------
10. Những Tỷ-kheo nào, chặn đứng cả văn và nghĩa,
bằng cách nắm giữ sai lạc các kinh điển và những
văn tự thích ứng, thì những Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-
kheo, chịu trách nhiệm về bất hạnh cho đa số, không
an lạc cho đa số, không lợi ích cho đa số, bất hạnh,
đau khổ cho chư Thiên và loài Người. Ngoài ra, các
Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo, chất chứa nhiều vô
phước, làm cho diệu pháp biến mất.
Những Tỷ-kheo nào, tùy thuận cả văn và nghĩa, bằng
cách nắm giữ đúng đắn các kinh điển và những văn
tự thích ứng, thì những Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo,
chịu trách nhiệm về hạnh phúc cho đa số, an lạc cho
đa số, lợi ích cho đa số, hạnh phúc, an lạc cho chư
Thiên và loài Người. Ngoài ra, các Tỷ-kheo ấy, này
các Tỷ-kheo, chất chứa nhiều phước đức, và làm cho
diệu pháp an trú.

MẠT PHÁP                                          45

10    Do Thêm bớt vào Chánh pháp - Kinh Cái Chốt Trống – Tương II, 466

Cái Chốt Trống – Tương II, 466

1) Trú ở Sàvatthi.

2) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, dân chúng Dasàrahà có một cái trống tên là Anaka.

3) Khi cái trống Anaka bắt đầu nứt ra, dân chúng
Dasàrahà đóng vào một cái chốt khác. Cho đến một
thời gian, này các Tỷ-kheo, cả cái thùng ván của
trống Anaka biến mất và chỉ còn lại những cái chốt
tụ tập lại.

4) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo sẽ thành trong tương lai.

5) Những bài kinh nào do Như Lai thuyết, thâm sâu, nghĩa lý thâm diệu, xuất thế gian, liên hệ đến không, họ sẽ không nghe khi các kinh ấy được thuyết giảng; họ sẽ không lóng tai; họ sẽ không an trú chánh tri tâm, và họ sẽ không nghĩ rằng các pháp ấy cần phải học thuộc lòng, cần phải thấu đáo.

6) Còn những bài kinh nào do các thi sĩ làm, những bài thơ với những danh từ hoa mỹ, với những câu

MẠT PHÁP                                           46

văn hoa mỹ, thuộc ngoại điển, do các đệ tử thuyết giảng, họ sẽ nghe khi các kinh ấy được thuyết giảng; họ sẽ lóng tai; họ sẽ an trú chánh tri tâm và họ sẽ nghĩ rằng, các pháp ấy cần phải học thuộc lòng, cần phải học thấu đáo. Như vậy, này các Tỷ-kheo, các kinh do Như Lai thuyết, thâm sâu, nghĩa lý thâm diệu, xuất thế gian, liên hệ đến không, sẽ đi đến tiêu diệt.

7) Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học
tập như sau: "Những bài kinh nào do Như Lai thuyết
giảng, thâm sâu, nghĩa lý thâm diệu, xuất thế gian,
liên hệ đến không, chúng tôi sẽ nghe khi các kinh ấy
được thuyết giảng; chúng tôi sẽ lóng tai; chúng tôi
sẽ an trú chánh tri tâm. Và chúng tôi sẽ nghĩ rằng,
các pháp ấy cần phải học thuộc lòng, cần phải học
thấu đáo".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập.

MẠT PHÁP                                              47

11    Do Vì không tu tập 4 niệm xứ - Kinh Trú – Tương V, 269

Trú – Tương V, 269

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Rồi Tôn giả Bhadda nói với Tôn giả Ananda đang ngồi một bên:

3) -- Do nhân gì, do duyên gì, này Hiền Giả Ananda,
khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp không có tồn
tại lâu dài? Do nhân gì, do duyên gì, này Hiền giả,
khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp được tồn tại
lâu dài?

-- Lành thay, lành thay, này Hiền giả Bhadda! Hiền
thiện thay, này Hiền giả Bhadda, là trí tuệ của Hiền
giả! Hiền thiện là biện tài của Hiền giả! Chí thiện là
câu hỏi của Hiền giả! Có phải như vầy, này Hiền giả
Bhadda, là câu hỏi của Hiền giả: "Này Hiền giả
Ananda, do nhân gì, do duyên gì, khi Như Lai nhập
Niết-bàn, Diệu pháp không có tồn tại lâu dài? Do
nhân gì, do duyên gì, này Hiền giả Ananda, khi Như
Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp được tồn tại lâu dài?"
Chăng?

MẠT PHÁP                                            48

-- Thưa vâng, Hiền giả.

4) -- Do Bốn niệm xứ không được tu tập, không được
làm cho sung mãn, này Hiền giả, khi Như Lai nhập
Niết-bàn, Diệu pháp không có tồn tại lâu dài. Do bốn
niệm xứ được tu tập, được làm cho sung mãn, thưa
Hiền giả, khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp
được tồn tại lâu dài. Thế nào là bốn?

5) Ở đây, này Hiền giả, Tỷ-kheo trú, quán thân trên
thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục
tham ưu ở đời... trú, quán thọ trên các thọ... trú, quán
tâm trên tâm... trú, quán pháp trên các pháp, nhiệt
tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở
đời.

- Do không tu tập, không làm cho sung mãn bốn
niệm xứ này, này Hiền giả, khi Như Lai nhập
Niết-bàn, Diệu pháp không được tồn tại lâu dài.
- Do tu tập, do làm cho sung mãn bốn niệm xứ này,
này Hiền giả, khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu
pháp được tồn tại lâu dài.

Tổn Giảm – Tương V, 271 (Parihànam)

1-2) Trú tại Pàtaliputta, tại khu vườn Kukkuta...

MẠT PHÁP                                              49

3) -- Do nhân gì, do duyên gì, này Hiền giả Ananda,
khiến cho Diệu pháp bị tổn giảm? Do nhân gì, do
duyên gì, này Hiền giả Ananda, khiến cho Diệu pháp
không bị tổn giảm?

-- Lành thay, lành thay, này Hiền giả Bhadda! Hiền thiện thay, này Hiền giả Bhadda, là trí tuệ của Hiền giả! Hiền thiện là biện tài của Hiền giả! Chí thiện là câu hỏi của Hiền giả! Có phải như vầy, này Hiền giả Bhadda, là câu hỏi của Hiền giả: "Này Hiền giả Ananda, do nhân gì, do duyên gì, khiến cho Diệu Pháp bị tổn giảm? Do nhân gì, do duyên gì, này Hiền giả Ananda, Diệu pháp không bị tổn giả?" Chăng?

-- Thưa vâng, Hiền giả.

4) -- Do bốn niệm xứ không được tu tập, không được
làm cho sung mãn, này Hiền giả, Diệu pháp bị tổn
giảm. Do bốn niệm xứ được tu tập, được làm cho
sung mãn, thưa Hiền giả, Diệu pháp không bị tổn
giảm. Thế nào là bốn?

5) Ở đây, này Hiền giả, Tỷ-kheo trú, quán thân trên
thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục
tham ưu ở đời... trú, quán thọ trên các thọ... trú, quán
tâm trên tâm... trú, quán pháp trên các pháp, nhiệt
tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở
đời.

MẠT PHÁP                                              50

- Do không tu tập, không làm cho sung mãn bốn
niệm xứ này, này Hiền giả, khi Như Lai nhập
Niết-bàn, Diệu pháp bị tổn giảm.
- Do tu tập, do làm cho sung mãn bốn niệm xứ này,
này Hiền giả, khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu
pháp không bị tổn giảm.

BàLaMôn – Tương V, 272

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Thắng Lâm, khu vườn ông Cấp Cô Độc.

2) Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu
rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị Bà-la-môn
ấy thưa với Thế Tôn:

3) -- Do nhân gì, do duyên gì, thưa Tôn giả Gotama,
khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp không được
tồn tại lâu dài? Do nhân gì, do duyên gì, thưa Tôn
giả Gotama, khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp
được tồn tại lâu dài?

4) -- Này Bà-la-môn,

MẠT PHÁP                                          51

- Do Bốn niệm xứ không được tu tập, không
được làm cho sung mãn, khi Như Lai nhập
Niết-bàn, Diệu pháp không có tồn tại lâu dài.
- Do bốn niệm xứ được tu tập, được làm cho
sung mãn, khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu
pháp được tồn tại lâu dài.

Thế nào là bốn?

5) Ở đây, này Bà-la-môn, Tỷ-kheo trú, quán thân trên
thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục
tham ưu ở đời... trú, quán thọ trên các thọ... trú, quán
tâm trên tâm... trú, quán pháp trên các pháp, nhiệt
tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở
đời.

Do không tu tập, không làm cho sung mãn bốn niệm
xứ này, này Bà-la-môn, khi Như Lai nhập Niết-bàn,
Diệu pháp không được tồn tại lâu dài. Do tu tập, do
làm cho sung mãn bốn niệm xứ này, này Bà-la-môn,
khi Như Lai nhập Niết-bàn, Diệu pháp được tồn tại
lâu dài.

7) Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn:

-- Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama!... từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

MẠT PHÁP                                              52

MẠT PHÁP   53

12      Do Văn cú bị đảo ngược và Ý nghĩa bị hiểu lầm - Kinh CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102

CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102
---------------------------
10. Hai pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến sự hỗn
loạn (mê mờ) và biến mất của diệu pháp. Thế nào là
hai?
- Văn cú bị đảo ngược, và ý nghĩ bị hiểu lầm.
- Nếu văn cú bị đảo ngược thời ý nghĩ bị hiểu
lầm.
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là hai pháp đưa
đến sự hỗn loạn và biến mất của diệu pháp.
11. Hai pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến an trú,
không biến loạn, không biến mất của diệu pháp. Thế
nào là hai?
- Văn cú phối trí chơn chánh và ý nghĩa được
hiểu chơn chánh.
- Nếu văn cú được phối trí chơn chánh, thời ý
nghĩa được hiểu chơn chánh.

MẠT PHÁP                                             54

Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là hai pháp đưa đến an trú, không hỗn loạn, không biến mất của diệu pháp.

MẠT PHÁP                                         55

13    Do Vị trưởng lão có Tri kiến điên đảo - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng II, 493

VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng II, 493

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo Trưởng lão đem lại bất hạnh cho đa số, đem lại không an lạc cho đa số, đem lại không lợi ích, bất hạnh, đau khổ cho chư Thiên và loài Người.

2. Thế nào là năm?

- Trưởng lão là bậc kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày,
được nhiều người biết đến, có danh vọng, được
một số đông người tại gia, xuất gia đoanh vây,
nhận được các vật dụng cần thiết như y, đồ ăn khất
thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Bậc nghe
nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập điều được
nghe. Các pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có
nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn
toàn đầy đủ thanh tịnh, những pháp ấy, vị ấy đã
nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ đọc nhiều
lần, chuyên ý quán sát, khéo thành tựu nhờ chánh
kiến. Vị ấy có tà kiến, có tri kiến điên đảo. Vị ấy
làm cho nhiều người từ bỏ diệu pháp, chấp nhận
phi diệu pháp.

MẠT PHÁP                                           56

- Vì Tỷ-kheo là bậc kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày,
nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.
- Vì vị Trưởng lão được nhiều người biết đến, có
danh vọng, được một số đông người tại gia và xuất
gia đoanh vây, nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.
- Vì rằng, Tỷ-kheo Trưởng lão nhận được các vật
dụng cần thiết như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa,
dược phẩm trị bệnh, nhiều người làm theo tri kiến
vị ấy.
- Vì rằng Tỷ-kheo là bậc nghe nhiều, thọ trì điều
được nghe, tích tập điều được nghe, nhiều người
làm theo tri kiến vị ấy.

Thành tựu năm pháp này, Tỷ-kheo Trưởng lão đem
lại bất hạnh cho đa số, đem lại không an lạc cho đa
số, đem lại không lợi ích, bất hạnh, đau khổ cho chư
Thiên và loài Người.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo Trưởng lão đem lại hạnh phúc cho đa số, đem
lại an lạc cho đa số, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an
lạc cho chư Thiên và loài Người.

4. Thế nào là năm?

- Trưởng lão là bậc kỳ cựu, xuất gia đã lâu ngày, được nhiều người biết đến, có danh vọng, được một số đông người tại gia, xuất gia đoanh vây,

MẠT PHÁP                                           57

nhận được các vật dụng cần thiết như y, đồ ăn khất
thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Bậc nghe
nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập điều được
nghe. Các pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có
nghĩa, có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh, hoàn
toàn đầy đủ thanh tịnh, những pháp ấy, vị ấy đã
nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ đọc nhiều
lần, chuyên ý quan sát, khéo thành tựu nhờ chánh
kiến. Vị ấy có chánh kiến, không có tri kiến điên
đảo. Vị ấy làm cho nhiều người từ bỏ phi diệu
pháp, chấp nhận diệu pháp.
-   Vị Tỷ-kheo Trưởng lão là bậc kỳ cựu xuất gia đã
lâu ngày, nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.
-   Vị Tỷ-kheo Trưởng lão đã được nhiều người biết
đến, có danh vọng, được số đông người tại gia
xuất gia đoanh vây, nhiều người làm theo tri kiến
vị ấy.
-   Vì rằng Tỷ-kheo Trưởng lão nhận được các vật
dụng cần thiết như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa,
dược phẩm trị bệnh, nhiều người làm theo tri kiến
vị ấy.
-   Vì rằng Tỷ-kheo Trưởng lão là bậc nghe nhiều,
thọ trì điều được nghe, tích tập điều được nghe,
nhiều người làm theo tri kiến vị ấy.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo Trưởng lão đem lại hạnh phúc cho đa số, đem lại an

MẠT PHÁP                                             58

lạc cho đa số, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên và loài Người.

MẠT PHÁP                                           59

14    Do không tôn trọng 5 pháp - Kinh KIMBILA – Tăng II, 707

KIMBILA – Tăng II, 707

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Kimbilà, tại Veluvana.
Rồi Tôn giả Kimbila đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, Tôn giả kimbila bạch Thế Tôn:

2. - Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, sau khi Như Lai nhập diệt, Chánh pháp không được an trú lâu ngày?

Ở đây, này Kimbila, khi Như Lai nhập diệt, Các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống:

- Sống không tôn trọng, không vâng lời bậc Đạo
sư,
- Sống không tôn trọng, không vâng lời Pháp,
- Sống không tôn trọng, không vâng lời chúng
Tăng,
- Sống không tôn trọng, không vâng lời học
pháp,
- Sống không tôn trọng, không vâng lời lẫn nhau.

MẠT PHÁP                                         60

Do nhân này, do duyên này, này Kimbila, khi Như Lai nhập diệt, diệu pháp không được an trú lâu ngày.

3. Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, sau khi Như Lai nhập diệt, Chánh pháp được an trú lâu ngày?

Ở đây, này Kimbila, khi Như Lai nhập diệt, Các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống:

-   Sống tôn trọng và vâng lời bậc Đạo sư,
-   Sống tôn trọng và vâng lời Pháp,
-   Sống tôn trọng và vâng lời chúng Tăng,
-   Sống tôn trọng và vâng lời học pháp,
-   Sống tôn trọng và vâng lời lẫn nhau.

Đây là nhân, đây là duyên, này Kimbila, khi Như Lai nhập diệt diệu pháp được tồn tại lâu dài.

MẠT PHÁP                                          61

15    Do không tôn trọng 6 pháp - Kinh TÔN GIẢ KIMBILA – Tăng III, 97

TÔN GIẢ KIMBILA –Tăng III, 97

1. Như vầy tôi nghe:
Một thời, Thế Tôn trú ở Kimbila, tại rừng Trúc. Rồi
Tôn giả Kimbila đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh
lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một
bên, Tôn giả Kimbila bạch Thế Tôn:
2. - Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, sau khi
Như Lai nhập diệt, diệu pháp không còn tồn tại lâu
dài?
3. - Ở đây, này Kimbila, khi Như Lai nhập diệt, các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống:
- Sống không cung kính, không tùy thuận bậc
Đạo Sư,
- Sống không cung kính, không tùy thuận Pháp;
- Sống không cung kính, không tùy thuận chúng
Tăng
- Sống không cung kính, không tùy thuận học
pháp;

MẠT PHÁP                                         62

- Sống không cung kính, không tùy thuận không
phóng dật;
- Sống không cung kính, không tùy thuận tiếp
đón.
Này Kimbila, đây là nhân, đây là duyên khiến cho
khi Như Lai nhập diệt, Diệu pháp không tồn tại lâu
dài.
4. - Do nhân gì, do duyên gì khi Như Lai nhân diệt,
Diệu pháp được tồn tại lâu dài?
5. Ở đây, này Kimbila, khi Thế Tôn nhập diệt, các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ:
- Sống cung kính tùy thuận bậc Đạo Sư;
- Sống cung kính tùy thuận Pháp;
- Sống cung kính tùy thuận chúng Tăng;
- Sống cung kính tùy thuận học pháp;
- Sống cung kính tùy thuận không phóng dật;
- Sống cung kính tùy thuận tiếp đón.
Đây là nhân, đây là duyên, khi Như lai nhập diệt,
Diệu pháp được tồn tại lâu dài

MẠT PHÁP                                         63

16      Do không tôn trọng 7 pháp - Kinh KIMBILA – Tăng III, 394

KIMBILA –Tăng III, 394

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời Thế Tôn trú ở Kimbila, tại rừng Trúc. Rồi
Tôn giả Kimbila đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh
lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một
bên, Tôn giả Kimbila bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, khi Như Lai nhập diệt, diệu pháp không được tồn tại lâu dài?

- Ở đây, này Kimbila, khi Như Lai nhập diệt, các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống:

- Sống không cung kính, không tùy thuận bậc
Đạo Sư.
- Sống không cung kính, không tùy thuận Pháp;
- Sống không cung kính, không tùy thuận chúng
Tăng;
- Sống không cung kính, không tùy thuận học
pháp,
- Sống không cung kính, không tùy thuận Thiền
định;

MẠT PHÁP                                          64

- Sống không cung kính, không tùy thuận không
phóng dật,
- Sống không cung kính, không tùy thuận nghinh
đón.

Này Kimbila, đây là nhân, đây là duyên, khi Như Lai nhập diệt, diệu pháp không được tồn tại lâu dài.

2. - Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, khi Như Lai nhập diệt, diệu pháp được tồn tại lâu dài?

- Ở đây, này Kimbila, khi Như Lai nhập diệt, các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống:

- Sống cung kính, tùy thuận bậc Đạo Sư,
- Sống cung kính tùy thuận Pháp;
- Sống cung kính tùy thuận học pháp;
- Sống cung kính tùy thuận Thiền định;
- Sống cung kính tùy thuận không phóng dật;
- Sống cung kính tùy thuận nghinh đón.

Này Kimbila, đây là nhân, đây là duyên, khi Như Lai nhập diệt, diệu pháp được tồn tại lâu dài.

MẠT PHÁP                                          65

17     Chánh pháp tồn tại 500 năm - Kinh MAHÀPAJÀPATÌ GOTAMÌ – Tăng III, 649

MAHÀPAJÀPATÌ GOTAMÌ –Tăng III, 649

1. Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Sakka, tại
Kapilavatthu, khu vườn Nigrodha. Rồi Mahàpajàpatì
Gotamì đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn
rồi đứng một bên. Đứng một bên, Mahàpajàpatì
Gotamì bạch Thế Tôn:

- Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

- Thôi vừa rồi, này Gotamì, chớ có ưa thích nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

2. Lần thứ hai, Mahàpajàpatì Gotamì bạch Thế Tôn:

- Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

MẠT PHÁP                                          66

- Thôi vừa rồi, này Gotamì, chớ có ưa thích nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

3. Lần thứ ba, Mahàpajàpatì Gotamì bạch Thế Tôn:

- Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

- Thôi vừa rồi, này Gotamì, chớ có ưa thích nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

Rồi Mahàpajàpatì Gotamì biết được: "Thế Tôn
không chấp nhận cho nữ nhân được xuất gia, từ bỏ
gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do
Như Lai thuyết giảng", liền khổ đau, sầu muộn, nước
mắt đầy mặt, khóc than, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên
hữu hướng về Ngài rồi ra đi.

4. Rồi Thế Tôn, sau khi ở Kapilavatthu cho đến khi vừa ý, rồi ra đi đến Vesàli, tiếp tục bộ hành rồi đến Vesàli.

Ở đấy, Thế Tôn ở Vesàli, tại Đại Lâm, ở ngôi nhà có nóc nhọn. Rồi Mahàpajàpatì Gotamì, với tóc cạo sạch, đắp áo cà-sa, cùng với nhiều nữ nhân Sàkya ra

MẠT PHÁP                                           67

đi đến Vesàli, tiếp tục bộ hành và đến Vesàli, tại Đại Lâm, ở ngôi nhà có nóc nhọn.

Rồi Mahàpajàpatì Gotamì, với chân bị sưng, tay chân
lấm bụi khổ đau, sầu muộn, nước mắt đầy mặt, khóc
than, đứng ngoài cửa chính. Tôn giả Ànanda thấy
Mahàpajàpatì Gotamì với chân bị sưng, tay chân lấm
bụi khổ đau, sầu muộn, nước mắt đầy mặt, khóc than,
đứng ngoài cửa chính, thấy vậy liền nói với
Mahàpajàpatì Gotamì:

- Thưa Gotamì, vì sao lại đứng ở cửa với chân bị sưng, tay chân lấm bụi khổ đau, sầu muộn, nước mắt đầy mặt, khóc than như vậy?

- Thưa Tôn giả Ànanda, vì rằng Thế Tôn không chấp
nhận cho nữ nhân xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai tuyên
thuyết.

- Vậy thưa Gotamì, hãy đứng chờ ở đây, chờ cho đến
khi tôi xin phép Thế Tôn để nữ nhân được xuất gia,
từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và
Luật do Như Lai thuyết giảng.

5. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

MẠT PHÁP                                            68

- Bạch Thế Tôn, có Mahàpajàpatì Gotamì với chân
bị sưng, tay chân lấm bụi khổ đau, sầu muộn, nước
mắt đầy mặt, khóc than đứng ở ngoài cửa nói rằng: "
Thế Tôn không chấp nhận cho nữ nhân xuất gia, từ
bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật
do Như Lai thuyết giảng". Lành thay! Bạch Thế Tôn,
nếu nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết
giảng.

- Thôi vừa rồi, này Ànanda, chớ có ưa thích nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

Lần thứ hai … Lần thứ ba, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Lành thay! Bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn cho phép nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

- Thôi vừa rồi, này Ànanda, chớ có ưa thích nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

6. Rồi Tôn giả suy nghĩ như sau: "Thế Tôn không chấp nhận cho nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai

MẠT PHÁP                                          69

thuyết giảng. Vậy ta hay dùng phương pháp khác để xin Thế Tôn cho phép nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình ".

Rồi Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, không biết nữ nhân sau khi xuất gia,
từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và
Luật do Như Lai thuyết giảng, có thể chứng được Dự
lưu quả, Nhất lai quả, Bất lai quả hay A-la-hán quả
không?

- Này Ànanda, sau khi xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai
thuyết giảng, nữ nhân có thể chứng được Dự lưu
quả, Nhất lai quả, Bất lai quả hay A-la-hán quả.

- Bạch Thế Tôn, sau khi xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng, nữ nhân có thể chứng được Dự lưu quả, Nhất lai quả, Bất lai quả hay A-la-hán quả. Lại nữa, bạch Thế Tôn, Mahàpajàpatì đã giúp đỡ Thế Tôn rất nhiều trong vai người dì, người vú, người kế mẫu, khi mẹ của Thế Tôn mệnh chung, lại cho Thế Tôn bú sữa. Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng.

MẠT PHÁP                                            70

7. - Này Ànanda, nếu Mahàpajàpatì Gotamì chấp nhận tám kính pháp, thời Gotamì có thể được thọ cụ túc giới:

1. Dầu cho thọ đại giới một trăm năm, một Tỷ-
kheo ni đối với một Tỷ-kheo mới thọ đại giới
trong một ngày cũng phải đảnh lễ, đứng dậy,
chắp tay, xử sự đúng pháp. Pháp này sau khi
cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường, cho
đến trọn đời không được vượt qua.
2. Tỷ kheo ni không có thể an cư mùa mưa tại chỗ
không có Tỷ kheo. Pháp này sau khi cung kính,
tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường, cho đến trọn
đời không được vượt qua.
3. Nửa tháng một lần, Tỷ-kheo-ni cần phải thỉnh
chúng Tỷ-kheo hỏi ngày trai giới và đến để
thuyết giới. Pháp này, sau khi cung kính, tôn
trọng, đảnh lễ, cúng dường, cho đến trọn đời
không được vượt qua.
4. Sau khi an cư mùa mưa xong, Tỷ-kheo-ni cần
phải làm lễ Tự tứ trước hai Tăng chúng về ba
vấn đề được thấy, được nghe và nghi. Pháp
này, sau khi cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng
dường, cho đến trọn đời không được vượt qua.
5. Tỷ-kheo-ni phạm trọng tội phải hành pháp
pakkhamànattam (man-na-đọa) cho đến nửa
tháng. Pháp này, sau khi cung kính, tôn trọng,

MẠT PHÁP                                           71

đảnh lễ, cúng dường, cho đến trọn đời không
được vượt qua.
6. Sau khi học tập sáu pháp trong hai năm, phải
đến xin thọ cụ túc giới trước hai Tăng chúng.
Pháp này, sau khi cung kính, tôn trọng, đảnh
lễ, cúng dường, cho đến trọn đời không được
vượt qua.
7. Không vì duyên cớ gì, một Tỷ-kheo-ni có thể
mắng nhiếc, chỉ trích một Tỷ-kheo. Pháp này,
sau khi cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng
dường, cho đến trọn đời không được vượt qua.
8. Này Ànanda, bắt đầu từ hôm nay, có sự giáo
giới phê bình giữa các Tỷ-kheo về Tỷ-kheo-ni,
không có sự giáo giới phê bình giữa các Tỷ-
kheo-ni về các Tỷ-kheo. Pháp này, sau khi cung
kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường, cho đến
trọn đời không được vượt qua.

Này Ànanda, nếu Mahàpajàpatì Gotamì chấp nhận tám kính pháp này, thời cho phép Mahàpajàpatì Gotamì được thọ cụ túc giới.

8. Rồi Tôn giả Ànanda, sau khi học từ Thế Tôn tám trọng pháp này, rồi đi đến Mahàpajàpatì Gotamì, sau khi đến, nói với Mahàpajàpatì Gotamì:

- Nếu Mahàpajàpatì Gotamì chấp nhận tám kính pháp này, thời Gotamì sẽ được thọ cụ túc giới: "Dầu

MẠT PHÁP                                         72

cho thọ đại giới một trăm năm, một Tỷ-kheo-ni … không có sự giáo giới phê bình giữa các Tỷ-kheo-ni về các Tỷ-kheo. Pháp này, sau khi cung kính, tông trọng, đảnh lễ, cúng dường, cho đến trọn đời không được vượt qua". Nếu Gotamì chấp nhận tám trọng pháp này, thời Gotamì sẽ được thọ cụ túc giới.

- Thưa Tôn giả Ananda, ví như một người đàn bà hay
một người đàn ông, còn đang tuổi trẻ, tánh ưa trang
sức, sau khi gội đầu xong, sau khi được một vòng
hoa sen xanh hay một vòng vũ quý hoa, hay một vòng
thiên tư hoa (hay cự thắng hoa) dùng hai tay cầm lấy
vòng hoa ấy và đặt lên đỉnh đầu. Cũng vậy, thưa Tôn
giả, tôi xin chấp nhận tám kính pháp này, cho đến
trọn đời không có vượt qua.

9. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Tôn
giả Ànanda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Mahàpajàpatì Gotamì đã chấp nhận tám kính pháp này, cho đến trọn đời không có vượt qua.

- Này Ànanda, nếu nữ nhân không được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng, thời này Ànanda, Phạm

MẠT PHÁP                                          73

hạnh được an trú lâu dài, và diệu pháp được tồn tại đến một ngàn năm.

Vì rằng, này Ànanda, nữ nhân được xuất gia, từ bỏ
gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật
này, nay này Ànanda, Phạm hạnh sẽ không được an
trú lâu dài, thời này Ànanda, diệu pháp được tồn tại
năm trăm năm.

Ví như, này Ànanda, những gia đình có nhiều phụ
nữ, ít đàn ông, thời những gia đình ấy rất dễ bị các
đạo tặc, trộm cắp não hại. Cũng vậy, này Ànanda,
nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình trong Pháp và Luật này, nên Phạm hạnh sẽ
không được an trú lâu dài.

Ví như, này Ànanda, khi nào một chứng bệnh được tên là "trắng như xương" rơi vào một ruộng lúa đã chín, thời ruộng lúa ấy không có an trú lâu dài. Cũng vậy, này Ànanda, khi nào nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật này, thời Phạm hạnh này không có an trú lâu dài.

Ví như, này Ànanda, khi nào một chứng bệnh được tên là "đỏ sét" rơi vào một ruộng mía đã chín, thời ruộng mía ấy không có an trú lâu dài. Cũng vậy, này Ànanda, khi nào nữ nhân được xuất gia, từ bỏ gia

MẠT PHÁP                                           74

đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật này, thời Phạm hạnh này không được an trú lâu dài.

Ví như, này Ànanda, một người vì nghĩ đến tương
lai, xây dựng bờ đê cho một hồ nước lớn để nước
không thể chảy qua. Cũng vậy, này Ànanda, vì nghĩ
đến tương lai, Ta mới ban hành tám kính pháp này,
cho các Tỷ-kheo-ni cho đến trọn đời không vượt
qua.

MẠT PHÁP                                       75

18    Hiểu sai chánh pháp - Kinh VÍ DỤ CON RẮN – 22 Trung I, 295

KINH VÍ DỤ CON RẮN (Alaggadupamasutttam) – Bài kinh số 22 – Trung I, 295

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Lúc bấy giờ, Tỷ-kheo tên là Arittha,
xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khởi lên ác tà
kiến như sau: "Theo như ta hiểu pháp Thế Tôn thuyết
giảng, khi thọ dụng những pháp được Thế Tôn gọi là
chướng ngại pháp, thật sự không có chướng ngại gì".

Một số đông Tỷ-kheo nghe như sau: "Tỷ-kheo tên Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như ta hiểu pháp Thế Tôn thuyết giảng, khi thọ dụng những pháp được Thế Tôn gọi là chướng ngại pháp, thật sự không có chướng ngại gì". Rồi những Tỷ-kheo ấy đi đến chỗ Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khi đến xong, liền nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm

MẠT PHÁP                                         76

nghề huấn luyện chim ưng như sau:

– Này Hiền giả Arittha, có đúng sự thật rằng, Hiền giả khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì"?

– Thật sự là vậy, chư Hiền. Theo như tôi hiểu... không có chướng ngại gì.

Rồi những Tỷ-kheo ấy muốn Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng từ bỏ ác tà kiến ấy, liền cật vấn, nạn vấn lý do, thảo luận:

- "Hiền giả Arittha, chớ nói như vậy, chớ xuyên tạc Thế Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn là không tốt. Thế Tôn không có nói như vậy. Hiền giả Arittha, Thế Tôn đã dùng nhiều pháp môn thuyết chướng đạo pháp. Và những ai thọ dụng chúng tự đủ bị chướng ngại. Thế Tôn đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều, não nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn. Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như khúc xương... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như một miếng thịt... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như bó đuốc cỏ khô... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như hố than hừng... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như cơn mộng... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như vật dụng cho mượn... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như trái cây... Thế Tôn đã thuyết các dục vọng được

MẠT PHÁP                                          77

ví như lò thịt... Thế Tôn đã thuyết các dục vọng được
ví như gậy nhọn... Thế Tôn đã thuyết các dục được
ví như đầu rắn, vui ít khổ nhiều, não nhiều và do vậy,
nguy hiểm càng nhiều hơn".

Tỷ-kheo Arittha xưa làm nghề huấn luyện chim
ưng, dầu được các Tỷ-kheo ấy cật vấn, chất vấn thảo
luận, vẫn nói lên ác tà kiến ấy, cứng đầu, chấp chặt,
nắm chặt tà kiến ấy: "Thật sự là vậy, theo như tôi
hiểu, pháp Thế Tôn thuyết giảng... không có chướng
ngại gì".

Vì các Tỷ-kheo không thể làm cho Tỷ-kheo
Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, từ bỏ ác
tà kiến ấy, nên họ đến chỗ Thế Tôn ở, khi đến xong,
đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Sau khi
ngồi xuống một bên, những Tỷ-kheo ấy bạch Thế
Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo tôi hiểu, pháp Thế Tôn thuyết giảng... không có chướng ngại gì". Bạch Thế Tôn, chúng con nghe: "Tỷ-kheo tên Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng... không có chướng ngại gì". Bạch Thế Tôn, rồi chúng con đi đến chỗ Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khi đến xong, liền nói với Tỷ-

MẠT PHÁP                                            78

kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng:

"– Này Hiền giả Arittha, có đúng sự thật chăng? Hiền giả khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì".

Bạch Thế Tôn, khi nghe nói vậy, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, nói với chúng con như sau:

"– Thật sự là vậy. Chư Hiền, theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì.

Bạch Thế Tôn, chúng con muốn khiến Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, từ bỏ ác tà kiến ấy, liền cật vấn, nạn vấn lý do, thảo luận:

– "Hiền giả Arittha, chớ nói như vậy! Chớ
xuyên tạc Thế Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn là không tốt.
Thế Tôn không có nói như vậy, Hiền giả Arittha, Thế
Tôn đã dùng nhiều pháp môn, thuyết chướng đạo
pháp. Và những ai thọ dụng chúng, tự đủ bị chướng
ngại. Thế Tôn đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều,
não nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn. Thế
Tôn đã thuyết các dục được ví như khúc xương... Thế
Tôn đã thuyết các dục được ví như đầu rắn, vui ít,
khổ nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng
nhiều hơn.

MẠT PHÁP                                            79

Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng, dầu được chúng con cật vấn,
nạn vấn lý do, thảo luận, vẫn nói lên ác tà kiến ấy,
cứng đầu, chấp chặt, nắm chặt tà kiến ấy: "Thật sự là
vậy, theo tôi hiểu, pháp Thế Tôn thuyết giảng...
không có chướng ngại gì". Bạch Thế Tôn, vì chúng
con không thể làm cho Tỷ-kheo Arittha, xưa làm
nghề huấn luyện chim ưng, từ bỏ ác tà kiến ấy, nên
chúng con đến hỏi Thế Tôn ý nghĩa này.

Rồi Thế Tôn cho gọi một Tỷ-kheo khác:

– Này Tỷ-kheo, hãy đi và nhân danh Ta gọi Tỷ- kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng rằng: "Hiền giả Arittha, bậc Đạo Sư gọi Hiền giả".

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy vâng lời Thế Tôn, đến chỗ Tỷ-kheo
Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, sau khi
đến, liền nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn
luyện chim ưng:

– Hiền giả Arittha, bậc Đạo sư gọi Hiền giả.

– Thưa vâng, Hiền giả.

Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim

MẠT PHÁP                                           80

ưng, đáp lời Tỷ-kheo ấy, đi đến chỗ Thế Tôn ở, sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn
luyện chim ưng, đang ngồi xuống một bên:

– Này Arittha, có thật chăng, Ông khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì"?

– Thật sự là vậy, bạch Thế Tôn. Theo như con hiểu, thật sự không có chướng ngại gì.

 Này kẻ ngu si kia, sao Ông lại hiểu pháp Ta
thuyết giảng như vậy? Này kẻ ngu si kia, có phải
chăng, Ta đã dùng nhiều pháp môn thuyết
chướng đạo pháp. Và những ai thọ dụng chúng
tự đủ bị chướng ngại?

 Ta đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều, não
nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn. Ta đã
thuyết các dục được ví như khúc xương... Ta đã
thuyết các dục được ví như miếng thịt... được ví
như bó đuốc cỏ khô... được ví như hố than
hừng... được ví như cơn mộng... được ví như vật
dụng cho mượn... được ví như trái cây... được
ví như lò thịt... được ví như gậy nhọn... Ta đã
thuyết các dục được ví như đầu rắn, vui ít, khổ

MẠT PHÁP                                           81

nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn.

 Và này kẻ ngu si kia, không những Ông xuyên
tạc Ta, vì Ông đã tự chấp thủ sai lạc, Ông tự
phá hoại Ông và tạo nên nhiều tổn đức. Này kẻ
ngu si kia, và như vậy sẽ đưa đến bất hạnh và
đau khổ lâu dài cho Ông.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Chư Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Tỷ-kheo
Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng này có
thể khởi lên tia lửa sáng gì trong pháp luật này
không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể được! Không thể được, bạch Thế Tôn.

Được nói vậy, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng, im lặng, hổ thẹn, thụt vai, cúi
đầu, lo âu, câm miệng. Rồi Thế Tôn, sau khi biết
được Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện
chim ưng đang im lặng, hổ thẹn, thụt vai, cúi đầu, lo
âu, câm miệng, bèn nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm
nghề huấn luyện chim ưng:

– Này kẻ ngu si kia, người ta sẽ được biết Ông

MẠT PHÁP                                           82

qua ác tà kiến của chính Ông. Ở đây, Ta sẽ hỏi các Tỷ-kheo.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Chư Tỷ-kheo, các Ông có hiểu pháp Ta thuyết
giảng, giống như Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng này, không những đã xuyên tạc
Ta vì đã tự chấp thủ sai lạc, mà còn tự phá hoại mình
và gây nên nhiều tổn đức?

– Bạch Thế Tôn, không. Bạch Thế Tôn, Thế
Tôn đã dùng nhiều pháp môn thuyết chướng đạo
pháp; và những ai thọ dụng chúng, tự đủ bị chướng
ngại. Thế Tôn đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều,
não nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn, Thế
Tôn đã thuyết các dục ví như khúc xương... (như
trên)... Thế Tôn đã thuyết các dục ví như đầu rắn, vui
ít, khổ nhiều, não nhiều và do vậy nguy hiểm càng
nhiều hơn.

– Lành thay, chư Tỷ-kheo! Lành thay, chư Tỷ- kheo!

Các Ông hiểu pháp Ta thuyết giảng như vậy.
Chư Tỷ-kheo, Ta đã dùng nhiều pháp môn thuyết
chướng đạo pháp, và những ai thọ dụng chúng, tự đủ
bị chướng ngại. Ta đã thuyết các dục vui ít, khổ

MẠT PHÁP                                            83

nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng nhiều
hơn. Ta đã thuyết các dục ví như khúc xương... (như
trên)... Ta đã thuyết các dục ví như đầu rắn, vui ít,
khổ nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng
nhiều hơn. Nhưng Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng, không những xuyên tạc Ta vì
đã tự chấp thủ sai lạc mà còn tự phá hoại mình và tạo
nên nhiều tổn đức, và như vậy sẽ đưa đến bất hạnh,
đau khổ lâu ngày cho kẻ ngu si ấy. Thật sự, này các
Tỷ-kheo, sự kiện này không xảy ra, người ta có
thể thọ dụng các dục ngoài các dục, ngoài các dục
tưởng, ngoài các dục tầm.

Chư Tỷ-kheo, ở đây có một số người ngu si học
pháp, như Kinh, Ứng tụng, Giải thuyết, Kệ tụng,
Cảm hứng ngữ, Như thị ngữ, Bổn sanh, Vị tằng hữu
pháp, Phương quảng. Sau khi học các pháp này, họ
không quán sát ý nghĩa những pháp ấy với trí tuệ.
Những pháp ấy, vì ý nghĩa không được trí tuệ quán
sát, nên không trở thành rõ ràng. Họ học các pháp
chỉ vì lợi ích, muốn chỉ trích người khác, chỉ vì lợi
ích, muốn khoái khẩu biện luận, và họ không đạt
được mục tiêu mà sự học pháp hướng đến. Những
pháp ấy vì nắm giữ sai lạc nên đưa họ đến bất hạnh,
đau khổ lâu dài. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì nắm
giữ sai lạc các pháp.

MẠT PHÁP                                           84

Chư Tỷ-kheo, ví như một người ưa muốn rắn
nước, tìm cầu rắn nước, đi khắp chỗ để tìm rắn nước.
Người đó thấy một con rắn nước lớn, và người đó
bắt con rắn ấy ở lưng hay ở đuôi. Con rắn ấy có thể
quay lại cắn người đó nơi tay, nơi cánh tay hay ở
một phần nào khác của cơ thể, và người đó có thể do
nhân này mà bị chết hay bị đau khổ gần như chết. Vì
sao vậy? Chư Tỷ-kheo, vì nắm bắt con rắn một cách
sai lạc. Cũng vậy này các Tỷ-kheo, ở đây, một số
người ngu si học pháp... Chư Tỷ-kheo, vì sự chấp thủ
các pháp sai lạc.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, một số Thiện nam tử học pháp, như Kinh, Ứng tụng, Giải thuyết, Kệ tụng, Cảm hứng ngữ, Như thị ngữ, Bổn sanh, Vị tằng hữu pháp, Phương quảng. Sau khi học các pháp này, họ quán sát ý nghĩa những pháp ấy với trí tuệ. Những pháp ấy, vì ý nghĩa được trí tuệ quán sát, nên trở thành rõ ràng. Họ học pháp không vì lợi ích, muốn chỉ trích người khác, không vì lợi ích, muốn khoái khẩu biện luận, và họ đạt được mục tiêu mà sự học pháp hướng đến. Những pháp ấy, vì khéo nắm giữ, nên đưa họ đến hạnh phúc, an lạc lâu dài. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì khéo nắm giữ các pháp.

Chư Tỷ-kheo, ví như một người ưa muốn rắn nước, tìm cầu rắn nước đi khắp chỗ để tìm rắn nước.

MẠT PHÁP                                          85

Người đó thấy một con rắn nước lớn. Người đó có thể khéo đè con rắn nước với cây gậy có nạng. Sau khi khéo đè với cây gậy có nạng, người đó có thể khéo nắm giữ cổ rắn. Chư Tỷ-kheo, dầu cho con rắn nước ấy có thể cuốn thân nó xung quanh tay, hay cánh tay, hay một thân phần nào khác, người đó cũng không vì nhân duyên ấy đi đến chỗ chết hay đến sự đau khổ gần như chết. Vì sao vậy? Chư Tỷ-kheo, vì khéo nắm giữ con rắn nước vậy. Cũng vậy, chư Tỷ-kheo, ở đây, một số Thiện nam tử học pháp... chư Tỷ-kheo, vì khéo nắm giữ các pháp vậy. Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy hiểu rõ ý nghĩa lời Ta thuyết giảng và thọ trì như vậy. Nếu có ai không hiểu rõ ý nghĩa lời Ta thuyết giảng thì ở nơi đây, các Ông hãy hỏi Ta hay hỏi những bậc Tỷ-kheo trí thức.

Chư Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng pháp cho các Ông, ví như chiếc bè để vượt qua, không phải để nắm giữ lấy. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn thuyết giảng như sau:

– Này các Tỷ-kheo, ví như có người đang đi trên con đường lớn dài, đến một vùng nước rộng, bờ bên này nguy hiểm và hãi hùng, bờ bên kia an ổn và

MẠT PHÁP                                           86

không kinh hãi, nhưng không có thuyền để vượt qua hay không có cầu bắc qua từ bờ này đến bờ kia. Người đó tự suy nghĩ: "Đây là vùng nước rộng, bờ bên này nguy hiểm và hãi hùng, bờ bên kia an ổn và không kinh hãi, nhưng không có thuyền để vượt qua hay không có cầu bắc qua từ bờ này đến bờ kia. Nay ta hãy thâu góp cỏ, cây, nhánh, lá, cột lại thành chiếc bè, và dựa trên chiếc bè này, tinh tấn dùng tay chân, có thể vượt qua bờ bên kia một cách an toàn". Chư Tỷ-kheo, rồi người đó thâu góp cỏ, cây, nhánh, lá cột lại thành chiếc bè, và nhờ chiếc bè này, tinh tấn dùng tay chân vượt qua bờ bên kia một cách an toàn. Khi qua bờ bên kia rồi, Người đó suy nghĩ: "Chiếc bè này lợi ích nhiều cho ta, nhờ chiếc bè này, ta tinh tấn dùng tay chân để vượt qua bờ bên kia một cách an toàn. Nay ta hãy đội chiếc bè này trên đầu hay vác nó trên vai, và đi đến chỗ nào ta muốn". Chư Tỷ- kheo, các Ông nghĩ thế nào? Chư Tỷ-kheo, nếu người đó làm như vậy, thì có làm đúng với sở dụng của chiếc bè chăng?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, người đó phải làm thế nào cho
đúng sở dụng của chiếc bè? Ở đây, chư Tỷ-kheo,
người đó sau khi vượt qua bờ bên kia, có thể suy
nghĩ: "Chiếc bè này lợi ích nhiều cho ta. Nhờ chiếc

MẠT PHÁP                                             87

bè này, ta tinh tấn dùng tay chân đã vượt qua bờ bên
kia một cách an toàn. Nay ta hãy kéo chiếc bè này
lên trên bờ đất khô, hay nhận chìm xuống nước, và
đi đến chỗ nào ta muốn". Chư Tỷ-kheo, làm như vậy,
người đó làm đúng sở dụng chiếc bè ấy. Cũng vậy,
này chư Tỷ-kheo, Ta thuyết pháp như chiếc bè để
vượt qua, không phải để nắm giữ lấy. Chư Tỷ-kheo,
các Ông cần hiểu ví dụ cái bè... Chánh pháp còn
phải bỏ đi, huống nữa là phi pháp.

Này các Tỷ-kheo, có sáu kiến xứ. Thế nào là sáu?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có kẻ vô văn phàm phu, không đi đến yết kiến các bậc Thánh, không thuần thục pháp các bậc Thánh, không tu tập pháp các bậc Thánh, không đi đến yết kiến các bậc Chơn nhơn, không thuần thục pháp các bậc Chơn nhơn, không tu tập pháp các bậc Chơn nhơn, xem sắc pháp: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem cảm thọ: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem tưởng: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem các hành: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem cái gì được thấy, được nghe, được cảm xúc, được ý thức, được đạt tới, được tìm cầu, được ý suy tư: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái

MẠT PHÁP                                              88

này là tự ngã của tôi", và bất cứ kiến xứ nào đều nói
rằng: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết, tôi
sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không biến
chuyển, tôi sẽ, trú như thế này cho đến mãi mãi",
xem như vậy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi,
cái này là tự ngã của tôi".

Và này chư Tỷ-kheo, có vị Đa văn Thánh đệ tử đi đến yết kiến các bậc Thánh, thuần thục các pháp bậc Thánh, tu tập pháp các bậc Thánh, đi đến yết kiến các bậc Chơn nhơn, thuần thục pháp các bậc Chơn nhơn, tu tập pháp các bậc Chơn nhơn, xem sắc pháp: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", xem cảm thọ: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", xem tưởng: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", xem các hành: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", xem cái gì được thấy, được nghe, được cảm xúc, được ý thức, được đạt tới, được tìm cầu, được ý suy tư: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", và bất cứ kiến xứ nào đều nói rằng: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết tôi sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không biến chuyển, tôi sẽ trú như thế này cho đến mãi mãi",

MẠT PHÁP                                              89

xem như vậy là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". Vị này do quán sát như vậy, đối với sự vật chẳng thật có nên không có lo âu, phiền muộn.

Được nghe nói vậy, một Tỷ-kheo khác bạch Thế Tôn:

– Có thể có cái gì không thực có ở ngoài, có thể gây lo âu phiền muộn?

Thế Tôn đáp:

– Có thể có, này Tỷ-kheo, ở đây, có người nghĩ như sau: "Cái gì chắc chắn đã là của tôi, nay chắc chắn không còn là của tôi. Cái gì chắc chắn có thể là của tôi, chắc chắn tôi không được cái ấy". Người đó sầu muộn, than vãn, khóc lóc, đấm ngực, đi đến bất tỉnh. Này Tỷ-kheo, như vậy, có cái không thực có ở ngoài, có thể gây lo âu, phiền muộn.

– Bạch Thế Tôn, có thể có cái gì không thực có ở ngoài, có thể không gây lo âu phiền muộn?

Thế Tôn đáp:

– Có thể có, này Tỷ-kheo, ở đây, này Tỷ-kheo, có người không nghĩ như sau: "Cái gì chắc chắn đã

MẠT PHÁP                                            90

là của tôi, nay chắc chắn không còn là của tôi. Cái gì
chắc chắn có thể là của tôi, chắc chắn tôi không được
cái ấy". Người đó không sầu muộn, than vãn, khóc
lóc, không đấm ngực, không đi đến bất tỉnh. Như
vậy, này Tỷ-kheo, có cái không thực có ở ngoài,
không gây lo âu phiền muộn.

– Bạch Thế Tôn, có thể có cái gì không thực có ở trong có thể gây ra lo âu phiền muộn?

Thế Tôn đáp:

– Có thể có, này Tỷ-kheo, ở đây, này Tỷ-kheo,
có người có (tà) kiến như sau: "Đây là thế giới, đây
là tự ngã, sau khi chết, tôi sẽ thường còn, thường
hằng, thường trú không biến chuyển. Tôi sẽ trú như
thế này cho đến mãi mãi". Người này nghe Như Lai
hay đệ tử Như Lai thuyết pháp để bạt trừ tất cả kiến
xứ, cố chấp, thiên chấp, thiên kiến, tùy miên, sự tịnh
chỉ mọi hành động, sự từ bỏ mọi sanh y, sự diệt trừ
khát ái đưa đến ly tham, đoạn diệt, Niết-bàn. Người
đó có thể nghĩ như sau: "Chắc chắn ta sẽ bị đoạn diệt,
chắc chắn ta sẽ bị hoại diệt, chắc chắn ta sẽ không
tồn tại". Người đó sầu muộn, than vãn, khóc lóc, đấm
ngực, đi đến bất tỉnh. Này Tỷ-kheo, như vậy là có cái
không thực có ở trong có thể gây ra lo âu phiền
muộn.

MẠT PHÁP                                            91

– Bạch Thế Tôn, có thể có cái gì không thực có ở trong, không gây ra lo âu, phiền muộn?

Thế Tôn đáp:

– Có thể có, này Tỷ-kheo, ở đây, có người không có (tà) kiến như sau: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết, tôi sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không biến chuyển, tôi sẽ trú như thế này cho đến mãi mãi". Người này nghe Như Lai hay đệ tử Như Lai thuyết pháp để bạt trừ tất cả kiến xứ, cố chấp, thiên chấp, thiên kiến, tùy miên, sự tịnh chi mọi hành động, sự từ bỏ mọi sanh y, sự diệt trừ khát ái để đưa đến ly tham, đoạn diệt, Niết-bàn. Vị ấy không nghĩ như sau: "Chắc chắn ta sẽ bị đoạn diệt, chắc chắn ta sẽ bị hoại diệt, chắc chắn ta sẽ không tồn tại". Vị ấy không sầu muộn, than vãn, khóc lóc; vị ấy không đấm ngực, không đi đến bất tỉnh. Này các Tỷ-kheo, như vậy là có cái không thực có ở trong, không gây ra lo âu, phiền muộn.

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể nắm giữ một
vật sở hữu gì, và vật sở hữu được nắm giữ ấy sẽ
thường còn, thường hằng, thường trú, không chuyển
biến, có thể trú như thế này mãi mãi không?

Chư Tỷ-kheo, các Ông có thể thấy một vật sở hữu nào được nắm giữ và vật sở hữu được nắm giữ

MẠT PHÁP                                           92

ấy sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không chuyển biến, có thể trú như thế này mãi mãi không?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Lành thay, này các Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, Ta cũng không thấy một vật sở hữu được nắm
giữ nào, mà vật sở hữu được nắm giữ ấy sẽ thường
còn, thường hằng, thường trú, không chuyển biến, có
thể trú như thế này mãi mãi.

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể chấp thủ Ngã luận thủ nào mà Ngã luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy Ngã luận thủ nào mà Ngã luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

– Bạch Thế Tôn không.

– Lành thay, này các Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, Ta cũng không thấy Ngã luận thủ nào mà Ngã
luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên
sầu, bi, khổ, ưu, não.

Này các Tỷ-kheo, các Ông có kiến y nào, mà kiến y ấy được y chỉ như vậy lại không khởi lên sầu,

MẠT PHÁP                                          93

bi, khổ, ưu, não không?

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy kiến y nào, mà kiến y ấy được y chỉ như vậy lại không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

– Bạch Thế Tôn, không

– Lành thay, này các Tỷ-kheo! Này các Tỷ-
kheo, Ta cũng không thấy một kiến y nào, mà kiến y
ấy được y chỉ như vậy, lại không khởi lên sầu, bi,
khổ, ưu, não.

Chư Tỷ-kheo, nếu có ngã thời có ngã sở thuộc của tôi không?

– Bạch Thế Tôn, có.

– Chư Tỷ-kheo, nếu có ngã sở thuộc, thời có ngã của tôi không?

– Bạch Thế Tôn, có.

– Chư Tỷ-kheo, nếu ngã và ngã sở thuộc không thể được chấp nhận là thường còn, thường hằng, thì kiến xứ này: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết tôi sẽ thành thường còn, thường hằng, thường trú, không biến chuyển tôi sẽ trú như thế này cho đến

MẠT PHÁP                                           94

mãi mãi". Này các Tỷ-kheo, kiến xứ ấy là hoàn toàn, triệt để chẳng ngu si không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể hoàn toàn, triệt để chẳng ngu si được!

– Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Sắc là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Bạch Thế Tôn, khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thì có hợp lý chăng khi chánh quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi"?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, cảm thọ là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, là vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

MẠT PHÁP                                             95

– Bạch Thế Tôn, là khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại thì có hợp lý chăng khi chánh quán cái ấy là: "Cái này là của tôi... tự ngã của tôi"?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, tưởng là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, vô thường.

– Cái gì vô thường...?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, các hành là thường hay vô thường...

- Chư Tỷ-kheo, thức là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Bạch Thế Tôn, khổ.

– Cái gì vô thường, khổ thì có hợp lý chăng, khi chánh quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là

MẠT PHÁP                                            96

tôi, cái này là tự ngã của tôi"?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Do vậy, này các Tỷ-kheo, bất cứ sắc pháp nào, quá khứ, tương lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần; tất cả sắc pháp là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là của tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", cần phải như thật quán với chánh trí tuệ. Bất cứ cảm thọ nào... Bất cứ tưởng nào... Bất cứ hành nào... Bất cứ thức nào, quá khứ, vị lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, tất cả thức là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", cần phải như thật quán với chánh trí tuệ.

Chư Tỷ-kheo, nhờ thấy vậy, vị Đa văn Thánh đệ tử yểm ly đối với sắc, yểm ly đối với thọ, yểm ly đối với tưởng, yểm ly đối với hành, yểm ly đối với thức. Do yểm ly nên ly tham. Do ly tham, nên được giải thoát. Trong sự giải thoát có trí khởi lên, biết được đã giải thoát. Vị ấy biết: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những gì nên làm đã làm, không còn trở lui tại đây với một đời sống khác".

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi là vị đã vất bỏ đi các chướng ngại vật, là vị đã lấp đầy các

MẠT PHÁP                                              97

thông hào, là vị đã nhổ lên cột trụ, là vị đã mở
tung các lề khóa, là bậc Thánh đã hạ cây cờ
xuống, đã đặt gánh nặng xuống, không có gì hệ
lụy.

Và thế nào là Tỷ-kheo đã vất bỏ đi các chướng ngại?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, là đã đoạn trừ vô minh,
cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị chặt đầu,
khiến không thể tái sanh trong tương lai, không có
khả năng sanh khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ-
kheo đã vất bỏ đi các chướng ngại.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã lấp đầy các thông hào?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ
tái sanh và sự luân chuyển sanh tử, đã cắt tận gốc rễ,
làm cho như cây ta-la bị chặt đầu, khiến không thể
tái sanh trong tương lai, không có khả năng sanh
khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ-kheo đã lấp đầy
thông hào.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã nhổ lên cột trụ?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ

MẠT PHÁP                                            98

khát ái, đã cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị
chặt đầu, khiến không thể tái sanh trong tương lai,
không có khả năng sanh khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy
là Tỷ-kheo đã nhổ lên cột trụ.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã mở tung các lề khóa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, đã cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị chặt đầu, khiến không thể tái sanh trong tương lai, không có khả năng sanh khởi. Chư Tỷ- kheo, như vậy là Tỷ-kheo đã mở tung các lề khóa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo bậc Thánh, đã hạ cây cờ xuống, đã đặt gánh nặng xuống, không có gì hệ lụy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ
ngã mạn, đã cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị
chặt đầu, khiến không thể tái sanh trong tương lai,
không có khả năng sanh khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy
là vị Tỷ-kheo bậc Thánh, đã hạ cây cờ xuống, đã đặt
gánh nặng xuống, không có gì hệ lụy.

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã giải thoát như vậy, thì chư Thiên ở Đế thích Thiên giới, Phạm thiên giới, Sanh chủ giới sẽ không tìm được dấu vết của Tỷ-

MẠT PHÁP                                           99

kheo ấy, nếu nghĩ rằng: "Y ở đây, có thức của Như Lai". Vì sao vậy? Chư Tỷ-kheo, Ta nói ngay ở hiện tại, một Như Lai không thể tìm thấy dấu vết".

Chư Tỷ-kheo, Ta nói như vậy, thuyết như vậy,
một số Sa-môn, Bà-la-môn xuyên tạc Ta một cách
phi chơn, hồ đồ, hư vọng, không thực: "Sa-môn
Gotama chủ trương chủ nghĩa hư vô, đề cao đoạn
diệt, hủy diệt, sự tiêu diệt các hữu tình". Nhưng này
các Tỷ-kheo, Ta không là như vậy, Ta không nói như
vậy, Ta không như các Sa-môn, Bà-la-môn ấy đã
xuyên tạc một cách phi chơn, hồ đồ, hư vọng, không
thật: "Sa-môn Gotama chủ trương chủ nghĩa hư vô,
đề cao đoạn diệt, hủy diệt, sự tiêu diệt các hữu tình".
Chư Tỷ-kheo, xưa cũng như nay, Ta chỉ nói lên
sự khổ và sự diệt khổ.

 Chư Tỷ-kheo, nếu ở đây những người khác
nhiếc mắng, phỉ báng, làm cho Như Lai tức
giận, thì này các Tỷ-kheo, ở đây, Như Lai
không có sân hận, không có bất mãn, tâm không
phẫn nộ.

 Chư Tỷ-kheo, nếu ở đây, những người khác
cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường Như
Lai, thì này các Tỷ-kheo, ở đây Như Lai không
có hoan hỷ, sung sướng, Tâm không thích thú.

MẠT PHÁP                                             100

 Chư Tỷ-kheo, nếu những người khác cung kính,
tôn trọng, lễ bái, cúng dường Như Lai, thì này
các Tỷ-kheo, ở đây Như Lai suy nghĩ: "Đây là
điều xưa kia đã từng biết rõ: ở đây là trách
nhiệm Ta phải làm".

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có những người
khác nhiếc mắng, phỉ báng, làm cho các Ông tức
giận, ở đây các Ông chớ có sân hận, bất mãn, tâm
chớ khởi phẫn nộ.

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có những người
khác cung kính, tôn trọng, lễ bái cúng dường các
Ông, thì ở đây, các Ông chớ có hoan hỷ, sung
sướng, tâm chớ sanh thích thú.

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có những người khác cung kính, tôn trọng, lễ bái cúng dường các Ông, thì ở đây, các Ông hãy suy nghĩ: "Đây là

MẠT PHÁP                                        101

– Bạch Thế Tôn, không. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, vì nó không phải tự ngã hay không phải sở thuộc của ngã.

– Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, cái gì không phải
của các Ông, các Ông hãy từ bỏ. Các Ông từ bỏ sẽ
đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông. Chư
Tỷ-kheo, và cái gì không phải của các Ông? Chư Tỷ-
kheo, sắc không phải của các Ông, hãy từ bỏ sắc. Các
Ông từ bỏ sắc sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài
cho các Ông. Chư Tỷ-kheo, thọ... (như trên)... Chư
Tỷ-kheo tưởng... (như trên)... Chư Tỷ-kheo, hành...
Chư Tỷ-kheo, thức không phải của các Ông, hãy từ
bỏ thức. Các Ông từ bỏ thức sẽ đem lại hạnh phúc,
an lạc lâu dài cho các Ông.

Chư Tỷ-kheo, như vậy, pháp được Ta khéo giảng, làm cho tỏ lộ, làm cho khai thông, làm cho khai thị, được loại trừ các vải quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng, làm tỏ lộ, làm cho khai thông, làm cho khai thị, được loại trừ các vải quấn cũ, nên những vị Tỷ-kheo, là bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã tận, tu hành thành mãn, việc nên làm đã làm, gánh nặng đã đặt xuống, lý tưởng đã thành đạt, hữu kiết sử đã đoạn trừ, được giải thoát nhờ chánh trí, vòng luân chuyển (sanh

MẠT PHÁP                                           103

tử) của những vị này không thể chỉ bày. Chư Tỷ-kheo, như vậy, pháp được Ta khéo giảng... được loại trừ các vải quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng, được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, thì những vị này
thành các vị hóa sanh, nhập diệt tại đây, không
còn phải trở lui vào đời này nữa. Chư Tỷ-kheo,
như vậy, pháp được Ta khéo giảng... được loại trừ
các vãi quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng... được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
đã đoạn trừ ba kiết sử, đã làm cho muội lược tham
sân si, thì tất cả những vị ấy thành bậc Nhất lai,
chỉ đến đời này một lần nữa sẽ diệt tận khổ đau.
Chư Tỷ-kheo, như vậy, pháp được Ta khéo
giảng... được loại trừ các vãi quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng... được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
đoạn trừ ba kiết sử, thì tất cả những vị ấy trở thành
bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc ác thú, quyết
định hướng đến chánh giác. Chư Tỷ-kheo, như
vậy, pháp được Ta khéo giảng... được loại trừ các
vải quấn cũ.

MẠT PHÁP                                             104

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được ta khéo giảng... được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
là những vị tùy pháp hành, tùy tín hành, thì tất cả
những vị này sẽ hướng về chánh giác, chư Tỷ-
kheo, như vậy pháp được Ta khéo giảng... được
loại trừ khỏi các vải quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng, làm
cho tỏ lộ, làm cho khai thông, làm cho khai thị,
được loại trừ các vải quấn cũ, nên những vị nào
chỉ đủ lòng tin nơi Ta, chỉ đủ lòng thương mến
đối với Ta, thì tất cả những vị ấy được hướng
về chư Thiên.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Những Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

MẠT PHÁP                                           105

19    Hiểu sai chánh pháp - ĐẠI Kinh ĐOẠN TẬN ÁI – 38 Trung I, 559

ĐẠI KINH ĐOẠN TẬN ÁI (Mahatanha sankhaya suttam) – Bài kinh số 38 – Trung I, 559

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ) tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Lúc bấy giờ, Tỷ-kheo tên là Sati, con
của người đánh cá, khởi lên ác tà kiến như sau:
"Theo như tôi hiểu pháp Thế Tôn thuyết giảng, thì
thức này dong ruỗi, luân chuyển nhưng không đổi
khác".

Một số đông Tỷ-kheo nghe như sau: "Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá, khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu pháp Thế Tôn thuyết giảng, thì thức này dong ruỗi, luân chuyển nhưng không đổi khác"". Rồi những Tỷ-kheo ấy đi đến chỗ Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá ở, khi đến xong liền nói với Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá như sau:

MẠT PHÁP                                          106

– Này Hiền giả Sati, có đúng sự thật chăng, Hiền
giả khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu
pháp Thế Tôn thuyết giảng... (như trên)... nhưng
không đổi khác".

– Thật sự là vậy, chư Hiền, theo như tôi hiểu pháp Thế Tôn thuyết giảng, thì thức này dong ruỗi, luân chuyển nhưng không đổi khác.

Rồi những Tỷ-kheo ấy muốn Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá, từ bỏ ác tà kiến ấy, liền cật vấn, nạn vấn lý do, thảo luận:

– Hiền giả Sati, chớ nói như vậy, chớ xuyên tạc
Thế Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn là không tốt. Thế Tôn
không có nói như vậy. Hiền giả Sati, Thế Tôn đã
dùng nhiều pháp môn nói thức do duyên khởi; không
có duyên thì thức không hiện khởi.

Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá, dù được các Tỷ-kheo ấy cật vấn, thảo luận, vẫn nói lên ác tà kiến ấy, cứng đầu chấp chặt, nắm chặt tà kiến ấy.

– Thật sự là vậy, chư Hiền. Theo như tôi hiểu pháp Thế Tôn thuyết giảng thì thức này dong ruỗi, luân chuyển, nhưng không đổi khác.

Vì các Tỷ-kheo ấy không thể làm cho Tỷ-kheo

MẠT PHÁP                                           107

Sati, con người đánh cá từ bỏ ác tà kiến ấy, nên các
vị ấy đến chỗ Thế Tôn ở, khi đến xong, đảnh lễ Ngài
rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên,
những Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Sati, con của người
đánh cá, khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo tôi hiểu
pháp Thế Tôn thuyết giảng thì thức này dong ruỗi,
luân chuyển, nhưng không đổi khác". Bạch Thế Tôn,
chúng con nghe: "Tỷ-kheo Sati, con của người đánh
cá khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo tôi hiểu pháp
Thế Tôn thuyết giảng thì thức này dong ruỗi, luân
chuyển, nhưng không đổi khác"". Bạch Thế Tôn, rồi
chúng con đi đến chỗ Tỷ-kheo Sati, con của người
đánh cá ở, khi đến xong, liền nói với Tỷ-kheo Sati,
con của người đánh cá:

"– Này Hiền giả Sati, có đúng sự thật chăng?
Hiền giả khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo tôi hiểu,
pháp Thế Tôn thuyết giảng... nhưng không đổi
khác"".

Bạch Thế Tôn, khi nghe nói vậy, Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá nói với chúng con như sau:

"– Thật sự là vậy, chư Hiền. Theo như tôi hiểu... nhưng không đổi khác.

MẠT PHÁP                                           108

Bạch Thế Tôn, chúng con muốn khiến Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá, từ bỏ ác tà kiến ấy, liền cật vấn, nạn vấn lý do, thảo luận:

"– Hiền giả Sati chớ có nói như vậy. Chớ có
xuyên tạc Thế Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn là không tốt.
Thế Tôn không có nói như vậy. Hiền giả Sati, Thế
Tôn đã dùng nhiều pháp môn nói thức do duyên
khởi, không có duyên thì thức không hiện khởi.

"Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Sati, con của người
đánh cá dầu cho được chúng con cật vấn, nạn vấn lý
do, thảo luận, vẫn nói lên ác tà kiến ấy, cứng đầu,
chấp chặt, nắm chặt tà kiến ấy:

"– Thật sự là vậy, theo tôi hiểu, Thế Tôn thuyết giảng..., nhưng không đổi khác".

Bạch Thế Tôn, vì chúng con không thể làm cho Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá, từ bỏ ác tà kiến ấy, nên chúng con đến hỏi Thế Tôn ý nghĩa này.

Rồi Thế Tôn cho gọi là một Tỷ-kheo khác:

– Này Tỷ-kheo, hãy đi và nhân danh Ta, gọi Tỷ- kheo Sati, con của người đánh cá: "Hiền giả Sati, bậc Đạo Sư gọi Hiền giả".

MẠT PHÁP                                            109

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy vâng lời Thế Tôn, đến chỗ Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá, sau khi đến, liền nói với Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá:

– Hiền giả Sati, bậc Đạo Sư gọi Hiền giả.

– Thưa vâng, Hiền giả.

Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá đáp lời Tỷ-
kheo ấy, đi đến chỗ Thế Tôn ở, sau khi đến, đảnh lễ
Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với
Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá đang ngồi
xuống một bên:

– Này Sati, có thật chăng, Ông khởi lên ác tà
kiến như sau: "Theo như tôi hiểu pháp Thế Tôn
thuyết giảng, thì thức này dong ruỗi, luân chuyển
nhưng không đổi khác"?

– Thật sư là vậy, bạch Thế Tôn. Theo như con hiểu pháp Thế Tôn thuyết giảng, thì thức này dong ruỗi, luân chuyển nhưng không đổi khác.

– Này Sati, thế nào là thức ấy?

– Bạch Thế Tôn, chính thức ấy nói cảm thọ, thọ

MẠT PHÁP                                            110

lãnh chỗ này, chỗ kia, kết quả các hành động thiện ác.

– Này kẻ mê mờ kia, vì ai mà Ông lại hiểu pháp
Ta thuyết giảng như vậy. Này kẻ mê mờ kia, có phải
chăng, Ta đã dùng nhiều pháp môn nói là thức do
duyên khởi, không có duyên, thì thức không hiện
khởi? Và này kẻ mê mờ kia, không những Ông xuyên
tạc Ta, vì Ông đã tự chấp thủ sai lạc, Ông còn tự phá
hoại Ông và tạo nên nhiều tổn đức. Này kẻ mê mờ
kia, và như vậy sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu
dài cho Ông.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Chư Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá, có thể khởi lên tia lửa sáng gì trong Pháp, Luật này không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể có được, không thể được, bạch Thế Tôn.

Được nói vậy, Tỷ-kheo Sati, con của người đánh
cá, im lặng, hổ ngươi, thụt vai, cúi đầu, lo âu, câm
miệng. Rồi Thế Tôn sau khi biết được Tỷ-kheo Sati,
con của người đánh cá, đang im lặng, hổ ngươi, thụt
vai, cúi đầu, lo âu, câm miệng, bèn nói với Tỷ-kheo
Sati, con của người đánh cá.

MẠT PHÁP                                           111

– Này kẻ mê mờ kia, người ta sẽ biết Ông qua ác tà kiến của chính Ông. Ở đây, Ta sẽ hỏi các Tỷ- kheo.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Chư Tỷ-kheo, các Ông có hiểu pháp Ta thuyết
giảng giống như Tỷ-kheo Sati, con của người đánh
cá này, không những đã xuyên tạc Ta vì đã tự chấp
thủ sai lạc, mà còn tự phá hoại mình và tạo nên nhiều
tổn đức?

– Bạch Thế Tôn, không. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã dùng nhiều pháp môn nói thức do duyên khởi, không có duyên, thức không hiện khởi.

– Lành thay, chư Tỷ-kheo, lành thay, chư Tỷ-
kheo, các Ông hiểu pháp Ta thuyết giảng như vậy!
Chư Tỷ-kheo, Ta đã dùng nhiều pháp môn nói
thức do duyên khởi. Không có duyên, thức không
hiện khởi. Nhưng Tỷ-kheo Sati, con của người đánh
cá, không những xuyên tạc Ta vì đã tự chấp thủ sai
lạc, còn tự pháp hoại mình và tạo nên nhiều tổn đức,
và như vậy sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu dài
cho kẻ mê mờ ấy.

Này các Tỷ-kheo, do duyên mà thức sanh, và thức ấy có tên tùy theo duyên ấy. Do duyên mắt và

MẠT PHÁP                                           112

các sắc, thức sanh, và thức ấy có tên là nhãn thức.
Do duyên tai và các tiếng, thức sanh, và thức ấy có
tên là nhĩ thức. Do duyên mũi và các hương, thức
sanh, và thức ấy có tên là tỷ thức. Do duyên lưỡi và
các vị, thức sanh, và thức ấy có tên là thiệt thức. Do
duyên thân và các xúc, thức sanh và thức ấy có tên
là thân thức. Do duyên ý và các pháp, thức sanh, và
thức ấy có tên là ý thức.

Này các Tỷ-kheo, do duyên nào lửa sanh và lửa
ấy có tên tùy theo duyên ấy. Do duyên củi, lửa sanh,
lửa ấy gọi là lửa củi. Duyên vỏ gỗ bào, lửa sanh, lửa
ấy gọi là lửa vỏ bào. Duyên cỏ, lửa sanh, lửa ấy gọi
là lửa cỏ. Duyên phân bò, lửa sanh, lửa ấy gọi là lửa
phân bò. Duyên trấu, lửa sanh, lửa ấy gọi là lửa trấu.
Duyên đống rác, lửa sanh, lửa ấy gọi là lửa đống
rác.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, do duyên, thức sanh, và thức ấy có tên tùy theo duyên ấy. Do duyên mắt và các sắc, thức sanh, và thức ấy có tên là nhãn thức. Do duyên tai và các tiếng, thức sanh, và thức ấy có tên là nhĩ thức. Do duyên mũi và các hương, thức sanh, và thức ấy có tên và tỷ thức. Do duyên lưỡi và các vị, thức sanh, và thức ấy có tên là thiệt thức. Do duyên thân và các xúc, thức sanh, và thức ấy có tên là thân thức. Do duyên ý và các pháp, thức

MẠT PHÁP                                            113

sanh, và thức ấy có tên là ý thức.

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy sanh vật này không?

– Bạch Thế Tôn, có thấy.

– Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy sự tác thành sanh vật do món ăn ấy không?

– Bạch Thế Tôn có thấy.

– Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy, do sự đoạn diệt các món ăn ấy, sanh vật ấy cũng bị đoạn diệt không?

– Bạch Thế Tôn, có thấy.

– Này các Tỷ-kheo, vì do dự nên nghi hoặc sanh.

– Sanh vật này có thể không có mặt?

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, vì do dự nên nghi hoặc sanh. Sự tác thành của món ăn ấy có thể có hay không?

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

MẠT PHÁP                                          114

– Này các Tỷ-kheo, vì do dự nên nghi hoặc sanh. Do sự đoạn diệt các món ăn ấy, sanh vật ấy có thể bị đoạn diệt hay không bị đoạn diệt?

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, nếu thấy như thật với chánh trí tuệ, thì sự nghi ngờ này được trừ diệt. Sanh vật này có thể không có mặt.

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, nếu thấy như thật với chánh trí tuệ, thì sự nghi ngờ này được trừ diệt. Sự tác thành của món ăn ấy có thể có hay không?

– Bạch Thế Tôn, có vậy. (???)

– Này các Tỷ-kheo, nếu thấy như thật với chánh
trí tuệ, thì sự nghi ngờ này được trừ diệt. Do sự đoạn
diệt các món ăn ấy, sanh vật có thể bị đoạn diệt hay
không bị đoạn diệt?

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, sanh vật này có mặt, (đối với vấn đề này), ở đây, các Ông có phải không có nghi hoặc không?

MẠT PHÁP                                              115

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, sự tác thành của món ăn ấy, (đối với vấn đề này), ở đây, các Ông có phải không có nghi hoặc không?

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, do sự đoạn diệt các món ăn
ấy, sanh vật ấy có thể bị đoạn diệt, (đối với vấn đề
này), ở đây, các Ông có phải không có nghi hoặc
không?

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, sanh vật này có mặt, (đối với vấn đề này) có phải các Ông khéo thấy, nhờ như thật chánh trí tuệ không?

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, sự hiện hữu của sanh vật ấy là do các món ăn ấy tác thành, có phải các Ông khéo thấy nhờ như thật chánh trí tuệ không?

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, do sự đoạn diệt các món ăn

MẠT PHÁP                                          116

ấy, sanh vật ấy có thể bị đoạn diệt, (đối với vấn đề này), có phải các Ông khéo thấy nhờ như thật chánh trí tuệ không?

– Bạch Thế Tôn, có vậy.

– Này các Tỷ-kheo, đối với tri kiến này được
thanh tịnh như vậy, được làm cho trong sáng như
vậy, nếu các Ông chấp trước, lấy làm hãnh diện,
truy cầu, xem là của mình, thì này các Tỷ-kheo, các
Ông có thể hiểu ví dụ chiếc bè, nói Pháp được
giảng dạy là để đưa vượt qua, không phải để nắm
lấy.

– Bạch Thế Tôn, không.

– Nhưng này các Tỷ-kheo, đối với tri kiến này được thanh tịnh như vậy, được làm cho trong sáng như vậy, nếu các Ông không chấp trước, không lấy làm hãnh diện, không truy cầu, không xem là của mình, thì này các Tỷ-kheo, các Ông có thể hiểu ví dụ của mình, thì này các Tỷ-kheo, các Ông có thể hiểu ví dụ là của mình (???), thì này các Tỷ-kheo, các Ông có thể hiểu ví dụ chiếc bè, nói Pháp được giảng dạy là để đưa vượt qua, không phải để nắm lấy.

– Bạch Thế Tôn, có.

MẠT PHÁP                                           117

– Này các Tỷ-kheo, có bốn món ăn giúp cho an
trú các loài hữu tình đã sanh hay phò trợ các loài
hữu tình sẽ sanh. Thế nào là bốn? Đoàn thực hoặc
thô hoặc tế, thứ hai là xúc thực, thứ ba là tư niệm
thực, và thứ tư là thức thực.

Và này các Tỷ-kheo bốn món ăn này, lấy gì làm
nhân duyên, lấy gì làm tập khởi, lấy gì làm sanh
chủng, lấy gì làm nguyên nhân? Bốn món ăn này lấy
ái làm nhân duyên, lấy ái làm tập khởi, lấy ái làm
sanh chủng, lấy ái làm nguyên nhân.

Này các Tỷ-kheo, ái này lấy gì làm nhân duyên,
lấy gì làm tập khởi, lấy gì làm sanh chủng, lấy gì làm
nguyên nhân? Ái lấy thọ làm nhân duyên, lấy thọ làm
tập khởi, lấy thọ làm sanh chủng, lấy thọ làm nguyên
nhân.

Này các Tỷ-kheo, thọ này lấy gì làm nguyên
nhân, lấy gì làm tập khởi, lấy gì làm sanh chủng, lấy
gì làm nguyên nhân? Thọ lấy xúc làm nhân duyên,
lấy xúc làm tập khởi, lấy xúc làm sanh chủng, lấy xúc
làm nguyên nhân.

Này các Tỷ-kheo, xúc này lấy gì làm nguyên
duyên, lấy gì làm tập khởi, lấy gì làm sanh chủng,
lấy gì làm nguyên nhân? Xúc lấy sáu nhập làm nhân
duyên, lấy sáu nhập làm tập khởi, lấy sáu nhập làm

MẠT PHÁP                                            118

– Trước đã nói: Danh sắc duyên sáu nhập. Này các Tỷ-kheo, danh sắc duyên sáu nhập có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, danh sắc duyên sáu nhập. Như vậy đối với chúng con, (nghĩa) ở đây là vậy: Danh sắc duyên sáu nhập.

– Trước đã nói: Thức duyên danh sắc. Này các Tỷ-kheo, thức duyên danh sắc có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, thức duyên danh sắc. Như vậy đối với chúng con, (nghĩa) ở đây là vậy: Thức duyên danh sắc.

– Trước đã nói: Hành duyên thức: Này các Tỷ- kheo, hành duyên thức có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, hành duyên thức. Như vậy, đối với chúng con, (nghĩa) ở đây là vậy: Hành duyên thức.

– Trước đã nói: Vô minh duyên hành. Này các Tỷ-kheo, vô minh duyên hành có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

MẠT PHÁP                                         122

– Bạch Thế Tôn, vô minh duyên hành. Như vậy đối với chúng con (nghĩa) ở đây là vậy: Vô minh duyên hành.

– Lành thay, này các Tỷ-kheo! Các Ông nói như vậy và Ta cũng nói như vậy: "Cái này có nên cái kia có, cái này sanh nên cái kia sanh", như vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên sáu nhập, sáu nhập duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não cùng sanh khởi. Như vậy, là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này. Do vô minh đoạn diệt, xả ly một cách hoàn toàn nên các hành diệt. Do các hành diệt nên thức diệt. Do thức diệt nên danh sắc diệt. Do danh sắc diệt nên sáu nhập diệt. Do sáu nhập diệt nên xúc diệt. Do xúc diệt nên thọ diệt. Do thọ diệt nên ái diệt. Do ái diệt nên thủ diệt. Do thủ diệt nên hữu diệt. Do hữu diệt nên sanh diệt. Do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khổ uẩn này.

Trước đã nói: Do sanh diệt nên già, chết diệt. Này các Tỷ-kheo, do sanh diệt nên già, chết diệt có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, do sanh diệt nên già, chết diệt.

MẠT PHÁP                                              123

Như vậy đối với chúng con (nghĩa) ở đây là vậy: Do sanh diệt nên già, chết diệt.

– Trước đã nói: Do hữu diệt nên sanh diệt. Này các Tỷ-kheo, do hữu diệt nên sanh diệt có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, do hữu diệt nên sanh diệt. Như vậy đối với chúng con (nghĩa) ở đây là vậy: Do hữu diệt nên sanh diệt.

– Trước đã nói: Do thủ diệt nên hữu diệt. Này các Tỷ-kheo, do thủ diệt nên hữu diệt có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, do thủ diệt nên hữu diệt. Như vậy đối với chúng con, (nghĩa) ở đây là vậy: Do thủ diệt nên hữu diệt.

– Trước đã nói: Do ái diệt nên thủ diệt. Này các Tỷ-kheo, do ái diệt nên thủ diệt có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, do ái diệt nên thủ diệt. Như vậy đối với chúng con, (nghĩa) ở đây là vậy: Do ái diệt nên thủ diệt.

– Trước đã nói: Do thọ diệt nên ái diệt. Này các

MẠT PHÁP                                           124

Tỷ-kheo, do thọ diệt nên ái diệt có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, do thọ diệt nên ái diệt. Như vậy đối với chúng con (nghĩa) ở đây là vậy: Do thọ diệt nên ái diệt.

– Trước đã nói: Do xúc diệt nên thọ diệt. Này các Tỷ-kheo, do xúc diệt nên thọ diệt có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, do xúc diệt nên thọ diệt. Như vậy đối với chúng con, (nghĩa) ở đây là vậy: Do xúc diệt nên thọ diệt.

– Trước đã nói: Do sáu nhập diệt nên xúc diệt. Này các Tỷ-kheo, do sáu nhập diệt nên xúc diệt có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, do sáu nhập diệt nên xúc diệt. Như vậy đối với chúng con (nghĩa) ở đây là vậy: Do sáu nhập diệt nên xúc diệt.

– Trước đã nói: Do danh sắc diệt nên sáu nhập diệt. Này các Tỷ-kheo, do danh sắc diệt nên sáu nhập diệt có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, do danh sắc diệt nên sáu nhập

MẠT PHÁP                                           125

diệt. Như vậy đối với chúng con (nghĩa) ở đây là vậy: Do danh sắc diệt nên sáu nhập diệt.

– Trước đã nói: Do thức diệt nên danh sắc diệt. Này các Tỷ-kheo, do thức diệt nên danh sắc diệt có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, do thức diệt nên danh sắc diệt. Như vậy đối với chúng con, (nghĩa) ở đây là vậy: Do thức diệt nên danh sắc diệt.

– Trước đã nói: Do hành diệt nên thức diệt. Này các Tỷ-kheo, do hành diệt nên thức diệt có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, do hành diệt nên thức diệt. Như vậy đối với chúng con (nghĩa) ở đây là vậy: Do hành diệt nên thức diệt.

– Trước đã nói: Do vô minh diệt nên hành diệt. Này các Tỷ-kheo, do vô minh diệt nên hành diệt có phải không? Hay ở đây (nghĩa) như thế nào?

– Bạch Thế Tôn, do vô minh diệt nên hành diệt. Như vậy đối với chúng con, (nghĩa) ở đây là vậy: Do vô minh diệt nên hành diệt.

– Lành thay, này các Tỷ-kheo! Các Ông nói như

MẠT PHÁP                                           126

vậy và Ta cũng nói như vậy: "Cái này không có nên cái kia không có, cái này diệt nên cái kia diệt", như vô minh diệt nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt, thức diệt nên danh sắc diệt, danh sắc diệt nên sáu nhập diệt, sáu nhập diệt nên xúc diệt, xúc diệt nên thọ diệt, thọ diệt nên ái diệt, ái diệt nên thủ diệt, thủ diệt nên hữu diệt, hữu diệt nên sanh diệt, sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu não diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khổ uẩn này.

Này các Tỷ-kheo, các Ông nên biết như vậy,
thấy như vậy, có còn chạy theo thời quá khứ, và suy
nghĩ: "Ta có mặt trong thời quá khứ hay không có
mặt trong thời quá khứ? Ta có mặt trong thời quá
khứ như thế nào? Ta có mặt trong thời quá khứ, hình
vóc như thế nào? Trước kia ta là gì và ta có mặt như
thế nào trong thời quá khứ"?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này các Tỷ-kheo, các Ông biết như vậy, thấy
như vậy, có còn chạy theo thời vị lai, và suy nghĩ:
"Ta sẽ có mặt trong thời vị lai hay ta sẽ không có mặt
trong thời vị lai? Ta sẽ có mặt trong thời vị lai như
thế nào? Ta sẽ có mặt trong thời vị lai, hình vóc như
thế nào? Trước kia là gì và ta sẽ có mặt như thế nào
trong thời vị lai"?

MẠT PHÁP                                               127

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này các Tỷ-kheo, các Ông biết như vậy, thấy
như vậy, các Ông có nghi ngờ gì về mình trong thời
hiện tại: "Ta có mặt hay ta không có mặt. Ta có mặt
như thế nào? Ta có mặt, hình vóc như thế nào? Hữu
tình này từ đâu đến? Và rồi nó sẽ đi đâu"?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này các Tỷ-kheo, các Ông biết như vậy, thấy
như vậy, các Ông có nói như sau: "Bậc Đạo Sư quá
nặng nề (?) đối với chúng ta. Chúng ta nói vì chúng
ta tôn trọng bậc Đạo Sư"?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này các Tỷ-kheo, các Ông biết như vậy, thấy
như vậy, các Ông có nói như sau: "Một Sa-môn nói
với chúng tôi như vậy, các Sa-môn khác cũng vậy(?),
và còn chúng tôi không có nói như vậy"?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này các Tỷ-kheo, các Ông biết như vậy, thấy như vậy, các Ông có tìm một vị Đạo Sư khác không?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

MẠT PHÁP                                         128

– Này các Tỷ-kheo, các Ông biết như vậy, thấy
như vậy, các Ông có trở lui lại các giới cấm, tế tự (?)
đàn tràng của các tục tử Sa-môn, Bà-la-môn (và nghĩ
rằng) chúng là căn bản không?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này các Tỷ-kheo, có phải các Ông chỉ nói những gì các Ông tự biết, tự thấy, tự ý thức được?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

– Lành thay, này các Tỷ-kheo,! Này các Tỷ-
kheo, các Ông đã được ta giới thiệu Chánh Pháp,
Pháp này thiết thực, hiện tại, không có thời gian, đến
để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người
trí tự thân giác hiểu. Này các Tỷ-kheo, Pháp này thiết
thực, hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có
khả năng hướng thượng, được người trí tự thân giác
hiểu. Tất cả những gì đã nói là do duyên này mà
nói.

Này các Tỷ-kheo, có ba sự hòa hợp mà một bào thai thành hình:

 Ở đây, cha mẹ có giao hợp và người mẹ không trong thời có thể thụ thai, và hương ấm (gandhabba) không hiện tiền, như vậy bào thai

MẠT PHÁP                                             129

không thể thành hình.
 Ở đây, cha và mẹ có giao hợp, và người mẹ
trong thời có thể thụ thai, nhưng hương ấm
(gandhabba) không hiện tiền, như vậy bào thai
không thể thành hình.
 Và này các Tỷ-kheo, khi nào cha mẹ có giao
hợp, và người mẹ trong thời có thể thụ thai, và
hương ấm có hiện tiền; có ba sự hòa hợp như
vậy, thì bào thai mới thành hình.
Rồi này các Tỷ-kheo, người mẹ trong chín hay
mười tháng mang bào thai ấy, với sự lo âu lớn đối
với gánh nặng ấy. Rồi này các Tỷ-kheo, sau chín hay
mười tháng, người mẹ sinh đẻ với sự lo âu lớn đối
với gánh nặng ấy. Khi đã sinh, người mẹ nuôi (hài
nhi ấy) với máu của mình. Này các Tỷ-kheo, trong
luật của bậc Thánh, sữa của bà mẹ được xem là máu.
Này các Tỷ-kheo, đứa trẻ ấy, sau khi lớn lên, sau khi
các căn đã thuần thục, chơi với những trò chơi dành
cho các đứa trẻ, như với cái cày nhỏ, chơi khăng,
chơi nhảy lộn nhào, chơi chong chóng, chơi với đồ
đong bằng lá, chơi xe con, chơi cung nhỏ. Này các
Tỷ-kheo, đứa trẻ sau khi lớn lên, sau khi các căn do
mắt nhận thức, được thuần thục, thọ hưởng đầy đủ
năm món dục lạc; các sắc do mắt nhận thức, sắc này
khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, kích thích lòng dục,
hấp dẫn; các tiếng do tai nhận thức... Các hương do

MẠT PHÁP                                           130

mũi nhận thức... Các vị do lưỡi nhận thức... Các xúc do thân cảm xúc; các xúc này khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, kích thích lòng dục.

 Khi thấy sắc bằng mắt, người đó tham ái đối với
sắc đẹp, người đó ghét bỏ đối với sắc xấu, người
đó sống niệm không an trú trên thân, với một tâm
nhỏ mọn. Người đó không như thật tuệ tri tâm giải
thoát, tuệ giải thoát, chính nhờ chúng mà các ác
bất thiện pháp của người đó được trừ diệt, không
có dư tàn.
 Như vậy, đối diện với thân, sơ (thuận, nghịch) có
cảm thọ nào khởi lên: lạc thọ, khổ thọ, hay bất khổ
bất lạc thọ, người đó tùy hỷ, hoan nghênh, tham
trước thọ ấy.
 Vì tùy hỷ, hoan nghênh, tham trước cảm thọ ấy,
nên dục sanh hỷ, có tâm dục hỷ đối với những cảm
thọ ấy, nên dục hỷ sanh. Có tâm dục hỷ đối với
những cảm thọ ấy, tức là chấp thủ.
 Do duyên thủ nên hữu sanh; do duyên hữu nên
sanh sinh khởi; do duyên sanh nên già, chết, sầu,
bi, khổ, ưu, não, sanh. Như vậy là sự tập khởi của
toàn bộ khổ uẩn này.
Khi người đó nghe tiếng với tai... (như trên)...
khi người đó ngửi hương với mũi... (như trên)... khi
người đó nếm vị với lưỡi... (như trên)... khi người đó

MẠT PHÁP                                            131

cảm xúc với thân... (như trên)... khi người đó nhận thức pháp với ý, người đó tham ái đối với pháp tốt, ghét bỏ đối với pháp xấu. Người đó sống niệm không an trú trên thân, với một tâm nhỏ mọn. Người đó không như thật tuệ tri đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát, chính nhờ chúng mà các ác, bất thiện pháp của người đó được trừ diệt, không còn dư tàn. Như vậy, đối diện với thân, sơ (thuận, nghịch), có cảm thọ nào khởi lên: lạc thọ, khổ thọ, hay bất khổ bất lạc thọ. Người đó tùy hỷ, hoan nghênh, tham trước cảm thọ ấy. Vì người đó tùy hỷ, hoan nghênh, tham trước cảm thọ ấy nên dục hỷ sanh. Có tâm dục hỷ đối với những cảm thọ ấy, tức là chấp thủ. Do duyên thủ nên hữu sanh; do duyên hữu nên sanh sinh khởi; do duyên sanh nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này.

Ở đời, này các Tỷ-kheo, Như Lai xuất hiện ở đời là bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Như Lai sau khi tự chứng ngộ với thượng trí, thế giới này với Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới, gồm cả thế giới này với Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Nhơn, lại tuyên thuyết điều Như Lai đã chứng ngộ. Như Lai thuyết pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, đầy đủ văn nghĩa. Như Lai truyền dạy phạm hạnh hoàn toàn đầy

MẠT PHÁP                                           132

đủ, thanh tịnh. Người gia trưởng hay con vị gia trưởng, hay một người sanh ở giai cấp (hạ tiện) nào nghe Pháp ấy. Sau khi nghe Pháp, người ấy sanh lòng kính ngưỡng Như Lai. Khi có lòng tín ngưỡng, vị ấy suy nghĩ: "Đời sống gia đình đầy những triền phược, con đường đầy những bụi đời. Đời sống xuất gia phóng khoáng như hư không. Thật rất khó cho một người sống ở gia đình có thể sống theo phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, hoàn toàn thanh tịnh, trắng bạch như vỏ ốc. Vậy ta nên cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình". Sau một thời gian, người ấy bỏ tài sản nhỏ hay bỏ tài sản lớn, bỏ bà con quyến thuộc nhỏ hay bà con quyến thuộc lớn, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

Khi đã xuất gia như vậy, vị ấy sống thành tựu học pháp chánh hạnh:

 Từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ
kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót
đến hạnh phúc tất cả chúng sanh và loài hữu
tình.
 Vị ấy từ bỏ lấy của không cho, chỉ lấy những
vật đã cho, chỉ mong những vật đã cho, sống
thanh tịnh, không có trộm cắp.

MẠT PHÁP                                           133

 Từ bỏ tà hạnh, sống theo phạm hạnh, sống hạnh
viễn ly, từ bỏ dâm dục hèn hạ,
 Từ bỏ nói láo, nói những lời chân thật, y chỉ
trên sự thật, chắc chắn, đáng tin cậy, không
lường gạt, không phản lại đối với đời,
 Từ bỏ nói hai lưỡi, tránh xa nói hai lưỡi, nghe
điều gì ở chỗ này, không đến chỗ kia nói để
sanh chia rẽ ở những người này, nghe điều gì ở
chỗ kia, không đến nói với những người này để
sanh chia rẽ ở những người kia. Như vậy, vị ấy
sống hòa hợp những kẻ ly gián, khuyến khích
những kẻ hòa hợp, hoan hỷ trong hòa hợp, thoải
mái trong hòa hợp, hân hoan trong hòa hợp, nói
những lời đưa đến hòa hợp.
 Từ bỏ lời nói độc ác, tránh ê27.15 0 003999 0 Td/F1/F1

MẠT PHÁP                                        134

cây cỏ, dùng một ngày một bữa, không ăn ban đêm, từ bỏ ăn phi thời, từ bỏ đi xem múa, hát, nhạc, trình diễn, từ bỏ trang sức bằng vòng hoa, hương liệu, dầu thơm và các thời trang, từ bỏ dùng giường cao và giường lớn, từ bỏ nhận vàng bạc, từ bỏ nhận các hạt sống, từ bỏ nhận thịt sống, từ bỏ nhận đàn bà, con gái, từ bỏ nhận nô tỳ, gái và trai, từ bỏ nhận cừu và dê, từ bỏ nhận gia cầm và heo, từ bỏ nhận voi, bò, ngựa và ngựa cái, từ bỏ nhận ruộng nương và đất đai, từ bỏ nhận người môi giới hoặc tự mình làm môi giới, từ bỏ buôn bán, từ bỏ các sự gian lận bằng cân, tiền bạc, đo lường, từ bỏ các tà hạnh như hối lộ, gian trá, lừa đảo, từ bỏ làm thương tổn, sát hại, câu thúc, bức đoạt, trộm cắp, cướp phá.

Vị ấy biết đủ với tấm y để che thân, với đồ ăn
khất thực để nuôi bụng, đi tại chỗ nào cũng mang
theo (y và bình bát). Ví như con chim bay đến chỗ
nào cũng mang theo hai cánh; cũng vậy, Tỷ-kheo
biết đủ với tấm y để che thân, với đồ ăn khất thực để
nuôi bụng, đi tại chỗ nào cũng mang theo (y và bình
bát).

Vị ấy nhờ thành tựu Thánh giới uẩn này nên hưởng được lạc thọ, nội tâm không lỗi lầm.

Khi mắt thấy sắc, vị ấy không nắm giữ tướng

MẠT PHÁP                                            135

chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến con mắt không được chế ngự, khiến tham ái, ưu, bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên; vị ấy tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng... (như trên)... mũi ngửi hương... (như trên)... lưỡi nếm vị... (như trên)... thân cảm xúc... (như trên)... ý nhận thức các pháp; vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu, bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên; vị ấy chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn. Vị ấy nhờ sự hộ trì cao quý các căn ấy, nên hưởng lạc thọ, nội tâm không lỗi lầm.

Vị ấy khi đi tới, khi đi lui đều tỉnh giác, khi nhìn
thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác, khi co tay, khi
duỗi tay đều tỉnh giác, khi mang y kép, bình bát,
thượng y đều tỉnh giác, khi ăn uống, nhai, nuốt đều
tỉnh giác, khi đi đại tiểu tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác,
khi đi, đứng, ngồi, nằm, thức, nói, im lặng đều tỉnh
giác.

Vị ấy với sự thành tựu Thánh giới uẩn này, với sự thành tựu Thánh hộ trì căn này, và với Thánh chánh niệm tỉnh giác này, lựa một chỗ thanh vắng, tịch mịch như khu rừng, gốc cây, khe núi, hang đá,

MẠT PHÁP                                               136

bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm. Sau khi đi
khất thực về và ăn xong, vị ấy ngồi kiết-già, lưng
thẳng, tại chỗ nói trên, và an trú chánh niệm trước
mặt.

 Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát
ly tham ái, gột rửa tâm hết tham ái.
 Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân
hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu
tình, gột rửa, tâm hết sân hận.
 Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát ly
hôn trầm thụy miên, với tâm tưởng hướng về
ánh sáng, chánh niệm tỉnh giác, gột rửa tâm hết
hôn trầm thụy miên.
 Từ bỏ trạo cử hối quá, vị ấy sống không trạo
cử, nội tâm trầm lặng, gột rửa tâm hết trạo cử,
hối tiếc.
 Từ bỏ nghi ngờ, vị ấy sống thoát khỏi nghi ngờ,
không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm hết nghi
ngờ đối với thiện pháp.

Sau khi từ bỏ năm triền cái làm ô nhiễm tâm, làm cho yếu ớt trí tuệ, vị ấy ly dục, ly pháp bất thiện, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai,

MẠT PHÁP                                              137

một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm giác sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là "xả niệm lạc trú", chứng và trú Thiền thứ ba. Lại nữa, này các Tỷ- kheo, vị Tỷ-kheo xả lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh.

 Khi vị ấy thấy sắc bằng mắt, vị ấy không tham ái
đối với sắc đẹp, không ghét bỏ đối với sắc xấu, vị
ấy sống an trú niệm trên thân, với tâm vô lượng.
Vị ấy như thật tuệ tri tâm giải thoát, tuệ giải thoát,
chính nhờ chúng mà các ác bất thiện pháp của vị
ấy được trừ diệt, không có dư tàn.
 Như vậy từ bỏ (thuận nghịch), có cảm thọ nào
khởi lên: lạc thọ, khổ thọ, hay bất khổ bất lạc thọ;
vị ấy không tùy hỷ, không hoan nghênh, không
tham trước thọ ấy.
 Vì vị ấy không tùy hỷ, không hoan nghênh, không
tham trước thọ ấy, nếu có dục hỷ nào đối với các
cảm thọ, dục hỷ ấy được trừ diệt.
 Do dục hỷ của vị ấy diệt nên thủ diệt. Do thủ diệt
nên hữu diệt. Do hữu diệt nên sanh diệt. Do sanh
diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não diệt. Như
vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khổ uẩn này.

MẠT PHÁP                                              138

Khi vị ấy nghe tiếng bằng tai... (như trên)... khi vị ngửi hương bằng mũi... (như trên)... Khi vị ấy nếm vị bằng lưỡi... (như trên)...Khi vị ấy cảm xúc bằng thân... (như trên)... Khi vị ấy nhận thức pháp bằng ý, vị ấy không tham ái đối với pháp tốt, không ghét bỏ đối với pháp xấu. Vị ấy sống an trú niệm trên thân, với tâm vô lượng. Vị ấy như thật tuệ tri tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Chính nhờ chúng mà các ác, bất thiện pháp của vị ấy được trừ diệt, không có dư tàn. Như vậy, vị ấy đoạn trừ (thuận nghịch) có cảm thọ nào khởi lên: lạc thọ, khổ thọ hay bất khổ bất lạc thọ; vị ấy không tùy hỷ, không hoan nghênh, không tham trước thọ ấy. Vì vị ấy không tùy hỷ, không hoan nghênh, không tham trước thọ ấy, nếu có dục hỷ nào đối với các cảm thọ, dục hỷ ấy được trừ diệt. Do dục hỷ của vị ấy diệt nên thủ diệt. Do thủ diệt nên hữu diệt. Do hữu diệt nên sanh diệt. Do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khổ uẩn này.

Này các Tỷ-kheo, các Ông hãy thọ trì ái tận giải
thoát này, được Ta nói một cách tóm tắt, nhưng
(phải nhớ là) Tỷ-kheo Sati, con của người đánh cá,
đã bị mắc trong cái lưới lớn của ái, trong sự rối loạn
của ái.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy

MẠT PHÁP                                              139

hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

MẠT PHÁP                            140

20    Hiểu sai về bậc Alahán - Ác tà kiến - Kinh Yamaka – Tương III, 199

Yamaka – Tương III, 199

1) Một thời Tôn giả Sàriputta trú tại Sàvatthi, Jetavena, tại vườn ông Anàthapindika.

2) Lúc bấy giờ, Tỷ kheo Yamaka khởi lên ác tà kiến
sau đây: "Như ta hiểu lời Thế Tôn thuyết pháp, Tỷ-
kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, sau khi thân hoại
mạng chung, sẽ đoạn tận, sẽ diệt tận, không còn gì
nữa sau khi chết".

3) Nhiều Tỷ-kheo nghe Tỷ-kheo Yamaka khởi lên ác
tà kiến sau đây: "Như ta hiểu lời Thế Tôn thuyết
pháp, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, sau khi thân
hoại mạng chung, sẽ đoạn tận, sẽ diệt tận, không còn
gì nữa sau khi chết".

4) Rồi các Tỷ-kheo ấy đi đến Tôn giả Yamaka; sau
khi đến, nói lên với Tôn giả Yamaka những lời chào
đón hỏi thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi
thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên.

5) Ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy nói với Tôn giả Yamaka:

MẠT PHÁP                                          141

- Có thật chăng, này Hiền giả Yamaka, Hiền giả khởi
lên ác tà kiến như sau: "Như ta hiểu lời Thế Tôn
thuyết pháp, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, sau
khi thân hoại mạng chung, sẽ đoạn tận, sẽ diệt tận,
không còn gì nữa sau khi chết".

6) - Này chư Hiền, tôi đã hiểu lời Thế Tôn thuyết pháp như vầy: "Như ta hiểu lời Thế Tôn... sau khi chết".

7) - Chớ có nói vậy, Hiền giả Yamaka! Chớ có xuyên tạc Thế Tôn! Xuyên tạc Thế Tôn là không tốt lành. Thế Tôn không có nói như sau: "Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ đoạn tận, sẽ diệt tận, không còn gì nữa sau khi chết".

8) Dầu được các Tỷ-kheo ấy nói như vậy, Tôn giả
Yamaka vẫn kiên trì, kiên cố chấp nhận ác tà kiến ấy,
nói rằng: "Như ta hiểu lời Thế Tôn thuyết pháp, Tỷ-
kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, sau khi thân hoại
mạng chung, sẽ đoạn tận, sẽ diệt tận, không còn gì
nữa sau khi chết".

9) Vì rằng các Tỷ-kheo không thể làm cho Tôn giả
Yamaka rời bỏ ác tà kiến ấy, các Tỷ-kheo ấy từ chỗ
ngồi đứng dậy, đi đến Tôn giả Sàriputta, sau khi đến,
thưa với Tôn giả Sàriputta:

MẠT PHÁP                                            142

- Tỷ-kheo Yamaka, thưa Hiền giả Sàriputta, có khởi lên ác tà kiến như sau: "Như ta hiểu lời Thế Tôn thuyết pháp, Tỷ-kheo đoạn tận các lậu hoặc, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ đoạn tận, sẽ diệt tận, không còn gì nữa sau khi chết". Lành thay, nếu Tôn giả Sàriputta vì lòng lân mẫn đi đến Tỷ-kheo Yamaka.

10) Tôn giả Sàriputta im lặng nhận lời.

11) Rồi Tôn giả Sàsriputta, vào buổi chiều, từ chỗ
tịnh cư đứng dậy, đi đến Tôn giả Yamaka; sau khi
đến, nói lên với Tôn giả Yamaka những lời chào đón
hỏi thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi
thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên.
12) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Sàriputta nói với
Tôn giả Yamaka:
- Có thật chăng, Hiền giả Yamaka, Hiền giả có khởi
lên ác tà kiến như sau: "Như ta đã hiểu lời Thế Tôn
thuyết pháp... không còn gì nữa sau khi chết ".
13) - Thưa Hiền giả, tôi hiểu như vậy lời Thế Tôn
thuyết pháp: "Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, sau
khi thân hoại mạng chung, sẽ đoạn tận, sẽ diệt tận,
không còn gì nữa sau khi chết ".
14) - Hiền giả nghĩ thế nào, Hiền giả Yamaka, sắc là
thường hay vô thường?
- Là vô thường, này Hiền giả.

MẠT PHÁP                                           143

15-18) Thọ... tưởng... các hành... thức là thường hay vô thường? - Là vô thường, này Hiền giả.

19-20) - Do thấy vậy, bậc Thánh đệ tử nhàm chán
đối với sắc... đối với thọ... đối với tưởng... đối với
các hành... nhàm chán đối với thức. Do nhàm chán,
vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy giải thoát. Trong sự
giải thoát, trí khởi lên: "Ta đã được giải thoát". Vị
ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành,
những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng
thái này nữa".

21) Hiền giả nghĩ thế nào, Hiền giả Yamaka? Hiền
giả có quán Như Lai là sắc không?
- Thưa không, này Hiền giả.
22-26) - Hiền giả có quán Như Lai là thọ... tưởng...
hành... thức không?
- Thưa không, này Hiền giả.
27) Hiền giả nghĩ thế nào, Hiền giả Yamaka? Hiền
giả có quán Như Lai ở trong sắc không?
- Thưa không, này Hiền giả.
- Hiền giả có quán Như Lai ở ngoài sắc không?
- Thưa không, này Hiền giả.
28) Hiền giả, có quán Như Lai ở trong thọ không?...

MẠT PHÁP                                            144

20) Hiền giả có quán Như Lai ở trong tưởng
không?...
30) Hiền giả có quán Như Lai ở trong các hành
không?...
31) Hiền giả có quán Như Lai ở trong thức không?
- Thưa không, này Hiền giả.
- Hiền giả có quán Như Lai là ngoài thức không?
- Thưa không, này Hiền giả.

32) Hiền giả nghĩ thế nào, Hiền giả Yamaka? Hiền giả có quán Như Lai là sắc, thọ, tưởng, hành, thức không?

- Thưa không, này Hiền giả.

33) Hiền giả nghĩ thế nào, Hiền giả Yamaka? Hiền giả có quán cái không sắc, không thọ, không tưởng, không hành, không thức là Như Lai không?

- Thưa không, này Hiền giả.

34) -Và ở đây, Hiền giả Yamaka, ngay trong đời sống hiện tại, cũng không thể tìm được một Như Lai thường chơn, thường trú, thời hợp lý chăng khi Hiền giả trả lời: "Như ta đã hiểu lời Thế Tôn thuyết pháp, Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, sau khi thân hoại

MẠT PHÁP                                           145

mạng chung, sẽ đoạn tận, sẽ tận diệt, không còn gì nữa sau khi chết".

35) -Trước đây tôi vô trí nên có ác tà kiến ấy. Nay
sau khi nghe Tôn giả Sàriputta thuyết pháp, ác tà kiến
ấy được đoạn trừ, và pháp được tôi hoàn toàn chứng
tri.

36) -Hiền giả Yamaka, nếu có người hỏi Hiền giả:
"Hiền giả Yamaka, vị Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, các
lậu hoặc đã đoạn tận, sau khi thân hoại mạng
chung, vị ấy sẽ trở thành gì?"; được hỏi như vậy,
Hiền giả Yamaka, Hiền giả trả lời như thế nào?

37) -Thưa Hiền giả, nếu có người hỏi tôi: "Này Hiền giả Yamaka, Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã đoạn tận, sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sẽ trở thành gì?"; được hỏi như vậy, này Hiền giả, tôi sẽ trả lời: "Sắc là vô thường, này Hiền giả, cái gì vô thường là khổ. Cái gì khổ là đoạn diệt, là tiêu diệt. Thọ... Tưởng... Các hành... Thức là vô thường, này Hiền giả, cái gì vô thường là khổ. Cái gì khổ là đoạn diệt, là tiêu diệt". Được hỏi vậy, này Hiền giả, tôi sẽ trả lời như vậy.

38-39) -Lành thay, lành thay, Hiền giả Yamaka! Hiền giả Yamaka, ta sẽ cho Hiền giả một ví dụ để ý nghĩa này được hiểu rõ thêm nữa.

MẠT PHÁP                                             146

Ví như, này Hiền giả Yamaka, một người gia chủ hay con của người gia chủ, là nhà hào phú, tiền nhiều,của nhiều, lại được bảo vệ. Rồi có người đến, muốn điều bất lợi, muốn điều bất hạnh, muốn điều bất an, muốn đoạt mạng sống người kia. Người ấy suy nghĩ: "Người gia chủ hay con của người gia chủ này là nhà hào phú, tiền nhiều, của nhiều, lại được bảo vệ. Thật không dễ gì đoạt mạng sống nó bằng sức mạnh. Vậy ta hãy tìm cách xâm nhập rồi sẽ đoạt mạng sống". Người ấy đi đến người gia chủ hay con của người gia chủ kia, và nói như sau: "Thưa Tôn giả, tôi xin được hầu hạ Tôn giả". Người gia chủ hay con của người gia chủ kia chấp nhận cho người ấy hầu hạ. Người ấy hầu hạ, dậy trước ngủ sau, sự việc nhanh nhẹn, cử chỉ đẹp lòng, lời nói khả ái. Người gia chủ hay con của người gia chủ kia tin tưởng người ấy, xem người ấy như thân hữu, tin tưởng người ấy, xem như tâm hữu, và đặt lòng tín cẩn vào người ấy. Này Hiền giả, khi người ấy đã tin tưởng rằng: "Người gia chủ hay con của người gia chủ này đã tín cẩn ta", khi bắt gặp người con của gia chủ ở một chỗ thanh vắng, liền lấy con dao sắc bén, đoạt mạng sống người con của gia chủ.

40) Hiền giả Yamaka, Hiền giả nghĩ thế nào? Khi người ấy đến với người gia chủ hay con của người gia chủ kia và nói: "Thưa Tôn giả, tôi muốn hầu hạ

MẠT PHÁP                                           147

Tôn giả"; khi ấy người ấy có phải là kẻ giết người
không? Và dầu cho người ấy là kẻ giết người, người
gia chủ hay con của người gia chủ cũng không nghĩ
rằng: "Ta có một kẻ giết người".

41) Khi người ấy hầu hạ, dậy trước ngủ sau, sự việc
nhanh nhẹn, cử chỉ đẹp lòng, lời nói khả ái, khi ấy
dầu cho người ấy là kẻ giết người, người gia chủ hay
con của người gia chủ cũng không nghĩ rằng: "Ta có
một kẻ giết người".

- Thưa vâng, này Hiền giả.

42-43)- Cũng vậy, này Hiền giả, kẻ vô văn phàm
phu, không được thấy rõ các bậc Thánh, không thuần
thục pháp các bậc Thánh, không tu tập pháp các bậc
Thánh, không thấy rõ các bậc Chân nhân, không
thuần thục pháp các bậc Chân nhân, không tu tập
pháp các bậc Chân nhân, quán sắc như là tự ngã,
hay tự ngã như là có sắc, hay sắc ở trong tự ngã, hay
tự ngã ở trong sắc; quán thọ... quán tưởng... quán các
hành... quán thức như là tự ngã, hay tự ngã như là có
thức, hay thức ở trong tự ngã, hay tự ngã ở trong
thức.

44) "Sắc là vô thường", người ấy không như thật biết rõ: "Sắc là vô thường"; "Thọ là vô thường", người ấy không như thật biết rõ: "Thọ là vô thường"; "Tưởng

MẠT PHÁP                                            148

là vô thường", người ấy không như thật biết rõ:
"Tưởng là vô thường"; "Các hành là vô thường",
người ấy không như thật biết rõ: "Các hành là vô
thường"; "Thức là vô thường", người ấy không như
thật biết rõ: "Thức là vô thường".

45) "Sắc là khổ", người ấy không như thật biết rõ:
"Sắc là khổ"; "Thọ là khổ"... "Tưởng là khổ"... "Các
hành là khổ"... "Thức là khổ", người ấy không như
thật biết rõ: "Thức là khổ".

46) "Sắc là vô ngã", người ấy không như thật biết rõ: "Sắc là vô ngã"; "Thọ là vô ngã"... "Tưởng là vô ngã"... "Các hành là vô ngã"... "Thức là vô ngã", người ấy không như thật biết rõ: "Thức là vô ngã".

47) "Sắc là hữu vi", người ấy không như thật biết rõ: "Sắc là hữu vi"; "Thọ là hữu vi"... "Tưởng là hữu vi"... "Các hành là hữu vi"; "Thức là hữu vi", người ấy không như thật biết rõ: "Thức là hữu vi".

48) "Sắc là kẻ giết người", người ấy không như thật biết rõ: "Sắc là kẻ giết người"; "Thọ là kẻ giết người"... "Tưởng là kẻ giết người"... "Các hành là kẻ giết người"... "Thức là kẻ giết người", người ấy không như thật biết rõ: "Thức là kẻ giết người ".

MẠT PHÁP                                           149

49) Người ấy đến với sắc, chấp thủ, nhiếp trì: "Sắc
là tự ngã của ta". Người ấy đến với thọ... với tưởng...
với các hành... người ấy đến với thức, chấp thủ và
nhiếp trì: "Thức là tự ngã của ta". Năm thủ uẩn này
được người ấy đi đến chấp thủ, sẽ đưa đến bất hạnh,
đau khổ lâu dài cho người ấy.

50) Này Hiền giả, bậc Đa văn Thánh đệ tử thấy rõ
các bậc Thánh... tu tập pháp các bậc Chân nhân,
không quán sắc như là tự ngã, hay tự ngã như là có
sắc, hay sắc ở trong tự ngã, hay tự ngã ở trong sắc;
không quán thọ... không quán tưởng... không quán
các hành... không quán thức như là tự ngã, hay tự ngã
như là có thức, hay thức ở trong tự ngã, hay tự ngã ở
trong thức.

51) "Sắc là vô thường", vị ấy như thật biết rõ: "Sắc là vô thường"; "Thọ là vô thường"... "Tưởng là vô thường"... "Các hành là vô thường"... "Thức là vô thường", vị ấy như thật biết rõ: "Thức là vô thường".

52) "Sắc là khổ", vị ấy như thật biết rõ: "Sắc là
khổ"... "Thọ là khổ"... "Tưởng là khổ"... "Các hành
là khổ"... "Thức là khổ", vị ấy như thật biết rõ: "Thức
là khổ".

53) "Sắc là vô ngã", vị ấy như thật biết rõ: "Sắc là vô ngã"... "Thọ là vô ngã"... "Tưởng là vô ngã"... "Các

MẠT PHÁP                                             150

hành là vô ngã"... "Thức là vô ngã", vị ấy như thật biết rõ: "Thức là vô ngã".

54) "Sắc là hữu vi", vị ấy như thật biết rõ: "Sắc là
hữu vi"... "Thọ là hữu vi"... "Tưởng là hữu vi"... "Các
hành là hữu vi"... "Thức là hữu vi", vị ấy như thật
biết rõ: "Thức là hữu vi".

55) "Sắc là kẻ giết người", vị ấy như thật biết rõ:
"Sắc là kẻ giết người"... "Thọ là kẻ giết người"...
"Tưởng là kẻ giết người"... "Các hành là kẻ giết
người"... "Thức là kẻ giết người", vị ấy như thật biết
rõ: "Thức là kẻ giết người".

56) Vị ấy không đến với sắc, không chấp thủ, không
nhiếp trì: "Sắc là tự ngã của ta". Không đến với thọ...
với tưởng... với các hành... Không đến với thức,
không chấp thủ, không nhiếp trì: "Thức là tự ngã của
ta". Đối với năm thủ uẩn này, vị ấy không đi đến,
không chấp thủ, sẽ đưa đến hạnh phúc, an lạc cho vị
ấy trong một thời gian dài.

57) -Như vậy, này Hiền giả Sàriputta, các Tôn giả ấy
có được người như Hiền giả làm đồng Phạm hạnh,
có lòng lân mẫn như vậy, muốn họ được hạnh phúc
như vậy, bậc giáo giới như vậy, bậc giảng dạy như
vậy.

MẠT PHÁP                                             151

58) Và nay, sau khi được nghe Tôn giả Sàriputta thuyết pháp, tâm tôi được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ.

MẠT PHÁP                                       152

21    Thật và giả mạo Chánh pháp - Kinh CHE GIẤU – Tăng I, 516

CHE GIẤU – Tăng I, 516

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba pháp này được che giấu
khi thực hành, không có hiển lộ. Thế nào là ba?
- Sở hành của nữ nhân, được che dấu khi thực
hành, không có hiển lộ.
- Chú thuật của Bà-la-môn, được che dấu khi
thực hành, không có hiển lộ.
- Tà kiến, được che dấu khi thực hành, không có
hiển lộ.
Ba pháp này, này các Tỷ-kheo, được che giấu khi
thực hành, không có hiển lộ.
2. Này các Tỷ-kheo, ba pháp này chói sáng, được
hiển lộ, không có che giấu.
- Vành tròn của mặt trăng, chói sáng, được hiển
lộ, không có che giấu.
- Vành tròn của mặt trời, chói sáng, được hiển
lộ, không có che giấu.
- Pháp luật được Thế Tôn tuyên thuyết, chói
sáng, được hiển lộ, không có che giấu.

MẠT PHÁP                                        153

Ba pháp này chói sáng, được hiển lộ, không có che giấu.

MẠT PHÁP                                       154

22      Thật và giả mạo Chánh pháp - Kinh PHÁP TÓM TẮT – Tăng III, 660

PHÁP TÓM TẮT –Tăng III, 660

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesàli, tại Mahàvana, ở
ngôi nhà có nóc nhọn. Rồi Mahàpajàpatì Gotamì đi
đến Thế Tôn. Sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng
một bên. Đứng một bên, Mahàpajàpatì Gotamì bạch
Thế Tôn:

- Lành thay, bạch Thế Tôn! Thế Tôn hãy thuyết pháp
vắn tắt cho con, sau khi Thế Tôn thuyết pháp, con sẽ
sống một mình, an tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm,
tinh cần.

2. - Này Gotamì, những pháp nào bà biết:

1. "Những pháp này đưa đến tham dục, không
phải ly tham.
2. Đưa đến hệ phược, không đưa đến ly hệ phược.
3. Đưa đến tích tập, không đưa đến không tích
tập.
4. Đưa đến dục lớn, không đưa đến ít dục.
5. Đưa đến không biết đủ, không đưa đến biết đủ.
6. Đưa đến tụ hội, không đưa đến nhàn tịnh.
7. Đưa đến biếng nhác, không đưa đến tinh tấn.

MẠT PHÁP                                           155

8. Đưa đến khó nuôi dưỡng, không đưa đến dễ nuôi dưỡng".

Này Gotamì, hãy thọ trì nhứt hướng rằng: "Đó là không phải Pháp, đó là không phải Luật, đó là không phải lời dạy của bậc Đạo sư".

3. Và này Gotamì, những pháp nào bà biết:

1. "Những pháp đưa đến ly tham, không đưa đến
tham dục.
2. Đưa đến ly hệ phược, không đưa đến hệ phược.
3. Đưa đến không tích tập, không đưa đến tích
tập.
4. Đưa đến ít dục, không đưa đến dục lớn.
5. Đưa đến biết đủ, không đưa đến không biết đủ.
6. Đưa đến nhàn tịnh, không đưa đến tụ hội.
7. Đưa đến tinh tấn, không đưa đến biếng nhác.
8. Đưa đến dễ nuôi dưỡng, không đưa đến khó
nuôi dưỡng".

Này Gotamì, hãy thọ trì nhứt hướng rằng: "Đó là phải Pháp, đó là phải Luật, đó là lời dạy của bậc Đạo Sư".

MẠT PHÁP                                        156

23    Thật và giả mạo Chánh pháp - Kinh THÔNG ĐIỆP – Tăng III, 479

THÔNG ĐIỆP –Tăng III, 479

1. Rồi Tôn giả Upàli đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Upàli bạch Thế Tôn:

- Lành thay, bạch Thế Tôn! Thế Tôn hãy thuyết pháp
cho con một cách vắn tắt, sau khi nghe Thế Tôn
thuyết pháp, con sẽ sống một mình, an tịnh, không
phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần.

2. - Này Upàli, những pháp nào Thầy biết: "Những
pháp này không được đưa đến nhất hướng nhàm
chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ,
Niết-bàn", thời này Upàli, Thầy cần phải nhất hướng
thọ trì là: "Đây không phải Pháp, đây không phải
Luật, đây không phải lời dạy Thế Tôn".

Và này Upàli, những pháp nào Thầy biết: "Những pháp này đưa đến nhất hướng, nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn", thời này Upàli, Thầy cần phải nhất hướng thọ trì là: "Đây là Pháp, đây là Luật, đây là lời dạy Thế Tôn".

MẠT PHÁP                                             157

MẠT PHÁP   158

24    Thật và giả mạo Chánh pháp - Kinh Tượng Pháp – Tương II, 384

Tượng Pháp – Tương II, 384

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi, Jetavana, vườn ông Anàthapindika.

2) Rồi Tôn giả Mahà Kassapa đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Mahà Kassapa bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, thuở trước,
học giới có ít hơn nhưng các Tỷ-kheo chứng đắc
chánh trí nhiều hơn? Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do
duyên gì, ngày nay học giới có nhiều hơn, nhưng các
Tỷ-kheo chứng đắc chánh trí ít hơn?

4) Sự việc xảy ra như vậy, này Kassapa, trong thời
các chúng sanh suy giảm, trong thời diệu pháp biến
mất, thời nhiều hơn là các học giới, ít hơn là các Tỷ-
kheo chứng đắc chánh trí.

MẠT PHÁP                                            159

5) Này Kassapa, diệu pháp không biến mất cho đến
khi nào tượng pháp không hiện ra ở đời. Và Kassapa
khi nào tượng pháp hiện ra ở đời, thời diệu pháp biến
mất.

6) Ví như, này Kassapa, vàng (thật) không biến mất
khi nào vàng giả chưa hiện ra ở đời. Và này
Kassapa, khi nào vàng giả hiện ra ở đời, thời vàng
(thật) biến mất.

7) Cũng vậy, này Kassapa, diệu pháp không biến
mất, khi nào tượng pháp chưa hiện ra ở đời. Và này
Kassapa, khi nào tượng pháp hiện ra ở đời, thời diệu
pháp biến mất.

8-11) Này Kassapa, địa giới không làm diệu pháp biến mất, thủy giới... hỏa giới... phong giới không làm diệu pháp biến mất.

12) Ở đây, khi nào các người ngu có mặt, chính họ làm diệu pháp biến mất.

13) Ví như, này Kassapa, chiếc thuyền bị chìm vì chở quá nặng. Không phải vì vậy, này Kassapa, diệu pháp bị biến mất.

14) Này Kassapa, có năm thối pháp khiến cho diệu pháp bị hỗn loạn và biến mất. Thế nào là năm?

MẠT PHÁP                                           160

15) Ở đây, này Kassapa, các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ:

- Sống không tôn kính, không tùy thuận bậc Đạo
Sư,
- Sống không tôn kính, không tùy thuận Chánh
pháp,
- Sống không tôn kính, không tùy thuận chúng
Tăng,
- Sống không tôn kính, không tùy thuận học giới,
- Sống không tôn kính, không tùy thuận đối với
Thiền định.

Này Kassapa, chính những thối pháp này đưa đến sự hỗn loạn, sự biến mất của diệu pháp.

16) Và có năm pháp, này Kassapa, đưa đến sự an trú, bền vững, không biến mất của diệu pháp. Thế nào là năm?

17) Ở đây, này Kassapa, các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ:

- Sống kính trọng, tùy thuận bậc Đạo Sư,
- Sống kính trọng, tùy thuận Chánh pháp,
- Sống kính trọng, tùy thuận chúng Tăng,
- Sống kính trọng, tùy thuận học giới,
- Sống kính trọng tùy thuận Thiền định.

MẠT PHÁP                                         161

18) Chính năm pháp này, này Kassapa, đưa đến sự an trú, bền vững, không biến mất của diệu pháp.

MẠT PHÁP                                     162
