Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 260 - Người Đáng Cung Kính
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 260

NGƯỜI ĐÁNG
CUNG KÍNH
Chịu trách nhiệm chính tả:
TÂM MINH ANH

260

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC DẪN NHẬP .............................................................4 1     10 hạng người - Kinh ĐÁNG ĐƯỢC CÚNG DƯỜNG – Tăng IV, 266 ................................10 2     7 hạng người - Kinh CÁC HẠNG NGƯỜI – Tăng III, 288 ...................................................11 3     7 hạng người - Kinh KHÔNG THƯỜNG XUYÊN – Tăng III, 292 .................................12 4     7 hạng người - Kinh NGƯỜI XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH – Tăng III, 482 ............16 5     8 hạng người - Kinh TÁM HẠNG NGƯỜI 1 – Tăng III, 672 ...................................................23 6     9 hạng người - Kinh ĐÁNG CUNG KÍNH – Tăng IV, 95 .....................................................25 7     Kinh NGANG BẰNG VỚI PHẠM THIÊN – Tăng I, 236 ......................................................26 8     Vị thành tựu 10 pháp - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng IV, 514 ................................................28 9     Vị thành tựu 10 pháp - Kinh ĐÁNG ĐẢNH LỄ – Tăng IV, 510 ................................................30

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                                   1

10 Vị thành tựu 3 pháp - Kinh CON NGỰA THUẦN THỤC – Tăng I, 443 ........................36 11 Vị thành tựu 4 pháp - Kinh CON VOI – Tăng II, 36.....................................................................40 12 Vị thành tựu 4 pháp - Kinh NGƯỜI CHIẾN SĨ – Tăng II, 141 .................................................45 13 Vị thành tựu 4 pháp - Kinh TỐC ĐỘ – Tăng II, 30.....................................................................49 14 Vị thành tựu 5 pháp - Kinh GIỚI – Tăng II, 526 .........................................................................51 15 Vị thành tựu 5 pháp - Kinh KHÔNG CÓ THỂ KHAM NHẪN – Tăng II, 565 .......................52 16 Vị thành tựu 6 pháp - Kinh CÁC LẬU HOẶC – Tăng III, 175 ...................................................62 17 Vị thành tựu 6 pháp - Kinh ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH 1 – Tăng III, 9..........................69 18 Vị thành tựu 6 pháp - Kinh ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH 2 – Tăng III, 10........................71 19 Vị thành tựu 7 pháp - Kinh PHÁP TRÍ – Tăng III, 436 ............................................................74

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                                       2

20 Vị thành tựu 8 pháp - Kinh CON NGỰA THUẦN THỤC – Tăng III, 543 .....................82 21 Vị thành tựu 8 pháp - Kinh XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CÚNG DƯỜNG 1 – Tăng III, 670 ....86 22 Kinh THÙ DIỆU SỰ 1 – Tăng III, 327 ..........89 23 Kinh ĐƯỢC ÁI MỘ – Tăng II, 733 ...............93 24 Kinh TRÚ TẠI CHỖ – Tăng II, 732 ..............95 25 Vị thành tựu 5 pháp - Kinh BIẾT NGHE – Tăng II, 573 ..............................................................97 26 Kinh PHẨM PHẪN NỘ – Tăng I, 172 ........102 27 Kinh THỪA TỰ PHÁP – 3 Trung I, 31 .......107

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                                    3

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                     4

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                    5

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                     6

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                    7

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                       8

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH   9

1        10 hạng người - Kinh ĐÁNG ĐƯỢC CÚNG DƯỜNG – Tăng IV, 266

ĐÁNG ĐƯỢC CÚNG DƯỜNG – Tăng IV,226

1. - Này các Tỷ-kheo, mười hạng người này đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời.

2. Thế nào là mười?

1.  Như lai, bậc A-la-hán, Chánh đẳng Giác.
2. Bậc Độc giác.
3. Bậc Giải thoát cả hai phần.
4. Bậc Tuệ giải thoát.
5. Bậc Thân chứng.
6. Bậc Kiến chí.
7. Bậc Tín giải thoát.
8. Bậc Tùy pháp hành.
9. Bậc Tùy tín hành.
10. Bậc Chuyển tánh.

Này các Tỷ-kheo, mười hạng người này đáng được
cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng
dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                              10

2      7 hạng người - Kinh CÁC HẠNG NGƯỜI – Tăng III, 288

CÁC HẠNG NGƯỜI –Tăng III, 28

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy hạng người đáng được
cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng
dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời.

2. Thế nào là bảy?

- Câu phần giải thoát.
- Tuệ giải thoát.
- Thân chứng kiến.
- Kiến chí.
- Tín giải thoát.
- Tùy pháp hành.
- Tùy tín hành.

Bảy hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được
cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng
dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                           11

3     7 hạng người - Kinh KHÔNG THƯỜNG XUYÊN – Tăng III, 292

KHÔNG THƯỜNG XUYÊN –Tăng III, 292

1. - Có bảy hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

2. Thế nào là bảy?

Ở đây, có hạng người sống: Tùy quán vô thường
trong tất cả hành, Tưởng vô thường, Cảm thọ vô
thường; trong tất cả thời, liên tục, không có gián
đoạn, với tâm thắng giải với tuệ thể nhập. Vị ấy, với
sự đoạn diệt các lậu hoặc... sau khi chứng ngộ,
chứng đạt và an trú. Này các Tỷ-kheo, đây là hạng
người thứ nhất đáng được cung kính, đáng được tôn
trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay,
là ruộng phước vô thượng ở đời.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
sống tùy quán vô thường... với tuệ thể nhập. Với vị
ấy, sự chấm dứt các lậu hoặc và sự chấm dứt sinh
mạng xảy đến một lần, không trước không sau. Đây
là hạng người thứ hai, này các Tỷ-kheo... vô thượng
ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               12

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
sống tùy quán vô thường... với tuệ thể nhập. Vị ấy,
sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, chứng được
Trung gian Niết-bàn...

…chứng được Tổn hại Niết-bàn...

…chứng được Vô hành Niết-bàn...

…chứng được Hữu hành Niết-bàn...

…chứng được Thượng lưu, đạt được Sắc cứu cánh.
Đây là hạng người thứ bảy, này các Tỷ-kheo, đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời.

Bảy hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính... vô thượng ở đời.

KHỔ – VÔ NGÃ – TỊCH TỊNH –Tăng III, 293

1. - Có bảy hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính... ở đời. Thế nào là bảy?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người sống: tùy quán khổ trong tất cả các hành... sống tùy quán vô

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             13

ngã trong tất cả các pháp... sống tùy quán lạc trong
Niết-bàn, tưởng lạc, cảm thọ lạc trong tất cả thời,
liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải, với
tuệ thể nhập. Vị ấy với sự đoạn diệt các lậu hoặc...
sau khi chứng ngộ, chứng đạt và an trú. Đây là hạng
người thứ nhất đáng được cung kính... là ruộng
phước vô thượng ở đời.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người sống tùy quán khổ trong tất cả hành... sống tuỳ quán vô ngã trong tất cả pháp... quán lạc trong Niết-bàn, tưởng lạc cảm thọ lạc, trong tất cả thời, liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Với vị ấy, sự chấm dứt các lậu hoặc và sự chấm dứt sinh mạng xảy đến một lần, không trước không sau. Đây là hạng người thứ hai đáng được cung kính... là ruộng phước vô thượng ở đời.

4. Lại nữa , này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
sống tùy quán... quán lạc trong Niết-bàn, tưởng lạc,
cảm thọ lạc trong tất cả thời, liên tục, không có gián
đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị ấy với
sự đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, chứng được Trung
gian Niết-bàn...,

...chứng được Tổn hại Niết-bàn...

...chứng được Vô hành Niết-bàn...

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                14

...chứng được Hữu hành Niết-bàn...

....chứng được Thượng lưu, đạt được Sắc cứu cánh. Đây là hạng người thứ bảy, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính... là ruộng phước vô thượng ở đời.

Này các Tỷ-kheo, đây là bảy hạng người ở đời đáng được cung kính... là ruộng phước vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                           15

4     7 hạng người - Kinh NGƯỜI XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH – Tăng III, 482

NGƯỜI XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH – Tăng III, 482

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy hạng người này, đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời. Thế nào là bảy?

2. Ở đời, này các Tỷ-kheo, có hạng người sống tùy
quán vô thường trên con mắt, tưởng vô thường, cảm
thọ vô thường, trong tất cả thời, liên tục, không có
gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị
ấy, với sự đoạn diệt các lậu hoặc ngay trong hiện tại,
chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát,
tuệ giải thoát. Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người
thứ nhất đáng được cung kính … là phước điền vô
thượng ở đời.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có hạng người sống tùy quán vô thường trên con mắt, tưởng vô thường, cảm thọ vô thường, trong tất cả thời, liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Với vị ấy, sự chấm dứt các lậu hoặc và sự chấm dứt sanh

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                16

mạng xảy đến một lần, không trước không sau. Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người thứ hai đáng được cung kính … là phước điền vô thượng ở đời.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có hạng người sống tùy
quán vô thường trên con mắt, tưởng vô thường, cảm
thọ vô thường, trong tất cả thời, liên tục, không có
gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị ấy
sau khi diệt tận năm hạ phần kiết sử, chứng được
Trung gian Bát-Niết-bàn .

… chứng được Tổn hại Bát Niết-bành

… chứng được Vô hành Bát-Niết-bàn

… chứng được Hữu hành Bát-Niết-bàn

… chứng được thượng lưu, đạt được Sắc cứu cánh.
Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người thứ bảy đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời.

Này các Tỷ-kheo, bảy hạng người này đáng được cung kính … là ruộng phước vô thượng ở đời.

CÁC NGƯỜI KHÁC ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH –Tăng III, 484

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                17

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy hạng người này, đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời. Thế nào là bảy?

2. Ở đây, có hạng người sống tùy quán trên

… tùy quán khổ trên con mắt, tưởng khổ, cảm thọ
khổ, trong tất cả thời, liên tục, không có gián đoạn,
với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị ấy với sự
đoạn diệt các lậu hoặc ngay trong hiện tại, chứng
ngộ…

… tùy quán vô ngã trên con mắt

… tùy quán diệt tận trên con mắt

… tùy quán hoại diệt trên con mắt

… tùy quán ly tham trên con mắt

… tùy quán đoạn diệt trên con mắt

… tùy quán từ bỏ trên con mắt

… trên tai … trên mũi … trên lưỡi … trên thân … trên ý

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               18

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên các sắc … trên các tiếng … trên các hương … trên các vị … trên các xúc … trên các pháp

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên nhãn thức … trên thân thức … trên ý thức

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên nhãn xúc … trên nhĩ xúc …trên tỷ xúc.. trên thiệt xúc … trên thân xúc … trên ý xúc

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên thọ do nhãn xúc sanh … trên thọ do nhĩ xúc sanh … trên thọ do tỷ xúc sanh … trên thọ do thiệt xúc sanh … trên thọ do thân xúc sanh … trên thọ do ý xúc sanh

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên sắc tưởng … trên thanh tưởng … trên hương tưởng … trên vị tưởng … trên xúc tưởng … trên pháp tưởng

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên sắc tư … trên thanh tư … trên hương tư … trên vị tư … trên xúc tư … trên pháp tư

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên sắc ái … trên thanh ái… trên hương ái … trên vị ái … trên xúc ái … trên pháp ái

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                              19

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên sắc tầm… trên thanh tầm … trên hương tầm … trên vị tầm … trên xúc tầm … trên pháp tầm

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên sắc tứ … trên thanh tứ … trên hương tứ … trên vị tứ … trên xúc tứ … trên pháp tứ

Ở đây, có hạng người sống tùy quán … trên sắc uẩn … trên thọ uẩn … trên tưởng uẩn … trên hành uẩn … sống tùy quán vô thường trên thức uẩn

… sống tùy quán khổ...

… sống tùy quán vô ngã...

… sống tùy quán diệt tận...

… sống tùy quán hoại diệt...

… sống tùy quán ly tham...

… sống tùy quán đoạn diệt...

… sống tùy quán từ bỏ...

Ở đây, có hạng người sống tùy quán từ bỏ, tưởng từ bỏ, cảm thọ từ bỏ, trong tất cả thời, liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             20

thể nhập. Vị ấy, với sự đoạn diệt các lậu hoặc ngay
trong hiện tại, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỷ-kheo, đây
là hạng người thứ nhất đáng được cung kính … là
phước điền vô thượng ở đời.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có hạng người sống tùy
quán từ bỏ, tưởng từ bỏ, cảm thọ từ bỏ, trong tất cả
thời, liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải,
với tuệ thể nhập . Với vị ấy, sự chấm dứt các lậu
hoặc và sự chấm dứt sanh mạng xảy đến một lần,
không trước không sau. Này các Tỷ-kheo, đây là
hạng người thứ hai đáng được cung kính … là phước
điền vô thượng ở đời.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có hạng người sống tùy quán từ bỏ, tưởng từ bỏ, cảm thọ từ bỏ, trong tất cả thời, liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị ấy sau khi diệt tận năm hạ phần kiết sử, chứng được Trung gian Bát-Niết-bàn

… chứng được Tổn hại Bát Niết-bành

… chứng được Vô hành Bát-Niết-bàn

… chứng được Hữu hành Bát-Niết-bàn

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 21

… chứng được thượng lưu, đạt được Sắc cứu cánh.
Này các Tỷ-kheo, đây là hạng người thứ bảy đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô
thượng ở đời.

Này các Tỷ-kheo, bảy hạng người này đáng được cung kính … là ruộng phước vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                           22

5      8 hạng người - Kinh TÁM HẠNG NGƯỜI 1 – Tăng III, 672

TÁM HẠNG NGƯỜI 1 –Tăng III, 672

1. - Có tám hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

2. Thế nào là tám?

- Bậc Dự lưu.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả Dự lưu.
- Bậc Nhất lai.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả Nhất lai.
- Bậc Bất lai.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả bất lai.
- Bậc A-la-hán.
- Bậc đã hướng đến sự chứng ngộ quả A-la-hán.

Tám hạng người này, này các Tỷ-kheo, đáng được cung kính … là ruộng phước vô thượng ở đời.

Bốn vị đã hướng đến
Bốn vị đã trú quả
Tăng chúng này chánh trực
Trí tuệ, giới, Thiền định

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                           23

Loài Người cúng thí vật
Chúng sanh cầu phước đức
Làm công đức tái sanh
Tăng chúng tăng quả lớn.

TÁM HẠNG NGƯỜI 2 –Tăng III, 673

1-2. … giống như 1, 2 của kinh trên, chỉ có bài kệ hơi khác …

Bốn vị đã hướng đến
Bốn vị đã trú quả
Tăng chúng này tối thắng
Tám người giữa chúng sanh
Loài Người cúng thí vật
Chúng sanh cầu phước đức
Làm công đức tái sanh
Tăng chúng tăng quả lớn.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                            24

6      9 hạng người - Kinh ĐÁNG CUNG KÍNH – Tăng IV, 95

ĐÁNG CUNG KÍNH – Tăng IV, 95

1. - Này các Tỷ-kheo, có chín hạng người này đáng được cung kính, đáng tôn trọng, đáng cúng dường, đáng chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

2. Thế nào là chín?

1. Bậc A-la-hán.
2. Bậc đã hướng đến chứng đắc A-la-hán quả.
3. Bậc Bất lai.
4. Bậc đã hướng đến chứng đắc quả Bất lai.
5. Bậc Nhất lai.
6. Bậc đã hướng đến chứng đắc quả Nhất lai.
7. Bậc Dự lưu.
8. Bậc đã hướng đến chứng đắc quả Dự lưu.
9. Bậc chuyển tánh

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                              25

7      Kinh NGANG BẰNG VỚI PHẠM THIÊN – Tăng I, 236

NGANG BẰNG VỚI PHẠM THIÊN – Tăng I, 236

 Những gia đình nào, này các Tỷ-kheo, trong ấy,
các con cái kính lễ mẹ cha ở trong nhà, những gia
đình ấy được chấp nhận ngang bằng với Phạm
Thiên.
 Những gia đình nào, này các Tỷ-kheo, trong ấy,
các con cái kính lễ mẹ cha ở trong nhà, những gia
đình ấy được chấp nhận như các Đạo sư thời xưa.
 Những gia đình nào, này các Tỷ-kheo, trong ấy,
các con cái kính lễ mẹ cha ở trong nhà, những gia
đình ấy được chấp nhận là đáng được cúng dường.
 Phạm Thiên, này các Tỷ-kheo, là đồng nghĩa
với cha mẹ.
 Các Đạo sư thời xưa, này các Tỷ-kheo, là đồng
nghĩa với cha mẹ.
 Đáng được cúng dường, này các Tỷ-kheo, là
đồng nghĩa với cha mẹ.
- Vì cớ sao? Giúp đỡ rất nhiều, này các Tỷ-kheo,
là cha mẹ đối với con cái, nuôi chúng lớn,
dưỡng dục chúng, giới thiệu chúng vào đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                              26

Mẹ cha gọi Phạm Thiên,
Bậc Đạo sư thời trước,
Xứng đáng được cúng dường,
Vì thương đến con cháu.

Do vậy, bậc Hiền triết,
Đảnh lễ và tôn trọng,
Dâng đồ ăn đồ uống,
Vải mặc và giường nằm,
Thoa bóp (cả thân mình)
Tắm rửa cả chân tay.
Với sở hành như vậy,
Đối với mẹ và cha,
Đời này người Hiền khen,
Đời sau hưởng Thiên lạc.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                 27

8        Vị thành tựu 10 pháp - Kinh VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng IV, 514

VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng IV, 514

1. Thành tựu mười pháp này, này các Tỷ-kheo, vị trưởng lão tại địa phương nào vị ấy trú, vị ấy trú an ổn.

2. Thế nào là mười?

1. Vị trưởng lão đã lâu ngày được biết đến, xuất
gia đã lâu ngày có giới... chấp nhận và học hỏi
trong các học pháp.
2. Là vị nghe nhiều.... khéo thể nhập với chánh
kiến.
3. Cả hai giới bổn Pàtimokkha được khéo truyền
đạt một cách rộng rãi, được khéo phân tích,
khéo thông hiểu, khéo quyết định theo kinh,
theo chi tiết.
4. Vị ấy thiện xảo trong sự sanh khởi và chấm dứt
các tránh sự.
5. Ưa thích pháp.
6. Dùng lời ái ngữ, hết sức hân hoan trong thắng
pháp, thắng luật.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                28

7.  Biết đủ với bất cứ vật dụng nào nhận được như
y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh.
8. Dễ mến, khéo chế ngự trong khi đi tới đi lui,
khi ngồi trong nhà.
9. Chứng được không khó khăn, chứng được
không mệt nhọc, chứng được không phí sức
bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc
trú.
10. Do đoạn diệt các lậu hoặc, vị ấy ngay trong
hiện tại, với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và
an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Thành tựu mười pháp này, các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trưởng lão trú tại địa phương nào, tại địa phương nào, sống được an ổn.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                29

9     Vị thành tựu 10 pháp - Kinh ĐÁNG ĐẢNH LỄ – Tăng IV, 510

ĐÁNG ĐẢNH LỄ – Tăng IV, 510

1. - Thành tựu mười pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được đảnh lễ, đáng được chắp tay, là phước điền vô
thượng ở đời. Thế nào là muời?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có giới sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học pháp.

3. Là vị nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, cất chứa điều đã nghe. Các pháp nào sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán thán đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh, các pháp như vậy nghe hiểu, được thọ trì, được tụng đọc bằng lời, được quán sát với ý, được khéo thể nhập với chánh kiến.

4. Là người bạn với thiện, là thân hữu với thiện, thân thiết với thiện.

5. Có chánh kiến, thành tựu chánh tri kiến.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                30

6. Chứng được nhiều loại thần thông, một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, biến hình đi ngang qua vách, qua tường, qua núi, như đi ngang qua hư không; độn thổ, trồi lên qua đất liền như ở trong nước; đi trong nước không chìm như đi trên đất liền; ngồi kiết già du hành trên hư không như con chim; với bàn tay chạm rờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại oai lực, đại oai thần như vậy, có thể tự thân bay đến cõi Phạm thiên.

7. Có thiên nhĩ thanh tịnh siêu nhân, có thể nghe hai loại tiếng chư thiên và Loài Người, xa và gần.

8. Sau khi đi sâu vào tâm của chúng sanh, của loài Người với tâm của mình, vị ấy được biết như sau: "Tâm có tham biết là tâm có tham; tâm không tham biết là tâm không tham." "Tâm có sân biết là tâm có sân; tâm không sân biết là tâm không sân." "Tâm có si biết là tâm có si; tâm không si biết biết là tâm không si". "Tâm chuyên chú biết là tâm chuyên chú; tâm tán loạn biết là tâm tán loạn; "Đại hành tâm biết là đại hành tâm, không phải đại hành tâm, biết là không phải đại hành tâm." "Tâm chưa vô thượng biết là tâm chưa vô thượng; tâm vô thượng biết là tâm vô thượng." "Tâm Thiền định biết là tâm Thiền định; tâm không Thiền định, biết là tâm không Thiền

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                31

định." "Tâm giải thoát biết là tâm giải thoát; tâm không giải thoát biết là tâm không giải thoát."

9. Vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, hai trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều loại và thành kiếp. Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, đồ ăn uống như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sanh tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, đồ ăn như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ở đây". Như vậy, ta nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết.

10. Vị ấy với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, biết trí tuệ về sanh tử của chúng sanh, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Này các Hiền giả, những vị này, làm những ác hạnh về thân, ngữ và ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 32

tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những vị này, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Hiền giả, còn những chúng sanh nào làm những thiện hạnh về thân, ngữ và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những người này sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên các thiện thú, cõi Trời, trên đời này. Như vậy, vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sang, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ.

11. Do đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ chứng đạt, và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Này các Tỷ-kheo, thành tựu mười pháp này vị Tỷ-
kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng,
đáng được đảnh lễ, đáng được cúng dường, đáng
được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.

VỊ TRƯỞNG LÃO – Tăng IV, 514

1. Thành tựu mười pháp này, này các Tỷ-kheo, vị trưởng lão tại địa phương nào vị ấy trú, vị ấy trú an ổn.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               33

2. Thế nào là mười?

11. Vị trưởng lão đã lâu ngày được biết đến, xuất
gia đã lâu ngày có giới... chấp nhận và học hỏi
trong các học pháp.
12. Là vị nghe nhiều.... khéo thể nhập với chánh
kiến.
13. Cả hai giới bổn Pàtimokkha được khéo truyền
đạt một cách rộng rãi, được khéo phân tích,
khéo thông hiểu, khéo quyết định theo kinh,
theo chi tiết.
14. Vị ấy thiện xảo trong sự sanh khởi và chấm dứt
các tránh sự.
15. Ưa thích pháp.
16. Dùng lời ái ngữ, hết sức hân hoan trong thắng
pháp, thắng luật.
17. Biết đủ với bất cứ vật dụng nào nhận được như
y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị
bệnh.
18. Dễ mến, khéo chế ngự trong khi đi tới đi lui,
khi ngồi trong nhà.
19. Chứng được không khó khăn, chứng được
không mệt nhọc, chứng được không phí sức
bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc
trú.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               34

20. Do đoạn diệt các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại, với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Thành tựu mười pháp này, các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trưởng lão trú tại địa phương nào, tại địa phương nào, sống được an ổn.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                35

10    Vị thành tựu 3 pháp - Kinh CON NGỰA THUẦN THỤC – Tăng I, 443

CON NGỰA THUẦN THỤC 1 – Tăng I, 443

1. - Đầy đủ với ba đức tánh, này các Tỷ-kheo, một
con ngựa của vua, hiền thiện, thuần thục, xứng đáng
để vua dùng, thuộc quyền sở hữu của vua, và được
xem như một biểu tượng của vua. Thế nào là ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, một con ngựa của vua hiền
thiện, thuần thục, đầy đủ sắc đẹp, đầy đủ với sức
mạnh, đầy đủ với tốc lực.
Đầy đủ với ba đức tánh này, này các Tỷ-kheo, một
con ngựa của vua, hiền thiện, thuần thục, xứng đáng
để vua dùng, thuộc quyền sử dụng của vua, và được
xem như một biểu tượng của vua.
2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đầy đủ với ba pháp,
một Tỷ-kheo đáng được cung kính. Đáng được tôn
trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay,
là ruộng phước vô thượng ở đời. Thế nào là ba? Ở
đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ sắc đẹp, đầy
đủ sức mạnh, đầy đủ tốc lực.
3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ sắc
đẹp?

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                              36

 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo giữ gìn giới
luật, sống hộ trì với sự hộ trì của giới bổn, đầy đủ
uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong những lỗi
nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học
pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy
đủ sắc đẹp.
4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ sức
mạnh?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần
tinh tấn, đoạn tận các pháp bất thiện, thành tựu
đầy đủ các pháp thiện, nỗ lực, kiên trì, dõng mãnh,
không từ bỏ trách nhiệm đối với các pháp thiện.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ sức
mạnh.
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ tốc
lực?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật rõ biết:
"Đây là Khổ", như thật rõ biết: "Đây là Khổ tập",
như thật rõ biết: "Đây là Khổ diệt", như thật rõ
biết: "Đây là con Đường đưa đến Khổ diệt". Như
vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đầy đủ tốc lực.
Đầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng
phước vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 37

CON NGỰA THUẦN THỤC 2 – Tăng I, 445

1-4. … (Hoàn toàn giống như kinh trên)
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ tốc
lực?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt
năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh tại chỗ ấy
nhập Bát-Niết bàn, khỏi phải trở lui từ thế giới ấy,
đến thế giới này. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là
đầy đủ tốc lực.
Đầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng
phước vô thượng ở đời.

CON NGỰA THUẦN THỤC 3 – Tăng I, 445

1-4. … (Hoàn toàn giống như kinh số 94, từ 1-4)
5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ tốc
lực?
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn diệt các
lậu hoặc ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí,
chứng ngộ và chứng đạt an trú vô lậu tâm giải

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 38

thoát, tuệ giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là
Tỷ-kheo đầy đủ tốc lực.
Đầy đủ với ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
xứng đáng được cung kính, xứng đáng được tôn
trọng, xứng đáng được cúng dường, xứng đáng được
chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                39

11    Vị thành tựu 4 pháp - Kinh CON VOI – Tăng II, 36

CON VOI – Tăng II, 36

1. - Thành tựu bốn chi phần này, này các Tỷ-kheo,
con voi của vua xứng đáng cho vua, là tài sản của
Vua, được xem là biểu tượng của vua. Thế nào là
bốn? Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua biết
nghe, biết sát hại, biết nhẫn, biết đi đến.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết nghe?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi người
nài sai làm một công tác, hoặc đã làm từ trước hay
chưa làm từ trước, sau khi nhiệt tâm tác ý, hoàn toàn
chú tâm lóng tai và lắng nghe. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, là con voi của vua biết nghe.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết sát hại?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua sau khi đi đến chiến trận, giết voi, giết người cưỡi voi, giết ngựa, giết người cưỡi ngựa, giết hại xe, giết hại

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               40

người cưỡi xe, giết các bộ binh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua biết sát hại.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết kham nhẫn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua sau khi đi đến chiến trường, chịu đựng cây giáo đâm, chịu đựng kiếm chém, chịu đựng tên bắn, chịu đựng búa chặt, chịu đựng tiếng trống lớn, tiếng thanh la, tiếng tù và, tiếng trống nhỏ và các tiếng ồn ào khác. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua biết kham nhẫn.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết đi đến?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi người
nài sai đi đến hướng nào, hoặc trước kia đã có đi hay
trước kia không có đi, liền đi đến chỗ ấy một cách
mau mắn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của
vua biết đi đến.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua xứng đáng là của vua, là tài sản của vua, đi đến làm biểu tượng của vua.

6. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu với bốn pháp, Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính, xứng

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 41

đáng được tôn trọng, xứng đáng được chắp tay, xứng đáng được cúng dường, là ruộng phước vô thượng ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Biết nghe,
- Biết sát hại,
- Biết kham nhẫn,
- Biết đi đến.

7. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết nghe?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi Pháp và Luật
do Như Lai thuyết được thuyết giảng, sau khi nhiệt
tâm tác ý hoàn toàn, chú tâm và lắng nghe. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết nghe.

8. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết sát hại?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không có chấp
nhận dục tầm đã khởi lên, từ bỏ, gạn lọc, chấm dứt,
làm cho không hiện hữu, không có chấp nhận sân
tầm đã khởi lên … không có chấp nhận hại tầm đã
khởi lên, từ bỏ, gạn lọc, chấm dứt, làm cho không

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             42

hiện hữu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết sát hại.

9. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết kham nhẫn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn lạnh,
kham nhẫn nóng, kham nhẫn đói, khát, sự xúc chạm
của ruồi, muỗi, gió, sức nóng mặt trời, các loài bò
sát, kham nhẫn những cách nói chửi mắng, phỉ báng,
chịu đựng các cảm thọ về thân, khổ đau, nhói đau,
mãnh liệt, không khả hỷ, không khả ý, chết điếng
người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết
kham nhẫn.

10. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết đi?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo theo phương
hướng nào từ trước chưa từng đi, tại đấy, mọi hành
được chỉ tịnh, mọi sanh y được từ bỏ, ái được đoạn
diệt. Niết-bàn, vị ấy đi đến chỗ ấy một cách mau
chóng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết
đi.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo xứng đáng được cung kính, xứng đáng được tôn
trọng, xứng đáng được chắp tay, xứng đáng được
cúng dường, là ruộng phước vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             43

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH   44

12    Vị thành tựu 4 pháp - Kinh NGƯỜI CHIẾN SĨ – Tăng II, 141

NGƯỜI CHIẾN SĨ – Tăng II, 141

1.- Thành tựu bốn chi phần này, này các Tỷ-kheo, một chiến sĩ xứng đáng để cho vua sử dụng, thuộc sở hữu của vua, là biểu tượng của vua. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, người chiến sĩ thiện xảo về xạ trình, là người bắn xa, bắn như chớp nhoáng, và đâm thủng được vật lớn.

Thành tựu bốn chi phần này, này các Tỷ-kheo, một chiến sĩ xứng đáng để cho vua sử dụng, thuộc sở hữu của vua, là biểu tượng của vua.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu bốn pháp
này, Tỷ-kheo đáng được cung kính, xứng đáng được
tôn trọng, xứng đáng được cúng dường, xứng đáng
được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời. Thế
nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thiện xảo về xạ trình, là người bắn xa, bắn như chớp nhoáng, và đâm thủng được vật lớn.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             45

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo thiện xảo về xạ trình?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo là người có giới,
sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Patimokkha, có uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi
trong những lỗi nhỏ, chấp nhận và học tập các học
pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo thiện
xảo về xạ trình.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo bắn xa?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phàm sắc gì
thuộc về quá khứ, vị lai, hiện tại, nội hay ngoại,
thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, tất cả
sắc, vị ấy thấy như thật với chánh trí tuệ rằng:
"Cái này không phải của tôi, cái này không
phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi".
- Phàm có cảm thọ gì thuộc quá khứ, vị lai, hiện
tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa
hay gần, tất cả cảm thọ, vị ấy thấy như thật với
chánh trí tuệ rằng: "Cái này không phải của
tôi, cái này không phải là tôi, cái này không
phải tự ngã của tôi".
- Phàm có tưởng gì thuộc quá khứ, vị lai, hiện
tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa
hay gần, tất cả tưởng, vị ấy thấy như thật với
chánh trí tuệ rằng: "Cái này không phải của

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                46

tôi, cái này không phải là tôi, cái này không
phải tự ngã của tôi".
- Phàm có các hành gì thuộc quá khứ, vị lai, hiện
tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa
hay gần, tất cả các hành, vị ấy thấy như thật
với chánh trí tuệ rằng: "Cái này không phải
của tôi, cái này không phải là tôi, cái này
không phải tự ngã của tôi".
- Phàm có thức gì thuộc quá khứ, vị lai, hiện tại,
nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay
gần, tất cả các thức, vị ấy thấy như thật với
chánh trí tuệ rằng: "Cái này không phải của
tôi, cái này không phải là tôi, cái này không
phải tự ngã của tôi".

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo bắn như chớp nhoáng?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật quán tri: "Đây là khổ", như thật quán tri: "Đây là khổ tập"; như thật quán tri: "Đây là khổ diệt", như thật quán tri "Đây là con đường đưa đến khổ diệt". Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo bắn như chớp nhoáng.

6. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo đâm thủng vật to lớn?

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 47

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đâm thủng vô minh uẩn to lớn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ- kheo đâm thủng vật to lớn.

Đầy đủ bốn chi phần này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, xứng đáng được tôn trọng,
xứng đáng được cúng dường, xứng đáng được chắp
tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                           48

13       Vị thành tựu 4 pháp - Kinh TỐC ĐỘ – Tăng II, 30

TỐC ĐỘ – Tăng II, 30

1. - Thành tựu với bốn chi phần, này các Tỷ-kheo,
một con ngựa thuần thục hiền thiện của vua, xứng
đáng cho nhà vua, là vật sở hữu của vua, được xem
là biểu tượng của vua. Thế nào là bốn?

-   Với trực tánh,
-   Với tốc độ,
-   Với nhẫn nhục,
-   Với thiện ngôn.

Thành tựu với bốn chi phần này, này các Tỷ-kheo,
một con ngựa thuần thục, hiền thiện của vua, xứng
đáng cho nhà vua, là vật sở hữu của vua, được xem
là biểu tượng của vua.

2. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu với bốn
pháp, Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính, xứng
đáng được tôn trọng, xứng đáng được chắp tay, là
ruộng phước vô thượng ở đời. Thế nào là với bốn?

- Với trực tánh, - Với tốc độ,

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                           49

- Với kham nhẫn, - Với thiện ngôn.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo xứng đáng được cung kính, xứng đáng được tôn
trọng, xứng đáng được chắp tay, xứng đáng được
cúng dường, là ruộng phước vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                           50

14        Vị thành tựu 5 pháp - Kinh GIỚI – Tăng II, 526

GIỚI – Tăng II, 526

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng,
đáng được cúng dường, đáng được chắp tay, là
phước điền vô thượng ở đời.

2. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

-   Tỷ-kheo đầy đủ giới,
-   Đầy đủ định,
-   Đầy đủ tuệ,
-   Đầy đủ giải thoát,
-   Đầy đủ giải thoát tri kiến.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-
kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng,
đáng được cúng dường, đáng được chắp tay, là
phước điền vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                          51

15    Vị thành tựu 5 pháp - Kinh KHÔNG CÓ THỂ KHAM NHẪN – Tăng II, 565

KHÔNG CÓ THỂ KHAM NHẪN – Tăng II, 565

1. - Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua không xứng đáng cho vua, không là tài
sản của vua không được xem là một biểu tượng của
vua. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua:

- Không kham nhẫn các sắc,
- Không kham nhẫn các tiếng,
- Không kham nhẫn các hương,
- Không kham nhẫn các vị,
- Không kham nhẫn các xúc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các sắc?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi đi đến chiến trận, thấy đoàn voi hay thấy đoàn ngựa, hay thấy đoàn xe, hay thấy đoàn bộ binh đã chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không thể tham

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                            52

gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của vua không kham nhẫn đối với các sắc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các tiếng?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, đi đến chiến trận, khi nghe tiếng voi, nghe tiếng ngựa, nghe tiếng xe, nghe tiếng bộ binh, hay nghe tiếng trống lớn, thanh la, tiếng tù và, tiếng trống nhỏ, liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không thể tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của vua không kham nhẫn các tiếng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các hương?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, khi đó ngửi mùi phân và nước tiểu của
các con voi của vua thuộc loại quý chủng đã quen
chiến trận, liền chùn chân, rủn chí, không còn can
đảm, không thể tham gia chiến trận. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, là con voi của vua không kham nhẫn
các hương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các vị?

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                53

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua khi đi
đến chiến trận, chán ngấy một máng cỏ và nước, hay
chán ngấy hai, ba, bốn hay năm máng cỏ và nước,
liền chùn chân, rủn chí, không còn can đảm, không
thể tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là con voi của vua không kham nhẫn các vị.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua không kham nhẫn các xúc?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, khi bị trúng một mũi tên, hay hai, hay ba,
hay bốn, hay năm mũi tên, liền chùn chân, rủn chí,
không còn can đảm, không thể tham gia chiến trận.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua không
kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, một con
voi của vua không xứng đáng của vua, không là tài
sản của vua, không được xem là một biểu tượng của
vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, một vị Tỷ-kheo thành
tựu năm pháp không đáng cung kính, không đáng tôn
trọng, không đáng cúng dường, không đáng chắp tay,
không còn là phước điền vô thượng ở đời. Thế nào
là năm?

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                54

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Tỷ-kheo không kham nhẫn các sắc,
- Không kham nhẫn các tiếng,
- Không kham nhẫn các hương,
- Không kham nhẫn các vị,
- Không kham nhẫn các xúc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo không kham nhẫn các sắc?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc
liền tham đắm các sắc khả ái, tâm không thể định
tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không
kham nhẫn các sắc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không kham nhẫn các tiếng?

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi tai nghe
tiếng liền tham đắm các tiếng khả ái, tâm không thể
định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không
kham nhẫn các tiếng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không kham nhẫn các hương?

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             55

11. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mũi ngửi
hương liền tham đắm các hương khả ái, tâm không
thể định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo
không kham nhẫn các hương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không kham nhẫn các vị?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi lưỡi nếm
vị liền tham đắm các vị khả ái, tâm không thể định
tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không
kham nhẫn các vị.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo không kham nhẫn các xúc?

13. Ở đây, này Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi thân cảm xúc
liền tham đắm các xúc khả ái, tâm không thể định
tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không
kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
không đáng được cung kính, không đáng được tôn
trọng, không đáng được cúng dường, không đáng
được chắp tay, không còn là vô thượng phước điền ở
đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             56

14. Thành tựu năm chi phần, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua xứng đáng cho vua dùng, là tài sản của
vua, và được xem là một biểu tượng của vua. Thế
nào là năm?

15. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua kham nhẫn các sắc, kham nhẫn các tiếng, kham nhẫn các hương, kham nhẫn các vị, kham nhẫn các xúc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua kham nhẫn các sắc?

16. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, đi đến
chiến trận, khi thấy đoàn voi hay khi thấy đoàn ngựa,
hay khi thấy đoàn xe, hay khi thấy đoàn bộ binh, liền
không chùn chân, rủn chí, có đủ can đảm, có thể
tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua kham nhẫn các sắc.

Và thế nào, này các Tỷ-kheo, con voi của vua kham nhẫn các tiếng?

17. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, đi đến chiến trận, khi nghe tiếng voi, hay khi nghe tiếng ngựa, hay khi nghe tiếng xe, hay khi nghe tiếng bộ binh, hay khi nghe tiếng trống lớn, thanh la, tù và, trống nhỏ, không chùn chân, không rủn chí, có đủ

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               57

can đảm, có thể tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua kham nhẫn các tiếng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua kham nhẫn các hương?

18. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, đối với các con voi của vua thuộc loại quý
chủng, quen thuộc chiến trận, khi nó ngửi mùi phân
và nước tiểu của những con voi ấy, nó không chùn
chân, không rủn chí, có đủ can đảm, có thể tham gia
chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của
vua kham nhẫn các hương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua kham nhẫn các vị?

19. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, khinh miệt một máng cỏ và nước, hoặc
hai, hoặc ba, hoặc bốn hoặc năm máng cỏ và nước,
không chùn chân, không rủn chí, có đủ can đảm, có
thể tham gia chiến trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
con voi của vua kham nhẫn các vị.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua kham nhẫn các xúc?

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                58

20. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến
chiến trận, khi bị một mũi tên bắn trúng, hoặc hai,
hoặc ba, hoặc bốn, hoặc năm, không chùn chân,
không rủn chí, có đủ can đảm, có thể tham gia chiến
trận. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua
kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm chi phần này, này các Tỷ-kheo, con voi của vua xứng đáng cho vua, là tài sản của vua, và được gọi là biểu tượng của vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu năm pháp,
vị Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn
trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay,
là vô thượng phước điền ở đời. Thế nào là năm?

21. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn các sắc, kham nhẫn các tiếng, kham nhẫn các hương, kham nhẫn các vị, kham nhẫn các xúc.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo kham nhẫn các sắc?

22. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy
sắc, không tham đắm các sắc khả ái, có thể giữ
tâm định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
kham nhẫn các sắc.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               59

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo kham nhẫn các tiếng?

23. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi tai nghe
tiếng, không tham đắm các tiếng khả ái, có thể giữ
tâm định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
kham nhẫn các tiếng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo kham nhẫn các hương?

24. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mũi ngửi
các hương, không tham đắm các hương khả ái, có thể
giữ tâm định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo kham nhẫn các hương.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo kham nhẫn các vị?

25. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi lưỡi nếm
các vị, không tham đắm các vị khả ái, có thể giữ tâm
định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham
nhẫn các vị.

Và thế nào, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo kham nhẫn các xúc?

26. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi thân cảm các xúc, không tham đắm các xúc khả ái, có thể giữ

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                              60

tâm định tĩnh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn các xúc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đáng
được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được
cúng dường, đáng được chắp tay, là vô thượng phước
điền ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                            61

16      Vị thành tựu 6 pháp - Kinh CÁC LẬU HOẶC – Tăng III, 175

CÁC LẬU HOẶC –Tăng III, 175

1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là phước điền
vô thượng ở đời. Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,
- Tỷ-kheo đối với các lậu hoặc phải do phòng hộ
mà được đoạn trừ, chúng đã được đoạn trừ do
phòng hộ.
- Đối với các lậu hoặc phải do thọ dụng mà được
đoạn trừ, chúng đã được đoạn trừ do thọ dụng.
- Đối với các lậu hoặc phải do kham nhẫn mà
được đoạn trừ, chúng đã được đoạn trừ do
kham nhẫn.
- Đối với các lậu hoặc phải do tránh né mà được
đoạn trừ, chúng đã được đoạn trừ do tránh né.
- Đối với các lậu hoặc phải do trừ diệt mà được
đoạn trừ, chúng đã được đoạn trừ do trừ diệt.
- Đối với các lậu hoặc phải do tu tập mà được
đoạn trừ, chúng đã được đoạn trừ do tu tập.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                              62

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc phải
do phòng hộ mà được đoạn trừ, chúng đã được
đoạn trừ do phòng hộ?
3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chơn chánh giác
sát, sống phòng hộ với sự phòng hộ nhãn căn. Này
các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ấy sống không phòng hộ
với sự phòng hộ nhãn căn, các lậu hoặc tàn hại và
nhiệt não có thể khởi lên. Nếu vị ấy sống phòng hộ
với sự phòng hộ nhãn căn, các lậu hoặc tàn hại và
nhiệt não ấy không còn nữa.
Vị chơn chánh giác sát, sống phòng hộ với sự phòng
hộ nhĩ căn... sống phòng hộ với sự phòng hộ tỷ căn...
sống phòng hộ với sự phòng hộ thiệt căn... sống
phòng hộ với sự phòng hộ thân căn... sống phòng hộ
với sự phòng hộ ý căn. Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-
kheo ấy sống không phòng hộ với sự phòng hộ ý căn,
các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não có thể khởi lên. Nếu
vị ấy sống phòng hộ với sự phòng hộ ý căn, các lậu
hoặc tàn hại và nhiệt não ấy không còn nữa.
Này các Tỷ-kheo, nếu vị ấy sống không phòng hộ
với sự phòng hộ các căn, các lậu hoặc tàn hại và nhiệt
não có thể khởi lên. Nếu sống phòng hộ với sự phòng
hộ các căn, như vậy các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não
ấy không có thể khởi lên. Này các Tỷ-kheo, đây gọi
là các lậu hoặc phải do phòng hộ mà được đoạn trừ,
chúng đã được đoạn trừ nhờ phòng hộ.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                63

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc phải
do thọ dụng mà được đoạn trừ, chúng đã được
đoạn trừ nhờ thọ dụng?
4. Này các Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo chơn chánh giác
sát thọ dụng y phục chỉ để ngăn ngừa lạnh, ngăn ngừa
nóng, ngăn ngừa sự xúc chạm của ruồi, muỗi, gió,
sức nóng mặt trời, các loài bò sát, chỉ với mục đích
che đậy sự hổ thẹn.
Vị ấy chơn chánh giác sát thọ dụng món ăn khất thực,
không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không
phải để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình,
mà chỉ để thân này được sống lâu và được bảo
dưỡng, để thân này khỏi bị thương hại, để hỗ trợ
Phạm hạnh, nghĩ rằng: "Như vậy, ta diệt trừ các cảm
thọ cũ và không cho khởi lên các cảm thọ mới, và ta
sẽ không có lỗi lầm, sống được an ổn.
Vị ấy chơn chánh giác sát thọ dụng sàng tọa chỉ để
ngăn ngừa lạnh, ngăn ngừa nóng, ngăn ngừa sự xúc
chạm của ruồi, muỗi, gió, sức nóng mặt trời, các loài
bò sát, chỉ với mục đích sống độc cư an tịnh.
Vị ấy chơn chánh giác sát thọ dụng những dược
phẩm trị bệnh, chỉ để ngăn chận các cảm giác thống
khổ đã sanh để được ly khổ hoàn toàn.
Này các Tỷ-kheo, nếu vị ấy không chơn chánh giác
sát khi thọ dụng như vậy, các lậu hoặc tàn hại và
nhiệt não có thể khởi lên. Nếu vị ấy có chơn chánh

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               64

giác sát khi thọ dụng như vậy, các lậu hoặc tàn hại
và nhiệt não ấy không còn nữa. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là các lậu hoặc phải do thọ dụng mà được
đoạn trừ, chúng đã được đoạn trừ nhờ thọ dụng.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc phải
do kham nhẫn mà được đoạn trừ, chúng đã được
đoạn trừ nhờ kham nhẫn?
5. Này các Tỷ-kheo, ở đây có Tỷ-kheo chơn chánh
giác sát kham nhẫn lạnh, nóng, đói, khát, sự xúc
chạm của ruồi, muỗi, gió, sức nóng mặt trời, các loài
bò sát, kham nhẫn những cách nói mạ lỵ phỉ báng, vị
ấy có tánh kham nhẫn các cảm thọ về thân, những
cảm thọ thống khổ, khốc liệt, đau nhói, nhức nhối
không sung sướng, không thích thú, chết điếng
người.
Này các Tỷ-kheo, nếu vị ấy không kham nhẫn như
vậy, các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não có thể khởi lên.
Nếu vị ấy kham nhẫn như vậy, các lậu hoặc tàn hại
và nhiệt não ấy không còn nữa. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là các lậu hoặc phải do kham nhẫn mà được
đoạn trừ, chúng đã được đoạn trừ nhờ kham nhẫn.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc phải
do tránh né mà được đoạn trừ, chúng đã được
đoạn trừ nhờ tránh né?
6. Này các Tỷ-kheo, ở đây Tỷ-kheo chơn chánh giác
sát, tránh né voi dữ, tránh né ngựa dữ, tránh né bò

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 65

dữ, tránh né chó dữ, rắn, khúc cây, gai góc, hố sâu,
vực núi, ao nước nhớp, vũng nước. Những chỗ ngồi
không xứng đáng nếu ngồi, những trú xứ không nên
lai vãng nếu đến, những bạn bè ác độc, nếu giao du
bị các vị đồng Phạm hạnh có trí nghi ngờ khinh
thường. Vị chơn chánh giác sát tránh né chỗ ngồi
không xứng đáng ấy, trú xứ không nên lai vãng ấy
và các bạn bè độc ác ấy.
Này các Tỷ-kheo, nếu vị ấy không tránh né như vậy,
các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não ấy có thể khởi lên.
Nếu vị ấy tránh né như vậy, các lậu hoặc tàn hại và
nhiệt não ấy không còn nữa. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là các lậu hoặc phải do tránh né mà được đoạn
trừ, chúng đã được đoạn trừ nhờ tránh né.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc phải
do trừ diệt mà được đoạn trừ, chúng đã được đoạn
trừ nhờ trừ diệt?
7. Này các Tỷ-kheo, ở đây vị Tỷ-kheo chơn chánh
giác sát không chấp nhận dục niệm đã khởi lên, từ
bỏ, trừ khử, diệt tận, không cho tồn tại dục niệm ấy;
không chấp nhận sân niệm đã khởi lên, từ bỏ, trừ
khử, diệt tận, không cho tồn tại sân niệm ấy; không
chấp nhận hại niệm đã khởi lên, từ bỏ, trừ khử, diệt
tận, không cho tồn tại hại niệm ấy; không chấp nhận
các ác bất thiện pháp luôn luôn khởi lên, từ bỏ, trừ

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               66

khử, diệt tận, không cho tồn tại các ác bất thiện pháp
ấy.
Này các Tỷ-kheo, nếu vị ấy không trừ khử như vậy,
các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não ấy có thể khởi lên.
Nếu vị ấy trừ khử như vậy, các lậu hoặc tàn hại và
nhiệt não ấy không còn nữa. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là các lậu hoặc phải do trừ diệt mà được đoạn trừ,
chúng đã được đoạn trừ nhờ trừ diệt.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các lậu hoặc phải
do tu tập mà được đoạn trừ, chúng đã được đoạn
trừ nhờ tu tập?
8. Này các Tỷ-kheo, ở đây Tỷ-kheo chơn chánh giác
sát tu tập niệm giác chi, niệm giác chi này y xuất y,
y ly tham, y diệt tận, đưa đến từ bỏ, chơn chánh giác
sát tu tập trạch pháp giác chi... (như trên)... tu tập tinh
tấn giác chi... tu tập hỷ giác chi... tu tập khinh an giác
chi... tu tập định giác chi... tu tập xả giác chi; xả giác
chi này y xuất ly, y ly tham, y diệt tận, đưa đến từ bỏ.
Này các Tỷ-kheo, nếu vị ấy không tu tập như vậy,
các lậu hoặc tàn hại và nhiệt não ấy có thể khởi lên.
Nếu vị ấy tu tập như vậy, các lậu hoặc tàn hại và
nhiệt não ấy không còn nữa.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là các lậu hoặc phải do tu
tập mà được đoạn trừ, chúng đã được đoạn trừ nhờ
tu tập.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                    67

Này các Tỷ-kheo, thành tựu sáu pháp này, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng
phước vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                          68

17    Vị thành tựu 6 pháp - Kinh ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH 1 – Tăng III, 9

ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH 1 – Tăng III, 9
1. Như vầy tôi nghe:
Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthì, Jetavana, tại khu
vườn ông Anàthapindika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các
Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo". - "Thưa vâng, bạch
Thế Tôn".
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như
sau:
2. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là phước điền
vô thượng ở đời. Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc,
không có ưa thích, không có ghét bỏ, trú xả, chánh
niệm tỉnh giác; khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi
hương... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... khi ý
biết pháp, không có ưa thích, không có ghét bỏ, trú
xả, chánh niệm tỉnh giác.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là vô thượng
phước điền ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               69

Thế Tôn thuyết như vậy. Các vị Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                            70

18    Vị thành tựu 6 pháp - Kinh ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH 2 – Tăng III, 10

ĐÁNG ĐƯỢC CUNG KÍNH 2 –Tăng III, 10
1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là phước điền
vô thượng ở đời. Thế nào là sáu?
2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chứng được các
loại thần thông: một thân hiện ra nhiều thân, nhiều
thân hiện ra một thân, hiện hình, biến hình, đi ngang
qua vách, qua tường, qua núi như đi ngang hư không,
độn thổ trồi lên ngang qua đất liền, như ở trong nước,
đi trên nước không chìm như trên đất liền, ngồi kiết
già hay đi trên hư không như con chim, với bàn tay
chạm và rờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại
oai lực, đại oai thần như vậy, có thể tự thân bay đến
Phạm thiên.
3. Với thiên nhĩ thuần tịnh siêu nhân, nghe được hai
loại tiếng, chư Thiên và loài Người ở xa và gần.
4. Sau khi đi sâu vào tâm của chúng sanh, của loài
Người với tâm của mình, vị ấy rõ biết như sau: "Tâm
có tham, rõ biết là tâm có tham, hay tâm ly tham...
hay tâm có sân... hay tâm ly sân... hay tâm có si...
hay tâm ly si... hay tâm chuyên chú... hay tâm tán

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                71

loạn... hay đại hành tâm... hay không phải đại hành tâm... hay tâm chưa vô thượng... hay tâm vô thượng... hay tâm Thiền định... hay tâm không Thiền định... hay tâm giải thoát... hay tâm không giải thoát, rõ biết là tâm không giải thoát". 5. Nhớ đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, hai trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời; nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp; vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sanh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ra ở đây". Như vậy vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết. 6. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng... (Xem A. iii, 16; D. i, 83)... như vậy với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ chúng sanh người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 72

Do đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy ngay trong hiện tại,
tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú
vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là vô thượng
phước điền ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                              73

19    Vị thành tựu 7 pháp - Kinh PHÁP TRÍ – Tăng III, 436

PHÁP TRÍ –Tăng III, 436

1. - Thành tựu bảy pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng... là phước điền vô thượng ở đời. Thế nào là bảy?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là vị:

- Biết pháp,
- Biết nghĩa,
- Biết tự ngã,
- Biết ước lượng,
- Biết thời,
- Biết hội chúng,
- Biết người thắng kẻ liệt.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết pháp?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết pháp: Khế
Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng tụng, Không hỏi
tự thuyết, Như thị thuyết, Bổn sanh, Pháp chưa từng
có, Phương quảng.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             74

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết pháp: Khế kinh, Ứng tụng... Phương quảng, vị ấy ở đây không được gọi là vị biết pháp.

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết pháp: Khế
kinh, Ứng tụng... Pháp chưa từng có, Phương quảng;
do vậy, vị ấy được gọi là vị biết pháp. Như vậy là
biết pháp.

Thế nào là biết nghĩa?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết ý nghĩa của lời thuyết này, của lời thuyết kia: "Đây là ý nghĩa của lời nói này, đây là ý nghĩa của lời nói này".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết ý nghĩa của lời thuyết này, của lời thuyết kia: "Đây là ý nghĩa của lời nói này, đây là ý nghĩa của lời nói này", thời ở đây, vị ấy không được gọi là vị biết nghĩa.

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết ý nghĩa của
lời thuyết này, của lời thuyết kia: "Đây là ý nghĩa của
lời nói này, đây là ý nghĩa của lời nói này"; do vậy,
vị ấy được gọi là vị biết nghĩa. Đây là biết pháp, biết
nghĩa.

Thế nào là tự biết?

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 75

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tự biết; "Cho đến như vậy, tôi có lòng tin, giữ giới, nghe nhiều, bố thí, trí tuệ, biện tài".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết tự ngã
như vầy: "Cho đến như vậy, tôi có lòng tin, giữ giới,
nghe nhiều, bố thí, trí tuệ, biện tài", ở thời đây, vị ấy
không được gọi là vị biết tự ngã.

Nếu Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, biết tự ngã: "Cho đến như vậy, tôi có lòng tin, giữ giới, nghe nhiều, bố thí, trí tuệ, biện tài"; do vậy, vị ấy được gọi là vị biết tự ngã. Đây là biết pháp, biết nghĩa, tự biết.

Và thế nào là biết ước lượng?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết ước lượng (vừa đủ) trong khi nhận các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết ước lượng
vừa đủ khi nhận các vật dụng như y, đồ ăn khất thực,
sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, thời vị ấy ở đây không
được gọi là vị biết ước lượng vừa đủ.

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết ước lượng vừa đủ khi nhận các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh; do vậy vị ấy được gọi là vị

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                    76

biết ước lượng vừa đủ. Đây là biết pháp, biết nghĩa, tự biết, biết ước lượng.

Và thế nào là biết thời?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết thời: "Đây là thời để tuyên thuyết, đây là thời chất vấn, đây là thời tu tập, đây là thời Thiền tịnh".

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết thời: "Đây
là thời tuyên thuyết, đây là thời chất vấn, đây là hời
tu tập, đây là thời Thiền tịnh", thời ở đây, vị ấy được
gọi là không biết thời.

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết thời: Đây là thời tuyên thuyết, đây là thời chất vấn, đây là hời tu tập, đây là thời Thiền tịnh"; do vậy, vị ấy được gọi là vị biết thời, biết vừa đủ, biết thời.

Và thế nào là biết hội chúng?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết hội chúng:
"Đây là hội chúng Sát-đế-ly, đây là hội chúng Bà-la-
môn, đây là hội chúng Gia chủ, đây là hội chúng Sa-
môn. Ở đây, nên đi đến như vậy, nên đứng như vậy,
nên ngồi như vậy, nên nói như vậy, nên im lặng như
vậy".

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 77

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết hội
chúng: "Đây là hội chúng Sát-đế-ly, đây là hội chúng
Bà-la-môn, đây là hội chúng Gia chủ, đây là hội
chúng Sa-môn. Ở đây, nên đi đến như vậy, nên đứng
như vậy, nên ngồi như vậy, nên nói như vậy, nên im
lặng như vậy", thời ở đây, vị ấy không được gọi là
"Vị biết hội chúng".

Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết hội chúng: "Đây là hội chúng Sát-đế-ly, đây là hội chúng Bà-la- môn, đây là hội chúng Gia chủ, đây là hội chúng Sa- môn. Ở đây, nên đi đến như vậy, nên đứng như vậy, nên ngồi như vậy, nên nói như vậy, nên im lặng như vậy"; do vậy, được gọi là "Vị biết hội chúng".

Đây là biết pháp, biết nghĩa, tự biết, biết vừa đủ, biết thời, biết hội chúng.

Và thế nào là biết người thắng liệt?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, với vị Tỷ-kheo, loài
Người được biết theo hai hạng: một hạng ưa thấy
các bậc Thánh, một hạng không ưa thấy các bậc
Thánh. Người này không ưa thấy các bậc Thánh, do
có việc ấy, đáng bị quở trách. Còn người này ưa thấy
các bậc Thánh, do việc ấy, đáng được tán thán.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                  78

Có hai hạng người nghe diệu pháp: một hạng người
ưa nghe diệu pháp, một hạng người không ưa nghe
diệu pháp. Hạng người này không ưa nghe diệu
pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách. Hạng người
này ưa nghe diệu pháp, do sự việc ấy, đáng được tán
thán.

Có hai hạng người nghe diệu pháp: một hạng người
lắng tai nghe diệu pháp, một hạng người không lắng
tai nghe diệu pháp. Hạng người này không lắng tai
nghe diệu pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách.
Hạng người này lắng tai nghe diệu pháp, do sự việc
ấy, đáng được tán thán.

Có hai hạng người lắng tai nghe pháp: một hạng
người nghe xong, thọ trì pháp; một hạng người nghe
xong, không thọ trì pháp. Người này nghe xong
không thọ trì pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách.
Người này nghe xong thọ trì pháp, do sự việc ấy,
đáng được tán thán.

Có hai hạng người nghe xong thọ trì pháp: một hạng người quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì, một hạng người không quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì. Hạng người này không quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì, do sự việc ấy, đáng được quở trách. Hạng người này quán sát ý nghĩa các pháp được thọ trì, do sự việc ấy, đáng được tán thán.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               79

Có hai hạng người quán sát ý nghĩa các pháp được
thọ trì: một hạng người sau khi hiểu nghĩa, sau khi
hiểu pháp, đã thực hành pháp; tùy pháp; một hạng
người sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, không
thực hành pháp, tùy pháp. Hạng người này sau khi
hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, không thực hành pháp,
tùy pháp, do sự việc ấy, đáng bị quở trách. Hạng
người này sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp, thực
hành pháp, tùy pháp, do sự việc ấy, đáng được tán
thán.

Có hai hạng người sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu pháp đã thực hành pháp; tùy pháp: một hạng người thực hành với mục đích tự lợi, không có lợi tha; một hạng người thực hành với mục đích tự lợi và lợi tha. Hạng người này thực hành với mục đích tự lợi, không có lợi tha, do sự việc ấy, đáng bị quở trách. Hạng người này thực hành với mục đích tự lợi và lợi tha, do sự việc ấy, đáng được tán thán.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, đối với Tỷ-kheo, loài Người được biết theo hai hạng. Như vậy, này các Tỷ- kheo, là Tỷ-kheo biết hạng người thắng liệt.

Do thành tựu bảy pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo đáng được cung kính... là phước điền vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               80

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH   81

20    Vị thành tựu 8 pháp - Kinh CON NGỰA THUẦN THỤC – Tăng III, 543

CON NGỰA THUẦN THỤC – Tăng III, 543

1. - Đầy đủ với tám đức tánh, này các Tỷ-kheo, một
con ngựa của vua hiền thiện, thuần thục, xứng đáng
để vua dùng, thuộc quyền sở sữu của vua, và được
xem như là biểu tượng của vua.

2.Thế nào là tám?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, một con ngựa của vua
hiền thiện, thuần thục, khéo sanh cả hai từ mẫu
hệ và phụ hệ, tại phương hướng nào, các con
ngựa hiền thiện, thần thục không sanh trưởng,
tại phương hướng ấy, con ngựa ấy được sanh.
- Họ cho ăn các món ăn gì, ướt hay khô, con
ngựa ấy ăn một cách cẩn thận, không có làm
rơi rớt.
- Con ngựa ấy nhàm chán khi phải đứng hay
nằm gần phân hay nước tiểu.
- Con ngựa ấy sống hoan hỷ và dễ dàng sống
chung với các con ngựa khác, và không làm
các con ngựa khác hoảng sợ.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             82

- Phàm có những gian dối, giả dối, xảo trá,
quanh co gì, nó nêu rõ như thật cho người đánh
xe biết, và người đánh xe cố gắng nhiếp phục
nó.
- Khi đang kéo xe, nó nghĩ: "Hãy để cho các con
ngựa khác muốn hay không muốn kéo, còn ta,
ta sẽ kéo".
- Khi đi, nó đi con đường thẳng.
- Kiên trì, nó kiên trì cho đến khi mạng sống
chấm dứt.

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, một con
ngựa của vua hiền thiện, thuần thục, xứng đáng để
vua dùng, thuộc quyền sở sữu của vua, và được xem
như là biểu tượng của vua.

3. Như vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu tám pháp này, Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính … là ruộng phương vô thượng ở đời. Thế nào là tám?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

- Giữ giới, sống chế ngự với sự chế ngự của giới
bổn, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi
trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập
trong các học pháp.
- Phàm nhận các món đồ ăn gì, thô hay tế, vị ấy
ăn một cách cẩn thận, không có oán thán gì,

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                            83

- Vị ấy có nhàm chán, nhàm chán thân làm ác,
miệng nói ác, ý nghĩ ác, nhàm chán sự thành
tựu các pháp ác bất thiện.
- Vị ấy sống hoan hỷ và dễ dàng sống chung với
các Tỷ-kheo khác, và không làm các Tỷ-kheo
khác hoảng sợ.
- Phàm có những gian dối, giả dối, xảo trá,
quanh co gì, nêu rõ như thật cho vị Đạo Sư hay
các đồng Phạm hạnh có trí cố gắng để nhiếp
phục.
- Trong khi học tập, vị ấy khởi lên ý nghĩ: "Hãy
để cho các Tỷ-kheo khác học tập, hay không
học tập, còn ta, ta sẽ học tập ở đây ".
- Khi đi, vị ấy đi con đường thẳng, tại đây, con
đường thẳng này tức là Chánh tri kiến, Chánh
tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh
mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh
định.
- Vị ấy sống tinh cần, nghĩ rằng: "Dầu chỉ có da,
gân hay xương còn lại, dầu thịt và máu có khô
cạn trong thân, điều mà sự kiên trì của con
người, sự tinh tấn của con người, sự nỗ lực có
thể đạt được, nếu chưa đạt được thời tinh tấn
không có chấm dứt".

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             84

được cúng dường, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                       85

21    Vị thành tựu 8 pháp - Kinh XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CÚNG DƯỜNG 1 – Tăng III, 670

XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CÚNG DƯỜNG 1 –Tăng III, 670

1.- Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng,
đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.
Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo:

- Giữ giới … chấp nhận và học tập trong các học
pháp.
- Nghe nhiều, khéo thể nhập trong chánh tri kiến.
- Làm bạn với thiện, thân hữu với thiện, giao du
với thiện.
- Có chánh tri kiến, thành tựu chánh kiến.
- Chứng được bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm,
hiện tại lạc trú, chứng được không khó khăn,
chứng được không mệt nhọc, chứng được
không phí sức.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             86

- Nhớ được nhiều đời trước, như một đời, hai đời
… nhớ được nhiều đời trước với các tướng
trạng với các chi tiết.
- Với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân … rõ biết
các chúng sanh, tùy theo hạnh nghiệp của
chúng.
- Do đoạn diệt các lậu hoặc … chứng ngộ, chứng
đạt và an trú.

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính … là ruộng phước vô thượng ở đời.

XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC CÚNG DƯỜNG 2 –Tăng III, 671

1.- Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo đáng được cung kính, đáng được tôn trọng,
đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng ở đời.
Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo:

- Giữ giới … chấp nhận và học tập trong các học pháp. - Nghe nhiều, khéo thể nhập với chánh tri kiến.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             87

- Sống tinh cần tinh tấn, nỗ lực kiên trì, không
bỏ rơi gánh nặng trong các thiện pháp.
- Sống tại rừng núi, tại các trú xứ xa vắng.
- Chịu đựng lạc và bất lạc, luôn luôn nhiếp phục
bất lạc nổi lên.
- Chịu đựng sợ hãi và khiếp đảm, luôn luôn
nhiếp phục sợ hãi và khiếp đảm khởi lên.
- Chứng được bốn Thiền thuộc tăng thượng tâm,
hiện tại lạc trú, chứng được không khó khăn,
chứng được không mệt nhọc, chứng được
không phí sức.
- Do đoạn diệt các lậu hoặc … chứng ngộ, chứng
đạt và an trú.

Thành tựu tám pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đáng được cung kính … là ruộng phước vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                            88

22    Kinh THÙ DIỆU SỰ 1 – Tăng III, 327

THÙ DIỆU SỰ 1 –Tăng III, 327

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthì, tại Jetavana,
trong khu vườn ông Ànathapindika. Bấy giờ Tôn giả
Sàriputta vào buổi sáng, đắp y, cầm y bát, đi vào
Sàvavatthì để khất thực. Tôn giả Sàriputta suy nghĩ
như sau: "Thật là quá sớm để đi khất thực ở Sàvatthì,
vậy ta hãy đi đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo".
Rồi Tôn giả Sàriputta đi đến khu vườn của các du sĩ
ngoại đạo, sau khi đến khu vườn của các du sĩ ngoại
đạo, sau khi đến, nói lên với các du sĩ ngoại đạo
những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những
lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một
bên.

2. Lúc bấy giờ, các du sĩ ngoại đạo ấy đang ngồi tụ
họp và câu chuyện sau đây được khởi lên: "Này chư
Hiền, ai sống mười hai năm hành trì Phạm hạnh viên
mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ-kheo
đáng được tán thán". Rồi Tôn giả Sàriputta không
tùy hủy, không chỉ trích lời nói của các du sĩ ngoại
đạo ấy; không tùy hỷ, không chỉ trích, từ chỗ ngồi
đứng dậy và ra đi với ý nghĩ: "Ta sẽ rõ biết ý nghĩa
này từ Thế Tôn".

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               89

3. Rồi Tôn giả Sàriputta, sau khi khất thực ở Sàvatthì
xong, sau buổi ăn, trên con đường đi khất thực trở
về, đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả
Sàriputta bạch Thế Tôn:

- Ở đây, bạch Thế Tôn, vào buổi sáng, con đắp y, cầm y bát, đi vào Sàvatthì để khất thực. Rồi bạch Thế Tôn, con suy nghĩ như sau: "Thật là quá sớm để đi khất thực ở Sàvatthì, vậy ta hãy đi đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo". Rồi bạch Thế Tôn, con đi đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo; sau khi đến, nói lên với các du sĩ ngoại đạo ấy những lời chào đón hỏi thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi, con ngồi xuống một bên. Lúc bấy giờ, bạch Thế Tôn, các du sĩ ngoại đạo ấy đang ngồi tụ họp và câu chuyện sau đây được khởi lên: "Này chư Hiền, ai sống mười hai năm hành trì Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ-kheo đáng được tán thán". Rồi bạch Thế Tôn, con không tùy hỷ, không chỉ trích lời nói của các du sĩ ngoại đạo ấy; không tùy hỷ, không chỉ trích, con từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi với ý nghĩ: "Ta sẽ rõ biết ý nghĩa này từ Thế Tôn".

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 90

- Bạch Thế Tôn, trong Pháp và Luật này, có thể nêu rõ một Tỷ-kheo đáng được tán thán, hoàn toàn do đếm số năm chăng?

- Này Sàriputta, trong Pháp, và Luật này, không có thể nêu rõ một Tỷ-kheo đáng được tán thán, hoàn toàn do đếm số năm. Bảy sự thù diệu này, này Sàriputta, sau khi với thắng trí, Ta tự chứng ngộ, chứng đạt, an trú, và tuyên thuyết. Thế nào là bảy?

4. Ở đây, này Sàriputta,

- Tỷ-kheo tha thiết hành trì học pháp và trong
tương lai khát vọng hành trì học pháp;
- Tha thiết quán pháp và trong tương lai khát
vọng quán pháp;
- Tha thiết nhiếp phục lòng dục và trong tương
khát vọng nhiếp phục lòng dục;
- Tha thiết Thiền tịnh, trong tương lai khát vọng
Thiền tịnh;
- Tha thiết tinh cần tinh tấn và trong tương lai
khát vọng tinh cần tinh tấn;
- Tha thiết niệm tuệ và trong tương lai khát vọng
niệm tuệ;
- Tha thiết thể nhập tri kiến và trong tương lai
khát vọng thể nhập tri kiến.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             91

Này Sàriputta, bảy thù diệu sự này được Ta tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt, an trú và tuyên thuyết.

5. Thành tựu bảy thù diệu sự này, này Sàriputta, Tỷ-
kheo, nếu trong mười hai năm hành trì Phạm hạnh
viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ-
kheo đáng được tán thán!".

Nếu trong hai mười bốn năm hành trì Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ- kheo đáng được tán thán!"

Nếu trong ba mươi sáu năm hành trì Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ-kheo đáng được tán thán!".

Nếu trong bốn mươi tám năm hành trì Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh, thật là vừa đủ để nói: "Vị Tỷ- kheo đáng được tán thán!"

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                              92

23    Kinh ĐƯỢC ÁI MỘ – Tăng II, 733

ĐƯỢC ÁI MỘ – Tăng II, 733

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị
Tỷ-kheo trú tại chỗ được các vị đồng Phạm hạnh ái
mộ, ưa thích, kính trọng, và đáng được làm gương để
bắt chước.

2. Thế nào là năm?

- Có giới, sống được bảo vệ với sự bảo vệ của
giới bổn, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sợ
hãi trong các tội nhỏ nhiệm, chấp nhận và học
tập các học pháp;
- Nghe nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập
điều được nghe; các pháp nào sơ thiện, trung
thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, đề cao đời
sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ thanh tịnh,
những pháp ấy, vị ấy đã nghe nhiều, đã nắm
giữ, đã ghi nhớ nhờ đọc nhiều lần, chuyên ý
quan sát, khéo thành tựu nhờ chánh kiến;
- Thiện ngôn, dùng lời thiện ngôn, nói lời tao
nhã, ý nghĩa minh bạch, giọng nói không bập
bẹ phều phào, giải thích nghĩa lý minh xác;
- Chứng được không có khó khăn, chứng được
không có mệt nhọc, chứng được không có phí

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             93

sức bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, đem
đến hiện tại lạc trú;
- Do đoạn tận các lậu hoặc vị ấy tự mình với
thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay
trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo trú tại chỗ được các vị đồng Phạm hạnh ái mộ,
ưa thích, kính trọng, và đáng được làm gương để tu
tập.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                            94

24    Kinh TRÚ TẠI CHỖ – Tăng II, 732

TRÚ TẠI CHỖ – Tăng II, 732

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trú tại chỗ trở thành không đáng được làm gương để tụ tập.

2. Thế nào là năm?

- Không đầy đủ về uy nghi, không đầy đủ về
trách nhiệm;
- Không nghe nhiều, không thọ trì điều được
nghe;
- Không biết sống đoạn giảm, không ưa thích
sống Thiền tịnh;
- Lời nói không hiền thiện, không là người nói
lời hiền thiện;
- Ác tuệ, đần độn, câm điếc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo trú tại chỗ trở thành không đáng được làm gương để tụ tập.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo trú tại chỗ trở thành đáng được làm gương để tu tập.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                            95

4. Thế nào là năm?

-   Đầy đủ về uy nghi, đầy đủ về trách nhiệm;
-   Nghe nhiều, thọ trì điều được nghe;
-   Biết sống đoạn giảm, ưa thích Thiền tịnh;
-   Lời nói hiền thiện, là người nói lời hiền thiện;
-   Có trí tuệ, không đần độn, không câm điếc.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo trú tại chỗ trở thành đáng được làm gương để tụ tập.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                96

25     Vị thành tựu 5 pháp - Kinh BIẾT NGHE – Tăng II, 573

BIẾT NGHE – Tăng II, 573

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, con
voi của vua xứng đáng cho vua, là tài sản của vua, và
được xem là một biểu tượng của vua. Thế nào là
năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua biết nghe, biết sát hại, biết phòng hộ, biết kham nhẫn, biết đi đến.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết nghe?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi
người nài sai làm một công tác hoặc đã làm từ trước,
hoặc chưa làm từ trước, nhiệt tâm tác ý, hoàn toàn
chú tâm, lóng tai và nghe. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là con voi của vua biết nghe.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết sát hại?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua đi đến chiến trận, giết voi, giết kẻ cưỡi voi, giết ngựa, giết

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 97

kẻ cưỡi ngựa, phá xe, giết kẻ cưỡi xe, giết các bộ binh. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con voi của vua biết sát hại.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết phòng hộ?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, đi đến chiến trận, con voi
của vua phòng hộ phần thân trước, phòng hộ phần
thân sau, phòng hộ đầu, phòng hộ tai, phòng hộ ngà,
phòng hộ vòi, phòng hộ đuôi, phòng hộ người cưỡi
voi. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi của vua biết
phòng hộ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết kham nhẫn?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua khi lâm
trận, kham nhẫn bị thương đâm, kham nhẫn bị kiếm
đâm, kham nhẫn bị trúng tên, kham nhẫn các thứ
tiếng, như tiếng trống lớn, tiếng thanh la, tiếng tù và,
tiếng trống nhỏ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi
của vua biết kham nhẫn.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là con voi của vua biết đi đến?

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                  98

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, con voi của vua, khi
người nài (huấn luyện voi) sai đi về hướng nào, hoặc
trước kia đã có đi, hay trước kia chưa có đi, liền mau
mắn đi về chỗ ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con voi
của vua biết đi đến.

Thành tựu năm chi phần này, này các Tỷ-kheo, con voi của vua xứng đáng là của vua, là tài sản của vua, và được gọi là một biểu tượng của vua.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, thành tựu năm pháp,
vị Tỷ-kheo xứng đáng được cung kính, xứng đáng
được tôn trọng, xứng đáng được cúng dường, xứng
đáng được chắp tay, là vô thượng phước điền ở đời.
Thế nào là năm?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là người biết nghe, biết sát hại, biết phòng hộ, biết kham nhẫn, biết đi đến.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết nghe?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi Pháp và Luật
do Như Lai thuyết được thuyết giảng, nhiệt tâm, tác
ý, hoàn toàn chú tâm lắng tai nghe pháp. Như vậy,
này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết nghe.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết sát hại?

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                99

10. Ở dây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các dục tầm đã khởi lên, không có gìn giữ, nhưng từ bỏ, gột sạch, làm cho hoại diệt, làm cho đi đến không hiện hữu; đối với sân tầm đã sanh...đối với các hại tầm đã sanh...đối với các pháp ác, bất thiện đã sanh hay chưa sanh, không có gìn giữ nhưng từ bỏ, gột sạch, làm cho hoại diệt, làm cho đi đến không hiện hữu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết sát hại.

Và thế nào, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết phòng hộ?

11. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì nhãn căn không được bảo vệ, khiến cho tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo tự chế ngự nguyên nhân ấy hộ trì nhãn căn, thực hành sự hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng...khi mũi ngửi hương...khi lưỡi nếm vị...khi thân cảm xúc...khi ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì ý căn không được chế ngự, khiến cho tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn. Như vậy, này các Ty-kheo, là Tỷ-kheo biết phòng hộ.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                100

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết kham nhẫn?

12. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo kham nhẫn lạnh, nóng, đói khát, sự xúc phạm của ruồi, muỗi, gió, sức nóng mặt trời, các loài bò sát, những cách nói mạ lỵ, phỉ báng, các cảm thọ về thân, những cảm thọ thống khổ, khốc liệt, nhói đau, chói đau, không sung sướng, không thích thú, chết điếng người. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo kham nhẫn.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo biết đi đến?

13. Ở đây, này các Tỷ-kheo, phương hướng nào
trước kia chưa từng đi, tại đây mọi hành được chỉ
tịnh, mọi sanh y được từ bỏ, ái được đoạn diệt, ly
tham, hoại diệt, Niết-bàn, vị ấy đi đến chỗ ấy một
cách mau chóng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là vị
Tỷ-kheo biết đi đến.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng
được cúng dường, đáng được chắp tay, là phước điền
vô thượng ở đời.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             101

26      Kinh PHẨM PHẪN NỘ – Tăng I, 172

PHẨM PHẪN NỘ – Tăng I, 172
1-100.
1. - Này các Tỷ-kheo, có hai pháp này. Thế nào là
hai?
- Phẫn nộ và hiềm hận. Những pháp này, này các
Tỷ-kheo, là hai pháp (Như trên đối với các
pháp sau đây:)
- Giả dối và não hại.
- Tật đố và xan lẫn.
- Man trá và phản trắc.
- Không tàm và không quý.
- Không phẫn nộ và không hiềm hận.
- Không giả dối và không não hại.
- Không tật đố và không xan tham.
- Không man trá và không phản trắc.
- Tàm và quý.
11. Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo, phải
sống trong đau khổ. Thế nào là hai? Phẫn nộ và hiềm
hận.
- Giả dối và não hại.
- Tật đố và xan tham.
- Man trá và phản trắc.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             102

- Không tàm và không quý.
Thành tựu hai pháp này, phải sống trong đau khổ.
16. Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo, được
sống trong an lạc. Thế nào là hai? Không phẫn nộ và
không hiềm hận.
- Không giả dối và không não hại.
- Không tật đố và không xan lẫn.
- Không man trá và không phản trắc.
- Tàm và quý.
Thành tựu hai pháp này, được sống trong an lạc.
21. Hai pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến đọa lạc
cho vị Tỷ-kheo hữu học. Thế nào là hai? Phẫn nộ và
hiềm hận.
- Giả dối và não hại.
- Tật đố và xan lẫn.
- Man trá và phản trắc.
- Không tàm và không quý.
Thành tựu hai pháp này, đưa đến đọa lạc cho vị Tỷ-
kheo hữu học.
26. Hai pháp này, này các Tỷ-kheo, không đưa đến
sự đọa lạc cho vị Tỷ-kheo hữu học. Thế nào là hai?
Không phẫn nộ và không hiềm hận.
- Không giả dối và không não hại
- Không tật đố và không xan lẫn

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                             103

- Không man trá và không phản trắc
- Tàm và quý
Thành tựu hai pháp này, không đưa đến đọa lạc cho
vị Tỷ-kheo hữu học.
------------------
31-35. Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo,
như vậy bị quăng vào địa ngục tương xứng. Thế nào
là hai?
- Phẫn nộ và hiềm hận … Không tàm và không
quý.
Thành tựu hai pháp này, như vậy bị quăng vào địa
ngục tương xứng.
36-40. Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo,
như vậy được sanh lên chư Thiên tương xứng. Thế
nào là hai?
- Không phẫn nộ và không hiềm hận … Tàm và
quý.
Thành tựu hai pháp này, như vậy được sanh lên chư
Thiên tương xứng.
---------------------
41-45. Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo, ở
đây, có người sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh
vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Thế nào là hai?

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               104

- Phẫn nộ và hiềm hận … Không tàm và không
quý.
Thành tựu hai pháp này, ở đây, có người sau khi thân
hoại mạng chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
địa ngục.
46-50. Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo, ở
đây, có người sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh lên cõi Thiện, cõi Trời, cõi đời này. Thế nào là
hai?
- Không phẫn nộ và không hiềm hận … Tàm và
quý.
Thành tựu hai pháp này, ở đây, có người sau khi thân
hoại mạng chung, được sanh lên cõi Thiện, cõi Trời,
cõi đời này.
----------------------
51-55. Thành tựu hai bất thiện pháp này …
56-60. Thành tựu hai thiện pháp này …
61-65. Thành tựu hai pháp có tội này …
66-70. Thành tựu hai pháp không có tội này …
71-75. Thành tựu hai pháp tăng khổ này …
76-80. Thành tựu hai pháp tăng lạc này …
81-85. Thành tựu hai pháp với quả dị thục là khổ này
…

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               105

86-90. Thành tựu hai pháp với quả dị thục là lạc này
…
91-95. Thành tựu hai pháp não hại này …
96-100. Thành tựu hai pháp không não hại này …
(mỗi lần là năm pháp như trên, bất thiện pháp và
thiện pháp) …

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                              106

27    Kinh THỪA TỰ PHÁP – 3 Trung I, 31

KINH THỪA TỰ PHÁP (Dhammadayada sutta) – Bài kinh số 3 – Trung I, 31

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Khi ở tại chỗ ấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo",

– "Bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói:

- Này các Tỷ-kheo, hãy là người thừa tự pháp
của Ta, đừng là những người thừa tự tài vật. Ta có
lòng thương tưởng các Người và Ta nghĩ: "Làm sao
những đệ tử của Ta là những người thừa tự pháp của
Ta, không phải là những người thừa tự tài vật".

Và này các Tỷ-kheo, nếu các Người là những người thừa tự tài vật của Ta, không phải là những người thừa tự pháp, thì không những các Người trở

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                            107

thành những người mà người ta nói: "Cả thầy và trò
đều là những người thừa tự tài vật, không phải là
những người thừa tự pháp", mà cả Ta cũng trở thành
người mà người ta nói: "Cả thầy và trò đều là những
người thừa tự tài vật, không phải là những người thừa
tự pháp".

Và này các Tỷ-kheo, nếu các Người là những
người thừa tự pháp của Ta, không phải là những
người thừa tự tài vật, thời không những các người trở
thành những người mà người ta nói: "Cả Thầy và trò
là những người thừa tự pháp, không phải là những
người thừa tự tài vật", mà cả Ta cũng trở thành người
mà người ta nói: "Cả Thầy và trò đều là những người
thừa tự pháp, không phải là những người thừa tự tài
vật". Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy là những người
thừa tự pháp của Ta, đừng là những người thừa tự tài
vật. Ta có lòng thương tưởng các Người và Ta nghĩ:
"Làm sao những đệ tử của Ta là những người thừa tự
pháp của Ta, không phải là những người thừa tự tài
vật".

Này các Tỷ-kheo, ở đây, một thời Ta ăn đã xong, thỏa mãn, đầy đủ, đã chấm dứt buổi ăn, tự cảm thỏa thích, vừa ý, và còn lại đồ ăn tàn thực của Ta đáng được quăng bỏ. Khi ấy có hai Tỷ-kheo đến, đói lả và kiệt sức. Ta có thể nói với hai vị ấy: "Này các

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               108

Tỷ-kheo, Ta ăn đã xong, thỏa mãn, đầy đủ, đã chấm dứt buổi ăn, tự cảm thỏa thích, vừa ý, và còn lại đồ ăn tàn thực này của Ta đáng được quăng bỏ. Nếu các Người muốn, hãy ăn đi. Nếu các Người không muốn ăn, Ta sẽ quăng đồ ăn ấy tại chỗ không có cỏ xanh, hay Ta sẽ bỏ xuống chỗ nước không có chúng sanh trong ấy". Rồi một Tỷ-kheo có thể nghĩ như sau: "Nay Thế Tôn ăn đã xong, thỏa mãn, đầy đủ, đã chấm dứt buổi ăn, tự cảm thỏa thích, vừa ý; và đây là đồ ăn tàn thực của Thế Tôn, đáng được quăng bỏ. Nếu chúng ta không ăn, Thế Tôn sẽ quăng đồ ăn ấy tại chỗ không có cỏ xanh, hay sẽ bỏ xuống chỗ nước không có chúng sanh trong ấy. Nhưng Thế Tôn có dạy như sau: "Này các Tỷ-kheo, hãy là người thừa tự pháp của Ta, đừng là người thừa tự tài vật". Đây là loại tài vật; món đồ ăn này, ta hãy không ăn loại đồ ăn này và trải qua đêm ngày hôm nay, bị đói lả và kiệt sức". Rồi vị ấy không ăn loại đồ ăn này và trải qua đêm ngày ấy, đói lả và kiệt sức.

Tỷ-kheo thứ hai nghĩ như sau: "Thế Tôn ăn đã xong, thỏa mãn, đầy đủ, đã chấm dứt buổi ăn, tự cảm thỏa thích, vừa ý; và đây là đồ ăn tàn thực của Thế Tôn, đáng được quăng bỏ. Nếu chúng ta không ăn, Thế Tôn sẽ quăng đồ ăn ấy tại chỗ không có cỏ xanh, hay sẽ bỏ xuống chỗ nước không có chúng sanh trong ấy. Vậy ta hãy ăn loại đồ ăn này, trừ bỏ đói lả

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               109

và kiệt sức, và trải qua đêm ngày hôm nay như vậy". Rồi vị ấy ăn loại đồ ăn ấy, trừ bỏ đói lả và kiệt sức, và trải qua đêm ngày hôm ấy như vậy.

Này các Tỷ-kheo, dầu cho Tỷ-kheo này, sau khi ăn loại đồ ăn ấy, trừ bỏ đói lả và kiệt sức, và trải qua đêm ngày hôm ấy như vậy, nhưng đối với Ta, Tỷ- kheo đầu tiên đáng được kính nể hơn, và đáng được tán thán hơn. Vì sao vậy? Vì như vậy sẽ đưa đến cho Tỷ-kheo ấy, trong một thời gian lâu ngày, ít dục, biết đủ, khổ hạnh, dễ nuôi dưỡng, tinh cần, tinh tấn. Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy là người thừa tự pháp của Ta, đừng là người thừa tự tài vật.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Nói xong, Thế Tôn từ chỗ ngồi đứng dậy, đi vào tịnh xá.

Lúc ấy, Tôn giả Sariputta, sau khi Thế Tôn đi chẳng bao lâu, liền gọi các Tỷ-kheo: "Này các Hiền giả Tỷ-kheo!"

- "Thưa vâng Hiền giả", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sariputta.

Tôn giả Sariputta nói: "Này các Hiền giả, như
thế nào vị Đạo sư sống viễn ly mà các đệ tử không
tùy học viễn ly? Và như thế nào vị Đạo sư sống viễn
ly và các đệ tử tùy học viễn ly?"

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                  110

- "Này Hiền giả, chúng tôi từ xa lại để được hiểu
nghĩa lý câu nói này từ Tôn giả Sariputta. Lành thay,
nếu Tôn giả Sariputta thuyết giảng nghĩa lý câu nói
ấy. Sau khi được nghe Tôn giả Sariputta thuyết
giảng, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì"

- "Chư Hiền, vậy hãy nghe và khéo tác ý, ta sẽ
giảng" - "Thưa vâng, Hiền giả", những Tỷ-kheo ấy
vâng đáp Tôn giả Sariputta. Tôn giả Sariputta nói
như sau:

– Này chư Hiền, ở đây vị Đạo Sư sống viễn ly
các đệ tử không tùy học viễn ly. Những pháp nào vị
Đạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ không từ
bỏ, và họ sống trong sự đầy đủ, lười biếng, dẫn đầu
về đọa lạc, bỏ rơi gánh nặng sống viễn ly.

Này chư Hiền, các Thượng Tọa Tỷ-kheo có ba trường hợp, đáng bị quở trách.

 Vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử không tùy học
viễn ly. Đó là trường hợp thứ nhất, các Thượng
Tọa Tỷ-kheo đáng bị quở trách.
 Và những pháp nào vị Đạo Sư dạy nên từ bỏ,
những pháp ấy họ không từ bỏ. Đó là trường hợp
thứ hai, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng bị quở
trách.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               111

 Và họ sống đầy đủ, lười biếng, dẫn đầu về đọa lạc,
bỏ rơi gánh nặng sống viễn ly. Đó là trường hợp
thứ ba, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng bị quở
trách.
Này chư Hiền, các Thượng tọa Tỷ-kheo do ba
trường hợp này đáng bị quở trách.

Này chư Hiền, các Trung tọa Tỷ-kheo... (như trên)

... các vị mới thọ Tỷ-kheo có ba trường hợp đáng bị quở trách. Vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử không tùy học viễn ly. Đó là trường hợp thứ nhất, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng bị quở trách. Và những pháp nào vị Đạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ không từ bỏ. Đó là trường hợp thứ hai, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng bị quở trách. Và họ sống đầy đủ, lười biếng, dẫn đầu về đọa lạc, bỏ rơi gánh nặng sống viễn ly. Đó là trường hợp thứ ba, các vị mới thọ Tỷ- kheo đáng bị quở trách. Này chư Hiền, các vị mới thọ Tỷ-kheo do ba trường hợp này, đáng bị quở trách. Này chư Hiền, như vậy là những trường hợp vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử không tùy học viễn ly.

Và như thế nào, vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử tùy học viễn ly?

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               112

Này chư Hiền, vị Đạo Sư sống viễn ly các đệ tử
tùy học viễn ly. Những pháp nào, vị Đạo Sư dạy nên
từ bỏ, những pháp ấy họ từ bỏ; và họ không sống
trong sự đầy đủ, không lười biếng, họ bỏ rơi gánh
nặng về đọa lạc và dẫn đầu về sống viễn ly.

Này chư Hiền, các Thượng tọa Tỷ-kheo có ba trường hợp đáng được tán thán. Vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử tùy học viễn ly. Đó là trường hợp thứ nhất, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng được tán thán. Và những pháp nào vị Đạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ từ bỏ. Đó là trường hợp thứ hai, các Thượng tọa Tỷ-kheo đáng được tán thán. Và họ không sống trong sự đầy đủ, không lười biếng, họ bỏ rơi gánh nặng về đọa lạc và dẫn đầu về sống viễn ly. Đó là trường hợp thứ ba, các Thượng Tọa Tỷ-kheo đáng được tán thán. Này chư Hiền, các Thượng tọa Tỷ-kheo do ba trường hợp này, đáng được tán thán.

Này chư Hiền, các Trung tọa Tỷ-kheo... (như trên)... các vị mới thọ Tỷ-kheo có ba trường hợp đáng được tán thán. Vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử tùy học viễn ly. Đó là trường hợp thứ nhất, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng được tán thán. Và những pháp nào vị Đạo Sư dạy nên từ bỏ, những pháp ấy họ từ bỏ. Đó là trường hợp thứ hai, các vị mới thọ Tỷ-kheo đáng được tán thán. Và họ không sống trong sự đầy

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               113

đủ, không lười biếng, họ bỏ rơi gánh nặng về đọa lạc
và dẫn đầu về viễn ly. Đó là trường hợp thứ ba, các
vị mới thọ Tỷ-kheo đáng được tán thán. Này chư
Hiền, các vị mới thọ Tỷ-kheo do ba trường hợp này,
đáng được tán thán. Này chư Hiền, như vậy là những
trường hợp vị Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử tùy học
viễn ly.

Ở đây, này chư Hiền, tham là ác pháp, và sân
cũng là ác pháp, có một con đường Trung đạo diệt
trừ tham và diệt trừ sân, khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến
(chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác
ngộ, Niết-bàn.

Và này chư Hiền con đường Trung đạo ấy là gì,
(con đường) khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí
sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-
bàn?

Đó là con đường Thánh tám ngành, tức là:
Chánh tri kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh
nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm,
Chánh định. Này chư Hiền, đó là con đường Trung
đạo, khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí sanh,
hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

Ở đây, này chư Hiền,

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                                 114

 Phẫn nộ là ác pháp và hiềm hận cũng là ác
pháp,
 Giả dối là ác pháp và não hại cũng là ác pháp,
 Tật đố là ác pháp và xan lẫn cũng là ác pháp,
 Man trá là ác pháp và phản bội cũng là ác pháp,
 Ngoan cố là ác pháp và bồng bột nông nổi cũng
là ác pháp,
 Mạn là ác pháp và tăng thượng mạn cũng là ác
pháp,
 Kiêu là ác pháp và phóng dật cũng là ác pháp.
Có một con đường Trung đạo diệt trừ kiêu và
diệt trừ phóng dật, khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến
(chân) trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác
ngộ, Niết-bàn.

Và này chư Hiền, con đường Trung đạo ấy là
gì, (con đường) khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân)
trí sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ,
Niết-bàn? Đó là con đường Thánh đạo tám ngành,
tức là: Chánh tri kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ,
Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh
niệm, Chánh định. Này chư Hiền, đó là con đường
Trung đạo khiến (tịnh) nhãn sanh, khiến (chân) trí
sanh, hướng đến tịch tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-
bàn.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                               115

Tôn giả Sariputta thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời giảng của Tôn giả Sariputta.

NGƯỜI ĐÁNG CUNG KÍNH                              116
