Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 305 - Sanh
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 305

SANH Chịu trách nhiệm chính tả: TÂM MINH ANH

305

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC DẪN NHẬP ...........................................................27 1    Định nghĩa - 4 loại sanh và 5 sanh thú - ĐẠI Kinh SƯ TỬ HỐNG - 12 Trung I, 161 ..........33 2    Định nghĩa - 4 nhập thai - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567.........................................65 3    Định nghĩa - Thế nào là nhập thai - Kinh ASSALAYANA – 93 Trung II, 681 ..............67 4    3 căn bản tạo phước, tái sanh ở 8 nơi - Kinh PHƯỚC SỰ NGHIỆP – Tăng III, 614 ...........88 5    3 dục sanh - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 ..............................................................94 6    3 lạc sanh - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 ..............................................................96 7    3 nguyên nhân sanh cõi thiện hay ác - Kinh KHUYẾT ĐIỂM VÀ VIÊN MÃN – Tăng I, 487 .........................................................................98 8    4 cách được tự thể mới, 4 thức trú - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 ...........102

SANH                                                                         1

9     4 hạng người tối và sáng - Kinh TỐI TĂM – Tăng I, 714 ....................................................104 10 4 nghiệp đen trắng - Kinh VỚI CHI TIẾT – Tăng II, 259...................................................108 11 4 pháp giúp ích nhiều - Kinh TRÍ TUỆ TĂNG TRƯỞNG – Tăng II, 284 .............................112 12 4 thức ăn cho tái sanh - Cách quán - Kinh Thịt Đứa Con – Tương II, 175 .............................114 13 4 thức ăn cho tái sanh - Kinh Các Loại Đồ Ăn – Tương II, 27 ..................................................120 14 4 thức ăn cho tái sanh - Kinh Có Tham – Tương II, 180 ............................................................124 15 4 thức ăn cho tái sanh - Kinh Moliya Phagguna – Tương II, 30 ...............................................131 16 4 ái sanh - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567.................................................................136 17 4 Đức Thế Tôn và một ngọn núi - Kinh Núi Vepulla – Tương II, 330 ...............................137 18 5 sanh thú - Kinh SANH THÚ – Tăng IV, 228 .......................................................................142

SANH                                                                      2

19 5 sanh thú được Ta tuệ tri - ĐẠI Kinh SƯ TỬ HỐNG – 12 Trung I, 161..............................143 20 5 sự kiện cần phải quán sát - Kinh SỰ KIỆN CẦN PHẢI QUAN SÁT – Tăng II, 421 ......175 21 5 sự kiện không thể có được - Kinh SỰ KIỆN KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC – Tăng II, 391 ....183 22 6 sanh loại - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 ............................................................189 23 6 sanh loại - Đen trắng sanh ra đen trắng - Kinh SÁU SANH LOẠI – Tăng III, 169 ..............191 24 7 sanh thú và không chấp thủ Bát Niết bàn - Kinh SANH THÚ CỦA LOÀI NGƯỜI – Tăng III, 371 ..........................................................197 25 7 thức trú - Kinh THỨC TRÚ – Tăng III, 332 .......................................................................207 26 8 thọ sanh do bố thí - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 ...............................................209 27 8 thọ sanh do bố thí - Kinh THỌ SANH DO BỐ THÍ – Tăng III, 612 ......................................213 28 9 chỗ cư trú của loài hữu tình - Kinh CÁC LOÀI HỮU TÌNH – Tăng IV, 141 .........................216

SANH                                                                      3

29 9 hạng người chết có dư y - Kinh KHÔNG CÓ DƯ Y – Tăng IV, 103 ...................................219 30 Ai với ác ý nhìn các loài bàng sanh bị giết hại - Kinh CON CÁ – Tăng III, 42 .......................225 31 Bất hạnh thay tuổi già, đáng sợ thay cuộc sống - Kinh Già – Tương V, 338 .............................229 32 Bố thí bửa ăn - Kinh SUPPAVÀSÀ – Tăng I, 670.................................................................231 33 Chánh niệm tỉnh giác Bồ-tát nhập vào mẫu thai - Kinh HY HỮU VỊ TẰNG HỮU PHÁP – 123 Trung III, 317 ................................................237 34 Chánh niệm tỉnh giác Bồ-tát nhập vào mẫu thai - Kinh VI DIỆU 1 – Tăng II, 61 ...................250 35 Chánh niệm tỉnh giác Bồ-tát nhập vào mẫu thai - Kinh ĐẠI BÁT NIẾT BÀN – 16 Trường I, 539 .......................................................................253 36 Chánh niệm tỉnh giác Bồ-tát nhập vào mẫu thai - Kinh ĐẠI BỔN – 14 Trường I, 431 ...........407 37 Chánh niệm tỉnh giác Bồ-tát nhập vào mẫu thai - Kinh ĐỘNG ĐẤT – Tăng III, 697 .............487

SANH                                                                      4

38 Chính vì không giác ngộ... mà Ta và các ông phải... - Kinh GIÁC NGỘ – Tăng I, 549 ......496 39 Chính vì không giác ngộ... mà Ta và các ông phải... - Kinh Minh 1 – Tương V, 625 .........498 40 Chính vì không giác ngộ... mà Ta và các ông phải... - Kinh MẶT TRỜI – Tăng III, 418 ...500 41 Chư Phật không tạo nên, những căn cứ sanh y - Kinh Con rắn – Tương I, 236 .......................509 42 Chế ngự thân khẩu ý là chỗ nương tựa trong đời này - Kinh HAI NGƯỜI 1 – Tăng I, 277 .....511 43 Chết - Khi tâm không phòng hộ... - Kinh NÓC NHỌN 1 – Tăng I, 473 .................................514 44 Chết - Lợi ích của đúng thời thẩm sát ý nghĩa các pháp - Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163 .......................................................................517 45 Chỗ nào kg bị sanh già chết               - Kinh ROHITASSA 1 – Tăng I, 641 ......................523 46 Con đường lên chư Thiên - Kinh BỔN PHẬN NGƯỜI GIA CHỦ – Tăng I, 674 .................530 47 Con đường lên chư Thiên - Kinh Con Đường Của Chư Thiên 1 – Tương V, 571 ................532

SANH                                                                      5

48 Con đường lên chư Thiên - Kinh CÁC LỄ UPOSATHA – Tăng I, 370 ..........................536 49 Con đường lên chư Thiên - Kinh NGUỒN NƯỚC CÔNG ĐỨC – Tăng III, 620 ...........555 50 Con đường lên chư Thiên - Kinh NGÀY TRAI GIỚI – Tăng III, 628.....................................560 51 Con đường lên chư Thiên - Kinh PHƯỚC SỰ NGHIỆP – Tăng III, 614 ..............................569 52 Con đường lên chư Thiên - Kinh THỌ SANH DO BỐ THÍ – Tăng III, 612 .........................575 53 Con đường lên chư Thiên - Kinh ĂN TRỘM – Tăng I, 712 ....................................................578 54 Con đường đưa đến vượt qua 3 sợ hãi già bệnh chết - Kinh CÁC SỢ HÃI – Tăng I, 319 ......580 55 Các thầy bực phiền chán ngấy - Kinh THIÊN GIỚI – Tăng I, 204 .......................................585 56 Cái gì là nhiều hơn - Kinh Núi Sineru Tu Di – Tương V, 662 ...............................................586 57 Cái gì sanh làm người - Kinh Sanh Nhân – Tương I, 85 ...................................................590

SANH                                                               6

58 Còn nhanh nhẹn hơn là sự biến diệt của các thọ hành - Kinh Người Bắn Cung – Tương II, 464 .......................................................................591 59 Cõi ác chờ đợi một tâm cấu uế - Kinh VÍ DỤ TẤM VẢI – 7 Trung I, 87 ............................593 60 Do sanh già chết có mặt nên Như Lai xuất hiện ở đời - Kinh KHÔNG THỂ TĂNG TRƯỞNG – Tăng IV, 430 .................................................602 61 Do tư lường nên ý tựa vào đổi khác, bám víu vào tái sanh - Kinh Thích Hợp 1 – Tương IV, 41 .......................................................................615 62 Dòng lẩn quẩn của sanh tử - Kinh Dây Thằng – Tương III, 267 ...............................................624 63 Dòng lẩn quẩn của sanh tử - Kinh Dây Thằng – Tương III, 269 ...............................................628 64 Hữu duyên Sanh, Sanh duyên Già chết - Kinh PHÁP MÔN CĂN BỔN – 1 Trung I, 9 .......632 65 Không sinh ra một nơi nào, một chỗ nào - Kinh HÀNH SANH – 120 Trung III, 283 .............643 66 Kinh Căn Nhà Bằng Gạch – Tương II, 267..651 67 Kinh Indaka – Tương I, 453 .........................654

SANH                                                                      7

68 Kinh SANH THÚ KHÔNG NÊN ĐI – Tăng I, 582.................................................................656 69 Kinh TÀ KIẾN – Tăng I, 66 .........................660 70 Kinh Tương Ưng Càn Thát Bà – Tương III, 405 .......................................................................664 71 Kinh Tương Ưng Loài Rồng – Tương III, 391 .......................................................................669 72 Kinh Tương Ưng Thần Mây – Tương III, 409 .......................................................................676 73 Làm sao để giải thoát khỏi sanh - Kinh Một Nửa – Tương V, 10 ...............................................681 74 Nghiệp - 40 nghiệp - Kinh MƯỜI PHÁP – Tăng IV, 634 ..........................................................684 75 Nghiệp - Có nghiệp không - Kinh MỀN BẰNG TÓC – Tăng I, 524 ........................................697 76 Nghiệp - Có phải đều do nghiệp quá khứ - Kinh SỞ Y XỨ – Tăng I, 310 ................................699 77 Nghiệp - Cận tử nghiệp đưa đến tái sanh ntn - Kinh ĐẠI NGHIỆP PHÂN BIỆT – 136 Trung III, 483 ..........................................................709

SANH                                                                      8

78 Nghiệp dẫn đi tái sanh nơi sướng hay khổ - Kinh CHẤT CHỨA – Tăng I, 217 ........................726 79 Nghiệp dẫn đi tái sanh nơi sướng hay khổ - Kinh NGỌC MA NI – Tăng IV, 617 .....................729 80 Nghiệp quả, già, bệnh, chết - Không ai an toàn đv 4 pháp này - Kinh AN TOÀN – Tăng II, 144 .......................................................................741 81 Nghiệp quả, già, bệnh, chết - Không ai an toàn đv 4 pháp này - Kinh TÔN GIẢ NÀRADA – Tăng II, 397...................................................743 82 Nghiệp, thức, ái dẫn đi tái sanh ở 3 cõi - Kinh HIỆN HỮU – Tăng I, 405 ............................752 83 Nguyên nhân dẫn sanh chỗ này chỗ kia - Kinh HẠNH CON CHÓ – 57 Trung II, 115 .........754 84 Nguyên nhân không giải thoát khỏi sanh già chết - Kinh HAI LOẠI TỘI – Tăng I, 94 .............767 85 Nguyên nhân sanh cảnh giới khác nhau - Kinh KIÊU MẠN – Tăng I, 261 ............................769 86 Ngài có biết giải thoát, thoát ly cho các chúng sanh - Kinh Giải Thoát – Tương I, 10 .........772

SANH                                                                      9

87 Nhiều lần và nhiều lần, Kẻ ngu nhập bào thai - Kinh Udaya – Tương I, 381 ..........................774 88 Nhiều và ít - Kinh MỘT PHÁP – Tăng I, 75 .......................................................................777 89 Như Lai đã tuyên bố thì không có thay đổi - Kinh LỜI CẢM HỨNG – Tăng III, 197 ......781 90 Nhất định sanh vào cõi lành, không sanh vào cõi dữ - Kinh CUNDÌ CON GÁI VUA – Tăng II, 355.................................................................793 91 Nhập thai - 4 loại nhập thai - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 ..........................797 92 Nhập thai - 4 loại nhập thai - Kinh TỰ HOAN HỶ – 28 Trường II, 415 ................................799 93 Nhập thai - Do chấp thủ 6 giới nên có nhập thai - Kinh SỞ Y XỨ – Tăng I, 310 ....................828 94 Nhập thai - Như Lai đã đoạn tận nhập thai - Kinh TƯỚNG QUÂN SÌHA – Tăng III, 529 ........838 95 Nhập thai - Như Lai đã đoạn tận nhập thai - Kinh VERANJÀ – Tăng III, 518 ...........................853 96 Nhập thai - Thế nào là nhập thai - Kinh ASSALAYANA – 93 Trung II, 681 ............865

SANH                                                                      10

97 Sanh Thiên - Có vị tại gia nào sanh Thiên.. - Kinh BA MINH VACCHAGOTA - 71 Trung II, 307.................................................................886 98 Sanh Thiên - Kinh NGHE VỚI TAI – Tăng II, 172.................................................................892 99 Sanh Thiên - Tín, giới, văn, thí, tuệ đầy đủ thì sanh theo ý muốn - Kinh HÀNH SANH – 120 Trung III, 283 ................................................897 100 Sanh Thiên - Vị nào chỉ đủ lòng thương mến Ta... được hướng về chư Thiên - Kinh VÍ DỤ CON RẮN – 22 Trung I, 295 .......................905 101 Sanh Thiên do 3 phước - Kinh PHƯỚC SỰ NGHIỆP – Tăng III, 614 ..............................935 102 Sanh Thiên do bình đẳng hành - Kinh SAU KHI CHẾT – Tăng IV, 631 ..................................941 103 Sanh Thiên do bố thí - 8 thí sanh - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 ..........................945 104 Sanh Thiên do bố thí - 8 thọ sanh - Kinh THỌ SANH DO BỐ THÍ – Tăng III, 612 .............949 105 Sanh Thiên do bố thí - Kinh JÀNUSSONI – Tăng IV, 595 .................................................952

SANH                                                                   11

106 Sanh Thiên do chất chứa thân khẩu ý hành không có tổn hại - Kinh CHẤT CHỨA – Tăng I, 217 .............................................................961 107 Sanh Thiên do giữ trai giới - Kinh CÁC LỄ UPOSATHA – Tăng I, 370 ..........................964 108 Sanh không đúng thời - Kinh KHÔNG PHẢI THỜI – Tăng III, 590 ...................................983 109 Sanh làm Chư thiên Càn thát bà - Kinh Tương Ưng Càn Thát Bà – Tương III, 405 ..............988 110 Sanh làm Loài Kim Xí Điểu - Kinh Tương Ưng Kim Xí Điểu – Tương III, 399......................993 111 Sanh làm Loài Rắn, chuột, mèo... - Kinh PHÁP MÔN QUANH CO – Tăng IV, 613 .............999 112 Sanh làm Loài Rồng - Kinh Tương Ưng Loài Rồng – Tương III, 391 ................................1005 113 Sanh làm Loài Voi, bò, ngựa, gia cầm.. - Kinh JÀNUSSONI – Tăng IV, 595 .....................1012 114 Sanh làm Loài có hơi thở, ăn cỏ, ăn phân... - Kinh HIỀN NGU – 129 Trung III, 397 ......1021 115 Sanh làm Ngạ quỷ - Kinh Tương Ưng Lakkhana – Tương II, 445 ...........................................1049

SANH                                                                    12

116 Sanh làm Thiên nữ nhờ 8 pháp - Kinh TÔN GIẢ ANURUDDHA – Tăng III, 638 .................1067 117 Sanh làm Thần mây - Kinh Tương Ưng Thần Mây – Tương III, 409 .................................1073 118 Sanh tử Trí là pháp cần phải chứng ngộ bằng mắt - Kinh CHỨNG NGỘ – Tăng II, 167 .........1079 119 Sanh tử Trí là pháp cần phải chứng ngộ bằng mắt - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567 .....................................................................1081 120 Sanh ở Cõi Trời vô sắc - Kinh KHÔNG VÔ BIÊN XỨ – Tăng I, 484 .............................1082 121 Sanh ở Cõi Tịnh Cư Thiên... - Kinh HẠNG NGƯỜI SAI KHÁC 1 – Tăng II, 54 ..........1085 122 Sanh ở Cõi... - Kinh TỪ 1 – Tăng II, 58 ....1090 123 Sanh ở Thế giới cực lạc, hay cực khổ - Kinh CHẤT CHỨA – Tăng I, 217 ......................1095 124 Sanh ở Thế giới cực lạc, hay cực khổ - Kinh VỚI CHI TIẾT – Tăng II, 259 ............................1098 125 Sanh ở Đoạ xứ - Kinh Lỗ Khóa 2 – Tương V, 659...............................................................1102

SANH                                                                      13

126 Sanh ở đâu tuỳ mức độ 3 phước - Kinh PHƯỚC SỰ NGHIỆP – Tăng III, 614 ......................1104 127 Sanh ở đâu tuỳ theo ý muốn khi bố thí - Kinh THỌ SANH DO BỐ THÍ – Tăng III, 612..1110 128 Sỉ nhục thay, cái gọi là sanh - Kinh ĐẠI BỔN – 14 Trường I, 431 .........................................1113 129 Sự kiện không thể xảy ra - Kinh KHÔNG THỂ XẢY RA 1 – Tăng I, 59 .............................1193 130 Sự sai khác giữa người có bố thí và không có bố thí - Kinh SUMANÀ CON GÁI VUA – Tăng II, 351...............................................................1198 131 Sự sanh của mắt là sự sanh của khố, sự trú của bệnh... - Kinh Mắt – Tương III, 373 ...........1203 132 Thiền thứ 1, sanh cộng trú với chư Thiên ở Tịnh Cư Thiên - Kinh CÁC HẠNG NGƯỜI SAI KHÁC 2 – Tăng II, 57 ................................1206 133 Thân do nghiệp làm ra - Kinh PHẠM THIÊN TRÚ – Tăng IV, 627 ...................................1208 134 Thân hành niệm đưa đến hưởng được bất tử - Kinh PHẨM THIỀN ĐỊNH – Tăng I, 88 ...1212

SANH                                                                   14

135 Thân người khó được - Kinh Lỗ Khóa 3 – Tương V, 661..........................................................1218 136 Thưa bậc Đại Hùng, Sanh thú Ngài sẽ thế nào - Kinh Nandivisàla – Tương I, 147 ...............1220 137 Thế Tôn có thể độ cho người chết không - Kinh Người Đất Phương Tây hay Người Đã Chết – Tương IV, 488 ............................................1222 138 Thực hành sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt với.. - Kinh Sanh – Tương II, 87 ...........................1227 139 Tái sanh - 10 khổ của tái sanh - Kinh LẠC VÀ KHỔ 1 – Tăng IV, 400 ...............................1233 140 Tái sanh - 5 pháp đoạn trừ tái sanh - Kinh TÂM GIẢI THOÁT QUẢ 1 – Tăng II, 441 ........1236 141 Tái sanh - Có đời sau không - Kinh KHÔNG GÌ CHUYỂN HƯỚNG – 60 Trung II, 145 .....1242 142 Tái sanh - Kinh CÁC VỊ Ở KESAPUTTA – Tăng I, 336 ..................................................1269 143 Tái sanh - Như Lai - Không còn tái sanh nữa - Kinh DÂM DỤC – Tăng III, 349 ...............1280 144 Tái sanh - Như Lai - Không còn tái sanh nữa - Kinh TAPUSSA – Tăng IV, 195 ................1284

SANH                                                                 15

145 Tái sanh - Như Lai đã đoạn tận nhập thai - Kinh VERANJÀ – Tăng III, 518 .........................1303 146 Tái sanh - Như Lai đã đoạn tận tái sanh - Kinh TƯỚNG QUÂN SÌHA – Tăng III, 529 ......1315 147 Tái sanh - Pháp đoạn diệt nghi ngờ tái sanh đời sau - Kinh Pàtali – Tương IV, 536 .............1330 148 Tái sanh - Sợi dây tái sanh - Kinh Sợi Dây Tái Sanh – Tương III, 333.................................1355 149 Tái sanh - Sự tái sanh do hành đưa lại, Tái sanh theo ý muốn - Kinh HÀNH SANH – 120 Trung III, 283 ........................................................1357 150 Tái sanh - Tái sanh là khổ, không tái sanh là lạc - Kinh LẠC VÀ KHỔ 1 – Tăng IV, 400 ....1365 151 Tái sanh - Tái sanh và sự luân chuyển sanh tử - Kinh VÍ DỤ CON RẮN – 22 Trung I, 295 1368 152 Tái sanh - Vì sao có tái sanh trong tương lai - ĐẠI Kinh PHƯƠNG QUẢNG – 43 Trung I, 639...............................................................1398 153 Tái sanh - Vì sao có tái sanh trong tương lai - ĐẠI Kinh SÁU XỨ – 149 Trung III, 643 ..1414

SANH                                                                   16

154 Tái sanh - Vô minh duyên Luân hồi sanh tử - Kinh Cái Gậy – Tương V, 638 ...................1421 155 Tái sanh - Ái là nhiên liệu cho tái sanh - Kinh Luận Nghị Đường – Tương IV, 616 ...........1423 156 Tín, giới, văn, thí, tuệ đầy đủ sẽ chấm dứt tái sanh - Kinh HÀNH SANH – 120 Trung III, 283 .....................................................................1427 157 Từ khi tôi được Thánh sanh đến nay - Kinh ANGULIMALA – 86 Trung II, 577 ..........1435 158 Vô thỉ - 4 Đức Thế Tôn và một ngọn núi - Kinh Núi Vepulla – Tương II, 330 ......................1449 159 Vô thỉ - Dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích - Kinh Khoảng Ba Mươi – Tương II, 324 .....................................................................1454 160 Vô thỉ - Kinh Tương ưng Vô thỉ – Tương II, 309 .....................................................................1458 161 Vô thỉ - Vô thỉ là luân hồi này - Một kiếp dài như thế nào - Kinh Núi – Tương II, 315 ...1490 162 Vô thỉ - Vô thỉ là sự luân chuyển... - Kinh Một Trăm Cây Thương – Tương V, 640 ............1492

SANH                                                                      17

163 Vô thỉ - kiếp - Có bao nhiêu kiếp đã qua, đã vượt qua - Kinh Các Đệ Tử – Tương II, 317 .....1494 164 Xương của một người ví với núi.. - Kinh Người – Tương II, 321 ...........................................1498 165 Ác ma hỏi nàng không yêu thích gì Ta không yêu thích sanh - Kinh Càlà – Tương I, 291 1501 166 Ác ma hỏi nàng muốn tái sanh tại chỗ nào - Kinh Upacàlà – Tương I, 292 .....................1503 167 Ái đoạn tận thì sanh đoạn tận - Kinh CON CỦA MÀLUNKYÀPUTTA – Tăng II, 290 ........1505 168 Ngạ quỷ - Cúng cho người mất - Kinh JÀNUSSONI – Tăng IV, 595 .....................1508 169 Ngạ quỷ - Ghen nên đổ than hừng lên tình địch - Kinh Người Đàn Bà Khô Héo Đã Rải Than Đỏ trên Một Người Đàn Bà – Tương II, 455 ...1517 170 Ngạ quỷ - Gian phụ - Là một phụ nữ bị lột da - Kinh Gian Phụ bị Lột Da – Tương II, 454 .1519 171 Ngạ quỷ - Giết dê - Là một bị da bị quạ cắn mổ - Kinh Người Giết Dê Bị Lột Da – Tương II, 449 .....................................................................1520

SANH                                                                      18

172 Ngạ quỷ - Giết heo - Là một người với lông bằng đao kiếm... - Kinh Người Giết Heo Với Đao Kiếm – Tương II, 449 .................................1521 173 Ngạ quỷ - Giết trâu bò - Là bộ xương đang đi trên trời bị quạ cắn mổ - Kinh Đống Xương – Tương II, 445 ..............................................1522 174 Ngạ quỷ - Giết trâu bò - Là đống thịt đang đi giữa hư không - Kinh Đồ Tể Giết Trâu Bò – Tương II, 448 ..............................................1526 175 Ngạ quỷ - Kinh Tương Ưng Lakkhana – Tương II, 445 ..........................................................1527 176 Ngạ quỷ - Mời Tỷ kheo ăn phân thời Đức Phật Kassapa, giờ chìm trong hố phân, ăn phân bằng 2 tay - Kinh Tà Ác Là BàLaMôn Ăn Phân – Tương II, 453 ..............................................1545 177 Ngạ quỷ - Người bói toán - Là một người phụ nữ hôi hám xấu xí - Kinh Người Phụ Nữ Xấu Xí Bói Toán – Tương II, 454 ...........................1546 178 Ngạ quỷ - Người gián điệp - Là một người với lông bằng mũi tên - Kinh Người Do Thám – Tương II, 451 ..............................................1547

SANH                                                                   19

179 Ngạ quỷ - Người huấn luyện thú - Là một người
với lông bằng mũi kim - Kinh Người Đánh Xe
Với Các Cây Kim – Tương II, 450 .............1549
180 Ngạ quỷ - Người phán quan - người với hòn dái
trên vai - Kinh Người Phán Quan Tham Nhũng
Với Hòn Dái Lớn – Tương II, 451 .............1550
181 Ngạ quỷ - Người săn chim - Là một miếng thịt
đang đi giữa hư không - Kinh Một Miếng Thịt
và Kẻ Bắt Chim – Tương II, 448 ................1552
182 Ngạ quỷ - Người săn thú - Là một người với lông
bằng các cây lao... - Kinh Người Săn Thú Với
Cây Lao – Tương II, 449 ............................1553
183 Ngạ quỷ - Người thông dâm - Là một người với
đầu chìm trong hố phân - Kinh Kẻ Thông Dâm
Bị Chìm Trong Hố – Tương II, 453 ...........1554
184 Ngạ quỷ - Người tra tấn - Là một người với lông
bằng các mũi tên... - Kinh Người Tra Tấn Với
Mũi Tên – Tương II, 450 ............................1555
185 Ngạ quỷ - Phần lớn các ngạ quỷ nằm ngửa -
Kinh CÁCH NẰM – Tăng II, 282 ..............1556

SANH                                                     20

186 Ngạ quỷ - ác Sadi, ác Sadi ni - với thân thể và y áo bị cháy đỏ - Kinh Sa Di – Tương II, 457 .....................................................................1558 187 Ngạ quỷ - ác Tỷ kheo ni - với y áo vào thân thể bị cháy đỏ - Kinh Tỷ Kheo Ni – Tương II, 456 .....................................................................1561 188 Ngạ quỷ - ác Tỷ kheo thời Đức Phật Kassapa - Là một Tỷ kheo với y áo và thân bị cháy đỏ - Kinh Tỷ Kheo – Tương II, 456 ...................1562 189 Ngạ quỷ - ác học nữ - với thân bị cháy đỏ - Kinh Học Nữ – Tương II, 456 .............................1564 190 Ngạ quỷ - ăn cướp - Là một cái thân không đầu - Kinh Kẻ Trộm Cướp Đứt Đầu – Tương II, 455 .....................................................................1565 191 Địa ngục - 10 địa ngục và thọ mạng trong địa ngục - Kinh TỶ KHEO KOKÀLIKA – Tăng IV, 467...............................................................1566 192 Địa ngục - 10 địa ngục và tuổi thọ của các địa ngục - Kinh Kokàlika – Tương I, 329 ........1574 193 Địa ngục - 3 hạng người rơi vào đọa xứ địa ngục - Kinh RƠI VÀO ĐỌA XỨ – Tăng I, 482 .1581

SANH                                                                      21

194 Địa ngục - 3 địa ngục - Kinh HÀNG MA – 50 Trung I, 727 ................................................1582 195 Địa ngục - Hình phạt ở địa ngục - Kinh HIỀN NGU – 129 Trung III, 397 ..........................1596 196 Địa ngục - Hình phạt ở địa ngục và 3 Thiên sứ - Kinh DIÊM VƯƠNG – Tăng I, 247 ...........1624 197 Địa ngục - Hình phạt ở địa ngục và 5 Thiên sứ - Kinh THIÊN SỨ – 130 Trung III, 425 .......1633 198 Địa ngục - Khi Ta đã tuyên bố một chiều - Kinh LỜI CẢM HỨNG – Tăng III, 197 .............1651 199 Địa ngục - Kinh ĐỊA NGỤC – Tăng I, 686 .....................................................................1663 200 Địa ngục - Kinh ĐỊA NGỤC – Tăng II, 640 .....................................................................1664 201 Địa ngục - Nhân đồng, quả khác, tuỳ theo phước - Kinh HẠT MUỐI – Tăng I, 451 ..............1666 202 Địa ngục - Phần lớn nữ nhân sanh vào địa ngục - Kinh ANURUDDHA 1 – Tăng I, 513 .....1675 203 Địa ngục - Thế giới thuần nhất khổ - Kinh VỚI CHI TIẾT – Tăng II, 259 ............................1677

SANH                                                                      22

204 Địa ngục - Triệu phú không con đang bị nung nấu trong địa ngục - Kinh Không Có Con – Tương I, 204 ...............................................1681 205 Địa ngục - Địa ngục 6 xúc xứ, Thiên giới 6 xúc xứ - Kinh Thâu Nhiếp – Tương IV, 215.....1685 206 Địa ngục - Địa ngục Roruva - Kinh Con Gái Của Pajjunna – Tương I, 68 ...............................1687 207 Địa ngục - Địa ngục Đại nhiệt não - Kinh Nhiệt Não – Tương V, 654 ...................................1689 208 Địa ngục và Thiên giới - 40 nghiệp - Kinh MƯỜI PHÁP – Tăng IV, 634.....................1692 209 Địa ngục và Thiên giới - Kinh CON ĐƯỜNG ĐẾN ĐỊA NGỤC – Tăng II, 588................1705 210 Địa ngục và Thiên giới - Kinh CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102 .................................1707 211 Địa ngục và Thiên giới - Kinh CÓ HẠI – Tăng II, 269 ..........................................................1711 212 Địa ngục và Thiên giới - Kinh KHUYẾT ĐIỂM VÀ VIÊN MÃN – Tăng I, 487 ...................1713 213 Địa ngục và Thiên giới - Kinh KHÔNG TÁN THÁN TƯƠNG XỨNG – Tăng II, 736 .....1719

SANH                                                                   23

214 Địa ngục và Thiên giới - Kinh NĂM PHÁP 1 – Tăng II, 754.................................................1721 215 Địa ngục và Thiên giới - Kinh SÁT SANH – Tăng I, 546 ..................................................1724 216 Địa ngục và Thiên giới - Kinh TÁN THÁN – Tăng I, 713 ..................................................1726 217 Địa ngục và Thiên giới - Kinh TÁN THÁN – Tăng II, 534.................................................1728 218 Địa ngục và Thiên giới - Kinh TỐI TĂM – Tăng I, 714 ...........................................................1730 219 Địa ngục và Thiên giới - Kinh VỚI CHI TIẾT – Tăng II, 259.................................................1734 220 Địa ngục và Thiên giới - Kinh XAN LẪN – Tăng II, 534.................................................1738 221 Địa ngục và Thiên giới - Kinh XAN THAM 1 – Tăng II, 738.................................................1740 222 Địa ngục và Thiên giới - Kinh ĂN TRỘM – Tăng I, 712 ..................................................1744 223 Địa ngục và Thiên giới - Kinh ĐÁNG QUỞ TRÁCH – Tăng II, 268 ...............................1746

SANH                                                                   24

224 Địa ngục và Thiên giới - Kinh ĐỊA NGỤC 1 – Tăng III, 245 ...............................................1749 225 Địa ngục và Thiên giới - Kinh ĐỊA NGỤC THIÊN GIỚI – Tăng IV, 606 .....................1751 226 Địa ngục và Thiên giới - Mắng nhiếc bậc có chánh kiến - Kinh DHAMMIKA – Tăng III, 143 .....................................................................1757 227 Địa ngục và Thiên giới - Nguyên nhân sanh địa ngục hay thiên giới - Kinh SALEYYAKA – 41 Trung I, 623 ................................................1769 228 Địa ngục và Thiên giới - Nguyên nhân sanh địa ngục hay thiên giới - Kinh SAU KHI CHẾT – Tăng IV, 631 ...............................................1781 229 Địa ngục và Thiên giới - Người có hành động che đậy, tà kiến, ác giới - Kinh PHẨM NGƯỜI NGU – Tăng I, 114 .....................................1785 230 Địa ngục và Thiên giới - Thân khẩu ý - Kinh KIẾN – Tăng II, 251 ...................................1787 231 Địa ngục và Thiên giới - Tín tàm quý tấn tuệ - Kinh TƯƠNG XỨNG – Tăng II, 308 ........1789 232 Địa ngục và Thiên giới - Kinh CHẤP NHẬN 1 – Tăng II, 298 .............................................1791

SANH                                                                      25

233 Địa ngục và Thiên giới - Kinh GANH TỊ – Tăng II, 536 ..........................................................1795 234 Địa ngục và Thiên giới - Kinh KHÔNG BIẾT ƠN – Tăng II, 252 .......................................1799 235 Địa ngục và Thiên giới - Kinh KHÔNG THIỆN – Tăng I, 537 ...............................................1803 236 Địa ngục và Thiên giới - Địa ngục 6 xúc xứ, Thiên giới 6 xúc xứ - Kinh Thâu Nhiếp – Tương IV, 215 ........................................................1808 237 4 loại Kim xí điểu - Kinh Tương Ưng Kim Xí Điểu – Tương III, 399 .................................1810

SANH                                                                   26

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

SANH                                                     27

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

SANH                                                    28

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

SANH                                                    29

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

SANH                                                   30

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

SANH                                                       31

SANH   32

1       Định nghĩa - 4 loại sanh và 5 sanh thú - ĐẠI Kinh SƯ TỬ HỐNG - 12 Trung I, 161

ĐẠI KINH SƯ TỬ HỐNG (Mahasihanada suttam) – Bài kinh số 12 – Trung I, 161

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú tại Vesali (Tỳ-xá-ly), ở phía ngoài thành, trong một khu rừng phía Tây. Lúc bấy giờ, Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi, vừa mới từ bỏ Pháp luật này, nói lời nói như sau trong Hội chúng ở Vesali: "Sa-môn Gotama không có pháp thượng nhân, không có tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh; Sa-môn Gotama thuyết pháp, pháp ấy tự mình tạo ra, do suy luận tác thành, tùy thuận trắc nghiệm, và thuyết cho một mục tiêu đặc biệt, có khả năng hướng thượng, có thể dẫn người thực hành diệt tận khổ đau". Lúc ấy Tôn giả Sariputta vào buổi sáng, đắp y, cầm bát, vào thành Vesali để khất thực. Tôn giả Sariputta nghe Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi nói như sau trong Hội chúng ở Vesali: "Sa- môn Gotama không có pháp thượng nhân, không có

SANH                                              33

tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh; Sa-môn
Gotama thuyết pháp, pháp ấy tự mình tạo ra, do suy
luận tác thành, tùy thuận trắc nghiệm và thuyết pháp
cho một mục tiêu đặc biệt, có khả năng hướng
thượng, có thể dẫn người thực hành diệt tận khổ
đau".

Rồi Tôn giả Sariputta khất thực xong, sau khi ăn và đi khất thực trở về đến chỗ ở Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả Sariputta bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Sunakkhatta thuộc bộ lạc
Licchavi, vừa mới từ bỏ Pháp luật này, nói lời nói
như sau trong Hội chúng Vesali: ""Sa-môn Gotama
không có pháp thượng nhân... (như trên)... diệt tận
khổ đau".

– Này Sariputta, Sunakkhatta phẫn nộ và ngu si,
do phẫn nộ nên nói lên lời ấy. Này Sariputta, Ông ta
nghĩ: "Ta sẽ nói xấu". Thế mà kẻ ngu Sunakkhatta
lại nói lời tán thán Như Lai. Này Sariputta, ai nói
như sau là tán thán Như Lai: "Pháp ấy được thuyết
giảng cho một mục tiêu đặc biệt, có khả năng hướng
dẫn người thực hành diệt tận khổ đau".

 Này Sariputta, đối với Sunakkhatta ngu si kia,

SANH                                               34

sẽ không có tùy pháp về Ta như sau: "Đây là
Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh
Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
 Này Sariputta, đối với Sunakkhatta ngu si kia,
sẽ không có tùy pháp này về Ta như sau: "Đây
là Thế Tôn, vị đã chứng được các loại thần
thông, một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân
hiện ra một thân, hiện hình, biến hình, đi ngang
qua vách, qua thành, qua núi, như đi ngang hư
không, độn thổ trồi lên ngang qua đất liền như
ở trong nước, đi trên nước không chìm như trên
đất liền, ngồi kiết-già đi trên hư không như con
chim; với bàn tay, chạm và rờ mặt trăng và mặt
trời, những vật có đại oai lực, đại oai thần như
vậy, có thể tự thân bay đến cõi Phạm Thiên".
 Này Sariputta, đối với Sunakkhatta ngu si kia
sẽ không có tùy pháp này về Ta như sau: "Đây
là Thế Tôn với thiên nhĩ thanh tịnh siêu nhân
có thể nghe hai loại tiếng chư Thiên và loài
Người, xa và gần".
 Này Sariputta, đối với Sunakkhatta ngu si kia
sẽ không có tùy pháp này về Ta như sau: "Đây
là Thế Tôn, sau khi đi sâu vào tâm chúng sanh,
tâm loài Người với tâm của mình, vị ấy biết
được như sau: "Tâm có tham biết là tâm có

SANH                                             35

tham. Hay tâm không tham biết là tâm không
tham... tâm chuyên chú... tâm tán loạn... đại
hành tâm... không phải đại hành tâm... tâm
chưa vô thượng... tâm vô thượng... Tâm Thiền
định... Tâm không Thiền định... tâm giải
thoát... tâm không giải thoát biết là tâm không
giải thoát". Vị ấy biết như vậy.

Này Sariputta, Như Lai có đầy đủ mười Như
Lai lực, chính nhờ thành tựu mười lực này, Như Lai
tự nhận cho mình địa vị Ngưu Vương, rống tiếng
rống con sư tử trong các Hội chúng và chuyển Phạm
luân. Thế nào là mười?

1. Ở đây, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri xứ là xứ, phi xứ là phi xứ (Tri thị xứ phi xứ lực). Này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri xứ là xứ, phi xứ là phi xứ. Như vậy là Như Lai lực của Như Lai. Chính nhờ Như Lai lực này Như Lai tự nhận cho mình địa vị Ngưu Vương, rống lên tiếng rống con sư tử trong các Hội chúng, và chuyển Phạm luân. 2. Lại nữa, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri quả báo tùy thuộc sở do, tùy theo sở nhân của các hành nghiệp quá khứ, vị lai, hiện tại (Tri tam thế nghiệp báo lực.) Này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri... (như trên)... và chuyển Phạm luân. 3. Lại nữa, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri

SANH                                                 36

con đường đưa đến tất cả cảnh giới (Tri nhứt
thiết đạo trí lực). Này Sariputta, Như Lai như thật
tuệ tri... (như trên)... và chuyển Phạm luân.
4. Lại nữa, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri
thế giới với mọi cảnh giới, nhiều chủng loại,
nhiều sai biệt (Tri thế gian chủng chủng tánh
lực). Này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri...
(như trên)... và chuyển Phạm luân.
5. Lại nữa, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri
chí hướng sai biệt của các loại hữu tình (Tri tha
chúng sanh chưởng chưởng dục lực). Này
Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri ... chuyển
Phạm luân.
6. Lại nữa, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri
những căn thượng hạ của các loài hữu tình, loài
Người (Tri tha chúng sanh chư căn thượng hạ
lực). Này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri...
(như trên)... và chuyển Phạm luân.
7. Lại nữa, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri
sự tạp nhiễm, sự thanh tịnh, sự xuất khởi của
các Thiền, chứng về Thiền, về giải thoát, về định
(Tri chư Thiền tam muội lực). Này Sariputta, Như
Lai như thật tuệ tri... (như trên)... và chuyển Phạm
luân.
8. Lại nữa, này Sariputta, Như Lai nhớ đến các đời

SANH                                                 37

sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn
đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi
đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời,
một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp,
nhiều thành kiếp, nhiều thành hoại kiếp. Ngài nhớ
rằng: "Tại chỗ kia, Ta có tên như thế này, dòng
họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc
như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau
khi chết tại chỗ kia, Ta được sanh ra chỗ nọ. Tại
chỗ ấy, Ta có tên như thế này, dòng họ như thế
này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này,
tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ
nọ, Ta được sanh ra ở đây". Như vậy, Như Lai
nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét
đại cương và các chi tiết. Này Sariputta, Như Lai
như thật tuệ tri... (như trên)... và chuyển Phạm
luân.
9. Lại nữa, này Sariputta, Như Lai với thiên nhãn
thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và chết của
chúng sanh. Như Lai tuệ tri rõ rằng, chúng sanh
người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô
xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh
nghiệp của họ. Các chúng sanh này làm những ác
hạnh về thân, về lời và về ý, phỉ báng các bậc
Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến.
Những người này sau khi thân hoại mạng chung
phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

SANH                                               38

Các chúng sanh này làm những thiện hạnh về
thân, về lời và về ý, không phỉ báng các bậc
Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo
chánh kiến. Những người này, sau khi thân hoại
mạng chung, được sanh lên các thiện thú, cõi
Trời, trên đời này. Như vậy, Như Lai với thiên
nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống chết của
chúng sanh. Như Lai tuệ tri rằng, chúng sanh,
người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô
xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều do hạnh
nghiệp của họ. Này Sariputta, Như Lai như thật
tuệ tri... (như trên)... và chuyển Phạm luân.
10.    Lại nữa, này Sariputta, Như Lai nhờ đoạn trừ
các lậu hoặc tự mình chứng tri, chứng ngộ, thành
tựu và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải
thoát, tuệ giải thoát. Này Sariputta, Như Lai nhờ
đoạn trừ các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng
ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô
lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Chính nhờ Như
Lai lực này, Như Lai tự nhận cho mình địa vị
Ngưu Vương, rống tiếng rống con sư tử trong các
Hội chúng và chuyển Phạm luân.

Này Sariputta, Như Lai có đầy đủ mười Như Lai
lực. Chính nhờ thành tựu mười lực này, Như Lai tự
nhận cho mình địa vị Ngưu Vương, rống tiếng rống
sư tử trong các Hội chúng và chuyển Phạm luân.

SANH                                              39

Này Sariputta, nếu ai biết Ta như vậy, thấy Ta như vậy mà còn nói: "Sa-môn Gotama không có pháp Thượng nhân, không có tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh. Sa-môn Gotama thuyết pháp, pháp ấy tự mình tạo ra, do suy luận tác thành, tùy thuận trắc nghiệm, thuyết pháp cho một mục tiêu đặc biệt, có khả năng hướng thượng, có thể hướng dẫn người thực hành diệt tận khổ đau". Này Sariputta, nếu người ấy không từ bỏ lời nói ấy; không từ bỏ tâm ấy, không đoạn trừ tà kiến ấy; người ấy sẽ bị rơi vào địa ngục như một gánh nặng bị quăng bỏ một bên.

Này Sariputta, như Tỷ-kheo thành tựu giới hạnh, thành tựu Thiền định, thành tựu trí tuệ có thể chứng được chánh trí ngay trong hiện tại. Này Sariputta, Ta nói như vậy là sự thành tựu như vậy. Nếu người ấy không từ bỏ lời nói ấy không từ bỏ tâm ấy, không đoạn trừ tà kiến ấy; người ấy sẽ bị rơi vào địa ngục như một gánh nặng bị quăng bỏ một bên.

Này Sariputta, có bốn pháp vô sở úy chính nhờ thành tựu bốn pháp này, Như Lai tự nhận cho mình địa vị Ngưu Vương, rống tiếng rống con sử tử trong các Hội chúng và chuyển Phạm luân. Thế nào là bốn?

1. Này Sariputta, Ta thấy không có lý do gì, một Sa- môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm

SANH                                               40

thiên hay một ai ở đời có thể chỉ trích Ta đúng
pháp rằng: "Các pháp này chưa được chứng ngộ
hoàn toàn, mà quý vị tự xưng đã chứng ngộ hoàn
toàn". Này Sariputta, vì Ta thấy không có lý do gì
như vậy, nên Ta sống đạt được an ổn, đạt được
không sợ hãi, đạt được vô úy.

2. Này Sariputta, Ta thấy không có lý do gì... có thể
chỉ trích Ta đúng pháp rằng: "Các lậu hoặc này
chưa được đoạn trừ mà quý vị tự xưng đã đoạn
trừ". Này Sariputta, vì Ta không thấy... đạt được
vô úy.

3. Này Sariputta, Ta thấy không có lý do gì... có thể
chỉ trích Ta đúng pháp rằng: "Những pháp này
được gọi là các chướng ngại pháp khi được thực
hành thời không có gì gọi là chướng ngại pháp
cả". Này Sariputta, vì Ta không thấy... đạt được
vô úy.

4. Này Sariputta, Ta thấy không có lý do gì một Sa-
môn Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm
thiên hay một ai ở đời có thể chỉ trích Ta đúng
pháp rằng: "Pháp do quý vị thuyết giảng không
đưa đến mục tiêu đặc biệt, không có khả năng
hướng thượng, không có thể dẫn người thực hành
đến diệt tận khổ đau". Này Sariputta, vì Ta thấy

SANH                                               41

không có lý do gì như vậy, nên Ta sống đạt được an ổn, đạt được không sợ hãi, đạt được vô úy.

Này Sariputta, có bốn pháp vô sở úy, chính nhờ
thành tựu bốn pháp này, Như Lai tự nhận cho mình
địa vị Ngưu Vương... chuyển Phạm luân. Này
Sariputta, nếu ai biết Ta như vậy... người ấy sẽ bị rơi
vào địa ngục như một gánh nặng bị quăng bỏ một
bên.

Này Sariputta, có tám Hội chúng này:

 Hội chúng Sát đế lỵ,
 Hội chúng Bà-la-môn,
 Hội chúng Gia chủ,
 Hội chúng Sa-môn,
 Hội chúng Tứ thiên vương,
 Hội chúng Tam thập tam thiên,
 Hội chúng Màra,
 Hội chúng Phạm thiên.

Này Sariputta, có tám Hội chúng này. Này
Sariputta, Như Lai thành tựu bốn pháp vô sở úy như
vậy, đến gần và vào tám Hội chúng này. Này
Sariputta, Ta nhớ lại Ta đã đến hàng trăm Hội chúng
Sát-đế-lỵ. Tuy vậy, trước khi Ta ngồi xuống tại chỗ
ấy, trước khi Ta nói chuyện và trước khi Ta đàm

SANH                                                 42

luận; này Sariputta, Ta thấy không có lý do gì để nghĩ
rằng: "Chắc chắn sự sợ hãi và run sợ sẽ đến ám ảnh
Ta". Này Sariputta, vì Ta thấy không có lý do gì như
vậy, nên Ta sống đạt được an ổn, đạt được không sợ
hãi, đạt được vô úy.

Này Sariputta, Ta nhớ lại, Ta đã đến hàng trăm
Hội chúng Bà-la-môn... (như trên)... Hội chúng Gia
chủ... Hội chúng Sa-môn... Hội chúng Tứ thiên
vương... Hội chúng Tam thập tam thiên... Hội chúng
Màra... Hội chúng Phạm thiên. Tuy vậy, trước khi Ta
ngồi xuống tại chỗ ấy, trước khi Ta nói chuyện và
trước khi Ta đàm luận, này Sariputta, Ta thấy không
có một lý do gì để nghĩ rằng: "Chắc chắn sự sợ hãi
và run sợ sẽ đến ám ảnh Ta". Này Sariputta, vì Ta
thấy không có lý do gì như vậy, nên Ta sống đạt được
an ổn, đạt được không sợ hãi, đạt được vô úy. Này
Sariputta, nếu ai biết Ta như vậy... người ấy sẽ bị rơi
vào địa ngục, như một gánh nặng bị quăng bỏ một
bên.

Này Sariputta, có bốn loại sanh. Thế nào là bốn? Noãn sanh, thai sanh, thấp sanh, hóa sanh.

 Này Sariputta, thế nào là noãn sanh? Này Sariputta, những loại chúng sanh nào phá vỏ trứng mà sanh, này Sariputta như vậy gọi là

SANH                                                 43

noãn sanh.
 Và này Sariputta, thế nào là thai sanh? Này
Sariputta, những loại chúng sanh nào phá màn
da mỏng che chỗ kín mà sanh, này Sariputta,
như vậy gọi là thai sanh.
 Và này Sariputta, thế nào là thấp sanh? Này
Sariputta, những loại chúng sanh nào sanh ra
từ cá thúi, từ xác chết thúi, từ cháo cơm thúi,
hay trong hồ nước dơ hay trong ao nước nhớp.
Này Sariputta, như vậy gọi là thấp sanh.
 Và này Sariputta, thế nào là hóa sanh? Chư
Thiên, các chúng sanh ở địa ngục, một số thuộc
loài người và một số thuộc đọa xứ. Này
Sariputta, như vậy gọi là hóa sanh.

Này Sariputta có bốn loại sanh như vậy. Này
Sariputta, nếu ai biết Ta như vậy... người ấy sẽ bị rơi
vào địa ngục, như một gánh nặng bị quăng bỏ một
bên.

Này Sariputta, có năm loại sanh thú này. Thế nào là năm? Địa ngục, bàng sanh, ngạ quỷ, loài Người, chư Thiên.

 Này Sariputta, Ta tuệ tri địa ngục, con đường đưa đến địa ngục và hành lộ đưa đến địa ngục. Tùy theo hạnh nghiệp, sau khi thân hoại mạng chung,

SANH                                                 44

phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục, sự việc này ta cũng tuệ tri.

 Và này Sariputta, Ta tuệ tri bàng sanh, con đường
đưa đến bàng sanh. Tùy theo hạnh nghiệp, sau khi
thân hoại mạng chung, phải sanh vào bàng sanh,
sự việc này Ta cũng tuệ tri.

 Và này Sariputta, Ta tuệ tri ngạ quỷ, con đường
đưa đến ngạ quỷ, và hành lộ đưa đến ngạ quỷ. Tùy
theo hành nghiệp, sau khi thân hoại mạng chung,
phải sanh vào ngạ quỷ, sự việc này Ta cũng tuệ
tri.

 Và này Sariputta, Ta cũng tuệ tri loài Người, con
đường đưa đến thế giới loài Người và hành lộ đưa
đến thế giới loài Người. Tùy theo hành nghiệp,
sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào loài
Người, sự việc này Ta cũng tuệ tri.

 Và này Sariputta, Ta cũng tuệ tri chư Thiên, con
đường đưa đến Thiên giới và hành lộ đưa đến
Thiên giới. Tùy theo hành nghiệp, sau khi thân
hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, Thiên giới,
thế giới này, sự việc này Ta cũng tuệ tri.

 Và này Sariputta, Ta cũng tuệ tri Niết-bàn, con

SANH                                              45

đường đưa đến Niết-bàn và hành lộ đưa đến Niết-
bàn. Tùy theo hành nghiệp, do đoạn trừ các lậu
hoặc, sau khi tự mình với thắng trí, chứng ngộ,
chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm
giải thoát, tuệ giải thoát, sự việc này, Ta cũng tuệ
tri.

Này Sariputta, ở đây, với tâm của Ta, Ta tuệ tri tâm của một số người: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy, bước vào đạo lộ như vậy, sau khi thân hoại mạng chung sẽ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục như vậy". Sau một thời gian, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, Ta thấy người ấy, sau khi thân hoại mạng chung sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục, phải cảm thọ những cảm giác cực khổ, thống khổ, khốc liệt. Này Sariputta, cũng như có một hố than sâu hơn thân người, đầy vun than hừng, không có lửa ngọn, không có khói, và một người đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi khô cổ, đắng họng, khát nước, và đi thẳng đến hố than ấy chỉ bằng một con đường. Một người có mắt thấy người ấy, có thể nói: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy, bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đi đến hố than kia". Sau một thời gian, người ấy sẽ thấy người kia rơi vào hố than ấy và phải cảm thọ những cảm giác cực khổ, thống khổ, khốc liệt. Này Sariputta, cũng vậy, ở đây với

SANH                                                46

tâm của Ta, Ta tuệ tri tâm của một số người: "Hành
nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy, bước
vào đạo lộ như vậy, sau khi thân hoại mạng chung sẽ
sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục như vậy".
Sau một thời gian, với thiên nhãn thanh tịnh siêu
nhân, Ta thấy người ấy sau khi thân hoại mạng
chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục, phải
cảm thọ những cảm giác cực khổ, thống khổ, khốc
liệt.

Này Sariputta, ở đây với tâm của Ta, Ta tuệ tri tâm của một số người: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy, bước vào đạo lộ như vậy, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh vào bàng sanh". Sau một thời gian, với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, Ta thấy kẻ ấy sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào bàng sanh, phải cảm thọ những cảm giác cực khổ, thống khổ, khốc liệt. Này Sariputta, cũng như có một hố phân, sâu hơn thân người, đầy những phẩn uế, và một người đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát nước và đi thẳng đến hố phân ấy chỉ bằng một con đường. Một người có mắt thấy người ấy có thể nói: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy và bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đi đến hố phân ấy". Sau một thời gian, người ấy sẽ thấy người kia rơi vào hố phân ấy và phải cảm thọ những cảm

SANH                                                47

giác cực khổ, thống khổ, khốc liệt. Này Sariputta, cũng vậy, ở đây với tâm của Ta... (như trên)... thống khổ, khốc liệt.

Này Sariputta, ở đây với tâm của Ta, Ta tuệ tri
tâm của một số người "Hành nghiệp của người này
như vậy, cử chỉ như vậy... sau khi thân hoại mạng
chung sẽ sanh vào ngạ quỷ, phải cảm thọ những cảm
giác cực khổ, thống khổ, khốc liệt". Này Sariputta,
cũng như có một cây sống trên miếng đất không bằng
phẳng, với lá thưa thớt, với bóng che từng đám lưa
thưa. Và một người đi đến bị nóng bức áp đảo, bị
nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát
nước và đi thẳng đến cây ấy chỉ bằng một con đường.
Một người có mắt thấy người ấy có thể nói: "Hành
nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy và
bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đi đến cây ấy". Sau một
thời gian, người ấy sẽ thấy người kia ngồi hay nằm
dưới bóng cây ấy và phải cảm thọ những cảm giác
cực khổ, thống khổ, khốc liệt. Này Sariputta, cũng
vậy ở đây với tâm của Ta... (như trên)... thống khổ,
khốc liệt.

Này Sariputta, ở đây với tâm của Ta, Ta biết tâm của một số người: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy... sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh vào loài người". Sau một thời gian... Ta thấy

SANH                                               48

người ấy sanh vào loài người, và cảm thọ được nhiều
cảm giác lạc thọ. Này Sariputta, cũng như có một cây
sống trên miếng đất bằng phẳng với lá sum sê, với
bóng cây rậm rạp. Và một người đi đến, bị nóng bức
áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng
họng, khát nước và đi thẳng đến cây ấy chỉ bằng một
con đường. Một người có mắt thấy người ấy có thể
nói: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ
của người này như vậy và bước vào đạo lộ như vậy,
sẽ đi đến cây ấy". Sau một thời gian, người ấy sẽ thấy
người kia, ngồi hay nằm dưới bóng cây ấy và cảm
thọ được nhiều cảm giác lạc thọ. Này Sariputta, cũng
vậy, ở đây, với tâm của Ta... được nhiều cảm giác lạc
thọ.

Này Sariputta, ở đây với tâm của Ta, Ta tuệ tri tâm của một số người: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy... sau khi thân hoại mạng chung sẽ sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này". Sau một thời gian... Ta thấy người ấy sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này và cảm thọ những cảm giác cực lạc. Này Sariputta, giống như một ngôi lầu, có gác nhọn, có tô vôi cả trong lẫn ngoài, được che gió, có then chốt đóng lại và có các cửa sổ khép kín. Tại đây có một sàng tọa, trải nệm lông dài, trải nệm màu trắng, trải nệm bông có thêu hoa, trải nệm bằng da sơn dương gọi là kadali, có nệm với khuôn màu

SANH                                                49

treo phía trên, có gối dài màu đỏ cả hai đầu. Và một người đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát nước và đi thẳng đến ngôi lầu ấy. Một người có mắt thấy người ấy có thể nói: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy, và bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đi đến ngôi lầu ấy". Sau một thời gian, người ấy sẽ thấy người kia ngồi hay nằm trong ngôi lầu ấy, trong gác nhọn ấy, trên sàng tọa ấy và cảm thọ được nhiều cảm thọ cực lạc. Này Sariputta, cũng vậy, ở đây với tâm của Ta... được nhiều cảm giác lạc thọ.

Này Sariputta, ở đây với tâm của Ta, Ta tuệ tri tâm của một số người: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy, bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đoạn trừ các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát như vậy". Sau một thời gian, Ta thấy vị ấy đoạn trừ các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát, cảm thọ những cảm giác cực lạc. Này Sariputta, giống như một hồ sen có nước trong, có nước ngọt, có nước mát, có nước trong sáng, có bờ hồ khéo sắp đặt, đẹp đẽ, và không xa hồ ấy có khu rừng rậm rạp. Một người đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát nước và đi

SANH                                                 50

thẳng đến hồ sen ấy. Một người có mắt thấy người
ấy có thể nói: "Hành nghiệp của người này như vậy,
cử chỉ như vậy, và bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đi
đến hồ sen ấy". Sau một thời gian, người ấy sẽ thấy
người kia, sau khi tẩm mình vào hồ sen ấy, sau khi
tắm rửa, uống nước và làm cho dịu bớt mọi ưu tư,
mệt mỏi, phiền não, sau khi ra khỏi hồ liền qua ngồi
hay nằm trong rừng cây rậm rạp ấy và cảm thọ
những cảm giác cực lạc. Cũng vậy, này Sariputta, ở
đây với tâm của Ta, Ta tuệ tri tâm của một số người:
"Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như
vậy, bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đoạn trừ các lậu
hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và
an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ
giải thoát như vậy". Sau một thời gian, Ta thấy vị ấy
đoạn trừ các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng
ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát, cảm thọ những cảm
giác cực lạc.

Này Sariputta, năm loại này là năm sanh thú.
Này Sariputta, có ai biết Ta như vậy, thấy Ta như
vậy, và nói: "Sa-môn Gotama không có pháp
Thượng nhân, không có tri kiến thù thắng xứng đáng
bậc Thánh. Sa-môn Gotama thuyết pháp, pháp ấy tự
mình tạo ra, do suy luận tác thành, tùy thuộc trắc
nghiệm". Này Sariputta, nếu người ấy không từ bỏ

SANH                                               51

lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không đoạn trừ tà
kiến ấy, thì người ấy sẽ bị rơi vào địa ngục như một
gánh nặng bị quăng bỏ một bên. Này Sariputta, Tỷ-
kheo thành tựu giới hạnh, thành tựu thiền định, thành
tựu trí tuệ, có thể chứng được chánh trí ngay trong
hiện tại. Này Sariputta, Ta nói như vậy là sự thành
tựu như vậy. Nếu người ấy không từ bỏ lời nói ấy,
không từ bỏ tâm ấy, không đoạn trừ tà kiến ấy, thì
người ấy sẽ bị rơi vào địa ngục như một gánh nặng
bị quăng bỏ một bên.

Này Sariputta, Ta thắng tri phạm hạnh, đầy đủ bốn hạnh:

 Về khổ hạnh, Ta khổ hạnh đệ nhất;
 Về bần uế, Ta bần uế đệ nhất;
 Về yểm ly, Ta yểm ly đệ nhất;
 Về độc cư, Ta độc cư đệ nhất.

Này Sariputta, ở đây, khổ hạnh của Ta như sau:

 Ta sống lõa thể, phóng túng, không theo khuôn
phép, liếm tay cho sạch, đi khất thực không chịu
bước tới, không nhận đồ ăn mang đến, không nhận
đồ ăn đặc biệt nấu cho mình, không nhận mời đi
ăn, không nhận đồ ăn từ nơi nồi chảo, không nhận
đồ ăn tại ngưỡng cửa, không nhận đồ ăn đặt giữa

SANH                                               52

những cây gậy, không nhận đồ ăn đặt giữa những
cối giã gạo, không nhận đồ ăn từ hai người đang
ăn, không nhận đồ ăn từ người đàn bà có thai,
không nhận đồ ăn từ người đàn bà đang cho con
bú, không nhận đồ ăn từ người đàn bà đang giao
cấu, không nhận đồ ăn đi quyên, không nhận đồ
ăn tại chỗ có chó đứng, không nhận đồ ăn tại chỗ
có ruồi bu, không ăn cá, ăn thịt, không uống rượu
nấu, rượu men.
 Ta chỉ nhận đồ ăn tại một nhà, chỉ nhận ăn một
miếng, hay chỉ nhận ăn tại hai nhà, chỉ nhận ăn hai
miếng, hay chỉ nhận ăn tại bảy nhà, chỉ nhận ăn
bảy miếng.
 Ta nuôi sống chỉ với một chén, nuôi sống chỉ với
hai chén, nuôi sống chỉ với bảy chén. Ta chỉ ăn
một ngày một bữa, hai ngày một bữa, bảy ngày
một bữa. Như vậy Ta sống theo hạnh tiết chế ăn
uống cho đến nửa tháng mới ăn một lần. Ta chỉ ăn
cỏ lúa để sống, lúa tắc, gạo lức, ăn hột cải nivara,
ăn da vụn, ăn trấu, uống nước bột gạo, ăn bột
vừng, ăn cỏ, ăn phân bò, ăn trái cây, ăn rễ cây
trong rừng, ăn trái cây rụng để sống.
 Ta mặc vải gai thô, mặc vải gai thô lẫn với các vải
khác, mặc vải tẩm liệm rồi quăng đi, mặc áo phấn
tảo y, mặc vỏ cây tititaka làm áo, mặc da con sơn
dương đen, mặc áo bện từng mảnh da con sơn
dương đen, mặc áo bằng cỏ cát tường, mặc áo vỏ

SANH                                                53

cây, mặc áo bằng tấm gỗ nhỏ, mặc áo bằng tóc
bện lại thành mền, mặc áo bằng đuôi ngựa bện lại,
mặc áo bằng lông cú.
 Ta sống nhổ râu tóc, Ta theo tập tục sống nhổ râu
tóc,
 Ta theo hạnh thường đứng không dùng chỗ ngồi,
Ta là người ngồi chỏ hỏ, sống tinh tấn theo hạnh
ngồi chỏ hỏ.
 Ta dùng gai làm giường, thường ngủ nằm trên
giường gai, sống dùng ván gỗ làm giường, sống
nằm trên đất trần, thường nằm ngủ một bên hông,
sống để bụi và nhớp che dính thân mình, sống và
ngủ ngoài trời, theo hạnh bạ đâu nằm đấy,
 Sống ăn các uế vật, sống không uống nước lạnh,
theo hạnh không uống nước lạnh, sống một đêm
tắm ba lần, theo hạnh xuống nước tắm.
 Như vậy Ta sống theo hạnh hành hạ, dày vò thân
thể theo nhiều cách. Này Sariputta, như vậy là khổ
hạnh của Ta.

Này Sariputta, ở đây hạnh bần uế của Ta như sau: Trên thân Ta, bụi bặm chất đầy trải nhiều năm tháng, đóng thành tấm, thành miếng. Như gốc cây tinduka bụi bặm chất đầy trải nhiều năm tháng, đóng thành tấm, thành miếng; cũng vậy, này Sariputta, trên thân Ta bụi bặm chất đầy trải nhiều năm tháng, đóng thành tấm, thành miếng. Này Sariputta, Ta

SANH                                              54

không nghĩ rằng: "Với tay của Ta, Ta hãy phủi sạch
bụi bặm này đi, hay những người khác với tay của
họ hãy phủi sạch bụi bặm này đi cho Ta". Này
Sariputta, Ta không có nghĩ như vậy. Này Sariputta,
như vậy là sự bần uế của Ta.

Này Sariputta, như thế này là sự yểm ly của Ta.
Này Sariputta, tỉnh giác, Ta đi tới; tỉnh giác Ta đi lui,
Ta an trú lòng từ cho đến trong một giọt nước với
tâm tư: "Mong rằng Ta không làm hại một chúng
sanh nhỏ nào trong những ác đạo của họ!" Này
Sariputta, như vậy là sự yểm ly của Ta.

Này Sariputta, như thế này là sự độc cư của Ta. Này Sariputta, Ta đi sâu vào một khu rừng và an trú tại chỗ ấy. Khi Ta thấy người chăn bò, người mục súc, người cắt cỏ, người đốn củi hay người thợ rừng, Ta liền chạy từ rừng này qua rừng khác, từ lùm cây này qua lùm cây khác, từ thung lũng này qua thung lũng khác, từ đồi cao này qua đồi cao khác. Vì sao vậy? Ta nghĩ rằng: "Mong họ đừng thấy Ta, và mong Ta đừng thấy họ!" Này Sariputta, giống như một con thú rừng thấy người liền chạy từ rừng này qua rừng khác, từ lùm cây này qua lùm cây khác, từ thung lũng này qua thung lũng khác, từ đồi cao này qua đồi cao khác. Cũng vậy, này Sariputta, khi Ta thấy người chăn bò, người mục súc, người cắt cỏ, người đốn củi,

SANH                                                   55

hay người tiều phu, Ta liền chạy từ rừng này qua
rừng khác, từ lùm cây này qua lùm cây khác, từ thung
lũng này qua thung lũng khác, từ đồi cao này qua đồi
cao khác. Vì sao vậy? Ta nghĩ rằng: "Mong họ đừng
thấy Ta, và mong Ta đừng thấy họ!" Này Sariputta,
như vậy là hạnh độc cư của Ta.

Này Sariputta, rồi Ta bò bốn chân đến các
chuồng bò, khi các con bò cái đã bỏ đi, khi các người
chăn bò không có mặt, rồi Ta ăn phân các con bò
con, các con bò còn trẻ, các con bò còn bú. Khi nước
tiểu và phân của Ta còn tồn tại, Ta tự nuôi sống với
các loại ấy. Này Sariputta, như vậy là hạnh đại bất
tịnh thực của Ta.

Này Sariputta, Ta đi sâu vào một khu rừng rậm rạp kinh hoàng và an trú tại chỗ ấy. Này Sariputta, tại khu rừng rậm rạp kinh hoàng này, những ai còn tham ái đi vào khu rừng rậm rạp ấy, thời lông tóc người ấy dựng ngược. Này Sariputta, rồi Ta trong những đêm đông lạnh lẽo, giữa những ngày mồng tám, khi có tuyết rơi, trong những đêm như vậy, Ta sống giữa trời, và ban ngày sống trong khu rừng rậm rạp. Ta sống trong những ngày cuối tháng hè, ban ngày thì sống giữa trời, còn ban đêm trong khu rừng rậm rạp. Rồi này Sariputta, những bài kệ kỳ diệu từ trước chưa từng được nghe sau đây được khởi lên:

SANH                                               56

Nay bị thiêu đốt, bị buốt lạnh,
Cô độc sống trong rừng kinh hoàng,
Trần truồng, Ta ngồi không lửa ấm,
Ẩn sĩ, trong lý tưởng đăm chiêu.
Này Sariputta, Ta nằm ngủ trong bãi tha ma, dựa
trên một bộ xương. Này Sariputta, những đứa mục
đồng đến gần Ta, khạc nhổ trên Ta, tiểu tiện trên Ta,
rắc bụi trên Ta và lấy que đâm vào lỗ tai. Này
Sariputta, và Ta biết Ta không khởi ác tâm đối với
chúng. Này Sariputta, như vậy là hạnh trú xả của
Ta.

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn có những thuyết như sau, có những kiến giải như sau: "Sự thanh tịnh đạt được nhờ món ăn". Họ nói: "Chúng ta sống nhờ trái táo", và họ ăn trái táo, họ ăn bột táo, họ uống nước trái táo dưới nhiều hình thức. Này Sariputta, Ta tự xưng Ta sống chỉ ăn một trái táo. Này Sariputta, có thể các Người nghĩ như sau: "Trái táo thời ấy to lớn". Này Sariputta, chớ có hiểu như vậy. Vì trái táo thời ấy giống với trái táo hiện tại. Này Sariputta, trong khi Ta sống chỉ ăn một trái táo, thân thể của Ta trở thành hết sức ốm yếu.

- Vì Ta ăn quá ít, tay chân Ta trở thành như những cọng cỏ hay những đốt cây leo khô héo. - Vì Ta ăn quá ít, bàn trôn của Ta trở thành như

SANH                                                   57

móng chân con lạc đà.
- Vì Ta ăn quá ít, các xương sống phô bày của Ta
giống như một chuỗi banh.
- Vì Ta ăn quá ít, các xương sườn gầy mòn của Ta
giống như rui cột nhà sàn hư nát.
- Vì ta ăn quá ít, nên con ngươi của Ta long lanh
nằm sâu thẳm trong lỗ con mắt, giống như ánh
nước long lanh nằm sâu thẳm trong một giếng
nước thâm sâu.
- Vì Ta ăn quá ít, da đầu Ta trở thành nhăn nheo
khô cằn như trái bí trắng và đắng bị cắt trước khi
chín, bị cơn gió nóng làm cho nhăn nheo khô cằn.
- Này Sariputta, nếu Ta nghĩ: "Ta hãy sờ da bụng"
chính xương sống bị Ta nắm lấy. Nếu Ta nghĩ:
"Ta hãy sờ xương sống", thì chính da bụng bị Ta
nắm lấy. Vì Ta ăn quá ít, nên này Sariputta, da
bụng của Ta bám chặt xương sống.
- Này Sariputta, nếu Ta nghĩ: "Ta đi đại tiện hay đi
tiểu tiện", thì Ta ngã quỵ úp mặt xuống đất, vì Ta
ăn quá ít.
- Này Sariputta, nếu Ta muốn thoa dịu thân Ta, lấy
tay xoa bóp chân tay, thì này Sariputta, trong khi
Ta lấy tay xoa bóp chân tay, các lông tóc hư mục

SANH                                              58

rụng khỏi thân Ta, vì Ta ăn quá ít. Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như sau: "Sự thanh tịnh đạt được nhờ món ăn". Họ nói: "Chúng ta sống nhờ đậu xanh... (như trên)... chúng ta sống nhờ vừng mè... (như trên)... chúng ta sống nhờ hột gạo", và họ ăn hột gạo, họ ăn hột gạo nghiền thành bột, họ uống nước gạo, và họ ăn hột gạo dưới nhiều hình thức. Này Sariputta, Ta tự xưng Ta sống chỉ ăn một hột gạo. Này Sariputta, có thể các Người nghĩ như sau: "Hột gạo thời ấy to lớn". Này Sariputta, chớ có hiểu như vậy. Vì hột gạo thời ấy giống với hột gạo hiện tại. Này Sariputta, trong khi Ta chỉ sống ăn một hột gạo, thân thể của Ta trở thành hết sức ốm yếu. Vì Ta ăn quá ít, tay chân Ta trở thành như những cọng cỏ hay những đốt cây leo khô héo. Vì Ta ăn quá ít, bàn trôn của Ta trở thành như móng chân con lạc đà. Vì Ta ăn quá ít, xương sống phô bày của Ta giống như một chuỗi banh. Vì Ta ăn quá ít các xương sườn gầy mòn của Ta giống như rui cột của một nhà sàn hư nát. Vì Ta ăn quá ít, con ngươi long lanh của Ta nằm sâu thẳm trong lỗ con mắt, giống như ánh nước long lanh nằm sâu thẳm trong một giếng nước thâm sâu. Vì Ta ăn quá ít, da đầu Ta trở thành nhăn nheo, khô cằn như trái bí trắng và đắng bị cắt trước khi chín, bị cơn gió nóng làm cho nhăn nheo, khô cằn. Này Sariputta, nếu Ta nghĩ: "Ta

SANH                                                59

hãy sờ da bụng", thì chính xương sống bị Ta nắm lấy. Nếu Ta nghĩ: "Ta hãy rờ xương sống", thì chính da bụng bị Ta nắm lấy. Vì Ta ăn quá ít, nên này Sariputta, da bụng của Ta bám chặt xương sống. Này Sariputta, nếu Ta nghĩ: "Ta đi đại tiện hay đi tiểu tiện", thì Ta ngã quỵ, úp mặt xuống đất, vì Ta ăn quá ít. Này Sariputta, nếu Ta muốn xoa dịu thân Ta, lấy tay xoa bóp chân tay, thời này Sariputta, trong khi Ta lấy tay xoa bóp chân tay, các lông tóc hư mục rụng khỏi thân Ta, vì Ta ăn quá ít. Này Sariputta, dầu Ta có theo cử chỉ như vậy, theo hành lộ như vậy, theo khổ hạnh như vậy, Ta cũng không chứng được các pháp thượng nhân, không có tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh. Vì sao vậy? Vì với những phương tiện ấy, không chứng được pháp thượng nhân với Thánh trí tuệ. Chính Thánh trí tuệ này chứng được thuộc về bậc Thánh, có khả năng hướng thượng, có thể dẫn người thực hành diệt tận khổ đau.

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như sau: "Sự thanh tịnh chứng đạt được nhờ luân hồi". Này Sariputta, thật không dễ gì tìm được sự luân hồi mà xưa kia Ta không trải qua trong một thời gian khá dài, trừ phi với các vị Tịnh cư thiên (Suddhavasa). Này Sariputta, nếu Ta luân hồi tại Tịnh cư thiên thì Ta đã không trở lại đời này nữa.

SANH                                                60

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn
có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như
sau: "Sự thanh tịnh chứng đạt được nhờ sanh khởi".
Này Sariputta, thật không dễ gì tìm được sự sanh
khởi mà xưa kia Ta không trải qua trong một thời
gian khá dài, trừ phi với các vị Tịnh cư thiên. Này
Sariputta, nếu Ta sanh khởi tại Tịnh cư thiên, thì Ta
đã không trở lại đời này nữa.

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn
có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như
sau: "Sự thanh tịnh chứng đạt được nhờ an trú". Này
Sariputta, thật không dễ gì tìm được sự an trú mà xưa
kia Ta không trải qua trong một thời gian khá dài, trừ
phi với các vị Tịnh cư thiên. Này Sariputta, nếu Ta
an trú tại Tịnh cư thiên, thì Ta đã không trở lại đời
này nữa.

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn
có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như
sau: "Sự thanh tịnh chứng đạt được nhờ tế tự". Này
Sariputta, thật không dễ gì tìm được sự tế tự mà xưa
kia Ta không làm trong một thời gian khá dài khi Ta
là vị vua Sát-đế-lỵ có làm lễ quán đảnh hay làm vị
Bà-la-môn giàu có.

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn

SANH                                                61

có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như
sau: "Sự thanh tịnh chứng đạt được nhờ thờ lửa".
Này Sariputta, thật không dễ gì tìm được sự thờ lửa
mà xưa kia Ta không làm trong một thời gian khá
dài, khi Ta là vị vua Sát-đế-lỵ có làm lễ quán đảnh,
hay làm vị Bà-la-môn giàu có.

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như sau: "Khi một thiếu niên còn trẻ tuổi, tóc đen nhánh, huyết khí sung mãn, trong tuổi thanh xuân, người ấy thành tựu trí tuệ biện tài tối thượng. Nhưng khi người ấy già cả, niên cao, lạp lớn, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đi đến đoạn cuối cuộc đời, khi đã tám mươi, chín mươi hay một trăm tuổi, khi ấy trí tuệ biện tài tối thượng ấy bị đoạn trừ". Này Sariputta, chớ có quan niệm như vậy. Này Sariputta, nay Ta đã già, niên cao, lạp lớn, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đi đến đoạn cuối cuộc đời, tuổi Ta nay đã đến tám mươi. Này Sariputta, ở đây Ta có bốn vị đệ tử, tuổi thọ đến một trăm, đã sống một trăm tuổi, thành tựu chánh niệm đệ nhất, thành tựu chuyên tâm đệ nhất, thành tựu tinh cần đệ nhất và đầy đủ trí tuệ biện tài tối thượng. Này Sariputta, ví như một người bắn cung thiện xảo, có huấn luyện, khéo tay, thuần thục, với một mũi tên nhẹ, có thể dễ dàng bắn ngang qua bóng một cây ta-la. Cũng vậy, những vị này với

SANH                                                62

chánh niệm đệ nhất như vậy, được thành tựu trí tuệ biện tài tối thượng như vậy, nếu những vị này hỏi Ta nhiều lần một câu hỏi về Bốn Niệm Xứ, và nếu Ta, được hỏi nhiều lần như vậy, phải giải thích cho họ hiểu và nếu họ được Ta giải thích như vậy, có thể hiểu như đã giải thích, và nếu họ không hỏi Ta về những vấn đề phụ thuộc và các vấn đề khác, trừ khi ăn, uống, nhai, nếm, trừ khi đi đại tiện, tiểu tiện, trừ khi ngủ để lấy lại sức. Này Sariputta, dầu vậy, sự thuyết pháp của Như Lai cũng chưa hoàn tất, sự giải thích cú pháp của Như Lai cũng chưa hoàn tất, sự trả lời các câu hỏi của Như Lai cũng chưa hoàn tất, khi mà bốn đệ tử của Ta, tuổi thọ đến một trăm tuổi, đã sống một trăm tuổi, đã từ trần sau một trăm tuổi. Này Sariputta, nếu Ông có gánh Ta trên giường đi chỗ này chỗ kia, thật sự trí tuệ biện tài của Như Lai không có gì thay đổi.

Này Sariputta, những ai nói một cách chân
chánh sẽ nói như sau: "Một vị hữu tình không bị si
chi phối, đã sanh ra ở đời vì lợi ích, vì hạnh phúc
cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì
lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và
loài Người". Vị ấy sẽ nói về Ta một cách chân chánh
như sau: "Một vị hữu tình không bị chi phối... (như
trên)... chư Thiên và loài Người".

SANH                                                  63

Lúc bấy giờ Tôn giả Nagasamala đứng sau lưng Thế Tôn và quạt cho Ngài! Tôn giả Nagasamala bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu
thay, bạch Thế Tôn! Sau khi nghe pháp môn này,
lông tóc con dựng ngược. Bạch Thế Tôn, pháp môn
này tên gọi là gì?

– Này Nagasamala, do vậy pháp môn này gọi là pháp môn lông tóc dựng ngược. Ông hãy như vậy thọ trì.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy, Tôn giả Nagasamala hoan hỷ, tín thọ lời dạy Thế Tôn.

SANH                                             64

2        Định nghĩa - 4 nhập thai - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn

1.   Bốn nhập thai:

- Này các Hiền giả, ở đây, có loài không
tỉnh giác nhập mẫu thai, không tỉnh giác
trú mẫu thai, không tỉnh giác xuất mẫu
thai. Đó là loại nhập thai thứ nhất.

- Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, có loại
tỉnh giác nhập mẫu thai, không tỉnh giác
trú mẫu thai, không tỉnh giác xuất mẫu
thai. Đó là loại nhập thai thứ hai.

- Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, có loại
tỉnh giác nhập mẫu thai, tỉnh giác trú mẫu
thai, không tỉnh giác xuất mẫu thai. Đó là
loại nhập thai thứ ba.

- Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, có loại tỉnh giác nhập mẫu thai, tỉnh giác trú mẫu

SANH                                                 65

thai, tỉnh giác xuất mẫu thai. Đó là loại nhập thai thứ tư.

SANH                                          66

3       Định nghĩa - Thế nào là nhập thai - Kinh ASSALAYANA – 93 Trung II, 681

KINH ASSALAYANA (Assalayana suttam) – Bài kinh số 93 – Trung II, 681

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, Jetavana, tại
tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Lúc bấy
giờ khoảng năm trăm Bà-la-môn từ nhiều quốc độ
khác nhau trú tại Savatthi vì một vài công việc.
Những vị Bà-la-môn ấy suy nghĩ: "Sa-môn Gotama
này chủ trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Ai có thể
cùng với Sa-môn Gotama thảo luận vấn đề này?"

Lúc bấy giờ thanh niên Assalayana trú ở
Savatthi, trẻ tuổi, đầu cạo trọc, chỉ có mười sáu tuổi,
tinh thông ba tập Veda, với tự vựng, lễ nghi, ngữ
nguyên và thứ năm là các cổ truyện, thông hiểu từ
ngữ và văn phạm, thâm hiểu Thuận thế luận và Đại
nhân tướng.

SANH                                                 67

Rồi các Bà-la-môn ấy suy nghĩ: "Thanh niên
Assalayana này trú ở Savatthi, trẻ tuổi, đầu cạo trọc,
chỉ có mười sáu tuổi, tinh thông ba tập Veda, với tự
vựng, lễ nghi, ngữ nguyên và thứ năm là các cổ
truyện, thông hiểu từ ngữ và văn phạm, thâm hiểu
Thuận thế luận và Đại nhân tướng. Vị ấy có thể thảo
luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này". Rồi những
Bà-la-môn ấy đi đến thanh niên Assalayana, sau khi
đến nói với thanh niên Assalayana:

– Tôn giả Assalayana, Sa-môn Gotama chủ
trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Tôn giả
Assalayana hãy đến thảo luận với Sa-môn Gotama
về vấn đề này.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Assalayana nói với các Bà-la-môn ấy:

– Sa-môn Gotama là vị nói đúng pháp. Và
những ai nói đúng pháp thật rất khó thảo luận. Tôi
không có thể thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn
đề này.

Lần thứ hai các Bà-la-môn nói với thanh niên Assalayana:

– Tôn giả Assalayana, Sa-môn Gotama này chủ trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Tôn giả

SANH                                                68

Assalayana hãy đến thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này. Tôn giả Assalayana đã sống đời sống của vị du hành khất sĩ.

Lần thứ hai, thanh niên Assalayana nói với các vị Bà-la-môn ấy:

– Sa-môn Gotama là bậc nói đúng pháp. Và
những người nói đúng pháp thật rất khó thảo luận.
Tôi không có thể thảo luận với Sa-môn Gotama về
vấn đề này.

Lần thứ ba, những vị Bà-la-môn ấy nói với thanh niên Assalayana:

– Tôn giả Assalayana, Sa-môn Gotama này chủ
trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Tôn giả
Assalayana, hãy đến thảo luận với Sa-môn Gotama
về vấn đề này. Tôn giả Assalayana đã sống đời sống
của vị du hành khất sĩ. Tôn giả Assalayana chớ có bị
chiến bại trong một cuộc chiến bại không có binh khí
chống cự.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Assalayana nói với các vị Bà-la-môn ấy:

– Thật sự tôi không chấp nhận được (lời yêu cầu) chư Tôn giả. Tôn giả Gotama là bậc nói đúng

SANH                                              69

pháp. Và những ai nói đúng pháp thật rất khó thảo
luận. Tôi không có thể thảo luận với Sa-môn Gotama
về vấn đề này. Tuy vậy tôi cũng sẽ đi, như lời chư
Tôn giả yêu cầu.

Rồi thanh niên Assalayana cùng với đại chúng
Bà-la-môn đi đến Thế Tôn, sau khi đến nói lên với
Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói
lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi
xuống một bên. Ngồi xuống một bên, thanh niên
Assalayana bạch Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, các vị Bà-la-môn nói như sau: "Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt; chỉ có Bà-la-môn là màu da trắng, giai cấp khác là màu da đen; chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không được như vậy. Chỉ có Bà-la-môn mới là con chính thống Phạm thiên, sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm thiên". Ở đây, Tôn giả Gotama nói thế nào?

 Nhưng này Assalayana, các nữ Bà-la-môn, vợ các Bà-la-môn được thấy là có kinh nguyệt, có mang thai, có sanh con, có cho con bú. Dầu vậy, các vị Bà-la-môn ấy sanh ra từ nữ căn lại nói: "Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt.

SANH                                                 70

Chỉ có Bà-la-môn là màu da trắng, giai cấp khác
là màu da đen; chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các
giai cấ p phi Bà-la-môn không được như vậy. Chỉ
có Bà-la-môn mới là con chính thống Phạm thiên,
sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên tạo ra,
là con cháu thừa tự Phạm thiên".

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng các vị Bà-la-môn vẫn tự nghĩ rằng: "Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ông có nghe
chăng? Tại các biên địa quốc độ khác như Yona
và Kamboja, chỉ có hai giai cấp: chủ nhân và đầy
tớ. Sau khi làm chủ nhân, lại trở thành đầy tớ; sau
khi làm đầy tớ, lại trở thành chủ nhân?

– Thưa vâng, con có nghe. Trong các quốc độ biên địa như Yona, Kamboja, chỉ có hai giai cấp: chủ nhân và đầy tớ. Sau khi làm chủ nhân, lại trở thành đầy tớ, sau khi làm đầy tớ, lại trở thành chủ nhân.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do
xác tín gì của các Bà-la-môn, mà ở đây các vị Bà-la-
môn lại nói: "Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là tối
thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con
cháu thừa tự Phạm thiên"?

SANH                                                  71

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây vị Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: "Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có người
Khattiya (Sát-đế-lỵ) sát sanh, lấy của không cho,
có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói
ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tâm tham, có tâm
sân, có tà kiến: sau khi thân hoại mạng chung mới
bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bà-
la-môn không phải như vậy? Và chỉ có người
Vessa và người Sudda sát sanh, lấy của không
cho, có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi,
nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tham tâm, có
sân tâm, có tà kiến, sau khi thân hoại mang chung,
mới bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Các Bà-la-môn không phải như vậy?

– Không phải như vậy, Tôn giả Gotama. Người Khattiya cũng vậy, Tôn giả Gotama, nếu sát sanh, lấy của không cho, có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tham tâm, có sân tâm, có tà kiến, sau khi thân hoại mạng chung, cũng bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bà-la-môn cũng vậy, Tôn giả Gotama Vessa cũng vậy, Tôn giả Gotama, Sudda cũng vậy, Tôn giả

SANH                                                 72

Gotama. Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, nếu
sát sanh, lấy của không cho, có tà hạnh trong các dục,
nói láo, nói hai lưỡi, nói ác khẩu, nói lời phù phiếm,
có tham tâm, có sân tâm, có tà kiến, sau khi thân hoại
mạng chung đều sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do
xác tín gì của Bà-la-môn, mà các Bà-la-môn lại nói:
"Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, giai cấp
khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự
Phạm thiên"?

– Dầu Tôn giả Sa-môn có nói như vậy, nhưng ở đây, các Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: "Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có Bà-la-
môn từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ
bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói
hai lưỡi, từ bỏ ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm,
không có tham tâm, không có sân tâm, (có chánh
kiến) sau khi thân hoại mạng chung được sanh vào
thiện thú, Thiên giới, cõi đời này. Khattiya không
được vậy, Vessa không được vậy, Sudda không
được vậy?

SANH                                                 73

– Không phải vậy, Tôn giả Gotama. Khattiya cũng vậy, Tôn giả Gotama, nếu từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm, có chánh kiến, thì sau khi thân hoại mạng chung cũng được sanh vào thiện thú, Thiên giới; cõi đời này. Bà-la-môn cũng vậy, Tôn giả Gotama; Vessa cũng vậy, Tôn giả Gotama; Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama. Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, nếu từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm, có chánh kiến, thì sau khi thân hoại mạng chung, đều được sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do
xác tín gì của Bà-la-môn, mà các Bà-la-môn lại nói:
"Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp
khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự
Phạm thiên".?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây, các Bà-la-môn vẫn nghĩ rằng: "Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiện".

SANH                                                 74

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có Bà-la-
môn mới có thể trong quốc độ này tu tập từ tâm,
không hận, không sân, Khattiya không thể được,
Vessa không thể được, Sudda không thể được?

– Không phải vậy, Tôn giả Gotama. Khattiya,
Tôn giả Gotama, cũng có thể trong quốc độ này tu
tập từ tâm, không hận, không sân. Bà-la-môn cũng
vậy, Tôn giả Gotama; Vessa cũng vậy, Tôn giả
Gotama; Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama. Tất cả
bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, đều có thể trong quốc
độ này tu tập từ tâm, không hận, không sân.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do
xác tín gì của Bà-la-môn, mà ở đây các Bà-la-môn
lại nói như sau: "Bà-la-môn là giai cấp tối thương,
giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa
tự Phạm thiên"?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở
đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ rằng: "Bà-la-môn là giai
cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)...
là con cháu thừa tự Phạm thiên).

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có Bà-la-
môn mới có thể, sau khi cầm cào lưng và bột tắm
đi đến sông tắm sạch bụi bặm, Khattiya không thể
được, Vessa không thể được, Sudda không thể

SANH                                                    75

được?

– Không phải vậy, thưa Tôn giả Gotama. Tôn
giả Gotama, Khattiya cũng có thể, sau khi cầm cào
lưng và bột tắm, đi đến sông tắm sạch bụi bặm. Bà-
la-môn cũng vậy Tôn giả Gotama; Vessa cũng vậy,
Tôn giả Gotama; Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama.
Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, đều có thể, sau
khi cầm cào lưng và bột tắm, đi đến sông tắm sạch
bụi bặm.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, xác
tín gì của các Bà-la-môn, mà ở đây các Bà-la-môn
lại nói như sau: "Bà-la-môn là giai cấp tối thượng,
giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa
tự Phạm thiên"?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở
đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: "Bà-la-môn là
giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như
trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, nếu có
vua Khattiya đã làm lễ quán đảnh, cho hội họp
một trăm người thuộc nhiều chủng tánh khác nhau
và nói: "Quý vị hãy đến đây, quý vị nào thuộc gia
đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn, sanh ra
từ hoàng tộc, hãy đem đến phần trên của đồ quay

SANH                                                    76

lửa, bằng cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-
đàn, hay cây sen, quay cho lửa và sức nóng hiện
ra. Còn những người thuộc gia đình Chiên-đà-la
(hạ tiện), thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình
làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia
đình đổ phân, hãy đem đến bộ phận trên của đồ
quay lửa làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo
ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y lan
(elanda: cây thu đủ thầu dầu), và quay cho bậc lửa
và sức nóng hiện ra".

Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Có phải chỉ có ngọn lửa được nhen lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà- la-môn sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, chỉ có lửa ấy mới có ngọn, mới có màu sắc, mới có ánh sáng, và chỉ có ngọn lửa ấy mới dùng được vào các công việc do lửa đem lại. Còn ngọn lửa được nhen lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình làm đổ phân, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan, lửa ấy không có ngọn, không có màu sắc, không có ánh sáng, và ngọn

SANH                                               77

lửa ấy không có thể dùng được vào các công việc do lửa đem lại?

– Không phải vậy, thưa Tôn giả Gotama. Ngọn
lửa được nhen lên, sức nóng được tạo ra, Tôn giả
Gotama, từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia
đình Bà-la-môn sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến
bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng cây sala, hay
cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, lửa ấy có
ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, ngọn lửa ấy dùng
được vào các công việc do lửa đem lại. Và ngọn lửa
được nhen lên, và sức nóng được tạo ra từ người
thuộc gia đình hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc
gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc
gia đình đổ phân, sau khi đem đến bộ phận trên của
đồ quay lửa, làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng
heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan,
lửa ấy cũng có ngọn, cũng có màu sắc, cũng có ánh
sáng, và ngọn lửa ấy có thể dùng được vào công việc
do lửa đem lại. Thưa Tôn giả Gotama, tất cả loại lửa
đều có ngọn, đều có màu sắc, đều có ánh sáng; tất cả
loại lửa đều có thể được dùng vào các công việc do
lửa đem lại.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do xác tín gì của các Bà-la-môn mà các Bà-la-môn ở đây lại nói: "Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng,

SANH                                                78

giai cấp khác là hạ liệt. Chỉ có Bà-la-môn là da trắng,
giai cấp khác là da đen. Chỉ có Bà-la-môn là thanh
tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không phải như vậy.
Chỉ có Bà-la-môn mới là con chính thống Phạm
thiên, sanh ra từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên
sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm
thiên"?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: "Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây một
nam tử Khattiya cưới một nữ nhân Bà-la-môn làm
vợ. Do hôn phối này, họ sanh được đứa con trai.
Đứa con trai ấy sanh ra từ nam tử Khattiya và nữ
nhân Bà-la-môn. Nó giống mẹ nó hay giống cha
nó; nó được gọi là Khattiya hay được gọi là Ba La
Môn?

– Thưa Tôn giả Gotama, đứa con trai ấy sanh ra
từ nam tử Khattiya và nữ nhân Bà-la-môn; nó giống
mẹ nó và cũng giống cha nó, và được gọi là Khattiya
và cũng được gọi là Bà-la-môn.

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, một nam tử Bà-la-môn cưới một nữ nhân Khattiya và

SANH                                                 79

do hôn phối này, họ sanh được đứa con trai. Người
con trai ấy được sanh từ nam tử Bà-la-môn và nữ
nhân Khattiya; nó giống mẹ nó, hay giống cha nó;
nó được gọi là Khattiya, (hay) cũng được gọi là
Bà-la-môn?

– Thưa Tôn giả Gotama, người con trai sanh ra
từ nam tử Bà-la-môn và nữ nhân Khattiya; nó giống
mẹ nó; và giống cha nó, và nó được gọi là Khattiya,
và cũng được gọi là Bà-la-môn.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có con ngựa cái giao phối với con lừa. Do sự giao phối này, chúng sanh được con la. Con la ấy sanh ra từ con ngựa cái và con lừa; nó giống mẹ nó, hay giống cha nó; nó được gọi là ngựa, hay nó được gọi là lừa?

– Tôn giả Gotama, do sự giao phối khác giống
như vậy, nó là con la. Đó là sự sai khác, thưa Tôn giả
Gotama, mà tôi thấy ở đây. Nhưng ở chỗ khác, đối
với sự vật khác, tôi không thấy sai biệt gì.

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có hai
anh em thanh niên, đồng mẹ khác cha; một người
đọc tụng, thông hiểu Thánh điển; một người
không đọc tụng, không hiểu Thánh điển. Ở đây,
giữa hai vị này, các Bà-la-môn sẽ cúng dường ai
trước các vật cúng cho người chết, các thực vật tế

SANH                                                80

đàn, các món ăn trong các lễ hy sinh, các đồ ăn đãi khách?

– Thưa Tôn giả Gotama, vị thanh niên nào đọc
tụng, thông hiểu Thánh điển, các Bà-la-môn sẽ cúng
dường người ấy trước, các vật cúng cho người chết,
các thực vật tế đàn, các món ăn trong các lễ hy sinh,
các đồ ăn đãi khách. Bởi vì, thưa Tôn giả Gotama,
cúng dường cho người không đọc tụng, không thông
hiểu Thánh điển làm sao có quả lớn được.

 Này Assalayana, nhà ngươi nghĩ thế nào? Ở đây,
có hai anh em thanh niên (Bà-la-môn) đồng mẹ
khác cha; một người đọc tụng thông hiểu Thánh
điển, theo ác giới, hành ác pháp; một người không
đọc tụng, không thông hiểu Thánh điển, trì giới,
hành thiện pháp. Ở đây, các người Bà-la-môn
cúng dường cho ai trước các vật cúng cho người
chết, các thực vật tế đàn, các món ăn trong các lễ
hy sinh, hay các đồ ăn đãi khách?

– Thưa Tôn giả Gotama, vị thanh niên nào
không đọc tụng, không thông hiểu Thánh điển,
nhưng trì giới, hành thiện pháp; ở đây, các Bà-la-
môn cúng dường cho người ấy trước, các vật cúng
cho người chết, các thực vật tế đàn, các món ăn trong
các lễ hy sinh, hay các đồ ăn đãi khách. Bởi vì, thưa

SANH                                               81

Tôn giả Gotama, cúng dường cho người theo ác giới, hành ác pháp làm sao có quả lớn được!

 Này Assalayana, trước hết Ông đi về sanh chủng.
Bỏ sanh chủng, Ông đi về Thánh điển. Bỏ Thánh
điển, Ông đi về sự thanh tịnh của bốn giai cấp mà
Ta đã chủ trương.

Nghe nói vậy, thanh niên Assalayana ngồi im lặng, ủ rủ, co vai, cúi đầu, sững sờ, mở miệng không ra lời.

Rồi Thế Tôn sau khi biết được thanh niên
Assalayana im lặng ủ rủ, co vai, cúi đầu, sững sờ, mở
miệng không ra lời, liền nói với thanh niên
Assalayana:

– Thuở xưa, này Assalayana, trong khi bảy ẩn sĩ Bà-la-môn thảo luận trong những am thất bằng lá tại một khu rừng, ác kiến sau đây được khởi lên: "Bà- la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên". Này Assalayana, ẩn sĩ Asita Devala được nghe: "Trong khi bảy ẩn sĩ Bà-la-môn thảo luận trong những am thất bằng lá, tại một khu rừng, ác kiến sau đây được khởi lên: "Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... con cháu thừa tự Phạm thiên".? Ẩn sĩ Asita Devala, sau khi sửa

SANH                                                 82

soạn râu tóc, đắp y vải màu đỏ tía, đi dép với nhiều
lớp (đường viền) kiên cố, cầm một cây gậy bằng
vàng, liền hiện ra trong hành lang am thất của bảy vị
ẩn sĩ Bà-la-môn. Rồi này Assalayana, ẩn sĩ Asita
Devala đi qua, đi lại trong hành lang am thất của bảy
vị ẩn sĩ Bà-la-môn và nói:

– "Nay những Tôn giả ẩn sĩ Bà-la-môn này đi đâu? Nay những Tôn giả ẩn sĩ Bà-la-môn này đi đâu?"

Rồi này Assalayana, bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn suy
nghĩ như sau: "Kẻ kia là ai đang đi qua lại trong hành
lang am thất bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn như một con bò
đi vòng tròn, lại nói như sau: "Nay những vị ẩn sĩ
Bà-la-môn này đi đâu? Nay những vị ẩn sĩ Bà-la-
môn này đi đâu?" Chúng ta hãy dùng chú thuật trù
yếm Ông ta".

Rồi này Assalayana, bảy ẩn sĩ Bà-la-môn dùng chú thuật trù yếm ẩn sĩ Asita Devala: "Hãy trở thành tro tàn hạ liệt". Nhưng này Assalayana, bảy ẩn sĩ càng dùng chú thuật trù yếm, ẩn sĩ Asita Devala càng trở thành đẹp đẽ, trở thành dễ nhìn, trở thành khả ái. Rồi này Assalayana, bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn suy nghĩ như sau: "Thật trống rỗng thay, khổ hạnh của chúng ta! Phạm hạnh của chúng ta không có hiệu quả.

SANH                                                83

Trước kia, khi chúng ta dùng chú thuật trù yếm người nào: "Hãy trở thành tro tàn hạ liệt" Người ấy trở thành tro tàn ngay. Nhưng nay chúng ta càng dùng chú thuật trù yếm người này, người này lại càng trở nên đẹp đẽ, trở thành dễ nhìn, trở thành khả ái".

"– Khổ hạnh, chư Tôn giả, không phải trống rỗng, Phạm hạnh (quý vị) không phải không hiệu quả. Chư Tôn giả, hãy từ bỏ tâm oán hận đối với ta".

"– Có tâm oán hận nào đối với Tôn giả, chúng tôi sẽ bỏ. Tôn giả là ai?"

"– Chư Tôn giả có nghe nói đến ẩn sĩ Asita Devala không?"

"_ Thưa có nghe, Tôn giả".

"– Chư Tôn giả, vị ấy là ta".

Rồi này Assalayana, bảy ẩn sĩ Bà-la-môn đến đảnh lễ ẩn sĩ Asita Devala. Rồi ẩn sĩ Asita Devala nói với bảy ẩn sĩ Bà-la-môn:

"– Chư Tôn giả, tôi có nghe như sau: "Trong khi bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn thảo luận tại am thất bằng lá trong khu rừng, ác tà kiến như sau khởi lên: Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ

SANH                                               84

liệt. Chỉ có Bà-la-môn màu da trắng, giai cấp khác màu da đen. Chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không được như vậy. Chỉ có Bà- la-môn là con chính thống Phạm thiên, sanh ra từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm thiên".

"– Thưa vâng, Tôn giả".

"– Nhưng chư Tôn giả, chư tôn giả có biết mẹ sanh của họ chỉ giao hợp với các Bà-la-môn, không với phi Bà-la-môn?"

"– Thưa không vậy, Tôn giả".

"– Nhưng chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết mẹ sanh của họ, cho đến bảy đời tổ mẫu của họ chỉ giao hợp với các Bà-la-môn, không với phi Bà-la-môn?"

"– Thưa không vậy, Tôn giả".

"– Nhưng chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết cha sanh của họ chỉ giao hợp với các nữ Bà-la-môn không với phi nữ Bà-la-môn?"

"– Thưa không vậy, Tôn giả"

"– Nhưng chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết cha

SANH                                              85

sanh của họ, cho đến bảy đời tổ phụ của họ chỉ giao hợp với các nữ Bà-la-môn, không với phi Bà-la- môn?"

"– Không phải vậy, Tôn giả".

"– Chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết nhập thai là như thế nào?"

"– Thưa Tôn giả, chúng con biết nhập thai như
thế này. Ở đây, mẹ cha phải giao hợp, người mẹ phải
trong thời (có thể thọ sanh), hương ấm (gandhabha)
phải hiện hữu, ba sự như vậy có hòa hợp, nhập thai
mới thành tựu".

"– Chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết hương ấm ấy là Khattiya, hay Bà-la-môn, hay Vessa, hay Sudda?"

"– Thưa Tôn giả, chúng tôi không biết hương ấm ấy là Khattiya, hay Bà-la-môn, hay Vessa, hay Sudda".

"– Chư Tôn giả, sự tình là như vậy, chư Tôn giả có biết chư Tôn giả là ai không?"

"– Thưa Tôn giả, sự tình là như vậy, chúng tôi không có biết chúng tôi là ai".

SANH                                              86

Này Assalayana, bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn ấy bị
ẩn sĩ Asita Devala, chất vấn, cật vấn, nạn vấn về vấn
đề sanh chủng (jativada) của họ, không có thể ứng
đáp được. Làm sao nay Ông bị ta chất vấn, cật
vấn, nạn vấn về vấn đề sanh chủng của Ông lại có
thể ứng đáp được, khi Ông cùng một Đạo sư với họ
và không có Punna, người biết sử dụng thìa đổ sữa
(làm lễ tế tự).

Khi được nói vậy, thanh niên Assalayana bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Mong Tôn giả Gotama
nhận con làm đệ tử, từ nay cho đến mạng chung, con
trọn đời quy ngưỡng.

SANH                                               87

4      3 căn bản tạo phước, tái sanh ở 8 nơi - Kinh PHƯỚC SỰ NGHIỆP – Tăng III, 614

PHƯỚC SỰ NGHIỆP –Tăng III, 614

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba căn bản làm phước.

2. Thế nào là ba?

– Căn bản làm phước do bố thí, – Căn bản làm phước do giới đức, – Căn bản làm phước do tu tập.

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
nhỏ,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô nhỏ,
- Căn bản làm phước do tu tập trên một quy mô
nhỏ.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh làm người không may mắn.

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

SANH                                             88

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
vừa phải,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
vừa phải,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung được
sanh làm người có may mắn.

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với Bốn Thiên vương.

Tại đây, này các Tỷ-kheo, Bốn Thiên vương sau khi
làm thật nhiều căn bản phước nghiệp do bố thí, sau
khi làm thật nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức,
vượt qua Bốn thiên vương trên mười điểm:

- Tuổi thọ chư Thiên, - Dung sắc chư Thiên,

SANH                                              89

- An lạc chư Thiên,
- Danh tiếng chư Thiên,
- Tăng thượng lực chư Thiên,
- Thiên sắc,
- Thiên thanh
- Thiên hương,
- Thiên vị,
- Thiên xúc.

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Tam thập Tam
thiên. Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên chủ
Sakka sau khi làm thật nhiều căn bản phước
nghiệp do bố thí, sau khi làm thật nhiều căn bản
phước nghiệp do giới đức, vượt qua chư Thiên
ở Tàvatimsa trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, dung sắc chư Thiên, an lạc chư Thiên,
danh tiếng chư Thiên, Tăng thượng lúc chư

SANH                                              90

Thiên, thiên sắc, thiên hương, thiên vị, thiên xúc.

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người căn bản
làm phước do bố thí trên một quy mô to lớn, căn bản
làm phước do giới đức trên một quy mô to lớn,
nhưng không đạt được căn bản làm phước do tu tập.
Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Yàma thiên. Tại đây, này
các Tỷ-kheo, Thiên tử Suyàma sau khi làm thật nhiều
căn bản phước nghiệp do bố thí, sau khi làm thật
nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt qua
chư Thiên ở Yàma trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, … thiên vị, thiên xúc.

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người căn bản
làm phước do bố thí trên một quy mô to lớn, căn bản
làm phước do giới đức trên một quy mô to lớn,
nhưng không đạt được căn bản làm phước do tu tập.
Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Tusità thiên. Tại đây, này
các Tỷ-kheo, Thiên tử Santusità, sau khi làm thật
nhiều căn bản phước nghiệp do bố thí, sau khi làm
thật nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt
qua chư Thiên ở Tusità trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, … thiên vị, thiên xúc.

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

SANH                                             91

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Hóa lạc thiên.
Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên tử Sunimmita,
sau khi làm thật nhiều căn bản phước nghiệp
do bố thí, sau khi làm thật nhiều căn bản phước
nghiệp do giới đức, vượt qua chư Thiên ở Hóa
lạc thiên trên mười điểm: tuổi thọ chư Thiên,
… thiên vị, thiên xúc.

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người;

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Tha hóa tự tại
thiên. Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên tử
Vasavattì, sau khi làm thật nhiều căn bản

SANH                                             92

phước nghiệp do bố thí, sau khi làm thật nhiều
căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt qua
chư Thiên ở Tha hóa Tự tại thiên trên mười
điểm:

– Tuổi thọ chư Thiên,
– Dung sắc chư Thiên,
– An lạc chư Thiên,
– Danh tiếng chư Thiên,
– Tăng thượng lực chư Thiên,
– Thiên sắc,
– Thiên thanh
– Thiên hương,
– Thiên vị,
– Thiên xúc.

Này các Tỷ-kheo, có ba căn bản phước nghiệp này.

SANH                                             93

5        3 dục sanh - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

1.   Ba dục sanh:

- Này các Hiền giả, có những loại hữu tình
do dục an trú. Đối với các dục, họ chịu sự
an trú, họ bị chi phối phụ thuộc, như loài
Người, một số chư Thiên, một số tái sanh
trong đọa xứ. Đó là loại dục sanh thứ
nhất.

- Này các Hiền giả, có những loại hữu tình
có lòng dục đối với những sự vật do họ
tạo ra. Họ tạo hóa ra các sự vật và họ sống
bị chi phối phụ thuộc trong những dục
vọng ấy, như các loài chư Thiên
Nimmàna-Rati (Hóa Lạc thiên). Đó là
loại dục sanh thứ hai.

- Này các Hiền giả, có những loại hữu tình

SANH                                                  94

có lòng dục đối sự vật do các loài khác
tạo ra. Họ sống bị chi phối phụ thuộc
trong những dục vọng đối với sự vật do
các loại khác tạo ra. Như các loài chư
Thiên Para-nimmitava-savatti (Tha
Hóa Tự tại thiên). Đó là hạng dục sanh
thứ ba.

SANH                                        95

6         3 lạc sanh - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

2.   Ba loại lạc sanh:

- Này các Hiền giả, có những loài hữu tình
(trong quá khứ) luôn luôn tạo ra (thiền
định lạc) hay sống trong sự an lạc, như
các vị Brahma - Kàyikà (Phạm Chúng
thiên). Đó là hạng lạc sanh thứ nhất.

- Này các Hiền giả, có những loại hữu tình
thấm nhuần, biến mãn, sung mãn, hưng
thịnh với an lạc. Thỉnh thoảng họ thốt ra
những câu cảm hứng: "Ôi an lạc thay! Ôi
an lạc thay!", như chư Thiên Àbhassarà
(Quang Âm thiên). Đó là hạng lạc sanh
thứ hai.

- Này các Hiền giả, có những loại hữu tình thấm nhuần, biến mãn, sung mãn, hưng

SANH                                                96

thịnh với an lạc. Họ sống mãn túc với an
lạc ấy, cảm thọ an lạc, như chư Thiên
Subhakinnà (Biến Tịnh thiên). Đó là
loại lạc sanh thứ ba.

SANH                                         97

7      3 nguyên nhân sanh cõi thiện hay ác - Kinh KHUYẾT ĐIỂM VÀ VIÊN MÃN – Tăng I, 487

KHUYẾT ĐIỂM VÀ VIÊN MÃN – Tăng I, 487

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba sự khiếm khuyết này.
Thế nào là ba?
 Khiếm khuyết về giới,
 Khiếm khuyết về tâm,
 Khiếm khuyết về tri kiến.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khiếm khuyết về giới?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sát sanh, lấy
của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo, nói
hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là khiếm khuyết về giới.
2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khiếm khuyết về
tâm?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tham lam, với
tâm sân hận. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là khiếm
khuyết về tâm.
3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khiếm khuyết về tri
kiến?

SANH                                               98

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có tà kiến, có
tri kiến điên đảo: "Không có bố thí, không có lễ
hy sinh, không có cúng tế, không có quả dị thục
trong các nghiệp thiện ác, không có đời này,
không có đời sau, không có mẹ, không có cha,
không có các loại hóa sanh, ở đời không có các
hàng Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh
hạnh, đã tự mình với thắng trí, giác ngộ đời này,
đời sau và truyền dạy lại". Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là khiếm khuyết về tri kiến.
4. Này các Tỷ-kheo,
- Do nhân khiếm khuyết về giới, các loài hữu tình,
sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục.
- Do nhân khiếm khuyết về tâm, các loài hữu tình,
sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục.
- Do nhân khiếm khuyết về tri kiến, các loài hữu
tình, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi
dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là ba khiếm
khuyết.
5. Này các Tỷ-kheo, có ba viên mãn này. Thế nào là
ba?
 Viên mãn về giới,

SANH                                              99

 Viên mãn về tâm,
 Viên mãn về tri kiến.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là viên mãn về giới?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người từ bỏ sát sanh,
từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các
dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời
độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là viên mãn về giới.
6. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là viên mãn về tâm?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người không tham
lam, không có tâm sân hận. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là viên mãn về tâm.
7. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là viên mãn về tri
kiến?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có chánh kiến,
không có tri kiến điên đảo: "Có bố thí, có lễ hy
sinh, có cúng tế, có quả dị thục trong các nghiệp
thiện ác, có đời này, có đời sau, có mẹ, có cha, có
các loại hóa sanh, ở đời có các hàng Sa-môn, Bà-
la-môn chánh hướng, chánh hạnh, đã tự mình với
thắng trí, giác ngộ đời này, đời sau và truyền dạy
lại". Này các Tỷ-kheo, đây gọi là viên mãn về tri
kiến.
8. Này các Tỷ-kheo,

SANH                                                  100

- Do nhân viên mãn về giới, các loại hữu tình, sau
khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi thiện, cõi
Trời, cõi đời này.
- Do nhân viên mãn về tâm, các loại hữu tình, sau
khi thân hoại mạng chung, sanh lên cõi thiện, cõi
Trời, cõi đời này.
- Do nhân viên mãn về tri kiến, các loại hữu tình,
sau khi thân hoại mạng chung, sanh lên cõi thiện,
cõi Trời, cõi đời này.
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là ba viên mãn.

SANH                                             101

8      4 cách được tự thể mới, 4 thức trú - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG
(SANGITI – SUTTANTA)
– Bài kinh số 33 – Trường II, 567
(Trích đoạn)

38) Bốn phương cách được tự thể mới: Này các
Hiền giả, có tự thể mới được, do ý chí của mình,
không do ý chí của người khác. Này các Hiền giả, có
tự thể mới được, do ý chí của người khác, không do
ý chí của mình. Này các Hiền giả, có tự thể mới
được, do ý chí của mình và ý chí của người khác.
Này các Hiền giả, có tự thể mới được không do ý chí
của mình, không do ý chí của người khác.

18) Bốn thức trú:

Này các Hiền giả, khi duyên sắc, thức khởi lên và an trú, thức ấy lấy sắc làm cảnh, lấy sắc làm sở y, lấy sắc làm căn cứ thọ hưởng, được tăng trưởng, tăng thịnh, tăng quảng. Này các Hiền giả, hay duyên thọ, thức... hay duyên tưởng... Này các Hiền giả, hay

SANH                                              102

duyên hành, thức khởi lên và an trú, thức ấy lấy hành làm cảnh, lấy hành làm sở y, lấy hành làm căn cứ thọ hưởng, được tăng trưởng, tăng thịnh, tăng quảng.

SANH                                               103

9       4 hạng người tối và sáng - Kinh TỐI TĂM – Tăng I, 714

TỐI TĂM – Tăng I, 714

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sống trong bóng tối, hướng đến bóng tối;
-   Sống trong bóng tối, hướng đến ánh sáng;
-   Sống trong ánh sáng, hướng đến bóng tối;
-   Sống trong ánh sáng, hướng đến ánh sáng.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sống trong bóng tối, hướng đến bóng tối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người được sanh trong
một gia đình hạ tiện, gia đình một người đổ phân,
hay gia đình một người thợ săn, đan rổ, hay gia
đình người đan tre, làm bẫy sập, hay gia đình
người đống xe, hay gia đình người quét rác, hay
trong một gia đình một người nghèo đói, ăn uống
thiếu thốn, sanh kế khó khăn, khó tìm cho được
đồ ăn, đồ mặc. Và người ấy lại xấu xí, khó ngó,
còm lưng, nhiều bệnh hoạn, đui một mắt, quẹo tay
bại chân, hay đi khấp khểnh, hay nửa thân tê liệt,
không có được đồ ăn, đồ uống, đò mặc, xe cộ,

SANH                                               104

vòng hoa, hương, phấn sáp, chỗ nằm, chỗ ở hay
đèn.
- Người ấy sống với thân làm ác, sống với miệng
nói ác, sống với ý nghĩ ác. Sau khi sống với thân
làm ác, với miệng nói ác, với ý nghĩ ác, khi thân
hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác
thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là hạng người trong bóng tối hướng đến bóng tối.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sống trong bóng tối hướng đến ánh sáng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người được sanh trong
một gia đình hạ liệt ... chỗ nằm, chỗ ở hay đèn.
- Người ấy sống với thân làm lành, sống với miệng
nói lành, sống với ý nghĩ lành. Sau khi sống với
thân làm lành, với miệng nói lành, với ý nghĩ lành,
khi thân hoại mạng chung, được sanh lên cõi lành,
cõi trời, cõi đời này. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là hạng người sống trong bóng tối hướng đến ánh
sáng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sống trong ánh sáng hướng đến bóng tối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được sanh trong một gia đình cao quý, trong gia đình Sát-đế- lỵ giàu có, hay trong gia đình Bà-la-môn giàu có,

SANH                                               105

hay trong gia đình gia chủ giàu có, phú hào có tài
sản lớn, có của cải lớn, có nhiều vàng và bạc, có
nhiều tài sản, vật dụng, nhiều tiền của, ngũ cốc.
Người ấy lại đẹp trai, dễ nhìn, dễ thương, với màu
da tuyệt đẹp, xin xắn. Người ấy lại nhận được đồ
ăn, đồ uống, áo mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu,
phấn sáp, chỗ nằm, chỗ trú, đèn đuốc.
- Người ấy, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác.
Do thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác, sau khi
thân hoại mạng chúng, sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục. Này các Tỷ-kheo, như vậy là
hạng người sống trong ánh sáng hướng đến bóng
tối.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người sống trong ánh sáng hướng đến ánh sáng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sanh ra trong
gia đình cao quý, trong gia đình Sát-đế-lỵ giàu có,
hay trong gia đình Bà-la-môn giàu có, hay trong
gia đình gia chủ giàu có, phú hào có tài sản lớn,
có của cải lớn, có nhiều vàng và bạc, có nhiều tài
sản, vật dụng, có nhiều tiền của, ngũ cốc. Và
người ấy đẹp trai, dễ nhìn, dễ thương, với màu da
tuyệt đẹp, xinh xắn. Người ấy lại nhận được đồ
ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu,
phấn sáp, chỗ nằm, chỗ trú, đèn đuốc.

SANH                                               106

- Người ấy, thân làm lành, miệng nói lành, ý nghĩ
lành. Do thân làm lành, miệng nói lành, ý nghĩ
lành, người ấy khi thân hoại mạng chung được
sanh lê cõi lành, cõi trời, cõi đời này. Này các Tỷ-
kheo, như vậy là người sống trong ánh sáng
hướng đến ánh sáng.

SANH                                                107

10     4 nghiệp đen trắng - Kinh VỚI CHI TIẾT – Tăng II, 259

VỚI CHI TIẾT – Tăng II, 259

1. Có bốn nghiệp này, này các Tỷ-kheo, đã được ta chứng ngộ với thắng trí và thuyết giảng. Thế nào là bốn?

 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp đen quả đen;
 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp trắng quả trắng;
 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp đen trắng, quả đen
trắng,
 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp không đen không
trắng, quả không đen không trắng, nghiệp đưa
đến đoạn diệt.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp đen quả đen?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm thân
hành có tổn hại, làm khẩu hành có tổn hại, làm
ý hành có tổn hại.
- Người ấy, do làm thân hành có tổn hại, do làm
khẩu hành có tổn hại, do làm ý hành có tổn hại,
sanh ra ở thế giới có tổn hại.

SANH                                             108

- Do người ấy sanh ra ở thế giới có tổn hại, các
cảm xúc có tổn hại được cảm xúc.
- Người ấy được cảm xúc với những cảm xúc có
tổn hại, nên cảm thọ những cảm thọ có tổn hại,
thuần nhất khổ, như những chúng sanh trong
địa ngục. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là nghiệp
đen quả đen.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp trắng quả trắng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm thân
hành không có tổn hại, làm khẩu hành không
có tổn hại, làm ý hành không có tổn hại.
- Người ấy, do làm thân hành không có tổn hại,
do làm khẩu hành không có tổn hại, do làm ý
hành không có tổn hại, sanh ra ở thế giới không
có tổn hại.
- Do người ấy sanh ra ở thế giới có không tổn
hại, các cảm xúc không có tổn hại được cảm
xúc.
- Người ấy được cảm xúc với những cảm xúc
không có tổn hại, nên cảm thọ những cảm thọ
không có tổn hại, thuần nhất lạc, như chư
Thiên ở Biến Tịnh Thiên. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là nghiệp trắng quả trắng.

SANH                                             109

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp đen trắng quả đen trắng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm thân
hành có tổn hại và không có tổn hại, làm khẩu
hành có tổn hại và không có tổn hại, làm ý hành
có tổn hại và không có tổn hại.
- Người ấy, do làm thân hành có tổn hại và
không có tổn hại, do làm khẩu hành có tổn hại
và không có tổn hại, do làm ý hành có tổn hại
và không có tổn hại, sanh ra ở thế giới có tổn
hại và không có tổn hại.
- Do người ấy sanh ra ở thế giới có tổn hại và
không có tổn hại, các cảm xúc có tổn hại và
không tổn hại được cảm xúc.
- Người ấy được cảm xúc với những cảm xúc có
tổn hại và không tổn hại, nên cảm thọ những
cảm thọ có tổn hại và không tổn hại, xen lẫn,
pha trộn lạc và khổ. Ví như một số người và
chư Thiên, một số chúng sanh ở các đọa xứ.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là nghiệp đen trắng
quả đen trắng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp không đen không trắng quả không đen không trắng, nghiệp đưa đến đoạn diệt?

SANH                                             110

- Tại đấy, này các Tỷ-kheo, phàm có tâm tư sở
nào để đoạn tận nghiệp đen quả đen này;
phàm có tâm tư sở nào để đoạn tận nghiệp trắng
quả trắng này; phàm có tâm tư sở nào để đoạn
tận nghiệp đen trắng quả đen trắng này; này các
Tỷ-kheo, đây được gọi là nghiệp không đen
không trắng quả không đen không trắng,
nghiệp đưa đến đoạn diệt.

Này các Tỷ-kheo, có bốn nghiệp này đã được Ta chứng ngộ với thắng trí và thuyết giảng.

SANH                                             111

11     4 pháp giúp ích nhiều - Kinh TRÍ TUỆ TĂNG TRƯỞNG – Tăng II, 284

TRÍ TUỆ TĂNG TRƯỞNG – Tăng II, 284

1.- Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến trí tuệ tăng trưởng. Thế nào là bốn?

-   Thân cận bậc Chân nhân,
-   Nghe diệu pháp,
-   Như lý tác ý,
-   Thực hành pháp tùy pháp.

Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến trí tuệ tăng trưởng.

2. Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, giúp ích nhiều cho vị sanh ra làm người. Thế nào là bốn?

-   Thân cận bậc Chân nhân,
-   Nghe diệu pháp,
-   Như lý tác ý,
-   Thực hành pháp tùy pháp.

Bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, giúp ích nhiều cho vị sanh ra làm người.

SANH                                             112

SANH   113

12     4 thức ăn cho tái sanh - Cách quán - Kinh Thịt Đứa Con – Tương II, 175

Thịt Đứa Con – Tương II, 175

1)...Ở Sàvatthi.

2)...Này các Tỷ-kheo, có bốn loại đồ ăn này đưa đến sự tồn tại, hay sự chấp thủ tái sanh cho các loài hữu tình hay chúng sanh.

3) Thế nào là bốn?

- Đoàn thực hoặc thô, hoặc tế;
- Thứ hai là xúc;
- Thứ ba là tư niệm;
- Thứ tư là thức.

Này các Tỷ-kheo, bốn loại đồ ăn này đưa đến sự tồn tại, hay sự chấp thủ tái sanh cho các loài hữu tình hay các loài chúng sanh.

4) Và này các Tỷ-kheo, đoàn thực cần phải nhận xét như thế nào?

5) Ví như, này các Tỷ-kheo, hai vợ chồng đem theo một ít lương thực đi qua một quảng đường hoang dã, với một đứa con khả ái, thương mến.

SANH                                                 114

6) Rồi này các Tỷ-kheo, trong khi hai vợ chồng ấy
đang đi trên con đường hoang vu, số lương thực ít ỏi
ấy đi đến hao mòn, khánh tận. Và một vùng hoang
vu còn lại chưa được họ vượt qua.

7) Rồi này các Tỷ-kheo, hai vợ chồng người ấy suy nghĩ: "Đồ lương thực ít ỏi của chúng ta đã bị hao mòn, khánh tận; còn lại vùng hoang vu này chưa được vượt qua; vậy chúng ta hãy giết đứa con một, khả ái, dễ thương này, làm thành thịt khô và thịt ướp, ăn thịt đứa con và vượt qua vùng hoang vu còn lại này, chớ để tất cả ba chúng đều bị chết hại ".

8) Rồi hai vợ chồng ấy giết đứa con một, khả ái, dễ
thương ấy, làm thịt khô và thịt ướp, ăn thịt người con
và vượt qua vùng hoang vu còn lại ấy. Họ vừa ăn thịt
con, vừa đập ngực ( than khóc): "Đứa con một ở đâu?
Đứa con một ở đâu?"

9) Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Họ ăn
món ăn có phải để vui chơi? Hay họ ăn món ăn để
tham đắm? Hay họ ăn món ăn để trang sức? Hay
họ ăn món ăn để béo tốt?

- Thưa không phải vậy, bạch Thế Tôn.

10) - Có phải họ ăn các món ăn chỉ với mục đích vượt qua vùng hoang vu?

SANH                                                115

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

11) - Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Ta nói Đoàn thực cần phải nhận xét như vậy.

 Này các Tỷ-kheo, khi đoàn thực được hiểu biết,
thời lòng tham đối với năm dục trưởng dưỡng
được hiểu biết.
 Khi lòng tham đối với năm dục trưởng dưỡng
được hiểu biết, thời không còn kiết sử, do kiết
sử này, một vị Thánh đệ tử bị trói buộc để phải
sanh lại đời này.

12) Và này các Tỷ-kheo, xúc thực cần phải nhận xét như thế nào?

13) Này các Tỷ-kheo, ví như một con bò cái bị lở
da, nếu nó đứng dựa vào tường, thời các sanh vật
sống ở tường cắn nó. Nếu nó đứng dựa vào cây, thời
các sanh vật sống ở cây cắn nó. Nếu nó đứng ở trong
nước, thời các sanh vật sống ở trong nước cắn nó.
Nếu nó đứng giữa hư không, thời các sanh vật giữa
hư không cắn nó. Này các Tỷ-kheo, con bò cái ấy
đứng dựa vào chỗ nào, thời các sanh vật trong các
chỗ ấy cắn nó.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, Ta nói Xúc thực cần phải được nhận xét.

SANH                                             116

14) Này các Tỷ-kheo, khi xúc thực được hiểu biết,
thời ba cảm thọ được hiểu biết. Khi ba cảm thọ được
hiểu biết, thời Ta nói rằng vị Thánh đệ tử không có
gì cần phải làm thêm nữa.

15) Và này các Tỷ-kheo, tư niệm thực cần phải nhận xét như thế nào?

16) Này các Tỷ-kheo, ví như một hố than hừng, sâu
hơn một thân người, chứa đầy than cháy đỏ rực, hừng
cháy không có khói. Rồi một người đi đến, muốn
sống, không muốn chết, muốn lạc, chán ghét khổ.
Rồi hai người lực sĩ đi đến, nắm chặt hai cánh tay
người ấy, kéo người ấy đến hố than hừng ấy. Này các
Tỷ-kheo, người ấy quyết chí muốn lánh xa, tinh cần
muốn lánh xa, phát nguyện muốn lánh xa (hố than
hừng ấy).

17) Vì sao? Này các Tỷ-kheo, người ấy chỉ nghĩ như sau: "Nếu ta rơi vào hố than hừng này, do nhân duyên ấy, ta đi đến chết, hay đi đến khổ gần như chết".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng Tư niệm thực cần phải nhận xét.

18) Này các Tỷ-kheo, khi tư niệm thực được hiểu biết, thời ba ái được hiểu biết. Khi ba ái được hiểu

SANH                                              117

biết, Ta nói rằng vị Thánh đệ tử không có gì cần phải làm thêm nữa.

19) Và này các Tỷ-kheo, thức thực cần phải nhận xét như thế nào?

20) Ví như, này các Tỷ-kheo, người ta bắt một
người ăn trộm, một người phạm tội, dẫn đến vua và
thưa: "Thưa Đại vương, người này là người ăn trộm,
một người phạm tội. Hãy trừng phạt người ấy nếu
như Ngài muốn". Vị vua nói như sau về người ấy:
"Các Ông hãy đi và đánh người này với một trăm hèo
vào buổi sáng". Và họ đánh người ấy với một trăm
hèo vào buổi sáng.

21) Rồi vị vua vào buổi trưa nói: "Này các Ông,
người ấy như thế nào?" -"Thưa Đại vương, người ấy
vẫn còn sống". Rồi vua nói về người ấy: "Này các
Ông, các Ông hãy đi và đánh người này một trăm
hèo vào buổi trưa". Và họ đánh người ấy một trăm
hèo vào buổi trưa.

22) Rồi vị vua vào buổi chiều nói: "Này các Ông,
người ấy như thế nào?"-"Thưa Đại vương, người ấy
vẫn còn sống". Rồi vua nói về người ấy: "Này các
Ông, các Ông hãy đi và đánh người này một trăm
hèo vào buổi chiều".

SANH                                               118

23) Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Người ấy trong ngày bị đánh đến ba trăm hèo, do nhân duyên ấy có cảm thọ khổ ưu không?

- Bạch Thế Tôn, chỉ bị đánh một hèo, do nhân duyên ấy có cảm thọ khổ ưu, còn nói gì bị đánh đến ba trăm hèo!

24) Như vậy, này các Tỷ-kheo, Ta nói Thức thực cần phải nhận xét.

25) Này các Tỷ-kheo, khi thức thực được hiểu rõ,
thời danh sắc được hiểu rõ. Khi danh sắc được hiểu
rõ, thời Ta nói rằng vị Thánh đệ tử không làm gì
thêm nữa.

SANH                                              119

13     4 thức ăn cho tái sanh - Kinh Các Loại Đồ Ăn – Tương II, 27

Các Loại Đồ Ăn – Tương II, 27

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế tôn ở Sàvatthi (Xá-vệ) tại Jetavana (Thắng Lâm) trong vườn ông Anàthapindika (Cấp Cô Độc )

2) Này các Tỷ-kheo, có bốn loại đồ ăn này khiến
cho các loại sanh vật hay các loại chúng sanh được
tồn tại hay khiến cho các loại sắp sanh thành được
thọ sanh.

Thế nào là bốn?

- Một là đoàn thực hoặc thô hoặc tế,
- Hai là xúc thực,
- Ba là tư niệm thực,
- Bốn là thức thực.

Này các Tỷ-kheo, bốn loại đồ ăn này khiến cho các
loại sanh vật hay khiến cho các loại chúng sanh được
tồn tại hay khiến cho các loại sắp sanh thành được
thọ sanh.

SANH                                              120

3) Và này các Tỷ-kheo, bốn loại đồ ăn này do cái gì làm nhân, do cái gì tập khởi, do cái gì tác sanh, do cái gì làm cho hiện hữu?

- Bốn loại đồ ăn này do ái làm nhân, do ái tập khởi, do ái tác sanh, do ái làm hiện hữu.

4) Ái này, này các Tỷ-kheo, do cái gì làm nhân, do cái gì tập khởi, do cái gì tác sanh, do cái gì làm cho hiện hữu?

- Ái do thọ làm nhân, do thọ tập khởi, do thọ tác sanh, do thọ làm cho hiện hữu.

5) Thọ này, này các Tỷ-kheo, do cái gì làm nhân, do cái gì tập khởi, do cái gì tác sanh, do cái gì làm cho hiện hữu?

- Thọ do xúc làm nhân, do xúc tập khởi, do xúc tác sanh, do xúc làm cho hiện hữu.

6) Xúc này, này các Tỷ-kheo, do cái gì làm nhân, do cái gì tập khởi, do cái gì tác sanh, do cái gì làm cho hiện hữu?

- Xúc do sáu xứ làm nhân, do sáu xứ tập khởi, do sáu xứ tác sanh, do sáu xứ làm cho hiện hữu.

SANH                                                121

7) Sáu xứ này, này các Tỷ-kheo, do cái gì làm nhân, do cái gì tập khởi, do cái gì tác sanh, do cái gì làm cho hiện hữu?

- Sáu xứ do danh sắc làm nhân, do danh sắc tập khởi, do danh sắc tác sanh, do danh sắc làm cho hiện hữu.

8) Danh sắc này, này các Tỷ-kheo, do cái gì làm nhân, do cái gì tập khởi, do cái gì tác sanh, do cái gì làm cho hiện hữu?

- Danh sắc do thức làm nhân, do thức tập khởi, do thức tác sanh, do thức làm cho hiện hữu.

9) Thức này, này các Tỷ-kheo, do cái gì làm nhân, do cái gì tập khởi, do cái gì tác sanh, do cái gì làm cho hiện hữu?

- Thức do hành làm nhân, do hành tập khởi, do hành tác sanh, do hành làm cho hiện hữu.

10) Những hành này, này các Tỷ-kheo, do cái gì làm nhân, do cái gì tập khởi, do cái gì tác sanh, do cái gì làm cho hiện hữu?

- Các hành này do vô minh làm nhân, do vô minh tập khởi, do vô minh tác sanh, do vô minh làm cho hiện hữu.

SANH                                                 122

11) Như vậy, này các Tỷ-kheo, vô minh duyên hành, hành duyên thức...(như trên )...như vậy là toàn bộ khổ uẩn này tập khởi.

12) Nhưng do sự ly tham, đoạn diệt vô minh một
cách hoàn toàn, các hành diệt. Do các hành diệt
nên thức diệt...(như trên)...như vậy là toàn bộ khổ
uẩn này đoạn diệt.

SANH                                               123

14     4 thức ăn cho tái sanh - Kinh Có Tham – Tương II, 180

Có Tham – Tương II, 180

1)...Trú ở Sàvatthi.

2) Này các Tỷ-kheo, có bốn loại đồ ăn đưa đến sự tồn tại hay sự chấp thủ tái sanh của các loài hữu tình hay các loài chúng sanh.

3) Thế nào là bốn?

- Đoàn thực thô hoặc tế,
- Xúc thực là thứ hai,
- Tư niệm là thứ ba,
- Thức là thứ tư.

Này các Tỷ-kheo, bốn loại đồ ăn này đưa đến sự tồn tại hay sự chấp thủ tái sanh cho các loài hữu tình hay các loài chúng sanh.

4) Này các Tỷ-kheo,

- Nếu đối với đoàn thực, có tham, có hỷ, có ái, thời có thức được an trú, tăng trưởng.

SANH                                                124

- Chỗ nào thức được an trú, tăng trưởng, chỗ ấy
có danh sắc sanh.
- Chỗ nào có danh sắc sanh, chỗ ấy có các hành
tăng trưởng.
- Chỗ nào có các hành tăng trưởng, chỗ ấy hữu
được tái sanh trong tương lai.
- Chỗ nào hữu được tái sanh trong tương lai,
chỗ ấy có sanh, già chết trong tương lai.
- Chỗ nào có sanh, già chết trong tương lai, Ta
nói chỗ ấy có sầu, có khổ, có não.

5) Này các Tỷ-kheo, nếu đối với xúc thực... (như trên)...

6) Này các Tỷ-kheo, nếu đối với tư niệm thực...

7) Này các Tỷ-kheo,

- Nếu đối với thức thực, có tham, có hỷ, có ái,
thời có thức được an trú, tăng trưởng.
- Chỗ nào có thức được an trú, tăng trưởng, chỗ
ấy có danh sắc sanh.
- Chỗ nào có danh sắc sanh, chỗ ấy có các hành
tăng trưởng.
- Chỗ nào có các hành tăng trưởng, chỗ ấy hữu
được tái sanh trong tương lai.

SANH                                              125

- Chỗ nào hữu được tái sanh trong tương lai,
chỗ ấy có sanh, già chết trong tương lai.
- Chỗ nào có sanh, già chết trong tương lai, Ta
nói chỗ ấy có sầu, có khổ, có não.

8) Ví như, này các Tỷ-kheo, một người thợ nhuộm
hay một người thợ vẽ. Nếu có thuốc nhuộm hay sơn
màu nghệ, màu xanh, hay màu đỏ, có một tấm bảng
khéo đánh bóng, một bức tường hay tấm vải, có thể
phác họa hình người đàn bà hay người đàn ông có
đầy đủ chân tay.

9) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, nếu đối với đoàn thực, có tham, có hỷ, có ái, thời có thức an trú, tăng trưởng. Chỗ nào có thức an trú, tăng trưởng chỗ ấy có danh sắc sanh. Chỗ nào có danh sắc sanh, chỗ ấy có các hành tăng trưởng. Chỗ nào có các hành tăng trưởng, chỗ ấy có hữu tái sanh trong tương lai. Chỗ nào có hữu tái sanh trong tương lai, chỗ ấy có sanh, già chết trong tương lai. Chỗ nào có sanh, già chết trong tương lai, Ta nói chỗ ấy có sầu, có khổ, có não.

10) Này các Tỷ-kheo, nếu đối với xúc thực...

11) Này các Tỷ-kheo, nếu đối với niệm thực...

12) Này các Tỷ-kheo, nếu đối với thức thực, có tham, có hỷ, có ái, thời có thức an trú, tăng trưởng. Chỗ nào

SANH                                                 126

có thức an trú, tăng trưởng, chỗ ấy có danh sắc sanh. Chỗ nào có danh sắc sanh, chỗ ấy có các hành tăng trưởng. Chỗ nào có các hành tăng trưởng, chỗ ấy có hữu tái sanh trong tương lai. Chỗ nào có hữu tái sanh trong tương lai, chỗ ấy có sanh, già, chết trong tương lai. Chỗ nào có sanh, già chết trong tương lai, Ta nói chỗ ấy có sầu, có khổ, có não.

13) Này các Tỷ-kheo,

- Nếu đối với đoàn thực không có tham, không
có hỷ, không có ái, thời không có thức an trú,
tăng trưởng.
- Chỗ nào không có thức an trú, tăng trưởng, chỗ
ấy không có danh sắc sanh.
- Chỗ nào không có danh sắc sanh, chỗ ấy không
có các hành tăng trưởng.
- Chỗ nào không có các hành tăng trưởng, chỗ
ấy không có hữu tái sanh trong tương lai.
- Chỗ nào không có hữu tái sanh trong tương lai,
chỗ ấy không có sanh, già, chết trong tương lai.
- Chỗ nào không có sanh, già, chết trong tương
lai, Ta nói rằng chỗ ấy không có sầu, không có
khổ, không có não.

14) Này các Tỷ-kheo, nếu đối với xúc thực...

15) Này các Tỷ-kheo, nếu đối với tư niệm thực ...

SANH                                                127

16) Này các Tỷ-kheo, nếu đối với thức thực, không có tham, không có hỷ, không có ái, thời không có thức an trú, tăng trưởng. Chỗ nào không có thức an trú, tăng trưởng, chỗ ấy không có danh sắc sanh. Chỗ nào không có danh sắc sanh, chỗ ấy không có các hành tăng trưởng. Chỗ nào không có các hành tăng trưởng, chỗ ấy không có hữu tái sanh trong tương lai. Chỗ nào không có hữu tái sanh trong tương lai, chỗ ấy không có sanh, già chết trong tương lai. Chỗ nào không có sanh, già chết trong tương lai, Ta nói rằng chỗ ấy không có sầu, không có khổ, không có não.

17) Ví như, này các Tỷ-kheo, một ngôi nhà có mái
hay một dãy hành lang có mái, có cửa sổ phía Bắc,
phía Nam, hay phía Đông. Khi mặt trời mọc lên, ánh
sáng ngang qua cửa sổ chiếu vào, thời chiếu vào chỗ
nào?

- Bạch Thế Tôn, chiếu vào tường phía Tây.

18) - Này các Tỷ-kheo, nếu không có tường phía Tây, thời chiếu vào chỗ nào?

- Bạch Thế Tôn, chiếu trên đất.

19) - Này các Tỷ-kheo, nếu không có đất, thời chiếu vào chỗ nào?

SANH                                               128

- Bạch Thế Tôn, chiếu trên nước.

20) - Này các Tỷ-kheo, nếu không có nước, thời chiếu vào chỗ nào?

- Bạch Thế Tôn, không có chiếu ở đâu cả.

21) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, nếu đối với đoàn thực không có tham, không có hỷ, không có ái. ..

22) Này các Tỷ-kheo, nếu đối với xúc thực...

23) Này các Tỷ-kheo, nếu đối với tư niệm thực...

24) Này các Tỷ-kheo,

- Nếu đối với thức thực, không có tham,
không có hỷ, không có ái, thời không có thức
an trú.
- Chỗ nào không có thức an trú, chỗ ấy không có
danh sắc sanh.
- Chỗ nào không có danh sắc sanh, chỗ ấy không
có các hành tăng trưởng.
- Chỗ nào không có các hành tăng trưởng, chỗ
ấy không có hữu tái sanh trong tương lai.
- Chỗ nào không có hữu tái sanh trong tương lai,
chỗ ấy không có sanh, già chết trong tương lai.

SANH                                               129

- Chỗ nào không có sanh, già chết trong tương lai, Ta nói rằng chỗ ấy không có sầu, không có khổ, không có não.

SANH                                        130

15     4 thức ăn cho tái sanh - Kinh Moliya Phagguna – Tương II, 30

Moliya Phagguna – Tương II, 30

1)...Trú Tại Sàvatthi.

2) Này các Tỷ-kheo, có bốn loại đồ ăn
này khiến cho các loại sanh vật hay các
loại chúng sanh được tồn tại hay khiến
cho các loại sắp sanh thành được thọ
sanh.

Thế nào là bốn?

 Một là đoàn thực hoặc thô hoặc tế,
 Hai là xúc thực,
 Ba là tư niệm thực,
 Bốn là thức thực.

Này các Tỷ-kheo, bốn loại đồ ăn này
khiến cho các loại sanh vật hay khiến cho
các loại chúng sanh được tồn tại hay
khiến cho các loại sắp sanh thành được
thọ sanh.

SANH                                             131

3) Khi được nói vậy, Tôn giả Moliya- Phagguna bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, ai ăn thức thực?

Thế Tôn đáp:

- Câu hỏi ấy không thích hợp. Ta không
nói: "Có ai ăn". Nếu Ta nói: "Có kẻ ăn",
thời câu hỏi: "Có ai ăn" là câu hỏi thích
hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Và vì
Ta không nói như vậy, nếu có ai hỏi Ta:
"Bạch Thế Tôn, thức thực là cho ai?",
thời câu hỏi ấy thích hợp. Ở đây, câu trả
lời thích hợp là như sau: "Thức thực là
duyên cho sự sanh thành, cho sự tái
sanh trong tương lai. Khi cái ấy hiện
hữu, có mặt thời Sáu xứ có mặt. Do
duyên sáu xứ, Xúc có mặt".

4) Bạch Thế Tôn, ai cảm xúc?

Thế Tôn đáp:

- Câu hỏi ấy không thích hợp. Ta không
nói: "Có kẻ cảm xúc". Nếu Ta nói: "Có
kẻ cảm xúc", thời câu hỏi: "Ai cảm xúc"
là câu hỏi thích hợp. Nhưng Ta không nói

SANH                                           132

như vậy. Và vì Ta không nói như vậy, nếu
có ai hỏi Ta: "Bạch Thế Tôn, do duyên
gì, xúc sanh khởi?", thời câu hỏi ấy thích
hợp. Ở đây câu trả lời thích hợp là như
sau: "Do duyên sáu xứ, xúc sanh khởi. Do
duyên xúc, thọ sanh khởi".

5) Bạch Thế Tôn, ai cảm thọ?

Thế Tôn đáp:

- Câu hỏi ấy không thích hợp. Ta không
nói: "Có người cảm thọ". Nếu ta có nói:
"Có người cảm thọ", thời câu hỏi: "Ai
cảm thọ?" là câu hỏi thích hợp. Nhưng Ta
không nói như vậy. Và vì Ta không nói
như vậy, nếu có ai hỏi Ta: "Bạch Thế
Tôn, do duyên gì, thọ sanh khởi?", thời
câu hỏi ấy thích hợp. Ở đây câu trả lời
thích hợp là như sau: "Do duyên xúc, thọ
sanh khởi. Do duyên thọ, ái sanh khởi".

6) Bạch Thế Tôn, ai khát ái?

Thế Tôn đáp:

- Câu hỏi ấy không thích hợp. Ta không nói: "Có kẻ khát ái". Nếu Ta nói: "Có kẻ

SANH                                            133

khát ái", thời câu hỏi: "Ai khát ái" là câu
hỏi thích hợp. Nhưng Ta không nói như
vậy. Và vì Ta không nói như vậy, nếu có
ai hỏi Ta: "Bạch Thế Tôn, do duyên gì, ái
sanh khởi", thời câu hỏi ấy thích hợp. Ở
đây, câu trả lời thích hợp là như sau: "Do
duyên thọ, ái sanh khởi. Do duyên ái, thủ
sanh khởi".

7) Bạch Thế Tôn, ai chấp thủ?

Thế Tôn đáp:

- Câu hỏi ấy không thích hợp. Ta không
nói: "Có kẻ chấp thủ". Nếu Ta nói: "Có
kẻ chấp thủ", thời câu hỏi: "Ai chấp thủ"
là câu hỏi thích hợp. Nhưng Ta không nói
như vậy. Và vì Ta không nói như vậy, nếu
có ai hỏi Ta: "Bạch Thế Tôn, do duyên
gì, thủ sanh khởi", thời câu hỏi ấy thích
hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là như
sau: "Do duyên ái, thủ sanh khởi. Do
duyên thủ, hữu sanh khởi". Như vậy là
toàn bộ khổ uẩn này tập khởi.

8) Nhưng này Phagguna, do ly tham, đoạn diệt một cách hoàn toàn Sáu xúc xứ nên Xúc diệt. Do xúc diệt, nên thọ

SANH                                             134

diệt. Do thọ diệt nên ái diệt. Do ái diệt
nên thủ diệt. Do thủ diệt nên hữu diệt. Do
hữu diệt nên sanh diệt. Do sanh diệt nên
già chết, sầu, bi, khổ, ưu, não diệt. Như
vậy là toàn bộ khổ uẩn này đoạn diệt.

SANH                                            135

16        4 ái sanh - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

2.   Bốn ái sanh:

- Này các Hiền giả, do nhơn y phục, vị Tỷ- kheo khởi lên lòng tham ái.

- Này các Hiền giả, do nhơn đồ ăn khất thực, vị Tỷ-kheo khởi lên lòng tham ái.

- Này các Hiền giả, do nhơn phòng xá, vị Tỷ-kheo khởi lên lòng tham ái.

- Này các Hiền giả, do nhơn hữu và phi hữu, vị Tỷ-kheo khởi lên lòng tham ái.

SANH                                                136

17     4 Đức Thế Tôn và một ngọn núi - Kinh Núi Vepulla – Tương II, 330

Núi Vepulla – Tương II, 330

1) Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha ( Vương Xá ), tại núi Gijjhakùta ( Linh Thứu ).

2) Tại đấy Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo...

3) Thế Tôn nói như sau:

- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo. Khởi điểm
không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của
các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói
buộc.

4) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, núi Vepulla này được biết với tên là Pàcìnavamsa. Lúc bấy giờ, dân chúng được biết với tên là Tivàrà. Này các Tỷ-kheo, dân chúng Tivàrà có tuổi thọ đến 40.000 năm. Này các Tỷ-kheo, dân chúng Tivàrà phải bốn ngày để leo lên núi Pàcìnavamsa, phải bốn ngày để leo xuống.

5) Lúc bấy giờ, này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kakusandha, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kakusandha,

SANH                                              137

bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác, có hai vị đệ tử, hai vị thượng thủ, hiền thiện tên là Vidhura và Sajìva.

6) Hãy nhìn xem, này các Tỷ-kheo, tên của hòn núi ấy đã biến mất, dân chúng ấy đã mệnh chung, và bậc Thế Tôn ấy đã nhập diệt.

7) Này các Tỷ-kheo,

- Vô thường như vậy, là các hành.
- Không kiên cố như vậy, là các hành.
- Bất an như vậy, là các hành.
Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo là vừa đủ để
nhàm chán, là vừa đủ để từ bỏ, là vừa đủ để giải thoát
đối với tất cả các hành.

8) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, núi Vepulla này được
biết với tên là Vànkaka. Lúc bấy giờ, này các Tỷ-
kheo, dân chúng được biết với tên là Rohita. Này các
Tỷ-kheo, dân chúng Rohita có tuổi thọ đến 30.000
năm. Này các Tỷ-kheo, dân chúng Rohita phải ba
ngày để leo lên núi Vànkaka, phải ba ngày để leo
xuống.

9) Lúc bấy giờ, này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Konàgamana, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác
xuất hiện ở đời. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Konàgamana, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác, có

SANH                                                138

hai vị đệ tử, hai vị thượng thủ, hiền thiện tên là Bhìyya và Suttara.

10) Hãy nhìn xem, này các Tỷ-kheo, tên của hòn núi
ấy đã biến mất, dân chúng ấy đã mệnh chung, và bậc
Thế Tôn ấy đã nhập diệt. Vô thường như vậy, này
các Tỷ-kheo, là các hành... là vừa đủ để giải thoát đối
với tất cả các hành.

11) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, núi Vepulla này
được biết với tên là Supassa. Lúc bấy giờ, này các
Tỷ-kheo, dân chúng được biết với tên là Suppiya.
Này các Tỷ-kheo, dân chúng Suppiya có tuổi thọ đến
20.000 năm. Này các Tỷ-kheo, dân chúng Suppiya
phải hai ngày để leo núi Supassa, phải hai ngày để
leo xuống.

12) Lúc bấy giờ, Thế Tôn Kassapa, bậc Ứng Cúng,
Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời. Này các Tỷ-kheo,
Thế Tôn Kassapa, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác,
có hai đệ tử, hai vị thượng thủ, hiền thiện tên là Tissa
và Bhàradvàja.

13) Hãy nhìn xem, này các Tỷ-kheo, tên của hòn núi ấy đã biến mất, dân chúng ấy đã mệnh chung, và bậc Thế Tôn ấy đã nhập diệt.

SANH                                                  139

14) Vô thường như vậy, này các Tỷ-kheo, là các
hành. Không kiên cố như vậy, này các Tỷ-kheo, là
các hành... là vừa đủ để được giải thoát đối với tất cả
các hành.

15) Hiện tại, này các Tỷ-kheo, núi Vepulla này được biết với tên là Vepulla. Hiện tại, này các Tỷ-kheo, dân chúng ấy được biết với tên là Magadhaka. Tuổi thọ dân chúng Magadhaka ấy, này các Tỷ-kheo, là ít, nhẹ, không bao nhiêu, họ sống lâu cho đến 100 tuổi hay hơn một chút. Dân chúng Magadhaka, này các Tỷ-kheo, leo lên núi Vepulla này trong một thời gian ngắn, leo xuống trong một thời gian ngắn.

16) Hiện tại, này các Tỷ-kheo, Ta, bậc Ứng Cúng,
Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời. Này các Tỷ-kheo,
Ta có hai vị đệ tử, hai vị thượng thủ, hiền thiện tên
là Sàriputta và Moggallàna.

17) Một thời sẽ đến, này các Tỷ-kheo, tên của ngọn núi này sẽ biến mất, dân chúng sẽ mệnh chung, và Ta sẽ nhập diệt.

18) Này các Tỷ-kheo,

- Vô thường như vậy, là các hành. - Không kiên cố như vậy, là các hành. - Bất an như vậy, là các hành.

SANH                                                 140

Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để được nhàm chán, là vừa đủ để từ bỏ, là vừa đủ để giải thoát đối với tất cả các hành.

19) Thế Tôn nói như vậy, bậc Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm:

Pacinavamsa,
Với dân Tivàra,
Tên núi Vankaka
Với dân Rohita,
Tên núi Vupassa
Với dân Suppiyà,
Tên núi Vepulla,
Với dân Magadha,
Chư hành là vô thường,
Phải sanh rồi phải diệt,
Sau khi sanh, chúng diệt,
Chúng tịnh là an lạc.

SANH                                               141

18     5 sanh thú - Kinh SANH THÚ – Tăng IV, 228

SANH THÚ – Tăng IV,228

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm sanh thú này. Thế nào là năm?

2. Địa ngục, loài bàng sanh, cõi ngạ quỷ, loài Người, chư Thiên. Này các Tỷ-kheo, có năm sanh thú này.

3. Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm sanh thú này, Bốn niệm xứ cần phải tu tập...

SANH                                               142

19     5 sanh thú được Ta tuệ tri - ĐẠI Kinh SƯ TỬ HỐNG – 12 Trung I, 161

ĐẠI KINH SƯ TỬ HỐNG (Mahasihanada suttam) – Bài kinh số 12 – Trung I, 161

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú tại Vesali (Tỳ-xá-ly), ở phía ngoài thành, trong một khu rừng phía Tây. Lúc bấy giờ, Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi, vừa mới từ bỏ Pháp luật này, nói lời nói như sau trong Hội chúng ở Vesali: "Sa-môn Gotama không có pháp thượng nhân, không có tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh; Sa-môn Gotama thuyết pháp, pháp ấy tự mình tạo ra, do suy luận tác thành, tùy thuận trắc nghiệm, và thuyết cho một mục tiêu đặc biệt, có khả năng hướng thượng, có thể dẫn người thực hành diệt tận khổ đau". Lúc ấy Tôn giả Sariputta vào buổi sáng, đắp y, cầm bát, vào thành Vesali để khất thực. Tôn giả Sariputta nghe Sunakkhatta thuộc bộ lạc Licchavi nói như sau trong Hội chúng ở Vesali: "Sa- môn Gotama không có pháp thượng nhân, không có tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh; Sa-môn

SANH                                              143

Gotama thuyết pháp, pháp ấy tự mình tạo ra, do suy
luận tác thành, tùy thuận trắc nghiệm và thuyết pháp
cho một mục tiêu đặc biệt, có khả năng hướng
thượng, có thể dẫn người thực hành diệt tận khổ
đau".

Rồi Tôn giả Sariputta khất thực xong, sau khi ăn và đi khất thực trở về đến chỗ ở Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả Sariputta bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Sunakkhatta thuộc bộ lạc
Licchavi, vừa mới từ bỏ Pháp luật này, nói lời nói
như sau trong Hội chúng Vesali: ""Sa-môn Gotama
không có pháp thượng nhân... (như trên)... diệt tận
khổ đau".

– Này Sariputta, Sunakkhatta phẫn nộ và ngu si,
do phẫn nộ nên nói lên lời ấy. Này Sariputta, Ông ta
nghĩ: "Ta sẽ nói xấu". Thế mà kẻ ngu Sunakkhatta
lại nói lời tán thán Như Lai. Này Sariputta, ai nói
như sau là tán thán Như Lai: "Pháp ấy được thuyết
giảng cho một mục tiêu đặc biệt, có khả năng hướng
dẫn người thực hành diệt tận khổ đau".

 Này Sariputta, đối với Sunakkhatta ngu si kia, sẽ không có tùy pháp về Ta như sau: "Đây là

SANH                                               144

Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh
Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn".
 Này Sariputta, đối với Sunakkhatta ngu si kia,
sẽ không có tùy pháp này về Ta như sau: "Đây
là Thế Tôn, vị đã chứng được các loại thần
thông, một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân
hiện ra một thân, hiện hình, biến hình, đi ngang
qua vách, qua thành, qua núi, như đi ngang hư
không, độn thổ trồi lên ngang qua đất liền như
ở trong nước, đi trên nước không chìm như trên
đất liền, ngồi kiết-già đi trên hư không như con
chim; với bàn tay, chạm và rờ mặt trăng và mặt
trời, những vật có đại oai lực, đại oai thần như
vậy, có thể tự thân bay đến cõi Phạm Thiên".
 Này Sariputta, đối với Sunakkhatta ngu si kia
sẽ không có tùy pháp này về Ta như sau: "Đây
là Thế Tôn với thiên nhĩ thanh tịnh siêu nhân
có thể nghe hai loại tiếng chư Thiên và loài
Người, xa và gần".
 Này Sariputta, đối với Sunakkhatta ngu si kia
sẽ không có tùy pháp này về Ta như sau: "Đây
là Thế Tôn, sau khi đi sâu vào tâm chúng sanh,
tâm loài Người với tâm của mình, vị ấy biết
được như sau: "Tâm có tham biết là tâm có
tham. Hay tâm không tham biết là tâm không

SANH                                             145

tham... tâm chuyên chú... tâm tán loạn... đại
hành tâm... không phải đại hành tâm... tâm
chưa vô thượng... tâm vô thượng... Tâm Thiền
định... Tâm không Thiền định... tâm giải
thoát... tâm không giải thoát biết là tâm không
giải thoát". Vị ấy biết như vậy.

Này Sariputta, Như Lai có đầy đủ mười Như
Lai lực, chính nhờ thành tựu mười lực này, Như Lai
tự nhận cho mình địa vị Ngưu Vương, rống tiếng
rống con sư tử trong các Hội chúng và chuyển Phạm
luân. Thế nào là mười?

11.    Ở đây, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ
tri xứ là xứ, phi xứ là phi xứ (Tri thị xứ phi xứ
lực). Này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri xứ là
xứ, phi xứ là phi xứ. Như vậy là Như Lai lực của
Như Lai. Chính nhờ Như Lai lực này Như Lai tự
nhận cho mình địa vị Ngưu Vương, rống lên tiếng
rống con sư tử trong các Hội chúng, và chuyển
Phạm luân.
12.    Lại nữa, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ
tri quả báo tùy thuộc sở do, tùy theo sở nhân của
các hành nghiệp quá khứ, vị lai, hiện tại (Tri tam
thế nghiệp báo lực.) Này Sariputta, Như Lai như
thật tuệ tri... (như trên)... và chuyển Phạm luân.
13.    Lại nữa, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ

SANH                                               146

tri con đường đưa đến tất cả cảnh giới (Tri nhứt
thiết đạo trí lực). Này Sariputta, Như Lai như thật
tuệ tri... (như trên)... và chuyển Phạm luân.
14.    Lại nữa, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ
tri thế giới với mọi cảnh giới, nhiều chủng loại,
nhiều sai biệt (Tri thế gian chủng chủng tánh
lực). Này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri...
(như trên)... và chuyển Phạm luân.
15.    Lại nữa, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ
tri chí hướng sai biệt của các loại hữu tình (Tri
tha chúng sanh chưởng chưởng dục lực). Này
Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri ... chuyển
Phạm luân.
16.    Lại nữa, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ
tri những căn thượng hạ của các loài hữu tình,
loài Người (Tri tha chúng sanh chư căn thượng
hạ lực). Này Sariputta, Như Lai như thật tuệ tri...
(như trên)... và chuyển Phạm luân.
17.    Lại nữa, này Sariputta, Như Lai như thật tuệ
tri sự tạp nhiễm, sự thanh tịnh, sự xuất khởi của
các Thiền, chứng về Thiền, về giải thoát, về định
(Tri chư Thiền tam muội lực). Này Sariputta, Như
Lai như thật tuệ tri... (như trên)... và chuyển Phạm
luân.
18.    Lại nữa, này Sariputta, Như Lai nhớ đến các

SANH                                                147

đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời,
bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba
mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm
đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại
kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều thành hoại kiếp.
Ngài nhớ rằng: "Tại chỗ kia, Ta có tên như thế
này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này,
thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế
này. Sau khi chết tại chỗ kia, Ta được sanh ra chỗ
nọ. Tại chỗ ấy, Ta có tên như thế này, dòng họ
như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như
thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi
chết tại chỗ nọ, Ta được sanh ra ở đây". Như vậy,
Như Lai nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với
các nét đại cương và các chi tiết. Này Sariputta,
Như Lai như thật tuệ tri... (như trên)... và chuyển
Phạm luân.
19.   Lại nữa, này Sariputta, Như Lai với thiên
nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và chết
của chúng sanh. Như Lai tuệ tri rõ rằng, chúng
sanh người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ
thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh
nghiệp của họ. Các chúng sanh này làm những ác
hạnh về thân, về lời và về ý, phỉ báng các bậc
Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến.
Những người này sau khi thân hoại mạng chung
phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

SANH                                               148

Các chúng sanh này làm những thiện hạnh về
thân, về lời và về ý, không phỉ báng các bậc
Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo
chánh kiến. Những người này, sau khi thân hoại
mạng chung, được sanh lên các thiện thú, cõi
Trời, trên đời này. Như vậy, Như Lai với thiên
nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống chết của
chúng sanh. Như Lai tuệ tri rằng, chúng sanh,
người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô
xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều do hạnh
nghiệp của họ. Này Sariputta, Như Lai như thật
tuệ tri... (như trên)... và chuyển Phạm luân.
20.    Lại nữa, này Sariputta, Như Lai nhờ đoạn trừ
các lậu hoặc tự mình chứng tri, chứng ngộ, thành
tựu và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải
thoát, tuệ giải thoát. Này Sariputta, Như Lai nhờ
đoạn trừ các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng
ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô
lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Chính nhờ Như
Lai lực này, Như Lai tự nhận cho mình địa vị
Ngưu Vương, rống tiếng rống con sư tử trong các
Hội chúng và chuyển Phạm luân.

Này Sariputta, Như Lai có đầy đủ mười Như Lai
lực. Chính nhờ thành tựu mười lực này, Như Lai tự
nhận cho mình địa vị Ngưu Vương, rống tiếng rống
sư tử trong các Hội chúng và chuyển Phạm luân.

SANH                                              149

Này Sariputta, nếu ai biết Ta như vậy, thấy Ta như vậy mà còn nói: "Sa-môn Gotama không có pháp Thượng nhân, không có tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh. Sa-môn Gotama thuyết pháp, pháp ấy tự mình tạo ra, do suy luận tác thành, tùy thuận trắc nghiệm, thuyết pháp cho một mục tiêu đặc biệt, có khả năng hướng thượng, có thể hướng dẫn người thực hành diệt tận khổ đau". Này Sariputta, nếu người ấy không từ bỏ lời nói ấy; không từ bỏ tâm ấy, không đoạn trừ tà kiến ấy; người ấy sẽ bị rơi vào địa ngục như một gánh nặng bị quăng bỏ một bên.

Này Sariputta, như Tỷ-kheo thành tựu giới hạnh, thành tựu Thiền định, thành tựu trí tuệ có thể chứng được chánh trí ngay trong hiện tại. Này Sariputta, Ta nói như vậy là sự thành tựu như vậy. Nếu người ấy không từ bỏ lời nói ấy không từ bỏ tâm ấy, không đoạn trừ tà kiến ấy; người ấy sẽ bị rơi vào địa ngục như một gánh nặng bị quăng bỏ một bên.

Này Sariputta, có bốn pháp vô sở úy chính nhờ thành tựu bốn pháp này, Như Lai tự nhận cho mình địa vị Ngưu Vương, rống tiếng rống con sử tử trong các Hội chúng và chuyển Phạm luân. Thế nào là bốn?

5. Này Sariputta, Ta thấy không có lý do gì, một Sa- môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm

SANH                                               150

thiên hay một ai ở đời có thể chỉ trích Ta đúng
pháp rằng: "Các pháp này chưa được chứng ngộ
hoàn toàn, mà quý vị tự xưng đã chứng ngộ hoàn
toàn". Này Sariputta, vì Ta thấy không có lý do gì
như vậy, nên Ta sống đạt được an ổn, đạt được
không sợ hãi, đạt được vô úy.

6. Này Sariputta, Ta thấy không có lý do gì... có thể
chỉ trích Ta đúng pháp rằng: "Các lậu hoặc này
chưa được đoạn trừ mà quý vị tự xưng đã đoạn
trừ". Này Sariputta, vì Ta không thấy... đạt được
vô úy.

7. Này Sariputta, Ta thấy không có lý do gì... có thể
chỉ trích Ta đúng pháp rằng: "Những pháp này
được gọi là các chướng ngại pháp khi được thực
hành thời không có gì gọi là chướng ngại pháp
cả". Này Sariputta, vì Ta không thấy... đạt được
vô úy.

8. Này Sariputta, Ta thấy không có lý do gì một Sa-
môn Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm
thiên hay một ai ở đời có thể chỉ trích Ta đúng
pháp rằng: "Pháp do quý vị thuyết giảng không
đưa đến mục tiêu đặc biệt, không có khả năng
hướng thượng, không có thể dẫn người thực hành
đến diệt tận khổ đau". Này Sariputta, vì Ta thấy

SANH                                               151

không có lý do gì như vậy, nên Ta sống đạt được an ổn, đạt được không sợ hãi, đạt được vô úy.

Này Sariputta, có bốn pháp vô sở úy, chính nhờ
thành tựu bốn pháp này, Như Lai tự nhận cho mình
địa vị Ngưu Vương... chuyển Phạm luân. Này
Sariputta, nếu ai biết Ta như vậy... người ấy sẽ bị rơi
vào địa ngục như một gánh nặng bị quăng bỏ một
bên.

Này Sariputta, có tám Hội chúng này:

 Hội chúng Sát đế lỵ,
 Hội chúng Bà-la-môn,
 Hội chúng Gia chủ,
 Hội chúng Sa-môn,
 Hội chúng Tứ thiên vương,
 Hội chúng Tam thập tam thiên,
 Hội chúng Màra,
 Hội chúng Phạm thiên.

Này Sariputta, có tám Hội chúng này. Này
Sariputta, Như Lai thành tựu bốn pháp vô sở úy như
vậy, đến gần và vào tám Hội chúng này. Này
Sariputta, Ta nhớ lại Ta đã đến hàng trăm Hội chúng
Sát-đế-lỵ. Tuy vậy, trước khi Ta ngồi xuống tại chỗ
ấy, trước khi Ta nói chuyện và trước khi Ta đàm

SANH                                                 152

luận; này Sariputta, Ta thấy không có lý do gì để nghĩ
rằng: "Chắc chắn sự sợ hãi và run sợ sẽ đến ám ảnh
Ta". Này Sariputta, vì Ta thấy không có lý do gì như
vậy, nên Ta sống đạt được an ổn, đạt được không sợ
hãi, đạt được vô úy.

Này Sariputta, Ta nhớ lại, Ta đã đến hàng trăm
Hội chúng Bà-la-môn... (như trên)... Hội chúng Gia
chủ... Hội chúng Sa-môn... Hội chúng Tứ thiên
vương... Hội chúng Tam thập tam thiên... Hội chúng
Màra... Hội chúng Phạm thiên. Tuy vậy, trước khi Ta
ngồi xuống tại chỗ ấy, trước khi Ta nói chuyện và
trước khi Ta đàm luận, này Sariputta, Ta thấy không
có một lý do gì để nghĩ rằng: "Chắc chắn sự sợ hãi
và run sợ sẽ đến ám ảnh Ta". Này Sariputta, vì Ta
thấy không có lý do gì như vậy, nên Ta sống đạt được
an ổn, đạt được không sợ hãi, đạt được vô úy. Này
Sariputta, nếu ai biết Ta như vậy... người ấy sẽ bị rơi
vào địa ngục, như một gánh nặng bị quăng bỏ một
bên.

Này Sariputta, có bốn loại sanh. Thế nào là bốn? Noãn sanh, thai sanh, thấp sanh, hóa sanh.

 Này Sariputta, thế nào là noãn sanh? Này Sariputta, những loại chúng sanh nào phá vỏ trứng mà sanh, này Sariputta như vậy gọi là

SANH                                                 153

noãn sanh.
 Và này Sariputta, thế nào là thai sanh? Này
Sariputta, những loại chúng sanh nào phá màn
da mỏng che chỗ kín mà sanh, này Sariputta,
như vậy gọi là thai sanh.
 Và này Sariputta, thế nào là thấp sanh? Này
Sariputta, những loại chúng sanh nào sanh ra
từ cá thúi, từ xác chết thúi, từ cháo cơm thúi,
hay trong hồ nước dơ hay trong ao nước nhớp.
Này Sariputta, như vậy gọi là thấp sanh.
 Và này Sariputta, thế nào là hóa sanh? Chư
Thiên, các chúng sanh ở địa ngục, một số thuộc
loài người và một số thuộc đọa xứ. Này
Sariputta, như vậy gọi là hóa sanh.

Này Sariputta có bốn loại sanh như vậy. Này
Sariputta, nếu ai biết Ta như vậy... người ấy sẽ bị rơi
vào địa ngục, như một gánh nặng bị quăng bỏ một
bên.

Này Sariputta, có năm loại sanh thú này. Thế nào là năm? Địa ngục, bàng sanh, ngạ quỷ, loài Người, chư Thiên.

 Này Sariputta, Ta tuệ tri địa ngục, con đường đưa đến địa ngục và hành lộ đưa đến địa ngục. Tùy theo hạnh nghiệp, sau khi thân hoại mạng chung,

SANH                                                 154

phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục, sự việc này ta cũng tuệ tri.

 Và này Sariputta, Ta tuệ tri bàng sanh, con đường
đưa đến bàng sanh. Tùy theo hạnh nghiệp, sau khi
thân hoại mạng chung, phải sanh vào bàng sanh,
sự việc này Ta cũng tuệ tri.

 Và này Sariputta, Ta tuệ tri ngạ quỷ, con đường
đưa đến ngạ quỷ, và hành lộ đưa đến ngạ quỷ. Tùy
theo hành nghiệp, sau khi thân hoại mạng chung,
phải sanh vào ngạ quỷ, sự việc này Ta cũng tuệ
tri.

 Và này Sariputta, Ta cũng tuệ tri loài Người, con
đường đưa đến thế giới loài Người và hành lộ đưa
đến thế giới loài Người. Tùy theo hành nghiệp,
sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào loài
Người, sự việc này Ta cũng tuệ tri.

 Và này Sariputta, Ta cũng tuệ tri chư Thiên, con
đường đưa đến Thiên giới và hành lộ đưa đến
Thiên giới. Tùy theo hành nghiệp, sau khi thân
hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, Thiên giới,
thế giới này, sự việc này Ta cũng tuệ tri.

 Và này Sariputta, Ta cũng tuệ tri Niết-bàn, con

SANH                                              155

đường đưa đến Niết-bàn và hành lộ đưa đến Niết-
bàn. Tùy theo hành nghiệp, do đoạn trừ các lậu
hoặc, sau khi tự mình với thắng trí, chứng ngộ,
chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm
giải thoát, tuệ giải thoát, sự việc này, Ta cũng tuệ
tri.

Này Sariputta, ở đây, với tâm của Ta, Ta tuệ tri tâm của một số người: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy, bước vào đạo lộ như vậy, sau khi thân hoại mạng chung sẽ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục như vậy". Sau một thời gian, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, Ta thấy người ấy, sau khi thân hoại mạng chung sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục, phải cảm thọ những cảm giác cực khổ, thống khổ, khốc liệt. Này Sariputta, cũng như có một hố than sâu hơn thân người, đầy vun than hừng, không có lửa ngọn, không có khói, và một người đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi khô cổ, đắng họng, khát nước, và đi thẳng đến hố than ấy chỉ bằng một con đường. Một người có mắt thấy người ấy, có thể nói: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy, bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đi đến hố than kia". Sau một thời gian, người ấy sẽ thấy người kia rơi vào hố than ấy và phải cảm thọ những cảm giác cực khổ, thống khổ, khốc liệt. Này Sariputta, cũng vậy, ở đây với

SANH                                                156

tâm của Ta, Ta tuệ tri tâm của một số người: "Hành
nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy, bước
vào đạo lộ như vậy, sau khi thân hoại mạng chung sẽ
sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục như vậy".
Sau một thời gian, với thiên nhãn thanh tịnh siêu
nhân, Ta thấy người ấy sau khi thân hoại mạng
chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục, phải
cảm thọ những cảm giác cực khổ, thống khổ, khốc
liệt.

Này Sariputta, ở đây với tâm của Ta, Ta tuệ tri tâm của một số người: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy, bước vào đạo lộ như vậy, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh vào bàng sanh". Sau một thời gian, với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, Ta thấy kẻ ấy sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào bàng sanh, phải cảm thọ những cảm giác cực khổ, thống khổ, khốc liệt. Này Sariputta, cũng như có một hố phân, sâu hơn thân người, đầy những phẩn uế, và một người đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát nước và đi thẳng đến hố phân ấy chỉ bằng một con đường. Một người có mắt thấy người ấy có thể nói: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy và bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đi đến hố phân ấy". Sau một thời gian, người ấy sẽ thấy người kia rơi vào hố phân ấy và phải cảm thọ những cảm

SANH                                                157

giác cực khổ, thống khổ, khốc liệt. Này Sariputta, cũng vậy, ở đây với tâm của Ta... (như trên)... thống khổ, khốc liệt.

Này Sariputta, ở đây với tâm của Ta, Ta tuệ tri
tâm của một số người "Hành nghiệp của người này
như vậy, cử chỉ như vậy... sau khi thân hoại mạng
chung sẽ sanh vào ngạ quỷ, phải cảm thọ những cảm
giác cực khổ, thống khổ, khốc liệt". Này Sariputta,
cũng như có một cây sống trên miếng đất không bằng
phẳng, với lá thưa thớt, với bóng che từng đám lưa
thưa. Và một người đi đến bị nóng bức áp đảo, bị
nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát
nước và đi thẳng đến cây ấy chỉ bằng một con đường.
Một người có mắt thấy người ấy có thể nói: "Hành
nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy và
bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đi đến cây ấy". Sau một
thời gian, người ấy sẽ thấy người kia ngồi hay nằm
dưới bóng cây ấy và phải cảm thọ những cảm giác
cực khổ, thống khổ, khốc liệt. Này Sariputta, cũng
vậy ở đây với tâm của Ta... (như trên)... thống khổ,
khốc liệt.

Này Sariputta, ở đây với tâm của Ta, Ta biết tâm của một số người: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy... sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh vào loài người". Sau một thời gian... Ta thấy

SANH                                               158

người ấy sanh vào loài người, và cảm thọ được nhiều
cảm giác lạc thọ. Này Sariputta, cũng như có một cây
sống trên miếng đất bằng phẳng với lá sum sê, với
bóng cây rậm rạp. Và một người đi đến, bị nóng bức
áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng
họng, khát nước và đi thẳng đến cây ấy chỉ bằng một
con đường. Một người có mắt thấy người ấy có thể
nói: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ
của người này như vậy và bước vào đạo lộ như vậy,
sẽ đi đến cây ấy". Sau một thời gian, người ấy sẽ thấy
người kia, ngồi hay nằm dưới bóng cây ấy và cảm
thọ được nhiều cảm giác lạc thọ. Này Sariputta, cũng
vậy, ở đây, với tâm của Ta... được nhiều cảm giác lạc
thọ.

Này Sariputta, ở đây với tâm của Ta, Ta tuệ tri tâm của một số người: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy... sau khi thân hoại mạng chung sẽ sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này". Sau một thời gian... Ta thấy người ấy sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này và cảm thọ những cảm giác cực lạc. Này Sariputta, giống như một ngôi lầu, có gác nhọn, có tô vôi cả trong lẫn ngoài, được che gió, có then chốt đóng lại và có các cửa sổ khép kín. Tại đây có một sàng tọa, trải nệm lông dài, trải nệm màu trắng, trải nệm bông có thêu hoa, trải nệm bằng da sơn dương gọi là kadali, có nệm với khuôn màu

SANH                                                159

treo phía trên, có gối dài màu đỏ cả hai đầu. Và một người đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát nước và đi thẳng đến ngôi lầu ấy. Một người có mắt thấy người ấy có thể nói: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy, và bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đi đến ngôi lầu ấy". Sau một thời gian, người ấy sẽ thấy người kia ngồi hay nằm trong ngôi lầu ấy, trong gác nhọn ấy, trên sàng tọa ấy và cảm thọ được nhiều cảm thọ cực lạc. Này Sariputta, cũng vậy, ở đây với tâm của Ta... được nhiều cảm giác lạc thọ.

Này Sariputta, ở đây với tâm của Ta, Ta tuệ tri tâm của một số người: "Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như vậy, bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đoạn trừ các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát như vậy". Sau một thời gian, Ta thấy vị ấy đoạn trừ các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát, cảm thọ những cảm giác cực lạc. Này Sariputta, giống như một hồ sen có nước trong, có nước ngọt, có nước mát, có nước trong sáng, có bờ hồ khéo sắp đặt, đẹp đẽ, và không xa hồ ấy có khu rừng rậm rạp. Một người đi đến, bị nóng bức áp đảo, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khô cổ, đắng họng, khát nước và đi

SANH                                                 160

thẳng đến hồ sen ấy. Một người có mắt thấy người
ấy có thể nói: "Hành nghiệp của người này như vậy,
cử chỉ như vậy, và bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đi
đến hồ sen ấy". Sau một thời gian, người ấy sẽ thấy
người kia, sau khi tẩm mình vào hồ sen ấy, sau khi
tắm rửa, uống nước và làm cho dịu bớt mọi ưu tư,
mệt mỏi, phiền não, sau khi ra khỏi hồ liền qua ngồi
hay nằm trong rừng cây rậm rạp ấy và cảm thọ
những cảm giác cực lạc. Cũng vậy, này Sariputta, ở
đây với tâm của Ta, Ta tuệ tri tâm của một số người:
"Hành nghiệp của người này như vậy, cử chỉ như
vậy, bước vào đạo lộ như vậy, sẽ đoạn trừ các lậu
hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và
an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ
giải thoát như vậy". Sau một thời gian, Ta thấy vị ấy
đoạn trừ các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng
ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô lậu
tâm giải thoát, tuệ giải thoát, cảm thọ những cảm
giác cực lạc.

Này Sariputta, năm loại này là năm sanh thú.
Này Sariputta, có ai biết Ta như vậy, thấy Ta như
vậy, và nói: "Sa-môn Gotama không có pháp
Thượng nhân, không có tri kiến thù thắng xứng đáng
bậc Thánh. Sa-môn Gotama thuyết pháp, pháp ấy tự
mình tạo ra, do suy luận tác thành, tùy thuộc trắc
nghiệm". Này Sariputta, nếu người ấy không từ bỏ

SANH                                               161

lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không đoạn trừ tà
kiến ấy, thì người ấy sẽ bị rơi vào địa ngục như một
gánh nặng bị quăng bỏ một bên. Này Sariputta, Tỷ-
kheo thành tựu giới hạnh, thành tựu thiền định, thành
tựu trí tuệ, có thể chứng được chánh trí ngay trong
hiện tại. Này Sariputta, Ta nói như vậy là sự thành
tựu như vậy. Nếu người ấy không từ bỏ lời nói ấy,
không từ bỏ tâm ấy, không đoạn trừ tà kiến ấy, thì
người ấy sẽ bị rơi vào địa ngục như một gánh nặng
bị quăng bỏ một bên.

Này Sariputta, Ta thắng tri phạm hạnh, đầy đủ bốn hạnh:

 Về khổ hạnh, Ta khổ hạnh đệ nhất;
 Về bần uế, Ta bần uế đệ nhất;
 Về yểm ly, Ta yểm ly đệ nhất;
 Về độc cư, Ta độc cư đệ nhất.

Này Sariputta, ở đây, khổ hạnh của Ta như sau:

 Ta sống lõa thể, phóng túng, không theo khuôn
phép, liếm tay cho sạch, đi khất thực không chịu
bước tới, không nhận đồ ăn mang đến, không nhận
đồ ăn đặc biệt nấu cho mình, không nhận mời đi
ăn, không nhận đồ ăn từ nơi nồi chảo, không nhận
đồ ăn tại ngưỡng cửa, không nhận đồ ăn đặt giữa

SANH                                               162

những cây gậy, không nhận đồ ăn đặt giữa những
cối giã gạo, không nhận đồ ăn từ hai người đang
ăn, không nhận đồ ăn từ người đàn bà có thai,
không nhận đồ ăn từ người đàn bà đang cho con
bú, không nhận đồ ăn từ người đàn bà đang giao
cấu, không nhận đồ ăn đi quyên, không nhận đồ
ăn tại chỗ có chó đứng, không nhận đồ ăn tại chỗ
có ruồi bu, không ăn cá, ăn thịt, không uống rượu
nấu, rượu men.
 Ta chỉ nhận đồ ăn tại một nhà, chỉ nhận ăn một
miếng, hay chỉ nhận ăn tại hai nhà, chỉ nhận ăn hai
miếng, hay chỉ nhận ăn tại bảy nhà, chỉ nhận ăn
bảy miếng.
 Ta nuôi sống chỉ với một chén, nuôi sống chỉ với
hai chén, nuôi sống chỉ với bảy chén. Ta chỉ ăn
một ngày một bữa, hai ngày một bữa, bảy ngày
một bữa. Như vậy Ta sống theo hạnh tiết chế ăn
uống cho đến nửa tháng mới ăn một lần. Ta chỉ ăn
cỏ lúa để sống, lúa tắc, gạo lức, ăn hột cải nivara,
ăn da vụn, ăn trấu, uống nước bột gạo, ăn bột
vừng, ăn cỏ, ăn phân bò, ăn trái cây, ăn rễ cây
trong rừng, ăn trái cây rụng để sống.
 Ta mặc vải gai thô, mặc vải gai thô lẫn với các vải
khác, mặc vải tẩm liệm rồi quăng đi, mặc áo phấn
tảo y, mặc vỏ cây tititaka làm áo, mặc da con sơn
dương đen, mặc áo bện từng mảnh da con sơn
dương đen, mặc áo bằng cỏ cát tường, mặc áo vỏ

SANH                                                163

cây, mặc áo bằng tấm gỗ nhỏ, mặc áo bằng tóc
bện lại thành mền, mặc áo bằng đuôi ngựa bện lại,
mặc áo bằng lông cú.
 Ta sống nhổ râu tóc, Ta theo tập tục sống nhổ râu
tóc,
 Ta theo hạnh thường đứng không dùng chỗ ngồi,
Ta là người ngồi chỏ hỏ, sống tinh tấn theo hạnh
ngồi chỏ hỏ.
 Ta dùng gai làm giường, thường ngủ nằm trên
giường gai, sống dùng ván gỗ làm giường, sống
nằm trên đất trần, thường nằm ngủ một bên hông,
sống để bụi và nhớp che dính thân mình, sống và
ngủ ngoài trời, theo hạnh bạ đâu nằm đấy,
 Sống ăn các uế vật, sống không uống nước lạnh,
theo hạnh không uống nước lạnh, sống một đêm
tắm ba lần, theo hạnh xuống nước tắm.
 Như vậy Ta sống theo hạnh hành hạ, dày vò thân
thể theo nhiều cách. Này Sariputta, như vậy là khổ
hạnh của Ta.

Này Sariputta, ở đây hạnh bần uế của Ta như sau: Trên thân Ta, bụi bặm chất đầy trải nhiều năm tháng, đóng thành tấm, thành miếng. Như gốc cây tinduka bụi bặm chất đầy trải nhiều năm tháng, đóng thành tấm, thành miếng; cũng vậy, này Sariputta, trên thân Ta bụi bặm chất đầy trải nhiều năm tháng, đóng thành tấm, thành miếng. Này Sariputta, Ta

SANH                                              164

không nghĩ rằng: "Với tay của Ta, Ta hãy phủi sạch
bụi bặm này đi, hay những người khác với tay của
họ hãy phủi sạch bụi bặm này đi cho Ta". Này
Sariputta, Ta không có nghĩ như vậy. Này Sariputta,
như vậy là sự bần uế của Ta.

Này Sariputta, như thế này là sự yểm ly của Ta.
Này Sariputta, tỉnh giác, Ta đi tới; tỉnh giác Ta đi lui,
Ta an trú lòng từ cho đến trong một giọt nước với
tâm tư: "Mong rằng Ta không làm hại một chúng
sanh nhỏ nào trong những ác đạo của họ!" Này
Sariputta, như vậy là sự yểm ly của Ta.

Này Sariputta, như thế này là sự độc cư của Ta. Này Sariputta, Ta đi sâu vào một khu rừng và an trú tại chỗ ấy. Khi Ta thấy người chăn bò, người mục súc, người cắt cỏ, người đốn củi hay người thợ rừng, Ta liền chạy từ rừng này qua rừng khác, từ lùm cây này qua lùm cây khác, từ thung lũng này qua thung lũng khác, từ đồi cao này qua đồi cao khác. Vì sao vậy? Ta nghĩ rằng: "Mong họ đừng thấy Ta, và mong Ta đừng thấy họ!" Này Sariputta, giống như một con thú rừng thấy người liền chạy từ rừng này qua rừng khác, từ lùm cây này qua lùm cây khác, từ thung lũng này qua thung lũng khác, từ đồi cao này qua đồi cao khác. Cũng vậy, này Sariputta, khi Ta thấy người chăn bò, người mục súc, người cắt cỏ, người đốn củi,

SANH                                                   165

hay người tiều phu, Ta liền chạy từ rừng này qua
rừng khác, từ lùm cây này qua lùm cây khác, từ thung
lũng này qua thung lũng khác, từ đồi cao này qua đồi
cao khác. Vì sao vậy? Ta nghĩ rằng: "Mong họ đừng
thấy Ta, và mong Ta đừng thấy họ!" Này Sariputta,
như vậy là hạnh độc cư của Ta.

Này Sariputta, rồi Ta bò bốn chân đến các
chuồng bò, khi các con bò cái đã bỏ đi, khi các người
chăn bò không có mặt, rồi Ta ăn phân các con bò
con, các con bò còn trẻ, các con bò còn bú. Khi nước
tiểu và phân của Ta còn tồn tại, Ta tự nuôi sống với
các loại ấy. Này Sariputta, như vậy là hạnh đại bất
tịnh thực của Ta.

Này Sariputta, Ta đi sâu vào một khu rừng rậm rạp kinh hoàng và an trú tại chỗ ấy. Này Sariputta, tại khu rừng rậm rạp kinh hoàng này, những ai còn tham ái đi vào khu rừng rậm rạp ấy, thời lông tóc người ấy dựng ngược. Này Sariputta, rồi Ta trong những đêm đông lạnh lẽo, giữa những ngày mồng tám, khi có tuyết rơi, trong những đêm như vậy, Ta sống giữa trời, và ban ngày sống trong khu rừng rậm rạp. Ta sống trong những ngày cuối tháng hè, ban ngày thì sống giữa trời, còn ban đêm trong khu rừng rậm rạp. Rồi này Sariputta, những bài kệ kỳ diệu từ trước chưa từng được nghe sau đây được khởi lên:

SANH                                               166

Nay bị thiêu đốt, bị buốt lạnh,
Cô độc sống trong rừng kinh hoàng,
Trần truồng, Ta ngồi không lửa ấm,
Ẩn sĩ, trong lý tưởng đăm chiêu.
Này Sariputta, Ta nằm ngủ trong bãi tha ma, dựa
trên một bộ xương. Này Sariputta, những đứa mục
đồng đến gần Ta, khạc nhổ trên Ta, tiểu tiện trên Ta,
rắc bụi trên Ta và lấy que đâm vào lỗ tai. Này
Sariputta, và Ta biết Ta không khởi ác tâm đối với
chúng. Này Sariputta, như vậy là hạnh trú xả của
Ta.

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn có những thuyết như sau, có những kiến giải như sau: "Sự thanh tịnh đạt được nhờ món ăn". Họ nói: "Chúng ta sống nhờ trái táo", và họ ăn trái táo, họ ăn bột táo, họ uống nước trái táo dưới nhiều hình thức. Này Sariputta, Ta tự xưng Ta sống chỉ ăn một trái táo. Này Sariputta, có thể các Người nghĩ như sau: "Trái táo thời ấy to lớn". Này Sariputta, chớ có hiểu như vậy. Vì trái táo thời ấy giống với trái táo hiện tại. Này Sariputta, trong khi Ta sống chỉ ăn một trái táo, thân thể của Ta trở thành hết sức ốm yếu.

- Vì Ta ăn quá ít, tay chân Ta trở thành như những cọng cỏ hay những đốt cây leo khô héo. - Vì Ta ăn quá ít, bàn trôn của Ta trở thành như

SANH                                                   167

móng chân con lạc đà.
- Vì Ta ăn quá ít, các xương sống phô bày của Ta
giống như một chuỗi banh.
- Vì Ta ăn quá ít, các xương sườn gầy mòn của Ta
giống như rui cột nhà sàn hư nát.
- Vì ta ăn quá ít, nên con ngươi của Ta long lanh
nằm sâu thẳm trong lỗ con mắt, giống như ánh
nước long lanh nằm sâu thẳm trong một giếng
nước thâm sâu.
- Vì Ta ăn quá ít, da đầu Ta trở thành nhăn nheo
khô cằn như trái bí trắng và đắng bị cắt trước khi
chín, bị cơn gió nóng làm cho nhăn nheo khô cằn.
- Này Sariputta, nếu Ta nghĩ: "Ta hãy sờ da bụng"
chính xương sống bị Ta nắm lấy. Nếu Ta nghĩ:
"Ta hãy sờ xương sống", thì chính da bụng bị Ta
nắm lấy. Vì Ta ăn quá ít, nên này Sariputta, da
bụng của Ta bám chặt xương sống.
- Này Sariputta, nếu Ta nghĩ: "Ta đi đại tiện hay đi
tiểu tiện", thì Ta ngã quỵ úp mặt xuống đất, vì Ta
ăn quá ít.
- Này Sariputta, nếu Ta muốn thoa dịu thân Ta, lấy
tay xoa bóp chân tay, thì này Sariputta, trong khi
Ta lấy tay xoa bóp chân tay, các lông tóc hư mục

SANH                                              168

rụng khỏi thân Ta, vì Ta ăn quá ít. Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như sau: "Sự thanh tịnh đạt được nhờ món ăn". Họ nói: "Chúng ta sống nhờ đậu xanh... (như trên)... chúng ta sống nhờ vừng mè... (như trên)... chúng ta sống nhờ hột gạo", và họ ăn hột gạo, họ ăn hột gạo nghiền thành bột, họ uống nước gạo, và họ ăn hột gạo dưới nhiều hình thức. Này Sariputta, Ta tự xưng Ta sống chỉ ăn một hột gạo. Này Sariputta, có thể các Người nghĩ như sau: "Hột gạo thời ấy to lớn". Này Sariputta, chớ có hiểu như vậy. Vì hột gạo thời ấy giống với hột gạo hiện tại. Này Sariputta, trong khi Ta chỉ sống ăn một hột gạo, thân thể của Ta trở thành hết sức ốm yếu. Vì Ta ăn quá ít, tay chân Ta trở thành như những cọng cỏ hay những đốt cây leo khô héo. Vì Ta ăn quá ít, bàn trôn của Ta trở thành như móng chân con lạc đà. Vì Ta ăn quá ít, xương sống phô bày của Ta giống như một chuỗi banh. Vì Ta ăn quá ít các xương sườn gầy mòn của Ta giống như rui cột của một nhà sàn hư nát. Vì Ta ăn quá ít, con ngươi long lanh của Ta nằm sâu thẳm trong lỗ con mắt, giống như ánh nước long lanh nằm sâu thẳm trong một giếng nước thâm sâu. Vì Ta ăn quá ít, da đầu Ta trở thành nhăn nheo, khô cằn như trái bí trắng và đắng bị cắt trước khi chín, bị cơn gió nóng làm cho nhăn nheo, khô cằn. Này Sariputta, nếu Ta nghĩ: "Ta

SANH                                                169

hãy sờ da bụng", thì chính xương sống bị Ta nắm lấy. Nếu Ta nghĩ: "Ta hãy rờ xương sống", thì chính da bụng bị Ta nắm lấy. Vì Ta ăn quá ít, nên này Sariputta, da bụng của Ta bám chặt xương sống. Này Sariputta, nếu Ta nghĩ: "Ta đi đại tiện hay đi tiểu tiện", thì Ta ngã quỵ, úp mặt xuống đất, vì Ta ăn quá ít. Này Sariputta, nếu Ta muốn xoa dịu thân Ta, lấy tay xoa bóp chân tay, thời này Sariputta, trong khi Ta lấy tay xoa bóp chân tay, các lông tóc hư mục rụng khỏi thân Ta, vì Ta ăn quá ít. Này Sariputta, dầu Ta có theo cử chỉ như vậy, theo hành lộ như vậy, theo khổ hạnh như vậy, Ta cũng không chứng được các pháp thượng nhân, không có tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh. Vì sao vậy? Vì với những phương tiện ấy, không chứng được pháp thượng nhân với Thánh trí tuệ. Chính Thánh trí tuệ này chứng được thuộc về bậc Thánh, có khả năng hướng thượng, có thể dẫn người thực hành diệt tận khổ đau.

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như sau: "Sự thanh tịnh chứng đạt được nhờ luân hồi". Này Sariputta, thật không dễ gì tìm được sự luân hồi mà xưa kia Ta không trải qua trong một thời gian khá dài, trừ phi với các vị Tịnh cư thiên (Suddhavasa). Này Sariputta, nếu Ta luân hồi tại Tịnh cư thiên thì Ta đã không trở lại đời này nữa.

SANH                                                170

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn
có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như
sau: "Sự thanh tịnh chứng đạt được nhờ sanh khởi".
Này Sariputta, thật không dễ gì tìm được sự sanh
khởi mà xưa kia Ta không trải qua trong một thời
gian khá dài, trừ phi với các vị Tịnh cư thiên. Này
Sariputta, nếu Ta sanh khởi tại Tịnh cư thiên, thì Ta
đã không trở lại đời này nữa.

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn
có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như
sau: "Sự thanh tịnh chứng đạt được nhờ an trú". Này
Sariputta, thật không dễ gì tìm được sự an trú mà xưa
kia Ta không trải qua trong một thời gian khá dài, trừ
phi với các vị Tịnh cư thiên. Này Sariputta, nếu Ta
an trú tại Tịnh cư thiên, thì Ta đã không trở lại đời
này nữa.

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn
có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như
sau: "Sự thanh tịnh chứng đạt được nhờ tế tự". Này
Sariputta, thật không dễ gì tìm được sự tế tự mà xưa
kia Ta không làm trong một thời gian khá dài khi Ta
là vị vua Sát-đế-lỵ có làm lễ quán đảnh hay làm vị
Bà-la-môn giàu có.

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn

SANH                                                171

có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như
sau: "Sự thanh tịnh chứng đạt được nhờ thờ lửa".
Này Sariputta, thật không dễ gì tìm được sự thờ lửa
mà xưa kia Ta không làm trong một thời gian khá
dài, khi Ta là vị vua Sát-đế-lỵ có làm lễ quán đảnh,
hay làm vị Bà-la-môn giàu có.

Này Sariputta, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn có những chủ thuyết như sau, có những kiến giải như sau: "Khi một thiếu niên còn trẻ tuổi, tóc đen nhánh, huyết khí sung mãn, trong tuổi thanh xuân, người ấy thành tựu trí tuệ biện tài tối thượng. Nhưng khi người ấy già cả, niên cao, lạp lớn, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đi đến đoạn cuối cuộc đời, khi đã tám mươi, chín mươi hay một trăm tuổi, khi ấy trí tuệ biện tài tối thượng ấy bị đoạn trừ". Này Sariputta, chớ có quan niệm như vậy. Này Sariputta, nay Ta đã già, niên cao, lạp lớn, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đi đến đoạn cuối cuộc đời, tuổi Ta nay đã đến tám mươi. Này Sariputta, ở đây Ta có bốn vị đệ tử, tuổi thọ đến một trăm, đã sống một trăm tuổi, thành tựu chánh niệm đệ nhất, thành tựu chuyên tâm đệ nhất, thành tựu tinh cần đệ nhất và đầy đủ trí tuệ biện tài tối thượng. Này Sariputta, ví như một người bắn cung thiện xảo, có huấn luyện, khéo tay, thuần thục, với một mũi tên nhẹ, có thể dễ dàng bắn ngang qua bóng một cây ta-la. Cũng vậy, những vị này với

SANH                                                172

chánh niệm đệ nhất như vậy, được thành tựu trí tuệ biện tài tối thượng như vậy, nếu những vị này hỏi Ta nhiều lần một câu hỏi về Bốn Niệm Xứ, và nếu Ta, được hỏi nhiều lần như vậy, phải giải thích cho họ hiểu và nếu họ được Ta giải thích như vậy, có thể hiểu như đã giải thích, và nếu họ không hỏi Ta về những vấn đề phụ thuộc và các vấn đề khác, trừ khi ăn, uống, nhai, nếm, trừ khi đi đại tiện, tiểu tiện, trừ khi ngủ để lấy lại sức. Này Sariputta, dầu vậy, sự thuyết pháp của Như Lai cũng chưa hoàn tất, sự giải thích cú pháp của Như Lai cũng chưa hoàn tất, sự trả lời các câu hỏi của Như Lai cũng chưa hoàn tất, khi mà bốn đệ tử của Ta, tuổi thọ đến một trăm tuổi, đã sống một trăm tuổi, đã từ trần sau một trăm tuổi. Này Sariputta, nếu Ông có gánh Ta trên giường đi chỗ này chỗ kia, thật sự trí tuệ biện tài của Như Lai không có gì thay đổi.

Này Sariputta, những ai nói một cách chân
chánh sẽ nói như sau: "Một vị hữu tình không bị si
chi phối, đã sanh ra ở đời vì lợi ích, vì hạnh phúc
cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì
lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và
loài Người". Vị ấy sẽ nói về Ta một cách chân chánh
như sau: "Một vị hữu tình không bị chi phối... (như
trên)... chư Thiên và loài Người".

SANH                                                  173

Lúc bấy giờ Tôn giả Nagasamala đứng sau lưng Thế Tôn và quạt cho Ngài! Tôn giả Nagasamala bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu
thay, bạch Thế Tôn! Sau khi nghe pháp môn này,
lông tóc con dựng ngược. Bạch Thế Tôn, pháp môn
này tên gọi là gì?

– Này Nagasamala, do vậy pháp môn này gọi là pháp môn lông tóc dựng ngược. Ông hãy như vậy thọ trì.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy, Tôn giả Nagasamala hoan hỷ, tín thọ lời dạy Thế Tôn.

SANH                                             174

20     5 sự kiện cần phải quán sát - Kinh SỰ KIỆN CẦN PHẢI QUAN SÁT – Tăng II, 421

SỰ KIỆN CẦN PHẢI QUAN SÁT – Tăng II, 421

1.- Có năm sự kiện này, này các Tỷ-kheo, cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.

2. Thế nào là năm?

- "Ta phải bị già, không thoát khỏi già" là sự
kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.
- "Ta phải bị bệnh, không thoát khỏi bệnh" là sự
kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.
- "Ta phải bị chết, không thoát khỏi chết" là sự
kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.
- "Tất cả pháp khả ái, khả ý đối với ta sẽ phải
đổi khác sẽ phải biến diệt", là sự kiện cần phải
thường xuyên quán sát bởi nữ nhân hay nam
nhân, bởi tại gia hay xuất gia.
- "Ta là chủ nhân của nghiệp, là thừa tự của
nghiệp, nghiệp là thai tạng, nghiệp là quyến

SANH                                              175

thuộc, nghiệp là điểm tựa. Phàm nghiệp nào ta
sẽ làm thiện hay ác, ta sẽ thừa tự nghiệp ấy" là
sự kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.

 Và do duyên lợi ích như thế nào, này các Tỷ-kheo,
"Ta phải bị già, không thoát khỏi già", là sự kiện
cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ nhân hay
nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia?

3. Có những loài hữu tình, đang còn trẻ, kiêu mạn
trong tuổi trẻ, say đắm trong kiêu mạn ấy, thân làm
ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Do vị ấy thường xuyên
quán sát sự kiện này, sự kiêu mạn tuổi trẻ trong tuổi
trẻ được hoàn toàn đoạn tận hay được giảm thiểu. Do
duyên lợi ích này, này các Tỷ-kheo, "Ta phải bị già,
không thoát khỏi già", cần phải thường xuyên quán
sát như vậy bởi nữ nhân hay nam nhân, bởi tại gia
hay xuất gia.

 Do duyên lợi ích như thế nào, này các Tỷ-kheo,
"Ta phải bị bệnh, ta không thoát khỏi bệnh" là
sự kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia?

4. Có những loài hữu tình khỏe mạnh, kiêu mạn trong khỏe mạnh. Do say đắm trong kiêu mạn ấy, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Do vị ấy thường

SANH                                               176

xuyên quán sát sự kiện này, sự kiêu mạn khỏe mạnh
trong khỏe mạnh được hoàn toàn đoạn tận hay được
giảm thiểu. Do duyên lợi ích này, này các Tỷ-kheo,
"Ta phải bị bệnh, không thoát khỏi bệnh" cần phải
thường xuyên quán sát như vậy bởi nữ nhân hay nam
nhân, bởi tại gia hay xuất gia.

 Do duyên lợi ích như thế nào, này các Tỷ-kheo,
"Ta phải bị chết, ta không thoát khỏi chết", là
sự kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia?

5. Có những loài hữu tình đang sống, kiêu mạn
trong sự sống. Do say đắm trong kiêu mạn ấy, thân
làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Do vị ấy thường
xuyên quán sát sự kiện này, sự kiêu mạn sự sống
trong sự sống được hoàn toàn đoạn tận hay được
giảm thiểu. Do duyên lợi ích này, này các Tỷ-kheo,
"Ta phải bị chết, không thoát khỏi chết", cần phải
thường xuyên quán sát như vậy bởi nữ nhân hay nam
nhân, bởi tại gia hay xuất gia.

 Do duyên lợi ích như thế nào, này các Tỷ-kheo,
"Tất cả pháp khả ái, khả hỷ đối với ta sẽ phải
đổi khác, sẽ phải biến diệt" là sự kiện cần phải
thường xuyên quán sát bởi nữ nhân hay nam
nhân, bởi tại gia hay xuất gia?

SANH                                            177

6. Có những loài hữu tình, có lòng tham dục đối với các vật khả ái. Do say đắm với lòng tham dục ấy, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác Do vị ấy thường xuyên quán sát sự kiện ấy, nên tham dục đối với các vật khả ái được đoạn tận hoàn toàn hay được giảm thiểu. Do duyên lợi ích này, này các Tỷ-kheo, "Tất cả pháp khả ái, khả hỷ đối với ta sẽ phải biến diệt" là sự kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.

 Và do duyên lợi ích như thế nào, này các Tỷ-kheo,
"Ta là chủ nhân của nghiệp, là thừa tự của
nghiệp, nghiệp là thai tạng, nghiệp là quyến
thuộc, nghiệp là điểm tựa. Phàm nghiệp nào ta
sẽ làm, thiện hay ác, ta sẽ thừa tự nghiệp ấy" là
sự kiện cần phải thường xuyên quán sát bởi nữ
nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia?

7. Có những loài hữu tình, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Do vị ấy thường xuyên quán sát như vậy, ác hạnh được hoàn toàn đoạn tận hay được giảm thiểu. Do duyên lợi ích này, này các Tỷ-kheo, "Ta là chủ nhân của nghiệp, là thừa tự của nghiệp, nghiệp là thai tạng, nghiệp là quyến thuộc, nghiệp là điểm tựa. Phàm nghiệp nào ta sẽ làm, thiện hay ác, ta sẽ thừa tự nghiệp ấy" là sự kiện cần phải thường xuyên

SANH                                                 178

quán sát bởi nữ nhân hay nam nhân, bởi tại gia hay xuất gia.

8. Nếu vị Thánh đệ tử, này các Tỷ-kheo, suy tư như sau:

- "Không phải chỉ một mình ta già, không thoát
khỏi già, nhưng phàm có những loài hữu tình
nào có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả loài
hữu tình ấy phải bị già, không thoát khỏi già".
Do vị ấy thường xuyên quán sát sự kiện ấy, con
đường được sanh khởi. Vị ấy sử dụng con
đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn. Do vị ấy
sử dụng con đường ấy, tu tập, làm cho sung
mãn nên các kiết sử được đoạn tận, các tùy
miên được chấm dứt.
- "Không phải chỉ một mình ta bị bệnh, không
thoát khỏi bệnh, nhưng phàm có những loài
hữu tình nào có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất
cả loài hữu tình ấy phải bị bệnh, không thoát
khỏi bệnh". Do vị ấy thường xuyên quán sát sự
kiện ấy, con đường được sanh khởi. Vị ấy sử
dụng con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn.
Do vị ấy sử dụng con đường ấy, tu tập, làm cho
sung mãn, nên các kiết sử được đoạn tận, các
tùy miên được chấm dứt.

SANH                                               179

- "Không phải chỉ một mình ta bị chết, không
thoát khỏi chết, nhưng phàm có những loài hữu
tình nào, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả
các loài hữu tình ấy phải bị chết, không thoát
khỏi chết..." ...
- "Không phải chỉ có các pháp khả ái, khả ý của
riêng một mình ta sẽ phải đổi khác, sẽ phải biến
diệt. Phàm có các loài hữu tình nào có đến, có
đi, có diệt, có sanh, các pháp khả ái, khả ý của
tất cả loài hữu tình ấy sẽ phải đổi khác, sẽ phải
biến diệt...".
- "Không phải chỉ có một mình ta là chủ nhân
của nghiệp, là thừa tự của nghiệp, nghiệp là
thai tạng, nghiệp là quyến thuộc, nghiệp là
điểm tựa. Phàm có các loài hữu tình nào có
đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả các loài hữu
tình ấy là chủ nhân của nghiệp, là thừa tự của
nghiệp, nghiệp là thai tạng, nghiệp là quyến
thuộc, nghiệp là điểm tựa. Phàm nghiệp nào họ
sẽ làm thiện hay ác, họ sẽ thừa tự nghiệp ấy."
Do vị ấy thường xuyên quán sát sự kiện ấy, nên
con đường được sanh khởi. Vị ấy sử dụng con
đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn. Do vị ấy
sử dụng con đường ấy, tu tập, làm cho sung
mãn, nên các kiết sử được đoạn tận, các tùy
miên được chấm dứt.

SANH                                              180

Bị bệnh và bị già,
Lại thêm phải bị chết,
Pháp yếu là như vậy,
Hữu tình là như vậy.
Phàm phu sanh nhàm chán,
Thật không hợp cho Ta,
Nếu Ta cũng nhàm chán,
Đối với các chúng sanh,
Cùng chung một số phận.
Trong khi đời sống Ta,
Không khác gì đời họ,
Ta được sống như vậy,
Kiêu mạn trong không bệnh,
Trong tuổi trẻ sinh mạng,
Tất cả Ta nhiếp phục
Phát xuất từ an ổn,
Ta thấy hạnh viễn ly,
Ta phát tâm dõng mãnh,
Thấy được cảnh Niết-bàn.
Nay Ta không có thể,
Hưởng thọ các dục vọng,
Ta sẽ không thối đọa,
Chứng cứu cánh Phạm hạnh.

SANH                                181

SANH   182

21     5 sự kiện không thể có được - Kinh SỰ KIỆN KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC – Tăng II, 391

SỰ KIỆN KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC – Tăng II, 391

1.- Này các Tỷ-kheo, có năm sự kiện này không thể có được bởi Sa-môn hay Bà-la-môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi một ai ở đời.

2. Thế nào là năm?

- Phải bị già, muốn khỏi già, là một sự kiện
không thể có được bởi một Sa-môn hay Bà-la-
môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi một ai ở
đời.
- Phải bị bệnh, muốn không bệnh...
- Phải bị chết, muốn không chết...
- Phải bị hoại diệt, muốn không hoại diệt...
- Phải bị tiêu diệt, muốn không tiêu diệt, là sự
kiện không thể có được bởi một Sa-môn hay
Bà-la-môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi
một ai ở đời.

3. Với kẻ phàm phu không học, này các Tỷ-kheo, phải bị già và già đến; khi già đến, kẻ ấy không suy

SANH                                              183

tư: "Không phải chỉ một mình ta phải bị già và già đến, nhưng đối với loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả loài hữu tình đều phải bị già và già đến. Và nếu phải bị già và khi già đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích, thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến; kẻ thù sẽ hoan hỷ; bạn bè sẽ lo buồn". Kẻ ấy phải bị già, khi già đến, sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là kẻ phàm phu không học bị mũi tên sầu muộn tẩm thuốc độc bắn trúng, kẻ ấy tự làm mình ưu não.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, với kẻ phàm phu không học, phải bị bệnh và bệnh đến...

...phải bị chết và chết đến...

...phải bị hoại diệt và hoại diệt đến...

...phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến; khi tiêu diệt đến, kẻ ấy không suy tư: "Không phải chỉ một mình ta bị tiêu diệt và tiêu diệt đến, nhưng đối với các loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả loài hữu tình đều phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Và nếu phải bị tiêu diệt, và khi tiêu diệt đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không

SANH                                                   184

làm ta ưa thích; thân ta trở thành xấu xí; công việc không có xúc tiến, kẻ thù sẽ hoan hỷ, bạn bè sẽ lo buồn". Kẻ ấy phải bị tiêu diệt, khi tiêu diệt đến, sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là kẻ phàm phu không học, bị mũi tên sầu muộn tẩm thuốc độc bắn trúng, kẻ ấy tự làm mình ưu não.

5. Với vị Thánh đệ tử có học, này các Tỷ-kheo, phải bị già và già đến; khi già đến, vị ấy suy tư như sau: "Không phải chỉ một mình ta phải bị già và già đến. Nhưng đối với các loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả các loài hữu tình đều phải bị già, và già đến. Và nếu phải bị già và già đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích, thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến; kẻ thù sẽ hoan hỷ; bạn bè sẽ lo buồn". Vị ấy phải bị già, khi già đến, không sầu, không bi, không than khóc, không đập ngực, không đi đến bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là vị Thánh đệ tử có học, được nhổ lên là mũi tên sầu muộn có tẩm thuốc độc, mà kẻ phàm phu không học bị bắn trúng, tự làm mình ưu não. Không sầu muộn, không bị tên bắn, vị Thánh đệ tử làm cho chính mình được hoàn toàn tịch tịnh.

SANH                                                  185

6. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, với vị Thánh đệ tử có học, phải bị bệnh và bệnh đến...

...phải bị chết và chết đến...

...phải bị hoại diệt và hoại diệt đến...

...phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến; khi tiêu diệt đến, vị ấy suy tư như sau: "Không phải chỉ một mình ta phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Nhưng đối với các loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả các loài hữu tình đều phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Và nếu phải bị tiêu diệt, và khi tiêu diệt đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích, thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến; kẻ thù sẽ hoan hỷ; bạn bè sẽ lo buồn". Vị ấy phải bị tiêu diệt, khi tiêu diệt đến, không sầu, không bi, không than khóc, không đập ngực, không đi đến bất tỉnh.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là vị Thánh đệ tử có học,
được nhổ lên là mũi tên sầu muộn có tẩm thuốc độc
mà kẻ phàm phu không học bị bắn trúng, tự mình
làm ưu não. Không sầu muộn, không bị bắn tên, vị
Thánh đệ tử làm cho mình hoàn toàn tịch tịnh.

SANH                                                   186

Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm sự kiện không thể có được bởi Sa-môn hay Bà-la-môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi một ai ở đời.

Chớ sầu, chớ than khóc,
Lợi ích được thật ít,
Biết nó sầu, nó khổ,
Kẻ địch tự vui sướng.

Do vậy, bậc Hiền trí,
Giữa các sự bất hạnh,
Không hoảng hốt rung sợ,
Biết phân tích, lợi ích.
Kẻ địch bị khổ não,
Thấy sắc diện không đổi,
Với tụng niệm văn chú,
Với lời thật khéo nói,
Với bố thí chân chánh,
Với truyền thống khéo giữ.
Chỗ nào được lợi ích,
Chỗ ấy gắn tinh cần.
Nếu biết lợi không được,
Cả ta và người khác,
Không sầu, biết chịu đựng,
Mong vị ấy nghĩ rằng:
Nay ta phải làm gì?
Phải kiên trì thế nào?

SANH                                         187

SANH   188

22            6 sanh loại - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

1.   Sáu sanh loại:

    Này các Hiền giả, ở đây có người hắc sanh và sống tạo hắc pháp.

    Này các Hiền giả, ở đây, có người hắc sanh và sống tạo bạch pháp.

    Này các Hiền giả, ở đây, có người hắc sanh và sống tạo Niết bàn, phi hắc phi bạch pháp.

    Ở đây, có người bạch sanh và sống tạo bạch pháp.

    Ở đây, có người bạch sanh và sống tạo hắc pháp.

    Ở đây, có người bạch sanh và sống tạo Niết bàn, phi hắc phi bạch pháp.

SANH                                                     189

SANH   190

23     6 sanh loại - Đen trắng sanh ra đen trắng - Kinh SÁU SANH LOẠI – Tăng III, 169

SÁU SANH LOẠI –Tăng III, 169

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràijagaha (Vương Xá),
tại núi Gijjhakùta (Linh Thứu). Rồi Tôn giả Ànanda
đi đến Thế Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả
Ànanda bạch Thế Tôn:
2. - Bạch Thế Tôn, Tôn giả Pùrana Kassapa trình bày
sáu sanh loại: sanh loại đen, sanh loại xanh, sanh loại
đỏ, sanh loại vàng, sanh loại trắng, sanh loại hết sức
trắng.
Ở đây, bạch Thế Tôn, đây là loại sanh đen do Pùrana
Kassapa trình bày: "Kẻ giết cừu, kẻ giết heo, kẻ giết
chim, kẻ săn thú, kẻ hung bạo, người đánh cá, kẻ ăn
trộm, kẻ ăn trộm giết người, kẻ ngục tốt và những
người khác theo nghề tàn ác". Ở đây, bạch Thế Tôn,
đây là các sanh loại xanh do Pùrana Kassapa trình
bày: "Các Tỷ-kheo sống như cỏ gai đâm bên hông,
và tất cả những ai khác chủ trương nghiệp nhân luận,
nghiệp quả luận". Ở đây, bạch Thế Tôn, đây là các
sanh loại đỏ do Pùrana Kassapa trình bày: "Các Ni-

SANH                                                 191

kiền-tử và những kẻ mặc một tấm vải". Ở đây, bạch
Thế Tôn, là các sanh loại vàng do Pùrana Kassapa
trình bày: "Các gia chủ và đệ tử những người ở trần
truồng". Ở đây, bạch Thế Tôn, đây là các sanh loại
trắng do Pùrana Kassapa trình bày: "Các tà mạng
ngoại đạo và đệ tử của họ". Ở đây, bạch Thế Tôn,
đây là các sanh loại hết sức trắng do Pùrana Kassapa
trình bày: "Nanda Vaccha, Kisa Sankicca và
Makkhali Gosàla". Bạch Thế Tôn, sáu sanh loại này
do Pùrana Kassapa trình bày.
3. - Này Ànanda, có phải toàn thế giới đều đồng ý
chấp nhận sự trình bày thành sáu sanh loại này của
Pùrana Kassapa không?
- Thưa không, bạch Thế Tôn.
- Ví như này Ànanda, một người nghèo khổ, không
có sở hữu, sống túng thiếu, dầu miễn cưỡng, không
muốn, người ta quăng cho người ấy một miếng thịt
và nói: "Hãy ăn miếng thịt này, này Người kia, và trả
tiền luôn". Cũng vậy, này Ànanda là lời tuyên bố của
Pùrana Kassapa về sáu sanh loại này cho những Sa-
môn, Bà-la-môn ấy, không được họ đồng ý, như bởi
một kẻ ngu si, không thông minh, không biết thích
ứng, bất thiện.
Này Ànanda, Ta tuyên bố có sáu sanh loại, hãy nghe
và khéo tác ý, Ta sẽ nói:
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

SANH                                               192

Tôn giả Ànanda vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như
sau:
4. - Này Ànanda, thế nào là sáu sanh loại?
Ở đây, này Ànanda,
- Có một số sanh loại đen, sanh ra các pháp đen.
- Có một số sanh loại đen sanh ra pháp trắng.
- Có một số sanh loại đen sanh ra Niết-bàn,
không đen không trắng.
- Có một số sanh loại trắng sanh ra pháp đen.
- Có một số sanh loại trắng sanh ra pháp trắng.
- Có một số sanh loại trắng sanh ra Niết-bàn,
không đen không trắng.
Và này, Ànanda, thế nào là một số sanh loại đen sanh
ra pháp đen?
5. Ở đây, này Ànanda, có một số người sanh ra trong
gia đình thấp kém, gia đình người đổ phân hay gia
đình người thợ săn, hay gia đình người đan tre, hay
gia đình người đóng xe, hay gia đình người quét rác,
hay trong gia đình một người nghèo khổ, khó tìm
được đồ ăn uống để sống, khó tìm cho được đồ ăn đồ
mặc. Và người ấy xấu xí, khó nhìn, lùn thấp, nhiều
bệnh hoạn, đui một mắt, tàn tật, còm, què, hay đi
khấp khểnh, không có được đồ ăn, đồ uống, đồ mặc,
xe cộ, vòng hoa, hương, phấn sáp, chỗ nằm, chỗ ở và

SANH                                              193

đèn. Người ấy làm ác hạnh về thân, làm ác hạnh về
lời, làm ác hạnh về ý. Người ấy do làm ác hạnh về
thân, về lời, về ý, sau khi thân hoại mạng chung sanh
vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy, này
Ànanda, là hạng sanh loại đen sanh ra pháp đen.
Và này Ànanda, thế nào là hạng sanh loại đen sanh
ra pháp trắng?
6. Ở đây, này Ànanda, có hạng người sanh ra trong
gia đình thấp kém... chỗ nằm, chỗ ở và đèn. Người
ấy làm thiện hạnh về thân, làm thiện hạnh về lời, làm
thiện hạnh về ý. Người ấy do làm thiện hạnh về thân,
về lời, về ý, sau khi thân hoại mạng chung sanh vào
cõi lành, Thiên giới, thế giới này. Như vậy, này
Ànanda, là hạng sanh loại đen sanh ra pháp trắng.
Và này Ànanda, thế nào là hạng sanh loại đen sanh
ra Niết-bàn, không đen không trắng?
7. Ở đây, này Ànanda, có hạng người sanh ra trong
gia đình thấp kém... và người ấy xấu xí, khó nhìn,
lùn thấp. Người ấy, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà
sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị
ấy xuất gia như vậy, sau khi đoạn tận năm triền cái,
làm cho muội lược các kiết sử về tâm với trí tuệ, trú
tâm trên Bốn niệm xứ, như thật tu tập Bảy giác chi,
sanh ra Niết-bàn không đen không trắng. Như vậy,
này Ànanda là hạng sanh loại đen sanh ra Niết-bàn,
không đen không trắng.

SANH                                               194

Và này Ànanda, thế nào là sanh loại trắng sanh ra
pháp đen?
8. Ở đây, này Ànanda, có hạng người sanh ra trong
gia đình cao quý, trong gia đình Sát-đế-ly đại phú,
hay trong gia đình Bà-la-môn đại phú, hay trong gia
đình gia chủ đại phú, phú hào, có tiền của lớn, tài sản
lớn, có nhiều vàng bạc, có nhiều tài sản, vật dụng,
nhiều tiền của, ngũ cốc. Người ấy lại đẹp trai, dễ
nhìn, dễ thương, với màu da tuyệt đẹp, mỹ miều.
Người ấy lại được ăn đồ ăn, đồ uống, áo mặc, xe cộ,
vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, chỗ nằm, chỗ trú,
đèn đuốc. Người ấy làm ác hạnh về thân, làm ác hạnh
về lời, làm ác hạnh về ý. Người ấy do làm ác hạnh
về thân, do làm ác hạnh về lời, do làm ác hạnh về ý,
sau khi thân hoại mạng chung sanh, sanh vào cõi dữ,
ác thú, đạo xứ, địa ngục. Như vậy, này Ànanda, là
hạng sanh loại trắng sanh ra pháp đen.
Và này Ànanda, thế nào là hạng sanh loại trắng sanh
ra pháp trắng?
9. Ở đây, này Ànanda, có hạng người sanh ra trong
gia đình cao quý, trong gia đình Sát-đế-ly đại phú...
chỗ trú, đèn đuốc. Người ấy làm thiện hạnh về thân,
làm thiện hạnh về lời, làm thiện hạnh về ý. Người ấy
do làm thiện hạnh về thân, do làm thiện hạnh về lời,
do làm thiện hạnh về ý, sau khi thân hoại mạng
chung sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.

SANH                                                 195

Như vậy, này Ànanda, là hạng sanh loại trắng sanh
ra pháp trắng.
Và này Ànanda, thế nào là hạng sanh loại trắng sanh
ra Niết-bàn, không đen không trắng?
10. Ở đây, này Ànanda, có hạng người sanh ra trong
gia đình cao quý, trong gia đình Sát-đế-lỵ đại phú...
chỗ trú, đèn đuốc. Vị ấy, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp
áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia
đình. Vị ấy xuất gia như vậy, sau khi đoạn tận năm
triền cái, làm cho muội lược các kiết sử về tâm với
trí tuệ, trú tâm trên Bốn niệm xứ, như thật tu tập Bảy
giác chi, sanh ra Niết-bàn không đen không trắng.
Như vậy, này Ànanda là hạng sanh loại trắng sanh ra
Niết-bàn, không đen không trắng.
Này Ànanda, đây là sáu sanh loại.

SANH                                                196

24      7 sanh thú và không chấp thủ Bát Niết bàn - Kinh SANH THÚ CỦA LOÀI NGƯỜI – Tăng III, 371

SANH THÚ CỦA LOÀI NGƯỜI –Tăng III, 371

1. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng về bảy sanh thú của loài Người, và không chấp thủ Niết-bàn. Hãy lắng nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ nói:

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

- Này các Tỷ-kheo. Thế nào là bảy sanh thú của loài Người?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi thực hành như vậy suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không có, cái này sẽ không phải của ta. Cái gì có, cái gì được thành, ta đều từ bỏ". Vị ấy có được xả.

- Vị ấy không tham đắm sanh hữu, không tham đắm tích tụ của hữu.

SANH                                                197

- Với chánh trí tuệ, vị ấy thấy có con đường vô
thượng tịch tịnh. Vị ấy chưa chứng ngộ trọn
vẹn hoàn toàn con đường ấy.
- Vị ấy chưa đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn mạn
tùy miên.
- Vị ấy chưa đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn hữu
tham tùy miên.
- Vị ấy chưa đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn vô
minh tùy miên.
- Do diệt tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy chứng
được Trung gian Niết-bàn.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một cái bát bằng sắt được đốt cháy cả ngày và được đập đánh, một miếng vụn có thể văng ra và trở thành nguội lạnh.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi thực hành, suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không có, cái này sẽ không phải của ta. Cái gì có, cái gì được thành, ta đều từ bỏ". Vị ấy có được xả, vị ấy không tham đắm hữu, không tham đắm hậu hữu; với chánh trí tuệ, vị ấy thấy có con đường vô thượng tịch tịnh. Và vị ấy chưa chứng ngộ trọn vẹn hoàn toàn con đường ấy. Vị ấy chưa đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn mạn tùy miên. Vị ấy chưa đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn hữu tham tùy miên. Vị ấy chưa đoạn tận

SANH                                               198

trọn vẹn hoàn toàn vô minh tùy miên. Do diệt tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy chứng được Trung gian Niết-bàn.

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong thực hành
suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái này có
thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không có, cái
này sẽ không phải của ta. Cái gì có, cái gì được thành,
ta đều từ bỏ". Vị ấy có được xả.

– Vị ấy không tham đắm sanh hữu, không tham
đắm tích tụ của hữu.
– Với chánh trí tuệ, vị ấy thấy có con đường vô
thượng tịch tịnh và vị ấy chưa chứng ngộ trọn
vẹn hoàn toàn con đường ấy.
– Vị ấy chưa đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn mạn
tùy miên.
– Vị ấy chưa đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn hữu
tham tùy miên.
– Vị ấy chưa đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn vô
minh tùy miên.
– Do diệt tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy chứng
được Trung gian Niết-bàn.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một cái bát bằng sắt được
đốt cháy cả ngày và được đập đánh, một miếng vụn
có thể văng ra, có thể bay lên và có thể trở thành
nguội lạnh.

SANH                                                 199

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi thực
hành, suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái
này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không
có, cái này sẽ không phải của ta...". Vị ấy đoạn diệt
tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy chứng được Trung
gian Niết-bàn.

4. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi
thực hành suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có,
cái này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ
không có, cái này sẽ không phải của ta...". Vị ấy đoạn
diệt tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy chứng được Trung
gian Niết-bàn.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một cái bát bằng sắt được
đốt cháy cả ngày và được đập đánh, một miếng vụn
có thể văng ra, có thể bay lên, sau khi chưa chạm
vào đất, có thể trở thành nguội lạnh.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi thực
hành, suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái
này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không
có, cái này sẽ không phải của ta...".

…Vị ấy, sau khi diệt tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy chứng được Trung gian Niết-bàn.

SANH                                                200

5. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi thực hành, suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không có, cái này sẽ không phải của ta...". …

Vị ấy, do diệt tận năm hạ phần kiết sử, chứng được Tổn hại Bát-niết-bàn.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một cái bát bằng sắt được
đốt cháy cả ngày và được đập đánh, một miếng vụn
có thể văng ra, có thể bay lên, sau khi chạm vào đất,
có thể trở thành nguội lạnh.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi thực
hành, suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái
này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không
có, cái này sẽ không phải của ta...".

…Vị ấy, do diệt tận năm hạ phần kiết sử, chứng được Tổn hại Bát-niết-bàn.

6. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi
thực hành suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có,
cái này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ
không có, cái này sẽ không phải của ta...".

Vị ấy, do đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, chứng được Vô hành Niết-bàn.

SANH                                               201

Ví như, này các Tỷ-kheo, một cái bát bằng sắt được đốt cháy cả ngày và được đập đánh, một miếng vụn có thể văng ra, có thể bay lên, có thể rơi xuống trên một đống cỏ nhỏ, hay trên một đống củi nhỏ. Miếng vụn ấy ở đấy sanh ra ngọn lửa, sanh ra khói. Sau khi sanh ra ngọn lửa, sau khi sanh ra khói, nó đốt cháy tiêu hết đồng cỏ nhỏ ấy, hay đống củi nhỏ ấy, rồi trở thành nguội lạnh vì không có nhiên liệu.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi thực
hành, suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái
này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không
có, cái này sẽ không phải của ta...". Vị ấy, do đoạn
diệt năm hạ phần kiết sử, chứng được Vô hành Niết-
bàn.

7. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo khi thực hành như vậy, suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không có, cái này sẽ không phải của ta...".

…Vị ấy, do diệt tận năm hạ phần kiết sử, chứng được Hữu hành Bát-niết-bàn.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một cái bát bằng sắt được đốt cháy cả ngày và được đập đánh, một miếng vụn có thể văng ra, có thể bay lên, có thể rơi xuống trên một đống cỏ, hay trên một đống củi rộng lớn. Miếng

SANH                                               202

vụn ấy ở đấy sanh ra ngọn lửa, sanh ra khói. Sau khi sanh ra ngọn lửa, sau khi sanh ra khói, nó đốt cháy tiêu hết đồng cỏ hay đống củi rộng lớn ấy, rồi trở thành nguội lạnh vì không có nhiên liệu.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi thực
hành, suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái
này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không
có, cái này sẽ không phải của ta...". Vị ấy, do diệt tận
năm hạ phần kiết sử, chứng được Hữu hành Bát-
niết-bàn.

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi thực hành như vậy suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không có, cái này sẽ không phải của ta. Cái gì có, cái gì được thành, ta đều từ bỏ.". Vị ấy có được xả.

– Vị ấy không tham đắm sanh hữu, không tham
đắm tích tụ của hữu.
– Với chánh trí tuệ, vị ấy thấy có con đường vô
thượng tịch tịnh và vị ấy chưa chứng ngộ trọn
vẹn hoàn toàn con đường ấy.
– Vị ấy chưa đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn mạn
tùy miên.
– Vị ấy chưa đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn hữu
tham tùy miên.

SANH                                                  203

– Vị ấy chưa đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn vô
minh tùy miên.
– Do diệt tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy chứng
được Thượng lưu, đi đến Sắc cứu cánh.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một cái bát bằng sắt được đốt cháy cả ngày và được đập đánh, một miếng vụn có thể văng ra, có thể bay lên, có thể rơi xuống trên một đống cỏ, hay trên một đống củi to lớn. Miếng vụn ấy ở đấy sanh ra ngọn lửa, sanh ra khói. Sau khi sanh ra ngọn lửa, sau khi sanh ra khói, nó đốt cháy tiêu hết đống cỏ, hay đống củi to lớn ấy, thiêu cháy lùm cây, thiêu cháy rừng rậm. Sau khi thiêu cháy thảo nguyên, sau khi thiêu cháy rừng rậm, nó cháy lan đến đám ruộng xanh hay đến đám đất cao, hay đến hòn đá, hay đến dòng nước, hay đến đám đất khả ái, hay đến một phần đất nào rồi trở thành nguội lạnh vì không có nhiên liệu.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi thực
hành, suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái
này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không
có, cái này sẽ không phải của ta...". Vị ấy, do diệt tận
năm hạ phần kiết sử, chứng được Thượng lưu Bát-
niết-bàn, đi đến Sắc cứu cánh.

Này các Tỷ-kheo, đây là bảy sanh thú của loài Người.

SANH                                                  204

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Không chấp thủ Bát- Niết-bàn?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo khi thực hành như vậy, suy nghĩ như sau: "Nếu cái này không có, cái này có thể không phải của ta. Nếu cái này sẽ không có, cái này sẽ không phải của ta. Cái gì có, cái gì được thành, ta đều từ bỏ.". Vị ấy có được xả.

– Vị ấy không tham đắm sanh hữu, không tham
đắm tích tụ của hữu.
– Với chánh trí tuệ, vị ấy thấy có con đường vô
thượng tịch tịnh và vị ấy chứng đắc trọn vẹn
hoàn toàn con đường ấy.
– Vị ấy đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn mạn tùy
miên.
– Vị ấy đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn hữu tham
tùy miên.
– Vị ấy đoạn tận trọn vẹn hoàn toàn vô minh tùy
miên.
– Do diệt tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy tự mình
với thắng trí, ngay trong hiện tại, chứng nhập,
chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ
giải thoát. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Không
chấp thủ Bát-niết-bàn.

Và này các Tỷ-kheo, đây là bảy sanh thú của loài Người và Không chấp thủ Bát-niết-bàn.

SANH                                                205

SANH   206

25     7 thức trú - Kinh THỨC TRÚ – Tăng III, 332

THỨC TRÚ –Tăng III, 332

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy thức trú này. Thế nào là bảy?

- Có các loài hữu tình, này các Tỷ-kheo, thân khác,
tưởng khác như loài Người, một số Thiên nhân,
một số các loài ở trong đọa xứ. Đây là thức trú thứ
nhất.
- Có các loài hữu tình, này các Tỷ-kheo, thân khác
nhau, tưởng là một, như Phạm chúng thiên được
sanh nhờ chứng sơ Thiền. Đây là thức trú thứ hai.
- Có các loài hữu tình, này các Tỷ-kheo, thân là
một, tưởng khác nhau, như chư Thiên Quang Âm.
Đây là thức trú thứ ba.
- Có các loài hữu tình, này các Tỷ-kheo, thân là
một, tưởng là một, như chư Thiên Biến Tịnh. Đây
là thức trú thứ tư.
- Có các loài hữu tính, này các Tỷ-kheo, vượt hoàn
toàn các sắc tưởng, chấm dứt các chướng ngại
tưởng, không tác ý sai biệt tưởng, đạt đến Không
vô biên xứ, biết rằng: "Hư không là vô biên". Đây
là thức trú thứ năm.

SANH                                               207

- Có các loài hữu tình, này các Tỷ-kheo, vượt hoàn
toàn Không vô biên xứ, đạt đến Thức vô biên xứ,
biết rằng: "Thức là vô biên". Đây là thức trú thứ
sáu.
- Có các loài hữu tình, này các Tỷ-kheo, vượt hoàn
toàn Thức vô biên xứ, đạt đến Vô sở hữu xứ, biết
rằng: "Không có vật gì". Đây là thức trú thứ bảy.

Này các Tỷ-kheo, có bảy thứ trú này.

SANH                                             208

26      8 thọ sanh do bố thí - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

1.   Tám thí sanh:

1.   Này các Hiền giả, có người bố thí cho Sa
môn hay Bà la môn, đồ ăn, đồ uống, vải, xe
cộ, hoa man, hương xông, hương thoa, sàng
tọa, phòng xá, đèn sáng. Đồ vật vị này bố
thí, vị này mong được bố thí trở lại. Người
này thấy người Sát đế lỵ có nhiều tài sản,
người Ba la môn có nhiều tài sản, hay người
gia chủ có nhiều tài sản, được sung mãn, cụ
túc, thụ hưởng năm món dục lạc. Vị này
nghĩ: "Mong rằng, sau khi thân hoại mạng
chung, ta sẽ được sanh là một trong những
người Sát đế lỵ có nhiều tài sản, người Bà la
môn có nhiều tài sản hay người gia chủ có
nhiều tài sản". Vị này nắm vững tâm ấy, an
trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm này được giải
thoát trong tầm hạ liệt, không tu tập cao hơn,
nên đưa đến tái sanh trong tầm ấy. Và tôi xác

SANH                                                    209

nhận, đây là trường hợp một vị đầy đủ giới
luật, không phải vị phá giới luật. Này các
Hiền giả, tâm nguyện của một vị giữ giới
được thành tựu nhờ sự thanh tịnh.

2.   Này các Hiền giả, lại nữa, ở đây, có người
bố thí cho Sa môn hay Bà la môn, đồ ăn, đồ
uống, vải, xe cộ, hoa man, hương xông,
hương thoa, sàng tọa, phòng xá, đèn sáng.
Đồ vật vị này bố thí, vị này mong được trở
lại. Vị này nghe: "Tứ Đại Thiên vương thọ
mạng lâu dài, đẹp trai và nhiều an lạc". Vị
này nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại
mạng chung, ta được sanh thành một trong
hàng Tứ Đại Thiên vương". Vị này nắm
vững tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy.
Tâm này được giải thoát trong tầm hạ liệt,
không tu tập cao hơn, nên đưa đến tái sanh
trong tầm ấy. Và tôi xác nhận đây là trường
hợp một vị đầy đủ giới luật, không phải vị
phá giới luật. Này các Hiền giả, tâm nguyện
của một vị giữ giới được thành tựu nhờ sự
thanh tịnh.

3.   Này các Hiền giả, lại nữa, ở đây, có người bố thí cho Sa môn hay Bàlamôn, đồ ăn, đồ uống, vải, xe cộ, hoa man, hương xông,

SANH                                             210

hương thoa, sàng tọa, phòng xá, đèn sáng.
Đồ vật vị này bố thí, vị này mong được trở
lại. Vị này nghe: "Chư Thiên Tam thập tam
thiên...

4.   ...chư Thiên Dạ ma...

5.   ...chư Thiên Đâu suất...

6.   ....chư Thiên Hóa Lạc...

7.   ....chư Thiên Tha Hóa Tự tại được sống lâu,
đẹp trai, được nhiều an lạc". Vị này nghĩ:
"Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung,
ta được sanh thành một trong hàng chư
Thiên Thoa Hóa Tự tại". Vị này nắm vững
tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm này
được giải thoát trong tầm hạ liệt, không tu
tập cao hơn, nên đưa đến tái sanh trong tầm
ấy. Và tôi xác nhận, đây là trường hợp một
vị đầy đủ giới luật, không phải vị phá giới
luật. Này các Hiền giả, tâm nguyện của một
vị giữ giới được thành tựu nhờ sự thanh tịnh.

8.   Này các Hiền giả, lại nữa, ở đây, có người
bố thí cho Sa môn hay Bà la môn, đồ ăn, đồ
uống, vải, xe cộ, hoa man, hương xông,
hương thoa, sàng tọa, phòng xá, đèn sáng.

SANH                                               211

Đồ vật vị này bố thí, vị này mong được trở
lại. Vị này nghe: "Chư Thiên Phạm Chúng
thọ mạng lâu dàu, đẹp trai và nhiều an lạc".
Vị này nghĩ: "Mong rằng, sau khi thân hoại
mạng chung, ta được sanh thành một trong
hàng Phạm Chúng thiên". Vị này nắm vững
tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm này
được giải thoát trong tầm hạ liệt, không tu
tập cao hơn, nên đưa đến tái sanh trong tầm
ấy. Và tôi xác nhận đây là…trường hợp một
vị đầy đủ giới luật, không phải vị phá giới
luật. Này các Hiền giả, tâm nguyện của một
vị giữ giới được thành tựu nhờ sự thanh tịnh.

SANH                                              212

27     8 thọ sanh do bố thí - Kinh THỌ SANH DO BỐ THÍ – Tăng III, 612

THỌ SANH DO BỐ THÍ –Tăng III, 612

1. - Này các Tỷ-kheo, có tám thọ sanh do bố thí.

Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn hay Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe
cộ, vòng hoa, hương, dầu thoa, đồ nằm, trú xứ, đèn
đuốc. Người ấy bố thí và mong hưởng quả. Thấy các
Sát-đế-lỵ đại phú hay các Bà-la-môn đại phú, hay các
gia chủ đại phú, sung túc, đầy đủ, thọ hưởng năm dục
trưởng dưỡng, người ấy suy nghĩ như sau: "Mong
rằng, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng
trú với Sát-đế-lỵ đại phú, hay với Bà-la-môn đại phú,
hay với gia chủ đại phú ". Người ấy móng tâm như
vậy, trú tâm như vậy, tu tâm như vậy, tâm người ấy
hướng đến hạ liệt, không tu tập hướng thượng, sau
khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với
Sát-đế-lỵ đại phú, hay với Bà-la-môn đại phú, hay
với gia chủ đại phú. Ta nói rằng: "Người ấy là người
giữ giới, không phải là người ác giới". Này các Tỷ-
kheo, người giữ giới thành công, vì tâm hướng đến
thanh tịnh.

SANH                                               213

3-4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn hay Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe
cộ, vòng hoa, hương, dầu thoa, đồ nằm, trú xứ, đèn
đuốc. Người ấy bố thí và mong hưởng quả. Nghe
rằng: "Bốn Thiên vương thiên sống lâu, có dung sắc,
được nhiều an lạc", người ấy suy nghĩ như sau:
"Mong rằng khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Bốn Thiên vương ...

… với chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba …

... với chư Thiên ở cõi Trời Dạ-ma …

... với chư Thiên ở cõi Trời Đâu-xuất …

... với chư Thiên ở cõi Trời Hóa lạc …

với chư Thiên ở cõi Trời Tha hóa Tự tại thiên …
"Người ấy móng tâm như vậy, trú tâm như vậy, tu
tâm như vậy, tâm người ấy hướng đến hạ liệt, không
tu tập hướng thượng, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên ở cõi Bốn thiên
vương … ở cõi Tha hóa Tự tại thiên, hay với Bà-la-
môn đại phú, hay với gia chủ đại phú. Ta nói rằng:
"Người ấy là người giữ giới, không phải là người ác
giới". Này các Tỷ-kheo, người giữ giới thành công,
vì tâm hướng đến thanh tịnh.

SANH                                              214

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn, Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống… Nghe rằng: ":
"Chư Thiên ở Phạm chúng thiên sống lâu, có dung
sắc, được nhiều an lạc", người ấy suy nghĩ như sau:
"………". Ta nói rằng: "Người ấy là người giữ giới,
không phải là người ác giới, là người ly tham, không
phải là người có tham". Này các Tỷ-kheo, người giữ
giới thành công, vì tâm hướng đến thanh tịnh. Này
các Tỷ-kheo, người giữ giới thành công, vì tâm
hướng đến ly tham.

Này các Tỷ-kheo, tám pháp này là tám pháp thọ sanh do bố thí.

SANH                                              215

28     9 chỗ cư trú của loài hữu tình - Kinh CÁC LOÀI HỮU TÌNH – Tăng IV, 141

CÁC LOÀI HỮU TÌNH – Tăng IV,141

1. - Này các Tỷ-kheo, có chín chỗ cư trú của loài hữu tình.

2. Thế nào là chín?

Này các Tỷ-kheo, có những loài hữu tình, thân sai
biệt, tưởng sai biệt, như loài Người, một số chư
Thiên, một số ở các đọa xứ. Đó là hữu tình trú xứ thứ
nhất.

3. Này các Tỷ-kheo, có những loài hữu tình, thân sai biệt, tưởng đồng nhất, chư Phạm Chúng thiên, khi mới tái sanh. Đó là hữu tình trú xứ thứ hai.

4. Này các Tỷ-kheo, có loại hữu tình, thân đồng nhất, tưởng sai biệt như Quang Âm thiên. Đó là hữu tình trú xứ thứ ba.

5. Này các Tỷ-kheo, có loài hữu tình, thân đồng nhất, tưởng đồng nhất, như Tịnh Cư thiên. Đó là hữu tình trú xứ thứ tư.

SANH                                               216

6. Này các Tỷ-kheo, có những loại hữu tình không có tưởng, không có thọ như Vô Tưởng thiên. Đó là hữu tình trú xứ thứ năm.

7. Này các Tỷ-kheo, có những loài hữu tình vượt
khỏi sắc tưởng một cách hoàn toàn, diệt trừ các đối
ngại tưởng, không có tác ý sai biệt tưởng, nghĩ rằng:
"Hư không là vô biên", chứng được Không vô biên
xứ. Đó là hữu tình trú xứ thứ sáu.

8. Này các Tỷ-kheo, có những loài hữu tình, vượt
khỏi hư Không vô biên xứ một cách hoàn toàn, nghĩ
rằng: "Thức là vô biên", chứng được Thức vô biên
xứ. Đó là hữu tình trú xứ thứ bảy.

9. Này các Tỷ-kheo, có những loài hữu tình vượt
khỏi Thức vô biên xứ một cách hoàn toàn, nghĩ rằng:
"Không có gì tất cả", chứng được Vô sở hữu xứ. Đó
là hữu tình trú xứ thứ tám.

10. Này các Tỷ-kheo, có những loài hữu tình vượt
khỏi Vô sở hữu xứ một cách hoàn toàn, chứng Phi
tưởng phi phi tưởng xứ. Đó là hữu tình trú xứ thứ
chín.

Này các Tỷ-kheo, đây là chín chỗ cư trú của các loài hữu tình.

SANH                                               217

SANH   218

29     9 hạng người chết có dư y - Kinh KHÔNG CÓ DƯ Y – Tăng IV, 103

KHÔNG CÓ DƯ Y – Tăng IV,103

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika, rồi Tôn giả Sàriputta vào buổi sáng đắp y, cầm y bát đi vào Sàvatthi để khất thực. Tôn giả Sàriputta suy nghĩ như sau: "Nay còn quá sớm để vào Sàvatthi khất thực. Vậy ta hãy đi đến khu vườn của các du sĩ ngoại đạo". Tôn giả Sàriputta đi đến khu vườn các du sĩ ngoại đạo, sau khi đến, nói lên với các du sĩ ngoại đạo ấy những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên.

2. Lúc bấy giờ, trong khi các du sĩ ngoại đạo ấy đang
ngồi tụ họp, câu chuyện này khởi lên: "Thưa chư
Hiền, ai chết có dư y, tất cả không được giải thoát
khỏi địa ngục, không được giải thoát khỏi bàng sinh,
không được giải thoát ngạ quỷ, không được giải
thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ".

3. Rồi Tôn giả Sàriputta không hoan hỷ, không chỉ trích lời nói các du sĩ ngoại đạo ấy, không hoan hỷ, không chỉ trích, Tôn giả từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi, với ý nghĩ: "Ta sẽ biết ý nghĩa lời nói này từ Thế Tôn". Rồi Tôn giả Sàriputta khất thực ở Sàvatthi

SANH                                                219

xong, sau bữa ăn, trên con đường khất thực trở về, đi
đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả
Sàriputta bạch Thế Tôn:

- Ở đây, bạch Thế Tôn, vào buổi sáng, con đắp y,
cầm y bát đi vào Sàvatthi để khất thực. Bạch Thế
Tôn, rồi con suy nghĩ như sau: "Nay còn quá sớm để
vào Sàvitthi khất thực. Vậy ta hãy đi đến khu vườn
các du sĩ ngoại đạo, sau khi đến, con nói lên với các
du sĩ ngoại đạo những lời chào đón, hỏi thăm, sau
khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu,
con ngồi xuống một bên. Lúc bấy giờ, trong khi các
du sĩ ngoại đạo đang ngồi tụ họp, câu chuyện này
khởi lên: "Thưa chư Hiền, ai chết có dư y, tất cả
người ấy không được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú,
đọa xứ". Rồi bạch Thế Tôn, con không hoan hỷ,
không chỉ trích lời nói các du sĩ ngoại đạo ấy. Không
hoan hỷ, không chỉ trích, con từ chỗ ngồi đứng dậy
và ra đi, với ý nghĩ rằng: "Ta sẽ biết ý nghĩa lời nói
này từ Thế Tôn".

4. - Này Sàriputta, một số các du sĩ ngoại đạo là
những kẻ ngu si, không thông minh, một số sẽ biết:
"Người có dư y là người có dư y", hay sẽ biết:
"Người không có dư y là người không có dư y".

SANH                                                220

Này Sàriputta, có chín hạng người này, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sinh, được giải thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú , đọa xứ.

Thế nào là chín?

5. Ở đây, này Sàriputta, có hạng người viên mãn trong các giới, viên mãn trong định, nhưng không viên mãn trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận năm hạ phần kiết sử, là vị Trung gian Bát-niết-bàn. Này Sàriputta, đây là hạng người thứ nhất , khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi ngạ quỷ... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

6. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên mãn trong các giới, viên mãn trong định, nhưng không viên mãn trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận năm hạ phần kiết sử, là vị Tổn hại Bát-niết-bàn...

... là vị Vô hành Bát-niết-bàn...

... là vị Hữu hành Bát-niết-bàn...

... là vị Thượng lưu, đi đến Sắc cứu cánh thiên, này Sàriputta, đây là hạng người thứ năm, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi

SANH                                                 221

loài bàng sanh... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

7. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên mãn trong các giới, không viên mãn trong định, không viên mãn trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận ba kiết sử, làm nhẹ bớt tham, sân, si, là vị Nhất Lai, còn đến thế giới này một lần nữa, rồi đoạn tận khổ đau. Này Sàriputta, đây là hạng người thứ sáu, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

8. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên
mãn trong các giới, không viên mãn trong định,
không viên mãn trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận ba
kiết sử, là vị Nhất chủng, còn sanh hiện hữu làm
người một lần nữa rồi đoạn tận khổ đau. Này
Sàriputta, đây là hạng người thứ bảy, khi chết có dư
y, được giải thoát khỏi địa ngục... được giải thoát
khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

9. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên mãn trong các giới, thành tựu vừa phải trong định, thành tựu vừa phải trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận ba kiết sử, là vị Gia gia, sau khi dong ruỗi, sau khi luân chuyển hai hay ba gia đình, rồi đoạn tận khổ đau. Này Sàriputta, đây là hạng người thứ tám, khi

SANH                                                 222

chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục... được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

10. Lại nữa, này Sàriputta, ở đây có hạng người viên mãn trong các giới, thành tựu vừa phải trong định, thành tựu vừa phải trong tuệ. Vị ấy, sau khi diệt tận ba kiết sử, là vị trở lui tối đa là bảy lần, sau khi dong ruỗi, sau khi luân chuyển, tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài Người, rồi đoạn tận khổ đau. Này Sàriputta, đây là hạng người thứ chín, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi bàng sanh, được giải thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

Này Sàriputta, một số người du sĩ ngoại đạo là ngu
si, không thông minh, một số người sẽ biết: "Có dư
y là có dư y" hay một số người sẽ biết: "Không có dư
y là không dư y".

Này Sàriputta, chín hạng người này, khi chết có dư y, được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải thoát khỏi ngạ quỷ, được giải thoát không cõi dữ, ác thú, đọa xứ.

Nhưng này Sàriputta, cho đến nay, pháp môn này chưa được nói cho các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo-ni, các nam cư sĩ, các nữ cư sĩ. Vì cớ sao? Mong rằng khi nghe pháp môn này, họ không đem lại phóng dật. Lại

SANH                                                   223

nữa, này Sàriputta, pháp môn này được Ta nói đến vì Ta được hỏi đến.

SANH                                          224

30     Ai với ác ý nhìn các loài bàng sanh bị giết hại - Kinh CON CÁ – Tăng III, 42

CON CÁ –Tăng III, 42

1. Một thời, Thế Tôn đang du hành giữa dân chúng
Kosala cùng với đại chúng Tỷ-kheo. Trong khi đi
giữa đường, Thế Tôn thấy tại một chỗ nọ, một người
đánh cá, sau khi bắt cá, giết cá, đang bán cá. Thấy
vậy, Ngài bước xuống đường và ngồi xuống trên chỗ
đã sửa soạn dưới một gốc cây. Sau khi ngồi, Thế Tôn
bảo các Tỷ-kheo:
2. - Này các Tỷ-kheo, các Thầy có thấy người đánh
cá kia, sau khi bắt cá, giết cá, giết cá, đang bán cá?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
 Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, các
Thầy có thấy hay có nghe như sau: "Một người
đánh cá, sau khi bắt cá, giết cá, đang bán cá; do
nghiệp ấy, do mạng sống ấy, được cưỡi voi, cưỡi
ngựa, cưỡi xe, cưỡi cỗ xe, được thọ hưởng các tài
sản, hay được sống giữa tài sản lớn hay tài sản
chất đống"?
- Thưa không, bạch Thế Tôn.

SANH                                                225

- Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng không thấy,
cũng không nghe như sau: "Một người đánh cá, sau
khi bắt cá, giết cá, đang bán cá; do nghiệp ấy, do
mạng sống ấy, được cưỡi voi, cưỡi ngựa, cưỡi xe,
cưỡi cỗ xe, được thọ hưởng các tài sản, hay được
sống giữa tài sản lớn hay tài sản chất đống". Vì sao?
Này các Tỷ-kheo, người đánh cá ấy với ác ý nhìn các
con cá bị giết, bị đem đi giết hại, vì vậy, người ấy
không được cưỡi voi, cưỡi ngựa, cưỡi xe, hay cưỡi
cỗ xe, không được thọ hưởng các tài sản, hay không
được sống giữa tài sản lớn và tài sản chất đống.
 Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, các
Thầy có thấy hay có nghe như sau: "Một người đồ
tể, sau khi giết các con bò, giết các con bò rồi đi
bán; do nghiệp ấy, do mạng sống ấy được cưỡi
voi, cưỡi ngựa, cưỡi xe, hay cưỡi cỗ xe, được thọ
hưởng các tài sản, hay được sống giữa các tài sản
lớn hay tài sản chất đống"?
- Thưa không, bạch Thế Tôn.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng không thấy,
cũng không nghe như sau: "Một người đồ tể, sau khi
giết bò, giết bò rồi đem bán; do nghiệp ấy, do mạng
sống ấy, được cưỡi voi, cưỡi ngựa, cưỡi xe, hay cưỡi
cỗ xe, hay được thọ hưởng các tài sản, hay được sống
giữa tài sản lớn hay tài sản chất đống". Vì sao?
Người đồ tể giết bò ấy với ác ý nhìn các con bò bị

SANH                                                226

giết, bị đem đi giết hại, vì vậy, người ấy không được
cưỡi voi, cưỡi ngựa, cưỡi xe, hay cưỡi cỗ xe, không
được thọ hưởng các tài sản, hay không được sống
giữa tài sản lớn và tài sản chất đống.
 Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, các
Thầy có thấy hay có nghe như sau: "Một người
giết dê... một người giết heo... một người giết
chim... hay một người giết các loài thú rừng, sau
khi giết các thú rừng, giết các thú rừng rồi đem
bán; do nghiệp ấy, do mạng sống ấy được cưỡi
voi... hay được sống giữa các tài sản lớn và tài
sản chất đống"?
- Thưa không, bạch Thế Tôn.
- Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng không thấy,
cũng không nghe... Vì sao? Người giết các loài thú
rừng ấy, với ác ý nhìn các con thú rừng bị giết, bị
đem đi giết hại; vì vậy người ấy không được cưỡi
voi, không được cưỡi ngựa, không được cưỡi xe,
không được cưỡi cỗ xe, không được thọ hưởng các
tài sản, hay không được sống giữa tài sản lớn hay tài
sản chất đống.
 Thật vậy, này các Tỷ-kheo, ai với ác ý nhìn các
loài bàng sanh bị giết, bị đem đi giết hại; vì vậy,
người ấy không được cưỡi voi, không được cưỡi
ngựa, không được cưỡi xe, không được cưỡi cỗ
xe, không được thọ hưởng các tài sản, hay không

SANH                                                 227

được sống giữa tài sản lớn hay tài sản chất đống.
Còn nói gì về người với ác ý nhìn các loài Người
bị giết, bị đem đi giết hại! Thật vậy, này các Tỷ-
kheo, như vậy là bất hạnh, đau khổ lâu dài cho
người ấy, sau khi thân hoại mạng chung sanh vào
cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

SANH                                             228

31     Bất hạnh thay tuổi già, đáng sợ thay cuộc sống - Kinh Già – Tương V, 338

Già – Tương V, 338

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Pubbàràma, trong lâu đài của mẹ Migàra.

2) Lúc bấy giờ, Thế Tôn, vào buổi chiều, từ chỗ độc cư đứng dậy, ngồi sưởi ấm lưng trong ánh nắng phương Tây.

3) Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, với tay xoa bóp chân tay cho Thế Tôn, thưa rằng:

-- Thật kinh hoàng thay, bạch Thế Tôn! Thật kỳ dị
thay, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, màu da Thế Tôn
nay không còn thanh tịnh, trong sáng, tay chân rã rời
(sithilàni), nhăn nheo, thân được thấy còm về phía
trước, và các căn đang bị đổi khác, nhãn căn, nhĩ căn,
tỷ căn, thiệt căn, thân căn.

4) -- Sự thể là vậy, này Ananda, tánh già nằm trong tuổi trẻ; tánh bệnh ở trong sức khỏe; tánh chết ở trong sự sống. Như vậy, màu da không còn thanh

SANH                                                229

tịnh, trong sáng, tay chân rã rời, nhăn nheo, thân còm về phía trước, và các căn đang bị đổi khác, nhãn căn, nhĩ căn, tỷ căn, thiệt căn, thân căn.

5) Thế Tôn thuyết như vậy. Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm:

- Bất hạnh thay tuổi già! Đáng sợ thay cuộc sống!
Tuổi già làm phai nhạt sắc diện của màu da. Hình
bóng trước khả ý, nay già đã phá tan! Ai sống được
trăm tuổi, cuối cùng cũng phải chết, không bỏ sót ai,
tất cả bị phá sập.

SANH                                               230

32     Bố thí bửa ăn - Kinh SUPPAVÀSÀ – Tăng I, 670

SUPPAVÀSÀ – Tăng I, 670

1. Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Koli tại
thị trấn của dân chúng Koli tên là Sajjanela. Rồi Thế
Tôn vào buổi sáng, đắp y cầm y bát, đi đến trú xứ
của Suppavàsà, người dân Koli, sau khi đến, ngồi
xuống trên chỗ đã soạn sẵn.

Rồi Suppavàsà người dân Koli, sau khi tự tay mời
Thế Tôn dùng cho đến thỏa mãn các món ăn loại
cứng và loại mềm, rồi Suppavàsà, thuộc dân tộc
Koli, sau khi Thế Tôn ăn đã xong, tay đã rời khỏi bát,
liền ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với
Suppavàsà, người dân Koli, đang ngồi một bên:

2. - Các Thánh nữ đệ tử khi bố thí đồ ăn, này Suppavàsà, bố thí bốn sự cho những người nhận. Thế nào là bốn?

-   Cho thọ mạng,
-   Cho dung sắc,
-   Cho an lạc,
-   Cho sức mạnh.

SANH                                                231

 Sau khi cho thọ mạng, người cho được chia phần
thọ mạng, thuộc cõi Trời hay cõi Người.
 Sau khi cho dung sắc, người cho được chia phần
dung sắc, thuộc cõi Trời hay cõi Người.
 Sau khi cho an lạc, người cho được chia phần an
lạc, hoặc thuộc cõi Trời, hoặc thuộc cõi Người.
 Sau khi cho sức mạnh, người cho được chia phần
sức mạnh, thuộc cõi Trời, hay cõi Người.

Này Suppavàsà, khi Thánh nữ đệ tử bố thí đồ ăn, bố thí bốn sự này cho những người nhận.

3. Cho đồ ăn khéo làm,
Sạch, thù diệu, vị ngon,
Nàng với sự cúng dường,
Bố thí vị chánh trực,
Những vị sống chánh hạnh,
Là những bậc đại hành,
Với đức gặt công đức,
Lại được quả to lớn,
Bậc hiểu biết thế gian,
Có lời tán thán nàng,
Ức niệm tế đàn vậy,
Họ dạo quanh thế giới,
Với tâm tư hoan hỷ
Nhiếp phục gốc xan tham,
Không bị ai chỉ trích,

SANH                                            232

Chứng đạt được cõi Trời.

SUDATTA – 672tc1

1. Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn, sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi
một bên:

2. - Này Gia chủ, bậc Thánh đệ tử bố thí đồ ăn, bố thí bốn sự cho người nhận. Thế nào là bốn?

- Cho thọ mạng,
- Cho dung sắc,
- Cho an lạc,
- Cho sức mạnh.

 Sau khi cho thọ mạng, người cho được chia phần
thọ mạng, thuộc chư Thiên hay loài Người.
 Sau khi cho dung sắc, người cho được chia phần
dung sắc, thuộc chư Thiên hay loài Người.
 Sau khi cho an lạc, người cho được chia phần an
lạc, thuộc chư Thiên hay loài Người.
 Sau khi cho sức mạnh, người cho được chia phần
sức mạnh, thuộc chư Thiên hay loài Người.

SANH                                            233

Này Gia chủ, người Thánh đệ tử bố thí món ăn, bố thí bốn sự này cho những người nhận.

3. Những ai khéo chế ngự,
Sống nhờ người bố thí,
Ai tùy thời, nhiệt thành,
Bố thí đồ ăn uống,
Đem lại cho các vị,
Bốn sự kiện như sau,
Cho thọ mạng, dung sắc,
Cho an lạc, sức mạnh,
Vị bố thí thọ mạng,
Vị bố thí sức mạnh,
Người bố thí sức mạnh,
Thọ mạng dài, danh xưng,
Dầu sanh tại chỗ nào.

CÁC ĐỒ ĂN – 673tc1

1. - Người bố thí đồ ăn, này các Tỷ-kheo, bố thí bốn sự cho người nhận. Thế nào là bốn?

- Cho thọ mạng,
- Cho dung sắc,
- Cho an lạc,
- Cho sức mạnh.

SANH                                              234

 Sau khi cho thọ mạng, người cho được chia phần
thọ mạng, thuộc chư Thiên hay loài Người.
 Sau khi cho dung sắc, người cho được chia phần
dung sắc, thuộc chư Thiên hay loài Người.
 Sau khi cho an lạc, người cho được chia phần an
lạc, thuộc chư Thiên hay loài Người.
 Sau khi cho sức mạnh, người cho được chia phần
sức mạnh, thuộc chư Thiên hay loài Người.

Này các Tỷ-kheo, người bố thí các món ăn, bố thí bốn sự này cho người nhận.

2. Những ai khéo chế ngự,
Sống bố thí người khác,
Ai tùy thời nhiệt thành,
Bố thí đồ ăn uống,
Đem lại cho các vị,
Bốn sự kiện như sau,
Cho thọ mạng, dung sắc,
Cho an lạc, sức mạnh,
Vị bố thí thọ mạng,
Vị bố thí dung sắc,
Người bố thí an lạc,
Người bố thí sức mạnh,
Thọ mạng dài, danh xưng,
Dầu sanh tại chỗ nào

SANH                                           235

SANH   236

33     Chánh niệm tỉnh giác Bồ-tát nhập vào mẫu thai - Kinh HY HỮU VỊ TẰNG HỮU PHÁP – 123 Trung III, 317

KINH HY HỮU VỊ TẰNG HỮU PHÁP (Acchariyabbhutadhamma suttam) – Bài kinh số 123 – Trung III, 317

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi (Xá-vệ),
Jetavana (Kỳ-đà-lâm), tại tịnh xá ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Rồi một số rất đông Tỷ-kheo, sau
buổi ăn, sau khi đi khất thực về, đang ngồi tụ họp
trong thị giả đường (upatthanasala), câu chuyện này
được khởi lên giữa chúng Tăng:

– "Thật hy hữu thay chư Hiền! Thật vị tằng hữu thay chư Hiền, là đại thần thông lực, đại uy lực của Như Lai! Vì Ngài biết được chư Phật quá khứ, đã nhập Niết-bàn, đã đoạn các hý luận, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt luân hồi, đã thoát ly mọi khổ: "Chư Thế Tôn ấy sanh tánh như vậy, danh tánh như vậy, tộc tánh như vậy... giới hạnh như vậy...

SANH                                              237

pháp hạnh như vậy... tuệ hạnh như vậy.. trú hạnh như vậy... chư Thế Tôn ấy giải thoát như vậy".

Khi được nghe nói như vậy, Tôn giả Ananda nói
với các Tỷ-kheo ấy: "Thật hy hữu thay chư Hiền,
Như Lai được đầy đủ các pháp hy hữu! Thật vị tằng
hữu thay chư Hiền, Như Lai được đầy đủ các pháp
vị tằng hữu!"

Và câu chuyện giữa các Tỷ-kheo ấy bị gián
đoạn. Rồi Thế Tôn vào buổi chiều, từ Thiền tịnh độc
cư đứng dậy, đi đến thị giả đường, sau khi đến, ngồi
trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tôn gọi các
Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, nay các Ông ngồi nói chuyện gì? Câu chuyện gì giữa các Ông bị gián đoạn?

– Ở đây, bạch Thế Tôn, chúng con sau buổi ăn, sau khi đi khất thực trở về, chúng con ngồi tụ họp tại thị giả đường, câu chuyện sau đây được khởi lên: "Hy hữu thay, chư Hiền... (như trên)... chư Thế Tôn ấy được giải thoát như vậy". Khi được nghe nói vậy, bạch Thế Tôn, Tôn giả Ananda nói với chúng con như sau: "Thật hy hữu thay... Như Lai được đầy đủ các pháp hy hữu! Thật vị tằng hữu thay... Như Lai được đầy đủ các pháp vị tằng hữu!" Câu chuyện này

SANH                                                238

giữa chúng con, bạch Thế Tôn, bị gián đoạn. Rồi Thế Tôn đến.

Thế Tôn bảo Tôn giả Ananda:

– Do vậy, này Ananda, hãy nói lên nhiều nữa, những đặc tánh hy hữu, vị tằng hữu của Như Lai.

1. Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con tận mặt
ghi nhớ từ Thế Tôn: "Chánh niệm tỉnh giác,
này Ananda, Bồ-tát sanh trong Thiên chúng
(Kaya) "Tusita". Vì rằng, bạch Thế Tôn,
chánh niệm tỉnh giác Bồ-tát sanh trong Thiên
chúng Tusita, con thọ trì sự việc này, bạch
Thế Tôn, là một hy hữu, một vị tằng hữu của
Thế Tôn.

2. Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con tận mặt
ghi nhớ từ Thế Tôn: "Chánh niệm tỉnh giác,
này Ananda, Bồ-tát an trú trong Thiên chúng
Tusita". Vì rằng, bạch Thế Tôn, chánh niệm
tỉnh giác, Bồ-tát an trú trong Thiên chúng
Tusita, con thọ trì sự việc này, bạch Thế Tôn,
là một hy hữu, một vị tằng hữu của Thế Tôn.

3. Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con tận mặt ghi nhớ từ Thế Tôn: "Chánh niệm tỉnh giác, này Ananda, Bồ-tát an trú tại Thiên chúng

SANH                                               239

Tusita cho đến trọn thọ mạng". Vì rằng, bạch
Thế Tôn, chánh niệm tỉnh giác, Bồ-tát an trú
tại Thiên chúng Tusita cho đến trọn thọ
mạng, con thọ trì sự việc này, bạch Thế Tôn,
là một hy hữu, một vị tằng hữu của Thế Tôn.

4. Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con tận mặt
ghi nhớ từ Thế Tôn: "Chánh niệm, tỉnh giác
này Ananda, Bồ-tát sau khi từ Thiên chúng
Tusita mạng chung, nhập vào mẫu thai". Vì
rằng, bạch Thế Tôn, chánh niệm tỉnh giác,
Bồ-tát sau khi từ Thiên chúng Tusita mạng
chung, nhập vào mẫu thai, con thọ trì sự việc
này, bạch Thế Tôn, là một hy hữu, một vị
tằng hữu của Thế Tôn.

5. Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con tận mặt
ghi nhớ từ Thế Tôn: "Khi Bồ-tát nhập vào
mẫu thai, này Ananda, khi ấy một hào quang
vô lượng, thần diệu, thắng xa oai lực của chư
Thiên hiện ra cùng khắp thế giới, gồm có các
thế giới ở trên chư Thiên, thế giới của các Ma
vương và Phạm thiên và thế giới ở dưới gồm
các vị Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài
Người. Cho đến các thế giới ở giữa các thế
giới, tối tăm, u ám không có nền tảng, những
cảnh giới mà mặt trăng mặt trời với đại thần

SANH                                              240

lực, với đại oai lực như vậy cũng không thể
chiếu thấu, trong những cảnh giới ấy, một
hào quang vô lượng, thắng xa oai lực của chư
Thiên hiện ra. Và các chúng sanh sống tại
những chỗ ấy nhờ hào quang ấy mới thấy
nhau và nói: "Cũng có những chúng sanh
khác sống ở đây". Và mười ngàn thế giới này
chuyển động, rung động, chuyển động mạnh.
Và hào quang vô lượng, thần diệu, thắng xa
oai lực của chư Thiên hiện ra ở thế giới". Vì
rằng, bạch Thế Tôn... con thọ trì sự việc này,
bạch Thế Tôn, là một hy hữu, một vị tằng hữu
của Thế Tôn".

6. Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con tận mặt
ghi nhớ từ Thế Tôn: "Khi Bồ-tát nhập mẫu
thai, này Ananda, bốn vị Thiên tử đến canh
gác bốn phương trời và nói: "Không cho
một ai, người hay không phải loài người được
phiền nhiễu Bồ-tát, hay mẹ vị Bồ-tát". Vì
rằng, bạch Thế Tôn... con thọ trì sự việc này,
bạch Thế Tôn, là một hy hữu, một vị tằng hữu
của Thế Tôn".

7. Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con tận mặt ghi nhớ từ Thế Tôn: "Khi Bồ-tát nhập mẫu thai, này Ananda, mẹ Bồ-tát giữ giới một

SANH                                               241

cách hồn nhiên, không sát sanh, không trộm
cắp, không tà dâm, không nói láo, không
uống các thứ rượu nấu, rượu lên chất men".
Vì rằng, bạch Thế Tôn... con thọ trì sự việc
này, bạch Thế Tôn, là một hy hữu. là một vị
tằng hữu của Thế Tôn.

8. Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con tận mặt
ghi nhớ từ Thế Tôn: "Khi Bồ-tát nhập mẫu
thai, này Ananda, mẹ Bồ-tát không khởi dục
tâm đối với một nam nhân nào, và mẹ Bồ-tát
không bị xâm phạm bởi bất kỳ người đàn ông
nào có nhiễm tâm". Vì rằng, bạch Thế Tôn...
con thọ trì sự việc này, bạch Thế Tôn, là một
hy hữu, một vị tằng hữu của Thế Tôn.

9. Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con tận mặt
ghi nhớ từ Thế Tôn: "Khi Bồ-tát nhập mẫu
thai, này Ananda, mẹ vị Bồ-tát tận hưởng
năm dục công đức đầy đủ, tận hưởng trọn
năm dục công đức". Vì rằng, bạch Thế Tôn...
con thọ trì sự việc này, bạch Thế Tôn, là một
hy hữu, một vị tằng hữu của Thế Tôn.

10.     Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con tận mặt ghi nhớ từ Thế Tôn: "Khi Bồ-tát nhập mẫu thai, này Ananda, mẹ vị Bồ-tát không bị

SANH                                             242

một bệnh tật gì. Bà sống với tâm hoan hỷ,
với tâm khoan khoái. Bà thấy trong bào thai
của mình vị Bồ-tát đầy đủ mọi bộ phận và
chân tay. Này Ananda, ví như viên ngọc lưu
ly, thanh tịnh, thuần nhất, có tám cạnh, khéo
cắt, khéo dũa, trong sáng, không tỳ vết, hoàn
hảo trong mọi phương diện. Rồi một sợi dây
được xâu qua viên ngọc ấy, dây màu xanh,
màu vàng, màu đỏ, màu trắng hay màu vàng
lợt. Nếu có người có mắt để viên ngọc trên
bàn tay của mình, người ấy sẽ thấy rõ ràng:
"Đây là viên ngọc lưu ly, thanh tịnh, thuần
nhất, có tám cạnh, khéo cắt, khéo dũa, trong
sáng, không tỳ vết, hoàn hảo trong mọi
phương diện. Đây là sợi dây xâu qua, sợi dây
màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng hay
màu vàng lợt". Cũng vậy, này Ananda, khi
Bồ-tát nhập mẫu thai, mẹ Bồ-tát không bị
một bệnh tật gì. Bà sống với tâm hoan hỷ, với
thân khoan khoái. Bà thấy trong bào thai của
mình vị Bồ-tát đầy đủ bộ phận và chân tay".
Vì rằng, bạch Thế Tôn... con thọ trì sự việc
này, bạch Thế Tôn, là một hy hữu, một vị
tằng hữu của Thế Tôn.

11.     Bạch Thế Tôn con tận mặt nghe, con tận mặt ghi nhớ từ Thế Tôn: "Sau khi sanh

SANH                                              243

Bồ-tát bảy ngày, này Ananda, mẹ Bồ-tát
mệnh chung và sanh lên cõi trời Đâu suất".
Vì rằng, bạch Thế Tôn... con thọ trì sự việc
này, bạch Thế Tôn, là một hy hữu, một vị
tằng hữu của Thế Tôn.

12.      Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con
tận mặt ghi nhớ từ Thế Tôn: "Trong khi các
người đàn bà khác, này Ananda, mang bào
thai trong bụng chín tháng hay mười tháng
rồi mới sanh, mẹ vị Bồ-tát sanh Bồ-tát không
phải như vậy. Mẹ vị Bồ-tát mang Bồ-tát trong
bụng mười tháng rồi mới sanh". Vì rằng,
bạch Thế Tôn.. con thọ trì sự việc này, bạch
Thế Tôn, là một hy hữu, một vị tằng hữu của
Thế Tôn.

13.      Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con
tận mặt ghi nhớ từ Thế Tôn: "Trong khi các
người đàn bà khác, này Ananda, hoặc ngồi
hoặc nằm mà sanh con, mẹ vị Bồ-tát sanh Bồ-
tát không phải như vậy. Mẹ vị Bồ-tát đứng
mà sanh Bồ-tát". Vì rằng bạch Thế Tôn...
con thọ trì sự việc này, bạch Thế Tôn, là một
hy hữu, một vị tằng hữu của Thế Tôn.

14.       Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con

SANH                                             244

tận mặt ghi nhớ từ Thế Tôn: "Khi Bồ-tát từ
bụng mẹ sanh ra, này Ananda, chư Thiên đỡ
lấy Ngài trước, sau mới đến loài người". Vì
rằng, bạch Thế Tôn ... con thọ trì sự việc này,
bạch Thế Tôn là một hy hữu, một vi tằng hữu
của Thế Tôn.

15.       Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con
tận mặt ghi nhớ từ Thế Tôn: "Khi Bồ-tát từ
bụng mẹ sanh ra, này Ananda, Bồ-tát không
đụng đến đất. Có bốn Thiên tử đỡ lấy Ngài,
đặt Ngài trước bà mẹ và thưa: "Hoàng
hậu hãy hoan hỷ! Hoàng Hậu sanh một
bậc vĩ nhân". Vì rằng, bạch Thế Tôn... con
thọ trì sự việc này, bạch Thế Tôn, là một hy
hữu, một vị tằng hữu của Thế Tôn.

16.       Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con
tận mặt ghi nhớ từ Thế Tôn: "Khi Bồ-tát từ
bụng mẹ sanh ra, này Ananda, Ngài sanh ra
thanh tịnh, không bị nhiễm ô bởi nước
nhớt nào, không bị nhiễm ô bởi loại mủ nào,
không bị nhiễm ô bởi loại máu nào, không bị
nhiễm ô bởi bất cứ vật bất tịnh nào, thanh
tịnh, trong sạch. Này Ananda, ví như một viên
ngọc ma-ni bảo châu đặt trên một tấm vải
Ba-la-nại. Viên ngọc không làm nhiễm ô tấm

SANH                                                245

vải Ba-la-nại, tấm vải Ba-la-nai cũng không
làm nhiễm ô hòn ngọc. Vì sao vậy? Vì cả hai
đều thanh tịnh. Cũng vậy, này Ananda, khi
Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, Ngài sanh ra thanh
tịnh, không bị nhiễm ô bởi nước nhớt nào,
không bị nhiễm ô bởi loại mủ nào, không bị
nhiễm ô bởi loại máu nào, không bị nhiễm ô
bởi bất cứ sự vật bất tịnh nào, thanh tịnh,
trong sạch". Vì rằng, bạch Thế Tôn... con thọ
trì sự việc này, bạch Thế Tôn, là một hy hữu,
một vị tằng hữu của Thế Tôn.

17.     Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con
tận mặt ghi nhớ từ Thế Tôn: "Khi Bồ-tát từ
bụng mẹ sanh ra, này Ananda, hai dòng
nước từ hư không hiện ra, một dòng lạnh,
một dòng nóng. Hai dòng nước ấy tắm rửa
sạch sẽ cho Bồ-tát và cho bà mẹ". Vì rằng,
bạch Thế Tôn... con thọ trì sự việc này, bạch
Thế Tôn, là một hy hữu, một vị tằng hữu của
Thế Tôn.

18.     Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con
tận mặt ghi nhớ từ Thế Tôn: "Bồ-tát khi sanh
ra, này Ananda, Ngài đứng vững, thăng
bằng trên hai chân, mặt hướng phía Bắc,
bước đi bảy bước, một lọng trắng được che

SANH                                              246

lên. Ngài nhìn khắp cả mọi phương lên
tiếng như con ngưu vương, thốt ra lời như
sau: "Ta là bậc tối thượng ở trên đời! Ta là
bậc tối tôn ở trên đời! Ta là bậc cao nhất ở
trên đời! Nay là đời sống cuối cùng, không
còn phải tái sanh ở đời này nữa". Vì rằng,
bạch Thế Tôn... con thọ trì sự việc này, bạch
Thế Tôn, là một hy hữu, một vị tằng hữu của
Thế Tôn.

19.      Bạch Thế Tôn, con tận mặt nghe, con
tận mặt ghi nhớ từ Thế Tôn: "Khi Bồ-tát từ
bụng mẹ sanh ra, này Ananda, khi ấy một
hào quang vô lượng thần diệu, thắng xa oai
lực của chư Thiên, hiện ra cùng khắp thế giới,
gồm có các thế giới trên chư Thiên, thế giới
của các Ma vương và Phạm thiên, và thế giới
ở dưới gồm các Sa-môn, Bà-la-môn, chư
Thiên và loài Người. Cho đến các cảnh giới
giữa các thế giới, tối tăm, u ám, không có nền
tảng, những cảnh giới mà mặt trăng mặt trời
với đại thần lực, đại oai lực như vậy cũng
không thể chiếu thấu, trong những cảnh giới
ấy một hào quang vô lượng, thắng xa oai lực
chư Thiên hiện ra. Và các chúng sanh sống
tại các chỗ ấy, nhờ hào quang ấy mới thấy
nhau mà nói: "Cũng có những chúng sanh

SANH                                              247

khác sống ở đây". Và mười ngàn thế giới này
chuyển động, rung động, chuyển động mạnh.
Và hào quang vô lượng thần diệu, thắng xa
oai lực của chư Thiên hiện ra ở thế giới. Vì
rằng, bạch Thế Tôn... con thọ trì sự việc này,
bạch Thế Tôn là một hy hữu, một vị tằng hữu
của Thế Tôn.

– Do vậy, này Ananda, hãy thọ trì sự việc này là
một hy hữu, một vị tằng hữu của Như Lai. Ở đây,
này Ananda, các cảm thọ khởi lên nơi Thế Tôn được
biết đến; được biết đến, chúng an trú; được biết đến,
chúng đi đến biến hoại; các tưởng được biết đến; các
tầm khởi lên được biết đến; được biết đến, chúng an
trú; được biết đến, chúng đi đến biến hoại. Này
Ananda, hãy thọ trì việc này là một hy hữu, một
vị tằng hữu của Như Lai.

– Vì rằng, bạch Thế Tôn, các cảm thọ khởi lên nơi Thế Tôn được biết đến; được biết đến, chúng an trú; được biết đến, chúng đi đến biến hoại; các tưởng được biết đến; các tầm khởi lên được biết đến; được biết đến, chúng an trú; được biết đến, chúng đi đến biến hoại. Bạch Thế Tôn, con thọ trì sự việc này là một hy hữu, một vị tằng hữu của Như Lai.

Tôn giả Ananda, nói như vậy. Bậc Đạo Sư chấp

SANH                                               248

nhận. Các Tỷ-kheo hoan hỷ tín thọ lời Tôn giả Ananda nói.

SANH                                       249

34     Chánh niệm tỉnh giác Bồ-tát nhập vào mẫu thai - Kinh VI DIỆU 1 – Tăng II, 61

VI DIỆU 1 – Tăng II, 61

 Này các Tỷ-kheo, khi Như Lai, bậc A-la-hán, xuất hiện, có bốn pháp vi diệu chưa từng có xuất hiện. Thế nào là bốn?

Này các Tỷ-kheo, khi Bồ-tát từ bỏ thân ở cõi trời Đâu-suất, chánh niệm, tỉnh giác, nhập vào mẫu thai, khi ấy, một hào quang vô lượng, thần diệu, thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra cùng khắp thế giới, gồm có thế giới của chư Thiên, thế giới Ma vương và Phạm thiên, quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người. Cho đến những thế giới ở chặng giữa bất hạnh, không có nền tảng, tối tăm u ám, tại đấy, mặt trăng, mặt trời với đại thần lực, đại oai đức như vậy cũng không thể chiếu thấu ánh sáng. Trong những cảnh giới ấy, một hào quang vô lượng, thâm diệu thắng xa uy lực chư Thiên hiện ra. Và các chúng sanh, sanh tại đấy, nhờ hào quang ấy mới thấy nhau và nói: "Cũng có những chúng sanh khác sống ở đây". Này các Tỷ-kheo, khi Như Lai, bậc A-la-hán,

SANH                                                250

Chánh Đẳng Giác xuất hiện, đây là pháp vi diệu chưa từng có thứ nhất xuất hiện.

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, khi Bồ-tát chánh niệm tỉnh giác, từ bụng mẹ sanh ra, khi ấy, một hào quang vô lượng, thần diệu, thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra cùng khắp thế giới, gồm có thế giới của chư Thiên, thế giới Ma vương và Phạm thiên, quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người, cho đến những thế giới ở chặng giữa bất hạnh, không có nền tảng, tối tăm u ám, tại đấy, mặt trăng, mặt trời với đại thần lực, đại oai đức như vậy cũng không thể chiếu thấu ánh sáng. Trong những cảnh giới ấy, một hào quang vô lượng, thâm diệu thắng xa uy lực chư Thiên hiện ra. Và các chúng sanh, sanh tại đấy, nhờ hào quang ấy mới thấy nhau và nói: "Cũng có những chúng sanh khác sống ở đây". Này các Tỷ-kheo, khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xuất hiện, đây là pháp vi diệu chưa từng có thứ hai xuất hiện.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, khi Như Lai chứng ngộ
được vô thượng Chánh Đẳng Giác, khi ấy trong thế
giới chư Thiên … (như kinh 127,2) …"Cũng có
những chúng sanh khác sống ở đây". Này các Tỷ-
kheo, khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
xuất hiện, đây là pháp vi diệu chưa từng có thứ ba
xuất hiện.

SANH                                              251

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, khi Như Lai chuyển
bánh xe pháp vô thượng, khi ấy trong thế giới chư
Thiên.. (như kinh số 127,2 …)"Cũng có những
chúng sanh khác sống ở đây". Này các Tỷ-kheo, khi
Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xuất hiện,
đây là pháp vi diệu chưa từng có thứ tư xuất hiện.

Này các Tỷ-kheo, khi Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xuất hiện, có bốn pháp vi diệu chưa từng có này xuất hiện.

SANH                                            252

35     Chánh niệm tỉnh giác Bồ-tát nhập vào mẫu thai - Kinh ĐẠI BÁT NIẾT BÀN – 16 Trường I, 539

KINH ĐẠI BÁT NIẾT BÀN (MAHA PARINIBBANA SUTTA) – Bài kinh số 16 – Trường I, 539

I

1. Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn ở tại Ràjagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakùta (Linh Thứu). Lúc bấy giờ, Ajàtasattu Vedehiputta (A-xà- thế, con bà Vi-đề-hi, vua nước Magadha, muốn chinh phục dân Vajjì (Bạc-kỳ). Vua tự nói: "Ta quyết chinh phạt dân Vajjì này, dầu chúng có uy quyền, có hùng mạnh; ta quyết làm cỏ dân Vajjì; ta sẽ tiêu diệt dân Vajjì; ta sẽ làm cho dân Vajjì bị hoại vong".

2. Rồi Ajàtasattu Vedehiputta, vua nước Magadha nói với Bà-la-môn Vassakara (Vũ Xá), đại thần nước Magadha:

- Này Bà-la-môn, hãy đi đến Thế Tôn, và nhân danh ta, cúi đầu đảnh lễ chân Ngài, vấn an. Ngài có thiểu

SANH                                               253

bệnh, thiểu não, khinh an, khỏe mạnh, lạc trú: "Bạch
Thế Tôn, Ajàtasattu Vedehiputta, vua nước
Magadha cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, vấn an Ngài
có thiểu bệnh, thiểu não, khinh an, lạc trú". Và khanh
bạch tiếp: "Bạch Thế Tôn, Ajàtasattu Vedehiputta,
vua nước Magadha muốn chinh phục dân Vajjì, vua
tự nói: "Ta quyết chinh phạt dân Vajjì này, dầu chúng
có uy quyền, có hùng mạnh; ta quyết làm cỏ dân
Vajjì; ta sẽ tiêu diệt dân Vajjì; ta sẽ làm cho dân Vajjì
bị hoại vong". Thế Tôn trả lời khanh thế nào, hãy ghi
nhớ kỹ và nói lại ta biết. Các bậc Thế Tôn không bao
giờ nói lời hư vọng.

- Đại vương, xin vâng!

3. Bà-la-môn Vassakara, đại thần nước Magadha
vâng theo lời dạy của Ajàtasattu Vedehiputta, vua
nước Magadha cho thắng những cỗ xe thù thắng, tự
mình cỡi lên một chiếc, cùng với các cỗ xe ấy đi ra
khỏi Ràjagaha (Vương Xá), đến tại núi Linh Thứu,
đi xe đến chỗ còn dùng xe được, rồi xuống xe đi bộ
đến chỗ Thế Tôn, khi đến liền nói những lời chào
đón hỏi thăm xã giao với Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Bà-la-môn
Vassakara, đại thần nước Magadha, bạch Thế Tôn:

- Tôn giả Gotama, Ajàtasattu Vedehiputta, vua nước

SANH                                                   254

Magadha cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả Gotama, vấn
an ngài có thiểu bệnh, thiểu não, khinh an, khỏe
mạnh, lạc trú. Tôn giả Gotama, Ajàtasattu
Vedehiputta, vua nước Magadha muốn chinh phục
dân xứ Vajjì. Vua tự nói: "Ta quyết chinh phạt dân
Vajjì này, dầu chúng có uy quyền, có hùng mạnh, ta
quyết làm cỏ dân Vajjì, ta sẽ tiêu diệt dân Vajjì, ta sẽ
làm cho dân Vajjì bị hoại vọng".

4. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ananda đứng quạt sau lưng Thế Tôn. Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo với nhau không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo với nhau.

- Này Ananda, khi nào dân Vajjì thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo với nhau, thời này Ananda, dân Vajjì sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì tụ họp trong niệm đoàn kết, giải tán trong niệm đoàn kết, và làm việc trong niệm đoàn kết không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì tụ họp trong niệm đoàn kết, giải tán trong niệm đoàn kết, và làm

SANH                                                  255

việc trong niệm đoàn kết.

- Này Ananda, khi nào nghe dân Vajjì tụ họp trong
niệm đoàn kết, giải tán trong niệm đoàn kết, và làm
việc trong niệm đoàn kết, này Ananda dân Vajjì sẽ
được cường thịnh, không bị suy giảm.

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì không ban
hành những luật lệ không được ban hành, không
hủy bỏ những luật lệ đã được ban hành, sống
đúng với truyền thống của dân Vajjì như đã ban
hành thời xưa không?

- Bạch Thế Tôn, con nghe dân Vajjì không ban hành
những luật lệ không được ban hành, không hủy bỏ
những luật lệ đã được ban hành, sống đúng với
truyền thống của dân Vajjì như đã ban hành thuở
xưa.

- Này Ananda, khi nào dân Vajjì, không ban hành
những luật lệ không được ban hành, không hủy bỏ
những luật lệ đã được ban hành, sống đúng với
truyền thống của dân Vajjì như đã ban hành thuở xưa
thời, này Ananda, dân Vajjì sẽ được cường thịnh,
không bị suy giảm.

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì tôn sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các bậc trưởng

SANH                                             256

lão Vajjì và nghe theo lời dạy của những vị này không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì tôn sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các bậc trưởng lão Vajjì và nghe theo lời dạy của những vị này.

- Này Ananda, khi nào dân Vajjì tôn sùng, kính
trọng, đảnh lễ, cúng dường các bậc trưởng lão Vajjì
và nghe theo lời dạy của những vị này, thời dân Vajjì
sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì không có bắt cóc và cưỡng ép những phụ nữ và thiếu nữ Vajjì phải sống với mình không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì không có bắt khóc và cưỡng ép những phụ nữ và thiếu nữ Vajjì phải sống với mình.

- Này Ananda, khi nào Vajjì không có bắt cóc và
cưỡng ép những phụ nữ và thiếu nữ Vajjì phải sống
với mình thời, này Ananda, dân Vajjì sẽ được cường
thịnh, không bị suy giảm.

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì tôn sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các tự miếu của Vajjì ở tỉnh thành và ngoài tỉnh thành, không bỏ

SANH                                               257

phế các cúng lễ đã cúng từ trước, đã làm từ trước đúng với quy pháp không?

- Bạch Thế Tôn, con có nghe dân Vajjì tôn sùng, kính
trọng, đảnh lễ, cúng dường các tự miếu của Vajjì ở
tỉnh thành và ngoài tỉnh thành, không bỏ phế các
cúng lễ đã cúng từ trước, đã làm từ trước đúng với
quy pháp.

- Này Ananda, khi nào dân Vajjì tôn sùng, kính
trọng, đảnh lễ, cúng dường các tự miếu của Vajjì ở
tỉnh thành và ngoài tỉnh thành, không bỏ phế các
cúng lễ đã cúng từ trước, đã làm từ trước đúng với
quy pháp, thời này Ananda, dân Vajjì sẽ được cường
thịnh, không bị suy giảm.

 Này Ananda, Ngươi có nghe dân Vajjì bảo hộ, che
chở, ủng hộ đúng pháp các vị A-la-hán ở tại Vajjì
khiến các vị A-la-hán chưa đến sẽ đến trong xứ,
và những vị A-la-hán đã đến được sống an lạc
không?

- Bạch Thế Tôn, con nghe dân Vajjì bảo hộ, che chở,
ủng hộ đúng pháp các vị A-la-hán ở tại Vajjì khiến
các vị A-la-hán chưa đến sẽ đến trong xứ, và những
vị A-la-hán đã đến được sống an lạc.

- Này Ananda, khi nào dân Vajjì bảo hộ, che chở,

SANH                                              258

ủng hộ đúng pháp các vị A-la-hán ở tại Vajjì khiến
các vị A-la-hán chưa đến sẽ đến trong xứ, và những
vị A-la-hán đã đến được sống an lạc, thời này
Ananda, dân Vajjì sẽ được cường thịnh, không bị suy
giảm.

5. Rồi Thế Tôn nói với Bà-la-môn Vassakara, đại thần nước Magadha:

- Này Bà-la-môn, một thời Ta sống ở Vesàli tại tự
miếu Sàrandada, Ta dạy cho dân Vajjì bảy pháp
bất thối này. Này Bà-la-môn, khi nào bảy pháp bất
thối được duy trì giữa dân Vajjì, khi nào dân Vajjì
được giảng dạy bảy pháp bất thối này, thời Bà-la-
môn, dân Vajjì sẽ được cường thịnh, không bị suy
giảm.

Khi được nói vậy, Bà-la-môn Vassakara, đại thần nước Magadha bạch Thế Tôn:

- Tôn giả Gotama, nếu dân Vajjì chỉ hội đủ một pháp
bất thối này, thời dân Vajjì nhất định được cường
thịnh, không bị suy giảm, huống nữa là đủ cả bảy
pháp bất thối. Tôn giả Gotama, Ajàtasattu
Vedehiputta, vua nước Magadha không thể đánh bại
dân Vajjì ở chiến trận trừ phi dùng ngoại giao hay kế
ly gián. Tôn giả Gotama, nay chúng con phải đi,
chúng con có nhiều việc và có nhiều bổn phận.

SANH                                               259

- Này Bà-la-môn, Người hãy làm những gì Ngươi nghĩ là hợp thời.

Bà-la-môn Vassakara, vị đại thần nước Magadha hoan hỷ, tán thán lời dạy của Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy và từ biệt.

6. Khi Bà-la-môn Vassakara đi chưa bao lâu, Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy đi và tập họp tại giảng đường tất cả những vị Tỷ-kheo sống gần Ràjagaha (Vương Xá).

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng theo lời dạy Thế Tôn, đi tập
họp tất cả những vị Tỷ-kheo sống gần Vương Xá rồi
đi đến Thế Tôn, đảnh lễ Ngài, đứng một bên và bạch
Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Tăng đã tu họp. Bạch Thế Tôn, Ngài hãy làm những gì Ngài nghĩ là hợp thời.

Rồi Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đi đến giảng đường, ngồi trên chỗ ngồi đã soạn sẵn và nói với các vị Tỷ-kheo:

SANH                                              260

 Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng bảy pháp bất thối. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ giảng.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Những vị Tỷ-kheo ấy trả lời Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

1.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
thường hay tụ họp và tụ họp đông đảo với nhau,
thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
cường thịnh, không bị suy giảm.

2.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tụ
họp trong niệm đoàn kết, giải tán trong niệm
đoàn kết, và làm việc Tăng sự trong niệm đoàn
kết, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ
được cường thịnh, không bị suy giảm.

3.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không ban hành những luật lệ không được ban
hành, không hủy bỏ những luật lệ đã được ban
hành, sống đúng với những học giới được ban
hành, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ
được cường thịnh, không bị suy giảm.

4.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tôn sùng, kính trọng, đảnh lễ, cúng dường các bậc

SANH                                               261

Tỷ-kheo thượng tọa những vị này là những vị
giàu kinh nghiệm, niên cao lạp trưởng, bậc cha
của chúng Tăng, bậc thầy của chúng Tăng và
nghe theo lời dạy của những vị này, thời này
các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường
thịnh, không bị suy giảm.

5.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không bị chi phối bởi tham ái, tham ái này tác
thành một đời sống khác, thời này các Tỷ-kheo,
chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

6.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo thích
sống những chỗ nhàn tịnh, thời này các Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh,
không bị suy giảm.

7.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tự
thân an trú chánh niệm, khiến các bạn đồng tu
thiện chí chưa đến muốn đến ở, và các bạn
đồng tu thiện chí đã đến ở, được sống an lạc,
thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
cường thịnh, không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp bất thối này được duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ- kheo được dạy bảy pháp bất thối này, thời này các

SANH                                               262

Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

7. Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng bảy pháp bất thối khác, hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ nói.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Những vị Tỷ-kheo đáp ứng Thế Tôn. Thế Tôn nói:

1.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không ưa thích làm thế sự, không hoan hỷ làm
thế sự, không đam mê làm thế sự, thời này các
Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh,
không bị suy giảm.

2.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không ưa thích phiếm luận, không hoan hỷ
phiếm luận, không đam mê phiếm luận, thời
này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
cường thịnh, không bị suy giảm.

3.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không ưa thích ngủ nghỉ, thời này các Tỷ-kheo,
chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

4.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo

SANH                                               263

không ưa thích quần tụ, không hoan hỷ quần
tụ, không đam mê quần tụ, thời này các Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh,
không bị suy giảm.

5.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không có ác dục vọng, không bị chi phối bởi ác
dục vọng, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-
kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

6.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không bạn bè ác dục vọng, không thân tín ác
dục vọng, không cộng hành với ác dục vọng,
thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được
cường thịnh, không bị suy giảm.

7.   Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo
không dừng ở nửa chừng, giữa sự đạt đáo
những quả vị thấp kém và những quả vị thù
thắng, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ
được cường thịnh, không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp bất thối này được
duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo
được dạy bảy pháp bất thối này, thời này các Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

SANH                                               264

8. Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng bảy pháp bất thối khác, hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ nói.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Những vị Tỷ-kheo ấy đáp ứng Thế Tôn. Thế Tôn nói:

- Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo có tín tâm, có tàm, có quý, có nghe nhiều, có tinh tấn, có chánh niệm, có trí tuệ, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp bất thối này được
duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo
được dạy bảy pháp bất thối này, thời này các Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

9. Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng bảy pháp bất thối khác, hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ nói.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Chư Tỷ-kheo đáp ứng. Thế Tôn nói:

- Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tụ tập niệm giác chi, tụ tập trạch pháp giác chi, tu tập tinh tấn giác chi,tu tập hỷ giác chi, tu tập khinh an giác

SANH                                                265

chi, tu tập định giác chi, tu tập xả giác chi, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp bất thối này được
duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo
được dạy bảy pháp bất thối này, thời này các Tỷ-
kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

10. Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng bảy pháp bất thối khác, hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ nói.

- Xin vâng bạch Thế Tôn!

Những vị Tỷ-kheo ấy đáp ứng Thế Tôn. Thế Tôn nói:

- Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tụ tập vô
thường tưởng, tu tập vô ngã tưởng, tu tập bất tịnh
tưởng, tu tập nguy hiểm tưởng, tu tập xả ly tưởng, tu
tập vô tham tưởng, tu tập diệt tưởng, thời này các
Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh,
không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào bảy pháp bất thối này được duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo được dạy bảy pháp bất thối này, thời này các Tỷ- kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị

SANH                                                 266

suy giảm.

11. Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng sáu pháp bất thối, hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ giảng.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Những vị Tỷ-kheo ấy đáp ứng Thế Tôn. Thế Tôn nói:

1.   Này các, Tỷ-kheo khi nào các vị Tỷ-kheo đối
với các vị đồng tu phạm hạnh, tại chỗ đông
người và vắng người, gìn giữ thân nghiệp từ
hòa, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ
được cường thịnh, không bị suy giảm.

2.   Này các Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo đối
với các vị đồng tu phạm hạnh, tại chỗ đông
người và vắng người, gìn giữ khẩu nghiệp từ
hòa...

3.   ... gìn giữ ý nghiệp từ hòa tại chỗ đông người
và vắng người, thời này các Tỷ-kheo, chúng
Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy
giảm.

4.   Này các Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo phân phối không thiên vị, chung thọ hưởng với các bạn giới đức đồng tu, mọi lợi dưỡng chơn

SANH                                               267

chánh, hợp pháp, cho đến những vật thọ lãnh
trong bát khất thực, thời này các Tỷ-kheo,
chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

5.   Này các Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo sống
với các bạn đồng tu, tại chỗ đông người, và
vắng người, trong sự thọ trì những giới luật,
đúng với Sa-môn hạnh, những giới luật không
bị gẫy vụn, không bị sứt mẻ, không bị tỳ vết,
không bị uế trược, những giới luật đưa đến giải
thoát, được người có trí tán thán, không bị ô
nhiễm bởi mục đích sai lạc, những giới luật
hướng đến định tâm, thời này các Tỷ-kheo,
chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị
suy giảm.

6.   Này các Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-kheo sống
với các bạn đồng tu, tại chỗ đông người và
vắng người, trong sự thọ trì những tri kiến
đúng với Sa-môn hạnh, những thánh tri
kiến đưa đến giải thoát, hướng đến sự diệt tận
khổ đau cho những ai thiệt hành theo, thời này
các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường
thịnh, không bị suy giảm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào sáu pháp bất thối này

SANH                                                268

được duy trì giữa các vị Tỷ-kheo, khi nào các vị Tỷ-
kheo được dạy sáu pháp bất thối này, thời này các
Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh,
không bị suy giảm.

12. Trong thời gian Thế Tôn ở Vương Xá tại núi Linh
Thứu, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-
kheo: "Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ. Định
cùng tu với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn.
Tuệ cùng tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích
lớn. Tâm cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát
hoàn toàn các món lậu hoặc tức là dục lậu, hữu
lậu (tri kiến lậu), vô minh lậu".

13. Thế Tôn ở Vương Xá cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, rồi Ngài gọi tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Ambalatthikà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda đáp ứng Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Ambalatthikà.

14. Tại Ambalatthikà, Thế Tôn thân trú tại nhà nghỉ
mát của vua. Trong thời gian Thế Tôn ở
Ambalatthikà, tại nhà nghỉ mát của vua, pháp thoại
này được giảng cho chúng Tỷ-kheo:

SANH                                              269

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ. Định cùng tu
với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng
tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tâm
cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát hoàn toàn các
món lậu hoặc, tức là dục lậu, hữu lậu (tri kiến lậu),
vô minh lậu.

15. Thế Tôn ở Ambalatthikà cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, rồi Ngài bảo tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Nalandà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.

Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Nalandà. Tại đây, Thế Tôn ở Pavarikambavana (Ba Ba Lợi Âm Bà Lâm).

16. Tôn giả Sàriputta (Xá Lợi Phất) đến tại chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Tôn giả Sàriputta bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con tin tưởng Thế Tôn đến nỗi con
nghĩ rằng, ở quá khứ, ở tương lai cũng như ở hiện
tại không thể có một Sa-môn, một Bà-la-môn nào
có thể vĩ đại hơn, sáng suốt hơn Thế Tôn về

SANH                                               270

phương diện chánh giác.

- Này Sàriputta, lời nói của Ngươi thật là đại ngôn,
thật là gan dạ. Ngươi thật đã rống tiếng rống con sư
tử: "Con tin tưởng Thế Tôn đến nỗi con nghĩ rằng, ở
quá khứ, ở tương lai cũng như ở hiện tại không thể
có một Sa-môn, một Bà-la-môn nào có thể vĩ đại
hơn, sáng suốt hơn Thế Tôn về phương diện chánh
giác".

Này Sàriputta, có phải Ngươi đã biết tất cả những
Thế Tôn, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri ở quá khứ,
Ngươi đã biết tâm những Vị này nói với tâm của
Ngươi: "Những Thế Tôn này ở quá khứ có giới đức
như vậy, có thiền định như vậy, có trí tuệ như vậy,
có hạnh trú như vậy, có giải thoát như vậy"?

- Bạch Thế Tôn, không!

- Này Sàriputta, có phải Ngươi đã biết tất cả những
Thế Tôn, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri ở tương lai,
Ngươi đã biết tâm những vị này với tâm của Ngươi:
"Những Thế Tôn này ở tương lai có giới đức như
vậy, có thiền định như vậy, có trí tuệ như vậy, có
hạnh trú như vậy, có giải thoát như vậy"?

- Bạch Thế Tôn, không!

SANH                                              271

- Này Sàriputta, có phải Ngươi biết Ta là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri ở hiện tại, Ngươi đã biết tâm
Ta với tâm của Ngươi. "Thế Tôn có giới đức như
vậy, có thiền định như vậy, có trí tuệ như vậy, có
hạnh trú như vậy, có giải thoát như vậy"?

- Bạch Thế Tôn, không!

- Này Sàriputta, như vậy Ngươi không có tha tâm
thông đối với các vị Ứng Cúng, Chánh Biến Tri ở
quá khứ, tương lai và hiện tại. Như vậy, này
Sàriputta, vì sao Ngươi lại thốt ra những lời đại ngôn,
lời nói gan dạ, rống lên tiếng rống con sư tử: "Bạch
Thế Tôn, con tin tưởng Thế Tôn đến nỗi con nghĩ
rằng, ở quá khứ, ở tương lai cũng như ở hiện tại
không thể có một Sa-môn, một Bà-la-môn nào có thể
vĩ đại hơn, sáng suốt hơn Thế Tôn về phương diện
chánh giác"?

17. Bạch Thế Tôn, con không có tha tâm thông đối
với các vị Ứng Cúng, Chánh Biến Tri ở quá khứ,
tương lai và hiện tại. Nhưng con biết truyền thống
về chánh pháp.

Bạch Thế Tôn, như vị vua có một thành trì tại Biên cảnh, thành này có hào lũy kiên cố, có thành quách tháp canh kiên cố và chỉ có một cửa ra vào. Tại đây có một người gác cửa thông minh, biệt tài và nhiều

SANH                                                 272

kinh nghiệm, không cho vào các người lạ mặt, chỉ
cho vào những người quen mặt. Người này trong
khi đi tuần trên con đường chạy vòng quanh thành
trì ấy có thể không thấy các chỗ nối hay khe hở của
tường, cho đến chỗ một con mèo có thể lọt ra được,
nhưng người ấy chỉ cần biết rằng các sinh vật to
lớn vào hay ra thành trì này tất cả đều đi vào hay
đi ra bởi cửa này.

- Bạch Thế Tôn, cũng vậy con biết truyền thống
về chánh pháp.
- Bạch Thế Tôn, tất cả các vị A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác trong quá khứ, tất cả vị Thế Tôn này
đã diệt trừ Năm Triền cái, những nhiễm tâm
khiến cho trí tuệ yếu ớt, đã an trú tâm vào Bốn
Niệm xứ, đã chân chánh tu tập Bảy Giác chi,
đã chứng được Vô thượng Chánh Đẳng
Giác.
- Bạch Thế Tôn, tất cả các vị A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác trong tương lai, tất cả Thế Tôn này
đã diệt trừ Năm Triền cái, những nhiễm tâm
khiến cho trí tuệ yếu ớt, đã an trú tâm vào Bốn
Niệm xứ, đã chân chánh tu tập Bảy Giác chi,
đã chứng được Vô thượng Chánh Đẳng Giác.
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hiện tại đã diệt trừ
Năm Triền Cái, những nhiễm tâm khiến cho trí

SANH                                             273

tuệ yết ớt, đã an trú tâm vào Bốn Niệm xứ, đã chân chánh tu tập Bảy Giác chi, đã chứng được Vô thượng Chánh Đẳng Giác.

18. Trong thời gian Thế Tôn ở tại Nalandà, rừng Pavarikamba, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-kheo.

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ. Định cùng tu
với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng
tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tâm
cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát hoàn toàn các
món lậu hoặc, tức là dục lậu, hữu lậu (tri kiến lậu),
vô minh lậu.

19. Thế Tôn ở Nalandà cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, rồi gọi tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Pàtaligàma.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Pàtaligàma.

20. Lúc bấy giờ, các cư sĩ ở Pàtaligàma được nghe Thế Tôn đã đến làng Pàtaligàma. Các cư sĩ ở Pàtaligàma đi đến Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi

SANH                                               274

xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các cư
sĩ ở Pàtaligàma bạch Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, mong
Thế Tôn hãy đến ở tại nhà nghỉ mát của chúng con".
Thế Tôn im lặng nhận lời.

21. Các cư sĩ ở Pàtaligàma được biết Thế Tôn đã
nhận lời, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Ngài, thân
phía hữu hướng về Ngài và từ biệt. Các cư sĩ này đi
đến nghỉ mát, rải cát khắp tất cả sàn nhà, sắp đặt chỗ
ngồi, đặt ghè nước, chuẩn bị dầu đèn rồi đi đến Thế
Tôn, đảnh lễ Ngài và đứng một bên, các cư sĩ ở
Pàtaligàma bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, tất cả nhà nghỉ mát đã được rãi cát,
các chỗ ngồi đã được sắp đặt, ghè nước đã đặt sẵn,
dầu đèn đã được chuẩn bị. Bạch Thế Tôn, Ngài hãy
làm những gì Ngài nghĩ là phải thời.

22. Rồi Thế Tôn đắp y, cầm y bát, cùng với đại chúng
Tỷ-kheo đi đến nhà nghỉ mát, sau khi đến liền rửa
chân bước vào nhà, ngồi xuống, lưng dựa và bức
tường ở giữa, mặt hướng về phía Đông. Chúng Tỷ-
kheo sau khi rửa chân, bước vào nhà ngồi xuống,
lưng dựa vào bức tường phía Đông, hướng mặt phía
Tây, đối diện Thế Tôn.

23. Thế Tôn nói với các cư sĩ ở Pataligama:

SANH                                                275

- Này các Gia chủ, có năm sự nguy hiểm cho những ai phạm giới, sống trái giới luật. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Gia chủ, người phạm giới, sống
trái giới luật sẽ bị tiêu hao tiền của rất nhiều vì
sống phóng dật. Đó là điều nguy hiểm thứ nhất
cho những ai phạm giới, sống trái giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người phạm giới,
sống trái giới luật bị tiếng dữ đồn xa. Đó là điều
nguy hiểm thứ hai cho những ai phạm giới,
sống trái giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người phạm giới,
sống trái giới luật khi vào hội chúng nào, hoặc
Sát Đế Lỵ, hoặc Bà-la-môn, hoặc gia chủ, hoặc
Sa-môn, người ấy đi vào với tâm thần sợ hãi,
bối rối. Đó là điều nguy hiểm thứ ba cho những
ai phạm giới, sống trái giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người phạm giới,
sống trái giới luật sẽ chết với tâm hồn rối loạn.
Đó là điều nguy hiểm thứ tư cho những ai phạm
giới, sống trái giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người phạm giới,
sống trái giới luật sau khi thân hoại mạng
chung, sẽ bị sanh vào khổ cảnh, ác thú, đọa xứ,

SANH                                                 276

địa ngục. Đó là điều nguy hiểm thứ năm cho
những ai phạm giới, sống trái giới luật.
Này các gia chủ, đó là năm điều nguy hiểm cho
những ai phạm giới, sống trái giới luật.

24. Này các Gia chủ có năm sự lợi ích cho những ai giữ giới, sống theo giới luật. Thế nào là năm?

- Ở đây, này các Gia chủ, người giữ giới, sống
theo giới luật sẽ có tiền của dồi dào rất nhiều vì
sống không phóng dật. Đó là sự lợi ích thứ nhất
cho những ai giữ giới, sống theo giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người giữ giới, sống
theo giới luật được tiếng tốt đồn xa. Đó là sự
lợi ích thứ hai cho những ai giữ giới, sống theo
giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người giữ giới, sống
theo giới luật khi đi vào hội chúng nào, hoặc
Sát Đế Lỵ, hoặc Bà-la-môn, hoặc gia chủ, hoặc
Sa-môn, người ấy đi vào với tâm thần không sợ
hãi, không bối rối. Đó là sự lợi ích thứ ba cho
những ai giữ giới, sống theo giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người giữ giới, sống
theo giới luật sẽ chết với tâm hồn không rối

SANH                                                277

loạn. Đó là sự lợi ích thứ tư cho những ai giữ
giới, sống theo giới luật.
- Lại nữa, này các Gia chủ, người giữ giới, sống
theo giới luật sau khi thân hoại mạng chung, sẽ
được sanh vào thiện thú, thiên giới. Đó là sự lợi
ích thứ năm cho những ai giữ giới, sống theo
giới luật.
25. Thế Tôn giảng pháp cho những cư sĩ ở
Pàtaligàma cho đến khuya, khích lệ, làm cho phấn
khởi, khiến tâm hoan hỷ rồi bảo các cư sĩ ấy:

- Này các Gia chủ, đêm đã khuya, nay các Ngươi hãy làm những gì các Ngươi nghĩ là phải thời.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Các người cư sĩ của Pàtaligàma vâng lời Thế Tôn, từ
chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu
hướng về Ngài từ tạ ra về. Thế Tôn, sau khi các cư
sĩ ở Pàtaligàma đi không bao lâu, liền trở vào phòng
riêng.

26. Lúc bấy giờ Sunidha và Vassakara, hai vị đại
thần xứ Magadha đang dựng thành trì để ngăn chặn
dân Vajjì. Một số rất lớn các thiên thần tụ họp hàng
ngàn tại các trú địa ở Pàtaligàma.

SANH                                               278

- Chỗ nào có thiên thần có đại oai lực tụ họp, các
vị này khiến tâm các vua chúa, các đại thần có
đại oai lực, hướng đến sự xây dựng các trú xá.
- Tại chỗ nào các thiên thần bậc trung tụ họp, các
vị này khiến tâm các vua chúa, các đại thần bậc
trung hướng đến sự xây dựng các trú xá.
- Tại chỗ nào các thiên thần bậc hạ đẳng tụ họp,
các vị này khiến tâm các vua chúa, các đại thần
bậc hạ đẳng hướng đến sự xây dựng các trú xá.
27. Thế Tôn với thiên nhãn, thanh tịnh, siêu nhân
thấy hàng ngàn các thiên thần tụ họp tại các trú địa ở
Pàtaligàma, Thế Tôn thức dậy khi đêm chưa tàn và
nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, ai đang xây dựng thành trì ở Pataligama?

- Sunidha và Vassakara, bạch Thế Tôn, hai vị đại thần xứ Magadha, đang xây dựng thành trì ở Pataligama để ngăn chận dân Vajjì.

28. Này Ananda, thật giống như đã hỏi ý kiến các vị
thiên thần ở cõi trời Ba mươi ba, các đại thần ở
Magadha, Sunidha và Vassakara đang xây thành trì
ở Pataligama để ngăn chận dân Vajjì.

SANH                                                279

- Này Ananda ở đây với thiên nhãn, thanh tịnh,
siêu nhân Ta thấy hàng ngàn thiên thần tụ họp
tại các trú địa ở Pataligama.
- Chỗ nào có thiên thần có đại oai lực tụ họp, các
vị ấy khiến tâm các vua chúa, các đại thần có
đại oai lực, hướng đến sự xây dựng các trú xá.
- Chỗ nào các thiên thần bậc trung tụ họp, các vị
ấy khiến tâm các vua chúa, các đại thần bậc
trung hướng đến sự xây dựng các trú xá.
- Chỗ nào các thiên thần bậc hạ đẳng tụ họp, các
vị này khiến tâm các vua chúa, các đại thần bậc
hạ đẳng hướng đến sự xây dựng các trú xá.
- Này Ananda, chỗ nào các vị Ariyans an trú, chỗ
nào các nhà thương mãi qua lại, chỗ ấy sẽ thiết
lập một thành thị bậc nhất tên gọi là Pàtaliputta,
một trung tâm thương mãi.
- Nhưng này Ananda, Pàtaliputta sẽ bị ba hiểm
nạn về lửa, về nước hay chia rẽ bất hòa.
29. Sunidha và Vassakara, hai vị đại thần nước
Magadha, đến tại chỗ Thế Tôn ở, khi đến xong liền
nói những lời chào đón hỏi thăm xã giao rồi đứng
một bên. Sau khi đứng một bên, vị đại thần xứ
Magadha, Sunidha và Vassakara bạch Thế Tôn:

SANH                                                280

"Mong Thế Tôn nhận lời mời dùng cơm tại nhà chúng con hôm nay cùng với đại chúng Tỷ-kheo". Thế Tôn im lặng nhận lời.

30. Hai vị đại thần xứ Magadha, Sunidha và Vassakara sau khi biết Thế Tôn đã nhận lời liền đi về nhà ở, cho soạn tại nhà của mình các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm, rồi cử người đến tin Thế Tôn: "Tôn giả Gotama, giờ đã đến, cơm đã sẵn sàng".

Rồi Thế Tôn buổi sáng đắp y, mang theo y bát cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến trú sở của hai vị đại thần xứ Magadha, Sunidha và Vassakara, sau khi đi đến liền ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi hai vị thần xứ Magadha, Sunidha và Vassakara tự tay mời chúng Tỷ-kheo với Thế Tôn là thượng thủ, các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm. Sau khi Thế Tôn dùng cơm xong và cất tay khỏi bình bát, Sunidha và Vassakara, hai vị đại thần xứ Magadha liền lấy chiếc ghế thấp khác và ngồi xuống một bên.

31. Sau khi Sunidha và Vassakara, hai vị đại thần thứ Magadha đã ngồi xuống một bên, Thế Tôn đọc bài kệ cảm tạ:

Tại chỗ nào người sáng suốt lấy làm chỗ trú xứ.

SANH                                                281

Hãy nuôi dưỡng người giữ giới và người phạm
hạnh.
Và san sẽ công đức với Chư Thiên trú tại chỗ
ấy.
Được tôn kính, chúng sẽ tôn kính lại.
Được trọng vọng, chúng sẽ trọng vọng lại.
Chúng sẽ mến thương người ấy như người mẹ
thương mến con.
Và những ai được thiên thần thân mến luôn
luôn được thấy may mắn.

Sau khi Thế Tôn tán thán Sunidha và Vassakara, hai vị đại thần xứ Magadha với bài kệ này, Ngài từ chỗ ngồi đứng dậy và ra về.

32. Sunidha và Vassakara, hai vị đại thần xứ Magadha đi sau lưng Thế Tôn và nói:

- "Hôm nay Sa-môn Gotama đi ra cửa nào cửa
ấy sẽ được đặt tên là Gotama; Sa-môn Gotama lội
qua sông từ bến nào, bến ấy sẽ được đặt tên là
Gotama. Và cửa Sa-môn Gotama đi ra được đặt tên
là cửa Gotama".

33. Rồi Thế Tôn đi đến sông Ganga (sông Hằng). Lúc bây giờ, sông Gangà tràn ngập nước đến bờ đến

SANH                                             282

nỗi con quạ có thể uống được. Có người đang đi tìm
thuyền, có người đang đi tìm phao, có người cột bè
để qua bờ bên kia. Thế Tôn mau lẹ như người lực sĩ
duỗi cánh tay được co lại hay co cánh tay đã duỗi ra,
biến mất từ bờ bên này và hiện ra trên bờ bên kia với
chúng Tỷ-kheo.

34. Thế Tôn thấy những người kia, người đang đi tìm thuyền, người đang đi tìm phao, người đang đi cột bè để qua bờ bên kia. Thế Tôn hiểu được ý nghĩa của cảnh này, lúc ấy bèn ứng khẩu lời cảm khái:

"Những ai làm cầu vượt biển trùng dương, bỏ lại đất sũng đầm ao, trong khi người phàm phu đang cột bè.

Những người ấy thật là những vị trí tuệ được giải thoát".

II

1. Rồi Thế Tôn gọi tôn giả Ananda: "Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Kotigàma".

- "Xin vâng, bạch Thế Tôn". Tôn giả Ananda đáp
ứng Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-
kheo đi đến Kotigàma. Tại đây, Thế Tôn ở tại
Kotigàma.

SANH                                               283

2. Thế Tôn nói với các vị Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ,
không thông hiểu Bốn Thánh đế mà chúng ta phải
lưu chuyển luân hồi lâu năm, Ta và các Ngươi.
Bốn Thánh đế ấy là gì?

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ,
không thông hiểu Khổ Thánh đế mà chúng ta
phải lưu chuyển luân hồi lâu năm, Ta và các
Ngươi.
- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ,
không thông hiểu Khổ Tập Thánh đế mà chúng
ta phải lưu chuyển luân hồi lâu năm, Ta và các
Ngươi.
- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ,
không thông hiểu Khổ Diệt Thánh đế... Khổ
Diệt Đạo Thánh đế mà chúng ta phải lưu
chuyển luân hồi lâu năm, Ta và các Ngươi.

Này các Tỷ-kheo khi Khổ Thánh đế này được giác
ngộ, được thông hiểu, khi Khổ Tập Thánh đế này
được giác ngộ, được thông hiểu, khi Khổ Diệt Đạo
Thánh đế này được giác ngộ, được thông hiểu, thời
hữu ái được diệt trừ, sự dắt dẫn đến một đời sống
được đoạn tuyệt, nay không còn hậu hữu nữa.

SANH                                            284

3. Thế Tôn thuyết như vậy, Thiện Thệ lại nói thêm:

- Chính vì không thấy như thật Bốn Thánh đế nên
có sự luân chuyển lâu ngày trong nhiều đời. Khi
những sự thực này được nhận thức, nguyên nhân
của một đời sống khác được trừ diệt, khi khổ căn
được đoạn trừ, sẽ không còn một đời sống khác
nữa.

4. Trong thời gian Thế Tôn ở Kotigàma, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-kheo:

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ. Định cùng tu
với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng
tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tâm
cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát hoàn toàn các
món lậu hoặc, tức là dục lậu, hữu lậu (tri kiến lậu),
vô minh lậu.

5. Thế Tôn, sau khi ở Kotigàma cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, liền bảo tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Nàdikà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Nàdikà, tại ngôi nhà

SANH                                               285

gạch (Ginjakàvasatha).

6. Rồi Tôn giả Ananda đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Sàlada mệnh chung tại
Nàdikà đã được sanh ở cõi nào, hậu thế trạng
thái như thế nào?
- Tỷ-kheo ni Nandà mệnh chung tại Nàdikà đã
được sanh ở cõi nào, hậu thế trạng thái như thế
nào?
- Bạch Thế Tôn, cư sĩ Sudatta mệnh chung tại
Nàdikà đã được sanh cõi nào, hậu thế trạng thái
như thế nào?
- Bạch Thế Tôn, nữ cư sĩ Sujàtà mệnh chung tại
Nàdikà đã được sanh ở cõi nào, hậu thế trạng
thái như thế nào?
- Bạch Thế Tôn, cư sĩ Kakudha mệnh chung tại
Nàdikà đã được sanh cõi nào, hậu thế trạng thái
như thế nào?
- Bạch Thế Tôn, cư sĩ Kàlinga... Bạch Thế Tôn,
cư sĩ Nikata... Bạch Thế Tôn, cư sĩ
Katissabha... Bạch Thế Tôn, cư sĩ Tuttha...
Bạch Thế Tôn, cư sĩ Santuttha..., Bạch Thế Tôn

SANH                                             286

cư sĩ Bhadda... Bạch Thế Tôn, cư sĩ Subhadda đã mệnh chung tại Nàdikà đã được sanh ở cõi nào, hậu thế trạng thái như thế nào?

7. Này Ananda, Tỷ-kheo Sàlada diệt tận các lậu
hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và
an trú ngay hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải
thoát.

- Này Ananda, Tỷ-kheo ni Nandà đoạn trừ năm
hạ phần kiết sử, hóa sanh (thiên giới) và từ đó
nhập Niết Bàn không còn trở lại đời này nữa.
- Này Ananda, cư sĩ Sudatta, diệt trừ ba kiết sử
làm giảm thiểu tham, sân, si, chứng quả Nhứt
lai sau khi trở lại đời này một lần nữa sẽ diệt
tận khổ đau.
- Này Ananda, nữ cư sĩ Sujatà diệt trừ ba kiết sử,
chứng quả Dự lưu, nhứt định không còn đọa
vào ác đạo, đạt đến Chánh giác.
- Này Ananda, cư sĩ Kakudha đoạn trừ năm hạ
phần kiết sử, hóa sanh (thiên giới), và từ đó
nhập Niết Bàn không còn trở lại đời này nữa.
- Này Ananda, cư sĩ Kalinga... Này Ananda cư
sĩ Nikata... Này Ananda, cư sĩ Katissabha...

SANH                                              287

Này Ananda, cư sĩ Tuttha... Này Ananda, cư sĩ
Santuttha... Này Ananda, cư sĩ Bhadada... Này
Ananda, cư sĩ Subhadda đoạn trừ năm hạ phần
kiết sử, được hóa sanh (thiên giới), và từ đó
nhập Niết Bàn không còn trở lại đời này nữa.
- Này Ananda, hơn năm mươi cư sĩ mệnh chung
tại Nàdikà, đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, hóa
sanh (thiên giới) và từ đó nhập Niết Bàn không
còn trở lại đời này nữa.
- Này Ananda, hơn chín mươi tín nam nữ cư sĩ
mệnh chung tại Nàdikà, diệt trừ ba kiết sử, làm
giảm thiểu tham, sân, si, chứng quả Nhứt lai,
sau khi trở lại đời này một lần nữa sẽ diệt tận
khổ đau.
- Này Ananda, hơn năm trăm cư sĩ, mệnh chung
tại Nàdikà, diệt trừ ba kiết sử, chứng quả Dự
lưu, nhứt định không còn đọa vào ác đạo, đạt
đến Chánh giác.

8. Này Ananda, thật không có gì lạ, vấn đề con người
phải mệnh chung. Nhưng mỗi lần có người mệnh
chung lại đến hỏi Như Lai về vấn đề này thời
Ananda, như vậy làm phiền nhiễu Như Lai. Này
Ananda, vì vậy ta sẽ giảng Pháp kính (Gương
chánh pháp) để Thánh đệ tử, sau khi chứng đạt

SANH                                              288

pháp nghĩa này, nếu muốn, sẽ tự tuyên bố về mình
như sau: "Đối với ta, sẽ không còn địa ngục, sẽ
không còn tái sanh cõi bàng sanh, ngạ quỷ, đọa xứ,
ác thú. Ta đã chứng quả Dự lưu, nhứt định không
đọa ác đạo, sẽ đạt Chánh giác".

9. Này Ananda, Pháp kính ấy là gì mà Thánh đệ tử, sau khi chứng đạt pháp nghĩa này, nếu muốn, sẽ tự tuyên bố về mình như sau: "Đối với ta, sẽ không còn địa ngục, sẽ không còn tái sanh cõi bàng sanh, ngạ quỷ, đọa xứ, ác thú. Ta đã chứng quả Dự lưu, nhứt định không đọa ác đạo, sẽ đạt Chánh giác"?

- Này Ananda, vị Thánh đệ tử có chánh tín đối
với đức Phật: "Thế Tôn là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, Minh hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự
Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn".

- Vị ấy có chánh tín đối với chánh pháp:
"Chánh pháp được Thế Tôn khéo giảng dạy,
thiết thực, vượt ngoài thời gian chi phối, đến để
mà thấy, có khả năng giải thoát, được kẻ trí tự
mình thâm hiểu".

- Vị ấy có chánh tín đối với chúng Tăng: "Chúng Tăng đệ tử Thế Tôn chân chánh tu

SANH                                               289

hành, chúng Tăng đệ tử Thế Tôn chân trực tu
hành, chúng Tăng đệ tử Thế Tôn chân trí tu
hành, chúng Tăng đệ tử Thế Tôn chân tịnh tu
hành, tức là bốn đôi tám vị. Chúng Tăng đệ tử
Thế Tôn đáng được nghênh đón, đáng được
cúng dường, đáng được chiêm ngưỡng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở trên
đời.

- Cụ túc giới hạnh, được bậc Thánh mến
chuộng, được viên mãn không mảy mún, được
vẹn toàn không sứt mẻ, không tỳ vết, không ô
nhiễm, những giới hạnh đưa đến giải thoát,
được người trí tán thán, không bị ảnh hưởng
bởi đời sau. Hướng dẫn đến thiền định".

Này Ananda, chính Pháp kính này mà Thánh đệ
tử sau khi chứng đạt pháp nghĩa này, nếu muốn
sẽ tự tuyên bố về mình như sau: "Đối với ta, sẽ
không còn địa ngục, sẽ không còn tái sanh cõi bàng
sanh, ngạ quỷ, đọa xứ, ác thú. Ta đã chứng quả Dự
lưu, nhứt định không đọa ác đạo, sẽ đạt chánh giác".

10. Khi Thế Tôn ở Nàdikà, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-kheo:

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ... Tức là dục

SANH                                              290

lậu, hữu lậu (tri kiến lậu), vô minh lâu.

11. Rồi Thế Tôn, sau khi ở Nàdikà cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, liền bảo tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Vesàli.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Vesàli. Ở đây, Thế Tôn trú tại vườn Ambapàli.

12. Thế Tôn bảo các vị Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, các Ngươi phải sống an trú chánh niệm, tỉnh giác. Đó là lời dạy của Ta cho các Ngươi.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo an trú chánh
niệm? Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với thân, quán
thân, tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm nhiếp phục mọi
tham ái, ưu bi ở trên đời, đối với các cảm thọ... đối
với tâm... đối với các pháp, quán pháp, tinh tấn, tỉnh
giác, chánh niệm, nhiếp phục mọi tham ái, ưu bi ở
trên đời. Này các Tỷ-kheo, như vậy gọi là chánh
niệm.

SANH                                                291

13. Này các Tỷ-kheo thế nào là Tỷ-kheo tỉnh giác? Này các Tỷ-kheo, ở đây Tỷ Kheo tỉnh giác khi đi tới, đi lui, tỉnh giác khi ngó tới, ngó lui; tỉnh giác khi co tay, duỗi tay, tỉnh giác khi mang áo sanghati (tăng già lê) mang bát, mang y, tỉnh giác khi ăn, khi uống, khi nhai, khi nếm, tỉnh giác khi đại tiện, tiểu tiện; tỉnh giác khi đi; khi đứng, khi ngồi, khi nằm, khi thức, khi nói, khi im lặng. Này các Tỷ-kheo, như vậy Tỷ-kheo sống tỉnh giác. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo phải sống an trú chánh niệm, tỉnh giác. Đó là lời dạy của Ta cho các Ngươi.

14. Lúc bấy giờ dâm nữ Ambapàli được nghe: "Thế Tôn đã đến Vesàli và ở tại vườn xoài của ta". Dâm nữ Ambapàli liền cho thắng các cỗ xe thù thắng, tự leo lên một chiếc, cùng với các cổ xe thù thắng xuất phát ra khỏi Vesàli và đi đến vườn xoài. Nàng cỡi xe cho đến chỗ còn có thể cỡi xe được, rồi xuống xe đi bộ đến tại chỗ Thế Tôn, khi đến liền đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên, Thế Tôn thuyết pháp cho dâm nữ Ambapàli đang ngồi một bên, giảng dạy, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ.

Dâm nữ Ambapàli sau khi được Thế Tôn giảng dạy, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ, liền bạch Thế Tôn:

SANH                                                  292

- Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn ngày mai nhận lời mời dùng cơm của chúng con với chúng Tỷ-kheo.

Thế Tôn im lặng nhận lời. Dâm nữ Ambapali được biết Thế Tôn đã nhận lời, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Ngài, thân bên phải hướng về đức Phật và từ biệt.

15. Các người Licchavi ở Vesàli được nghe: "Thế
Tôn đến Vesàli hiện ở vườn Ambapàli", liền cho
thắng các cỗ xe thù thắng leo lên xe rồi xuất phát ra
khỏi Vesàli với những cỗ xe ấy. Có những vị
Licchavi toàn xanh, màu sắc xanh, mặc vải màu
xanh, mang đồ trang sức màu xanh. Có những vị
Licchavi toàn vàng, màu sắc vàng, mặc vải màu
vàng, mang đồ trang sức màu vàng. Có những vị
Licchavi toàn đỏ, màu sắc đỏ, mặc vải màu đỏ, mang
đồ trang sức màu đỏ. Có những vị Licchavi toàn
trắng, màu sắc trắng, mặc vải màu trắng, mang đồ
trang sức màu trắng.

16. Lúc bấy giờ dâm nữ Ambapàli đánh xe va chạm
với các thanh niên Licchavi, trục xe chạm với trục
xe, bánh xe chạm với bánh xe, gọng xe chạm với
gọng xe. Các Licchavi nói với dâm nữ Ambapàli:

- Này Ambapàli, tại sao nàng lại đánh xe va chạm với các thanh niên Licchavi, trục xe chạm với trục xe, bánh xe chạm với bánh xe, gọng xe chạm với

SANH                                               293

gọng xe?

- Này quý Công tử của tôi, tôi vừa mới mời Thế Tôn cùng chúng Tỷ-kheo ngày mai đến dùng cơm.

- Này Ambapàli, hãy nhường cho chúng ta bữa cơm ấy đổi lấy một trăm ngàn.

- Dầu quý Công tử có cho tôi cả thành Vesàli cùng với các đất phụ thuộc, tôi cũng không nhường bữa cơm quan trọng này.

Các vị Licchavi này tức tối búng ngón tay và nói:

- Chúng ta bị cô thiếu nữ xoài này đả thắng! Chúng ta bị cô thiếu nữ xoài này phổng tay trên. Và các vị Licchavi này cùng đi đến vườn Ambapàli.

17. Thế Tôn xa thấy các vị Licchavi liền nói với các
Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo nếu có vị Tỷ-kheo nào
chưa thấy các chư Thiên ở cõi Tam thập tam thiên,
hãy ngó chúng Licchavi, hãy nhìn chúng Licchavi.
Này các Tỷ-kheo chúng Licchavi cũng giống như
chúng Tam thập tam thiên".

18. Các vị Licchavi ấy cỡi xe cho đến chỗ còn có thể cỡi xe được, rồi xuống xe đi bộ đến tại chỗ Thế Tôn, khi đến, liền đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên.

SANH                                                294

Thế Tôn thuyết pháp cho những vị Licchavi đang ngồi một bên, giảng dạy, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ.

Các vị Licchavi sau khi được Thế Tôn giảng dạy, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ liền bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn ngày mai nhận lời mời dùng cơm của chúng con với chúng Tỷ-kheo.

- Này các Licchavi, ngày mai Ta đã nhận lời mời dùng cơm của dâm nữ Ambapàli rồi.

Các vị Licchavi này tức tối búng ngón tay và nói: "Chúng ta bị cô thiếu nữ xoài này đả thắng! Chúng ta bị cô thiếu nữ xoài này phổng tay trên..."

Rồi những vị Licchavi này, hoan hỷ tán thán lời dạy Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Ngài, thân bên hữu hướng về đức Phật và từ biệt.

19. Lúc bấy giờ dâm nữ Ambapali, đêm vừa tàn
canh, liền cho sửa soạn tại vườn của mình các món
ăn thượng vị loại cứng và loại mềm và cho báo tin
Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, giờ đã đến, cơm đã sẵn
sàng". Thế Tôn buổi sáng đắp y, đem theo y bát, cùng
với chúng Tỷ-kheo đến tại túc xá của dâm nữ

SANH                                              295

Ambapàli, sau khi đến liền ngồi xuống chỗ đã soạn
sẵn. Rồi dâm nữ Ambapàli tự tay thân hành mời
chúng Tỷ-kheo với đức Phật là vị thượng thủ, dùng
các món ăn thượng vị loại cứng và loại mềm.

Khi Thế Tôn dùng xong, tay đã rời bát, dâm nữ
Ambapàli lấy một ghế thấp khác và ngồi xuống một
bên. Sau khi ngồi xuống một bên, dâm nữ Ambapàli
bạch Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, con xin cúng
dường ngôi vườn này cho chúng Tỷ-kheo với đức
Phật là vị thượng thủ".

Thế Tôn nhận lãnh khu vườn. Thế Tôn thuyết pháp cho dâm nữ Ambapàli, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ, rồi đứng dậy ra về.

20. Trong thời gian Thế Tôn ở Vesàli, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-kheo:

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ. Định cùng tu
với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng
tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tâm
cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát hoàn toàn các
món lậu hoặc, tức là dục lậu, hữu lậu (tri kiến lậu),
vô minh lậu.

21. Rồi Thế Tôn, sau khi ở Vesàli cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, liền bảo tôn giả Ananda:

SANH                                               296

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến làng Baluvà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến làng Baluvà. Và Thế Tôn trú tại làng này.

22. Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ Kheo hãy an cư trong mùa mưa xung quanh Vesàli tại chỗ có bạn bè quen thuộc và thân tín. Còn Ta sẽ an cư ở đây, tại làng Baluvà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Những Tỷ Kheo này vâng đáp Thế Tôn và tìm chỗ
an cư mùa mưa xung quanh Vesàli tại chỗ có bạn bè
quyến thuộc và thân tín. Còn Thế Tôn an cư tại làng
Baluvà.

23. Trong khi Thế Tôn an cư trong mùa mưa, một cơn bệnh trầm trọng khởi lên, rất đau đớn, gần như muốn chết. Nhưng Thế Tôn giữ tâm chánh niệm, tỉnh giác, chịu đựng cơn đau ấy, không một chút ta thán. Thế Tôn tự nghĩ: "Thật không hợp lẽ nếu Ta diệt độ mà không có một lời với các đệ tử hầu cận Ta, không từ biệt chúng Tỷ-kheo. Vậy Ta hãy lấy sức

SANH                                             297

tinh tấn, nhiếp phục cơn bệnh này, duy trì mạng căn và tiếp tục sống". Và Thế Tôn với sức tinh tấn, nhiếp phục bệnh ấy duy trì mạng căn.

24. Rồi Thế Tôn lành bệnh. Sau khi lành bệnh không
bao lâu, đức Phật rời khỏi tịnh xá và ngồi trên ghế đã
soạn sẵn, trong bóng mát của ngôi tịnh xá. Lúc bấy
giờ tôn giả Ananda đến tại chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài
và ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên,
tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con được thấy Thế Tôn khỏe mạnh. Bạch Thế Tôn, con được thấy Thế Tôn kham nhẫn, bạch Thế Tôn, thấy Thế Tôn bệnh hoạn, thân con cảm thấy yếu ớt như lau sậy, mắt con mờ mịt không thấy rõ phương hướng, dầu cho, bạch Thế Tôn, con được một chút an ủi rằng, Thế Tôn sẽ không diệt độ, nếu Ngài chưa có lời di giáo lại cho chúng Tỷ-kheo.

25. Này Ananda, chúng Tỷ-kheo còn mong mỏi gì
nữa ở Ta! Này Ananda, Ta đã giảng Chánh pháp,
không có phân biệt trong ngoài (mật giáo và không
phải mật giáo), vì này Ananda, đối với các Pháp,
Như Lai không bao giờ là vị Đạo sư còn nắm tay (còn
giữ lại một ít mật giáo chưa giảng dạy).

- Này Ananda, những ai nghĩ rằng: "Như Lai là

SANH                                                298

vị cầm đầu chúng Tỷ-kheo"; hay "chúng Tỷ-
kheo chịu sự giáo huấn của Như Lai" thời này
Ananda, người ấy sẽ có lời di giáo cho chúng
Tỷ-kheo.
- Này Ananda, Như Lai không nghĩ rằng: "Ta
là vị cầm đầu chúng Tỷ-kheo; hay "chúng Tỷ-
kheo chịu sự giáo huấn của Ta" thời nay
Ananda, làm sao Như Lai lại có lời di giáo cho
chúng Tỷ-kheo?
- Này Ananda, Ta nay đã già, đã thành bậc
trưởng thượng, đã đến tuổi lâm chung, đã đến
tám mươi tuổi. Này Ananda, như cỗ xe đã già
mòn, sở dĩ còn chạy được là nhờ dây thắng
chằng chịt, cũng vậy thân Như Lai được duy trì
sự sống giống như chính nhờ chống đỡ dây
chằng.
- Này Ananda, chỉ trong khi Như Lai không tác
ý đến tất cả tướng, với sự diệt trừ một số cảm
thọ, chứng và an trú vô tướng tâm định, chính
khi ấy thân Như Lai được thoải mái.

26. Vậy nên, này Ananda, hãy tự mình là ngọn đèn
cho chính mình, hãy tự mình nương tựa chính
mình, chớ nương tựa một gì khác. Dùng Chánh
pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ

SANH                                            299

nương tựa, chớ nương tựa một gì khác.

Này Ananda, thế nào là vị Tỷ-kheo hãy tự mình là
ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính
mình, không nương tựa một gì khác, dùng Chánh
pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ
nương tựa, không nương tựa một gì khác?

Này Ananda, ở đời, vị Tỷ-kheo, đối với thân quán
thân, tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục mọi
tham ái, ưu bi trên đời; đối với các cảm thọ... đối với
tâm... đối với các pháp, quán pháp, tinh tấn, tỉnh giác,
chánh niệm, nhiếp phục mọi tham ái, ưu bi trên đời.
Này Ananda, như vậy vị Tỷ-kheo tự mình là ngọn
đèn cho chính mình, tự mình nương tựa chính mình,
không nương tựa một gì khác, dùng Chánh pháp làm
ngọn đèn, dùng Chánh pháp làm chỗ nương tựa,
không nương tựa một gì khác.

Này Ananda, những ai sau khi Ta diệt độ, tự mình
là ngọn đèn cho chính mình, tự mình nương tựa
chính mình, không nương tựa một gì khác, dùng
Chánh pháp làm ngọn đèn, dùng Chánh pháp
làm chỗ nương tựa, không nương tựa vào một
pháp gì khác, những vị ấy, Này Ananda là những
vị tối thượng trong hàng Tỷ-kheo của Ta, nếu
những vị ấy tha thiết học hỏi.

SANH                                                  300

III

1. Rồi Thế Tôn vào buổi sáng đắp y, đem theo y bát,
vào Vesàli để khất thực. Sau khi khất thực ở Vesàli,
ăn xong và trên đường khất thực trở về Ngài nói với
tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy lấy tọa cụ. Ta muốn đi đến điện thờ Càpàla, để nghỉ trưa.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng đáp Thế Tôn, lấy tọa cụ và đi theo sau lưng Thế Tôn.

2. Thế Tôn đi đến điện thờ Càpàla, khi đến Ngài ngồi
trên chỗ đã soạn sẵn. Tôn giả Ananda đảnh lễ Thế
Tôn và ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả
Ananda đang ngồi một bên:

- Này Ananda, khả ái thay Vesàli, khả ái thay điện
thờ Udena, khả ái thay điện thờ Gotamaka, khả ái
thay điện thờ Sàttambaka, khả ái thay điện thờ
Bahuputta, khả ái thay điện thờ Sàrandada, khả ái
thay điện thờ Càpàla.

3. Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền

SANH                                              301

vững, điêu luyện, thiện xảo, thời nếu muốn người ấy có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại.

Này Ananda, nay Như Lai đã tu bốn thần túc, tu
tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền
vững, điêu luyện, thiện xảo. Này Ananda, nếu muốn
Như Lai có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn
lại.

4. Nhưng Tôn giả Ananda không thể nhận hiểu sự
gợi ý quá rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của
Thế Tôn, Tôn giả không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch
Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp. Thiện
Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp vì lợi ích cho chúng
sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương
tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho
loài Trời và loài Người". Vì tâm tôn giả bị Ma vương
ám ảnh.

5. Lần thứ hai Thế Tôn... lần thứ ba Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, khả ái thay Vesàli, khả ái thay điện thờ Udena, khả ái thay điện thờ Gotamaka, khả ái thay điện thờ Sattambaka, khả ái thay điện thờ Bahuputta, khả ái thay điện thờ Sàrandada, khả ái thay điện thờ Càpàla!" Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật

SANH                                                 302

chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời,
nếu người ấy muốn, có thể sống đến một kiếp hay
phần kiếp còn lại. Này Ananda, nay Như Lai đã tu
bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật
chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo. Này
Ananda, nếu muốn, Như Lai có thể sống đến một
kiếp hay phần kiếp còn lại.

Nhưng tôn giả Ananda không thể nhận hiểu sự gợi ý quá rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của Thế Tôn, Tôn giả không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời và loài Người". Vì tâm của tôn giả bị Ác ma ám ảnh.

6. Rồi Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda hãy đi và làm những gì Ngươi nghĩ là phải thời.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Ngài, thân bên hữu hướng về Thế Tôn và đi ra.

SANH                                                303

7. Tôn giả Ananda đi ra chưa bao lâu, Ác ma liền đến chỗ Thế Tôn, khi đến xong liền đứng một bên. Sau khi đứng một bên, Ác ma nói với Thế Tôn.

- Bạch Thế Tôn, nay Thế Tôn hãy diệt độ, Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời Thế Tôn diệt độ. Bạch Thế Tôn, đây là lời Thế Tôn đã nói: "Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những Tỷ- kheo của Ta chưa trở thành những vị đệ tử chân chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì Chánh pháp, thành tựu Chánh pháp và tùy pháp, sống chân chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo lý, chưa có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác định, khai minh, phân tích, và giải thích rõ ràng Chánh pháp, khi có tà đạo khởi lên chưa có thể chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có thể truyền bá Chánh pháp thần diệu".

8. Bạch Thế Tôn, nay những Tỷ-kheo của Thế Tôn, đã trở thành những vị đệ tử chân chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì Chánh pháp và tùy pháp, sống chân chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo lý, đã có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác định, khai minh, phân tách và giải thích rõ ràng Chánh pháp, khi có tà đạo khởi lên đã có thể chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, đã có thể truyền bá Chánh pháp thần diệu. Như vậy,

SANH                                               304

nay Thế Tôn, hãy diệt độ, Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời Thế Tôn diệt độ!

Bạch Thế Tôn, đây là lời Thế Tôn đã nói: "Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những Tỷ-kheo ni của Ta chưa trở thành những vị đệ tử chơn chánh, sáng suốt, có kỷ luật... khi nào những nam cư sĩ của Ta chưa trở thành những vị đệ tử chơn chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn duy trì Chánh pháp, thành tựu Chánh pháp và tùy pháp, sống chơn chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo lý, chưa có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác định, khai minh, phân tách, và giải thích rõ ràng Chánh pháp; khi nào có tà đạo khởi lên, chưa có thể chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có thể truyền bá Chánh pháp thần diệu". Bạch Thế Tôn, nay những nam cư sĩ của Thế Tôn đã trở thành những đệ tử chơn chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì Chánh pháp, đầy đủ Chánh pháp và tùy pháp, sống chơn chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo lý đã có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác định, khai minh, phân tích và giải thích rõ ràng Chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, đã có thể chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, và có thể truyền bá Chánh pháp thần diệu. Như vậy, nay Thế Tôn hãy diệt độ, Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế Tôn nay đã đến thời Thế Tôn diệt độ.

SANH                                                 305

Bạch Thế Tôn, đây là lời Thế Tôn đã nói: "Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những nữ cư sĩ của Ta chưa trở thành những vị đệ tử chơn chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì, Chánh pháp, thành tựu Chánh pháp và tùy pháp, sống chơn chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo lý, chưa có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác định, khai minh, phân tách, và giải thích rõ ràng Chánh pháp; khi nào có tà đạo khởi lên, chưa có thể chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có thể truyền bá chánh pháp một cách thần diệu". Bạch Thế Tôn, nay những nữ cư sĩ của Thế Tôn đã trở thành những đệ tử chơn chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì Chánh pháp, thành tựu Chánh pháp và tùy pháp, sống chơn chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo lý đã có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác định, khai minh, phân tách, và giải thích rõ ràng Chánh pháp; khi nào có tà đạo khởi lên, đã có thể chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, có thể truyền bá Chánh pháp một cách thần diệu. Như vậy, nay Thế Tôn hãy diệt độ, Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời Thế Tôn diệt độ.

Bạch Thế Tôn, đây là lời Thế Tôn đã nói: "Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào phạm hạnh Ta giảng dạy chưa thành tựu, thịnh đạt, phổ biến,

SANH                                               306

quảng bá, biến mãn, nghĩa là được khéo giảng dạy
cho loài người". Bạch Thế Tôn, nay phạm hạnh Thế
Tôn giảng dạy đã được thành tựu, thịnh đạt, phổ biến,
quảng bá, biến mãn, nghĩa là được khéo giảng dạy
cho loài người. Như vậy, nay Thế Tôn hãy diệt độ,
Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế Tôn nay đã đến thời
Thế Tôn diệt độ.

9. Khi được nói vậy Thế Tôn nói với Ác ma: "Này
Ác ma hãy yên tâm, không bao lâu Như Lai sẽ diệt
độ. Sau ba tháng bắt đầu từ hôm nay, Như Lai sẽ
diệt độ".

10. Và tại điện thờ Càpàla, Thế Tôn chánh niệm,
tỉnh giác, từ bỏ thọ, hành (không duy trì mạng sống
lâu hơn nữa). Khi Thế Tôn từ bỏ, không duy trì mạng
sống thêm nữa, thời đại địa chấn động, ghê rợn, tóc
lông dựng ngược, sấm trời vang dậy. Thế Tôn nhận
hiểu ý nghĩa của sự kiện ấy, liền thốt câu kệ cảm khái
như sau:

Mạng sống có hạn hay vô hạn,
Tu sĩ từ bỏ, không kéo dài.
Nội tâm chuyên nhất trú thiền định.
Như tháo áo giáp đang mang mặc.
11. Lúc bấy giờ, tôn giả Ananda suy nghĩ: "Thật là
kỳ diệu! Thật là hy hữu! Đại địa chấn động, đại địa

SANH                                                307

rung động như vậy, ghê rợn, tóc lông dựng ngược và sấm trời vang dậy. Do nhân gì, do duyên gì, đại địa chấn động như vậy?".

12. Rồi tôn giả Ananda đến tại chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Khi ngồi xuống một bên, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

 Bạch Thế Tôn, thật là kỳ diệu! Bạch Thế Tôn thật
là hy hữu! Đại địa chấn động, đại địa rung động
như vậy, ghê rợn, tóc lông dựng ngược và sấm
trời vang dậy. Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên
gì, đại địa chấn động như vậy?

13. - Này Ananda, có tám nhân, có tám duyên khiến đại địa chấn động. Thế nào là tám?

Này Ananda, đại địa này thiết lập trên nước, nước ở
trên gió và gió ở tại hư không. Này Ananda, đến thời
đại phong khởi lên, gió lớn khi thổi làm nổi sóng
nước, và khi nước nổi sóng thì quả đất rung động.
Đó là nhân thứ nhất, duyên thứ nhất, đại địa chấn
động.

14. Lại nữa này Ananda, có vị Sa-môn hay Bà-la- môn có thần thông, tâm được chế ngự, hay hàng chư Thiên có đại thần thông, có đại uy lực; những vị này quán địa tánh có hạn, quán thủy tánh vô lượng, vị ấy

SANH                                              308

có thể khiến quả đất này rung động, chuyển động mạnh. Đó là nhân thứ hai, duyên thứ hai khiến đại địa chấn động.

15. Lại nữa, này Ananda, khi vị Bồ-tát ở cõi Tusita
(Đâu suất) từ bỏ thân, chánh niệm, tỉnh giác, nhập
vào mẫu thai, khi ấy quả đất này rung động, chuyển
động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ ba, duyên thứ
ba khiến đại địa chấn động.

16. Lại nữa, này Ananda, khi vị Bồ-tát, chánh niệm, tỉnh giác, ra khỏi mẫu thai, khi ấy quả đất này rung động, chuyển động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ tư, duyên thứ tư khiến đại địa chấn động.

17. Lại nữa, này Ananda, khi Như Lai chứng ngộ vô
thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, khi ấy quả đất rung
động, chuyển động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ
năm, duyên thứ năm khiến đại địa chấn động.

18. Lại nữa, này Ananda, khi Như Lai chuyển bánh
xe Pháp, khi ấy quả đất này rung động, chuyển động,
chấn động mạnh. Đó là nhân thứ sau, duyên thứ sau,
khiến đại địa chấn động.

19. Lại nữa, này Ananda, khi Như Lai, chánh niệm, tỉnh giác, từ bỏ, không duy trì mạng sống, khi ấy quả đất này rung động, chuyển động, chấn động mạnh.

SANH                                               309

Đó là nhân thứ bảy, duyên thứ bảy, khiến đại địa chấn động.

20. Lại nữa, này Ananda, khi Như Lai nhập vô dư y
Niết Bàn, khi ấy quả đất này rung động, chuyển
động, chấn động mạnh. Đó là nhân thứ tám duyên
thứ tám, khiến đại địa chấn động.

Này Ananda, do tám nhân này, tám duyên này, khiến đại địa chấn động.

21. Này Ananda, có tám chúng. Thế nào là tám?

- Chúng Sát-đế-Lỵ,
- Chúng Bà-la-môn,
- Chúng Cư sĩ,
- Chúng Sa-môn,
- Chúng Bốn Thiên vương,
- Chúng Tam thập tam thiên,
- Chúng Ma,
- Chúng Phạm thiên.

22. Này Ananda, Ta nhớ lại Ta đã đến chúng Sát - đế-lỵ hơn một trăm lần. Tại đây trước khi Ta ngồi, trước khi Ta nói chuyện, và trước khi cuộc đối thoại

SANH                                              310

bắt đầu, dung sắc của chúng Sát-đế-lỵ như thế nào,
dung sắc của Ta cũng như vậy; giọng nói chúng
như thế nào, giọng nói của Ta cũng như vậy. Và
với bài pháp thoại, Ta giảng dạy, khích lệ, làm cho
phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ. Khi Ta đang nói,
chúng không biết: "Kẻ nói ấy là ai, là chư Thiên
chăng, là Người chăng?" sau khi Ta giảng dạy, khích
lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ với bài
pháp thoại, Ta biến mất. Khi Ta biến mất, chúng
không biết: "Kẻ biến mất ấy là ai, là chư Thiên
chăng, là Ngươi chăng?".

23. Này Ananda. Ta nhớ lại Ta đã đến chúng Bà-la- môn hơn một trăm lần... chúng Cư sĩ... chúng Sa- môn... chúng Bốn Thiên vương... chúng Tam thập tam thiên... chúng Ma... chúng Phạm thiên hơn trăm lần, tại đây trước khi Ta ngồi, trước khi Ta nói chuyện và trước khi cuộc đối thoại bắt đầu dung sắc của chúng Phạm thiên như thế nào, dung sắc của Ta cũng vậy; giọng nói của chúng như thế nào, giọng nói của Ta cũng vậy. Và với bài pháp thoại, Ta giảng dạy, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ. Khi Ta đang nói, chúng không biết: "Kẻ nói ấy là ai, là chư Thiên chăng, là Người chăng?" Sau khi Ta giảng dạy, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ, Ta biến mất. Khi Ta biến mất, chúng không biết: "Kẻ biến mất đó là ai, là chư Thiên chăng, là

SANH                                              311

Người chăng? " Này Ananda, như vậy là tám chúng.

24. Này Ananda, có tám thắng xứ. Thế nào là tám?

25. Một vị quán tưởng nội sắc, thấy các loại ngoại
sắc, có hạn lượng, đẹp, xấu. Vị ấy nhận thức rằng:
"Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là
thắng xứ thứ nhất.

26. Một vị quán tưởng nội sắc, thấy các loại ngoại
sắc vô lượng, đẹp, xấu. Vị ấy nhận thức rằng: "Sau
khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là thắng
xứ thứ hai.

27. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại
ngoại sắc có hạn lượng đẹp, xấu. Vị ấy nhận thức
rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy",
đó là thắng xứ thứ ba.

28. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại
ngoại sắc vô lượng, đẹp, xấu. Vị ấy nhận thức rằng:
"Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là
thắng xứ thứ tư.

29. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu xanh, tướng sắc xanh, hình sắc xanh, ánh sáng xanh - như bông gai màu xanh, tướng sắc

SANH                                               312

xanh, hình sắc xanh, ánh sáng xanh - như lụa Ba-la- nại, cả hai mặt láng trơn, màu xanh, tướng sắc xanh, hình sắc xanh, ánh sáng xanh. Như vậy vị này quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu xanh, tướng sắc xanh, hình sắc xanh ánh sáng xanh. Vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là thắng xứ thứ năm.

30. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu vàng, sắc màu vàng, tướng màu vàng, hình sắc vàng, ánh sáng vàng - như bông Kanikàra màu vàng, tướng sắc vàng, hình sắc vàng, ánh sáng vàng - như lụa sa Balanại, cả hai mặt láng trơn màu vàng, tướng sắc vàng hình sắc vàng - như vậy vị này quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu vàng, tướng sắc vàng, hình sắc vàng, ánh sáng vàng, vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là thắng xứ thứ sáu.

31. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu đỏ, sắc màu đỏ, tướng sắc đỏ, hình sắc đỏ, ánh sáng đỏ - như bông bandhujìvaka màu đỏ, sắc màu đỏ, tướng màu đỏ, hình sắc đỏ, ánh sáng đỏ - như lụa sa Balanại, cả hai mặt láng trơn màu đỏ, sắc màu đỏ, tướng màu đỏ, hình sắc đỏ, ánh sáng đỏ. Như vậy vị này quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu đỏ tướng sắc đỏ, hình sắc đỏ,

SANH                                               313

ánh sáng đỏ, vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là thắng xứ thứ bảy.

32. Một vị quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu trắng, tướng sắc trắng, hình sắc trắng, ánh sáng trắng - như sao mai Osadhi màu trắng, tướng sắc trắng, hình sắc trắng, ánh sáng trắng - như lụa sa Balanại, cả hai mặt láng trơn màu trắng, tướng sắc trắng, hình sắc trắng, ánh sáng trắng. Như vậy vị này quán tưởng vô sắc ở nội tâm, thấy các loại ngoại sắc màu trắng, tướng sắc trắng, hình sắc trắng, ánh sáng trắng, vị ấy nhận thức rằng: "Sau khi nhiếp thắng chúng, ta biết, ta thấy", đó là thắng xứ thứ tám. Này Ananda như vậy là tám thắng xứ.

33. Này Ananda, có tám giải thoát. Thế nào là tám?

- Tự mình có sắc, thấy các sắc; đó là sự giải thoát
thứ nhất.
- Quán tưởng nội sắc là vô sắc, thấy các ngoại
sắc; đó là sự giải thoát thứ hai.
- Quán tưởng (sắc là) tịnh, chú tâm trên suy
tưởng ấy; đó là sự giải thoát thứ ba.
- Vượt khỏi hoàn toàn sắc tưởng, diệt trừ các
tưởng hữu đối, không tác ý đến những tưởng

SANH                                                 314

khác biệt, với suy tư "hư không là vô biên",
chứng và trú Không vô biên xứ; đó là sự giải
thoát thứ tư.
- Vượt khỏi hoàn toàn Không vô biên xứ, với suy
tư "thức là vô biên", chứng và trú Thức vô biên
xứ; đó là giải thoát thứ năm.
- Vượt khỏi hoàn toàn Thức vô biên xứ, với suy
tư "không có vật gì", chứng và trú Vô sở hữu
xứ; đó là sự giải thoát thứ sáu.
- Vượt khỏi hoàn toàn Vô sở hữu xứ, chứng và
trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ; đó là sự giải
thoát thứ bảy.
- Vượt khỏi hoàn toàn Phi tưởng phi phi tưởng
xứ, chứng và trú Diệt thọ tưởng; đó là sự giải
thoát thứ tám.

Này Ananda, như vậy là tám giải thoát.

34. Này Ananda, một thời Ta ở tại Uruvelà, trên
bờ     sông    Neranjara,     dưới     gốc      cây
Ajapàlanigrodha khi Ta mới thành đạo. Này
Ananda, lúc bấy giờ Ác ma đến tại chỗ Ta ở, khi đến
xong liền đứng một bên. Này Ananda, sau khi đứng
một bên, Ác ma nói với Ta: "Bạch Thế Tôn, nay Thế
Tôn hãy diệt độ, Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế
Tôn nay đã đến thời Thế Tôn diệt độ".

SANH                                             315

35. Này Ananda, khi được nói vậy, Ta nói với Ác ma:

- "Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những
Tỷ-kheo của Ta chưa thành những đệ tử chơn
chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì
Chánh pháp, thành tựu Chánh pháp và Tùy pháp,
sống chơn chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học
hỏi giáo lý chưa có thể tuyên bố, diễn giảng, trình
bày, xác định, khai minh, phân tách và giải thích rõ
ràng Chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, chưa có thể
chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có
truyền bá Chánh pháp thần diệu.

Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những Tỷ-kheo ni của Ta chưa trở thành những đệ tử chơn chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì Chánh pháp, thành tựu Chánh pháp và tùy pháp, sống chơn chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo lý chưa có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác định, khai minh, phân tách và giải thích rõ ràng Chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, chưa có thể chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có thể truyền bá Chánh pháp thần diệu.

Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những nam cư sĩ của Ta chưa trở thành những đệ tử chơn

SANH                                                 316

chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì Chánh pháp, thành tựu chánh pháp và tùy pháp, sống chơn chánh, sống theo chánh pháp, sau khi học hỏi giáo lý chưa có thể tuyên bố diễn giảng trình bày, xác định, khai minh, phân tách và giải thích rõ ràng Chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, chưa có thể chất vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có thể truyền bá chánh pháp thần diệu.

Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những
nữ cư sĩ của Ta chưa trở thành những đệ tử chơn
chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì
Chánh pháp, thành tựu chánh pháp và tùy pháp, sống
chơn chánh, sống theo chánh pháp, sau khi học hỏi
giáo lý chưa có thể tuyên bố diễn giảng trình bày, xác
định, khai minh, phân tách và giải thích rõ ràng
Chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, chưa có thể chất
vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có thể
truyền bá chánh pháp thần diệu.

Này Ác ma, Ta không diệt độ khi nào phạm hạnh
mà Ta giảng dạy chưa được thành tựu, thịnh đạt,
phổ biến, quảng bá, biến mãn, nghĩa là được khéo
giảng dạy cho loài Người.

36. Này Ananda, hôm nay tại điện thờ Càpàla, Ác ma đến Ta, sau khi đến liền đứng một bên. Này

SANH                                                 317

Ananda, Ác ma đứng một bên nói với Ta như sau:

"Bạch Thế Tôn, nay Thế Tôn hãy diệt độ, Thiện Thệ
hãy diệt độ. Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời Thế Tôn
diệt độ. Bạch Thế Tôn, đây là lời Thế Tôn đã nói:
"Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những Tỷ-
kheo của Ta chưa trở thành những đệ tử chơn chánh,
sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa văn, duy trì Chánh
pháp, thành tựu Chánh pháp và tùy pháp, sống chân
chánh, sống theo Chánh pháp, sau khi học hỏi giáo
lý, chưa có thể tuyên bố, diễn giảng, trình bày, xác
định, khai minh, phân tách và giải thích rõ ràng
Chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, chưa có thể chất
vấn và hàng phục một cách khéo léo, chưa có thể
truyền bá Chánh pháp thần diệu". Bạch Thế Tôn, nay
những Tỷ-kheo của Thế Tôn đã trở thành những đệ
tử chơn chánh, sáng suốt, có kỷ luật, sẵn sàng, đa
văn, duy trì Chánh pháp, thành tựu Chánh pháp và
tùy pháp, sống chân chánh, sống theo Chánh pháp,
sau khi học hỏi giáo lý đã có thể tuyên bố, diễn giảng,
trình bày, xác định, khai minh, phân tách và giải
thích rõ ràng Chánh pháp, khi có tà đạo khởi lên, đã
có thể chất vấn và hành phục một cách khéo léo, đã
có thể truyền bá Chánh pháp một cách thần diệu.
Như vậy, nay Thế Tôn hãy diệt độ, Thiện Thệ hãy
diệt độ. Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời Thế Tôn diệt
độ.

SANH                                                 318

Bạch Thế Tôn đây là lời Thế Thôn đã nói: "Này Ác
ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào những Tỷ-kheo ni
của Ta...; khi nào những cư sĩ của Ta...; khi nào phạm
hạnh Ta giảng dạy chưa được thành tựu, thịnh đạt,
phổ biến, quảng bá, biến mãn nghĩa là được khéo
giảng dạy cho loài Người". Bạch Thế Tôn, nay phạm
hạnh Thế Tôn giảng dạy đã được thành tựu, thịnh
đạt, phổ biến, quảng bá, biến mãn nghĩa là được khéo
giảng dạy cho loài Người. Như vậy, nay Thế Tôn hãy
diệt độ, Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế Tôn nay đã
đến thời Thế Tôn diệt độ".

37. Khi được nói vậy, Ta nói với Ác ma:

"Này Ác ma, hãy an tâm, không bao lâu Như Lai sẽ diệt độ. Sau ba tháng bắt đầu từ hôm nay Như Lai sẽ diệt độ".

Này Ananda, hôm nay tại điện thờ Càpàla, Như Lai chánh niệm, tỉnh giác, từ bỏ thọ, hành (không duy trì mạng sống lâu hơn nữa).

38. Khi được nói vậy, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc cho

SANH                                                319

loài Trời và loài Người.

- Thôi đi, này Ananda, đừng có thỉnh cầu Như Lai nữa. Này Ananda, nay thỉnh cầu Như Lai không còn kịp thời.

39. Lần thứ hai, tôn giả Ananda... Lần thứ ba, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp,
Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho
chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng
thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an
lạc cho loài Trời và loài Người.

- Này Ananda, Ngươi có tin sự giác ngộ Thế Tôn không?

- Bạch Thế Tôn, con có tin!

- Vậy, này Ananda, sao Ngươi lại làm phiền Như Lai đến ba lần.

40. - Bạch Thế Tôn, chính con được tận mặt, đích thân nghe Thế Tôn dạy như sau: "Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu muốn, người ấy có thể sống đến

SANH                                                320

một kiếp, hay phần kiếp còn lại. Này Ananda, nay Như Lai đã tu bốn thần túc... Như Lai có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại".

- Này Ananda, Ngươi có tin tưởng không?

- Bạch Thế Tôn, con có tin tưởng!

- Này Ananda, như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy
là khuyết điểm của Ngươi, đã không nhận hiểu sự
gợi ý quá rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của
Như Lai, Ngươi không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch
Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện
Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng
sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương
tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho
loài Trời và loài Người". Này Ananda, nếu Ngươi
thỉnh Như Lai, Như Lai có thể bác bỏ hai lần cầu
thỉnh, nhưng đến lần thứ ba, Như Lai có thể nhận
lời. Này Ananda như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy
là khuyết điểm của Ngươi.

41. Này Ananda, một thời Ta ở tại Vương Xá, núi Linh Thứu (Gijjha Kuta). Tại đấy Ta nói với Ananda: "Này Ananda, khả ái thay thành Vương Xá! Khả ái thay núi Linh Thứu! Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu

SANH                                                321

người ấy muốn, có thể sống đến một kiếp, hay phần
kiếp còn lại. Này Ananda, nay Như Lai đã tu bốn
thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc
chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo. Này
Ananda, nếu muốn, Như Lai có thể sống đến một kiếp
hay phần kiếp còn lại". Dầu vậy, này Ananda,
Ngươi không thể nhận hiểu sự gợi ý quá rõ ràng,
sự hiện tướng quá rõ ràng của Thế Tôn. Ngươi
không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, Thế Tôn
hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho
đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc
cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi
ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời và loài
Người". Này Ananda, nếu Ngươi cầu thỉnh Như Lai,
Như Lai có thể bác bỏ hai lần cầu thỉnh, nhưng đến
lần thứ ba, Như Lai có thể nhận lời. Này Ananda,
như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy là khuyết điểm
của Ngươi".

42. Này Ananda, một thời Ta ở thành Vương Xá, tại
Nigrodhàràma... Ta cũng ở thành Vương Xá tại
Corapapàta... Ta cũng ở thành Vương Xá, hang
Sattapanni trên núi Vebhàra... Ta cũng ở thành
Vương Xá, tại hang đá Kàla, trên núi Isigili... Ta
cũng ở thành Vương Xá, tại khu rừng Sita trong hang
đá Sappasondika... Ta cũng ở thành Vương Xá, tại
Tapodàràma... Ta cũng ở thành Vương Xá, Trúc

SANH                                                322

Lâm, hồ Kalandaka... Ta cũng ở thành Vương Xá, tại rừng Jìvakambavana... Ta cũng ở thành Vương Xá tại Maddakucchi ở Lộc Uyển.

43. Này Ananda, tại đấy Ta nói: "Này Ananda, khả
ái thay thành Vương Xá, khả ái thay núi Linh Thứu,
khả ái thay Nigrodhàràma, khả ái thay Corapapàta,
khả ái thay hang Sattapanni trên núi Vebhara, khả ái
thay hang đá Kàla trên núi Isigili, khả ái thay hang
đá Sappasondika trong rừng Sìta, khả ái thay suối
nước nóng Tapodàràma, khả ái thay hồ con sóc ở tại
Trúc Lâm, khả ái thay rừng Jìvakambavana, khả ái
thay vườn Nai ở tại Maddakucchi"!

44. "Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu người ấy muốn, có thể sống đến một kiếp, hay phần kiếp còn lại. Này Ananda, nay Như Lai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo. Này Ananda, nếu muốn, Như Lai có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại". Dầu vậy, này Ananda, Ngươi không thể nhận hiểu sự gợi ý quá rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của Thế Tôn. Ngươi không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho

SANH                                               323

chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng
thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an
lạc cho loài Trời và loài Người". Này Ananda, nếu
Ngươi cầu thỉnh Như Lai, Như Lai có thể bác bỏ
hai lần cầu thỉnh, nhưng đến lần thứ ba, Như Lai
có thể nhận lời. Này Ananda, như vậy là lỗi của
Ngươi, như vậy là khuyết điểm của Ngươi".

45. Này Ananda, một thời Ta ở Vesàli tại điện thờ Udena.

Tại đấy, này Ananda, Ta cũng nói. "Này Ananda, khả ái thay Vesàli, khả ái thay điện thờ Udena. Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu người ấy muốn, có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại. Này Ananda, nay Như Lai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu muốn, Như Lai có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại". Dầu vậy, này Ananda, Ngươi không thể nhận hiểu sự gợi ý quá rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của Như Lai, Ngươi không thỉnh cầu Như Lai: "Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời,

SANH                                               324

vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời và
loài Người". Này Ananda, nếu Ngươi cầu thỉnh Như
Lai, Như Lai có thể bác bỏ hai lần cầu thỉnh, nhưng
đến lần thứ ba, Như Lai có thể nhận lời. Này Ananda,
như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy là khuyết điểm
của Ngươi.

46. Này Ananda, một thời Ta ở thành Vesàli tại điện
thờ Gotamaka... ta cũng ở thành Vesàli tại điện thờ
Sattambaka... Ta cũng ở thành Vesàli tại điện thờ
Bahuputta... Ta cũng ở thành Vesàli tại điện thờ
Sàrandada...

47. Này Ananda, hôm nay tại điện thờ Càpàla, Ta nói với ngươi: "Này Ananda, khả ái thay Vesàli, khả ái thay điện thờ Udena, khả ái thay điện thờ Gotamaka, khả ái thay điện thờ Sattamba, khả ái thay điện thờ Buhuputta, khả ái thay điện thờ Sàrandada, khả ái thay đền Càpàla. Này Ananda, những ai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo thời, nếu muốn, người ấy có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại. Này Ananda, Như Lai đã tu bốn thần túc, tu tập nhiều lần, thật lão luyện, thật chắc chắn, thật bền vững, điêu luyện, thiện xảo. Này Ananda, nếu muốn, Như Lai có thể sống đến một kiếp hay phần kiếp còn lại". Dầu vậy,

SANH                                               325

này Ananda, Ngươi không thể nhận hiểu sự gợi ý quá
rõ ràng, sự hiện tướng quá rõ ràng của Như Lai,
Ngươi không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn,
Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, Thiện Thệ hãy
ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì
hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho
đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời
và loài Người". Này Ananda, nếu Ngươi cầu thỉnh
Như Lai; Như Lai có thể bác bỏ hai lần cầu thỉnh,
nhưng đến lần thứ ba, Như Lai có thể nhận lời. Này
Ananda, như vậy là lỗi của Ngươi, như vậy là khuyết
điểm của Ngươi.

48. Này Ananda, phải chăng ngay từ ban đầu Ta đã từng tuyên bố rằng mọi vật ưu ái, thân tình đều phải bị thay đổi, trở về hư không, biến dịch?

Này Ananda, làm sao có thể được như vầy:
Những gì sanh khởi, tồn tại, hữu vi, chịu sự biến
hoại mà lại mong khỏi có sự biến diệt? Thật
không có sự trạng ấy.

Này Ananda, những gì Như Lai đã từ bỏ, dứt
khoát, xả ly, phóng xả, khước từ, chính là thọ,
hành. Như Lai đã nói và nói một cách dứt khoát:
"Không lâu, Như Lai sẽ diệt độ. Sau ba tháng bắt
đầu hôm nay, Như Lai sẽ diệt độ". Nói rằng Như

SANH                                                326

Lai vì muốn sống mà phản lại lời tuyên bố trên, thời thật không có sự trạng ấy.

Này Ananda, chúng ta hãy đi đến giảng đường Kùtagàra tại rừng Đại Lâm.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.

49. Rồi Thế Tôn cùng tôn giả Ananda đi đến giảng đường Kùtagàra vườn Đại Lâm, khi đi đến, Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy đi mời tất cả Tỷ-kheo sống ở gần Vesàli tụ họp tại giảng đường này.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn, đi mời tất cả vị
Tỷ-kheo sống ở gần Vesàli tụ họp tại giảng đường,
rồi đi đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và đứng một
bên. Sau khi đứng một bên, tôn giả Ananda bạch Thế
Tôn:

- Bạch Thế Tôn, chúng Tỷ-kheo đã tụ họp. Bạch Thế Tôn, Ngài hãy làm những gì Ngài nghĩ là hợp thời.

SANH                                            327

50. Thế Tôn liền đi đến giảng đường và ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tôn nói với các vị Tỷ- kheo:

- Này các Tỷ-kheo, nay những pháp do Ta chứng
ngộ và giảng dạy cho các Ngươi, các Ngươi phải
khéo học hỏi, thực chứng tu tập và truyền rộng để
phạm hạnh được trường tồn, vĩnh cửu, vì hạnh
phúc cho chúng sanh, vì an lạc cho chúng sanh, vì
lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh
phúc, vì an lạc cho loài Trời và loài Người.

 Này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp do Ta chứng
ngộ và giảng dạy, các Ngươi phải khéo học hỏi,
thực chứng, tu tập và truyền rộng để cho phạm
hạnh được trường tồn, vĩnh cửu, vì hạnh phúc cho
chúng sanh, vì an lạc cho chúng sanh, vì lòng
thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì
an lạc cho loài Trời và loài Người?

Chính là Bốn Niệm xứ, Bốn Chánh cần, Bốn Thần
túc, Năm Căn, Năm Lực, Bảy Bồ-đề phần, Tám
Thánh đạo phần. Này các Tỷ-kheo, chính những
pháp này do Ta chứng ngộ và giảng dạy, mà các
Ngươi phải khéo học hỏi, thực chứng, tu tập và
truyền rộng để phạm hạnh được trường tồn, vĩnh
cửu, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương

SANH                                               328

tưởng của đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho loài Trời và loài Người.

51. Rồi Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, đây là lời Ta nhắn nhủ các
Ngươi. Các hành là vô thường. Hãy tinh tấn lên
để tự giải thoát, không lâu Như Lai sẽ diệt độ. Sau
ba tháng bắt đầu từ hôm nay, Như Lai sẽ diệt độ.

Đó là lời Thế Tôn dạy. Sau khi nói vậy, Thiện Thệ lại nói thêm:

Ta đã già, dư mạng chẳng còn bao,
Từ biệt các Ngươi, Ta đi một mình.
Tự mình làm sở y cho chính mình,
Hãy tinh tấn, chánh niệm, giữ giới
luật,
Nhiếp thúc ý chí, bảo hộ tự tâm.
Ai tinh tấn trong pháp và luật này
Sẽ diệt sanh tử, chấm dứt khổ đau.

IV

1. Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng đắp y, đem theo y bát, vào Vesàli để khất thực. Sau khi khất thực ở Vesàli, ăn xong và trên đường khất thực trở về, Thế Tôn

SANH                                              329

nhìn Vesàli với cái nhìn của con voi chúa rồi nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, lần này là lần cuối cùng, Như Lai nhìn Vesàli. Này Ananda, chúng ta hãy đi đến làng Bhandagàma.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn . Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Bhandagàma. Tại đây, Thế Tôn ở tại Bhandagàma.

2. Rồi Thế Tôn nói với Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ,
không chứng đạt bốn Pháp mà Ta và các Ngươi
lâu đời phải trôi lăn trong biển sanh tử. Thế nào
là bốn?

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ
không chứng đạt Thánh Giới mà Ta và các
Ngươi lâu đời phải trôi lăn trong biển sanh
tử.

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ, không chứng đạt Thánh Định mà Ta và các Ngươi lâu đời phải trôi lăn trong biển sanh tử.

SANH                                              330

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ, không chứng đạt Thánh Tuệ mà Ta và các Ngươi lâu đời phải trôi lăn trong biển sanh tử.

- Này các Tỷ-kheo, chính vì không giác ngộ,
không chứng đạt Thánh giải thoát mà Ta và
các Ngươi lâu đời phải trôi lăn trong biển sanh
tử.

Này các Tỷ-kheo, khi Thánh Giới được giác ngộ,
được chứng đạt; khi Thánh Định được giác ngộ,
được chứng đạt; khi Thánh Tuệ được giác ngộ, được
chứng đạt; khi Thánh giải thoát được giác ngộ, được
chứng đạt, thời tham ái một đời sống tương lai
được trừ diệt, những gì đưa đến một đời sống mới
được dứt sạch, nay không còn một đời sống nào
nữa.

3. Đó là lời Thế Tôn dạy. Sau khi nói vậy, Thiện Thệ lại nói thêm:

Giới, Định, Tuệ và Giải thoát vô
thượng
Gotama danh xưng đã chứng ngộ.
Đấng Giác Ngộ giảng pháp chúng
Tỷ-kheo.
Đạo Sư diệt khổ, pháp nhãn, tịnh

SANH                                              331

lạc.

4. Trong thời gian Thế Tôn ở tại Bhandagàma, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-kheo:

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ, Định cùng tu
với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng
tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tâm
cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát hoàn toàn các
món lậu hoặc, tức là dục lậu, hữu lậu (tri kiến lậu),
vô minh lậu.

5. Rồi Thế Tôn, sau khi ở Bhandagàma cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, liền nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Hatthigam... Ambagama...   Jambugama...,   hãy   đi    đến Bhoganagara.

6. - Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng đáp Thế Tôn. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Bhoganagara.

7. Tại đây, Thế Tôn ở Bhoganagara tại đền Ananda, Ngài nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng bốn Đại giáo pháp,

SANH                                               332

hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Các Tỷ-kheo ấy vâng lời Thế Tôn, Thế Tôn giảng như sau:

8. - Này các Tỷ-kheo, có thể có Tỷ-kheo nói: "Này
Hiển giả, tôi tự thân nghe từ miệng Thế Tôn, tự
thân lãnh thọ, như vậy là Pháp, như vậy là Luật, như
vậy là lời dạy của vị Đạo Sư".

 Này các Tỷ-kheo, các Ngươi không nên tán
thán, không nên hủy báng lời nói của Tỷ-kheo
ấy. Không tán thán, không hủy báng, mỗi mỗi
chữ, mỗi mỗi câu, cần phải được học hỏi kỹ
lưỡng và đem so sánh với Kinh, đem đối chiếu
với Luật.

 Khi đem so sanh với Kinh, đối chiếu với Luật,
nếu chúng không phù hợp với Kinh, không
tương ứng với Luật thời các Ngươi có thể kết
luận: "Chắc chắn những lời này không phải là
lời Thế Tôn, và Tỷ-kheo ấy đã thọ giáo sai
lầm". Và này các Tỷ kheo, các Ngươi hãy từ bỏ
chúng.

 Khi đem so sánh với Kinh, đem đối chiếu với

SANH                                              333

Luật và nếu chúng phù hợp với Kinh, tương
ứng với Luật, thời các Ngươi có thể kết luận:
"Chắc chắn những lời này phải là lời dạy của
Thế Tôn và Tỷ-kheo ấy đã thọ giáo chơn
chánh". Này các Tỷ-kheo, như vậy là Đại giáo
pháp thứ nhất, các Ngươi hãy thọ trì.

9. Này các Tỷ-kheo, nếu có Tỷ-kheo nói: "Tại trú xứ
kia, có Tăng chúng ở với các vị Thượng tọa, với các
Thủ chúng. Tôi tự thân nghe từ miệng Tăng
chúng, tự thân lãnh thọ, như vậy là Pháp, như vậy
là Luật, như vậy là lời dạy của vị Đạo Sư".

- Này các Tỷ-kheo, các Ngươi không nên tán
thán, không nên hủy báng lời nói của Tỷ-kheo
ấy. Không tán thán, không hủy báng, mỗi mỗi
chữ, mỗi mỗi câu, phải được học hỏi kỹ lưỡng
và đem so sánh với Kinh, đem đối chiếu với
Luật.

- Khi đem so sánh với Kinh, đối chiếu với Luật,
và nếu chúng không phù hợp với Kinh, không
tương ứng với Luật thời các Ngươi có thể kết
luận: "Chắc chắn những lời này không phải là
lời Thế Tôn, và Tỷ-kheo ấy đã thọ giáo sai
lầm". Và này các Tỷ-kheo, các Ngươi hãy từ
bỏ chúng.

SANH                                             334

- Khi đem so sánh với Kinh, đem đối chiếu với
Luật và nếu chúng phù hợp với Kinh, tương
ứng với luật, thời các ngươi có thể kết luận:
"Chắc chắn những lời này phải là lời dạy của
Thế Tôn, và Tỷ-kheo ấy đã thọ giáo chơn
chánh". Này các Tỷ-kheo, như vậy là Đại giáo
pháp thứ hai, các Ngươi hãy thọ trì.

10. Này các Tỷ-kheo, có thể có vị Tỷ-kheo nói: "Tại
trú xứ kia có nhiều Tỷ-kheo Thượng tọa ở, những
vị này là bậc đa văn, gìn giữ truyền thống, trì pháp,
trì luật, trì pháp yếu. Tôi tự thân nghe từ miệng
những vị Thượng tọa ấy, tự thân lãnh thọ, như vậy
là Pháp, như vậy là Luật, như vậy là lời dạy của vị
Đạo Sư".

- Này các Tỷ-kheo, các Ngươi không nên tán
thán, không nên hủy báng lời nói của Tỷ-kheo
ấy. Không tán thán, không hủy báng, mỗi mỗi
chữ, mỗi mỗi câu, phải được học hỏi kỹ lưỡng
và đem so sánh với Kinh, đem đối chiếu với
Luật.

- Khi đem so sánh với Kinh, đối chiếu với Luật,
và nếu không phù hợp với Kinh, không tương
ứng với Luật thời các ngươi có thể kết luận:
"Chắc chắn những lời này không phải là lời

SANH                                               335

Thế Tôn và Tỷ-kheo ấy đã thọ giáo sai lầm". Và này các Tỷ-kheo, các Ngươi hãy từ bỏ chúng.

- Khi đem so sánh với Kinh, đem đối chiếu với
Luật, và nếu chúng phù hợp với Kinh, tương
ứng với Luật, thời các Ngươi có thể kết luận:
"Chắc chắn những lời ấy phải là lời dạy của
Thế Tôn và Tỷ-kheo ấy đã thọ giáo chơn
chánh". Này các Tỷ-kheo, như vậy là Đại giáo
pháp thứ ba, các Ngươi hãy thọ trì.

11. Này các Tỷ-kheo, có thể có Tỷ-kheo nói: "Tại trú
xứ kia, có một vị Thượng tọa, vị này là bậc đa văn,
gìn giữ truyền thống, trì pháp, trì luật, trì pháp yếu.
Tôi tự thân nghe từ Thượng tọa, tự thân lãnh thọ;
như vậy là Pháp, như vậy là Luật, như vậy là lời dạy
của vị Đạo Sư".

- Này các Tỷ-kheo, các Ngươi không nên tán
thán, không nên hủy báng lời nói của Tỷ-kheo
ấy. Không tán thán, không hủy báng, mỗi mỗi
chữ, mỗi mỗi câu, cần phải được học hỏi kỹ
lưỡng và đem so sánh với Kinh, đối chiếu với
Luật.

- Khi đem so sánh với Kinh, đối chiếu với Luật,

SANH                                                 336

và nếu chúng không phù hợp với Kinh, không
tương ứng với Luật, thời các ngươi có thể kết
luận: "Chắc chắn những lời này không phải là
lời của Thế Tôn, và Tỷ-kheo ấy đã thọ giáo sai
lầm". Và này các Tỷ-kheo, các Ngươi hãy từ
bỏ chúng.

- Khi đem so sánh với Kinh, đem đối chiếu với
Luật, và nếu chúng phù hợp với Kinh, tương
ứng với Luật, thời các ngươi có thể kết luận:
"Chắc chắn những lời ấy phải là lời dạy của
Thế Tôn và Tỷ-kheo ấy đã thọ giáo chơn
chánh". Này các Tỷ-kheo, như vậy là Đại giáo
pháp thứ tư, các Ngươi hãy thọ trì.

Này các Tỷ-kheo, bốn đại giáo pháp này, các Ngươi hãy thọ trì.

12. Trong khi Thế Tôn ở tại Bhoganagara, pháp thoại này được giảng cho chúng Tỷ-kheo:

- Đây là Giới, đây là Định, đây là Tuệ, Định cùng tu với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn.

Tuệ cùng tu với Định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích
lớn. Tâm cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát hoàn
toàn các món lậu hoặc, tức là dục lậu, hữu lậu (tri
kiến lậu), vô minh lậu.

SANH                                              337

13. Rồi Thế Tôn, sau khi ở tại Bhoganagara cho đến khi Ngài xem là vừa đủ, liền bảo tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta sẽ đi đến Pàvà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.

Và Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến Pàvà, tại vườn xoài của Cunda, một người thợ sắt.

14. Thợ sắt Cunda nghe: "Nay Thế Tôn đã đến Pàvà
và hiện đang ở trong vườn xoài của ta". Rồi thợ sắt
Cunda đến tại chỗ Thế Tôn, khi đến xong liền đảnh
lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Và Thế Tôn thuyết
pháp cho thợ sắt Cunda đang ngồi một bên, khích lệ,
làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ.

15. Và thợ sắt Cunda, sau khi được Thế Tôn thuyết
pháp, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoa hỷ,
liền bạch Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn
nhận lời mời của con ngày mai đến dùng cơm với
chúng Tỷ-kheo". Thế Tôn im lặng nhận lời.

16. Thợ sắt Cunda, sau khi biết Thế Tôn đã nhận lời, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Ngài, thân phía hữu hướng về Ngài và từ biệt.

SANH                                              338

17. Và thợ sắt Cunda, sau khi đêm đã mãn, liền cho
sửa soạn tại nhà các món ăn thượng vị, loại cứng và
loại mềm và nhiều thứ Sùkara-maddave (một loại
mộc nhĩ), và báo tin cho Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn,
giờ đã đến, cơm đã sẵn sàng".

18. Và Thế Tôn buổi sáng đắp y, mang theo y bát,
cùng với chúng Tỷ-kheo đến nhà thợ sắt Cunda, khi
đến xong liền ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi
ngồi. Thế Tôn nói với thợ sắt Cunda:

- Này Cunda, loại mộc nhĩ đã soạn sẵn, hãy dọn cho ta. Còn các món ăn khác đã soạn sẵn, loại cứng và loại mềm, hãy dọn cho chúng Tỷ-kheo.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Thợ sắt Cunda vâng lời Thế Tôn, dọn cho Thế Tôn các món mộc nhĩ đã soạn sẵn, và dọn cho chúng Tỷ- kheo các món ăn khác, loại cứng và loại mềm.

19. Rồi Thế Tôn nói với thợ sắt Cunda:

- Này Cunda, món ăn mộc nhĩ còn lại, Ngươi hãy
đem chôn vào một lỗ. Này Cunda, Ta không thấy
một ai ở cõi Trời, cõi Người, ở Ma giới, ở Phạm
thiên giới, không một người nào trong chúng Sa-
môn và chúng Bà-la-môn, giữa những Thiên,

SANH                                             339

Nhân, ăn món mộc nhĩ này mà có thể tiêu hóa được, trừ Như Lai.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Thợ sắt Cunda vâng theo Thế Tôn, đem chôn món ăn
mộc nhĩ còn lại vào một lỗ, đi đến chỗ Thế Tôn, đảnh
lễ Ngài và ngồi xuống một bên. Rồi Thế Tôn thuyết
pháp cho thợ sắt Cunda đang ngồi xuống một bên,
khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ rồi
từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

20. Sau khi dùng cơm của thợ sắt Cunda, Thế Tôn
bị nhiễm bệnh nặng, bệnh lỵ huyết, đau đớn gần
như đến chết, và Thế Tôn chánh niệm tĩnh giác,
nhẫn nại, chịu đựng cơn bệnh.

Rồi Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi đến Kusinàra.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.

Tôi nghe: Sau khi dùng cơm tại nhà thợ sắt Cunda. Cơn bệnh khốc liệt bỗng khởi lên, gần

SANH                                              340

như chết đến nơi.
Sau khi cùng món ăn loại mộc nhĩ.
Kịch bệnh khởi lên nơi bậc Đạo Sư.
Điều phục bệnh hoạn, Thế Tôn dạy rằng:
"Ta đi đến thành Kusinàra".

21. Rồi Thế Tôn bước xuống đường, đến một gốc cây và nói với Tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy xếp tư áo Sanghàti. Ta cảm thấy mệt mỏi và muốn ngồi nghỉ, này Ananda.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn và xếp tư áo Sanghàti lại.

22. Thế Tôn ngồi trên chỗ đã soạn sẵn, và nói với Tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy đem nước cho Ta. Này Ananda, Ta nay đang khát và muốn uống nước.

Khi được nói vậy, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, vừa mới có khoảng năm trăm cỗ xe chạy qua. Do bánh xe khuấy lên, nước trở thành nông

SANH                                             341

cạn, khuấy động và vẩn đục. Bạch Thế Tôn, sông
Kakutthà không xa ở đây, nước thuần tịnh, dễ chịu,
mát mẻ, trong sáng, dễ đến và khả ái. Tại đó, Thế
Tôn có thể uống nước và làm dịu mát chân tay.

23. Lần thứ hai, Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy đem nước uống cho Ta. Này Ananda, Ta nay đang khát và muốn uống nước.

Lần thứ hai tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, vừa mới có khoảng năm trăm cỗ xe chạy qua. Do bánh xe khuấy lên, nước trở thành nông cạn, khuấy động và vẩn đục. Bạch Thế Tôn, sông Kakutthà không xa ở đây, nước thuần tịnh, dễ chịu, mát mẻ, trong sáng, dễ đến và khả ái. Tại đó, Thế Tôn có thể uống nước và làm dịu mát chân tay.

24. Lần thứ ba, Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy đem nước uống cho Ta. Này Ananda, Ta nay đang khát và muốn uống nước.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn, lấy bát và đi đến con sông nhỏ. Con sông đang chảy nông cạn,

SANH                                               342

khuấy động và vẩn đục, khi tôn giả Ananda đến, liền trở thành trong trẻo, sáng lặng, không vẩn đục.

25. Tôn giả Ananda tự nghĩ: "Thật kỳ diệu thay, thật hy hữu thay thần túc và uy lực của Như Lai. Con sông nhỏ đang chảy nông cạn, khuấy động và vẩn đục này, khi ta đến, liền trở thành trong trẻo, sáng lặng và không vẩn đục". Sau khi dùng bát lấy nước, tôn giả Ananda đến chỗ Thế Tôn và bạch với Ngài:

- Bạch Thế Tôn, thật là kỳ diệu! Bạch Thế Tôn thật
là hy hữu. Bạch Thế Tôn, con sông nhỏ đang chảy
nông cạn, khuấy động và vẩn đục này, khi con đến,
liền trở thành trong trẻo, sáng lặng và không vẩn đục.
Xin thỉnh Thế Tôn dùng nước. Xin thỉnh Thiện Thệ
dùng nước!

Và Thế Tôn uống nước.

26. Lúc bấy giờ, Pukkusa, dòng họ Mallà, đệ tử của ngài Alàra Kàlàma đang đi trên con đường từ Kusinàra đến Pàvà.

Pukkusa, dòng họ Mallà thấy Thế Tôn ngồi dưới
gốc cây, liền đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi
xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên,
Pukkusa, dòng họ Mallà, bạch Thế Tôn:

SANH                                                343

- Bạch Thế Tôn, thật là kỳ diệu, bạch Thế Tôn thật là hy hữu, trạng thái trầm tĩnh của một vị xuất gia!

27. Bạch Thế Tôn, thuở xưa, ngài Alàra Kàlàma
đang đi trên đường. Rồi ngài bước xuống đường và
ngồi xuống một gốc cây, không xa con đường để
nghỉ trưa. Bạch Thế Tôn, lúc ấy có khoảng năm trăm
cỗ xe đi ngang qua gần ngài Alàra Kàlàma. Bạch Thế
Tôn, có một người đi theo sau lưng đoàn xe ấy, đễn
chỗ ngài Alàra Kàlàma và nói với ngài:

- "Tôn giả có thấy khoảng năm trăm cỗ xe vừa đi qua không?"

- "Này Hiền giả, ta không thấy".

- "Tôn giả có nghe tiếng không?"

- "Này Hiền giả, ta không nghe tiếng".

- "Có phải Tôn giả đang ngủ không?"

- "Này Hiền giả, không phải ta đang ngủ".

- "Vậy có phải Tôn giả đang thức tỉnh?"

- "Này Hiển giả, ta đang thức tỉnh".

SANH                                              344

- "Tôn giả đang thức tỉnh nhưng không thấy khoảng
năm trăm cỗ xe vừa đi ngang qua gần một bên, cũng
không nghe thấy tiếng. Bạch Tôn giả, cái áo của Tôn
giả cũng bị lấm bụi".

- "Này Hiền giả, phải, áo ta bị lấm bụi".

Bạch Thế Tôn, người ấy liền tự nghĩ: "Thật là kỳ
diệu, thật là hy hữu sự trầm tĩnh của vị xuất gia.
Trong khi giác tỉnh, còn thức nhưng không thấy năm
trăm cỗ xe vừa đi ngang qua gần một bên, cũng
không nghe tiếng". Sau khi tỏ sự thâm tín đối với
ngài Alàra Kàlàma, vị ấy từ biệt.

28. - Này Pukkusa, nhà ngươi nghĩ thế nào? Cái gì
khó làm hơn, cái gì khó thực hiện hơn? Một người
trong khi giác tỉnh, còn thức mà không thấy năm
trăm cỗ xe vừa đi ngang qua gần một bên, cũng
không nghe tiếng. Hay một người đang giác tỉnh,
còn thức, trong khi trời đang mưa, mưa tầm tả ào
ào, trong khi điện quang chớp lòa, sấm sét vang
động, mà không thấy, cũng không nghe tiếng?

29. - Bạch Thế Tôn, nói gì đến năm trăm cỗ xe này, cho đến hoặc sáu trăm, hoặc bảy trăm, hoặc tám trăm, hoặc chín trăm, hoặc một ngàn, cho đến trăm ngàn cỗ xe, cũng không thể so sánh được. Thật khó làm hơn, khó thực hiện hơn, một người đang giác

SANH                                             345

tỉnh, còn thức, trong khi trời đang mưa, mưa tầm tả ào ào, trong khi điện quang chớp lòa, sấm sét vang động, mà không thấy cũng không nghe tiếng.

30. - Này Pukkusa, một thời, Ta ở Atumà, tại nhà
đập lúa. Lúc bấy giờ trời mưa, mưa tầm tả ào ào,
điện quang chớp lòa, sấm sét vang động, có hai anh
em nông phu, và bốn con bò đực bị sét đánh chết.
Này Pukkusa, một số đông người từ Atumà đi ra đến
tại chỗ hai anh em nông phu và bốn con bò đực bị sét
đánh chết...

31. Này Pukkusa, lúc bấy giờ Ta từ nhà đập lúa đi ra
và đi qua đi lại ngoài trời, trước cửa nhà đập lúa, Này
Pukkusa, có một người từ nơi đám đông ấy đi ra, đến
chờ Ta, đảnh lễ và đứng một bên. Và Ta nói với
người ấy đang đứng một bên:

32: - "Này Hiền giả, vì sao có số đông người tụ họp như vậy?"

- Bạch Thế Tôn vừa rồi trời đang mưa, mưa tầm tả
ào ào, điện quang chớp lòa, sấm sét vang động, có
hai anh em nông phu, và bốn con bò đực bị sét đánh
chết. Do vậy mà có số đông người ấy tụ họp tại đây.
Bạch Thế Tôn, lúc ấy Ngài ở tại chỗ nào?"

- "Này Hiền giả, lúc ấy Ta ở tại đây".

SANH                                                 346

- "Bạch Thế Tôn, Ngài không thấy gì cả sao?"

- "Này Hiền giả, Ta không thấy gì".

- "Bạch Thế Tôn, Ngài không nghe tiếng gì cả sao?"

- "Này Hiền giả, Ta không nghe tiếng gì".

- "Bạch Thế Tôn, có phải Ngài đang ngủ, phải không?"

- "Này Hiền giả, không phải ta đang ngủ".

- "Bạch Thế Tôn, có phải Ngài đang tỉnh thức phải không?"

- "Này Hiền giả, phải".

- "Bạch Thế Tôn, Ngài đang tỉnh thức, nhưng trong
khi trời mưa, mưa tầm tả ào ào, điện quang chớp lòa,
sấm sét vang động, có hai anh em nông phu và bốn
con bò đực bị sét đánh chết, nhưng Ngài không thấy,
cũng không nghe gì".

- Này Hiền giả, phải như vậy".

33. Này Pukkusa, người ấy liền tự nghĩ: "Thật là kỳ diệu, thật là hy hữu sự trầm lặng của vị xuất gia, khi

SANH                                                347

thức tỉnh, dầu có mưa tầm tả ào ào, điện quang chói
lòa, sấm sét vang động, có hai anh em nông phu và
bốn con bò đực bị sét đánh chết mà không thấy gì,
không nghe gì hết". Sau khi nói lên lòng tin tưởng ở
nơi Ta, người ấy đảnh lễ Ta, thân phía hữu hướng về
phía Ta và từ biệt.

34. Khi được nói vậy, Pukkusa, dòng họ Mallà bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, sự tin tưởng của con đối với ngài Alàra Kàlàma, nay con đem rải rắc trước luồng gió lớn, nay con đem thả trôi vào dòng nước cuốn.

- Kỳ diệu thay, bạch Thế Tôn! Hy hữu thay bạch Thế
Tôn! Bạch Thế Tôn, như người dựng đứng lại những
gì bị quăng xuống, phơi bày ra những gì bị che kín,
chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào
trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc.
Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều
phương tiện trình bày. Bạch Thế Tôn, con xin quy y
Thế Tôn, quy y Pháp và Tỷ-kheo Tăng. Mong Thế
Tôn nhận con làm đệ tử, từ nay trở đi cho đến mạng
chung, con trọn đời quy ngưỡng.

35. Rồi Pukkusa, dòng họ Mallà nói với một người khác: "Này bạn, hãy đem đến một cặp áo màu kim sắc, vàng chói và sẵn sàng để mặc". - "Tôn giả, xin

SANH                                              348

vâng". Người ấy vâng lời Pukkusa, dòng họ Mallà và đem đến một cặp áo màu kim sắc, vàng chói và sẵn sàng để mặc.

Rồi Pukkusa, dòng họ Mallà đem dâng một cặp áo màu kim sắc, vàng chói và sẵn sàng để mặc ấy cho Thế Tôn và nói:

- Bạch Thế Tôn, cặp áo màu kim sắc, vàng chói và sẵn sàng để mặc. Mong Thế Tôn vì thương xót con mà thâu nhận cho.

- Này Pukkusa, hãy đắp cho Ta một áo và đắp cho Ananda một áo.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Pukkusa, dòng họ Mallà vân lời Thế Tôn, đắp một áo cho Ngài và đắp một áo cho tôn giả Ananda.

36. Rồi Thế Tôn thuyết pháp cho Pukkusa, người
dòng họ Mallà, khích lệ, làm cho phấn khởi, khiến
tâm hoan hỷ. Và Pukkusa, người dòng họ Mallà, sau
khi được Thế Tôn thuyết pháp, khích lệ, làm cho
phấn khởi, khiến tâm hoan hỷ, liền từ chỗ ngồi đứng
dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Thế
Tôn và từ biệt.

SANH                                             349

37. Khi Pukkusa, dòng họ Mallà đi chưa được bao
lâu, tôn giả Ananda đem cặp áo màu kim sắc, vàng
chói và sẵn sàng để mặc này đặt trên thân Thế Tôn,
và khi cặp áo này được đặt trên thân Thế Tôn, màu
sắc sáng chói của áo như bị lu mờ đi. Và Tôn giả
Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, thật là kỳ diệu, bạch Thế Tôn thật là hy hữu, sự thanh tịnh và sáng chói màu da của Như Lai! Bạch Thế Tôn, khi con đặt trên thân Thế Tôn, cặp áo màu kim sắc vàng chói và sẵn sàng để mặc này, màu sắc sáng chói của áo như bị lu mờ đi.

- Thật vậy, này Ananda. Này Ananda, có hai trường hợp, màu da của Như Lai hết sức thanh tịnh và sáng chói. Thế nào là hai?

 Này Ananda, trong đêm Như Lai chứng vô thượng Chánh Đẳng Giác

 Và trong đêm Như Lai sắp diệt độ, nhập Niết- bàn giới, không còn dư y sanh tử nữa.

Này Ananda, đó là hai trường hợp, màu da của Như Lai hết sức thanh tịnh và sáng chói.

38. Này Ananda, hôm nay khi canh cuối cùng đã mãn, tại Upavattana ở Kusinàrà, trong rừng Sàla

SANH                                              350

của dòng họ Mallà, giữa hai cây sàla song thọ, Như Lai sẽ diệt độ. Này Ananda, chúng ta hãy đi đến sông Kakutthà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn:

Cặp áo kim sắc này.
Pukkusa mang đến.
Đắp áo kim sắc này,
Da Đạo Sư sáng chói.

39. Rồi Thế Tôn cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến
con sông Kakutthà, xuống sông tắm và uống nước
rồi lội qua bờ bên kia, đi đến rừng xoài và tại đây,
nói với đại đức Cundaka:

- Này Cundaka, hãy xếp áo Sanghàti làm bốn cho Ta. Này Cundaka, Ta nay mệt mỏi, muốn nằm nghỉ.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Đại đức Cundaka vâng lời Thế Tôn và xếp áo Sanghàti làm bốn.

40. Rồi Thế Tôn nằm xuống phía hông bên mặt như dáng điệu con sư tử, hai chân để trên nhau, chánh

SANH                                              351

niệm, tỉnh giác, suy tư, với ý niệm ngồi dậy lại khi phải thời. Và đại đức Cundaka ngồi phía trước Thế Tôn.

41. Đức Phật tự đi đến
Con sông Kakutthà.
Con sông chảy trong sáng.
Mát lạnh và thanh tịnh.
Vị Đạo Sư mỏi mệt
Đi dần xuống mé sông.
Như Lai đấng Vô Thượng
Ngự trị ở trên đời
Tắm xong, uống nước xong,
Lội qua bên kia sông.
Bậc Đạo Sư đi trước,
Giữa Tăng chúng Tỷ-kheo,
Vừa đi vừa diễn giảng.
Chánh pháp thật vi diệu.
Rồi bậc Đại Sĩ đến,
Tại khu vực rừng xoài.
Cho gọi vị Tỷ-kheo,
Tên họ Cundaka:
"Hãy gấp tư áo lại,
Trải áo cho ta nằm.
Nghe dạy, Cundaka
Lập tức vâng lời dạy,
Gấp tư và trải áo,

SANH                                              352

Một cách thật mau lẹ.
Bậc Đạo Sư nằm xuống
Thân mình thật mệt mỏi.
Tại đây Cundaka,
Ngồi ngay phía trước mặt.

42. Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:
- Này Ananda, rất có thể có người làm cho thợ
sắt Cunda hối hận: "Này Hiền giả Cunda, thật không
lợi ích gì cho Ngươi, thật là tai hại cho Ngươi, vì Như
Lai dùng bữa ăn cuối cùng từ Ngươi cúng dường và
nhập diệt".
Này Ananda, cần phải làm tiêu tan sự hối hận
ấy của thợ sắt Cunda:          "Này Hiền giả, thật là
công đức cho bạn, vì được Như Lai dùng bữa ăn cuối
cùng từ bạn cúng dường, và nhập diệt.
Này Hiền giả Cunda, tôi tự thân nghe, tự thân
lãnh thọ lời nói này của Thế Tôn: "Có hai sự cúng
dường ăn uống đồng một quả báo, đồng một dị thục
quả, quả báo lớn hơn, lợi ích hơn các sự cúng dường
ăn uống khác? Thế nào là hai?
- Một là bữa ăn trước khi Như Lai chứng vô
thượng Chánh Đẳng Chánh Giác,
- Hai là bữa ăn trước khi Như Lai diệt độ Niết-
bàn giới, không còn di hưởng sanh tử.
Hai bữa ăn này đồng một quả báo, đồng một dị
thục quả, quả báo lớn hơn, lợi ích hơn các sự cúng

SANH                                                 353

dường ăn uống khác.
- Nhờ hành động này, đại đức Cunda sẽ được
hưởng tuổi thọ;
- Nhờ hành động này, đại đức Cunda sẽ được
hưởng sắc đẹp;
- Nhờ hành động này, đại đức Cunda sẽ được
hưởng an lạc;
- Nhờ hành động này, đại đức Cunda sẽ được
hưởng danh tiếng;
- Nhờ hành động này, đại đức Cunda sẽ được
hưởng cõi trời,
- Nhờ hành động này, đại đức Cunda sẽ được
hưởng uy quyền".
Này Ananda, cần phải làm cho thợ sắt Cunda tiêu tan

hối hận.

43. Rồi Thế Tôn, sau khi hiểu ý nghĩa này, liền thốt

lời cảm khái như sau:

Công đức người bố thí,
Luôn luôn được tăng trưởng,
Trừ được tâm hận thù.
Không chất chứa, chế ngự,
Kẻ chí thiện từ bỏ.

SANH                                              354

Mọi ác hạnh bất thiện, Diệt trừ tham, sân, si. Tâm giải thoát thanh tịnh.

-------------------------------------------------------------- ------- V

1. Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:

- Này Ananda, chúng ta hãy đi qua bờ bên kia sông Hirannavati, đến ở Kusinàrà - Upavatama - rừng Sàlà của dòng họ Màllà.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.

Rồi Thế Tôn, cùng với đại chúng Tỷ-kheo đi đến bên
kia sông Hirannavati, tại Kusinàrà Upavattana, rừng
Sàlà của dòng họ Mallà, khi đi đến nơi liền nói với
Tôn giả Ananda:

- Này Ananda, hãy trải chỗ nằm, đầu hướng về phía Bắc giữa hai cây sàlà song thọ: này Ananda, Ta nay mệt mỏi, muốn nằm nghỉ.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

SANH                                                        355

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn, trải chỗ nằm, đầu
hướng về phía Bắc giữa hai cây sàlà song thọ. Và
Thế Tôn nằm xuống, về phía hông bên phải, như
dáng nằm con sư tử, hai chân để lên nhau chánh niệm
và giác tỉnh.

2. Lúc bấy giờ, cây sàlà song thọ trổ hoa trái mùa, tràn đầy cành lá.

- Những đóa hoa này rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài.

- Những thiên hoa Mandàrava từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài.

- Bột trời chiên đàn từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường Ngài,

- Nhạc trời trên hư không trổi dậy để cúng dường Như Lai.

- Thiên ca trên hư không vang lên để cúng dường Như Lai.

3. Rồi Như Lai nói với tôn giả Ananda:

SANH                                              356

- Này Ananada, các cây sàlà song thọ tự nhiên trổ hoa trái mùa tràn đầy cành lá, những đóa hoa này rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường. Những thiên hoa Mandàrava từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường. Bột trời chiên đàn từ trên hư không rơi xuống, rơi lên, gieo khắp và tung vãi trên thân Như Lai để cúng dường. Nhạc trời trên hư không trổi dậy để cúng dường Như Lai. Thiên ca trên hư không vang lên để cúng dường Như Lai.

 Nhưng, này Ananda, như vậy không phải kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ, cúng dường hay lễ kính Như Lai.

 Này Ananda, nếu có Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ni, cư
sĩ nam hay cư sĩ nữ nào thành tựu Chánh
pháp và Tùy pháp, sống chơn chánh trong
Chánh pháp, hành trì đúng Chánh pháp,
thời người ấy kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ,
cúng dường Như Lai với sự cúng dường tối
thượng.

 Do vậy, này Ananda, hãy thành tựu Chánh
pháp và Tùy pháp, sống chơn chánh trong
Chánh pháp và hành trì đúng Chánh pháp.
Này Ananda, các Người phải học tập như vậy.

SANH                                              357

4. Lúc bấy giờ, tôn giả Upavàna đứng trước mặt Thế
Tôn và quạt Ngài. Thế Tôn liền quở trách tôn giả
Upavàna: "Này Tỷ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có
đứng trước mặt Ta."

Tôn giả Ananda, liền tự suy nghĩ: "Đại đức Upavàna
này là thị giả sống gần và hầu cận Thế Tôn đã lâu
ngày. Nay Thế Tôn trong giờ phút cuối cùng lại quở
trách đại đức Upavàna: "Này Tỷ-kheo, hãy đứng một
bên, chớ có đứng trước mặt Ta". Do nhơn gì, do
duyên gì, Thế Tôn quở trách đại đức Upavàna: "Này
Tỷ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt
ta"?

5. Rồi tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Đại đức Upavàna này là thị giả, sống gần và hầu
cận Thế Tôn đã lâu ngày. Nay Thế Tôn trong giờ
phút cuối cùng lại quở trách đại đức Upavàna: "Này
Tỷ-kheo, hãy đứng một bên, chớ có đứng trước mặt
Ta." Do nhơn gì, do duyên gì, Thế Tôn quở trách đại
đức Upavàna: "Này Tỷ-kheo hãy đứng một bên, chớ
có đứng trước mặt Ta"?

- Này Ananda, rất đông các vị Thiên thần ở mười
phương thế giới tụ hội để chiêm ngưỡng Như Lai.
Này Ananda, cho đến mười hai do tuần xung quanh
Kusinàrà, Upavattana, rừng Sàlà thuộc dòng họ

SANH                                             358

Mallà, không có một chỗ nào, nhỏ cho đến đầu một sợi tóc có thể chích được mà không đầy những Thiên thần có uy lực tụ họp.

Này Ananda, các vị Thiên Thần đang than phiền:
"Chúng ta từ rất xa đến chiêm ngưỡng Như Lai. Thật
rất là hy hữu, các Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác xuất hiện ở đời, và tối hôm nay, trong
canh cuối cùng, Như Lai sẽ nhập diệt. Và nay Tỷ-
kheo có oai lực này lại đứng ngang trước Thế Tôn,
khiến chúng ta không thể chiêm ngưỡng Như Lai
trong giờ phút cuối cùng". Này Ananda, các chư
Thiên than phiền như vậy.

6. - Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đang nghĩ đến hạng chư Thiên nào?

- Này Ananda, có hạng chư Thiên ở trên hư không
nhưng có tâm tư thế tục, những vị này khóc than,
với đầu bù tóc rối, khóc than với cánh tay duỗi
cao, khóc than thân bổ nhoài dưới đất, lăn lộn qua
lại: "Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ
nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên
đời quá sớm".

- Này Ananda, có hạng Thiên thần ở trên đất với tâm tư thế tục những vị này khóc than với đầu bù

SANH                                              359

tóc rối, khóc than với cánh tay duỗi cao, khóc than
thân nằm nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại: "Thế Tôn
nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm,
Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm".

- Có chư Thiên đã diệt trừ ái dục, những vị này bình
thản, tỉnh giác chịu đựng, với tâm suy tư: "Các
hành là vô thường, làm sao sự kiện có thể khác
được?".

7. - Bạch Thế Tôn, thuở trước các Tỷ-kheo sau khi
thọ an cư, từ các địa phương đến chiêm ngưỡng Như
Lai, chúng con được sự lợi ích tiếp kiến, hầu cận
những Tỷ-kheo tu hành điêu luyện. Bạch Thế Tôn,
sau khi Thế Tôn nhập diệt, chúng con sẽ không được
sự lợi ích tiếp kiến, hầu cận những Tỷ-kheo tu
hành điêu luyện.

8. - Này Ananda, có bốn Thánh tích kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính. Thế nào là bốn?

 "Đây là chỗ Như Lai đản sanh" . Này Ananda, đó là Thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.

 "Đây là chỗ Như Lai chứng ngộ vô thượng Chánh Đẳng Giác", này Ananda, đó là Thánh

SANH                                               360

tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.

 "Đây là chỗ Như Lai chuyển Pháp luân vô thượng", này Ananda, đó là Thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.

 "Đây là chỗ Như Lai diệt độ, nhập Vô dư y Niết-bàn", này Ananda, đó là Thánh tích, kẻ thiện tín cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.

Này Ananda, đó là bốn Thánh tích, kẻ thiện tín cư sĩ cần phải chiêm ngưỡng và tôn kính.

Này Ananda, các thiện tín Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ni, cư
sĩ nam, cư si nữ sẽ đến với niềm suy tư: "Đây là chỗ
Như Lai đản sanh", "Đây là chỗ Như Lai chứng ngộ
vô thượng Chánh Đẳng Chánh Giác", "Đây là chỗ
Như Lai chuyển Pháp luân vô thượng", "Đây là chỗ
Như Lai diệt độ, Nhập Vô dư y Niết-bàn".

 Này Ananda, và những ai, trong khi chiêm bái
những Thánh tích mà từ trần với tâm thâm tín
hoan hỷ, thời những vị ấy, sau khi thân hoại mạng
chung sẽ được sanh cõi thiện thú, cảnh giới chư
Thiên.

9. - Bạch Thế Tôn, chúng con phải cư xử với phái nữ

SANH                                              361

như thế nào?

- Này Ananda, chớ có thấy chúng.

- Bạch Thế Tôn, nếu phải thấy chúng, thời phải như thế nào?

- Này Ananda, chớ có nói chuyện với chúng.

- Bạch Thế Tôn, nếu phải nói chuyện với chúng, thời phải như thế nào?

- Này Ananda, phải an trú chánh niệm.

10. - Bạch Thế Tôn, chúng con phải xử sự thân xá- lợi Như Lai như thế nào?

 Này Ananda, các Ngươi đừng có lo lắng vấn đề cung kính thân xá-lợi của Như Lai.

 Này Ananda, các Người hãy nỗ lực, hãy tinh tấn hướng về tự độ, sống không phóng dật, cần mẫn, chuyên hướng về tự độ.

 Này Ananda, có những học giả Sát-đế-lỵ,
những học giả Bà-la-môn, những học giả gia
chủ thâm tín Như Lai, những vị này sẽ lo cho
sự cung kính cúng dường thân xá-lợi của Như

SANH                                             362

Lai.

11. - Bạch Thế Tôn, cần phải xử sự thân Như Lai như thế nào?

- Này Ananda, xử sự thân Chuyển luân Thánh Vương như thế nào, hãy xử sự thân xá-lợi Như Lai như vậy.

- Bạch Thế Tôn, người ta xử sự thân chuyển luân Thánh vương như thế nào?

- Này Ananda, thân của Chuyển luân Thánh
vương được vấn tròn với vải mới.
- Sau khi vấn vải mới xong, lại được vấn thêm
với vải gai bện.
- Sau khi vấn vải gai bệnh, lại vấn thêm với vải
mới, và tiếp tục như vậy cho đến năm trăm lớp
cả hai loại vải.
- Rồi thân được đặt vào trong một hòm dầu bằng
sắt, hòm sắt này được một hòm sắt khác đậy
kín.
- Xong một giàn hỏa gồm mọi loại hương được
xây dựng lên, thân của vị Chuyển luân Thánh
vương được đem thiêu trên giàn hỏa này và tại

SANH                                            363

ngã tư đường, tháp của vị Chuyển luân Thánh
vương được xây dựng lên.
- Này Ananda, đó là pháp táng thân vị Chuyển
luân Thánh vương.

 Này Ananda, pháp táng thân vị Chuyển luân Thánh vương như thế nào, pháp táng thân Thế Tôn cũng như vậy.

 Tháp của Như Lai phải được dựng lên tại ngã tư đường.

 Và những ai đem tại chỗ ấy vòng hoa,
hương, hay hương bột nhiều màu, đảnh lễ
tháp, hay khởi tâm hoan hỷ (khi đứng trước
mặt tháp), thời những người ấy sẽ được lợi
ích, hạnh phúc lâu dài.

12. Này Ananda, bốn hạng người sau này đáng được xây tháp. Thế nào là bốn?

- Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xứng
đáng xây tháp.
- Độc Giác Phật xứng đáng xây tháp.
- Đệ tử Thanh Văn của Như Lai xứng đáng xây
tháp.

SANH                                         364

- Chuyển luân Thánh vương xứng đáng xây tháp.

Này Ananda, vì lý do gì, Như Lai, Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri xứng đáng xây tháp? Này
Ananda, tâm của dân chúng sẽ hoan hỷ khi nghĩ
đến: "Đây là tháp của Thế Tôn, Ứng Cúng, Chánh
Biến Tri. " Do tâm hoan hỷ như vậy, khi thân hoại
mạng chung, chúng sẽ sanh lên thiện thú, cảnh giới
chư Thiên. Này Ananda, vì lý do này, Như Lai, Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri xứng đáng xây tháp.

Này Ananda, vì lý do gì, bậc Độc Giác Phật
xứng đáng xây tháp? Này Ananda, tâm của dân
chúng sẽ hoan hỷ khi nghĩ đến: "Đây là tháp của Thế
Tôn Độc Giác Phật". " Do tâm hoan hỷ như vậy, khi
thân hoại mạng chung, chúng sẽ được sanh thiện thú,
cảnh giới chư Thiên. Này Ananda, vì lý do này, bậc
Độc Giác Phật xứng đáng xây tháp.

Này Ananda, vì lý do gì, đệ tử Thanh Văn
của Như Lai xứng đáng xây tháp? Này Ananda,
tâm của dân chúng sẽ hoan hỷ khi nghĩ đến: " Đây là
tháp đệ tử Thanh Văn của Thế Tôn, Ứng Cúng,
Chánh Biến Tri." Do tâm hoan hỷ như vậy, khi thân
hoại mạng chung, chúng sẽ được sanh thiện thú, cảnh
giới chư Thiên. Này Ananda, vì lý do này, đệ tử

SANH                                             365

Thanh Văn của Như Lai xứng đáng xây tháp .

Này Ananda, vì lý do gì, Chuyển luân Thánh
vương xứng đáng xây tháp? Này Ananda, tâm của
dân chúng sẽ hoan hỷ khi nghĩ đến: " Đây là tháp của
vị Pháp vương trị vì đúng pháp ". Do tâm hoan hỷ
như vậy, khi thân hoại mạng chung, chúng sẽ được
sanh thiện thú, cảnh giới chư Thiên. Này Ananda, vì
lý do này, Chuyển luân Thánh vương xứng đáng xây
tháp.

Này Ananda, đó là bốn hạng người xứng đáng xây tháp.

13. Rồi tôn giả Ananda đi vào trong tịnh xá, dựa trên
cột cửa và đứng khóc: "Ta nay vẫn còn là kẻ hữu
học, còn phải tự lo tu tập. Nay bậc Đạo Sư của ta
sắp diệt độ, còn ai thương tưởng ta nữa! "

Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, Ananda ở tại đâu?

- Bạch Thế Tôn, tôn giả Ananda đi vào trong tịnh xá, dựa trên cột cửa và đứng khóc: "Ta nay vẫn còn là kẻ hữu học, còn phải tự lo tu tập. Nay bậc Đạo Sư của ta sắp diệt độ, còn ai thương tưởng ta nữa! "

SANH                                               366

Thế Tôn liền nói với một Tỷ-kheo:

- Này Tỷ-kheo, hãy đi và nhân danh Ta, nói với Ananda: " Này Hiền giả Ananda, bậc Đạo Sư mọi Hiền giả."

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Vị Tỷ-kheo ấy vâng lời Thế Tôn, đi đến chỗ tôn giả
Ananda, sau khi đến, liền nói với tôn giả: "Này Hiền
giả Ananda, bậc Đạo Sư cho gọi Hiền giả." - "Thưa
vâng, Hiền giả. " Tôn giả Ananda vâng lời vị Tỷ-
kheo ấy, đi đến Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống
một bên.

14. Thế Tôn nói với tôn giả Ananda đang ngồi một bên:

 Thôi vừa rồi, Ananda, chớ có buồn rầu, chớ có
khóc than.
 Này Ananda, Ta đã tuyên bố trước với Người
rằng mọi vật ái luyến, tốt đẹp đều phải sanh
biệt, tử biệt và dị biệt.
 Này Ananda làm sao được có sự kiện này: "Các
pháp sanh, trú, hữu vi, biến hoại đừng có bị tiêu
diệt? " Không thể có sự kiện như vậy được.

SANH                                               367

 Này Ananda, đã lâu ngày, Người đối với Như
Lai, với thân nghiệp đầy lòng từ ái, lợi ích, an
lạc, có một không hai; vô lượng với khẩu
nghiệp đầy lòng từ ái, lợi ích, an lạc, có một
không hai; vô lượng với ý nghiệp đầy lòng từ
ái, lợi ích, an lạc, có một không hai, vô lượng.
 Này Ananda, Ngươi là người tác thành công
đức. Hãy cố gắng tinh tấn lên, Người sẽ
chứng bậc Vô lậu, không bao lâu đâu.

15. Rồi Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, những vị A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác trong thời quá khứ, những bậc Thế
Tôn này đều có những thị giả tối thắng như
Ananda của Ta.

- Này Tỷ-kheo, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác thời vị lai, những bậc Thế Tôn này cũng
sẽ có những vị thị giả tối thắng như Ananda của
Ta vậy.

- Này các Tỷ-kheo, Ananda là người có trí và
hiểu rõ: "Nay đúng thời để các Tỷ-kheo yết
kiến Thế Tôn, nay đúng thời để các Tỷ-kheo ni,
nay đúng thời để các nam cư sĩ, nay đúng thời
để các nữ cư sĩ, nay đúng thời để các vua chúa,

SANH                                              368

để các đại thần, để các ngoại đạo sư, để các đệ tử các ngoại đạo sư yết kiến Thế Tôn! "

16. Này các Tỷ-kheo, Ananda có bốn đức tánh kỳ cựu, hy hữu. Thế nào là bốn?

- Này các Tỷ-kheo, nếu có chúng Tỷ-kheo đến
yết kiến Ananda, chúng ấy sẽ được hoan hỷ vì
được yết kiến Ananda, và nếu Ananda thuyết
pháp chúng ấy sẽ được hoan hỷ vì bài thuyết
pháp, và nếu Ananda làm thinh thời, này các
Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo ấy sẽ thất vọng.

- Này các Tỷ-kheo, nếu có Tỷ-kheo ni..., chúng
nam cư sĩ... chúng nữ cư sĩ đến yết kiến
Ananda, chúng ấy sẽ được hoan hỷ, vì được yết
kiến Ananda, và nếu Ananda thuyết pháp,
chúng ấy sẽ được hoan hỷ vì bài thuyết pháp và
nếu Ananda làm thinh thời này các Tỷ-kheo,
chúng nữ cư sĩ ấy sẽ thất vọng.

Này các Tỷ-kheo, vị Chuyển luân Thánh vương có bốn đức tánh kỳ diệu, hy hữu.

Này các Tỷ-kheo, nếu có chúng Sát-đế-lỵ... chúng
Bà-la-môn... chúng gia chủ... chúng Sa-môn đến yết
kiến vị Chuyển luân Thánh vương, chúng sẽ được
hoan hỷ vì được yết kiến vị Chuyển luân Thánh

SANH                                              369

vương và nếu vị Chuyển luân Thánh vương nói
chuyện, chúng ấy sẽ được hoan hỷ vì bài nói chuyện,
và nếu vị Chuyển luân Thánh vương làm thinh thời
chúng Sa-môn ấy sẽ thất vọng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Ananda có bốn đức tánh
kỳ diệu, hy hữu. Nếu có chúng Tỷ-kheo... chúng Tỷ-
kheo ni... chúng nam cư sĩ... chúng nữ cư sĩ đến yết
kiến Ananda, chúng ấy sẽ được hoan hỷ vì được yết
kiến Ananda, và nếu Ananda thuyết pháp chúng ấy
sẽ được hoan hỷ vì bài thuyết pháp, và nếu Ananda
làm thinh, thời này các Tỷ-kheo chúng nữ cư sĩ ấy sẽ
thất vọng.

Này các Tỷ-kheo, Ananda có bốn đức tánh kỳ diệu, hy hữu như vậy.

17. Khi được nói vậy, tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn chớ có diệt độ tại đô thị nhỏ bé này, tại đô thị hoang vu này, tại đô thị phụ thuộc này. Bạch Thế Tôn, có những đô thị khác to lớn hơn như Campà (Chiêm-bà), Ràjagaha (Vương Xá), Sàvatthi (Xá-vệ), Sàketa (Sa-kỳ), Kosambi (Kiều-thương-di), Bàrànasi (Ba-la-nại). Thế Tôn hãy diệt độ tại chỗ ấy. Tại chỗ ấy, có đại chúng Sát-đế- lỵ, có đại chúng Bà-la-môn, có đại chúng gia chủ rất tin tưởng Như Lai, các vị này sẽ cúng dường thân xá-

SANH                                              370

lợi Như Lai.

- Này Ananda, chớ có nói như vậy, này Ananda, chớ có nói đô thị này nhỏ bé, đô thị này hoang vu, đô thị này phụ thuộc.

18. Này Ananda, thuở xưa có vị vua tên là Mahasudassana (Đại Thiên Kiến). Vị này là Chuyển luân vương, trị vì như pháp, là vị pháp vương, thống lãnh bốn thiên hạ, chinh phục hộ trì quốc dân, đầy đủ bảy báu. Này Ananda, đô thị Kusinàrà này là kinh đô của vua Mahasudassana, tên là Kusàvatì (Câu-xá-bà- đề), phía Đông và phía Tây rộng đến mười hai do tuần, phía Bắc và phía Nam rộng đến bảy do tuần.

Này Ananda, kinh đô Kusàvatì này rất phồn thịnh,
phú cường, dân cư đông đúc, dân chúng sung mãn,
thực phẩm phong phú. Này Ananda, cũng như kinh
đô Alakamanda của chư thiên rất phồn thịnh, phú
cường dân cư đông đúc, Thiên chúng sung mãn, thực
phẩm phong phú, cũng vậy này Ananda, kinh đô
Kusàvatì này cũng rất phồn thịnh, phú cường, dân cư
đông đúc, nhân chúng sung mãn.

Này Ananda, kinh đô Kusàvatì này, ngày đêm vang dậy chín loại tiếng, tức là tiếng voi, tiếng ngựa, tiếng xe, tiếng trống lớn, tiếng trống nhỏ, tiếng tỳ bà, tiếng hát, tiếng xập xỏa, tiếng chuông và tiếng thứ mười là

SANH                                                  371

lời kêu gọi: " Hãy uống đi, hãy ăn đi ".

19. Này Ananda, hãy đi vào Kusinàrà và nói với dân Mallà Kusinàrà: "Này các Vàsetthà, đêm nay, vào canh cuối cùng, Như Lai sẽ diệt độ ".

- Này Vàsetthà, các Ngươi hãy đến. Này Vàsetthà,
các Ngươi hãy đến. Về sau chớ có hối hận: "Như Lai
đã diệt độ tại làng vườn chúng ta mà chúng ta không
được chiêm ngưỡng Như Lai ".

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn, đắp y, đem theo y bát và cùng một vị khác làm bạn đồng hành đi vào Kusinàrà.

20. Lúc bấy giờ, dân Mallà ở Kusinàrà đang tụ họp tại giảng đường vì một vài cộng sự. Tôn giả Ananda đến tại giảng đường của dân Mallà ở Kusinàrà. Sau khi đến, tôn giả liền nói vói dân Mallà ở Kusinàrà:

- Này Vàsetthà, đêm nay, vào canh cuối cùng Như
Lai sẽ diệt độ, Này Vàsetthà, các Ngươi hãy đến.
Này Vàsetthà, các Ngươi hãy đến. Về sau chớ có hối
hận: " Như Lai đã diệt độ tại làng vườn chúng ta mà
chúng ta không được chiêm ngưỡng Như Lai ".

SANH                                             372

21. Dân Mallà cùng với con trai, con gái và vợ, khi nghe tôn giả Ananda nói như vậy, liền đau đớn, sầu muộn, tâm tư khổ não. Kẻ thì khóc than với đầu bù tóc rối, kẻ thì khóc than với cánh tay duỗi cao, kẻ thì khóc than thân bổ nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại: " Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm ".

Và dân Mallà cùng với con trai, con gái và vợ đau
đớn, sầu muộn, tâm tư khổ não, đi đến Upavattana,
khu rừng Sàlà của dòng họ Mallà và đến chỗ tôn giả
Ananda.

22. Tôn giả Ananda tự nghĩ: "Nếu ta để dân Mallà ở
Kusinàrà đảnh lễ Thế Tôn từng người một, thời đêm
sẽ tàn trước khi Thế Tôn được tất cả dân Mallà đảnh
lễ. Vậy ta hãy để dân Mallà ở Kusinàrà đảnh lễ theo
từng gia tộc ".

- Bạch Thế Tôn, gia tộc Mallà này với vợ con, đồ chúng, bạn bè đến cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn.

Và tôn giả Ananda, theo phương tiện này trong canh một, khiến dân Mallà ở Kusinàrà đảnh lễ Thế Tôn.

23. Lúc bấy giờ, du sĩ ngoại đạo Subhadda ở tại Kusinàrà. Du sĩ ngoại đạo Subhadda được nghe: " Tối nay canh cuối cùng, Sa-môn Gotama sẽ diệt độ

SANH                                                 373

".

Và du sĩ ngoại đạo Subhadda suy nghĩ: " Ta nghe các du sĩ ngoại đạo niên cao lạp lớn, sư trưởng và đệ tử nói rằng: " Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri xuất hiện ra đời thật là hy hữu. Và đêm nay, vào canh cuối cùng Sa-môn Gotama sẽ diệt độ ". Nay có nghi vấn này khởi lên trong tâm ta. Ta tin Sa-môn Gotama có thể thuyết pháp và giải được nghi vấn cho ta ".

24. Rồi du sĩ ngoại đạo Subhadda đi đến Upavattana, khu rừng Sàla của dân Mallà, đến tại chỗ tôn giả Ananda và thưa với tôn giả:

- Hiền giả Ananda, tôi nghe các du sĩ ngoại đạo, niên cạo lạp lớn, sư trưởng và đệ tử nói rằng: " Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri xuất hiện ra đời thật là hy hữu, và đêm nay, vào canh cuối cùng, Sa-môn Gotama sẽ diệt độ ". Nay có nghi vấn này khởi lên trong tâm tôi. Tôi tin Sa-môn Gotama có thể thuyết pháp và giải được nghi vấn cho tôi. Hiền giả Ananda, hãy cho phép tôi được yết kiến Sa-môn Gotama.

Khi được nói vậy, tôn giả Ananda nói với du sĩ ngoại đạo Subhadda:

- Thôi đi Hiền giả Subhadda, chớ có phiền nhiễu Như Lai. Thế Tôn đang mệt.

SANH                                               374

Lần thứ hai, du sĩ ngoại đạo Subhadda ... Lần thứ ba, du sĩ ngoại đạo Subhadda nói với tôn giả Ananda:

- Hiền giả Ananda, tôi nghe các du sĩ ngoại đạo, niên cạo lạp lớn, sư trưởng và đệ tử nói rằng: " Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri xuất hiện ra đời thật là hy hữu, và đêm nay, vào canh cuối cùng, Sa-môn Gotama sẽ diệt độ ". Nay có nghi vấn này khởi lên trong tâm tôi. Tôi tin Sa-môn Gotama có thể thuyết pháp và giải được nghi vấn cho tôi. Hiền giả Ananda, hãy cho phép tôi được yết kiến Sa-môn Gotama.

Lần thứ ba, tôn giả Ananda nói với du sĩ ngoại đạo Subhadda:

- Thôi đi Hiền giả Subhadda, chớ có phiền nhiễu Như Lai. Thế Tôn đang mệt.

25. Thế Tôn nghe được câu chuyện của tôn giả Ananda với du sĩ ngoại đạo Subhadda, Ngài liền nói với tôn giả Ananda:

- Thôi Ananda, chớ có ngăn trở Subhadda, Ananda,
hãy để cho Subhadda được phép yết kiến Như Lai.
Những gì Subhadda hỏi Ta là hỏi để hiểu biết chớ
không phải để phiền nhiễu Ta. Và những gì ta trả lời
các câu hỏi, Subhadda sẽ hiểu ý nghĩa một cách mau
lẹ.

SANH                                               375

Tôn giả Ananda liền nói với du sĩ ngoại đạo Subhadda:

- Này Hiền giả Subhadda, hãy vào. Thế Tôn đã cho phép Hiền giả.

26. Rồi du sĩ ngoại đạo Subhadda đến chỗ Thế Tôn,
nói lên những lời chúc tụng hỏi thăm xã giao, rồi
ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi một bên, du sĩ
ngoại đạo Subhadda bạch Thế Tôn:

- Tôn giả Gotama, có những Sa-môn, Bà-la-môn là
những vị hội chủ, vị giáo trưởng, vị sư trưởng giáo
hội, có tiếng tốt, có danh vọng, khai tổ giáo phái,
được quần chúng tôn sùng, như các ngài Pàrana
Kassapa, Makkhali Gosàla, Ajita Kesakambalì,
Pakadha Kaccàyana, Sanjaya Belatthiputta,
Nigantha Nàthaputta, tất cả những vị này có phải là
giác ngộ như các vị đã tự cho như vậy, hay tất cả
chưa giác ngộ, hay một số đã giác ngộ và một số
chưa giác ngộ?

- Thôi Subhadda, hãy để vấn đề này yên một bên: "
Tất cả những vị này có phải là đã giác ngộ như các
vị đã tự cho như vậy, hay tất cả chưa giác ngộ, hay
một số đã giác ngộ và một số chưa giác ngộ ". Này
Subhadda, Ta sẽ thuyết pháp cho Ngươi. Hãy nghe
và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

SANH                                             376

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn!

Du sĩ ngoại đạo Subhadda vâng lời Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

27. -

 Này Subhadda, trong pháp luật nào không có
Bát Thánh đạo, thời ở đây không có (đệ nhất)
Sa-môn, ở đây cũng không có đệ nhị Sa-môn,
cũng không có đệ tam Sa-môn, cũng không
có đệ tứ Sa-môn.

 Này Subhadda trong pháp luật nào có Bát
Thánh đạo thời ở đây có (đệ nhứt) Sa-môn,
cũng có đệ nhị Sa-môn, cũng có đệ tam Sa-
môn, ở đấy cũng có đệ tứ Sa-môn.

 Này Subhadda, chính trong pháp luật này có
Bát Thánh Đạo, thời này Subhadda, ở đây có
đệ nhất Sa-môn, ở đây cũng có đệ nhị Sa-
môn, cũng có đệ tam Sa-môn, cũng có đệ tứ
Sa-môn. Những hệ thống ngoại đạo khác đều
không có những Sa-môn.

 Này Subhadda, nếu những vị Tỷ-kheo này sống chơn chánh, thời đời này không vắng những vị A-la-hán.

SANH                                           377

Này Subhadda, năm hai mươi chín,
Ta xuất gia hướng tìm chân thiện đạo.
Trải năm mươi năm với thêm một năm
Từ khi xuất gia, này Subhadda,
Ta là du sĩ tu Trí, tu Đức.

Ngoài lãnh vực này, không có Sa-môn (đệ nhứt);
cũng không có Sa-môn đệ nhị, cũng không có Sa-
môn đệ tam, cũng không có Sa-môn đệ tứ. Những hệ
thống ngoại đạo khác đều không có những Sa-môn.
Này Subhadda, nếu những Tỷ-kheo sống chơn
chánh, thì đời này không vắng những vị A-la-hán.

28. Khi được nói vậy, du sĩ ngoại đạo Subhadda bạch Thế Tôn:

- Thật hy hữu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu thay,
bạch Thế Tôn! Như người dựng đứng lại những gì bị
quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín,
chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào
trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc.
Cũng vậy, chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều
phương tiện trình bày, giải thích. Bạch Thế Tôn, con
xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y Tỷ-kheo
Tăng. Mong con được xuất gia với Thế Tôn. Con xin
thọ đại giới.

SANH                                              378

- Này Subhadda, ai trước kia là ngoại đạo, nay muốn xuất gia muốn thọ đại giới trong Pháp, Luật này phải sống bốn tháng biệt trú. Sau khi sống bốn tháng biệt trú, các vị Tỷ-kheo nếu đồng ý sẽ cho xuất gia, cho thọ đại giới để thành vị Tỷ-kheo. Nhưng Ta nhận thấy cá tánh con người sai biệt nhau.

29. - Bạch Thế Tôn, nếu những người xưa kia là ngoại đạo nay muốn xuất gia, muốn thọ đại giới trong Pháp và Luật này phải sống bốn tháng biệt trú. Sau khi sống bốn tháng biệt thú, các vị Tỷ-kheo nếu đồng ý sẽ cho xuất gia, cho thọ đại giới, thời con sẽ xin sống biệt trú bốn năm, sau khi sống biệt trú bốn năm, nếu các vị Tỷ-kheo đồng ý, hãy cho con xuất gia, cho con thọ đại giới để thành vị Tỷ-kheo.

Và Thế Tôn nói với tôn giả Ananda:

- Này Ananada, hãy xuất gia cho Subhadda.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn!

Tôn giả Ananda vâng lời Thế Tôn.

30. Du sĩ ngoại đạo Subhadda nói với tôn giả Ananda:

- Thật là lợi ích, thưa Tôn giả Ananda, thật là thiện

SANH                                               379

lợi, thưa Tôn giả Ananda, được thọ lễ quán đảnh làm đệ tử trước mặt bậc Đạo Sư!

Và du sĩ ngoại đạo Subhadda được xuất gia được thọ đại giới với Thế Tôn. Thọ đại giới không bao lâu, đại đức Subhadda ở một mình, an tịnh, không phóng dật, tinh tấn, sống nhiệt tâm, cần mẫn. Và không bao lâu, vị này chứng được mục đích tối cao mà con cháu các lương gia đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình hướng đến. Đó là vô thượng phạm hạnh ngay trong hiện tại, tự giác chứng và an trú. Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những gì nên làm đã làm, sau đời này sẽ không có đời sống khác nữa.

Và đại đức Subhadda trở thành một A-la-hán nữa.

Đại đức là vị đệ tử cuối cùng được Thế Tôn thế độ.

VI

1. Lúc bấy giờ, Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:

- Này Ananda, nếu trong các Ngươi có người nghĩ

SANH                                               380

rằng: "Lời nói của bậc Đạo sư không còn nữa. Chúng
ta không có Đạo sư (giáo chủ)". Này Ananda, chớ
có những tư tưởng như vậy. Này Ananda, Pháp
và Luật, Ta đã giảng dạy và trình bày, sau khi Ta
diệt độ, chính Pháp và Luật ấy sẽ là Đạo Sư của
các Ngươi.

2. Này Ananda, nay các vị Tỷ-kheo xưng hô với nhau là Hiền giả. Sau khi Ta diệt độ, chớ có xưng hô như vậy.

- Này Ananda, vị Tỷ-kheo niên lão hãy gọi vị Tỷ-kheo niên thiếu, hoặc bằng tên, hoặc bằng họ, hoặc bằng tiếng Hiền giả.

- Vị Tỷ-kheo niên thiếu, hãy gọi vị Tỷ-kheo niên lão là Thượng tọa (Bhante) hay Đại đức.

3. Này Ananda, nếu chúng Tăng muốn, sau khi Ta diệt độ có thể hủy bỏ những học giới nhỏ nhặt chi tiết.

4. Này Ananda, sau khi Ta diệt độ, hãy hành tội Phạm đàn (Brahmadanda) đối với Tỷ-kheo Channa.

- Bạch Thế Tôn, thế nào là Phạm Đàn?

- Này Ananda, Tỷ-kheo Channa muốn nói gì thì nói.

SANH                                             381

Chúng Tỷ-kheo sẽ không nói, sẽ không giảng dạy, sẽ không giáo giới Tỷ-kheo Channa.

5. Rồi Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, nếu có Tỷ-kheo nào nghi ngờ hay
phân vân gì về đức Phật, Pháp, chúng Tăng, đạo hay
phương pháp, thời này các Tỷ-kheo các Người hãy
hỏi đi. Sau chớ có hối tiếc: " Bậc Đạo Sư có mặt
trước chúng ta mà chúng ta không tận mặt hỏi Thế
Tôn ".

Khi được nói vậy, các Tỷ-kheo ấy im lặng. Một lần thứ hai, Thế Tôn... . Một lần thứ ba, Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, nếu có một Tỷ-kheo có nghi ngờ
hay phân vân gì về đức Phật, Pháp, chúng Tăng, đạo
hay phương pháp, thời này các Tỷ-kheo, các Người
hãy hỏi đi. Sau chớ có hối tiếc: " Bậc Đạo Sư có mặt
trước chúng ta mà chúng ta không tận mặt hỏi Thế
Tôn ".

Lần thứ ba, các Tỷ-kheo ấy giữ im lặng.

Rồi Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, nếu có vị nào vì lòng kính trọng

SANH                                               382

bậc Đạo Sư mà không hỏi, thời này các Tỷ-kheo, giữa bạn đồng tu, hãy hỏi nhau.

Khi được nói vậy, những vị Tỷ-kheo ấy giữ im lặng.

6. Rồi tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, thật kỳ diệu thay, bạch Thế Tôn,
thật hy hữu thay! Bạch Thế Tôn, con tin rằng trong
chúng Tỷ-kheo này, không có một Tỷ-kheo nào có
nghi ngờ hay phân vân gì đối với Phật, Pháp, chúng
Tăng, đạo hay phương pháp.

- Này Ananda, Ngươi có tín nhiệm nên nói vậy.
Nhưng ở đây, này Ananda, Như Lai biết rằng trong
chúng Tỷ-kheo này, không có một Tỷ-kheo nào có
nghi ngờ hay phân vân gì đối với Phật, Pháp, chúng
Tăng, đạo hay phương pháp. Này Ananda, trong
năm trăm Tỷ-kheo này, Tỷ-kheo thấp nhất đã
chứng được quả Dự lưu, không còn đọa lạc, chắc
chắn hướng đến Chánh giác.

7. Và Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, nay Ta khuyên dạy các Ngươi: "Các pháp hữu vi là vô thường, hãy tinh tấn, chớ có phóng dật ".

SANH                                            383

Đó là lời cuối cùng của Như Lai.

8.

- Rồi Thế Tôn nhập định Sơ thiền.
- Xuất Sơ thiền, Ngài nhập Nhị thiền.
- Xuất Nhị thiền Ngài nhập Tam thiền.
- Xuất Tam thiền, Ngài nhập Tứ thiền.
- Xuất Tứ thiền, Ngài nhập định Không vô biên
xứ.
- Xuất Không vô biên xứ, Ngài nhập định Thức
vô biên xứ.
- Xuất Thức vô biên xứ, Ngài nhập định Vô sở
hữu xứ.
- Xuất Vô Sở hữu xứ, Ngài nhập định Phi tưởng
phi phi tưởng xứ.
- Xuất Phi tưởng phi phi tưởng xứ, Ngài nhập
Diệt thọ tưởng định.

Khi ấy tôn giả Ananda nói với tôn giả Anuruddha:

- Thưa Tôn giả, Thế Tôn đã diệt độ.

- Này Hiền giả Ananda, Thế Tôn chưa diệt độ. Ngài

SANH                                               384

mới nhập Diệt thọ tưởng định.

9.

- Rồi xuất Diệt thọ tưởng định. Ngài nhập Phi
tưởng phi phi tưởng xứ định.
- Xuất Phi tưởng phi phi tưởng xứ, Ngài nhập Vô
sở hữu xứ định.
- Xuất Vô sở hữu xứ, Ngài nhập Thức vô biên
xứ định.
- Xuất thức Vô biên xứ, Ngài nhập Hư không vô
biên xứ định.
- Xuất Hư không vô biên xứ, Ngài nhập định Tứ
thiền.
- Xuất Tứ thiền, Ngài nhập định Tam thiền.
- Xuất Tam thiền, Ngài nhập định Nhị thiền.
- Xuất Nhị thiền, Ngài nhập định Sơ thiền.
- Xuất Sơ thiền, Ngài nhập định Nhị thiền.
- Xuất Nhị thiền, Ngài nhập định Tam thiền.
- Xuất Tam thiền, Ngài nhập định Tứ thiền.
- Xuất Tứ thiền, Ngài lập tức diệt độ.

10. Khi Thế Tôn diệt độ, cùng với sự diệt độ, đại địa

SANH                                               385

chấn động khủng khiếp, râu tóc dựng ngược, sấm trời vang động.

Khi Thế Tôn diệt độ, Phạm thiên Sahampati, cùng lúc Ngài diệt độ, thốt lên bài kệ này.

Chúng sanh ở trên đời,
Từ bỏ thân ngũ uẩn
Bậc đạo sư cũng vậy,
Đấng Tuyệt luân trên đời.
Bậc Đại hùng Giác ngộ
Như Lai đã diệt độ.

Khi Thế Tôn diệt độ, Thiên chủ Sakka, cùng lúc Ngài diệt độ, thốt lên bài kệ này:

Các hành là vô thường,
Có sanh phải có diệt
Đã sanh, chúng phải diệt,
Nhiếp chúng là an lạc.

Khi Thế Tôn diệt độ, Tôn giả Anuruddha, cùng lúc Ngài diệt độ, thốt lên bài kệ này:

Không phải thở ra vào
Chính tâm trú chánh định
Không tham ái tịch tịnh
Tu sĩ hướng diệt độ

SANH                                             386

Chính tâm tịnh bất động
Nhẫn chịu mọi cảm thọ
Như đèn sáng bị tắt
Tâm giải thoát hoàn toàn.

Khi Thế Tôn diệt độ, Tôn giả Ananda, cùng lúc Ngài diệt độ, thốt lên bài kệ này:

Thật kinh khủng bàng hoàng,
Thật râu tóc dựng ngược,
Khi Bậc Toàn thiện năng,
Bậc Giác ngộ nhập diệt.

Khi Thế Tôn diệt độ, những Tỷ-kheo chưa giải thoát
tham ái, có vị thì khóc than với cánh tay duỗi cao, có
vị thì khóc than, thân nằm nhoài dưới đất, lăn lộn qua
lại: "Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập
diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá
sớm ".

Còn những Tỷ-kheo đã diệt trừ tham ái, những vị này an trú chánh niệm tỉnh giác, nhẫn nại, suy tư: "Các hành là vô thường, làm sao tránh khỏi sự kiện ấy."

11. Lúc bấy giờ, Tôn giả Anuruddha nói với các Tỷ kheo:

- Thôi các Hiền giả, chớ có sầu não, chớ có khóc

SANH                                                387

than. Này các Hiền giả, phải chăng Thế Tôn đã tuyên bố ngay từ ban đầu rằng: Mọi vật ưu ái thân tình đều phải sanh biệt, tử biệt và dị biệt.

Này các Hiền giả, làm sao có thể được như vầy:
“ Những gì sanh, tồn tại, hữu vi, chịu sự biến hoại
mà lại mong khỏi có sự biến dịch? Thật không có
sự trạng ấy ”. Này các Hiền giả, chính chư Thiên
đang trách đó.

- Thưa Tôn giả Anuruddha, Tôn giả đang nghĩ đến hạng chư Thiên nào?

- Hiền giả Ananda, có hạng chư Thiên ở trên hư
không nhưng có tâm tư thế tục, những vị này
khóc than với đầu bù tóc rối, khóc than với
cánh tay duỗi cao, khóc than thân bổ nhoài
dưới đất, lăn lộn qua lại: " Thế Tôn nhập diệt
quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp
nhãn biến mất ở trên đời quá sớm ".

- Hiền giả Ananda, có hạng chư Thiên ở trên đất
với tâm tư thế tục, những vị này khóc than với
đầu bù tóc rối, khóc than với cánh tay duỗi cao,
khóc than thân bổ nhoài dưới đất, lăn lộn qua
lại: " Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ
nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên

SANH                                              388

đời quá sớm ".

- Còn những chư Thiên diệt trừ ái dục, những vị
này chánh niệm tỉnh giác, chịu đựng với tâm
suy tư: “ Các hành là vô thường, làm sao có thể
khác được? ”.

12. Tôn giả Anuruddha và Tôn giả Ananda luận bàn về Chánh pháp suốt cả đêm còn lại. Rồi tôn giả Anuruddha nói với tôn giả Ananda:

- Hiền giả Ananda, hãy vào thành Kusinàrà và nói
với dân Mallà ở Kusinàrà: “ Nay Vàsetthà, Thế Tôn
đã diệt độ, hãy làm những gì các Ngươi nghĩ phải
làm.”

- Tôn giả, xin vâng!

Tôn giả Ananda vâng lời tôn giả Anuruddha, buổi sáng đắp y, đem theo y bát, cùng một thị giả, vào thành Kusinàrà.

Lúc bấy giờ, dân Mallà ở Kusinàrà đang tụ họp tại
giảng đường vì một vài công vụ. Tôn giả Ananda đến
tại giảng đường của dân Mallà ở Kusinàrà, sau khi
đến liền nói với dân Mallà ở Kusinàrà: “ Này
Vàsetthà, Thế Tôn đã diệt độ, hãy làm những gì các
Ngươi nghĩ phải làm.”

SANH                                             389

Dân Mallà cùng với con trai, con gái và vợ, khi nghe tôn giả Ananda nói như vậy, liền đau đớn, sầu muộn, tâm tư khổ não. Kẻ thì khóc than với đầu bù tóc rối, kẻ thì khóc than với cánh tay duỗi cao, kẻ thì khóc than thân bổ nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại: " Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm ".

13. Rồi dân Mallà ở Kusinàrà ra lệnh cho những người làm: “ Các Người hãy gom góp hương, tràng hoa và tất cả nhạc khí ở Kusinàrà.”

Rồi dân Kusinàrà đem theo hương, tràng hoa, tất cả
nhạc khí và năm trăm cuộn vải đi đến Upavattana,
tại rừng Sàlà của giòng họ Mallà, đến tại chỗ thân
xá- lợi của Thế Tôn, rồi chúng ở lại cả ngày tôn
trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường thân xá - lợi
Thế Tôn với các điệu múa, hát, nhạc, tràng hoa,
hương, làm những bảo cái bằng vải và tràng hoa
Mandala.

Rồi dân Mallà ở Kusinàrà suy nghĩ: “ Hôm nay, nếu thiêu thân xá - lợi Thế Tôn thời quá sớm. Ngày mai, chúng ta sẽ làm lễ thiêu thân xá - lợi của Thế Tôn.” Rồi dân Mallà ở Kusinàrà, cả ngày thứ hai, tôn trọng, cung kính, đãnh lễ, cúng dường thân xá - lợi Thế Tôn với các điệu múa, hát, nhạc, tràng hoa, hương, làm

SANH                                               390

những bảo cái bằng vải và tràng hoa Malanda, ngày thứ ba cũng như vậy, ngày thứ tư cũng như vậy, ngày thứ năm cũng như vậy. Ngày thứ sáu cũng như vậy.

14. Đến ngày thứ bảy, dân Mallà ở Kusinàrà suy
nghĩ: “Chúng ta đã tôn trọng, cung kính, đảnh lễ,
cúng dường thân xá - lợi Thế Tôn với các điệu múa,
hát, nhạc, tràng hoa, hương, nay chúng ta hãy chở
thân xá - lợi Thế Tôn ra ngoài thành về phía Nam và
làm lễ thiêu thân tại chỗ ấy.”

Lúc bấy giờ tám vị tộc trưởng Mallà gội đầu, mặc áo
mới với ý định khiêng nổi thân xá - lợi Như Lai
nhưng khiêng không nổi được. Các vị Mallà ở
Kuisnàrà bạch Tôn giả Anuruddha:

- Bạch Tôn giả, do nhân gì, do duyên gì, tám vị tộc
trưởng Mallà này gội đầu, mặc áo mới với ý định
khiêng nổi thân xá- lợi Như Lai, nhưng không khiêng
nổi được?

- Này Vàsetthà, vì ý định của các Ngươi khác, ý định của chư Thiên khác.

15. – Bạch Tôn giả, ý định của chư Thiên là gì?

- Này các Vàsetthà, ý định của các Ngươi như sau: “ Chúng ta đã tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng

SANH                                              391

dường thân xá- lợi Thế Tôn với các điệu múa, hát,
nhạc, tràng hoa, hương. Nay chúng ta hãy chở thân
xá-lợi Thế Tôn ra ngoài thành về phía Nam và làm
lễ thiêu thân tại chỗ ấy.”

Này các Vàsetthà, ý định của chư Thiên như sau:
“Chúng ta đã tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng
dường thân xá- lợi Thế Tôn với các điệu múa, hát,
nhạc, tràng hoa, hương của chư Thiên, nay chúng ta
hãy khiêng thân xá- lợi Thế Tôn về hướng Bắc đến
phía Bắc của thành. Sau khi khiêng qua cửa phía
Bắc, hãy khiêng qua trung tâm của thành, rồi hướng
về phía Đông, khiêng đến phía Đông của thành. Sau
khi khiêng qua cửa phía Đông, hãy khiêng đến phía
Đông của thành, tại đền của dân Mallà tên là
Makuta- bandhana, và chúng ta sẽ thiêu thân Thế
Tôn tại chỗ ấy.”

- Bạch Tôn giả, ý định của chư Thiên thế nào, ý định của chúng con cũng như vậy.

16. Lúc ấy, khắp cả Kusinàrà cho đến đống bụi, đống rác, được rải la liệt lên đến đầu gối toàn hoa Mandaràva. Rồi chư Thiên và các dân Mallà ở Kusinàrà, sau khi đã tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường thân xá lợi Thế Tôn với các điệu múa, hát, nhạc, tràng hoa, hương của chư Thiên và loài

SANH                                              392

Người, liền khiêng thân xá lợi Thế Tôn về phía Bắc của Thành. Sau khi khiêng qua cửa phía Bắc, liền khiêng qua Trung tâm của thành, rồi hướng về phía Đông, khiêng đến phía Đông của thành. Sau khi khiêng qua cửa phía Đông, liền khiêng đến phía Đông của thành, tại đền của dân Mallà tên là Makuta- bandhana và đặt thân xá lợi của Thế Tôn tại chỗ ấy.

17. Rồi dân Mallà bạch tôn giả Ananda:

- Bạch Tôn giả Ananda, chúng con nay phải xử sự như thế nào đối với thân xá lợi Như Lai?

- Này các Vàsetthà, xử sự thân Chuyển luân Thánh vương như thế nào, hãy xử sự thân xá lợi Như Lai như vậy.

- Bạch Tôn giả Ananda, xử sự thân Chuyển luân Thánh vương phải như thế nào?

- Này các Vàsetthà:

- Thân Chuyển luân Thánh vương được vấn tròn
với vải mới.
- Sau khi vấn vải mới, lại được vấn thêm với vải
gai bện.
- Sau khi vấn với vải gai bện, lại vấn thêm với

SANH                                              393

vải mới và tiếp tục như vậy cho đến năm trăm
lớp cả hai loại vải.
- Rồi thân được đặt trong một hòm dầu bằng sắt,
hòm sắt này được một hòm sắt khác đậy kín.
- Xong một giàn hỏa gồm mọi loại hương được
xây dựng lên, thân vị Chuyển luân Thánh
vương được đem thiêu trên giàn hỏa này,
- Và tại ngã tư đường, tháp vị Chuyển luân
Thánh vương này được xây dựng lên.
 Này các Vàsetthà, đó là pháp táng thân của vị
Chuyển luân Thánh vương.

 Này các Vàsetthà, pháp táng thân của vị Chuyển luân Thánh vương như thế nào, pháp táng thân của Thế Tôn cũng như vậy.

Tháp của Như Lai phải được dựng lên tại ngã tư đường. Và những ai đem đến tại chỗ ấy vòng hoa, hương, hay hương bột nhiều màu, đảnh lễ tháp hay khởi tâm hoan hỷ (khi đứng trước mặt tháp) , thời những người ấy sẽ được lợi ích, hạnh phúc lâu dài.

18. Và các người Mallà ở Kusinàrà sai những người làm công:

- Hãy đem lại tất cả vải gai bện của Mallà .

SANH                                            394

Rồi những người Mallà ở Kusinàrà vấn tròn thân Thế Tôn với vải mới. Sau khi vấn vải mới xong, lại vấn thêm với vải gai bện. Sau khi vấn với vải gai bện lại vấn thêm với vải mới và tiếp tục như vậy cho đến năm trăm lớp cả hai loại vải. Rồi đặt thân Như Lai vào trong một hòm dầu bằng sắt, đậy hòm sắt này vào một hòm sắt khác, dựng lên một giàn hỏa gồm mọi loại hương và đặt thân Thế Tôn trên giàn hỏa.

19. Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahà Kassapa đang đi
giữa đường từ Pàvà đến Kusinàrà với đại chúng Tỷ-
kheo khoảng năm trăm vị. Rồi Tôn giả Mahà
Kassapa bước xuống đường và đến ngồi tại một gốc
cây.

Lúc bấy giờ có một tà mạng ngoại đạo lấy một hoa Mandàrava ở Kusinàrà và đang đi trên một con đường đến Pàvà.

Tôn giả Mahà Kassapa thấy tà mạng ngoại đạo đi từ đàng xa đến. Thấy vậy, tôn giả liền hỏi tà mạng ngoại đạo ấy:

- Này Hiền giả, Hiền giả có biết bậc Đạo sư chúng tôi không?

- Này Hiền giả, tôi có biết. Sa-môn Gotama đã diệt độ cách hôm nay một tuần. Từ chỗ ấy, tôi được hoa

SANH                                               395

Mandàrava này.

Lúc ấy những Tỷ-kheo chưa giải thoát tham ái, có vị thì khóc than với cánh tay duỗi cao, có vị thì khóc than, thân nằm nhoài dưới đất, lăn lộn qua lại: " Thế Tôn nhập diệt quá sớm, Thiện Thệ nhập diệt quá sớm, Pháp nhãn biến mất ở trên đời quá sớm ". Còn những Tỷ-kheo đã diệt trừ tham ái, những vị này an trú chánh niệm, tỉnh giác, nhẫn nại suy tư: " Các hành là vô thường, làm sao tránh khỏi sự kiện ấy? ".

20. Lúc bấy giờ, Subhadda được xuất gia khi đã
lớn tuổi đang ngồi trong hội chúng này. Subhadda
được xuất gia khi đã lớn tuổi nói với những Tỷ-kheo
ấy:

- Thôi các Hiền giả, chớ có sầu não, chớ có khóc
than. Chúng ta đã được thoát khỏi hoàn toàn vị Đại
Sa-môn ấy, chúng ta đã bị phiền nhiễu quấy rầy với
những lời: " Làm như thế này không hợp với các
Ngươi. Làm như thế này hợp với các Ngươi ". Nay
những gì chúng ta muốn, chúng ta làm, những gì
chúng ta không muốn, chúng ta không làm.

Tôn giả Mahà Kassapa mới nói với các vị Tỷ-kheo:

- Thôi các Hiền giả, chớ có sầu não, chớ có khóc than. Này các Hiền giả, phải chăng Thế Tôn đã tuyên

SANH                                                396

bố ngay từ ban đầu rằng mọi vật ưu ái thân tình đều phải bị sanh biệt, tử biệt và dị biệt. Này các Hiền giả, làm sao có thể được như vầy: Những gì sanh, tồn tại, hữu vi, chịu sự biến hoại mà lại mong khỏi có sự biến dịch? Thật không có sự trạng ấy.

21. Lúc bấy giờ bốn vị tộc trưởng Mallà gội đầu, mặc áo mới với ý định châm lửa thiêu giàn hỏa Thế Tôn nhưng châm lửa không cháy.

Các vị Mallà ở Kusinàrà bạch tôn giả Anuruddha:

- Bạch Tôn giả, do nhân gì, do duyên gì, bốn vị tộc
trưởng Mallà này gội đầu, mặc áo mới với ý định
châm lửa thiêu giàn hỏa Thế Tôn, nhưng châm lửa
không cháy?

- Này các Vàsetthà, ý định của chư Thiên khác.

- Bạch Tôn giả, ý định của chư Thiên như thế nào?

- Này các vàsetthà, ý định của chư Thiên như sau:
" Tôn giả Mahà Kassapa nay đang đi giữa đường
giữa Pàvà và Kusinàrà cùng với đại chúng Tỷ-kheo
khoảng năm trăm vị. Giàn hỏa Thế Tôn chỉ được
đốt cháy khi tôn giả Mahà Kassapa cúi đầu đảnh
lễ Thế Tôn ".

SANH                                                  397

- Bạch Tôn giả, ý định chư Thiên như thế nào, hãy làm y như vậy.

22. Rồi Tôn giả Mahà Kassapa đến tại đền Makuta
Bandhana của những vị Mallà tại giàn hỏa Thế Tôn,
khi đến xong liền choàng áo phía một bên vai, chấp
tay, đi nhiễu phía tay phải xung quanh giàn hỏa
ba lần, cởi mở chân ra và cúi đầu đảnh lễ chân
Thế Tôn.

Năm trăm vị Tỷ-kheo ấy choàng áo phía một bên vai, chấp tay, đi nhiễu qua phía tay phải xung quanh giàn hỏa ba lần và cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn.

Và khi tôn giả Mahà Kassapa và năm trăm vị Tỷ- kheo đảnh lễ xong, thời giàn hỏa Thế Tôn tự bắt lửa cháy.

23. Khi thân Thế Tôn đã cháy, từ da ngoài cho đến
da mỏng, thịt, dây gân hay nước giữa các khớp
xương, thảy đều cháy sạch, không có tro, không
có than, chỉ có xương xá lợi còn lại.

Như sanh tô hay dầu bị cháy, tất cả đều cháy sạch không có tro, không có than. Cũng vậy khi thân Thế Tôn cháy, từ da ngoài cho đến da mỏng, thịt, dây gân hay nước giữa khớp xương, tất cả đều cháy sạch, không có tro, không có than, chỉ có xương xá lợi còn

SANH                                              398

lại. Và năm trăm tầng lớp vải gai bện, cả hai lớp trong nhất và lớp ngoài nhất đều bị cháy thiêu.

Khi thân Thế Tôn bị thiêu cháy xong, một dòng nước
từ hư không chảy xuống tưới tắt giàn hỏa Thế Tôn,
và một dòng nước từ kho nước (hay từ cây sàlà) phun
lên tưới tắt giàn hỏa Thế Tôn, và các người Mallà ở
Kusinàrà dùng nước với mọi loại hương tưới tắt giàn
hỏa Thế Tôn.

Rồi các người Mallà xứ Kusinàrà đặt xá lợi Thế Tôn trong giảng đường, dùng cây thương làm hàng rào, dùng cây cung làm bức thành xung quanh và trong bảy ngày tôn trọng, cung kính, đảnh lễ, cúng dường với các điệu múa, hát, nhạc, vòng hoa, hương.

24.

1.   Vua nước Magadha tên là Ajàtasattu
Vedehiputta nghe tin Thế Tôn đã diệt độ ở
Kusinàrà. Vua liền gởi một sứ giả đến các
người Mallà ở Kusinàrà " Thế Tôn là người
Sát-đế-lỵ, ta cũng là người Sát-đế-lỵ. Ta cũng
xứng đáng được một phần xá lợi Thế Tôn, ta
cũng dựng tháp và tổ chức nghi lễ đối với xá
lợi Thế Tôn ".

2.   Những người Licchavì ở Vesàli nghe tin Thế

SANH                                               399

Tôn đã diệt độ ở Kusinàrà liền gởi một sứ giả
đến các người Mallà ở Kusinàrà: " Thế Tôn là
người Sát-đế-lỵ, chúng tôi cũng là người Sát-
đế-lỵ. Chúng tôi cũng xứng đáng được phần xá
lợi Thế Tôn. Chúng tôi cũng dựng tháp và tổ
chức nghi lễ đối với xá-lợi Thế Tôn ".

3.   Các người Sakyà ở Kapilavatthu nghe tin Thế
Tôn đã diệt độ ở Kusinàrà, liền gởi một sứ giả
đến các người Mallà ở Kusinàrà: " Thế Tôn là
người Sát-đế-lỵ, chúng tôi cũng là người Sát-
đế-lỵ. Chúng tôi cũng xứng đáng được một
phần xá lợi Thế Tôn. Chúng tôi cũng sẽ dựng
tháp và tổ chức các nghi lễ với xá-lợi Thế Tôn
".

4.   Những người Buli ở Allakappa nghe tin Thế
Tôn đã diệt độ ở Kusinàrà, liền gởi một sứ giả
đến các người Mallà ở Kusinàrà: " Thế Tôn là
người Sát-đế-lỵ, chúng tôi cũng là người Sát-
đế-lỵ. Chúng tôi cũng xứng đáng được một
phần xá-lợi Thế Tôn. Chúng tôi cũng sẽ dựng
tháp và tổ chức các nghi lễ đối với xá lợi Thế
Tôn ".

5.   Những người Koli ở Rãmagãma nghe tin Thế Tôn đã diệt độ ở Kusinàrà , liền gởi một sứ giả

SANH                                               400

đến các người Mallà ở Kusinàrà: " Thế Tôn là
người Sát-đế-lỵ, chúng tôi cũng là người Sát-
đế-lỵ. Chúng tôi cũng xứng đáng được một
phần xá lợi Thế Tôn. Chúng tôi cũng sẽ dựng
tháp và tổ chức các nghi lễ đối với xá lợi Thế
Tôn."

6.   Bà-la-môn Vethadìpaka nghe tin Thế Tôn đã
diệt độ ở Kusinàrà, liền gởi một sứ giả đến các
người Mallà ở Kusinàrà: " Thế Tôn là người
Sát-đế-lỵ, tôi là người Bà-la-môn. Tôi cũng
xứng đáng được một phần xá lợi Thế Tôn. Tôi
cũng sẽ dựng tháp và tổ chức các nghi lễ đối
với xá-lợi Thế Tôn ".

7.   Các người Mallà ở Pàvà nghe tin Thế Tôn đã
diệt độ liền gửi một sứ giả đến các người Mallà
ở Kusinàrà: " Thế Tôn là người Sát-đế-lỵ,
chúng tôi cũng là người Sát-đế-lỵ. Chúng tôi
cũng xứng đáng được một phần xá-lợi Thế
Tôn. Chúng tôi cũng sẽ dựng tháp và tổ chức
các nghi lễ đối với xá-lợi Thế Tôn ".

25. Khi được nói vây các người Mallà ở Kusinàrà liền tuyên bố giữa đại chúng:

- Thế Tôn đã diệt độ tại làng vườn của chúng tôi, chúng tôi sẽ không cho phần xá lợi nào của Thế Tôn.

SANH                                                401

Khi nghe vậy. Bà-la-môn Dona nói với chúng:

Tôn giả, hãy nghe lời tôi nói!
Phật dạy chúng ta phải kham nhẫn.
Thật không tốt nếu có tranh giành.
Khi chia xá lợi bậc Thượng nhân.
Chúng ta hãy đoàn kết nhất tâm,
Hoan hỷ chia xá lợi tám phần.
Chúng ta hãy dựng tháp mọi phương,
Đại chúng mười phương tin Pháp nhãn...

- Này Tôn giả Bà-la-môn, Ngài hãy phân chia xá lợi ra tám phần đồng đều.

- Xin vâng, các Tôn giả.

Bà-la-môn Dona vâng lời hội chúng ấy, phân chia xá-lợi Thế Tôn thành tám phần đồng đều rồi thưa hội chúng:

- Các Tôn giả, hãy cho tôi cái bình dùng để đông chia xá-lợi này. Tôi sẽ dựng tháp và tổ chức các nghi lễ cho cái bình.

Và hội chúng ấy tặng Bà-la-môn Dona cái bình.

26. Và người Moriyà ở Pipphalivana nghe tin Thế Tôn đã diệt độ liền gởi một sứ giả đến các người

SANH                                             402

Mallà ở Kusinàrà:

- "Thế Tôn là người Sát-đế-lỵ, chúng tôi cũng là
người Sát-đế-lỵ. Chúng tôi cũng xứng đáng được
hưởng một phần xá lợi Thế Tôn. Chúng tôi cũng sẽ
dựng tháp và tổ chức các nghi lễ đối với xá-lợi Thế
Tôn ".

- " Nay không còn phần xá-lợi Thế Tôn nào. Xá-lợi Thế Tôn đã được phân chia, hãy lấy tro còn lại ". Rồi các vị nầy lấy than tro còn lại.

27. Và vua nước Magadha tên là Ajàtasattu, con bà Videhi xây dựng tháp trên xá-lợi Thế Tôn tại Vương Xá và tổ chức lễ cúng dường.

Những người Licchavi ở Vesàli cũng xây dựng tháp trên xá-lợi Thế Tôn tại Vesàli và tổ chức lễ cúng dường.

Những người Sakya ở Kapilavatthu cũng xây dựng trên xá-lợi Thế Tôn tại Kapilavatthu và tổ chức lễ cúng dường.

Những người Buli ở Allakappa cũng xây dựng tháp trên xá lợi Thế Tôn tại Allakappa và tổ chức lễ cúng dường.

SANH                                               403

Những người Koli ở Ràmagama cũng xây dựng tháp trên xá-lợi Thế Tôn tại Ràmagama và tổ chức lễ cúng dường.

Bà-la-môn Vethadìpaka cũng xây dựng tháp trên xá- lợi Thế Tôn tại Vethadìpa và tổ chức lễ cúng dường.

Những người Mallà ở Pàvà cũng xây dựng tháp trên xá-lợi Thế Tôn tại Pàvà và tổ chức lễ cúng dường.

Những người Màllà ở Kusinàrà cũng xây dựng tháp trên xá-lợi Thế Tôn tại Kusinàrà và tổ chức lễ cúng dường.

Bà-la-môn Dona cũng xây dựng tháp trên bình (dùng để đong chia xá-lợi) và tổ chức lễ cúng dường.

Những người Moriyà ở Pipphalivana cũng xây dựng tháp trên những than tro và tổ chức lễ cúng dường.

Như vậy có tám tháp xá-lợi, tháp thứ chín trên bình (dùng để đong chia xá-lợi) và tháp thứ mười trên tro (xá-lợi).

Đó là truyền thống thời xưa như vậy.

28. Đấng Pháp Nhãn Vô Thượng Xá-lợi phân tám phần.

SANH                                              404

Bảy phần được cúng dường.
Tại Jambudìpa.
Một phần Long vương cúng.
Tại Ràmagàma.
Một răng Phật được cúng,
Tại cõi Tam Thiên giới,
Một tại Gandhàra,
Một tại Kalinga.
Một răng, vua Long vương.
Tự mình riêng cúng dường.
Quả đất được chói sáng,
Với hào quang xá-lợi,
Với lễ vật cúng dường.
Hạng thượng phẩm, thượng đẳng.
Xá-lợi đấng Pháp Nhãn.
Như vậy được cúng dường,
Bởi những bậc tôn trọng
Cung kính lễ cúng dường,
Bởi những bậc tôn trọng
Cúng kính lễ cúng dường.
Bởi Thiên, Long, Nhơn chủ,
Bởi bậc Tối thượng nhơn.
Các Ngươi hãy chắp tay,
Cung kính lễ cúng dường.
Khó thay sự chiêm ngưỡng.
Tôn nhan bậc Như Lai.
Trải nhiều nhiều trăm kiếp,

SANH                                405

May lắm được một lần.

SANH                           406

36     Chánh niệm tỉnh giác Bồ-tát nhập vào mẫu thai - Kinh ĐẠI BỔN – 14 Trường I, 431

KINH ĐẠI BỔN
(MAHA PADANA SUTTA)
– Bài kinh số 14 – Trường I, 431
I

1. Như vậy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn ở tại nước
Sãvatthi (Xá-vệ) rừng Jeta (Kỳ-đà), vườn ông
Anãthapindika (Cấp Cô Độc), trong am thất cây
Kareri (Hoa Lâm). Lúc bấy giờ, số đông các Tỷ-kheo
đi khất thực về, sau khi dùng bữa xong, cùng ngồi và
tụ họp lại Hoa Lâm viên đường, pháp thoại thuộc về
tiền thân được khởi lên: "Đây là tiền thân, đây là tiền
thân".

2. Thế Tôn, với thiên nhĩ thanh tịnh vượt quá loài người nghe được câu chuyện này giữa các Tỷ-kheo. Rồi Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đi đến Hoa Lâm viên đường. Khi đến xong, Ngài ngồi trên ghế đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tôn hỏi các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, câu chuyện gì, các người đang ngồi bàn? Câu chuyện gì đã bị gián đoạn giữa các

SANH                                                 407

người?

Khi được nói vậy, những Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, chúng con đi khất thực về, sau khi
dùng bữa xong, cùng ngồi và tụ họp tại Hoa Lâm
viên đường, pháp thoại về tiền thân được khởi lên:
"Đây là tiền thân, đây là tiền thân". Bạch Thế Tôn,
đó là câu chuyện đang được bàn đến giữa chúng con
thời Thế Tôn đến.

3. - Này các Tỷ-kheo, các người có muốn nghe pháp thoại thuộc về tiền thân không?

- Bạch Thế Tôn, thật là đúng thời; bạch Thiện Thệ,
thật là đúng thời để Thế Tôn giảng pháp thoại thuộc
về tiền thân. Sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ
thọ trì.

- Vậy này các Tỷ-kheo, các người hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

- Dạ vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo này đáp lời Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

4. - Này các Tỷ-kheo, chín mươi mốt kiếp về trước,

SANH                                             408

Thế Tôn Vipassĩ (Tỳ-bà-thi), bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ra đời.

- Này các Tỷ-kheo, ba mươi mốt kiếp về trước,
Thế Tôn Sikhĩ (Thi-khí) bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác ra đời.
- Này các Tỷ-kheo, cũng trong ba mươi mốt
kiếp ấy, Thế Tôn Vessabhũ (Tỳ-xá-bà) bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác ra đời.
- Này các Tỷ-kheo cũng trong hiền kiếp ấy,
Thế Tôn Kakusandha (Câu-lâu-tôn) bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác ra đời.
- Này các Tỷ-kheo, cũng trong hiền kiếp ấy,
Thế Tôn Konãgamana (Câu-na-hàm) bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác ra đời.
- Này các Tỷ-kheo, cũng trong hiền kiếp ấy,
Thế Tôn Kassapa (Ca-diếp) bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác ra đời.
- Này các Tỷ-kheo, cũng trong hiền kiếp ấy,
nay Ta, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ra đời.

5. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác sanh thuộc chủng tánh Sát-đế-lỵ, sanh trong giai cấp Sát-đế-lỵ.

SANH                                            409

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, thuộc chủng tánh Sát-đế-lỵ,
sanh trong giai cấp Sát-đế-lỵ.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vessabhũ, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác, thuộc chủng tánh
Sát-đế-lỵ, sanh trong giai cấp Sát-đế-lỵ.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kakusandha, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, thuộc chủng tánh
Bà-la-môn, sanh trong giai cấp Bà-la-môn .
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Konãgamana, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc chủng tánh
Bà-la-môn, sanh trong giai cấp Bà-la-môn.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác thuộc chủng tánh Bà-la-
môn, sanh trong giai cấp Bà-la-môn .
- Này các Tỷ-kheo, nay Ta là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác thuộc chủng tánh Sát-đế-lỵ,
sanh trong giai cấp Sát-đế-lỵ.

6. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh Kondanna (Câu- ly-nhã).

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán,

SANH                                            410

Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh Kondanna.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vessabhũ, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh
Kondanna.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kakusandha, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh
Kassapa.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Konàgamara, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh
Kassapa.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh
Kassapa.
- Này các Tỷ-kheo, nay Ta là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, thuộc danh tánh Gotama
(Cù-đàm).

7. Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Vipassĩ bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, tuổi thọ loài người là tám vạn năm.

- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, tuổi thọ loài người là bảy vạn năm.

SANH                                            411

- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn
Vessabhũ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác,
tuổi thọ loài người là sáu vạn năm.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn
Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác,
tuổi thọ loài người là bốn vạn năm.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn
Konãgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác,
tuổi thọ loài người là ba vạn năm.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Kassapa,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, tuổi thọ của
loài người là hai vạn năm.
- Này các Tỷ-kheo, nay tuổi thọ của Ta không
bao nhiêu, ít oi, tuổi thọ loài người khoảng một
trăm năm hay hơn một chút.

8. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, giác ngộ dưới gốc cây pãtali (bà- bà-la).

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, giác ngộ dưới gốc cây
pundarika (phân-đà-ly).
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vessabhù, bậc A-

SANH                                              412

la-hán, Chánh Đẳng Giác, giác ngộ dưới gốc
cây sirĩsa (thi-lợi-sa).
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Konãkgamana, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, giác ngộ dưới gốc
cây udumbara (ô-tam-bà-la).
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác, giác ngộ dưới gốc cây
nigrodha (ni-câu-luật-đà).
- Này các Tỷ-kheo, nay Ta là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác giác ngộ dưới gốc cây
assattha (bát-đa-la).

9. Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhứt đệ tử của Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, tên là Khanda (Kiển-trà) và Tissa (Đề-xá).

- Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhứt đệ tử
của Thế Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, tên là Abhibhũ (A-tỳ-phù) và Sambhava
(Tam-bà-bà).
- Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử
của Thế Tôn Vessabhũ, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác, tên là Sona (Phù-du) và Uttara
(Uất-đa-la).

SANH                                               413

- Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử
của Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác tên là Vidhũra (Tỳ-lâu) và Sanjĩva
(Tát-ni).
- Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử
của Thế Tôn Konãgamana, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác tên là Bhiyyosa (Thư-bàn-
na) và Uttara (Uất-đa-la).
- Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử
của Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác tên là Tissa (Đề-xá) và Bhãradvãja
(Bà-la-bà).
- Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử
của Ta là Sãriputta (Xá-lợi-phất) và
Moggallãna (Mục-kiền-liên).

10. Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Vipassĩ,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có ba Tăng hội: một
Tăng hội sáu mươi tám triệu Tỷ-kheo, một Tăng hội
mười vạn Tỷ-kheo, một Tăng hội tám vạn Tỷ-kheo.
Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Vipassĩ bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác có ba Tăng hội như vậy,
tất cả đều là bậc Lậu tận.

- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Sikhĩ,

SANH                                            414

bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có ba Tăng
hội: một Tăng hội mười vạn Tỷ-kheo, một
Tăng hội tám vạn Tỷ-kheo, một Tăng hội bảy
vạn Tỷ-kheo. Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế
Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có
ba Tăng hội như vậy, tất cả đều là bậc Lậu tận.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn
Vessabhũ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có
ba Tăng hội: một Tăng hội tám vạn Tỷ-kheo,
một Tăng hội bảy vạn Tỷ-kheo, một Tăng hội
sáu vạn Tỷ-kheo. Này các Tỷ-kheo, trong thời
Thế Tôn Vessabhũ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác có ba Tăng hội như vậy, tất cả đều là bậc
Lậu tận.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn
Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
có một Tăng hội bốn vạn Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, trong thời Thế Tôn Kakusandha, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác có một Tăng hội như
vậy, tất cả đều là bậc Lậu tận.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn
Konãgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
có một Tăng hội ba vạn Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, trong thời Thế Tôn Konãgamana, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác có một Tăng hội như

SANH                                            415

vậy, tất cả đều là bậc Lậu tận.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Kassapa,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có một Tăng
hội hai vạn Tỷ-kheo. Này các Tỷ-kheo, trong
thời Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác có một Tăng hội như vậy, tất cả đều
là bậc A-la-hán .
- Này các Tỷ kheo, nay trong thời của Ta có một
Tăng hội một ngàn hai trăm năm mươi Tỷ-
kheo, tất cả đều là bậc Lậu tận.

11. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác, có vị thị giả Tỷ-kheo tên là Asoka (A-dục), vị này là vị thị giả đệ nhất.

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Sikhĩ bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác có vị thị giả Tỷ-kheo tên là
Khemankara (Nhẫn Hành), vị này là vị thị giả
đệ nhất.

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vessabhũ, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác có vị thị giả Tỷ-kheo
tên là Upasannaka (Tịch Diệt) vị này là vị thị
giả đệ nhất.

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kakusandha, bậc

SANH                                            416

A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có vị thị giả Tỷ- kheo tên là Buddhija (Thiện Giác), vị này là thị giả đệ nhất.

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Konãgamana, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có vị thị giả Tỷ-
kheo tên là Sotthija (An Hòa), vị này là vị thị
giả đệ nhất.

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kassapa bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác có vị thị giả Tỷ-kheo
tên là Sabbamitta (Thiện Hữu), vị này là vị thị
giả đệ nhất.

- Này các Tỷ-kheo, nay Ta có vị thị giả Tỷ-kheo tên là Ànanda (A-nan), vị này là vị thị giả đệ nhất.

12. Này các Tỷ-kheo, phụ vương của Thế Tôn
Vipassĩ bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác tên là
Bandhumã (Bàn-đầu); mẫu hậu tên là Bandhumati
(Bàn-đầu-bà-đề). Kinh thành của vua Bandhumã tên
là Bandhumatĩ.

- Này các Tỷ-kheo, phụ vương Thế Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác tên là Aruna (Minh Tướng); mẫu hậu tên là Pabhãvatĩ

SANH                                               417

(Quang Huy); kinh thành của vua Aruna tên là
Pabhãvatĩ.
- Này các Tỷ-kheo, phụ vương Thế Tôn
Vessabhũ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác tên
là Suppatĩta (Thiện Đăng), mẫu hậu tên là
Yasavati (Xứng Giới); Kinh thành của vua
Suppatita tên là Anopama (Vô Dụ).
- Này các Tỷ-kheo, phụ thân Bà-la-môn của Thế
Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, tên là Aggidatta (Tự Đắc); mẫu thân Bà-
la-môn tên là Visãkhã (Thiện Chi). Này các
Tỷ-kheo, lúc bấy giờ vua trị vì tên là Khema
(An Hòa); kinh thành vua Khema tên là
Khemavatĩ (An Hòa).
- Này các Tỷ-kheo, phụ thân Bà-la-môn của Thế
Tôn Konãgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác tên là Yannadatta (Đạt Đức) mẫu thân Bà-
la-môn tên là Uttarã (Thiện Thắng; Này các
Tỷ-kheo, lúc bấy giờ, vua trị vì tên là Sobha
(Thanh Tịnh); kinh thành của vua Sobha tên là
Sobhavatĩ (Thanh Tịnh).
- Này các Tỷ-kheo, phụ thân Bà-la-môn của Thế
Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
tên là Brahmadatta (Phạm Thi) mẫu thân Bà-

SANH                                          418

la-môn tên là Dhanavatĩ (Tài Chủ). Này các
Tỷ-kheo, lúc bấy giờ vua trị vì tên là Kikĩ (Hấp
Tỳ); kinh thành vua Kikĩ là Baranasĩ (Ba-la-
nại).
- Này các Tỷ-kheo, nay phụ vương của Ta tên là
Suddhodana (Tịnh Phạn); mẫu hậu của Ta tên
là Mãyã (Ma-da); kinh thành tên là
Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ).
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Giảng xong Thiện
Thệ từ chỗ ngồi đứng dậy, đi vào tịnh xá.

13. Thế Tôn đi ra chẳng bao lâu cuộc đàm thoại sau đây khởi lên giữa những Tỷ-kheo ấy:

- Này các Hiền giả, thật hy hữu thay! Này các liền giả, thật kỳ diệu thay, đại thần lực, đại oai lực của Như Lai! Như Lai nhớ được chư Phật quá khứ, những vị này đã nhập Niết bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh của những vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là

SANH                                               419

như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát là như vậy".

Này các Hiền giả, quý vị nghĩ như thế nào? Có phải Như Lai khéo chứng đạt pháp giới như vậy, và nhờ chứng đạt pháp giới này, Như Lai nhớ chư Phật quá khứ, những vị này đã nhập Niết Bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh các vị này, cũng nhớ đến danh tánh cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát là như vậy? Hay là chư Thiên mách bảo Như Lai và nhờ sự mách bảo này, Như Lai nhớ được các đức Phật quá khứ, các vị này đã nhập Niết bàn đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh các vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát như thế này?"

SANH                                                 420

Như vậy là cuộc đàm thoại đang khởi lên giữa những Tỷ-kheo ấy.

14. Bấy giờ Thế Tôn, vào buổi chiều tối, sau khi xuất
định, liền đến Hoa Lâm viên đường, ngồi trên chỗ đã
soạn sẵn. Sau khi ngồi xong, Thế Tôn nói với các Tỷ-
kheo:

- Này các Tỷ-kheo, nay các Ngươi ngồi luận bàn vấn đề gì? Đề tài gì đã được luận bàn giữa các Ngươi?

Khi được hỏi vậy, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đi ra chẳng bao lâu, cuộc đàm thoại sau đây đã khởi lên giữa chúng con: "Này các Hiền giả, thật hy hữu thay! Này các hiền giả thật kỳ diệu thay đại thần lực, đại oai lực của Như Lai! Như Lai nhớ được chư Phật quá khứ, những vị này đã nhập Niết Bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh của những vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát là như vậy". Này các Hiền giả, quý vị

SANH                                               421

nghĩ như thế nào? Có phải Như Lai khéo chứng đạt pháp giới như vậy, và nhờ chứng đạt pháp giới này, Như Lai nhớ chư Phật quá khứ, những vị này đã nhập Niết bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh các vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát là như vậy?" Hay là chư Thiên mách bảo Như Lai và nhờ sự mách bảo này, Như Lai nhớ được các đức Phật quá khứ, các vị này đã nhập Niết bàn đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh các vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát như thế này?" Bạch Thế Tôn, như vậy là vấn đề bàn luận giữa chúng con, khi Thế Tôn đến.

SANH                                                422

15. - Này các Tỷ-kheo, như vậy là pháp giới ấy được khéo chứng đạt bởi Như Lai, và nhờ chứng đạt pháp giới này, Như Lai nhớ được chư Phật quá khứ, những vị này đã nhập Niết Bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh của những vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát là như vậy".

Này các Hiền giả, quý vị nghĩ như thế nào? Có phải Như Lai khéo chứng đạt pháp giới như vậy, và nhờ chứng đạt pháp giới này, Như Lai nhớ chư Phật quá khứ, những vị này đã nhập Niết bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh các vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát là như vậy".

SANH                                                  423

Này các Tỷ-kheo, vậy hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, Bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng lời Thế Tôn, Thế Tôn giảng như sau:

16. - Này các Tỷ-kheo, cách đây chín mươi mốt
kiếp về trước, Thế Tôn Vipassĩ bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác ra đời. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc
chủng tánh Sát-đế-ly, sanh trong giai cấp Sát-đế-ly.
Này các Tỷ kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A la hán,
Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh Kondanna. Này
các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác, tuổi thọ đến tám vạn năm. Này các Tỷ-
kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, giác ngộ dưới gốc cây Patali (Ba-ba-la). Này
các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử của Thế
Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác tên là
Khanda (Kiển-trà) và Tissa (Đề-xá). Này các Tỷ-
kheo, trong thời Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác có ba Tăng hội: một Tăng hội sáu
mươi tám vạn Tỷ-kheo, một Tăng hội mười vạn Tỷ-
kheo, một Tăng hội tám vạn Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng

SANH                                              424

Giác có vị thị giả Tỷ-kheo tên là Asoka (A-dục), vị
này là vị thị giả đệ nhất. Này các Tỷ-kheo, Phụ
Vương Thế Tôn Tỳ-bà-thi, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác tên là Bandhumã (Bàn-đầu), mẫu hậu tên
là Bandhumatĩ (Bàn-đầu-bà-đề), kinh thành của
Bandhumã tên là Bandhumatĩ.

17. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy, Bồ-tát
Vipassĩ, sau khi từ giã cảnh giới Đâu-suất thiên,
chánh niệm tĩnh giác nhập vào mẫu thai. Này các Tỷ-
kheo, pháp nhĩ là như vậy.

Khi Bồ-tát Vipassĩ từ giã cảnh giới Đâu-suất thiên, chánh niệm tĩnh giác nhập vào mẫu thai, khi ấy một hào quang vô lượng, thần diệu, thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra cùng khắp thế giới, gồm có các thế giới ở trên chư Thiên, thế giới của các Ma vương và Phạm thiên và thế giới ở dưới gồm các vị Sa-môn, Bà-la-môn, các vị hoàng tử và dân chúng. (1). Cho đến các cảnh giới ở giữa các thế giới, không có nền tảng, tối tăm, u ám, những cảnh giới mà mặt trăng mặt trời với đại thần lực, đại oai đức như vậy cũng không thể chiếu thấu, trong những cảnh giới ấy một hào quang vô lượng, thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra. Và các chúng sanh sống tại những chỗ ấy, nhờ hào quang ấy mới thấy nhau và nói: "Cũng có những chúng sanh khác sống ở đây". Và mười ngàn

SANH                                              425

thế giới chuyển động, rung động, chuyển động
mạnh. Và hào quang vô lượng, thần diệu ấy, thắng
xa oai lực của chư Thiên hiện ra ở thế giới. Pháp nhĩ
là như vậy.

(1) Sadevamanussaya. Có chỗ dịch: chư Thiên và loài người.

Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị Bồ -
tát nhập mẫu thai, bốn vị Thiên tử đứng canh gác
bốn phương trời và nói: "Không cho một ai, người
hay không phải loài người, được hãm hại vị Bồ-tát.
Pháp nhĩ là như vậy".

18. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị
Bồ-tát nhập mẫu thai, mẹ vị Bồ-tát giữ giới một cách
hồn nhiên, không sát sanh, không trộm cắp, không tà
dâm, không nói láo, không uống các thứ rượu men,
rượu nấu. Pháp nhĩ là như vậy.

19. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị Bồ-tát nhập mẫu thai, mẹ vị Bồ-tát không khởi dục tâm đối với một nam nhân nào, và không vi phạm tiết hạnh với bất kỳ người đàn ông nào dầu người này có tâm ái nhiễm đối với bà. Pháp nhĩ là gì vậy.

20. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị Bồ-tát nhập mẫu thai, mẹ vị Bồ-tát có được năm món

SANH                                               426

dục lạc đầy đủ, tận hưởng, trọn hưởng năm món dục lạc ấy. Pháp nhĩ là như vậy.

21. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị
Bồ-tát nhập mẫu thai, mẹ vị Bồ-tát không bị một bệnh
tật gì. Bà sống với tâm hoan hỷ, với thân khoan
khoái. Bà thấy trong bào thai của mình vị Bồ-tát đầy
đủ mọi bộ phận và chân tay.

Này các Tỷ-kheo, ví như viên ngọc lưu ly, thanh tịnh, thuần nhất, có tám cạnh, khéo cắt, khéo giũa, trong sáng, không tỳ vết, hoàn hảo trong mọi phương diện. Rồi một sợi dây được xâu qua viên ngọc ấy, dây màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng hay màu vàng lợt. Nếu có người có mắt để viên ngọc trên bàn tay của mình, người ấy sẽ thấy rõ ràng: "Đây là viên ngọc lưu ly, thanh tịnh thuần nhất, có tám cạnh, khéo cắt khéo giũa, trong sáng, không tỳ vết, hoàn hảo trong mọi phương diện. Đây là sợi dây xâu qua, sợi dây màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng hay màu vàng lạt". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi vị Bồ-tát nhập mẫu thai, mẹ vị Bồ-tát không một bệnh tật gì. Bà sống với tâm hoan hỷ, với thân khoan khoái. Bà thấy trong bào thai của mình vị Bồ-tát đầy đủ mọi bộ phận và chân tay. Pháp nhĩ là như vậy.

22. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Sau khi

SANH                                               427

sanh vị Bồ-tát bảy ngày, mẹ vị Bồ-tát mệnh chung và sanh lên cảnh trời Đâu suất. Pháp nhĩ là như vậy.

23. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Trong khi
các người đàn bà khác mang bầu thai trong bụng chín
tháng hay mười tháng rồi mới sanh, mẹ vị Bồ-tát
sanh vị Bồ-tát không phải như vậy. Mẹ vị Bồ-tát
mang vị Bồ-tát trong bụng mười tháng trời mới
sanh. Pháp nhĩ là như vậy.

24. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Trong khi
các người đàn bà khác, hoặc ngồi, hoặc nằm mà sanh
con, mẹ vị Bồ-tát sanh vị Bồ-tát không phải như vậy.
Mẹ vị Bồ-tát đứng mà sanh vị Bồ-tát. Pháp nhĩ là
như vậy.

25. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, chư Thiên đỡ lấy Ngài trước, sau mới đến loài người. Pháp nhĩ là như vậy.

26. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị
Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, vị Bồ-tát không đụng
đến đất. Có bốn Thiên tử đỡ lấy Ngài, đặt Ngài trước
bà mẹ và thưa: "Hoàng hậu hãy hoan hỷ. Hoàng
hậu sanh một bậc vĩ nhân". Pháp nhĩ là như vậy.

27. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, Ngài sanh ra thanh tịnh,

SANH                                              428

không bị nhiễm ô bởi nước nhớt nào, không bị nhiễm ô bởi loại mủ nào, không bị nhiễm ô bởi loại máu nào, không bị nhiễm ô bởi bất cứ vật bất tịnh nào, thanh thịnh, trong sạch. Pháp nhĩ là như vậy.

Này các Tỷ-kheo, như viên ngọc ma-ni bảo châu đặt trên một tấm vải Ba-la-nại. Hòn ngọc không làm nhiễm ô tấm vải Ba-la-nại, tấm vải Ba-la-nại cũng không làm nhiễm ô hòn ngọc. Vì sao vậy? Vì cả hai đều thanh tịnh. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo. Khi vị Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, Ngài sanh ra thanh tịnh, không bị nhiễm ô bởi nước nhớt nào, không bị nhiễm ô bởi loại mủ nào, không bị nhiễm ô bởi loại máu nào, không bị nhiễm ô bởi bất cứ sự vật bất tịnh nào, thanh tịnh, trong sạch. Pháp nhĩ là như vậy.

28. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị
Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, hai dòng nước từ hư
không hiện ra, một dòng lạnh, một dòng nóng. Hai
dòng nước ấy tắm rửa sạch sẽ cho vị Bồ-tát và cho
bà mẹ. Pháp nhĩ là như vậy.

29. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Vị Bồ-tát
khi sanh ra, Ngài đứng vững, thăng bằng trên hai
chân, mặt hướng phía Bắc, bước đi bảy bước, một
lọng trắng được che trên. Ngài nhìn khắp cả mọi
phương, lớn tiếng như con ngưu vương, thốt ra

SANH                                               429

lời như sau: "Ta là bậc tối thượng ở trên đời! Ta là bậc tối tôn ở trên đời. Ta là bậc cao nhất ở trên đời. Nay là đời sống cuối cùng, không còn phải tái sanh ở đời này nữa". Pháp nhĩ là như vậy.

30. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, khi ấy một hào quang vô lượng thần diệu, thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra cùng khắp thế giới, gồm có các thế giới trên chư Thiên, thế giới của các Ma vương và Phạm thiên, và thế giới ở dưới gồm các vị Sa-môn, Bà-la-môn, các vị hoàng tử và dân chúng. Cho đến các cảnh giới ở giữa các thế giới, không có nền tảng, tối tăm, u ám, những cảnh giới mà mặt trăng, mặt trời với đại thần lực, đại oai đức như vậy cũng không thể chiếu thấu, trong những cảnh giới ấy, một hào quang vô lượng, thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra. Và các chúng sanh sống tại những chỗ ấy, nhờ hào quang ấy mới thấy nhau mà nói: "Cũng có những chúng sanh khác sống ở đây". Và mười ngàn thế giới chuyển động, rung động, chuyển động mạnh. Và hào quang vô lượng thần diệu ấy thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra ở thế giới. Pháp nhĩ là như vậy.

31. Này các Tỷ-kheo, khi hoàng tử Vipassĩ sinh ra, vua Bandhumã được báo tin: "Đại vương đã được sinh một hoàng tử". Này các Tỷ-kheo, khi thấy

SANH                                              430

hoàng tử xong, vua Bandhumã liền cho mời các vị
Bà-la-môn đoán tướng và nói: "Này các Hiền giả,
hãy xem tướng cho Hoàng tử". Này các Tỷ-kheo, khi
xem tướng Hoàng tử Vipassĩ xong, các vị Bà-la-môn
đoán tướng tâu với vua Bandhumã: "Đại vương hãy
hân hoan; Đại vương đã sinh một bậc vĩ nhân! May
mắn thay cho Đại vương, đại hạnh thay cho Đại
vương đã được một Hoàng tử như vậy sanh trong gia
đình. Tâu Đại vương, Hoàng tử này có đầy đủ ba
mươi hai tướng tốt của bậc Đại nhân. Ai có đủ ba
mươi hai tướng tốt này sẽ chọn hai con đường này
thôi, không có con đường nào khác. Nếu sống tại gia
đình, vị này sẽ trở thành vua Chuyển luân Thánh
vương, dùng chánh pháp trị nước, bình định bốn
phương, đem lại an toàn cho quốc độ, đầy đủ bảy
món báu. Bảy món báu trở thành vật sở hữu của vị
này, tức là xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ
báu, gia chủ báu và thứ bảy là tướng quân báu. Vị
này có đến hơn một ngàn thái tử, những bậc anh
hùng, lực sĩ, chinh phục quân thù. Vị này chinh phục
cõi đất này cho đến hải biên và trị nước với chánh
pháp, không dùng trượng, không dùng đao. Nếu vị
này từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình, vị
này sẽ thành bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vén
lui màn vô minh che đời".

32. "Đại vương, ba mươi hai tướng tốt của bậc Đại

SANH                                              431

nhân là gì mà Hoàng tử nếu đầy đủ những tướng tốt này sẽ chọn đi hai con đường, không có con đường nào khác. Nếu sống tại gia đình, vị này sẽ trở thành vua Chuyển luân Thánh vương dùng chánh pháp trị nước, bình định bốn phương, đem lại an toàn cho quốc lộ, đầy đủ bảy món báu. Bảy món báu trở thành vật sở hữu của vị này, tức là xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, cư sĩ báu và thứ bảy là tướng quân báu. Vị này có đến hơn một ngàn thái tử, những bậc anh hùng, lực sĩ, chinh phục quân thù. Vị này chinh phục cõi đất này cho đến hải biên và trị nước với chánh pháp, không dùng trượng, không dùng đao. Nếu vị này từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình, vị này sẽ thành bậc A-la-hán. Chánh Đẳng Giác, vén lui màn vô minh che đời?

1.   "Đại vương, Hoàng tử này có lòng bàn chân
bằng phẳng, tướng này được xem là tướng tốt
của bậc Đại nhân.
2.   "Đại vương, dưới hai bàn chân của Hoàng tử
này, có hiện ra hình bánh xe, với ngàn tăm xe,
với trục xe, vành xe, với các bộ phận hoàn toàn
đầy đủ, tướng này được xem là tướng của bậc
Đại nhân.
3.   "Đại vương, Hoàng tử này có gót chân thon
dài... (như trước)

SANH                                                432

4.    "Đại vương, Hoàng tử này có ngón tay, ngón
chân dài...
5.    "Đại vương, Hoàng tử này có tay chân mềm
mại...
6.    "Đại vương, Hoàng tử này có tay chân có màn
da lưới...
7.    "Đại vương, Hoàng tử này có mắt cá tròn như
con sò...
8.    "Đại vương, Hoàng tử này có ống chân như con
dê rừng...
9.    "Đại vương, Hoàng tử này đứng thẳng, không
co lưng xuống, có thể rờ từ đầu gối với hai bàn
tay...
10.   "Đại vương, Hoàng tử này có tướng mã âm
tàng...
11.   "Đại vương, Hoàng tử này có màu da như
đồng, màu sắc như vàng...
12.   "Đại vương, Hoàng tử này có da trơn mướt
khiến bụi không thể bám dính vào...
13.   "Đại vương, Hoàng tử này có lông da mọc từ
lông một, mỗi lỗ chân lông có một lông...

SANH                                                433

14.   "Đại vương, Hoàng tử này có lông mọc xoáy
tròn thẳng lên, mỗi sợi lông đều vậy, màu xanh
đậm như thuốc bôi mắt, xoáy lên từng xoáy
tròn nhỏ, và xoáy về hướng mặt...
15.   "Đại vương, Hoàng tử này có thân hình cao
thẳng...
16.   "Đại vương, Hoàng tử này có bảy chỗ tròn
đầy...
17.   "Đại vương, Hoàng tử này có nửa thân trước
như con sư tử...
18.   "Đại vương, Hoàng tử này không có lõm
khuyết giữa hai vai...
19.   "Đại vương, Hoàng tử này có thân thể cân đối
như cây bàng (nigrodha: ni-câu-luật). Bề cao
của thân ngang bằng bề dài của hai tay sải rộng,
bề dài của hai tay sải rộng ngang bằng bề cao
của thân...
20.   "Đại vương, Hoàng tử này có bán thân trên
vuông tròn...
21.   "Đại vương, Hoàng tử này có vị giác hết sức
sắc bén...
22.   "Đại vương, Hoàng tử này có quai hàm như con

SANH                                                 434

sư tử. .
23.   "Đại vương, Hoàng tử này có bốn mươi răng...
24.   "Đại vương, Hoàng tử này có răng đều đặn...
25.   "Đại vương, Hoàng tử này có răng không
khuyết hở...
26.   "Đại vương, Hoàng tử này có răng cửa (thái xỉ)
trơn láng...
27.   "Đại vương, Hoàng tử này có tướng lưỡi rộng
dài...
28.   "Đại vương, Hoàng tử này có giọng nói tuyệt
diệu như tiếng chim ca-lăng-tần-già
(Karavika)...
29.   "Đại vương, Hoàng tử này có hai mắt màu xanh
đậm...
30.   "Đại vương, Hoàng tử này có lông mi con bò
cái...
31.   "Đại vương, Hoàng tử này giữa hai lông mày,
có sợi lông trắng mọc lên, mịn màng như bông
nhẹ.
32.   "Đại vương, Hoàng tử này có nhục kế trên đầu,

SANH                                                 435

tướng này được xem là tướng tốt của bậc Đại
nhân...
33. "Đại vương, Hoàng tử có đầy đủ ba mươi hai
tướng tốt của bậc Đại nhân, với ba mươi hai tướng
tốt này, Hoàng tử sẽ chọn đi hai con đường, không
có con đường nào khác. Nếu sống tại gia đình, Hoàng
tử sẽ trở thành vua Chuyển luân Thánh vương, đem
lại an toàn cho quốc độ, đầy đủ bảy món báu. Bảy
món báu trở thành sở hữu của Ngài, tức là xe báu,
voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, cư sĩ báu, và
thứ bảy là tướng quân báu. Vị này có đến hơn một
ngàn thái tử, những bậc anh hùng, lực sĩ, chinh phục
quân thù. Vị này chinh phục quả đất này cho đến hải
biên và trị nước với chánh pháp, không dùng trượng,
không dùng đao. Nếu Hoàng tử từ bỏ gia đình, xuất
gia sống không gia đình, Hoàng tử sẽ thành bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác, vén lui màn vô minh che
đời".

Này các Tỷ-kheo, Vua Bandhumã ra lệnh cúng dường các vị Bà-la-môn đoán tướng ấy, các áo vải mới và làm thỏa mãn mọi sự đòi hỏi ước muốn.

34. Này các Tỷ-kheo, rồi vua Bandhumã cho nuôi những người vú cho hoàng tử Vipassĩ. Người cho bú, người tắm, người lo bồng ẳm, người mang trên nách. Này các Tỷ-kheo, một lọng trắng ngày đêm được che

SANH                                              436

trên hoàng tử Vipassĩ, và lệnh được truyền ra:
"Không được để lạnh hay nóng, cỏ, bụi, hay sương
làm phiền hoàng tử". Hoàng tử Vipassĩ được mọi
người âu yếm. Này các Tỷ-kheo, cũng như hoa sen
xanh, hoa sen hồng, hay hoa sen trắng được mọi
người yêu thích. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, hoàng
tử Vipassĩ được mọi người âu yếm, gần như được ẳm
từ nách này qua nách người khác.

35. Này các Tỷ-kheo, khi hoàng tử Vipassĩ được sinh
ra, hoàng tử phát âm rất là tuyệt diệu, âm vận điều
hòa, dịu ngọt và hấp dẫn. Này các Tỷ-kheo, giống
như con chim ca-lăng-tân-già sinh trong núi Hy-mã-
lạp sơn, giọng chim rất là tuyệt diệu, âm vận điều
hòa, dịu ngọt và hấp dẫn. Cũng vậy này các Tỷ-kheo,
Hoàng Tử Vipassĩ phát âm rất là tuyệt diệu, âm vận
điều hòa, dịu ngọt và hấp dẫn.

36. Này các Tỷ-kheo, khi hoàng tử Vipassĩ sanh ra, Thiên nhãn hiện ra với Ngài, do nghiệp báo sanh, và nhờ Thiên nhãn ấy, Ngài có thể nhìn khắp chung quanh đến một do tuần, ban ngày cũng như ban đêm.

37. Này các Tỷ-kheo, khi hoàng tử Vipassĩ sanh ra, Ngài nhìn thẳng sự vật với cặp mắt không nhấp nháy, như hàng chư Thiên ở Tam thập tam thiên. Vì hoàng tử Vipassĩ nhìn không nhấp nháy, nên này các Tỷ-

SANH                                             437

kheo, hoàng tử Vipassĩ được gọi tên là "Vipassì
Vipassì", "Vị đã nhìn thấy". Này các Tỷ-kheo, khi
vua Bandhumã ngồi xử kiện, vua cho đặt hoàng tử
Vipassì ngồi bên nách mình để xử kiện. Này các Tỷ-
kheo, hoàng tử Vipassì ngồi bên nách vua cha như
vậy và chú tâm quan sát phương thức xử kiện đến
nỗi tự mình cũng có thể phán đoán xử kiện. Này các
Tỷ-kheo, do hoàng tử Vipassì "có thể quan sát và xử
kiện đúng luật pháp" và danh từ "Vipassì Vipassì"
càng được dùng để đặt tên cho Ngài.

38. Này các Tỷ-kheo, rồi vua Bandhumã cho xây
dựng ba tòa lâu đài cho hoàng tử Vipassì, một cho
mùa mưa, một cho mùa đông, một cho mùa lạnh, và
năm món dục lạc đều được chuẩn bị đầy đủ. Này các
Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì sống bốn tháng mưa trong
lâu đài dành cho mùa mưa, được hầu hạ mua vui với
các nữ nhạc sĩ, và không một lần nào, Ngài bước
xuống khỏi lầu.

II

1. - Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì, sau thời gian nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, cho gọi người đánh xe: "Này khanh, hãy cho thắng các cỗ xe thù thắng, chúng ta sẽ đi đến vườn ngự uyển để xem phong cảnh" - "Thưa vâng, Hoàng Tử". Này các Tỷ-

SANH                                               438

kheo, người đánh xe vâng lời hoàng tử Vipassì, cho thắng các cỗ xe thù thắng rồi bạch hoàng tử Vipassì: "Tâu Hoàng tử, các cỗ xe thù thắng đã thắng xong. Hãy làm những gì Hoàng tử xem là hợp thời".

Này các Tỷ-kheo, lúc bấy giờ hoàng tử Vipassì leo lên cỗ xe thù thắng và cùng với các cỗ xe thù thắng khác, tiến đến vườn ngự uyển.

2. Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì trên đường đi
đến vườn ngự uyển, thấy một người già nua, lưng
còm như nóc nhà, chống gậy, vừa đi vừa run rẩy,
khổ não, không còn đâu là tuổi trẻ. Thấy vậy hoàng
tử hỏi người đánh xe:

- "Này khanh, người đó là ai vậy? Sao thân người đó không giống các người khác?"

- "Tâu Hoàng tử, người đó là một người được gọi là già vậy".

- "Này khanh, sao người ấy được gọi là một người già?"

- "Tâu Hoàng tử, người ấy gọi là già vì nay người ấy sống không bao lâu nữa".

- "Này khanh, vậy rồi Ta có bị già không, một

SANH                                              439

người chưa qua tuổi già?"

- "Tâu Hoàng tử, Hoàng tử và cả con nữa, chúng ta tất cả sẽ bị già nua, dầu chúng ta chưa qua tuổi già!"

- "Này khanh, thôi nay thăm vườn ngự uyển như vậy là vừa rồi. Hãy cho đánh xe trở về cung".

- "Thưa vâng, Hoàng tử".

Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng theo lời hoàng
tử, cho đánh xe trở về cung. Này các Tỷ-kheo, hoàng
tử Vipassì về trong cung, đau khổ, sầu muộn và
suy nghĩ. "Sỉ nhục thay, cái gọi là sanh. Và ai sanh
ra cũng phải già yếu như vậy!".

3. Này các Tỷ-kheo, khi ấy vua Bandhumà cho gọi
người đánh xe và hỏi: "Này khanh, Hoàng tử có vui
vẻ không, tại vườn ngự uyển? "Này khanh, Hoàng tử
có hoan hỷ không, tại vườn ngự uyển?".

- "Tâu Đại vương, Hoàng tử không có vui vẻ tại vườn ngự uyển. Tâu Đại vương, Hoàng tử không có hoan hỷ, tại vườn ngự uyển"

- "Này khanh, khi đến vườn ngự uyển, Hoàng tử đã thấy gì?"

SANH                                              440

- "Tâu đại vương, Hoàng tử trong khi đi đến vườn ngự uyển, thấy một người già nua, lưng còm như nóc nhà, chống gậy vừa đi vừa run rẩy, khổ não không còn đâu là tuổi trẻ. Thấy vậy, Hoàng tử hỏi con: "Này khanh, người đó là ai vậy? Sao tóc người đó không giống các người khác? Sao thân người đó không giống các người khác?" - "Tâu Hoàng tử, người ấy được gọi là vậy" - "Này khanh, sao người ấy được gọi là người già? - "Tâu Hoàng tử, người ấy gọi là già, vì nay người ấy sống không bao lâu nữa". - "Này khanh, vậy rồi Ta có phải bị già không, một người chưa qua tuổi già?" - "Tâu Hoàng tử, Hoàng tử và cả con nữa, chúng ta tất cả sẽ bị già nua, dầu chúng ta chưa qua tuổi già" - "Này khanh, thôi nay thăm vườn ngự uyển như vậy vừa rồi. Hãy cho đánh xe trở về cung". - "Thưa vâng, Hoàng Tử!". Tâu Đại vương, con vâng lời Hoàng tử Vipassì, cho đánh xe trở về cung. Tâu Đại vương, Hoàng tử trở về cung, đau khổ, sầu muộn và suy nghĩ. "Sỉ nhục thay, cái gọi là sanh. Và ai sanh ra cũng phải già yếu như vậy".

4. Này các Tỷ-kheo, khi ấy vua Bandhumà suy nghĩ:
"Không thể để cho hoàng tử Vipassì từ chối không
trị vì. Không thể để cho Hoàng tử Vipassì xuất gia.
Không thể để cho lời của các vị Bà-la-môn đoán
tướng trở thành sự thật".

SANH                                               441

Này các Tỷ-kheo, rồi vua Bandhumà lại sắp đặt cho
hoàng tử Vipassì đầy đủ năm món dục lạc nhiều hơn
nữa, để hoàng tử Vipassì có thể trị vì, để hoàng tử
Vipassì khỏi phải xuất gia, để cho lời các vị Bà-la-
môn đoán tướng không trúng sự thật. Và, này các Tỷ-
kheo, hoàng tử Vipassì sống tận hưởng đầy đủ sung
túc năm món dục lạc.

5. Này các Tỷ-kheo hoàng tử Vipassì, sau thời gian nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm cho gọi người đánh xe... (như trước).

6. Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì, khi đang đi đến vườn ngự uyển, thấy một người bệnh hoạn, khổ não, nguy kịch, bò lết trong tiểu tiện, đại tiện của mình, cần có người khác nâng đỡ, cần có người khác dìu dắt. Thấy vậy, hoàng tử hỏi người đánh xe:

- "Này khanh, người này đã làm gì, mà mắt của
nó không giống mắt của những người khác,
giọng nói của nó không giống giọng nói của
những người khác?"

- "Tâu Hoàng tử, đó là một người được gọi là một người bệnh vậy".

- "Này khanh, sao người ấy được gọi là một

SANH                                              442

người bệnh?"

- "Tâu Hoàng tử, người ấy được gọi là một người bệnh vì người ấy chưa thoát khỏi căn bệnh của mình"

- "Này khanh, vậy rồi ta có bị bệnh không, một người chưa bị bệnh?"

- "Tâu Hoàng tử, Hoàng tử và cả con nữa, tất cả chúng ta sẽ bị bệnh tật, dầu chúng ta chưa bị bệnh tật".

- "Này khanh, thôi nay thăm vườn ngự uyển như vậy vừa rồi. Hãy cho đánh xe trở về cung".

- "Thưa vâng, Hoàng tử".

Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng theo lời hoàng
tử cho đánh xe trở về cung. Này các Tỷ-kheo, hoàng
tử Vipassì về trong cung, đau khổ, sầu muộn và suy
nghĩ: "Sỉ nhục thay, cái gọi là sanh! Và ai sanh ra,
cũng phải già, cũng phải bệnh!"

7. Này các Tỷ-kheo, khi ấy vua Bandhumà cho gọi người đánh xe và hỏi: "Này khanh, Hoàng tử có vui vẻ không tại vườn ngự uyển? Hoàng tử có hoan hỷ không tại vườn ngự uyển?" - "Tâu Đại vương, Hoàng

SANH                                              443

tử không có vui vẻ tại vườn ngự uyển. Tâu Đại vương, Hoàng tử không có hoan hỷ tại vườn ngự uyển" - "Này khanh, khi đi đến vườn ngự uyển, Hoàng tử đã thấy gì?" - "Tâu Đại vương, Hoàng tử trong khi đến vườn ngự uyển thấy một người bệnh hoạn, khổ não, nguy kịch, bò lết trong tiểu tiện, đại tiện của mình, cần có người khác nâng đỡ, cần có người khác dìu dắt. Thấy vậy, Hoàng tử hỏi con: "Này khanh, người đó đã làm gì mà mắt của nó không giống mắt của người khác, giọng nói của nó không giống giọng nói của những người khác?" - "Tâu Hoàng tử, đó là một người được gọi là môt người bệnh vậy". - "Này khanh, sao người ấy được gọi là một người bệnh?" - "Tâu Hoàng tử, người ấy được gọi là người bệnh, vì người ấy chưa khỏi căn bệnh của mình!" - "Này khanh, vậy rồi ta có bị bệnh không, một người chưa bị bệnh?" - "Tâu Hoàng tử, Hoàng tử và cả con nữa, tất cả chúng ta sẽ bị bệnh tật, dầu chúng ta chưa bị bệnh tật". - "Này khanh, thôi nay thăm vườn ngự uyển như vậy vừa rồi! Hãy cho đánh xe trở về cung". - "Thưa vâng, Hoàng tử". Con vâng theo lời Hoàng tử cho đánh xe trở về cung. Tâu Đại vương, Hoàng tử về trong cung, đau khổ, sầu muộn và suy nghĩ: "Sỉ nhục thay, cái gọi là sanh! Và ai sanh ra, cũng phải già, cũng phải bệnh!".

- Này các Tỷ-kheo, khi ấy vua Bandhumà suy nghĩ:

SANH                                               444

"Không thể để cho Hoàng tử Vipassì từ chối không trị vì! Không thể để cho Hoàng tử Vipassì xuất gia! Không thể để cho lời của các vị Bà-la-môn đoán tướng trở thành sự thật". Này các Tỷ-kheo, rồi vua Bandhuma, lại sắp đặt cho hoàng tử Vipassì đầy đủ năm món dục lạc nhiều hơn nữa, để hoàng tử Vipassì có thể trị vì, để hoàng tử Vipassì không thể xuất gia, để cho lời các vị Bà-la-môn đoán tướng không trúng sự thật. Và này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì sống tận hưởng, đầy đủ, sung túc năm món dục lạc.

9. Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì, sau thời gian
nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, cho gọi
người đánh xe: "Này khanh, hãy cho thắng các cỗ xe
thù thắng, chúng ta sẽ đi đến vườn ngự uyển để xem
phong cảnh". - "Thưa vâng, Hoàng tử".

Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng lời hoàng tử
Vipassì, cho thắng các cỗ xe thù thắng rồi bạch
hoàng tử Vipassì: "Tâu hoàng tử, các cỗ xe thù thắng
đã thắng xong. Hãy làm những gì Hoàng tử xem là
hợp thời".

Này các Tỷ-kheo, lúc bấy giờ hoàng tử Vipassì leo lên cỗ xe thù thắng và cùng với các cỗ xe thù thắng khác, tiến đến vườn ngự uyển.

10. - Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì trên đường

SANH                                                445

đi đến vườn ngự uyển, thấy một số đông người, mặc sắc phục khác nhau, và đang dựng một dàn hỏa táng. Thấy vậy, hoàng tử hỏi người đánh xe:

- "Này khanh, vì sao đám đông người ấy mặc sắc
phục khác nhau và đang dựng một dàn hỏa
táng?"
- "Tâu Hoàng tử, vì có một người vừa mới mệnh
chung"
- "Này khanh, vậy ngươi hãy đánh xe đến gần
người vừa mới mệnh chung!"
- "Thưa vâng, tâu Hoàng tử."
Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng theo lời hoàng
tử, cho đánh xe đến người vừa mới mệnh chung. Này
các Tỷ-kheo, khi thấy thây người chết, hoàng tử
Vipassì hỏi:

- "Này khanh, sao người ấy được gọi là người đã
chết?"
- "Tâu Hoàng tử, người ấy được gọi là người đã
chết vì nay bà mẹ, ông cha, các người bà con
ruột thịt khác không thấy người ấy nữa; và
người ấy cũng không thấy bà mẹ, ông cha hay
những người bà con ruột thịt khác!"

SANH                                            446

- "Này khanh, vậy Ta chưa chết, rồi có bị chết
không? Phụ vương, Mẫu hậu hay những người
bà con ruột thịt khác sẽ không thấy Ta chăng,
và Ta sẽ không thấy Phụ vương, Mẫu hậu hay
những bà con ruột thịt chăng?"
- "Tâu Hoàng tử, Hoàng tử và cả con nữa, chúng
ta tuy nay chưa chết nhưng rồi sẽ cũng bị chết.
Phụ vương, Mẫu hậu hay các người bà con ruột
thịt khác sẽ không thấy Hoàng Tử, và Hoàng tử
sẽ không thấy Phụ vương, Mẫu hậu hay các
người bà con ruột thịt khác".
- "Này khanh, thôi nay thăm vườn ngự uyển như
vậy vừa rồi. Hãy cho đánh xe trở về cung".
- "Thưa vâng, Hoàng tử".
Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng lời hoàng tử,
cho đánh xe trở về cung. Này các Tỷ-kheo, hoàng tử
Vipassì về trong cung, đau khổ, sầu muộn và suy
nghĩ: "Sỉ nhục thay cái gọi là sanh! Và ai sanh ra
cũng phải già, cũng phải bệnh, cũng phải chết như
vậy!".

11. Này các Tỷ-kheo, khi ấy vua Bandhumà cho gọi người đánh xe và hỏi: "Này khanh, Hoàng tử có vui vẻ không, tại vườn ngự uyển? Hoàng tử có hoan hỷ

SANH                                             447

không, tại vườn ngự uyển?"- "Tâu Đại vương, Hoàng tử không có vui vẻ tại vườn ngự uyển. Hoàng tử không có hoan hỷ tại vườn ngự uyển". - "Này khanh đi đến vườn ngự uyển, Hoàng tử đã thấy gì?" - "Tâu Đại vương, Hoàng tử trong khi đang đi đến vườn ngự uyển, thấy một số đông người, mặc sắc phục khác nhau và đang dựng một dàn hỏa táng. Thấy vậy Hoàng tử hỏi con: "Này khanh, vì sao đám đông người ấy, mặc sắc phục khác nhau và đang dựng một dàn hỏa táng?" - "Tâu Hoàng tử, vì có một người mới mệnh chung". - "Này khanh, vậy ngươi hãy đánh xe lại gần người vừa mới mệnh chung". - "Thưa vâng, tâu Hoàng tử". Con vâng theo lời Hoàng tử, cho đánh xe đến gần người vừa mới mệnh chung. Khi thấy thây chết, Hoàng tử hỏi con: "Này khanh, sao người ấy được gọi là người đã chết?" - "Tâu Hoàng tử, người ấy được gọi là người đã chết, vì nay bà mẹ, ông cha hay những bà con ruột thịt khác không thấy người ấy nữa! Và người ấy cũng không thấy bà mẹ, ông cha hay những người bà con ruột thịt khác". - "Này khanh, vậy Ta chưa chết rồi có bị chết không? Phụ vương, Mẫu hậu hay những người bà con ruột thịt khác sẽ không thấy Ta chăng? Và Ta sẽ không thấy Phụ vương, Mẫu hậu hay những người bà con ruột thịt khác chăng?" - "Tâu Hoàng tử, Hoàng tử và cả con nữa, chúng ta tuy nay chưa chết nhưng rồi cũng sẽ bị chết. Phụ vương, Mẫu hậu hay những

SANH                                             448

người bà con ruột thịt khác sẽ không thấy hoàng tử,
và hoàng tử sẽ không thấy Phụ vương, Mẫu hậu hay
các người bà con ruột thịt khác" - "Này khanh, thôi
nay thăm vườn ngự uyển như vậy vừa rồi. Hãy cho
đánh xe trở về cung". - "Thưa vâng, Hoàng tử". Con
vâng theo lời hoàng tử Vipassì cho đánh xe trở về
cung. Hoàng tử về trong cung đau khổ, sầu muộn và
suy nghĩ: "Sỉ nhục thay cái gọi là sanh! Và ai sanh ra
cũng phải già, cũng phải bệnh, cũng phải chết như
vậy!".

12. Nay các Tỷ-kheo, khi ấy vua Bandhumà suy
nghĩ: "Không thể để cho hoàng tử Vipassì từ chối
không trị vì! Không thể để cho hoàng tử Vipassì xuất
gia. Không thể để cho lời các vị Bà-la-môn đoán
tướng trở thành sự thật".

- Này các Tỷ-kheo, rồi vua Bandhumà lại sắp đặt cho
hoàng tử Vipassì đầy đủ năm món dục lạc nhiều hơn
nữa, để hoàng tử Vipassì có thể trị vì, để hoàng tử
Vipassì không thể xuất gia, để cho lời các vị Bà-la-
môn đoán tướng không đúng sự thật. Và này các Tỷ-
kheo, Hoàng tử Vipassì sống tận hưởng, đầy đủ, sung
túc năm món dục lạc.

13. Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì, sau thời gian nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm cho gọi

SANH                                                449

người đánh xe: "Này khanh, hãy cho thắng các cỗ xe thù thắng, chúng ta sẽ đi đến vườn ngự uyển để xem phong cảnh". - "Thưa vâng, Hoàng tử".

Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng lời hoàng tử
Vipassì, cho thắng các cỗ xe thù thắng rồi bạch
hoàng tử Vipassì: "Tâu Hoàng tử, các cỗ xe thù thắng
đã thắng xong. Hãy làm những gì Hoàng tử xem là
hợp thời".

Này các Tỷ-kheo, lúc bấy giờ hoàng tử Vipassì leo lên cỗ xe thù thắng và cùng với các cỗ xe thù thắng khác, tiến đến vườn ngự uyển.

14. Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì trên đường đi đến ngự uyển thấy một vị xuất gia, đầu trọc, đắp áo cà sa. Thấy vậy, hoàng tử hỏi người đánh xe:

- "Này khanh, người này đã làm gì, mà đầu
người ấy lại khác đầu của những người khác,
và áo của người ấy cũng khác áo của những
người khác?"
- "Tâu Hoàng tử, người ấy được gọi là người
xuất gia!"
- "Này khanh, sao người ấy được gọi là người
xuất gia?"

SANH                                              450

- "Tâu Hoàng tử, xuất gia nghĩa là khéo tu phạm
hạnh, khéo tu tịnh hạnh, khéo hành thiện
nghiệp, khéo hành công đức nghiệp, khéo giữ
không hại chúng sanh, khéo có lòng từ đối với
chúng sanh!"
- "Này khanh, hãy đánh xe đến gần vị xuất gia".
- "Thưa vâng, Hoàng tử".
Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng theo lời hoàng
tử Vipassì, đánh xe đến gần người xuất gia. Này các
Tỷ-kheo, rồi hoàng tử Vipassì hỏi vị xuất gia:

- "Thưa Hiền giả, Ngài đã làm gì, mà đầu của
Ngài không giống những người khác, và áo của
Ngài không giống các người khác?"
- "Thưa Hoàng tử, tôi là một người xuất gia!"
- "Thưa Hiền giả, thế nào gọi là người xuất gia?"
- "Thưa Hoàng tử, tôi là người được gọi là xuất
gia, vì tôi khéo tu phạm hạnh, khéo tu tịnh
hạnh, khéo hành thiện nghiệp, khéo hành công
đức nghiệp, khéo giữ không hại chúng sanh,
khéo có lòng từ đối với chúng sanh".
- "Thưa Hiền giả, lành thay hạnh xuất gia của

SANH                                              451

Ngài, lành thay khéo tu phạm hạnh, khéo tu
tịnh hạnh, khéo hành thiện nghiệp, khéo hành
công đức nghiệp, khéo giữ không hại chúng
sanh, khéo có lòng từ đối với chúng sanh".
15. Này các Tỷ-kheo, rồi hoàng tử Vipassì bảo người
đánh xe:

- "Này khanh, hãy lấy xe này và cho đánh xe về
cung. Còn Ta ở nơi đây, sẽ cạo bỏ râu tóc, đắp
áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình".

- "Thưa vâng, Hoàng tử".

Người đánh xe vâng lời hoàng tử Vipassì lấy xe và
đánh xe về cung. Còn hoàng tử Vipassì, chính tại chỗ
ấy, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia từ bỏ gia
đình, sống không gia đình.

16. Này các Tỷ-kheo, lúc bấy giờ, tại kinh đô Bandhumatì có một đại chúng tám vạn bốn ngàn người nghe tin: "Hoàng tử Vipassì đã cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình". Khi nghe tin, các vị ấy suy nghĩ: "Pháp luật như vậy không phải tầm thường, xuất gia như vậy không phải tầm thường, vì hoàng tử Vipassì trong pháp luật ấy đã cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất

SANH                                               452

gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình". Nay hoàng
tử Vipassì đã cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia từ
bỏ gia đình, sống không gia đình tại sao chúng ta lại
không?"

Này các Tỷ-kheo, rồi đại chúng tám vạn bốn ngàn
người ấy cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia, từ bỏ
gia đình, sống không gia đình, dưới sự lãnh đạo của
Bồ-tát Vipassì. Rồi Bồ-tát Vipassì cùng với đồ
chúng, du hành, đi ngang qua những làng, thị xã và
đô thị.

17. Này các Tỷ-kheo, trong khi yên lặng tịnh cư, Bồ-
tát Vipassì suy nghĩ: "Sao Ta lại sống bị bao vây bởi
đồ chúng này. Tốt hơn là Ta sống một mình, lánh xa
đồ chúng này!"

Này các Tỷ-kheo, sau một thời gian Bồ-tát Vipassì sống một mình, lánh xa đồ chúng, tám vạn bốn ngàn vị xuất gia này đi một ngả, Bồ-tát Vipassì đi một ngả.

18. Này các Tỷ-kheo, trong khi yên lặng tịnh cư tại chỗ thanh vắng, Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Thế giới này thật rơi vào cảnh khổ não, phải sanh rồi già, rồi chết, rồi từ bỏ thế giới này để tái sanh thế giới khác. Không một ai biết một con đường giải thoát khỏi sự đau khổ này, thoát khỏi già và chết".

SANH                                                 453

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, già chết mới có mặt? Do duyên gì,
già chết sanh?". Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát
Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát
sanh minh kiến sau đây: "Do sanh có mặt, nên già,
chết có mặt. Do duyên sanh, nên già chết sanh".

- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, sanh mới có mặt? Do duyên gì,
sanh phát khởi?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát
Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ,
phát sanh minh kiến sau đây: "Do hữu có
mặt nên sanh mới có mặt. Do duyên hữu, nên
sanh phát khởi".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, hữu mới có mặt? Do duyên gì,
hữu phát sanh?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát
Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát
sanh minh kiến sau đây: "Do thủ có mặt nên
hữu mới có mặt. Do duyên thủ, hữu phát sanh".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, thủ mới có mặt? Do duyên gì,
thủ phát sanh?". Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát
Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát
sanh minh kiến sau đây: "Do ái có mặt, thủ mới
phát sanh".

SANH                                              454

- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, ái mới có mặt. Do duyên gì, ái
phát sanh?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát
Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát
sanh minh kiến sau đây: "Do thọ có mặt, ái mới
có mặt. Do duyên thọ, ái phát sanh".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, thọ mới có mặt. Do duyên gì,
thọ mới phát sanh?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-
tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ
phát sanh minh kiến sau đây: "Do xúc có mặt,
thọ mới có mặt. Do duyên xúc, thọ mới phát
sanh".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, xúc mới có mặt. Do duyên gì
xúc mới phát sanh?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-
tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ
phát sanh minh kiến sau đây: "Do lục nhập có
mặt, xúc mới có mặt. Do duyên lục nhập, xúc
mới phát sanh ".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, lục nhập mới có mặt. Do duyên
gì, lục nhập mới phát sanh?" Này các Tỷ-kheo,
rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ
trí tuệ pháp sanh minh kiến sau đây: "Do danh

SANH                                             455

sắc có mặt, lục nhập mới có mặt. Do duyên
danh sắc, lục nhập mới phát sanh".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, danh sắc mới có mặt? Do duyên
gì, danh sắc mới phát sanh?" Này các Tỷ-kheo,
rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ
trí tuệ pháp sanh minh kiến sau đây: "Do thức
có mặt, danh sắc có mới có mặt. Do duyên
thức, danh sắc mới phát sanh".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, thức mới có mặt. Do duyên gì,
thức mới phát sanh?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-
tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ
phát sanh minh kiến sau đây: "Do danh sắc có
mặt, thức mới có mặt. Do duyên danh sắc, thức
mới phát sanh".
19. Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ như
sau: "Thức này xoay trở lui lại, từ nơi danh sắc,
không vượt khỏi danh sắc. Chỉ như thế này, con
người được sanh ra hay trở thành già, hay bị chết,
hay từ biệt cõi này, hay sanh lại ở cõi khác, nghĩa
là do duyên danh sắc, thức sanh; do duyên thức,
danh sắc sanh; do duyên danh sắc, lục nhập sanh;
do duyên lục nhập, xúc sanh; do duyên xúc, thọ
sanh; do duyên thọ, ái sanh; do duyên ái, thủ

SANH                                              456

sanh; do duyên thủ, hữu sanh; do duyên hữu,
sanh sanh; do duyên sanh, lão, tử, sầu bi, khổ ưu
não sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ
uẩn này".

 "Tập khởi, tập khởi". Này các Tỷ-kheo, từ nơi Bồ-
tát Vipassì, khởi sanh pháp nhãn từ trước chưa
từng được nghe, trí sanh, tuệ sanh, minh sanh, ánh
sáng sanh.

20. Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do cái gì không có mặt, già chết không có mặt? Cái gì diệt, già chết diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ- tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến sau đây: "Do sanh không có mặt, già chết không có mặt, do sanh diệt, già chết diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do
cái gì không có mặt, sanh không có mặt? Cái gì diệt,
sanh diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau
khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến
sau đây: "Do hữu không có mặt, sanh không có mặt,
do hữu diệt, sanh diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do cái gì không có mặt, hữu không có mặt? Cái gì diệt, hữu diệt?". Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến

SANH                                               457

sau đây: "Do thủ không có mặt, hữu không có mặt, do thủ diệt, hữu diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do
cái gì không có mặt, thủ không có mặt? Cái gì diệt,
thủ diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau
khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến
sau đây: "Do ái không có mặt, thủ không có mặt, do
ái diệt, thủ diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do
cái gì không có mặt, ái không có mặt? Cái gì diệt, ái
diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi
như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến sau
đây: "Do thọ không có mặt, ái không có mặt, do thọ
diệt, ái diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do
cái gì không có mặt, thọ không có mặt? Cái gì diệt,
thọ diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau
khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến
sau đây: "Do xúc không có mặt, thọ không có mặt,
do xúc diệt, thọ diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do cái gì không có mặt xúc không có mặt? Cái gì diệt, xúc diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến

SANH                                               458

sau đây: "Do lục nhập không có mặt, xúc không có mặt, do lục nhập diệt, xúc diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do cái gì có mặt, lục nhập không có mặt? Cái gì diệt, lục nhập diệt". Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến sau đây: "Do danh sắc không có mặt, lục nhập không có mặt, do danh sắc diệt, lục nhập diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do cái gì không có mặt, danh sắc không có mặt? Cái gì diệt danh sắc diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ pháp sanh minh kiến sau đây: "Do thức không có mặt, danh sắc không có mặt, do thức diệt, danh sắc diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Cái
gì không có mặt, thức không có mặt? Do cái gì diệt,
thức diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau
khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ pháp sanh minh kiến
sau đây: "Do danh sắc không có mặt, thức không có
mặt, do danh sắc diệt, thức diệt".

21. Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Ôi, Ta đã chứng được con đường đưa đến Bồ- đề, nhờ pháp tu quán. Nghĩa là, do danh sắc diệt, thức diệt; do thức diệt, danh sắc diệt; do danh sắc

SANH                                                459

diệt, lục nhập diệt; do lục nhập diệt, xúc diệt; do xúc diệt, thọ diệt, do thọ diệt, ái diệt; do ái diệt, thủ diệt; do thủ diệt, hữu diệt; do hữu diệt, sanh diệt; do sanh diệt, già, chết, ưu, bi, khổ, sầu, não diệt. Như vậy, toàn bộ khổ uẩn diệt".

 "Diệt, diệt". Này các Tỷ-kheo, từ nơi Bồ-tát
Vipassì, khởi sanh pháp nhãn từ trước chưa từng
được nghe, trí sanh, tuệ sanh, minh sanh, ánh sáng
sanh.

22. Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau một thời gian sống quán sự sanh diệt trong năm uẩn: "Đây là sắc, đây là sắc tập khởi, đây là sắc diệt. Đây là thọ, đây là thọ tập khởi, đây là thọ diệt. Đây là tưởng, đây là tưởng tập khởi, đây là tưởng diệt. Đây là hành, đây là hành tập khởi, đây là hành diệt! Đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức diệt".

Và đối với Ngài, sau khi sống quán pháp sanh diệt trong năm thủ uẩn, chẳng bao lâu các lậu hoặc được tiêu trừ và Ngài được giải thoát.

III.

1. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác liền suy nghĩ: "Nay Ta hãy thuyết pháp".

SANH                                                460

Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác suy nghĩ: "Pháp này do Ta chứng được, thật là sâu kín, khó thấy, khó chứng, tịch tịnh, cao thượng, siêu lý luận, vi diệu, chỉ người trí mới hiểu thấu. Còn quần chúng này thì ưu ái dục, khoái ái dục, ham thích ái dục. Đối với quần chúng ưa ái dục, khoái ái dục, ham thích ái dục, thật khó mà thấy được định lý ida-paccayata paticca samuppàda: Y tánh duyên khởi pháp; thật khó mà thấy được định lý tất cả hành là tịch tịnh, tất cả sanh y được trừ bỏ, ái được đoạn tận, ly dục, ái diệt, Niết-bàn. Nếu nay Ta thuyết pháp mà các người khác không hiểu Ta, thời như vậy thật khổ não cho Ta!"

2. Này các Tỷ-kheo, với Thế Tôn Vipassì, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác, những bài kệ bất khả tư nghì, từ trước chưa từng được nghe, được khởi lên:

Sao nay Ta lại nói lên chánh pháp mà Ta đã
chứng ngộ rất khó khăn.
Pháp này khó mà chứng ngộ với những ai bị
tham sân chi phối.
Những ai bị ái nhiễm và vô minh bao phủ rất
khó thấy pháp này.
Một pháp đi ngược dòng, vi diệu, thâm sâu,
khó thấy, vi tế.

SANH                                                 461

Này các Tỷ-kheo, với những lời như vậy, suy tư trên vấn đề, tâm của Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, hướng về vô vi, thụ động, không muốn thuyết pháp. Khi bấy giờ, một trong các vị Đại Phạm thiên, khi biết được tư tưởng của Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, nhờ tư tưởng của mình, liền suy nghĩ: "Than ôi, thế giới sẽ bị tiêu diệt, thế giới sẽ bị hoại vong, nếu tâm của Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, hướng về vô vi, thụ động, không muốn thuyết pháp!"

3. Này các Tỷ-kheo, vị Đại Phạm thiên ấy, như một nhà lực sĩ duỗi thẳng cánh tay đã co lại, hay co lại cánh tay duỗi thẳng, cũng vậy vị ấy biến mất từ thế giới Phạm thiên và hiện ra trước mặt Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Này các Tỷ-kheo, rồi vị Đại Phạm thiên đắp thượng y trên một bên vai, quỳ đầu gối bên phải trên mặt đất, chắp tay hướng về Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác và bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, hãy thuyết pháp! Bạch Thiện Thệ, hãy thuyết pháp! Có những chúng sanh ít bị bụi trần che phủ sẽ bị nguy hại nếu không được nghe chánh pháp. (Nếu được nghe), những vị này có thể thâm hiểu chánh pháp".

4. Này các Tỷ-kheo, được nghe nói vậy, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nói với vị

SANH                                                 462

Đại Phạm thiên: "Này Phạm thiên, Ta đã suy nghĩ
như sau: "Pháp này do Ta chứng được, thật là sâu
kín, khó thấy, khó chứng, tịch tịnh, cao thượng, siêu
lý luận, vi diệu, chỉ có người trí mới hiểu thấu. Còn
quần chúng này thì ưa ái dục, khoái ái dục, ham thích
ái dục. Đối với quần chúng ưa ái dục, khoái ái dục,
ham thích ái dục, thật khó mà thấy được định lý y
tánh duyên khởi pháp; thật khó mà thấy được định lý
tất cả hành là tịch tịnh, tất cả sanh y được trừ bỏ, ái
được đoạn tận, ly dục, ái diệt, Niết-bàn. Nếu nay Ta
thuyết pháp mà các người khác không hiểu Ta, thời
như vậy thật mệt mỏi cho Ta, thời như vậy thật khổ
não cho Ta". Này Phạm thiên, khi ấy những bài kệ
bất khả tư nghì, từ trước chưa từng nghe khởi lên nơi
Ta:

Sao nay Ta lại nói lên chánh pháp mà Ta đã
chứng ngộ rất khó khăn?
Pháp này khó mà chứng ngộ với những ai bị
tham sân chi phối.
Những ai bị ái nhiễm và vô minh bao phủ rất
khó mà thấy được pháp này.
Một pháp đi ngược dòng, vi diệu, thâm sâu, khó
thấy, vi tế.
Này Phạm thiên, với những lời như vậy, suy
tư trên vấn đề, tâm của Ta hướng về vô vi thụ động,

SANH                                                 463

không muốn thuyết pháp.

5. Này các Tỷ-kheo, lần thứ hai vị Đại Phạm thiên ấy... (như trên)...

6. Này các Tỷ-kheo, lần thứ ba, vị Đại Phạm thiên ấy
bạch Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác: "Bạch Thế Tôn, hãy thuyết pháp! Bạch Thiện
Thệ, hãy thuyết pháp! Có những chúng sanh ít bị bụi
trần che phủ sẽ bị nguy hại nếu không được nghe
chánh pháp, những vị này có thể thâm hiểu chánh
pháp!"

Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác biết được lời khuyên thỉnh
của vị Phạm Thiên, vì lòng từ bi đối với chúng sanh,
nhìn đời với Phật nhãn. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nhìn đời
với Phật nhãn, thấy có hạng chúng sanh nhiễm ít bụi
đời, nhiễm nhiều bụi đời, có hạng lợi căn độn căn, có
hạng tánh thuận tánh nghịch, có hạng dễ dạy khó
dạy, và một số ít thấy sự nguy hiểm phải tái sanh thế
giới khác và sự nguy hiểm của những hành động lỗi
lầm.

Như trong hồ sen xanh, sen hồng hay sen trắng, có một số hoa sen xanh, sen hồng hay sen trắng sanh ra dưới nước, lớn lên dưới nước, không

SANH                                               464

vượt lên khỏi mặt nước, được nuôi dưỡng dưới
nước; có một số hoa sen xanh, sen hồng hay sen
trắng sanh ra dưới nước lớn lên dưới nước, sống
vươn lên tới mặt nước, có một số hoa sen xanh, sen
hồng hay sen trắng sanh ra dưới nước lớn lên dưới
nước vươn lên khỏi mặt nước, không bị nước làm
đẫm ướt. Cũng vậy này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, nhìn quanh
thế giới với Phật nhãn. Ngài thấy có hạng chúng sanh
nhiễm ít bụi đời, nhiễm nhiều bụi đời, có hạng lợi
căn độn căn, có hạng tánh thuận tánh nghịch, có hạng
dễ dạy khó dạy, một số ít thấy sự nguy hiểm phải tái
sanh thế giới khác và sự nguy hiểm của những hành
động lỗi lầm.

7. Rồi vị Đại Phạm thiên, với tâm mình biết được tâm tư của Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, liền nói với Ngài, bài kệ sau đây:

Như con người đứng trên đỉnh núi nhìn quanh
dân chúng phía dưới.
Cũng vậy Ngài Sumedha lên lầu chánh pháp,
bậc biến nhãn, thoát ly sầu muộn.
Nhìn xuống quần chúng, âu lo sầu muộn bị
sanh già áp bức.
Hãy đứng lên, bậc anh hùng, bậc chiến thắng

SANH                                              465

ở chiến trường!
Vị trưởng đoàn lữ khách, đấng thoát ly mọi nợ
nần!
Thế Tôn hãy đi khắp thế giới hoằng dương
chánh pháp.
Có người nhờ được nghe, sẽ thâm hiểu diệu
nghĩa!
Này các Tỷ-kheo, rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác trả lời vị Đại Phạm thiên với bài
kệ sau đây:

Cửa bất diệt đã được mở rộng,
Hỡi những ai được nghe, hãy từ bỏ tà kiến của
mình.
Vì nghĩ đến mệt mỏi hoài công, này Phạm
Thiên.
Ta không muốn giảng Chánh pháp vi diệu cho
loài người!

Này các Tỷ-kheo, rồi vị Đại Phạm thiên với ý nghĩ:
"Ta đã là người mở đường cho Thế Tôn Vipassì, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuyết pháp", rồi đảnh
lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài và biến mất
tại chỗ.

SANH                                             466

8. Này các Tỷ-kheo, rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác suy nghĩ: "Ta thuyết pháp cho ai trước tiên? Ai sẽ mau hiểu chánh pháp này?"

Này các Tỷ-kheo, rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác suy nghĩ: "Nay vương tử Khanda
(Kiển-trà) và con vương sư Tissa (Đề-xá) trú ở kinh
đô Bandhumatì (Bàn-đầu-bà-đề) là bậc tri thức đa
văn, sáng suốt, đã từ lâu sống ít nhiễm ô bởi bụi đời.
Nay ta hãy thuyết pháp cho vương tử Khanda và con
vương sư Tissa trước tiên, hai vị này sẽ sớm thâm
hiểu chánh pháp này".

Rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác như một nhà lực sĩ duỗi thẳng cánh tay đã co
lại, hay co lại cánh tay duỗi thẳng, biến mất từ cây
Bồ đề, hiện ra tại vườn Lộc Uyển Khenma, kinh đô
Bhadhumatì.

9. Này các Tỷ-kheo, rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác gọi người giữ vườn:

- "Này bạn, hãy vào kinh đô Bandhumatì, nhắn
với vương tử Khanda và con vương sư Tissa
rằng Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác đã đến kinh đô Bandhumatì, hiện
trú ở Lộc Uyển Khema và muốn gặp hai vị!"

SANH                                                467

- "Thưa vâng, bạch Thế Tôn".

Này các Tỷ-kheo, người giữ vườn vâng theo lời dạy
của Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, vào kinh đô Bandhumatì và thưa với vương tử
Khanda và con vương sư Tissa: "Thưa quý vị, Thế
Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã đến
kinh đô Bandhumatì và hiện ở Lộc Uyển Khema.
Ngài muốn gặp quý vị!"

10. Này các Tỷ-kheo, Vương tử Khanda và con
vương sư Tissa cho thắng những cỗ xe thù thắng, tự
mình leo lên một cỗ xe thù thắng rồi cùng với các cỗ
xe thù thắng khác, cho xe ra khỏi kinh thành
Bandhumati, đi đến Lộc Uyển Khema, đi xe cho đến
chỗ còn đi xe được, rồi xuống xe đi bộ đến trước Thế
Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Khi
đến nơi, hai vị này đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một
bên.

11. Rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuận thứ thuyết pháp, thuyết về bố thí, thuyết về trì giới, thuyết về các cõi trời, trình bày sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của dục vọng, và sự lợi ích của xuất ly. Khi Thế Tôn biết được tâm trí của hai vị này đã thuần thục, nhu thuận, thoát ly triền cái, cao thượng và an tịnh, Ngài bèn thuyết pháp thoại

SANH                                                  468

mà được chư Phật đề cao, tức là Khổ, Tập, Diệt, Đạo.
Cũng như tấm vải thuần tịnh không có tỳ vết, rất dễ
thấm màu nhuộm, cũng vậy, vương tử Khanda và
con vương sư Tissa, chính tại chỗ ngồi này chứng
được Pháp nhãn xa trần ly cấu: "Phàm pháp gì đã
sanh rồi cũng phải diệt".

12. Hai vị này đã thấy pháp, chứng pháp, ngộ pháp,
thể nhập vào pháp, nghi ngờ tiêu trừ, do dự, diệt tận,
chứng được tự tín, không y cứ người khác đối với
đạo pháp của đức Bổn Sư, liền bạch Thế Tôn
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác:

"Thật di diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi
diệu thay, bạch Thế Tôn! Như người dựng đứng lại
những gì bị quăng xuống, phơi bày ra những gì bị
che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn
sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể
thấy sắc. Cũng vậy chánh pháp đã được Thế Tôn
dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Bạch
Thế Tôn, nay chúng con quy y Thế Tôn và quy y
Pháp. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn cho chúng con
được xuất gia với Thế Tôn, mong Thế Tôn cho chúng
con được thọ đại giới".

13. Này các Tỷ-kheo, vương tử Khanda và con vương sư Tissa được xuất gia với Thế Tôn Vipassì,

SANH                                                469

bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, được thọ đại giới.
Rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác giảng dạy hai vị này, khuyến khích làm cho
phấn khởi, làm cho hoan hỷ với pháp thoại, nêu rõ
sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của các pháp
hữu vi và sự lợi ích của Niết-bàn. Và hai vị nay nhờ
Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
giảng dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho
hoan hỷ với pháp thoại, không bao lâu tâm trí
không còn chấp thủ, được giải thoát khỏi các lậu
hoặc.

14. Này các Tỷ-kheo, trong khi kinh thành
Bandhumatì có đại chúng khoảng tám vạn bốn ngàn
vị được nghe: "Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác đã đến kinh thành Bandhumatì và
ở tại Lộc Uyển Khema. Vương tử Khanda và con
vương sư Tissa đã cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất
gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình với Thế Tôn,
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác".

Khi nghe vậy, các vị này tự nghĩ: "Chắc chắn, pháp luật này không thể tầm thường, sự xuất gia này không thể tầm thường, vì vương tử Khanda và con vương sư Tissa đã cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vương tử Khanda và con vương sư Tissa đã cạo bỏ râu tóc,

SANH                                              470

đắp áo cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình với Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Tại sao chúng ta lại không làm vậy?".

Này các Tỷ-kheo, rồi đại chúng ấy gồm khoảng tám
vạn bốn ngàn vị đi ra khỏi kinh thành Bandhumatì
đến Lộc Uyển Khema, chỗ Thế Tôn Vipassì, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác ở, Khi đến nơi, các vị này
đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên.

15. Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuận thứ thuyết pháp, thuyết về bố thí, thuyết về trì giới, thuyết về các cõi trời, trình bày sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của dục vọng và sự lợi ích của xuất ly. Khi Thế Tôn biết được tâm trí của các vị này đã thuần thục, nhu thuận, thoát ly triền cái, cao thượng và an tịnh, Ngài bèn thuyết pháp thoại mà chư Phật đã đề cao, tức là Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Cũng như tấm vải thuần tịnh, không có tỳ vết rất dễ thấm màu nhuộm, cũng vậy tám vạn bốn ngàn vị này, chính tại chỗ ngồi này, chứng được pháp nhãn xa trần ly cấu: "Phàm pháp gì đã sanh rồi cũng phải diệt".

16. Những vị này đã thấy pháp, chứng pháp, ngộ pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ tiêu trừ, do dự diệt tận, chứng được tự tín, không y cứ người khác đối với đạo pháp của đức Bổn Sư, liền bạch Thế Tôn

SANH                                                  471

Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác: "Thật vi
diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu thay, bạch Thế
Tôn, Như người dựng đứng lại, những gì bị quăng
xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường
cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong
bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng
vậy, chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều
phương tiện trình bày, giải thích. Bạch Thế Tôn, nay
chúng con quy y Thế Tôn và quy y Pháp. Bạch Thế
Tôn, mong Thế Tôn cho chúng con được xuất gia với
Thế Tôn, mong Thế Tôn cho chúng con được thọ đại
giới!".

17. Này các Tỷ-kheo, tám vạn bốn ngàn vị này được
xuất gia với Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác, được thọ đại giới. Rồi Thế Tôn Vipassì,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác giảng dạy những vị
này, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan
hỷ với pháp thoại, nêu rõ sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự
nhiễm ô của các pháp hữu vi và sự lợi ích của Niết
Bàn. Và những vị này, nhờ Thế Tôn Vipassì bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác giảng dạy, khuyến khích,
làm cho phấn khởi, làm cho hoan kỷ với pháp thoại,
không bao lâu tâm trí không còn chấp chủ, được giải
thoát khỏi các lậu hoặc.

18. Này các Tỷ-kheo, nay tám vạn bốn ngàn các vị

SANH                                                472

xuất gia từ trước, được nghe: "Thế Tôn Vipassì, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã đến kinh thành
Bandhumatì, ở tại Lộc Uyển Khema và thuyết pháp".
Này các Tỷ-kheo, tám vạn bốn ngàn vị xuất gia này,
đi đến Lộc Uyển Khema, chỗ Thế Tôn Vipassì, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở. Khi đến nơi, các vị
này đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên.

19. Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác thuận thứ thuyết pháp, thuyết về bố thí, thuyết
về trì giới, thuyết về các cõi trời, trình bày sự nguy
hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của dục vọng và sự lợi
ích của xuất ly. Khi Thế Tôn biết được tâm trí của
các vị này đã thuần thục, nhu thuận, thoát ly triền cái,
cao thượng và an tịnh, Ngài bèn thuyết pháp thoại
mà chư Phật đã đề cao, tức là Khổ, Tập, Diệt, Đạo.
Cũng như tấm vải thuần tịnh, không có tỳ vết, rất dễ
thấm màu nhuộm, cũng vậy tám vạn bốn ngàn vị xuất
gia này, chính tại chỗ ngồi này, chứng được pháp
nhãn xa trần ly cấu: "Phàm pháp gì đã sanh ra rồi
cũng phải diệt".

20. Những vị này đã thấy pháp, chứng pháp, ngộ pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ tiêu trừ, do dự diệt tận, chứng được tự tín, không y cứ người khác đối với đạo pháp của đức Bổn Sư, liền bạch Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác: "Thật vi

SANH                                                  473

diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu thay, Bạch Thế
Tôn! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng
xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường
cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong
bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng
vậy chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương
tiện trình bày giải thích. Bạch Thế Tôn, nay chúng
con quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y Tăng. Bạch
Thế Tôn, mong Thế Tôn cho chúng con được xuất
gia với Thế Tôn, mong Thế Tôn cho chúng con được
thọ đại giới!".

21. Này các Tỷ-kheo, tám vạn bốn ngàn vị xuất gia
với Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác được thọ đại giới. Rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác giảng dạy những vị này,
khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ
với pháp thoại, nêu rõ sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự
nhiễm ô của các pháp hữu vi và sự lợi ích của Niết
Bàn. Và những vị này nhờ Thế Tôn Vipassì, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác giảng dạy, khuyến khích,
làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ với pháp thoại,
không bao lâu tâm trí không còn chấp chủ, được giải
thoát khỏi các lậu hoặc.

22. Này các Tỷ-kheo, lúc bấy giờ đại chúng Tỷ-kheo khoảng sáu trăm tám mươi vạn vị trú tại kinh đô

SANH                                              474

Bandhumatì. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trong khi yên lặng tịnh cư đã suy nghĩ như sau: "Nay đại chúng Tỷ-kheo khoảng sáu trăm tám mươi vạn vị trú tại kinh thành Bandhumatì. Sao Ta lại không khuyến dạy các vị Tỷ- kheo ấy: "Này các Tỷ-kheo, hãy đi cùng khắp, vì hạnh phúc cho đại chúng, vì an lạc cho đại chúng, vì lòng thương tưởng cho đời, vì hạnh phúc, vì lợi ích, vì an lạc cho loài Người, loài Trời. Chớ có đi hai người cùng một chỗ. Này các Tỷ-kheo, hãy thuyết giảng chánh pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, nghĩa văn đầy đủ, văn cú vẹn toàn. Hãy nêu rõ đời sống phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh. Có những chúng sanh ít nhiễm bụi đời, nếu không được nghe chánh pháp sẽ bị nguy hại. (Nếu được nghe), sẽ thâm hiểu chánh pháp. Cứ sáu năm, hãy đến tại kinh đô Bandhumati để tụng đọc giới bổn".

23. Này các Tỷ-kheo, một vị Đại Phạm thiên khác, với tâm tư của mình biết được tâm tư của Thế Tôn Vipassi, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Như một vị lực sĩ duỗi cánh tay co lại hay co lại cánh tay đã duỗi ra, vị này biến mất ở cõi Phạm thiên và hiện ra trước mặt Thế Tôn Vipassi, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Này các Tỷ kheo, lúc bấy giờ vị Đại Phạm thiên, đắp thượng y trên một bên vai, chắp tay hướng đến Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh

SANH                                               475

Đẳng Giác và bạch Ngài:

- "Như vậy là phải, bạch Thế Tôn! Như vậy
là phải, bạch Thiện Thệ! Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy
khuyến dạy đại chúng Tỷ-kheo khoảng sáu trăm tám
mươi vạn vị ở kinh đô Bandhumati: "Này các Tỷ-
kheo hãy đi cùng khắp, vì hạnh phúc cho đại chúng,
vì an lạc cho đại chúng, vì lòng thương tưởng cho
đời, vì hạnh phúc, vì lợi ích, vì an lạc cho loài Người,
loài Trời. Chớ có đi hai người cùng một chỗ. Này các
Tỷ-kheo, hãy thuyết giảng chánh pháp, sơ thiện,
trung thiện, hậu thiện, nghĩa văn đầy đủ, văn cú vẹn
toàn. Hãy nêu rõ phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh.
Có những chúng sanh ít nhiễm bụi đời, nếu không
được nghe chánh pháp sẽ bị nguy hại. (Nếu được
nghe), sẽ thâm hiểu chánh pháp". Bạch Thế Tôn,
chúng con sẽ làm như các vị Tỷ-kheo. Sau sáu năm,
các vị này đến kinh đô Bandhumati để tụng đọc giới
bổn".

Này các Tỷ-kheo, Đại Phạm thiên thuyết như vậy.
Sau khi nói xong, vị này đảnh lễ Thế Tôn Vipassi,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, lưng bên hữu
hướng về Ngài và biến mất tại chỗ.

24. Này các Tỷ-kheo, rồi Thế Tôn Vipassi, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác, vào buổi chiều xuất định

SANH                                                  476

đứng dậy và nói với các vị Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, trong khi Ta yên lặng tịnh cư tại chỗ thanh vắng, ý nghĩ sau đây khởi lên: "Nay đại chúng Tỷ-kheo khoảng sáu trăm tám mươi vạn vị trú tại kinh thành Bandhamatì. Sao Ta lại không khuyến dạy các Tỷ-kheo ấy: "Này các Tỷ-kheo, hãy đi cùng khắp vì hạnh phúc cho đại chúng, vì an lạc cho đại chúng, vì lòng thương tưởng cho đời, vì hạnh phúc, vì lợi ích, vì an lạc cho loài Người, loài Trời. Chớ có đi hai người cùng một chỗ. Này các Tỷ-kheo, hãy thuyết giảng chánh pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, nghĩa lý đầy đủ, văn cú vẹn toàn. Hãy nêu rõ đời sống phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh. Có những chúng sanh ít nhiễm bụi đời, nếu không được nghe chánh pháp sẽ bị nguy hại. (Nếu được nghe), sẽ thâm hiểu chánh pháp. Cứ sau sáu năm, hãy đến tại kinh đô Bandhumati để tụng đọc giới bổn".

25. Này các Tỷ-kheo, một Đại Phạm thiên khác với tâm tư của mình, biết được tâm tư của Ta. Như một vị lực sĩ duỗi cánh tay đã co lại hay co lại cánh tay đã duỗi ra, vị này biến mất ở cõi Phạm thiên và hiện ra trước mắt Ta. Này các Tỷ-kheo, vị Đại Phạm thiên, đắp thượng y trên một bên vai, chấp tay hướng đến Ta và bạch với ta: "Như vậy là phải, Bạch Thế Tôn! Như vậy là phải. Bạch Thiện Thệ! Bạch Thế

SANH                                                 477

Tôn! Thế Tôn hãy khuyến dạy đại chúng Tỷ-kheo
khoảng sáu trăm tám mươi vạn vị ở kinh đô
Bandhumatì: "Này các Tỷ-kheo, hãy đi cùng khắp,
vì hạnh phúc cho đại chúng, vì an lạc cho đại chúng,
vì lòng thương tưởng cho đời, vì hạnh phúc, vì lợi
ích, vì an lạc cho loài Người, loài Trời. Chớ có đi hai
người cùng một chỗ. Này các Tỷ-kheo, hãy thuyết
giảng chánh pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện,
nghĩa lý đầy đủ, văn cú vẹn toàn. Hãy nêu rõ phạm
hạnh hoàn toàn thanh tịnh. Có những chúng sanh ít
nhiễm bụi đời, nếu không được nghe chánh pháp, sẽ
bị nguy hại. (Nếu được nghe), sẽ thâm hiểu chánh
pháp. Bạch Thế Tôn, chúng con sẽ làm như các Tỷ-
kheo. Sau sáu năm các vị này sẽ đến kinh đô
Bandhumatì để tụng đọc giới bổn". Này các Tỷ-
kheo, vị Đại Phạm thiên thuyết như vậy. Sau khi nói
xong, vị này đảnh lễ Ta, lưng bên hữu hướng về Ta
và biến mất tại chỗ.

26. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến dạy các ngươi: "Này các Tỷ-kheo, hãy đi cùng khắp, vì hạnh phúc cho đại chúng, vì an lạc cho đại chúng, vì lòng thương tưởng cho đời, vì hạnh phúc, vì lợi ích, vì an lạc cho loài Người, loài Trời. Chớ có đi hai người cùng một chỗ. Này các Tỷ-kheo, hãy thuyết giảng chánh pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, nghĩa lý đầy đủ, văn cú vẹn toàn. Hãy nêu rõ đời sống phạm

SANH                                                 478

hạnh hoàn toàn thanh tịnh. Có những chúng sanh ít
nhiễm bụi đời, nếu không được nghe giảng chánh
pháp sẽ bị nguy hại. (Nếu được nghe), sẽ thâm hiểu
chánh pháp. Cứ sau sáu năm, hãy đến tại kinh đô
Bandhumatì để tụng đọc giới bổn".

Này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo ấy, một phần lớn trong ngày ấy đã lên đường đi khắp quốc độ.

27. Này các Tỷ-kheo, lúc bấy giờ tại Jambudĩpa
(Diêm phù đề) có tám vạn bốn ngàn túc xá. Khi một
năm vừa mãn, chư Thiên tuyên bố: "Này Hiền giả,
một năm vừa mãn, nay còn lại năm năm. Sau năm
năm, hãy đến tại kinh đô Bandhamatì để tụng đọc
giới bổn!"

Hai năm đã mãn, chư Thiên tuyên bố: "Này Hiền giả,
hai năm vừa mãn, nay còn lại bốn năm. Sau bốn năm,
hãy đến tại kinh đô Bandhumatì để tụng đọc giới
bổn!".

Ba năm đã mãn, chư Thiên tuyên bố: "Này Hiền giả, ba năm đã mãn, nay còn lại ba năm. Sau ba năm, hãy đến tại kinh đô Bandhumatì để tụng đọc giới bổn!".

Bốn năm đã mãn, chư Thiên tuyên bố: "Này Hiền giả, bốn năm đã mãn, nay còn hai năm. Sau hai năm, hãy đến kinh đô Bandhumatì để tụng đọc giới bổn!".

SANH                                            479

Năm năm đã mãn, chư Thiên tuyên bố: "Này Hiền
giả, năm năm đã mãn, nay còn lại một năm. Sau một
năm, hãy đến tại đô Bandhumati để tụng đọc giới
bổn!"

Sáu năm đã mãn, chư Thiên tuyên bố: "Này Hiền giả, sáu năm đã mãn. Nay đã đến ngày đi đến kinh đô Bandhumati để tụng đọc giới bổn".

Này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo ấy, một số vị với thần
lực của mình, một số với thần lực của chư Thiên
trong ngày ấy đã đi đến kinh đô Bandhumatì để tụng
đọc giới bổn.

28. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác, giữa chúng Tỷ-kheo, tụng đọc giới bổn này:

"Chư Phật dạy Niết-bàn là đệ nhất.
"Nhẫn nhục, khổ hạnh, kham nhẫn, là đệ
nhất.
"Người xuất gia hại người xuất gia khác.
"Hại người khác như vậy không xứng gọi là
Sa-môn.
"Mọi điều ác không làm, hướng tâm các
thiện nghiệp.

SANH                                             480

"Giữ tâm trí thanh tịnh, chính lời chư Phật
dạy.
"Không chỉ trích, không đánh đập, giữ mình
trong giới bổn.
"Ăn uống có tiết độ, ngủ nghỉ riêng một
mình.
"Hướng tâm đến cao khiết, chính lời chư
Phật dạy".

29. Này các Tỷ-kheo, một thời ta ở tại Ukkhattha
(Úc-Già La), trong rừng Subhaga, dưới gốc cây ta-la
vương. Này các Tỷ-kheo, trong khi Ta an lặng tịnh
cư, tư tưởng sau đây khởi lên: "Có một trú xứ, một
loại chúng sanh rất dễ đến mà Ta từ trước không đến
ở trong một thời gian khá lâu! Đó là chư Thiên
Suddhàvàsa (Tịnh Cư thiên). Vậy nay Ta hãy đến
chư Thiên ở Tịnh Cư thiên!".

Này các Tỷ-kheo, như một lực sĩ duỗi cánh tay đã co
lại, hay co lại cánh tay đã duỗi ra, Ta biến mất ở
Ukkattha, trong rừng Subhaga, dưới gốc cây Ta-La
vương và hiện ra trước chư Thiên ở Tịnh Cư thiên.
Trong đại chúng chư Thiên ấy một số vài ngàn chư
Thiên đến chỗ Ta ở, đảnh lễ Ta và đứng một bên, chư
Thiên ấy đã nói với Ta như sau:

SANH                                             481

- "Này Hiền giả, nay đã được chín mươi mốt
kiếp, từ khi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác ra đời. Này Hiền giả, Thế
Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
sanh, thuộc chủng tánh Sát Đế Ly. Này Hiền
giả, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác thuộc danh tánh Kondanna (Câu-
Ly-Nhã). Này Hiền giả, trong thời Thế Tôn
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, giác
ngộ dưới gốc cây Pàtali (Ba-ba-la). Này Hiền
giả, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử của Thế Tôn
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác tên là
Khanda (Kiển-trà) và Tissa (Đề-xá). Này Hiền
giả, trong thời Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác có ba Tăng hội, một Tăng
hội sáu trăm tám mươi vạn Tỷ-kheo, một Tăng
hội mười vạn Tỷ-kheo, một Tăng hội tám vạn
Tỷ-kheo. Này Hiền giả, Thế Tôn Vipassì, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có vị thị giả Tỷ-
kheo tên Asoka (A-dục), vị này là vị thị giả đệ
nhất. Này Hiền giả, phụ vương Thế Tôn
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, tên
là Bandhuma, mẫu hậu tên là Bandhumatì
(Bàn-đầu-bà-đề). Kinh thành của vua
Bandhuma tên là Bandhumatì. Này Hiền giả,
Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác xuất thế tục như thế này, xuất gia như thế

SANH                                            482

này, tinh tấn như thế này, giác ngộ như thế này,
chuyển pháp luân như thế này. Này Hiền giả,
chúng con là những người đã tu phạm hạnh
với Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác đã diệt trừ dục vọng và đã sanh ra
tại chỗ này".

30. Này các Tỷ-kheo, lại trong đại chúng chư Thiên ấy, một số vài ngàn chư Thiên...

... một số vài trăm chư Thiên đến chỗ Ta ở, đảnh lễ Ta và đứng một bên. Này các Tỷ-kheo, sau khi đứng một bên, chư Thiên ấy đã nói với Ta:

- "Này Hiền giả, trong hiền kiếp này, Thế Tôn,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nay ra đời.
Này Hiền giả, Thế Tôn, thuộc chủng tánh Sát-
đế -lỵ, thuộc gia tộc Sát-đế-lỵ. Này Hiền giả,
Thế Tôn thuộc danh tánh Gotama (Cù-đàm).
Này Hiền giả, Thế Tôn tuổi thọ không bao
nhiêu, ít oi, tuổi thọ loài người khoảng một
trăm năm hay hơn một chút. Này Hiền giả, Thế
Tôn giác ngộ dưới gốc cây assattha (bát-đa- la).
Này Hiền giả, Thế Tôn có hai vị hiền sĩ, đệ nhất
đệ tử tên là Sàriputta và Moggallàna (Xá-lợi-
phất và Mục kiền-liên). Này Hiền giả, Thế Tôn
có một Tăng hội một ngàn hai trăm năm mươi

SANH                                               483

vị. Này Hiền giả, Tăng hội này của Thế Tôn
gồm toàn những vị đã diệt trừ lậu hoặc. Này
Hiền giả, Thế Tôn có vị thị giả Tỷ-kheo tên là
Ànanda (A-nan), vị này là thị giả đệ nhất. Này
Hiền giả, phụ vương của Thế Tôn tên là
Suddhodana (Tịnh Phạn), Hoàng hậu là Màyà
(Ma-gia) kinh đô là Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ).
Này Hiền giả, Thế Tôn xuất thế tục như thế
này, xuất gia như thế này, tinh tấn như thế này,
giác ngộ như thế này, chuyển pháp luân như
thế này. Này Hiền giả, chúng tôi là những
người đã tu phạm hạnh với Thế Tôn, đã diệt
trừ dục vọng và đã sanh ra tại chỗ này".

31. Này các Tỷ-kheo, rồi Ta cùng với chư Thiên
Avihà (Vô Nhiệt thiên) đến chư Thiên Atappà (Vô
Phiền thiên). Này các Tỷ-kheo, rồi cùng với chư
Thiên Avihà và chư Thiên Atappà đến chư Thiên
Sudassà (Thiện Kiến thiên). Này các Tỷ-kheo, rồi Ta
cùng với chư Thiên Avihà, chư Thiên Atappà và chư
Thiên Sudassa đến chư Thiên Sudassi (Thiện Hiện
thiên).

Này các Tỷ-kheo, rồi Ta cùng với chư Thiên Avihà,
chư Thiên Atappà, chư Thiên Sudassà và chư Thiên
Sudassì đến chư Thiên Akanitthà (Sắc Cứu Kính
thiên). Này các Tỷ-kheo, lại trong Đại chúng chư

SANH                                               484

Thiên ấy, một số vài ngàn chư Thiên đến chỗ Ta ở,
đảnh lễ Ta và đứng một bên. Này các Tỷ-kheo, sau
khi đứng một bên, chư Thiên ấy đã nói với Ta như
sau: "Này Hiền giả, nay đã được chín mươi mốt kiếp,
từ khi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác ra đời... (như số 29)".

32. Này các Tỷ-kheo, lại trong đại chúng chư Thiên
ấy, một số vài ngàn chư Thiên (như trước) một số vài
trăm chư Thiên đến chỗ Ta ở, đảnh lễ Ta và đứng
một bên. Này các Tỷ-kheo, sau khi đứng một bên,
chư Thiên ấy đã nói với Ta như sau: "Này Hiền giả,
trong Hiền kiếp này đức Thế Tôn, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác nay ra đời... (như số 30)".

33. Này các Tỷ-kheo, như vậy Như Lai khéo chứng
đạt pháp giới này, Như Lai nhớ chư Phật quá
khứ, những vị này đã nhập Niết-bàn, đã đoạn các
chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi
đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh các vị
này cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh,
cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử,
cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế
Tôn này, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy,
tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh
là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy,
giải thoát là như vậy".

SANH                                               485

Thế Tôn thuyết pháp như vậy. Các vị Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

SANH                                        486

37     Chánh niệm tỉnh giác Bồ-tát nhập vào mẫu thai - Kinh ĐỘNG ĐẤT – Tăng III, 697

ĐỘNG ĐẤT –Tăng III, 697

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesàli, tại Đại Lâm, ở
ngôi nhà có nóc nhọn. Rồi Thế Tôn vào buổi sáng
đắp y, đem theo y và bát, vào Vesàli để khất thực.
Sau khi đi khất thực, ăn xong và trên đường khất thực
trở về, Ngài nói với Tôn giả Ànanda:

2. - Này Ànanda, hãy lấy tọa cụ, chúng ta sẽ đi đến Càpàla để nghỉ trưa.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Ànanda vâng đáp Thế Tôn, lấy tọa cụ và đi theo sau lưng Thế Tôn.

3. Thế Tôn đi đến Càpàla, sau khi đến, Ngài ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả Ànanda:

4. - Này Ànanda, khả ái thay Vesàli! Khả ái thay đền Udena! Khả ái thay đền Gotamaka! Khả ái thay đền

SANH                                               487

Bahuputtaka! Khả ái thay đền Sattamba! Khả ái thay đền Sàrandada! Khả ái thay đền Càpàla!

 Này Ànanda, những ai đã tu tập bốn thần túc, làm
cho sung mãn, làm thành cỗ xe, làm thành căn cứ
địa, kiên trì, tích tập, khéo thực hành, nếu muốn,
này Ànanda, người ấy có thể sống một kiếp hay
một phần kiếp còn lại.
 Này Ànanda, Như Lai đã tu tập bốn thần túc, làm
cho sung mãn, làm thành cỗ xe, làm thành căn cứ
địa, kiên trì, tích tập, khéo thực hành. Này
Ànanda, nếu muốn Như Lai có thể sống một kiếp
hay một phần kiếp còn lại.

Như vậy, Tôn giả Ànanda không thể nhận hiểu sự gợi ý quá rõ ràng của Thế Tôn, sự hiện tướng quá rõ ràng của Thế Tôn, Tôn giả không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài người", vì tâm của Tôn giả bị Ma vương ám ảnh.

5. Lần thứ hai Thế Tôn … lần thứ ba, Thế Tôn nói vời Tôn giả Ànanda:

6. - Này Ànanda, khả ái thay Vesàli! Khả ái thay đền Udena! Khả ái thay đền Gotamaka! Khả ái thay đền

SANH                                               488

Bahuputtaka! Khả ái thay đền Sattamba! Khả ái thay
đền Sàrandada! Khả ái thay đền Càpàla! Này
Ànanda, những ai đã tu tập bốn thần túc, làm cho
sung mãn, làm thành cỗ xe, làm thành căn cứ địa,
kiên trì, tích tập, khéo thực hành, nếu muốn, này
Ànanda, người ấy có thể sống một kiếp hay một phần
kiếp còn lại. Này Ànanda, Như Lai đã tu tập bốn thần
túc, làm cho sung mãn, làm thành cỗ xe, làm thành
căn cứ địa, kiên trì, tích tập, khéo thực hành. Này
Ànanda, nếu muốn Như Lai có thể sống một kiếp hay
một phần kiếp còn lại.

Như vậy, Tôn giả Ànanda không thể nhận hiểu sự gợi ý quá rõ ràng của Thế Tôn, sự hiện tướng quá rõ ràng của Thế Tôn, Tôn giả không thỉnh cầu Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy ở lại cho đến trọn kiếp, vì lợi ích cho chúng sanh, vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài người ", vì tâm của Tôn giả bị Ma vương ám ảnh.

7. Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả Ànanda:

- Này Ànanda, hãy đi và làm những gì Thầy nghĩ là phải thời.

- Xin vâng, bạch Thế Tôn.

SANH                                              489

Tôn giả Ànanda vâng lời Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Ngài, thân bên hữu hướng về Thế Tôn rồi ra đi, ngồi xuống một gốc cây, không xa Thế Tôn.

8. Rồi Tôn giả Ànanda ra đi chưa bao lâu, Ác ma nói với Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, nay Thế Tôn hãy diệt độ. Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời Thế Tôn diệt độ. Bạch Thế Tôn, đây là lời Thế Tôn đã nói: "Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ cho đến khi nào những Tỷ-kheo của Ta chưa trở thành những đệ tử tinh thông, có huấn luyện, có tin tưởng, đạt được an ổn khỏi khổ ách, nghe nhiều, thọ trì pháp, thực hành pháp và tùy pháp, sở hành chơn chánh, hành trì theo pháp; sau khi học hỏi như bậc Sư trưởng của mình, chưa tuyên bố, thuyết giảng trình bày xác định, khai minh, phân tích, và giải thích rõ ràng chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, chưa có thể bác bỏ, hàng phục với chánh pháp, chưa có thể thuyết pháp thần diệu".

Bạch Thế Tôn, nay những Tỷ-kheo của Thế Tôn đã trở thành đệ tử tinh thông, có huấn luyện, có tin tưởng, đạt được an ổn khỏi khổ ách, nghe nhiều, thọ trì pháp, thực hành pháp và tùy pháp, sở hành chơn chánh, hành trì theo pháp; sau khi học hỏi như bậc Sư trưởng của mình, chưa tuyên bố, thuyết giảng trình bày xác định, khai minh, phân tích, và giải thích

SANH                                                 490

rõ ràng chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, đã có thể
bác bỏ, hàng phục với chánh pháp, có thể thuyết pháp
thần diệu". Bạch Thế Tôn Thế Tôn, nay Thế Tôn hãy
diệt độ. Bạch Thế Tôn, đây là lời Thế Tôn đã nói:
"Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ cho đến khi nào
những Tỷ-kheo của Ta chưa trở thành những đệ tử
tinh thông, có huấn luyện, có tin tưởng … khi nào
những nam cư sĩ của Ta chưa trở thành …, … khi
nào những nữ cư sĩ của Ta chưa trở thành những đệ
tử tinh thông, có huấn luyện, có tin tưởng, đạt được
an ổn khỏi khổ ách, nghe nhiều, thọ trì pháp, thực
hành pháp và tùy pháp, sở hành chơn chánh, hành trì
theo pháp; sau khi học hỏi như bậc Sư trưởng của
mình, chưa tuyên bố, thuyết giảng trình bày xác định,
khai minh, phân tích, và giải thích rõ ràng chánh
pháp; khi có tà đạo khởi lên, chưa có thể bác bỏ, hàng
phục với chánh pháp, chưa có thể thuyết pháp thần
diệu".

Bạch Thế Tôn, nay những cư sĩ của Thế Tôn đã trở thành đệ tử tinh thông, có huấn luyện, có tin tưởng, đạt được an ổn khỏi khổ ách, nghe nhiều, thọ trì pháp, thực hành pháp và tùy pháp, sở hành chơn chánh, hành trì theo pháp; sau khi học hỏi như bậc Sư trưởng của mình, chưa tuyên bố, thuyết giảng trình bày xác định, khai minh, phân tích, và giải thích rõ ràng chánh pháp; khi có tà đạo khởi lên, đã có thể

SANH                                                 491

bác bỏ, hàng phục với chánh pháp, có thể thuyết pháp thần diệu".

Bạch Thế Tôn, nay Thế Tôn hãy diệt độ! Thiện Thệ
hãy diệt độ! Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời Thế Tôn
diệt độ! Bạch Thế Tôn, đây là lời Thế Tôn đã nói:
"Này Ác ma, Ta sẽ không diệt độ khi nào Phạm hạnh
Ta giảng dạy chưa thịnh đạt, phát triển, quảng bá,
biến mãn, phổ biến, khéo thuyết giảng cho chư Thiên
và loài Người ".

Nay bạch Thế Tôn, Phạm hạnh Thế Tôn giảng dạy được thịnh đạt, phát triển, quảng bá, biến mãn, phổ biến, khéo thuyết giảng cho chư Thiên và loài Người. Nay Thế Tôn hãy diệt độ! Thiện Thệ hãy diệt độ. Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời Thế Tôn diệt độ!

- Này Ác ma hãy yên tâm, không bao lâu Như Lai sẽ diệt độ. Sau ba tháng bắt đầu từ hôm nay, Như Lai sẽ diệt độ!

9. Và tại đền Càpàla, Thế Tôn chánh niệm, tỉnh giác,
từ bỏ thọ hành (không duy trì mạng sống lâu hơn
nữa). Khi Thế Tôn từ bỏ thọ hành, thời đại địa chấn
động ghê rợn, tóc lông dựng ngược, sấm trời vang
dậy. Lúc bấy giờ, Thế Tôn hiểu ý nghĩa sự kiện này,
liền thốt ra lời cảm hứng như sau:

SANH                                              492

Mạng sống có hạn hay vô hạn
Tu sĩ từ bỏ không kéo dài
Nội tâm an lạc, trú Thiền định
Như thoát áo giáp tự ngã mang

10. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ànanda suy nghĩ: "Thật là
lớn, đất chấn động này. Thật là to lớn, đất chấn động
này, đại địa chấn động ghê rợn, tóc lông dựng ngược
và sấm trời vang dậy. Do nhân gì, do duyên gì, đại
địa chấn động hiển lộ như vậy? "

Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, bạch Thế Tôn:

- Thật là lớn, đất chấn động này. Thật là to lớn, đất
chấn động này, đại địa chấn động ghê rợn, tóc lông
dựng ngược và sấm trời vang dậy. Bạch Thế Tôn, do
nhân gì, do duyên gì, đại địa chấn động hiển lộ như
vậy?

11. - Này Ànanda, có tám nhân, có tám duyên, khiến đại địa chấn động.

Thế nào là tám?

12. Này Ànanda, đại địa này thiết lập trên nước, nước ở trên gió và gió ở trên hư không. Này Ànanda, đến

SANH                                               493

thời gió lớn khởi lên, khi gió lớn thổi lên nước rung
động, và khi nước rung động thì quả đất rung động.
Đó là nhân thứ nhất, duyên thứ nhất, đại địa chấn
động.

13. Lại nữa, này Ànanda, có Sa-môn hay Bà-la-môn
có thần thông, tâm được tự tại, hay hàng chư Thiên
có đại thần thông, có đại uy lực, những vị này tu tập
địa tưởng có hạn, thủy tưởng vô lượng, vị ấy có thể
khiến quả đất này rung động, chuyển động, chấn
động mạnh. Này Ànanda, đó là nhân thứ hai, duyên
thứ hai, khiến đại địa chấn động.

14. Lại nữa, này Ànanda, khi Bồ-tát từ bỏ thân chư Thiên Tusità (Đâu-xuất), chánh niệm, tỉnh giác, nhập vào mẫu thai, khi ấy quả đất này rung động, chuyển động, chấn động mạnh. Này Ànanda, đó là nhân thứ ba, duyên thứ ba, khiến đại địa chấn động.

15. Lại nữa, này Ànanda, khi Bồ-tát, chánh niệm,
tỉnh giác, ra khỏi mẫu thai, khi ấy quả đất này rung
động, chuyển động, chấn động mạnh. Này Ànanda,
đó là nhân thứ tư, duyên thứ tư, khiến đại địa chấn
động.

16. Lại nữa, này Ànanda, khi Như Lai chứng ngộ Vô thượng Chánh Đẳng Giác, khi ấy quả đất này rung động, chuyển động, chấn động mạnh. Này Ànanda,

SANH                                               494

đó là nhân thứ năm, duyên thứ năm, khiến đại địa chấn động.

17. Lại nữa, này Ànanda, khi Như Lai chuyển bánh
xe Pháp, khi ấy quả đất này rung động, chuyển động,
chấn động mạnh. Này Ànanda, đó là nhân thứ sáu,
duyên thứ sáu, khiến đại địa chấn động.

18. Lại nữa, này Ànanda, khi Như Lai chánh niệm,
tỉnh giác, từ bỏ không duy trì mạng sống (thọ hành);
khi ấy quả đất này rung động, chuyển động, chấn
động mạnh. Này Ànanda, đó là nhân thứ bảy, duyên
thứ bảy, khiến đại địa chấn động.

19. Lại nữa, này Ànanda, khi Như Lai nhập Vô dư
Niết-bàn, khi ấy quả đất này rung động, chuyển
động, chấn động mạnh. Này Ànanda, đó là nhân thứ
tám, duyên thứ tám, khiến đại địa chấn động.

Này Ànanda, có tám nhân này, tám duyên này khiến đại địa chấn động.

SANH                                              495

38     Chính vì không giác ngộ... mà Ta và các ông phải... - Kinh GIÁC NGỘ – Tăng I, 549

GIÁC NGỘ – Tăng I, 549

Như vậy, tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Vajji, tại làng Bhanda. Tại đấy, Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2.- Này các Tỷ-kheo, do không giác ngộ, không thể
nhập bốn pháp, như vậy phải chạy dài, phải luân
chuyển trong một thời gian dài, đối với Ta và đối
với các Thầy!

3. Thế nào là bốn?

- Này các Tỷ-kheo, do không giác ngộ, không thể nhập Thánh giới, như vậy phải chạy dài, phải

SANH                                           496

luân chuyển trong một thời gian dài, đối với Ta
và đối với các Thầy.
- Này các Tỷ-kheo, do không giác ngộ, không thể
nhập Thánh định, …
- …Thánh tuệ, …
- …Thánh giải thoát, như vậy phải chạy dài,
phải luân chuyển trong một thời gian dài, đối
với Ta và đối với các Thầy.

4. Này các Tỷ-kheo, khi nào Thánh giới này được
giác ngộ, được thể nhập; Thánh tuệ được giác ngộ,
được thể nhập; Thánh định được giác ngộ, được thể
nhập; Thánh giải thoát được giác ngộ, được thể nhập;
hữu ái được chặt đứt, dây cột của hữu được đoạn tận,
nay không còn tái sanh.

Thế Tôn nói như vậy. Thiện Thệ sau khi nói như vậy, bậc Đạo sư lại nói thêm:

Giới, Thiền định, Trí tuệ
Với giải thoát vô thượng
Gotama danh xưng
Giác ngộ những pháp này
Đức Phật thắng tri chúng
Thuyết pháp cho Tỷ-kheo
Đạo sư đoạn tận khổ
Bậc Tuệ nhãn tịch tịnh.

SANH                                              497

39     Chính vì không giác ngộ... mà Ta và các ông phải... - Kinh Minh 1 – Tương V, 625

Minh 1 – Tương V, 625

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú giữa các dân chúng Vajji, tại Kotigàma.

2) Tại đấy, Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:

-- Này các Tỷ-kheo, do không giác ngộ, do không
thông đạt bốn Thánh đế mà Ta và các Ông lâu ngày
phải dong ruổi, lưu chuyển như thế này. Thế nào
là bốn?

3) Do không giác ngộ, do không thông đạt Thánh đế về Khổ, này các Tỷ-kheo, nên Ta và các Ông lâu ngày phải dong ruổi, lưu chuyển như thế này.

... Thánh đế về Khổ tập...

... Thánh đế về Khổ diệt...

Do không giác ngộ, do không thông đạt Thánh đế về Con Đường đưa đến Khổ diệt, này các Tỷ-kheo, nên

SANH                                            498

Ta và các Ông lâu ngày phải dong ruổi, lưu chuyển như thế này.

4) Này các Tỷ-kheo, Nhưng nay, Thánh đế về Khổ
này đã được giác ngộ, đã được thông đạt, Thánh đế
về Khổ tập đã được giác ngộ, đã được thông đạt
Thánh đế về Khổ diệt đã được giác ngộ, đã được
thông đạt Thánh đế về Con Đường đưa đến Khổ diệt
đã được giác ngộ, đã được thông đạt. Được chặt đứt
là hữu ái, được đoạn tận là những gì đưa đến tái sanh
(bhavanetti). Nay không còn tái sanh nữa.

5) Thế Tôn thuyết giảng như vậy... bậc Đạo Sư lại nói thêm:

Do     không      như      thật     thấy,
Bốn     sự     thật      bậc      Thánh,
Phải    lâu    ngày     luân     chuyển,
Trải    qua     nhiều      đời     sống.
Khi    chúng      được       thấy     rõ,
Mầm      tái    sanh      nhổ      sạch,
Gốc     khổ     được       đoạn      tận,
Nay không còn tái sanh.

SANH                                               499

40      Chính vì không giác ngộ... mà Ta và các ông phải... - Kinh MẶT TRỜI – Tăng III, 418

MẶT TRỜI –Tăng III, 418

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời Thế Tôn ở Vesàlì, tại rừng Ambapàli. Tại
đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo".
"Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng
đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2.

 Này các Tỷ-kheo, các hành là vô thường.
 Này các Tỷ-kheo, các hành là không có kiên cố.
 Này các Tỷ-kheo, các hành là không an ổn.
 Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ
để nhàm chán, là vừa đủ để ly tham, là vừa đủ
để giải thoát đối với tất cả hành.

 Núi chúa Sineru, này các Tỷ-kheo, dài 84 ngàn do
tuần, rộng 84 ngàn do tuần, chìm xuống biển lớn
84 ngàn do tuần, nổi lên trên biển lớn 84 ngàn do
tuần. Này các Tỷ-kheo, rồi có thời, nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm

SANH                                               500

ngàn năm, trời không mưa. Khi không có mưa, các loài chủng tử, các loài thực vật, các rừng rậm dược thảo đều khô héo cằn cỗi không có tồn tại.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các hành là vô thường.
Này các Tỷ-kheo, các hành là không có kiên cố. Này
các Tỷ-kheo, các hành là không an ổn. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để nhàm chán, là
vừa đủ để ly tham, là vừa đủ để giải thoát đối với tất
cả các hành.

 Này các Tỷ-kheo, rồi có thời, sau một thời gian rất dài, mặt trời thứ hai hiện ra.

3. Này các Tỷ-kheo, khi mặt trời thứ hai có mặt, thời
tất cả sông nhỏ, ao nhỏ khô cạn, khô kiệt, không có
tồn tại. Như vậy, này các Tỷ-kheo, các hành là vô
thường... là vừa đủ để giải thoát đối với tất cả các
hành.

 Này các Tỷ-kheo, rồi có một thời, sau một thời gian rất dài, mặt trời thứ ba hiện ra.

4. Này các Tỷ-kheo, khi mặt trời thứ ba có mặt, thời các sông lớn như sông Hằng, sống Yamunà, Aciravatì, Sarabhù, Mahì, các con sông ấy bị khô cạn, bị khô kiệt, không có tồn tại. Như vậy, này các

SANH                                                501

Tỷ-kheo, các hành là vô thường... là vừa đủ để giải thoát đối với tất cả các hành.

 Này các Tỷ-kheo, rồi có một thời, sau một thời gian rất dài, mặt trời thứ tư hiện ra.

5. Này các Tỷ-kheo, khi mặt trời thứ tư hiện ra, thời
các biển hồ lớn, từ đấy các sông lớn chảy ra, ví như
Anotattà, Sìhapapàtà, Rathakàrà, Kannamunda,
Kunàlà, Chaddantà, Mandàkinì, các biển hồ ấy bị
khô cạn, bị khô kiệt, không có tồn tại. Như vậy, này
các Tỷ-kheo, các hành là vô thường... là vừa đủ để
giải thoát đối với tất cả các hành.

 Này các Tỷ-kheo, rồi có một thời, sau một thời gian rất dài, mặt trời thứ năm hiện ra.

6. Này các Tỷ-kheo, khi mặt trời thứ năm có mặt, thời nước các biển lớn rút lui một trăm do tuần, nước các biển lớn rút lui hai trăm do tuần, các nước biển lớn rút lui ba trăm do tuần... Nước các biển lớn rút lui bảy trăm do tuần; nước các biển lớn dừng lại sâu đến bảy cây sàla, sáu cây sàla, năm cây sàla, bốn cây sàla, ba cây sàla, hai cây sàla, chỉ một cây sàla. Nước biển lớn dừng lại, sâu đến bảy đầu người, sâu đến sáu đầu người, năm đầu người, bốn đầu người, ba đầu người, hai đầu người, một đầu người, nửa đầu người. Nước các biển lớn dừng lại, sâu chỉ đến eo lưng của

SANH                                                 502

người, chỉ đến đầu gối của người, chỉ đến mắt cá của người.

Ví như này các Tỷ-kheo, vào mùa thu khi trời mưa hạt lớn, chỗ này chỗ khác, trong các dấu chân của các con bò cái, có những vũng nước nhỏ đọng lại.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, chỉ còn những vũng nước nhỏ trong dấu chân các con bò cái là nước của biển lớn còn lại, chỗ này chỗ kia.

Này các Tỷ-kheo, khi mặt trời thứ năm hiện ra, nước
biển lớn chỉ bằng độ ngón tay. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, các hành là vô thường... là vừa đủ để giải thoát
đối với tất cả các hành.

 Này các Tỷ-kheo, rồi có một thời, sau một thời gian rất dài, mặt trời thứ sáu hiện ra.

7. Này các Tỷ-kheo, khi mặt trời thứ sáu hiện ra, thời đất lớn này và núi chúa Sineru, sanh khói lên, thổi khói lên, phun khói lên.

Ví như, này các Tỷ-kheo, các lò của người thợ gốm mới đốt lửa lên, sanh khói lên, phun khói lên.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi mặt trời thứ sáu hiện ra, thời đất lớn này và núi chúa Sineru sanh khói lên, thổi khói lên, phun khói lên.

SANH                                                503

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các hành là vô thường... là vừa đủ để giải thoát đối với tất cả các hành.

 Này các Tỷ-kheo, rồi có một thời, sau một thời gian rất dài, mặt trời thứ bảy hiện ra.

8. Này các Tỷ-kheo, khi mặt trời thứ bảy hiện ra, trái đất lớn này và núi chúa Sineru bốc cháy, rực cháy, trở thành một màn lửa. Và khi quả đất lớn này và núi chúa Sineru cháy đỏ lên, cháy rực lên ngọn lửa do gió thổi bốc cao đến Phạm thiên giới. Các chóp ngọn của núi Sineru, cao đến một, hai, ba, bốn, năm trăm do tuần, khi bị cháy đỏ lên, cháy rực lên, bị cả khối lửa to lớn phá hoại và chinh phục, liền sụp đổ xuống.

Sau khi quả đất lớn và núi Sineru bị cháy đỏ lên, cháy rực lên, không tìm thấy tro và lọ đen.

Ví như, này các Tỷ-kheo, khi bơ và dầu được cháy
đỏ, được cháy rực lên, không tìm thấy tro và lọ đen.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi quả đất lớn này và
núi chứa Sineru bị cháy đỏ lên, cháy rực lên, không
tìm thấy tro và lọ đen.

 Như vậy, này các Tỷ-kheo, các hành là vô thường.
Này các Tỷ-kheo, các hành là không có kiên cố.
Này các Tỷ-kheo, các hành là không an ổn. Cho
đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để nhàm

SANH                                                504

chán, là vừa đủ để ly tham, là vừa đủ để giải thoát đối với tất cả hành.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, ai là người có thể nghĩ rằng, ai là người có thể tin rằng: "Quả đất này và núi chúa Sineru sẽ bị đốt cháy, sẽ bị hủy hoại, sẽ không còn tồn tại nữa", trừ những người đã được chứng kiến.

9. Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, có Đạo Sư Sunetta
thuộc ngoại đạo, được ly tham trong các dục. Này
các Tỷ-kheo, Đạo Sư Sunetta có hàng trăm người đệ
tử. Đạo Sư Sunetta thuyết pháp cho các đệ tử về
cọng trú với chư Thiên ở Phạm thiên giới.

Và tất cả những ai nắm hiểu một cách hoàn toàn trọn vẹn lời thuyết dạy của Sunetta, về cọng trú với chư Thiên ở Phạm thiên giới, khi thân hoại mạng chung, họ được sanh lên thiện thú Phạm thiên giới.

Những ai không nắm hiểu một cách hoàn toàn trọn vẹn lời dạy của Sunetta, sau khi thân hoại mạng chung, một số được sanh cộng trú với chư Thiên ở Tha hóa Tự tại, một số được sanh cọng trú với chư Thiên ở Hóa Lạc thiên, một số được sanh cọng trú với chư Thiên ở Đâu-suất Thiên, một số được sanh cọng trú với chư Thiên ở Dạ-ma Thiên, một số được sanh cọng trú với chư Thiên ở Thiên giới Ba mươi ba, một số được sanh cọng trú với chư Thiên ở Bốn

SANH                                               505

Thiên vương, một số được sanh cọng trú với các đại
gia đình Sát-đế-ly, một số được sanh cọng trú với các
đại gia đình Bà-la-môn, một số được sanh cọng trú
với các đại gia đình gia chủ.

10. Rồi này các Tỷ-kheo, Đạo Sư Sunetta suy nghĩ
như sau: "Thật không xứng đáng cho ta trong đời sau
lại có một sanh thú giống như sanh thú của các đệ
tử. Vậy ta hãy tu tập tối thượng từ bi".

Rồi này các Tỷ-kheo, bậc Đạo sư Sunetta trong bảy năm tu tập từ tâm.

- Sau khi tu tập từ tâm bảy năm, trong bảy thành
kiếp hoại kiếp, vị ấy không trở lui lại thế giới này.
- Trong kiếp thành của thế giới, này các Tỷ-kheo,
vị ấy đi đến thế giới của Àbhassara (Quang Âm
thiên).
- Trong kiếp hoại của thế giới, vị ấy được sanh
trong Phạm cung trống không. Tại đấy này các
Tỷ-kheo, vị ấy là Phạm thiên, Đại Phạm thiên, bậc
chiến thắng, bậc vô năng, bấc biến tri, bậc tự tại.
- Ba mươi sáu lần, này các Tỷ-kheo, vị ấy là Thiên
chủ Sakka.
- Nhiều lần bảy lần, vị ấy là vị Chuyển luân Thánh
vương theo Chánh pháp, là vị pháp vương, bậc
chiến thắng bốn phương, đạt được sự thanh bình

SANH                                                 506

cho quốc độ, đầy đủ bảy món báu. Vị ấy có hơn
một ngàn người con trai, là những bậc anh hùng,
dũng mãnh, đánh tan địch quân. Và vị ấy chiến
thắng quả đất này xa cho đến hải biên, trị vì quả
đất này không dùng trượng, không dùng dao,
đúng với Chánh pháp.

Này các Tỷ-kheo, Đạo sư Sunetta ấy, dầu cho thọ
mạng lâu dài như vậy, sống lâu dài như vậy, nhưng
không được thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ,
ưu, não. Ta nói rằng vị ấy chưa giải thoát khỏi khổ.
Vì cớ sao? Vì rằng vị ấy chưa giác ngộ, chưa thể
nhập bốn pháp.

11. Thế nào là bốn?

Này các Tỷ-kheo, vì không giác ngộ, không thể nhập
Thánh giới; vì không có giác ngộ, không thể nhập
Thánh định; vì không giác ngộ, không thể nhập
Thánh trí tuệ; vì không giác ngộ, không thể nhập
Thánh giải thoát.

Này các Tỷ-kheo, sự kiện là như sau: Khi Thánh giới được giác ngộ, được thể nhập; khi Thánh định được giác ngộ, được thể nhập; khi Thánh trí tuệ được giác ngộ, được thể nhập; khi Thánh giải thoát được giác ngộ, được thể nhập, cắt đứt là hữu ái; sợi dây đưa đến sanh hữu được đoạn tận, nay không có tái sanh.

SANH                                              507

Thế Tôn nói như vậy. Bậc Thiện Thệ nói xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm:

Vô thượng giới và định,
Trí tuệ và giải thoát,
Gotama danh tiếng,
Giác ngộ những pháp này.
Đức Phật với thắng trí,
Thuyết pháp cho Tỷ-kheo,
Bậc Đạo sư đoạn khổ,
Bậc Pháp nhãn tịch tịnh.

SANH                                          508

41     Chư Phật không tạo nên, những căn cứ sanh y - Kinh Con rắn – Tương I, 236

Con rắn – Tương I, 236

1) Một thời Thế Tôn ở Ràjagaha, Veluvana, tại chỗ nuôi dưỡng các con sóc.

2) Lúc bấy giờ Thế Tôn đang ngồi ngoài trời, trong bóng đêm tối, và trời đang mưa từng hột một.

3) Rồi Ác ma muốn khiến Thế Tôn sợ hãi, hoảng sợ, lông tóc dựng ngược, bèn biến thành con đại xà vương và đi đến Thế Tôn.

4) Thân của nó to lớn ví như một chiếc thuyền đẽo
ra từ một thân cây. Cái mang của nó ví như cái khay
đan của người nấu rượu. Mắt của nó ví như cái đĩa
bằng đồng của nước Kosala; lưỡi của nó le ra từ
miệng ví như mũi tên chớp sáng lòe khi trời mưa gió
sấm sét; tiếng hơi thở vô, hơi thở ra của nó ví như bệ
thổi của người thợ rèn.

5) Rồi Thế Tôn biết: "Đây là Ác ma", liền nói lên bài kệ này với Ác ma:

SANH                                                509

Quý thay bậc Mâu-ni,
Sống trong nhà không tịch,
Biết chế ngự tự ngã,
Tại đấy vị ấy trú.
Sống từ bỏ tất cả,
Với hạnh tu tương xứng,
Nhiều loại thú bộ hành,
Nhiều sự vật khủng khiếp,
Nhiều ruồi muỗi độc xà,
Không mảy may rung động
Sợi lông bậc Mâu-ni
Sống trong nhà không tịch.
Dầu trời nứt, đất động,
Dầu muôn loài khủng bố,
Dầu bị giáo, đao, tên,
Quẳng ném vào ngực Ngài,
Chư Phật không tạo nên,
Những căn cứ sanh y.

6) Rồi Ác ma biết được: "Thế Tôn đã biết ta, Thiện Thệ đã biết ta", liền biến mất tại chỗ.

SANH                                            510

42     Chế ngự thân khẩu ý là chỗ nương tựa trong đời này - Kinh HAI NGƯỜI 1 – Tăng I, 277

HAI NGƯỜI 1 – Tăng I, 277
Có hai vị Bà-la-môn già yếu, trưởng lão, tuổi lớn,
cuộc đời đã được trải qua, đã đến đoạn cuối cuộc đời,
đã 120 tuổi, đi đến Thế Tôn … ngồi xuống một bên,
những Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn:
- Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những Bà-la-
môn già yếu, trưởng lão, tuổi lớn, đời đã được trải
qua, đã đến đoạn cuối cuộc đời, đã 120 tuổi, nhưng
chúng tôi không làm điều lành, không làm điều thiện,
không làm những điều để chấm dứt các sợ hãi. Tôn
giả Gotama hãy răn dạy chúng tôi, Tôn giả Gotama
hãy giảng dạy chúng tôi. Nhờ vậy, chúng tôi sẽ được
hạnh phúc, an lạc lâu dài.
- Thật vậy, các Ông là những Bà-la-môn già yếu, …
đã 120 tuổi, nhưng các Ông không làm điều lành…
không làm những điều để chấm dứt các sợ hãi. Thật
vậy, này các Bà-la-môn, thế giới này đã bị già, bệnh,
chết dắt dẫn. Thế giới này đã bị già, bệnh, chết dắt
dẫn như vậy, thời chế ngự thân, chế ngự lời nói,
chế ngự ý trong đời này, đối với kẻ đã đi đến cõi
chết, phải là chỗ nương tựa, là hang trú ẩn, là hòn

SANH                                               511

cù lao (hay ngọn đèn), là chỗ quy y và là đích xứ
nó đến.
Đời sống bị dắt dẫn,
Mạng sống chẳng là bao,
Bị già kéo dẫn đi,
Không có nơi nương tựa.
Hãy luôn luôn quán tưởng,
Sợ hãi tử vong này,
Hãy làm các công đức,
Đưa đến chơn an lạc.
Ở đây chế ngự thân,
Chế ngự lời và ý,
Kẻ ấy dầu có chết,
Cũng được hưởng an lạc,
Vì khi còn đang sống
Đã làm các công đức.

HAI NGƯỜI 2 – Tăng I, 279
Rồi Bà-la-môn già yếu, trưởng lão, tuổi lớn … đi đến
Thế Tôn, bạch Thế Tôn:
- Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những Bà-la-
môn già yếu, trưởng lão, tuổi lớn, đời đã được trải,
đã đến đoạn cuối cuộc đời, đã 120 tuổi, nhưng chúng
tôi không làm điều lành, không làm điều thiện,
không làm những điều để chấm dứt các sợ hãi. Tôn
giả Gotama hãy răn dạy chúng tôi, Tôn giả Gotama

SANH                                              512

hãy giảng dạy chúng tôi. Nhờ vậy, chúng tôi sẽ được
hạnh phúc, an lạc lâu dài.
- Thật vậy, các Ông là những Bà-la-môn già yếu, …
đã 120 tuổi, nhưng các Ông không làm điều lành…
là chỗ quy y và là đích xứ nó đến.
Trong ngôi nhà bị cháy,
Đồ đạc được đem ra,
Đồ ấy lợi cho nó,
Không phải đồ bị cháy,

Cũng vậy đời bị cháy,
Do già chết thiêu đốt,
Nhờ bố thí tự cứu
Khéo cứu đồ bố thí.

Ở đây, chế ngự thân,
Chế ngự lời và ý,
Kẻ ấy dầu có chết,
Cũng được hưởng an lạc,
Vì khi còn đang sống,
Đã làm các công đức.

SANH                                             513

43     Chết - Khi tâm không phòng hộ... - Kinh NÓC NHỌN 1 – Tăng I, 473

NÓC NHỌN 1 – Tăng I, 473

Rồi gia chủ Ànathapindika đi đến Thế Tôn; sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; Thế
Tôn nói với gia chủ Ànathapindika đang ngồi xuống
một bên:
 Này Gia chủ, khi tâm không phòng hộ, thời
thân nghiệp cũng không phòng hộ, khẩu
nghiệp cũng không phòng hộ, ý nghiệp cũng
không phòng hộ.
 Với ai thân nghiệp không phòng hộ, khẩu
nghiệp không phòng hộ, ý nghiệp không phòng
hộ, thời thân nghiệp đầy ứ tham dục và rỉ chảy,
khẩu nghiệp đầy ứ tham dục và rỉ chảy, ý
nghiệp đầy ứ tham dục và rỉ chảy.
 Với ai thân nghiệp đầy ứ tham dục và rỉ chảy,
khẩu nghiệp đầy ứ tham dục và rỉ chảy, ý
nghiệp đầy ứ tham dục và rỉ chảy, thời thân
nghiệp bị hủ bại, khẩu nghiệp bị hủ bại, ý
nghiệp bị hủ bại.

SANH                                              514

 Với ai thân nghiệp bị hủ bại, khẩu nghiệp bị hủ
bại, ý nghiệp bị hủ bại, thời sự chết không được
hiền thiện, mạng chung không được hiền thiện.
Này Gia chủ, ví như ngôi nhà nóc nhọn vụng lợp,
thời nóc nhọn không được phòng hộ, rui kèo không
được phòng hộ, vách tường không được phòng hộ;
nóc nhọn bị đấy ứ, rỉ nước, các rui kèo bị đầy ứ rỉ
nước, các vách tường bị đầy ứ, rỉ nước, nóc nhọn bị
hủ bại, rui kèo bị hủ bại, vách tường bị hủ bại. Cũng
vậy, này Gia chủ, khi tâm không được phòng hộ, thời
thân nghiệp cũng không được phòng hộ, khẩu nghiệp
… ý nghiệp … sự chết không được hiền thiện, mạng
chung không được hiền thiện.
 Này Gia chủ, khi tâm được phòng hộ, thời thân
nghiệp cũng được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng
được phòng hộ, ý nghiệp cũng được phòng hộ.
 Với ai thân nghiệp được phòng hộ, khẩu nghiệp
được phòng hộ, ý nghiệp được phòng hộ, thời
thân nghiệp không đầy ứ tham dục và rỉ chảy,
khẩu nghiệp không đầy ứ tham dục và rỉ chảy,
ý nghiệp không đầy ứ tham dục và rỉ chảy.
 Với ai thân nghiệp không đầy ứ tham dục và rỉ
chảy, khẩu nghiệp không đầy ứ tham dục và rỉ
chảy, ý không nghiệp đầy ứ tham dục và rỉ
chảy, thời thân nghiệp không bị hủ bại, khẩu

SANH                                                515

nghiệp không bị hủ bại, ý nghiệp không bị hủ
bại.
 Với ai thân nghiệp không bị hủ bại, khẩu
nghiệp không bị hủ bại, ý nghiệp không bị hủ
bại, thời sự chết được hiền thiện, mạng chung
được hiền thiện.
Này Gia chủ, ví như ngôi nhà nóc nhọn khéo lợp,
thời nóc nhọn được phòng hộ, rui kèo được phòng
hộ, vách tường được phòng hộ; nóc nhọn không đầy
ứ, rỉ nước, các rui kèo không bị đầy ứ rỉ nước, các
vách tường không bị đầy ứ, rỉ nước, nóc nhọn không
bị hủ bại, rui kèo không bị hủ bại, vách tường không
bị hủ bại. Cũng vậy, này Gia chủ, khi tâm được
phòng hộ, thời thân nghiệp cũng được phòng hộ …
ý nghiệp không bị hủ bại, thời sự chết được hiền
thiện, mạng chung được hiền thiện.

NÓC NHỌN 2 – 476tc1

(Kinh này hoàn toàn giống như kinh trên, chỉ khác
có một chữ. Chỗ nào kinh trên dùng chữ "không
phòng hộ", thời ở đây dùng chữ "thất thế, lung lay"
với những thay đổi cần thiết).

SANH                                              516

44     Chết - Lợi ích của đúng thời thẩm sát ý nghĩa các pháp - Kinh PHAGGUNA – Tăng III, 163

PHAGGUNA –Tăng III, 163

1. Lúc bấy giờ, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn;
sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna bị bệnh, khổ đau,
bị trọng bệnh. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn
đi đến Tôn giả Phagguna, vì lòng từ mẫn.
Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi Thế Tôn vào buổi
chiều, từ chỗ Thiền tịnh đứng dậy, đi đến Tôn giả
Phagguna. Tôn giả Phagguna thấy Thế Tôn từ xa đi
đến, thấy vậy, muốn rời khỏi giường. Rồi Thế Tôn
nói với Tôn giả Phagguna:
- Thôi được rồi, Phagguna! Thầy chớ có rời khỏi
giường. Đã có những chỗ ngồi đã soạn từ trước, Ta
sẽ ngồi tại các chỗ ấy.
Rồi Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau
khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả Phagguna:

SANH                                              517

- Này Phagguna, mong rằng Thầy có thể kham nhẫn!
Mong rằng Thầy có thể chịu đựng! Mong rằng các
khổ thọ được giảm thiểu, không tăng trưởng! Mong
rằng triệu chứng giảm thiểu được thấy rõ, không tăng
trưởng!
- Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn. Con
không có thể chịu đựng. Khổ thọ của con tăng
trưởng, không có giảm thiểu. Triệu chứng tăng
trưởng được thấy rõ, không có giảm thiểu!
- Bạch Thế Tôn, ví như một người lực sĩ chém đầu
(một người khác) với một thanh kiếm sắc bén;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, những ngọn gió kinh
khủng thổi lên, đau nhói trong đầu con. Bạch Thế
Tôn, con không thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Khổ thọ của con gia tăng, không có
giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, như một người lực sĩ lấy một dây
nịt bằng da cứng quấn tròn quanh đầu rồi siết chặt;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, con cảm thấy đau đầu
một cách kinh khủng. Bạch Thế Tôn, con không
có thể kham nhẫn, con không có thể chịu đựng,
khổ thọ của con gia tăng, không có giảm thiểu.
Triệu chứng gia tăng được thấy rõ, không có giảm
thiểu.

SANH                                               518

- Bạch Thế Tôn, như một người đồ tể thiện xảo hay
đệ tử người đồ tể cắt ngang bụng với một con dao
cắt thịt bò sắc bén; cũng vậy, bạch Thế Tôn, một
ngọn gió kinh khủng cắt ngang bụng của con.
Bạch Thế Tôn, con không có thể kham nhẫn, con
không có thể chịu đựng. Những khổ thọ của con
gia tăng, không có giảm thiểu, triệu chứng gia
tăng được thấy rõ, không có giảm thiểu.
- Bạch Thế Tôn, ví như hai người lực sĩ, sau khi
nắm cánh tay của một người yếu hơn, nướng
người ấy, đốt người ấy trên một hố than hừng;
cũng vậy, bạch Thế Tôn, một sức nóng kinh
khủng khởi lên trong thân của con. Bạch Thế Tôn,
con không có thể kham nhẫn, con không có thể
chịu đựng. Những khổ thọ của con gia tăng, không
có giảm thiểu, triệu chứng gia tăng được thấy rõ,
không có giảm thiểu.
Rồi Thế Tôn, với pháp thoại, nói lên cho Tôn giả
Phagguna biết, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho
hoan hỉ, từ chỗ ngồi, đứng dậy và ra đi.
2. Rồi Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn ra đi
không bao lâu, liền mệnh chung. Trong khi Tôn giả
lâm chung, các căn được sáng chói. Rồi Tôn giả
Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế
Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:

SANH                                              519

- Bạch Thế Tôn, Tôn giả Phagguna, sau khi Thế Tôn
ra đi không bao lâu, đã mệnh chung. Trong khi Tôn
giả mệnh chung, các căn được sáng chói.
- Này Ànanda, tại sao các căn của Tôn giả Phagguna
lại không sáng chói chứ? Này Ànanda, với Tỷ-kheo
Phagguna, tâm chưa được giải thoát khỏi năm hạ
phần kiết sử. Sau khi nghe pháp, tâm vị ấy được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử.
 Có sáu lợi ích này, này Ànanda, nếu nghe pháp
đúng thời, và thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo tâm chưa được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi mạng
chung, được thấy Thế Tôn. Thế Tôn thuyết pháp cho
vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có
văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Đây là lợi ích
thứ nhất, này Ànanda, khi được nghe pháp đúng thời.
4. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Thế Tôn, nhưng chỉ
được thấy đệ tử Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết pháp
cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa,
có văn, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh. Sau khi nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được

SANH                                                520

giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này Ànanda,
đây là lợi ích thứ hai khi được nghe pháp đúng thời.
5. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm chưa được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, vị ấy trong khi
mệnh chung, không được thấy Như Lai, cũng không
được thấy đệ tử của Như Lai. Nhưng với tâm tùy tầm,
tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được nghe, như
đã được học một cách thông suốt; do vị ấy, với tâm
tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được
nghe, như đã được học một cách thông suốt, nên tâm
được giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ ba khi thẩm sát ý nghĩa
đúng thời.
6. Ở đây, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung được thấy Như Lai. Và Như Lai
thuyết pháp cho vị ấy, sơ thiện... đề cao đời sống
Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh. Sau khi
được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được giải thoát đối
với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này Ànanda, đây là
lợi ích thứ tư khi được nghe pháp đúng thời.
7. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm đã được
giải thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy
trong khi mạng chung không được thấy Như Lai, chỉ

SANH                                               521

được thấy đệ tử của Như Lai. Đệ tử Như Lai thuyết
pháp cho vị ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện... đề
cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh
tịnh. Sau khi được nghe thuyết pháp, tâm vị ấy được
giải thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y. Này
Ànanda, đây là lợi ích thứ năm khi được nghe pháp
đúng thời.
8. Lại nữa, này Ànanda, Tỷ-kheo với tâm được giải
thoát khỏi năm hạ phần kiết sử, nhưng tâm chưa giải
thoát đối với vô thượng đoạn diệt sanh y, vị ấy trong
khi mệnh chung không được thấy Như Lai, cũng
không được thấy đệ tử Như Lai. Nhưng với tâm tùy
tầm, tùy tứ, với ý tùy quán pháp như đã được học
thông suốt, do vị ấy với tâm tùy tầm, tùy tứ, với ý tùy
quán pháp như đã được nghe, như đã được học
thông suốt, nên tâm được giải thoát đối với vô
thượng đoạn diệt sanh y này. Này Ànanda, đây là lợi
ích thứ sáu khi thẩm sát ý nghĩa đúng thời.
Có sáu lợi ích này, này Ànanda, khi được nghe pháp
đúng thời, và khi được thẩm sát ý nghĩa đúng thời.

SANH                                                 522

45     Chỗ nào kg bị sanh già chết - Kinh ROHITASSA 1 – Tăng I, 641

ROHITASSA 1 – Tăng I, 641

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu
vườn ông Anàthapindika. Rồi Thiên tử Rohitassa sau
khi đêm gần mãn, với dung sắc thù thắng chiếu sáng
toàn vùng Jetavana, đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Đứng một bên,
thiên tử Rohitassa bạch Thế Tôn:

- Tại chỗ nào, bạch Thế Tôn, không bị sanh, không
bị già, không bị chết, không có từ bỏ (đời này), không
có sanh khởi (đời khác), chúng con có thể đi đến để
thấy, để biết, để đạt đến chỗ tận cùng của thế giới
không?

- Này Hiền giả, tại chỗ nào không bị sanh, không bị
già, không bị chết, không có từ bỏ (đời này), không
có sanh khởi (đời khác), Ta tuyên bố rằng không có
thể đi đến để thấy, để biết, để đạt đến chỗ tận cùng
của thế giới.

2. - Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn; thật hy hữu thay, bạch Thế Tôn; thật là khéo nói, bạch Thế Tôn, lời nói này của Thế Tôn: "Tại chỗ nào không bị sanh,

SANH                                                523

không bị già, không bị chết, không có từ bỏ (đời này),
không có sanh khởi (đời khác), Ta tuyên bố rằng
không có thể đi đến để thấy, để biết, để đạt đến chỗ
tận cùng của thế giới".

Thuở xưa, bạch Thế Tôn, con là vị ẩn sĩ tên là Rohitassa, con của Bhoja, có thần thông, đi được trên hư không. Tốc độ của con là như thế này, bạch Thế Tôn; ví dụ như một người bắn cung kiên cường, có huấn luyện, khéo tay, thuần thục, với một mũi tên nhẹ có thể dễ dàng bắn xuyên qua bóng một cây ta- la. Bước chân của con là như vậy, như từ khoảng cách từ biển Đông qua biển Tây. Với con, bạch Thế Tôn, thành tựu được với tốc độ như vậy, với bước chân như vậy, con khởi lên ý muốn như sau: "Với bước chân đi, ta sẽ đạt đến chỗ tận cùng của thế giới". Bạch Thế Tôn, trừ khi ăn uống nhai nếm, trừ khi đi đại tiện, tiểu tiện, trừ khi ngủ để lấy lại sức, dầu thọ đến 100 tuổi, dầu đã sống một trăm tuổi, dầu đi đến 100 năm, cũng không có thể đạt được tận cùng của thế giới, nhưng giữa đường con đã chết.

Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn; thật hy hữu thay, bạch Thế Tôn; thật là khéo nói, bạch Thế Tôn, lời nói này của Thế Tôn: "Tại chỗ nào không bị sanh, không bị già, không bị chết, không có từ bỏ (đời này), không có sanh khởi (đời khác), Ta tuyên bố rằng

SANH                                                  524

không đi đến để thấy, để biết, để đạt đến chỗ tận cùng của thế giới".

3. - Này Hiền giả, Ta tuyên bố rằng: "Tại chỗ nào
không bị sanh, không bị già, không bị chết, không có
từ bỏ (đời này), không có sanh khởi (đời khác),
không có thể đi đến để thấy, để biết, để đạt đến chỗ
tận cùng của thế giới".

Nhưng này Hiền giả, trong cái thân dài độ mấy tấc này, với những tưởng, những tư duy của nó, Ta tuyên bố về thế giới, về thế giới tập khởi, về thế giới đoạn diệt, về con đường đưa đến thế giới đoạn diệt.

4. Với đi, không bao giờ,
Đạt tận cùng thế giới.
Nếu không, không đạt được,
Chỗ tận cùng thế giới,
Thời không có giải thoát,
Ra khỏi ngoài khổ đau.

Do vậy, bậc có trí,
Hiểu biết rõ thế giới,
Đi tận cùng thế giới,
Với Phạm hạnh thành tựu,
Bậc đạt được an tịnh,
Biết tận cùng thế giới,
Không mong cầu đời này,

SANH                                                 525

Không mong cầu đời sau.

ROHITASSA 2 – 644tc1

1. Rồi Thế Tôn, sau khi đêm ấy đã qua, bảo các Tỷ- kheo:

- Đêm nay, này các Tỷ-kheo, Thiên tử Rohitassa, sau
khi đêm đã gần tàn, với dung sắc thù thắng, chói sáng
toàn vùng Jetavana, đi đến đảnh lễ Ta rồi đứng một
bên. Đứng một bên, này các Tỷ-kheo, thiên tử
Rohitassa bạch với Ta:

"- Tại chỗ nào, bạch Thế Tôn, không bị sanh, không
bị già, không bị chết, không có từ bỏ (đời này),
không có sanh khởi (đời khác), chúng con có thể đi
đến để thấy, để biết, để đạt đến chỗ tận cùng của thế
giới?"

Khi được nói vậy, này các Tỷ-kheo, Ta nói với Thiên tử Rohitassa như sau:

"- Này Hiền giả, tại chỗ nào không bị sanh, không bị
già, không bị chết, không có từ bỏ (đời này), không
có sanh khởi (đời khác), Ta tuyên bố rằng không có
thể đi đến để thấy, để biết, để đạt đến chỗ tận cùng
của thế giới".

SANH                                               526

Khi nghe nói vậy, này các Tỷ-kheo, Thiên tử Rohitassa nói với Ta như sau:

"- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn; thật hy hữu thay,
bạch Thế Tôn; thật khéo nói, bạch Thế Tôn, lời nói
này của Thế Tôn: "tại chỗ nào không bị sanh, không
bị già, không bị chết, không có từ bỏ (đời này),
không có sanh khởi (đời khác), Ta tuyên bố rằng
không có thể đi đến để thấy, để biết, để đạt đến chỗ
tận cùng của thế giới!".

Thuở xưa, bạch Thế Tôn, con là vị ẩn sĩ tên là Rohitassa, con của Bhoja, có thần thông, đi được trên hư không. Tốc độ của con là như thế này, bạch Thế Tôn; ví dụ như một người bắn cung kiên cường, có huấn luyện, khéo tay, thuần thục, với một mũi tên nhẹ có thể dễ dàng bắn xuyên qua bóng một cây ta- la. Bước chân của con là như vậy, như từ khoảng cách từ biển Đông qua biển Tây. Với con, bạch Thế Tôn, thành tựu được với tốc độ như vậy, với bước chân như vậy, con khởi lên ý muốn như sau: "Với bước chân đi, ta sẽ đạt đến chỗ tận cùng của thế giới". Bạch Thế Tôn, trừ khi ăn uống nhai nếm, trừ khi đi đại tiện, tiểu tiện, trừ khi ngủ để lấy lại sức, dầu thọ đến 100 tuổi, dầu đã sống một trăm tuổi, dầu đi đến 100 năm, cũng không có thể đạt được tận cùng của thế giới, nhưng giữa đường con đã chết.

SANH                                                  527

Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn; thật hy hữu thay,
bạch Thế Tôn; thật là khéo nói, bạch Thế Tôn, lời nói
này của Thế Tôn: "Tại chỗ nào không bị sanh, không
bị già, không bị chết, không có từ bỏ (đời này),
không có sanh khởi (đời khác), Ta tuyên bố rằng
không đi đến để thấy, để biết, để đạt đến chỗ tận cùng
của thế giới".

Khi được nói vậy, này các Tỷ-kheo, Ta nói với Thiên tử Rohitassa:

"-Này Hiền giả, Ta tuyên bố rằng: "Tại chỗ nào
không bị sanh, không bị già, không bị chết, không có
từ bỏ (đời này), không có sanh khởi (đời khác),
không có thể đi đến để thấy, để biết, để đạt đến chỗ
tận cùng của thế giới". Nhưng này Hiền giả, trong
cái thân dài độ mấy tấc này, với những tưởng,
những tư duy của nó, Ta tuyên bố về thế giới, về
thế giới tập khởi, về thế giới đoạn diệt, về con
đường đưa đến thế giới đoạn diệt.

2. Với đi, không bao giờ,
Đạt tận cùng thế giới.
Nếu không, không đạt được,
Chỗ tận cùng thế giới,
Thời không có giải thoát,
Ra khỏi ngoài khổ đau.

SANH                                                528

Do vậy, bậc có trí,
Hiểu biết rõ thế giới,
Đi tận cùng thế giới,
Với Phạm hạnh thành tựu,
Bậc đạt được an tịnh,
Biết tận cùng thế giới,
Không mong cầu đời này,
Không mong cầu đời sau.

SANH                       529

46     Con đường lên chư Thiên - Kinh BỔN PHẬN NGƯỜI GIA CHỦ – Tăng I, 674

BỔN PHẬN NGƯỜI GIA CHỦ – Tăng I, 674

Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Thế
Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi một
bên:

- Thành tựu bốn pháp, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử
bước vào con đường thích đáng của người gia chủ,
con đường đem lại tiếng tốt, con đường đưa đến cõi
Trời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử hộ trì chúng Tỷ- kheo:

-   Hộ trì chúng Tỷ-kheo với y,
-   Hộ trì chúng Tỷ-kheo với đồ ăn khất thực,
-   Hộ trì chúng Tỷ-kheo với sàng tọa,
-   Hộ trì chúng Tỷ-kheo với dược phẩm trị bệnh.

Thành tựu với bốn pháp này, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử bước vào con đường thích đáng của người gia

SANH                                             530

chủ, con đường đem lại tiếng tốt, con đường đưa đến cõi Trời.

Bậc Hiền trí thực hiện,
Con đường thật xứng đáng,
Của người làm gia chủ,
Hộ trì bậc có giới,
Bậc sở hành chơn chánh,
Hộ trì với y áo,
Với đồ ăn khất thực,
Sàng tọa, thuốc trị bệnh,
Công đức họ tăng trưởng,
Thường hằng, ngày lẫn đêm,
Do làm nghiệp hiền thiện,
Đi đến cảnh chư Thiên.

SANH                                             531

47     Con đường lên chư Thiên - Kinh Con Đường Của Chư Thiên 1 – Tương V, 571

Con Đường Của Chư Thiên 1 – Tương V, 571

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) -- Có bốn thiên đạo này của chư Thiên, này các
Tỷ-kheo, khiến chúng sanh chưa thanh tịnh được
thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần bạch được
thuần bạch. Thế nào là bốn?

3-6) Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tin bất động đối với
đức Phật: "Đây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến
Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,
Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn". Đây là thiên đạo thứ nhất của
chư Thiên, khiến chúng sanh chưa thanh tịnh
được thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần
bạch được thuần bạch.
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với Pháp:
"Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại,
có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng

SANH                                              532

hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu".
Đây là thiên đạo thứ hai của chư Thiên...
- Vị ấy thành tựu lòng tin bất động đối với chúng
Tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn.
Trực hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Ứng lý
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Chơn chánh
hạnh là chúng đệ tử của Thế Tôn. Tức là bốn đôi
tám chúng. Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung
kính, đáng cúng dường, đáng tôn trọng, đáng
được chấp tay, là phước điền vô thượng ở đời".
Đây là thiên đạo thứ ba của chư Thiên...
- Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái
kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát,
được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa
đến Thiền định. Đây là thiên đạo thứ tư của chư
Thiên...

7) Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn thiên
đạo của chư Thiên, khiến chúng sanh chưa thanh
tịnh được thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần
bạch được thuần bạch.

Con Đường Của Chư Thiên 2 – Tương V, 572

1) ...

SANH                                              533

2) -- Có bốn thiên đạo của chư Thiên này, này các
Tỷ-kheo, khiến chúng sanh chưa thanh tịnh được
thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần bạch được
thuần bạch. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tịnh tín bất động với đức Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Vị ấy suy tư
như sau: "Thế nào là thiên đạo của chư Thiên? Nói
rằng không sân hận là tối thượng. Ta không làm hại
một ai, các chúng sanh di động hay các chúng sanh
không di động. Thật vậy, ta sống thành tựu pháp
của thiên đạo". Đây là thiên đạo thứ nhất của chư
Thiên khiến các loài chúng sanh chưa thanh tịnh
được thanh tịnh, khiến chúng sanh chưa thuần bạch
được thuần bạch.

4-5) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Pháp... đối với chúng Tăng...

6) Vị ấy thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính, không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không bị nhiễm ô, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến Thiền định. Vị ấy suy tư như sau: "Thế nào là thiên đạo của

SANH                                               534

chư Thiên?". Vị ấy rõ biết như sau: "Ta nghe các chư
Thiên nói rằng không sân hận là tối thượng. Ta
không làm hại một ai, các chúng sanh di động hay
các chúng sanh không di động. Thật vậy, ta sống
thành tựu pháp của thiên đạo". Đây là thiên đạo thứ
tư của chư Thiên, khiến các chúng sanh chưa thanh
tịnh được thanh tịnh, khiến các chúng sanh chưa
thuần bạch được thuần bạch.

7) Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn thiên đạo của chư Thiên, khiến chúng sanh... được thuần bạch.

SANH                                              535

48     Con đường lên chư Thiên - Kinh CÁC LỄ UPOSATHA – Tăng I, 370

CÁC LỄ UPOSATHA – Tăng I, 370

Như vầy tôi nghe.
1. Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Pubbarama
(Đông viên), lâu đài của mẹ Migara. Rồi Visakha,
mẹ của Migara, trong ngày Uposatha (Bố tát trai-
giới) đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn
rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Visakha,
mẹ của Migara đang ngồi xuống một bên:
- Này Visàkhà, từ đâu Bà đến sáng sớm như thế này?
- Bạch Thế Tôn, hôm nay con thọ trai giới.
- Có ba loại trai giới này, này Visàkhà. Thế nào là
ba?
 Trai giới người chăn bò,
 Trai giới Niganthà,
 Trai giới bậc Thánh.
2. Như thế nào, này Visàkhà, là trai giới người chăn
bò?
- Ví như, này Visàkhà, người chăn bò vào buổi
chiều lùa các con bò về cho chủ của chúng.

SANH                                              536

Người ấy suy nghĩ: "Hôm nay, các con bò đã
ăn cỏ tại chỗ này và chỗ này, đã uống nước tại
chỗ này và chỗ này. Ngày mai, các con bò đã
ăn cỏ tại chỗ này và chỗ này, đã uống nước tại
chỗ này và chỗ này".
- Cũng vậy, này Visàkhà, ở đây có người giữ trai
giới suy nghĩ: "Hôm nay, ta đã ăn loại đồ ăn
cứng này, loại đồ ăn cứng này ta đã ăn loại đồ
ăn mềm này, loại đồ ăn mềm này. Ngày mai ta
sẽ ăn loại đồ ăn cứng này, loại đồ ăn cứng này;
ta sẽ ăn loại đồ ăn mềm này, loại đồ ăn mềm
này". Như vậy, người ấy sống cả ngày với tâm
đồng hành với tham dục. Như vậy, này
Visàkhà, là trai giới người chăn bò.
3. Này Visàkhà, thế nào là trai giới các Nigantha?
- Ở đây, này Visàkhà, có hạng Sa-môn tên là
Niganthà, họ khích lệ đệ tử như sau: "Ông hãy
quăng bỏ trượng với các sinh loại sống ở
phương Đông, ngoài một trăm do tuần. Hãy
quăng bỏ trượng với các sinh loại sống ở
phương Tây, ngoài một trăm do tuần … sống ở
phương Bắc … sống ở phương Nam, ngoài một
trăm do tuần." Như vậy, họ khích lệ vì lòng
thương, vì lòng từ mẫn đối với một số sinh loại
mà thôi, họ không khích lệ vì lòng thương, vì
lòng từ mẫn, đối với một số sinh loại khác.

SANH                                              537

- Trong ngày Uposatha, họ khích lệ đệ tử như
sau: "Này các Ông, hãy quăng bỏ tất cả áo quần
và nói như sau: “ Ta không có bất cứ vật gì, bất
cứ ở đâu, bất cứ chỗ nào. Bất cứ vật gì, bất cứ
ở đâu, bất cứ chỗ nào, không có cái gì là của
ta ” ''. Nhưng cha và mẹ của người ấy biết
người ấy là con của mình. Và người ấy biết họ
là cha mẹ của mình. Vợ và con người ấy biết
người ấy là chồng, là cha của mình, và người
ấy biết họ là vợ, là con của mình. Các người nô
tỳ làm công biết người ấy là chủ của họ. Và
người ấy biết họ là nô tỳ, là nhân viên của
mình. Như vậy, trong thời gian đáng phải khích
lệ đúng với sự thật, trong thời gian ấy, lại được
khích lệ bằng điều nói láo. Đây Ta tuyên bố là
một sự nói láo. Sau khi đêm ấy đã qua, người
ấy thọ hưởng tất cả tài sản chưa đem cho. Đây
Ta tuyên bố là lấy của không cho.
- Như vậy, này Visàkhà, là lễ Uposathà của các
Niganthà. Được sống thực hành như vậy, này
Visakha, Uposatha không quả lớn, không lợi
ích lớn, không chói sáng, không ánh sáng lớn.
4. Và này Visàkhà, thế nào là trai giới các bậc
Thánh?
 Chính là làm thanh tịnh một tâm uế nhiễm với
phương pháp thích nghi.

SANH                                               538

Và này Visàkhà, thế nào là làm thanh tịnh một tâm
uế nhiễm với phương pháp thích nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Phật:
"Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, Minh Hạnh Túc, Thiên Thệ, Thế Gian
Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu,
Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn." Do vị ấy niệm
Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh
khởi, các phiền não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, đầu uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là đầu uế nhiễm được gột sạch
với phương pháp thích nghi? Do duyên bột
nhồi, do duyên đất sét, do duyên nước và do
duyên nỗ lực thích nghi của con người. Như
vậy, này Visàkhà, là đầu uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi.
- Cũng vậy, này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được
gột sạch với phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là tâm uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi? Ở đây, này
Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Như Lai: "Đây là
Thế Tôn, …, Phật, Thế Tôn". Do vị ấy niệm
Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh
khởi, các phiền não của tâm được đoạn tận.

SANH                                            539

- Này Visàkhà, đây gọi là Thánh đệ tử để thực
hành trai giới Phạm Thiên, vị ấy cùng sống với
Phạm Thiên. Do duyên Phạm Thiên, tâm vị ấy
được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền
não của tâm được đoạn tận. Như vậy, này
Visàkhà, là tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi.
5. Này Visàkhà, tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là
tâm uế nhiễm được gột sạch với phương pháp thích
nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, vị Thánh đệ tử niệm Pháp:
"Pháp được Thế Tôn khéo thuyết giảng, thiết
thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà
thấy, có khả năng hướng thượng, được người
trí tự mình giác hiểu". Do vị ấy niệm Pháp, tâm
được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền
não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, thân uế nhiễm được
gột sạch với phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là thân uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi? Do duyên
sottim (một thứ đá bọt dùng để chà lưng), do
duyên bột tắm, do duyên nước và do duyên nỗ
lực thích nghi của con người. Như vậy, này

SANH                                             540

Visàkhà, là thân uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi.
- Cũng vậy, này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được
gột sạch với phương pháp thích nghi. Và như
thế nào, này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi? Ở đây, này
Visàkhà, Thánh đệ tử niệm pháp: "Pháp được
Thế Tôn khéo thuyết giảng, … được người trí
tự mình giác hiểu". Do vị ấy niệm Pháp, tâm
được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền
não của tâm được đoạn tận.
- Này Visàkhà, đây gọi là Thánh đệ tử thực hành
Pháp trai giới, vị ấy sống với Pháp. Chính nhờ
Pháp, tâm vị ấy tịnh tín, hân hoan sanh khởi,
các phiền não của tâm được đoạn tận. Như vậy,
này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được gột sạch
nhờ phương pháp thích nghi.
6. Này Visàkhà, tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là
tâm uế nhiễm được gột sạch với phương pháp thích
nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, vị Thánh đệ tử niệm Tăng:
"Diệu hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn; Trực hạnh
là chúng đệ tử Thế Tôn; ứng lý là hạnh là
chúng đệ tử Thế Tôn; Chơn chánh hạnh là
chúng đệ tử Thế Tôn, tức là bốn đôi tám chúng.

SANH                                              541

Chúng đệ tử của Thế Tôn là đáng cung kính,
đáng tôn trọng, đáng cúng dường, đáng được
bắt tay, là phước điền vô thượng ở đời". Do vị
ấy niệm Tăng, tâm vị ấy tịnh tín, hân hoan sanh
khởi, các phiền não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, một tấm vải bị uế
nhiễm được gột sạch nhờ phương pháp
thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là một tấm
vải bị uế nhiễm được gột sạch nhờ phương
pháp thích nghi? Do duyên usam (đất mặn) do
duyên khàram (nước tro), do duyên phân bò,
do duyên nước, và do duyên nỗ lực thích nghi
của con người. Như vậy, này Visàkhà, một tấm
vải bị uế nhiễm được gột sạch với phương pháp
thích nghi.
- Cũng vậy, này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được
gột sạch với phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là tâm uế nhiễm được gột sạch
nhờ phương pháp thích nghi? Ở đây, này
Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Tăng: "Diệu hạnh
là chúng đệ tử Thế Tôn … là phước điền vô
thượng ở đời." Nhờ vị ấy niệm Tăng, tâm vị ấy
tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền não của
tâm được đoạn tận.
- Này Visàkhà, đây gọi là Thánh đệ tử thực hành
chúng Tăng trai giới, sống với chúng tăng.

SANH                                            542

Chính nhờ chúng tăng, tâm vị ấy tịnh tín, hân
hoan sanh khởi, các phiền não của tâm được
đoạn tận. Như vậy, này Visàkhà, là tâm uế
nhiễm được gột sạch nhờ phương pháp thích
nghi.
7. Này Visàkhà, tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là
tâm uế nhiễm được gột sạch với phương pháp thích
nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Giới:
"Không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị ô nhiễm, không bị uế nhiễm, đem lại giải
thoát, được người trí tán thán, không bị chấp
thủ, đưa đến Thiền định". Vị ấy nhờ niệm Giới,
tâm vị ấy tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các
phiền não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, một tấm gương uế
nhiễm được rửa sạch nhờ phương pháp
thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là một tấm
gương uế nhiễm được rửa sạch nhờ phương
pháp thích nghi? Do duyên dầu, do duyên tro,
do duyên bàn chải lông và do duyên nỗ lực
thích nghi của con người. Như vậy, này
Visàkhà, là tấm gương uế nhiễm được rửa sạch
với phương pháp thích nghi. Cũng vậy, này

SANH                                             543

Visakha, là tâm uế nhiễm được rửa sạch nhờ
phương pháp thích nghi.
- Và này Visàkhà, thế nào là tâm uế nhiễm được
rửa sạch nhờ phương pháp thích nghi? Ở đây,
này Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Giới … đưa
đến Thiền định. Vị ấy nhờ niệm Giới, tâm vị ấy
tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền não của
tâm được đoạn tận. Này Visàkhà, đây gọi là
thánh đệ tử thực hành giới Uposatha, sống
chung với giới. Nhờ giới, tâm vị ấy tịnh tín, hân
hoan sanh khởi, các phiền não của tâm được
đoạn tận. Như vậy, này Visàkhà, là tâm uế
nhiễm được rửa sạch nhờ phương pháp thích
nghi.
8. Và này Visàkhà, tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là
tâm uế nhiễm được gột sạch với phương pháp thích
nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Thiên:
"Có Chư Thiên bốn Thiên Vương; có Chư
Thiên cõi trời Ba mươi ba; có chư Thiên Yàmà;
có chư Thiên Tusita (Đâu suất); có chư Thiên
Hóa lạc; có chư Thiên Tha hóa tự tại; có chư
Thiên Phạm chúng; có chư Thiên cao hơn nữa.
Đầy đủ với lòng tin như vậy, chư Thiên ấy, sau
khi chết ở chỗ này, được sanh tại chỗ kia. Lòng

SANH                                                 544

tin như vậy cũng có đầy đủ nơi ta. Đầy đủ với
giới như vậy, chư Thiên ấy, sau khi chết ở chỗ
này, được sanh tại chỗ kia. Giới như vậy cũng
có đầy đủ nơi ta. Đầy đủ với nghe pháp như
vậy, chư Thiên ấy, sau khi chết ở chỗ này, được
sanh tại chỗ kia. Nghe pháp như vậy cũng có
đầy đủ nơi ta. Đầy đủ với thí như vậy, chư
Thiên ấy, sau khi chết ở chỗ này, được sanh tại
chỗ kia. Thí như vậy cũng có đầy đủ nơi ta. Đầy
đủ tuệ như vậy, chư Thiên ấy, sau khi chết ở
chỗ này, được sanh tại chỗ kia. Tuệ như vậy
cũng có đầy đủ nơi ta''. Khi người ấy niệm tín
giới, nghe pháp, thí và tuệ của tự mình và chư
Thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh
khởi. Các phiền não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, là vàng bị uế nhiễm
được làm cho thanh tịnh nhờ phương pháp
thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là vàng bị
uế nhiễm được làm cho thanh tịnh nhờ phương
pháp thích nghi? Do duyên lò, do duyên đất
muối, do duyên phấn đỏ, do duyên ống bệ, do
duyên cái kìm, và do duyên nỗ lực thích nghi
của con người. Như vậy, này Visàkhà, là vàng
bị uế nhiễm được làm cho thanh tịnh nhờ
phương pháp thích nghi.

SANH                                            545

- Cũng vậy, này Visàkhà, là tâm bị uế nhiễm
được làm cho thanh tịnh nhờ phương pháp
thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là tâm bị
uế nhiễm được làm cho thanh tịnh nhờ phương
pháp thích nghi? Ở đây, này Visàkhà, Thánh đệ
tử niệm Thiên: "Có Chư Thiên bốn Thiên
Vương; có Chư Thiên cõi trời Ba mươi ba; có
chư Thiên Yàmà; có chư Thiên Tusita (Đâu
suất); có chư Thiên Hóa lạc; có chư Thiên Tha
hóa tự tại; có chư Thiên Phạm chúng; có chư
Thiên cao hơn nữa. Đầy đủ với lòng tin như
vậy, chư Thiên ấy, mạng chung ở chỗ này,
được sanh tại chỗ ấy. Ta cũng có lòng tin như
vậy. Đầy đủ với giới … với nghe pháp … với
thí … với trí tuệ như vậy, chư Thiên ấy, mạng
chung ở chỗ này, được sanh tại chỗ ấy. Ta cũng
có trí tuệ như vậy". Khi vị ấy niệm tín, giới,
nghe pháp, thí, và tuệ của tự mình và của chư
Thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh
khởi. Các phiền não của tâm được đoạn tận.
- Này Visàkhà, đây gọi là Thánh đệ tử thực hành
Thiên trai giới, sống chung với chư Thiên. Nhờ
chư Thiên, tâm vị ấy được tịnh tín, hân hoan
sanh khởi, các phiền não của tâm được đoạn
tận. Như vậy, này Visàkhà, là tâm bị uế nhiễm
được làm cho thanh tịnh nhờ phương pháp
thích nghi.

SANH                                           546

9. Thánh đệ tử ấy, này Visàkhà, suy tư như sau: - "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc của tất cả chúng sanh và loài hữu tình. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc của tất cả chúng sanh và loài hữu tình. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la-hán và ta sẽ thực hành trai giới". 10. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ lấy của không cho, chỉ lấy những vật đã cho, chỉ mong những vật đã cho, tự sống thanh tịnh, không có trộm cướp. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống từ bỏ lấy của không cho, chỉ lấy những vật đã cho, chỉ mong những vật đã cho, tự sống thanh tịnh, không có trộm cướp. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la- hán và ta sẽ thực hành trai giới". 11. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ tà hạnh, tịnh tu Phạm hạnh, sống giải thoát, từ bỏ dâm dục hèn hạ. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống từ bỏ tà hạnh, tịnh tu Phạm hạnh, sống giải thoát, từ bỏ dâm dục hèn hạ. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la-hán và ta sẽ thực hành trai giới". 12. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ nói láo, tránh xa nói láo, nói những lời chân thật, y chỉ nơi

SANH                                               547

sự thật chắc chắn, đáng tin cậy, không lừa gạt, không
phản lại lời hứa đối với đời. Cũng vậy, đêm nay và
ngày nay, ta sống từ bỏ nói láo, tránh xa nói láo, nói
những lời chân thật, y chỉ nơi sự thật chắc chắn,
đáng tin cậy, không lừa gạt, không phản lại lời hứa
đối với đời. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-
la-hán và ta sẽ thực hành trai giới".
13. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ men
rượu, rượu nấu làm cho đắm say, tránh xa rượu men,
rượu nấu làm cho đắm say. Cũng vậy, đêm nay và
ngày nay, ta sống từ bỏ men rượu, rượu nấu làm cho
đắm say, tránh xa rượu men, rượu nấu làm cho đắm
say. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la-hán
và ta sẽ thực hành trai giới".
14. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán ăn một ngày
một bữa, không ăn ban đêm, không ăn phi thời. Cũng
vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống ăn một ngày một
bữa, không ăn ban đêm, không ăn phi thời. Về chi
phần này, ta theo gương các vị A-la-hán và ta sẽ thực
hành trai giới".
15. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán tránh xa
không xem múa, hát, diễn kịch, không trang sức bằng
vòng hoa, hương liệu, dầu thoa và các thời trang.
Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống tránh xa
không xem múa, hát, diễn kịch, không trang sức bằng
vòng hoa, hương liệu, dầu thoa và các thời trang. Về

SANH                                                548

chi phần này, ta theo gương các vị A-la-hán và ta sẽ
thực hành trai giới".
16. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ giường
cao, giường lớn, tránh xa giường cao, giường lớn.
Các vị ấy nằm trên giường thấp, trên giường nhỏ hay
đệm cỏ. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta từ bỏ
giường cao, giường lớn, tránh xa giường cao,
giường lớn, nằm trên giường thấp, trên giường nhỏ
hay đệm cỏ. Về chi phần này, ta theo gương các vị
A-la-hán và ta sẽ thực hành trai giới".
Như vậy, này Visàkhà, là Thánh trai giới, thực
hành Thánh trai giới, có quả lớn, có lợi ích lớn, có
chói sáng lớn, có ánh sáng lớn.
17. Quả lớn là như thế nào? Lợi ích lớn như thế nào?
Chói sáng lớn như thế nào? Ánh sáng lớn như thế
nào?
Ví như, này Visàkhà, có người áp đặt chủ quyền cai
trị trên 16 quốc độ lớn tràn đầy bảy báu như Anga,
Magadha, Kàsi, Kosala, Vajji, Mallà, Ceti, Vangà,
Kurù, Pancàlà, Macchà, Surasenà, Assakà, Avanti,
Gandhàrà, Kambojà, nhưng chủ quyền ấy không
bằng một phần mười sáu của một trai giới thực hành
đầy đủ cả tám mặt. Vì cớ sao? Nhỏ nhoi thay, là
vương quyền của loài Người, so sánh với hạnh phúc
Chư Thiên!

SANH                                              549

18. Năm mươi năm của một đời người, bằng một
đêm một ngày của chư Thiên của Bốn Thiên Vương.
Ba mươi đêm như vậy, làm thành một tháng. Mười
hai tháng như vậy làm thành một năm. Năm mươi
năm chư Thiên như vậy làm thành thọ mạng của chư
Thiên Bốn Thiên Vương.
 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây có
người đàn bà hay người đàn ông, sau khi thực hiện
trai giới đầy đủ cả tám mặt, sau khi thân hoại
mạng chung, được sanh cộng trú với chư Thiên
của Bốn Thiên Vương. Chính dựa trên trường hợp
này được nói lên rằng: "Nhỏ nhoi thay là vương
quyền của loài Người, so sánh với hạnh phúc chư
Thiên!"
19. Một trăm năm của một đời người, bằng một ngày
một đêm của chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba. Ba
mươi đêm như vậy, làm thành một tháng. Mười hai
tháng như vậy làm thành một năm. Một ngàn năm
chư Thiên như vậy làm thành thọ mạng của chư
Thiên ở cõi trời Ba mươi ba.
 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây có
người đàn bà hay người đàn ông, sau khi thực hiện
trai giới đầy đủ cả tám mặt, sau khi thân hoại
mạng chung, được sanh cộng trú với chư Thiên ở
cõi trời Ba mươi ba. Chính dựa trên trường hợp
này được nói lên rằng: "Nhỏ nhoi thay là vương

SANH                                              550

quyền của loài Người, so sánh với hạnh phúc chư
Thiên!"
20. Hai trăm năm của một đời người, bằng một ngày
một đêm của chư Thiên ở cõi trời Yàmà. Ba mươi
đêm như vậy, làm thành một tháng. Mười hai tháng
như vậy làm thành một năm. Hai ngàn năm chư
Thiên như vậy làm thành thọ mạng của chư Thiên ở
cõi trời Yàmà.
 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi trời Yàmà.
Chính dựa trên trường hợp này … với hạnh phúc
chư Thiên".
21. Bốn trăm năm của một đời người, này Visàkhà,
bằng một ngày một đêm của chư Thiên ở cõi trời
Tusita (Đâu-xuất). Ba mươi đêm như vậy, làm thành
một tháng … làm thành một năm. Bốn ngàn năm chư
Thiên như vậy làm thành thọ mạng của chư Thiên ở
cõi trời Tusita.
 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi trời Tusita.
Chính dựa trên trường hợp này … với hạnh phúc
chư Thiên".
22. Tám trăm năm của một đời người, này Visàkhà,
bằng một ngày một đêm của chư Thiên ở cõi trời Hóa
lạc. Ba mươi đêm như vậy, làm thành một tháng …
làm thành một năm. Tám ngàn năm chư Thiên như

SANH                                            551

vậy làm thành thọ mạng của chư Thiên ở cõi trời Hóa
lạc.
 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi trời Hóa lạc.
Chính dựa trên trường hợp này … với hạnh phúc
chư Thiên".
23. Mười sáu trăm năm của một đời người, này
Visàkhà, bằng một ngày một đêm của chư Thiên ở
cõi trời Tha Hóa Tự tại. Ba mươi đêm như vậy, làm
thành một tháng, mười hai tháng như vậy làm thành
một năm. Mười sáu ngàn năm chư Thiên như vậy
làm thành thọ mạng của chư Thiên ở cõi trời Tha Hóa
Tự tại.
 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây có
người đàn bà hay người đàn ông, sau khi thực
hàng Uposatha đầy đủ cả tám mặt, sau khi thân
hoại mạng chung, được sanh cộng trú với chư
Thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự tại. Chính dựa trên
trường hợp này, được nói lên rằng: "Nhỏ nhoi
thay là vương quyền của loài Người, so sánh với
hạnh phúc chư Thiên".
Chớ giết hại sinh loài,
Chớ lấy của không cho,
Chớ nói lời nói láo,
Chớ uống thứ rượu say.
Từ bỏ, không phạm hạnh,

SANH                                             552

Từ bỏ, không dâm dục,
Không ăn vào ban đêm,
Tránh không ăn phi thời.
Không mang các vòng hoa,
Không dùng các hương liệu,
Hãy nằm trên tấm thảm,
Được trải dài trên đất.
Chính hạnh trai giới này,
Được gọi có tám phần,
Do đức Phật nói lên,
Đưa đến đoạn tận khổ.

Mặt trăng và mặt trời,
Được thấy là lành tốt,
Chỗ nào chúng đi tới,
Chúng chói sáng hào quang,
Chúng làm mây sáng chói,
Giữa hư không chúng đi.
Trên trời chúng chói sáng,
Sáng rực mọi phương hướng.
Trong khoảng không gian ấy
Tài sản được tìm thấy,
Trân châu và ngọc báu,
Lưu ly, đá cầu may
Vàng cục trong lòng đất,
Hay loại Kancana
Cùng loại vàng sáng chói,

SANH                                553

Được gọi là Hattaka
Tuy vậy chúng trị giá
Chỉ một phần mười sáu,
Với hạnh giữ trai giới,
Đầy đủ cả tám mặt,
Kể cả ánh sáng trăng,
Với cả vòm trời sao.

Vậy người nữ, người nam,
Hãy giữ theo định giới,
Hành bố-tát trai giới
Đầy đủ cả tám mặt,
Làm thiện các công đức,
Đem lại nhiều an lạc,
Được sanh lên cõi Trời,
Không bị người cười chê.

SANH                              554

49     Con đường lên chư Thiên - Kinh NGUỒN NƯỚC CÔNG ĐỨC – Tăng III, 620

NGUỒN NƯỚC CÔNG ĐỨC –Tăng III, 620

1.- Này các Tỷ-kheo, có tám nguồn nước công đức này, là nguồn nước thiện, món ăn cho an lạc, làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa đến cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử quy y Phật. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ nhất, là nguồn nước thiện … hạnh phúc, an lạc.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử quy y Pháp. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ hai, là nguồn nước thiện … hạnh phúc, an lạc.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử quy y Tăng. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ ba, là nguồn nước thiện … hạnh phúc, an lạc.

5. Này các Tỷ-kheo, có năm bố thí này, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết

SANH                                                555

là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện
tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không
bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh
thường.

Thế nào là năm?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử đoạn tận sát sanh. Này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ sát sanh, đem cho không sợ hãi cho vô lượng chúng sanh, đem cho không hận thù cho vô lượng chúng sanh, đem cho không hại cho vô lượng chúng sanh. Sau khi cho vô lượng chúng sanh, không sợ hãi, không hận thù, không hại, vị ấy sẽ được san sẽ vô lượng không sợ hãi, không hận thù, không hại. Này các Tỷ-kheo, đây là bố thí thứ nhất, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh thường. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ tư, là nguồn nước thiện, món ăn cho an lạc, làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa đến cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

7. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử đoạn tận lấy của không cho, từ bỏ lấy của không cho … Này các Tỷ-kheo, đây là bố thí thứ hai, là đại bố thí, được

SANH                                                 556

biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là
truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại
không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị
những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh
thường. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công
đức thứ năm, là nguồn nước thiện, món ăn cho an
lạc, làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa đến
cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an
lạc.

... đoạn tận tà hạnh trong các dục, từ bỏ tà hạnh trong các dục … Này các Tỷ-kheo, đây là bố thí thứ ba, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh thường. Này các Tỷ-kheo, đây là bố thí thứ nhất, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh thường. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ sáu, là nguồn nước thiện, món ăn cho an lạc, làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa đến cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

SANH                                                    557

... đoạn tận nói láo, từ bỏ nói láo … Này các Tỷ- kheo, đây là bố thí thứ tư, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh thường. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ bảy, là nguồn nước thiện, món ăn cho an lạc, làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa đến cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

... đoạn tận đắm say rượu men, rượu nấu, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu, đem cho không sợ hãi cho vô lượng chúng sanh, đem cho không hận thù cho vô lượng chúng sanh, đem cho không hại cho vô lượng chúng sanh. Sau khi cho vô lượng chúng sanh, không sợ hãi, không hận thù, không hại, vị ấy sẽ được san sẽ vô lượng không sợ hãi, không hận thù, không hại. Này các Tỷ-kheo, đây là bố thí thứ năm, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh thường. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ tám, là nguồn nước thiện, món ăn cho an lạc, làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa

SANH                                                 558

đến cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

Này các Tỷ-kheo, có tám nguồn nước công đức này, là nguồn nước thiện, món ăn cho an lạc làm nhơn sanh Thiên, quả dị thục an lạc, đưa đến cõi trời, dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.

SANH                                               559

50     Con đường lên chư Thiên - Kinh NGÀY TRAI GIỚI – Tăng III, 628

NGÀY TRAI GIỚI –Tăng III, 628

1. - Này các Tỷ-kheo, ngày trai giới thành tựu tám chi phần, được thực hành thời có được quả lớn, có lợi ích lớn, có rực rỡ lớn, có biến mãn lớn.

2. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, là ngày trai giới
thành tựu tám chi phần, được thực hành thời có được
quả lớn, có lợi ích lớn, có rực rỡ lớn; có biến mãn
lớn?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử suy nghĩ như sau:

1. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán đoạn tận
sát sanh, từ bỏ sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm,
biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót đến
hạnh phúc tất cả chúng sanh và loài hữu tình.
Hôm nay, đêm này và ngày nay, ta cũng đoạn
tận sát sanh, từ bỏ sát sanh, bỏ trượng, bỏ
kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót
đến hạnh phúc tất cả chúng sanh và loài hữu
tình. Với chi phần này, Ta theo gương vị A-la-

SANH                                              560

hán, ta sẽ thực hành trai giới". Đây là chi phần
thứ nhất được thành tựu.
2. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán đoạn tận lấy
của không cho, chỉ lấy những vật đã cho, chỉ
mong những vật đã cho, tự sống thanh tịnh,
không có trộm cướp. Hôm nay, đêm này và
ngày nay, ta cũng đoạn tận lấy của không cho,
chỉ lấy những vật đã cho, chỉ mong những vật
đã cho, tự sống thanh tịnh, không có trộm
cướp. Với chi phần này, Ta theo gương vị A-la-
hán, ta sẽ thực hành trai giới". Đây là chi phần
thứ hai được thành tựu.
3. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán đoạn tận
phi Phạm hạnh, hành Phạm hạnh, sống xa
lánh, từ bỏ dâm dục hèn hạ. Hôm nay, đêm này
và ngày nay, ta cũng đoạn tận phi Phạm hạnh,
hành Phạm hạnh, sống xa lánh, từ bỏ dâm dục
hèn hạ. Với chi phần này, Ta theo gương vị A-
la-hán, ta sẽ thực hành trai giới". Đây là chi
phần thứ ba được thành tựu.
4. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán đoạn tận
nói láo, từ bỏ nói láo, nói những lời chân thật,
y chỉ sự thật, chắc chắn, đáng tin cậy, không
lường gạt đời. Hôm nay, đêm này và ngày nay,
ta cũng đoạn tận nói láo, từ bỏ nói láo, nói
những lời chân thật, y chỉ sự thật, chắc chắn,
đáng tin cậy, không lường gạt đời. Với chi

SANH                                              561

phần này, Ta theo gương vị A-la-hán, ta sẽ thực
hành trai giới". Đây là chi phần thứ tư được
thành tựu.
5. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán đoạn tận
đắm say men rượu men, rượu nấu, từ bỏ đắm
say rượu men, rượu nấu. Hôm nay, đêm này và
ngày nay, ta cũng đoạn tận đắm say rượu men,
rượu nấu, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu.
Với chi phần này, Ta theo gương vị A-la-hán,
ta sẽ thực hành trai giới". Đây là chi phần thứ
năm được thành tựu.
6. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán dùng mỗi
ngày một bữa, không ăn ban đêm, từ bỏ không
ăn ban đêm, từ bỏ ăn phi thời. Hôm nay, đêm
này và ngày nay, ta cũng dùng mỗi ngày một
bữa, không ăn ban đêm, từ bỏ không ăn ban
đêm, từ bỏ ăn phi thời. Với chi phần này, Ta
theo gương vị A-la-hán, ta sẽ thực hành trai
giới". Đây là chi phần thứ sáu được thành tựu.
7. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ không
đi xem múa, hát, nhạc diễn kịch, không trang
sức bằng vòng hoa, hương liệu, dầu thoa và
các thời trang. Hôm nay, đêm này và ngày nay,
ta cũng từ bỏ không đi xem múa, hát, nhạc diễn
kịch, không trang sức bằng vòng hoa, hương
liệu, dầu thoa và các thời trang. Với chi phần
này, Ta theo gương vị A-la-hán, ta sẽ thực hành

SANH                                             562

trai giới". Đây là chi phần thứ bảy được thành
tựu.
8. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán đoạn tận,
không dùng các giường cao, giường lớn, từ bỏ
không dùng các giường cao, giường lớn. Hôm
nay, đêm này và ngày nay, ta cũng đoạn tận,
không dùng các giường cao, giường lớn, từ bỏ
không dùng các giường cao, giường lớn. Với
chi phần này, Ta theo gương vị A-la-hán, ta sẽ
thực hành trai giới". Đây là chi phần thứ tám
được thành tựu.

- Này các Tỷ-kheo, ngày trai giới thành tựu tám chi phần, được thực hành thời có được quả lớn, có lợi ích lớn, có rực rỡ lớn, có biến mãn lớn.

Đến như thế nào là quả lớn? Đến như thế nào là lợi ích lớn? Đến như thế nào là rực rỡ lớn? Đến như thế nào là biến mãn lớn?

4. Ví như, này các Tỷ-kheo, có người áp đặt chủ
quyền cai trị trên mười sáu quốc độ lớn này tràn đầy
bảy báu, như Anga, Magadha, Kàsì, Kosala, Vajjì,
Cetì, Vamsà, Kurù, Pancàlà, Macchà, Sùrasenà,
Asska, Avantì, Gandhàrà, Kambojà. Nhưng chủ
quyền ấy không bằng một phần mười sáu của một
ngày trai giới thành tựu tám chi phần. Vì cớ sao?

SANH                                              563

Nhỏ nhoi, này các Tỷ-kheo, là chủ quyền của loài người, so sánh với hạnh phúc chư Thiên.

5. Năm mươi năm của một đời người, này các Tỷ-
kheo, bằng một đêm một ngày của chư Thiên Bốn
thiên vương. Ba mươi đêm của đêm ấy làm thành
một tháng, mười hai tháng của tháng ấy làm thành
một năm. Năm mươi năm như vậy làm thành thọ
mạng của chư Thiên Bốn thiên vương.

Sự kiện này có xảy ra, này các Tỷ-kheo: "Ở đây, có
người đàn bà hay đàn ông, sau khi thực hành trai
giới thành tựu tám chi phần, sau khi thân hoại mạng
chung, được sanh cọng trú với chư Thiên Bốn thiên
vương". Do vậy, Ta nói: "Nhỏ nhoi, này các Tỷ-
kheo, là chủ quyền của loài người, so sánh với
hạnh phúc chư Thiên".

6. Một trăm năm của một đời người, này các Tỷ-
kheo, bằng một đêm một ngày của chư Thiên cõi trời
Ba mươi ba. Ba mươi đêm của đêm ấy làm thành
một tháng, mười hai tháng của tháng ấy làm thành
một năm. Một ngàn năm như vậy làm thành thọ
mạng của chư Thiên cõi trời Ba mươi ba. Sự kiện
này có xảy ra, này các Tỷ-kheo: "Ở đây, có người
đàn bà hay đàn ông, sau khi thực hành trai giới thành
tựu tám chi phần, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên cõi trời Ba mươi

SANH                                               564

ba". Do vậy, Ta nói: "Nhỏ nhoi, này các Tỷ-kheo, là chủ quyền của loài người, so sánh với hạnh phúc chư Thiên ".

7. Hai trăm năm của một đời người, này các Tỷ-
kheo, bằng một đêm một ngày của chư Thiên cõi trời
Yàma. Ba mươi đêm của đêm ấy làm thành một
tháng, mười hai tháng của tháng ấy làm thành một
năm. Hai ngàn năm như vậy làm thành thọ mạng
của chư Thiên cõi trời Yàma. Sự kiện này có xảy ra,
này các Tỷ-kheo: "Ở đây, có người đàn bà hay đàn
ông, sau khi thực hành trai giới thành tựu tám chi
phần, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng
trú với chư Thiên cõi trời Yàma". Do vậy, Ta nói:
"Nhỏ nhoi, này các Tỷ-kheo, là chủ quyền của loài
người, so sánh với hạnh phúc chư Thiên".

Bốn trăm năm của một đời người, này các Tỷ-kheo, bằng một đêm một ngày của chư Thiên cõi trời Tusità (Đâu-Xuất). Ba mươi đêm của đêm ấy làm thành một tháng, mười hai tháng của tháng ấy làm thành một năm. Bốn ngàn năm như vậy làm thành thọ mạng của chư Thiên cõi trời Tusità. Sự kiện này có xảy ra, này các Tỷ-kheo: "Ở đây, có người đàn bà hay đàn ông, sau khi thực hành trai giới thành tựu tám chi phần, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với chư Thiên cõi trời Tusità". Do vậy,

SANH                                               565

Ta nói: "Nhỏ nhoi, này các Tỷ-kheo, là chủ quyền của loài người, so sánh với hạnh phúc chư Thiên ".

Tám trăm năm của một đời người, này các Tỷ-kheo,
bằng một đêm một ngày của chư Thiên cõi trời Hóa
lạc. Ba mươi đêm của đêm ấy làm thành một tháng,
mười hai tháng của tháng ấy làm thành một năm.
Tám ngàn năm như vậy làm thành thọ mạng của chư
Thiên cõi trời Hóa lạc. Sự kiện này có xảy ra, … với
hạnh phúc chư Thiên ".

Mười sáu trăm năm của một đời người, này các Tỷ-
kheo, bằng một đêm một ngày của chư Thiên cõi trời
Tha hóa Tự tại. Ba mươi đêm của đêm ấy làm thành
một tháng, mười hai tháng của tháng ấy làm thành
một năm. Mười sáu ngàn năm như vậy làm thành
thọ mạng của chư Thiên cõi trời Tha hóa Tự tại.

Sự kiện này có xảy ra, này các Tỷ-kheo: "Ở đây, có
người đàn bà hay đàn ông, sau khi thực hành trai
giới thành tựu tám chi phần, sau khi thân hoại mạng
chung, được sanh cọng trú với chư Thiên cõi trời Tha
hóa Tự tại. Do vậy, Ta nói: "Nhỏ nhoi, này các Tỷ-
kheo, là chủ quyền của loài người, so sánh với
hạnh phúc chư Thiên".

Chớ giết hại sanh loại Chớ lấy của không cho

SANH                                              566

Chớ nói lời nói láo
Chớ uống thứ rượu say
Từ bỏ phi Phạm hạnh
Từ bỏ không dâm dục
Không ăn vào ban đêm
Tránh không ăn phi thời
Không mang các vòng hoa
Không dùng các hương liệu
Hãy nằm trên tấm thảm
Trải dài đất làm giường
Chính hạnh trai giới này
Được gọi có tám phần
Do đức Phật nói lên
Đưa đến đoạn tận khổ.
Mặt trăng và mặt trời
Cả hai thấy lành tốt
Chỗ nào chúng đi tới,
Chúng chói sáng hào quang
Chúng làm mây sáng chói
Giữa hư không chúng đi
Trên trời chúng chói sáng
Sáng rực mọi phương hướng
Trong khoảng không gian ấy
Tài sản được tìm thấy
Trân châu và ngọc báu
Lưu ly đá cầu may
Vàng cục trong lòng đất

SANH                                567

Hay loại Kancana
Cùng loại vàng sáng chói
Được gọi Hataka
Tuy vậy chúng giá trị
Chỉ một phần mười sáu
Với hạnh giữ trai giới
Đầy đủ cả tám mặt
Kể cả ánh sáng trăng
Với cả vòm trời sao.
Vậy người nữ, người nam
Giữ gìn theo tịnh giới
Hành Bồ-tát trai giới
Đầy đủ cả tám mặt
Làm các thiện công đức
Đem lại nhiều an lạc
Được sanh lên cõi trời
Không bị người cười chê.

SANH                              568

51     Con đường lên chư Thiên - Kinh PHƯỚC SỰ NGHIỆP – Tăng III, 614

PHƯỚC SỰ NGHIỆP –Tăng III, 614

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba căn bản làm phước.

2. Thế nào là ba?

– Căn bản làm phước do bố thí, – Căn bản làm phước do giới đức, – Căn bản làm phước do tu tập.

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
nhỏ,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô nhỏ,
- Căn bản làm phước do tu tập trên một quy mô
nhỏ.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh làm người không may mắn.

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

SANH                                             569

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
vừa phải,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
vừa phải,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung được
sanh làm người có may mắn.

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với Bốn Thiên vương.

Tại đây, này các Tỷ-kheo, Bốn Thiên vương sau khi
làm thật nhiều căn bản phước nghiệp do bố thí, sau
khi làm thật nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức,
vượt qua Bốn thiên vương trên mười điểm:

- Tuổi thọ chư Thiên, - Dung sắc chư Thiên,

SANH                                              570

- An lạc chư Thiên,
- Danh tiếng chư Thiên,
- Tăng thượng lực chư Thiên,
- Thiên sắc,
- Thiên thanh
- Thiên hương,
- Thiên vị,
- Thiên xúc.

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Tam thập Tam
thiên. Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên chủ
Sakka sau khi làm thật nhiều căn bản phước
nghiệp do bố thí, sau khi làm thật nhiều căn bản
phước nghiệp do giới đức, vượt qua chư Thiên
ở Tàvatimsa trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, dung sắc chư Thiên, an lạc chư Thiên,
danh tiếng chư Thiên, Tăng thượng lúc chư

SANH                                              571

Thiên, thiên sắc, thiên hương, thiên vị, thiên xúc.

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người căn bản
làm phước do bố thí trên một quy mô to lớn, căn bản
làm phước do giới đức trên một quy mô to lớn,
nhưng không đạt được căn bản làm phước do tu tập.
Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Yàma thiên. Tại đây, này
các Tỷ-kheo, Thiên tử Suyàma sau khi làm thật nhiều
căn bản phước nghiệp do bố thí, sau khi làm thật
nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt qua
chư Thiên ở Yàma trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, … thiên vị, thiên xúc.

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người căn bản
làm phước do bố thí trên một quy mô to lớn, căn bản
làm phước do giới đức trên một quy mô to lớn,
nhưng không đạt được căn bản làm phước do tu tập.
Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Tusità thiên. Tại đây, này
các Tỷ-kheo, Thiên tử Santusità, sau khi làm thật
nhiều căn bản phước nghiệp do bố thí, sau khi làm
thật nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt
qua chư Thiên ở Tusità trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, … thiên vị, thiên xúc.

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

SANH                                             572

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Hóa lạc thiên.
Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên tử Sunimmita,
sau khi làm thật nhiều căn bản phước nghiệp
do bố thí, sau khi làm thật nhiều căn bản phước
nghiệp do giới đức, vượt qua chư Thiên ở Hóa
lạc thiên trên mười điểm: tuổi thọ chư Thiên,
… thiên vị, thiên xúc.

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người;

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Tha hóa tự tại
thiên. Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên tử
Vasavattì, sau khi làm thật nhiều căn bản

SANH                                             573

phước nghiệp do bố thí, sau khi làm thật nhiều
căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt qua
chư Thiên ở Tha hóa Tự tại thiên trên mười
điểm:

– Tuổi thọ chư Thiên,
– Dung sắc chư Thiên,
– An lạc chư Thiên,
– Danh tiếng chư Thiên,
– Tăng thượng lực chư Thiên,
– Thiên sắc,
– Thiên thanh
– Thiên hương,
– Thiên vị,
– Thiên xúc.

Này các Tỷ-kheo, có ba căn bản phước nghiệp này.

SANH                                             574

52     Con đường lên chư Thiên - Kinh THỌ SANH DO BỐ THÍ – Tăng III, 612

THỌ SANH DO BỐ THÍ –Tăng III, 612

1. - Này các Tỷ-kheo, có tám thọ sanh do bố thí.

Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn hay Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe
cộ, vòng hoa, hương, dầu thoa, đồ nằm, trú xứ, đèn
đuốc. Người ấy bố thí và mong hưởng quả. Thấy các
Sát-đế-lỵ đại phú hay các Bà-la-môn đại phú, hay các
gia chủ đại phú, sung túc, đầy đủ, thọ hưởng năm dục
trưởng dưỡng, người ấy suy nghĩ như sau: "Mong
rằng, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng
trú với Sát-đế-lỵ đại phú, hay với Bà-la-môn đại phú,
hay với gia chủ đại phú ". Người ấy móng tâm như
vậy, trú tâm như vậy, tu tâm như vậy, tâm người ấy
hướng đến hạ liệt, không tu tập hướng thượng, sau
khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với
Sát-đế-lỵ đại phú, hay với Bà-la-môn đại phú, hay
với gia chủ đại phú. Ta nói rằng: "Người ấy là người
giữ giới, không phải là người ác giới". Này các Tỷ-
kheo, người giữ giới thành công, vì tâm hướng đến
thanh tịnh.

SANH                                               575

3-4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn hay Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe
cộ, vòng hoa, hương, dầu thoa, đồ nằm, trú xứ, đèn
đuốc. Người ấy bố thí và mong hưởng quả. Nghe
rằng: "Bốn Thiên vương thiên sống lâu, có dung sắc,
được nhiều an lạc", người ấy suy nghĩ như sau:
"Mong rằng khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Bốn Thiên vương ...

… với chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba …

... với chư Thiên ở cõi Trời Dạ-ma …

... với chư Thiên ở cõi Trời Đâu-xuất …

... với chư Thiên ở cõi Trời Hóa lạc …

với chư Thiên ở cõi Trời Tha hóa Tự tại thiên …
"Người ấy móng tâm như vậy, trú tâm như vậy, tu
tâm như vậy, tâm người ấy hướng đến hạ liệt, không
tu tập hướng thượng, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên ở cõi Bốn thiên
vương … ở cõi Tha hóa Tự tại thiên, hay với Bà-la-
môn đại phú, hay với gia chủ đại phú. Ta nói rằng:
"Người ấy là người giữ giới, không phải là người ác
giới". Này các Tỷ-kheo, người giữ giới thành công,
vì tâm hướng đến thanh tịnh.

SANH                                              576

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn, Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống… Nghe rằng: ":
"Chư Thiên ở Phạm chúng thiên sống lâu, có dung
sắc, được nhiều an lạc", người ấy suy nghĩ như sau:
"………". Ta nói rằng: "Người ấy là người giữ giới,
không phải là người ác giới, là người ly tham, không
phải là người có tham". Này các Tỷ-kheo, người giữ
giới thành công, vì tâm hướng đến thanh tịnh. Này
các Tỷ-kheo, người giữ giới thành công, vì tâm
hướng đến ly tham.

Này các Tỷ-kheo, tám pháp này là tám pháp thọ sanh do bố thí.

SANH                                              577

53     Con đường lên chư Thiên - Kinh ĂN TRỘM – Tăng I, 712

ĂN TRỘM – Tăng I, 712

1. - Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là bốn?

- Sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là bốn?

- Từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo.

Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

NÓI LÁO – Tăng I, 713

SANH                                             578

(Như kinh trên, (81), chỉ khác bốn pháp là: nói láo, nói hai lưỡi, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm.)

SANH                                              579

54     Con đường đưa đến vượt qua 3 sợ hãi già bệnh chết - Kinh CÁC SỢ HÃI – Tăng I, 319

CÁC SỢ HÃI – Tăng I, 319

1. - Có ba sợ hãi này, này các Tỷ-kheo, làm chia rẽ
mẹ con, được người phàm phu không học nói đến.
Thế nào là ba?
Có một thời, này các Tỷ-kheo, một hỏa tai lớn khởi
lên. Khi hỏa tai lớn này khởi lên, này các Tỷ-kheo,
các làng bị thiêu, các thị trấn bị thiêu, các thành phố
bị thiêu. Khi các làng bị thiêu, các thị trấn bị thiêu,
các thành phố bị thiêu, mẹ không tìm được con, con
không tìm được mẹ. Đây là sợ hãi thứ nhất, này các
Tỷ-kheo, làm chia rẽ mẹ con, được kẻ phàm phu
không học nói đến.
2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, một thời có mưa lớn
khởi lên. Khi mưa lớn khởi lên, này các Tỷ-kheo, lụt
lớn sanh khởi. Do có lụt lớn sanh khởi, nên các làng
bị cuốn trôi, các thị trấn bị cuốn trôi, các thành phố
bị cuốn trôi. Khi các làng bị cuốn trôi, các thị trấn bị
cuốn trôi, các thành phố bị cuốn trôi, mẹ không tìm
được con, con không tìm được mẹ. Đây là sợ hãi thứ

SANH                                                  580

hai, này các Tỷ-kheo, làm chia rẽ mẹ con, được kẻ
phàm phu không học nói đến.
3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, một thời có sợ hãi về
giặc cướp rừng nổi lên, và dân chúng leo lên xe chạy
trốn. Khi sợ hãi giặc cướp rừng nổi lên, này các Tỷ-
kheo, khi dân chúng leo lên xe chạy trốn, mẹ không
tìm được con, con không tìm được mẹ. Đây là sợ hãi
thứ ba, này các Tỷ-kheo, làm chia rẽ mẹ con, được
kẻ phàm phu không học nói đến.
Có ba sợ hãi này, này các Tỷ-kheo, làm chia rẽ mẹ
con, được kẻ phàm phu không học nói đến.
4. Có ba sợ hãi này, này các Tỷ-kheo, có khi chia rẽ
mẹ con, có khi không chia rẽ mẹ con, được kẻ phàm
phu không học nói đến.
Thế nào là ba?
- Có một thời, này các Tỷ-kheo, một hỏa tai lớn
khởi lên. Khi hỏa tai lớn này khởi lên … (xem
62-1) … khi các làng bị thiêu, các thị trấn bị
thiêu, các thành phố bị thiêu, trong khi ấy, có
thời có trường hợp mẹ có thể tìm được con, con
có thể tìm được mẹ. Này các Tỷ-kheo, đây là
sợ hãi thứ nhất, có khi làm chia rẽ mẹ con, có
khi không làm chia rẽ mẹ con, được kẻ phàm
phu không học nói đến.

SANH                                              581

- Lại nữa, này các Tỷ-kheo, một thời có mưa lớn
khởi lên..... Do có thủy tai lớn sanh khởi nên
các làng bị cuốn trôi, các thị trấn bị cuốn trôi,
các thành phố bị cuốn trôi....... Khi các thành
phố bị cuốn trôi, trong khi ấy, có thời có trường
hợp mẹ có thể tìm được con, con có thể tìm
được mẹ. Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ
hai, có khi làm chia rẽ mẹ con, có khi không
làm chia rẽ mẹ con, được kẻ phàm phu không
học nói đến.
- Lại nữa, này các Tỷ-kheo, một thời có sợ hãi
về giặc cướp rừng nổi lên. Và dân chúng leo
lên xe chạy trốn. Khi sợ hãi về giặc cướp rừng
nổi nên, này các Tỷ-kheo, khi dân chúng leo
lên xe chạy trốn, trong khi ấy, có thời có trường
hợp mẹ có thể tìm được con, con có thể tìm
được mẹ. Này các Tỷ-kheo, đây là sợ hãi thứ
ba, có khi làm chia rẽ mẹ con, có khi không làm
chia rẽ mẹ con, được kẻ phàm phu không học
nói đến.
Có ba sợ hãi này, này các Tỷ-kheo, có khi làm chia
rẽ mẹ con, có khi không làm chia re mẹ con, được kẻ
phàm phu không học nói đến.
5. Có ba sợ hãi này, này các Tỷ-kheo, làm chia rẽ mẹ
con.
Thế nào là ba?

SANH                                                 582

- Sợ hãi về già,
- Sợ hãi về bệnh,
- Sợ hãi về chết.
Này các Tỷ-kheo, mẹ không muốn con mình bị già:
"Ta nay bị già, mong rằng con ta không bị già!". Hay
người con không muốn mẹ mình bị già: "Ta nay bị
già, mong rằng mẹ ta không bị già!".
Này các Tỷ-kheo, mẹ không muốn con mình bị bệnh:
"Ta nay bị bệnh, mong rằng con ta không bị bệnh!".
Hay người con không muốn mẹ mình bị bệnh: "Ta
nay bị bệnh, mong rằng mẹ ta không bị bệnh!".
Này các Tỷ-kheo, mẹ không muốn con mình bị chết:
"Ta nay bị chết, mong rằng con ta không bị chết!".
Hay người con không muốn mẹ mình bị chết: "Ta
nay bị chết, mong rằng mẹ ta không bị chết!". Đây là
ba sợ hãi, này các Tỷ-kheo, làm chia rẽ mẹ con.
6. Có con đường, này các Tỷ-kheo, có đạo lộ đưa
đến từ bỏ, vượt qua ba sợ hãi, không làm chia rẽ
mẹ con này, và ba sợ hãi làm chia rẽ mẹ con này.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con đường, thế nào
là đạo lộ đưa đến từ bỏ, vượt qua ba sợ hãi không
làm chia rẽ mẹ con này, và ba sợ hãi có làm chia rẽ
mẹ con này?
 Đây là con đường Thánh Tám ngành, tức là
chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh

SANH                                              583

nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm,
chánh định. Đây là con đường, đây là đạo lộ đưa
đến từ bỏ, vượt qua ba sợ hãi không làm chia rẽ
mẹ con này, và ba sợ hãi có làm chia rẽ mẹ con
này.

SANH                                          584

55     Các thầy bực phiền chán ngấy - Kinh THIÊN GIỚI – Tăng I, 204

THIÊN GIỚI – Tăng I, 204

- Nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các thầy như sau:
"Chư Hiền, có phải Sa-môn Gotama sống Phạm
hạnh để được sanh lên cõi Trời? " Này các Tỷ-
kheo, được hỏi vậy, các Thầy có bực phiền, tủi
nhục, chán ngấy hay không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy bực phiền,
tủi nhục, chán ngấy đối với thiên thọ mạng; các
Thầy bực phiền, tủi nhục, chán ngấy đối với thiên
sắc, thiên lạc, thiên danh vọng, thiên thù thắng,
còn nói gì, đối với thân làm ác, các Thầy bực
phiền, tủi nhục, chán ngấy như thế nào; đối với
miệng nói ác … đối với ý nghĩ ác, các Thầy cảm
thấy bực phiền, tủi nhục, chán ngấy như thế nào.

SANH                                             585

56       Cái gì là nhiều hơn - Kinh Núi Sineru Tu Di – Tương V, 662

Núi Sineru 1 – Tương V, 662 (Tu Di)

1) ...

2) -- Ví như, này các Tỷ-kheo, một người đặt trên núi Sineru, vua các loài núi, các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu.

3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì là nhiều hơn, các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu được đặt như vậy hay núi chúa Sineru?

-- Cái này là nhiều hơn, bạch Thế Tôn, tức là vua núi Sineru. Rất ít là các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu được đặt như vậy, chúng không có thể ước tính được, chúng không có thể so sánh được, chúng không có thể thành một phần nhỏ được, khi đem đặt các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu so sánh với núi chúa Sineru.

4) -- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với vị Thánh đệ tử thành tựu chánh kiến, với người đã chứng ngộ, cái này là nhiều hơn, tức là sự khổ đã được đoạn tận, đã được tiêu mòn này. Rất ít là khổ còn tồn tại, không có thể ước tính, không có thể so sánh, không có thể

SANH                                               586

thành một phần nhỏ, nếu so sánh với khổ trước đã
được đoạn tận, đã được tiêu mòn. Tức là trong thời
gian tối đa là bảy lần đối với người đã rõ biết: "Đây
là Khổ"... đã rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

5) Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ". Một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ tập". Một cố gắng cần
phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ diệt". Một cố gắng
cần phải làm để rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

Núi Sineru 2 – Tương V, 663 (Tu Di)

1) ...

2) ... Ví như, này các Tỷ-kheo, núi chúa Sineru đi đến đoạn tận, đi đến tiêu diệt, chỉ còn lại các viên sạn, lớn bằng bảy hạt đậu.

3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì là
nhiều hơn, núi chúa Sineru ấy đi đến đoạn tận, đi đến
tiêu mòn hay các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu còn
tồn tại?

SANH                                                587

-- Cái này là nhiều hơn, bạch Thế Tôn, tức là núi chúa Sineru đi đến đoạn tận, đi đến tiêu mòn. Và ít hơn là các viên sạn lớn bằng bảy hạt đậu được còn lại, không thể đem ước tính, không thể đem so sánh và không thể bằng một phần nhỏ, nếu so sánh các viên sạn lớn, bằng bảy hạt đậu còn lại với núi chúa Sineru đã đi đến đoạn tận, đã đi đến tiêu mòn.

4) -- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, với vị Thánh đệ tử
thành tựu chánh kiến, với người đã chứng ngộ, cái
này là nhiều hơn, tức là sự khổ đã được đoạn tận,
được tiêu mòn này; và rất ít là khổ còn tồn tại, không
có thể ước tính, không có thể so sánh, không có thể
thành một phần nhỏ, nếu so sánh với khổ trước đã
được đoạn tận, đã được tiêu mòn, tức là trong thời
gian tối đa là bảy lần đối với người đã rõ biết: "Đây
là Khổ"... đã rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

5) Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ". Một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ tập". Một cố gắng cần
phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ diệt". Một cố gắng
cần phải làm để rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

SANH                                                588

SANH   589

57     Cái gì sanh làm người - Kinh Sanh Nhân – Tương I, 85

Sanh Nhân 1 – Tương I, 85
(Vị Thiên):
-- Cái gì sanh thành người?
Cái gì luôn dong ruỗi?
Cái gì chịu luân hồi?
Cái gì người sợ hãi?

(Thế Tôn):
-- Ái dục sanh thành người,
Chính tâm luôn dong ruỗi,
Chúng sanh chịu luân hồi,
Đau khổ, người sợ hãi.

SANH                                  590

58     Còn nhanh nhẹn hơn là sự biến diệt của các thọ hành - Kinh Người Bắn Cung – Tương II, 464

Người Bắn Cung – Tương II, 464

1) Trú ở Sàvatthi.

2) Ví như, này các Tỷ-kheo, bốn người bắn cung dõng mãnh, lão luyện, thuần tay, thiện xảo về cung thuật, đứng tại bốn phương.

3) Rồi một người đến và nói rằng: "Ta sẽ nắm bắt và
đem lại những mũi tên được bắn đi bốn phương,
trước khi chúng rơi xuống đất, do bốn người bắn
cung này bắn đi, những người dõng mãnh, lão luyện,
thuần tay, thiện xảo về cung thuật ".

4) Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Như vậy có vừa đủ chăng để gọi người nhanh nhẹn ấy đầy đủ với sự nhanh nhẹn tối thượng?

5) -Bạch Thế Tôn, nếu chỉ từ một người bắn cung dõng mãnh, lão luyện, thuần tay, thiện xảo về cung thuật, có thể nắm bắt và đem lại một mũi tên được bắn đi, như vậy là vừa đủ để gọi người nhanh nhẹn ấy, đầy đủ với sự nhanh nhẹn tối thượng. Còn nói gì

SANH                                             591

từ bốn người bắn tên, dõng mãnh, lão luyện, thuần tay, thiện xảo về cung thuật!

6) – Này các Tỷ-kheo,

- Và như vậy là sự nhanh nhẹn của người ấy.
- Và như vậy là sự nhanh nhẹn của mặt trăng,
mặt trời, còn nhanh hơn sự nhanh nhẹn trước.
- Và như vậy là sự nhanh nhẹn của các chư Thiên
chạy trước mặt trăng, mặt trời.
- Còn nhanh nhẹn hơn là sự biến diệt của thọ
hành (thọ mạng của các sự vật).

7) Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập như sau: "Chúng tôi sẽ sống không phóng dật".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập.

SANH                                             592

59     Cõi ác chờ đợi một tâm cấu uế - Kinh VÍ DỤ TẤM VẢI – 7 Trung I, 87

KINH VÍ DỤ TẤM VẢI (Vatthupatna sutta) – Bài kinh số 7 – Trung I, 87

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-
kheo: "Này các Tỷ-kheo". - "Bạch Thế Tôn", các vị
Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, như một tấm vải cấu uế,
nhiễm bụi, một người thợ nhuộm nhúng tấm vải ấy
vào thuốc nhuộm này hay thuốc nhuộm khác - hoặc
xanh, hoặc vàng, hoặc đỏ, hoặc tía - vải ấy sẽ được
màu nhuộm không tốt đẹp, sẽ được màu nhuộm
không sạch sẽ. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì tấm
vải không được trong sạch. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, cõi ác chờ đợi một tâm cấu uế.

Này các Tỷ-kheo, như một tấm vải thanh tịnh, trong sạch, một người thợ nhuộm nhúng tấm vải ấy

SANH                                             593

vào thuốc nhuộm này hay thuốc nhuộm khác - hoặc
xanh, hoặc vàng, hoặc đỏ, hoặc tía, vải ấy sẽ được
màu nhuộm tốt đẹp, sẽ được màu nhuộm sạch sẽ. Vì
sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì tấm vải được trong
sạch. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, cõi thiện chờ đợi
một tâm không cấu uế.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những cấu uế của tâm?

- Tham dục, tà tham là cấu uế của tâm,
- Sân là cấu uế của tâm,
- Phẫn là cấu uế của tâm,
- Hận là cấu uế của tâm,
- Hư ngụy, não hại, tật đố, xan tham, man trá,
khi cuống, ngoan cố, cấp tháo, quá mạn, kiêu,
phóng dật là cấu uế của tâm.

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào nghĩ rằng: "Tham dục, tà tham là cấu uế của tâm" và sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ tham dục, tà tham cấu uế của tâm; nghĩ rằng: "Sân là cấu uế của tâm", và sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ sân, cấu uế của tâm; phẫn... hận... hư ngụy... não hại, tật đố, xan tham, man trá, khi cuống... ngoan cố... cấp tháo... mạn... quá mạn... kiêu; nghĩ rằng: "Phóng dật là cấu uế của tâm" thì

SANH                                                594

sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ phóng dật, cấu uế của tâm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo biết được:
"Tham dục, tà tham là cấu uế của tâm", tham dục, tà
tham cấu uế của tâm được diệt trừ, ... sân... phẫn...
hận... hư ngụy... não hại... tật đố... xan tham... man
trá... khi cuống... ngoan cố... cấp tháo... mạn... quá
mạn... kiêu; khi nào Tỷ-kheo biết được: "Phóng dật
là cấu uế của tâm", phóng dật, cấu uế của tâm được
diệt trừ.

 Tỷ-kheo ấy thành tựu lòng tin tuyệt đối, đối với
Phật: Ngài là bậc Thế Tôn, A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian
Giải, Điều Ngự Trượng Phu, Vô Thượng Sĩ, Thiên
Nhân Sư, Phật, Thế Tôn;
 Vị ấy thành tựu lòng tin tuyệt đối đối với Pháp:
Pháp được Thế Tôn khéo thuyết giảng, thiết thực
hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có
khả năng hướng thượng, được người có trí chứng
hiểu;
 Vị ấy thành tựu lòng tin tuyệt đối, đối với chúng
Tăng: Diệu hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn;
Trực hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn; Như lý
hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn; Chánh hạnh

SANH                                                595

là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám
vị. Chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn, đáng được cung
kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng
dường, đáng được chắp tay, là phước điền vô
thượng ở đời.

Đến giai đoạn này, đối với vị ấy có sự từ bỏ, có sự diệt trừ, có sự giải thoát, có sự đoạn trừ, có sự xả ly.

 Vị ấy tự nghĩ: "Ta thành tựu lòng tin tuyệt đối, đối
với Thế Tôn", và chứng được nghĩa tín thọ, chứng
được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ
đến pháp, từ hân hoan, hỷ sanh, từ hỷ, thân được
khinh an, thân khinh an, cảm giác được lạc thọ;
với lạc thọ, tâm được Thiền định.
 Vị ấy tự nghĩ: "Ta thành tựu lòng tin tuyệt đối đối
với Pháp", và chứng được nghĩa tín thọ, chứng
được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ
đến pháp; từ hân hoan, hỷ sanh, từ hỷ, thân được
khinh an; thân khinh an, cảm giác được lạc thọ;
với lạc thọ, tâm được Thiền định.
 Vị ấy tự nghĩ: "Ta thành tựu lòng tin tuyệt đối đối
với Tăng", và chứng được nghĩa tín thọ, chứng
được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ
đến pháp; từ hân hoan hỷ sanh; từ hỷ, thân được

SANH                                                 596

khinh an, thân khinh an, cảm giác được lạc thọ;
với lạc thọ, tâm được Thiền định.
 Vị ấy tự nghĩ: "Đến giai đoạn này, đối với Ta, có
sự từ bỏ, có sự diệt trừ, có sự giải thoát, có sự
đoạn trừ, có sự xả ly", và chứng được nghĩa tín
thọ, chứng được pháp tín thọ, chứng được hân
hoan liên hệ đến pháp; từ hân hoan, hỷ sanh; từ
hỷ, thân khinh an; thân khinh an, cảm giác được
lạc thọ; với lạc thọ, tâm được Thiền định.

Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo, giới như vậy, pháp như vậy, tuệ như vậy - nếu có ăn đồ khất thực với gạo thơm, hạt đen được vất đi, với các món ăn khác cũng không vì vậy trở thành một chướng ngại cho vị ấy. Này các Tỷ-kheo, như một tấm vải cấu uế, nhiễm bụi, nếu bỏ trong nước sạch, trở thành thanh tịnh sạch sẽ, như bỏ vào lò lửa trở thành thanh tịnh sạch sẽ. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo, giới như vậy, pháp như vậy, tuệ như vậy, - nếu có ăn đồ khất thực với gạo thơm, hạt đen được vất đi, với các món canh, với các món ăn khác, cũng không vì vậy trở thành một chướng ngại cho vị ấy.

Vị ấy an trú, biến mãn một phương với tâm câu
hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy
phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy,
cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy

SANH                                              597

phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến
mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên,
không hận, không sân... biến mãn một phương với
tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu
với hỷ... (như trên)... biến mãn một phương với tâm
câu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy
phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy
cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy
phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến
mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại vô biên,
không hận, không sân.

Vị ấy biết: "Có cái này, có cái hạ liệt, có cái cao thượng, có sự giải thoát vượt qua các tưởng". Do vị ấy biết như vậy, thấy như vậy, tâm được giải thoát khỏi dục lậu, tâm được giải thoát khỏi hữu lậu, tâm được giải thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát, trí khởi lên: "Ta đã giải thoát, sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". Này các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi là Tỷ-kheo đã được tắm rửa với sự tắm rửa nội tâm.

Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Sundarikabharadvaja đang ngồi không xa Thế Tôn. Rồi Bà-la-môn Sundarikabharadvaja bạch Thế Tôn:

SANH                                                   598

– Tôn giả Gotama có đi đến sông Bahuka để tắm rửa không?

– Này Bà-la-môn, sông Bahuka là gì? Sông Bahuka có làm được lợi ích gì?

– Tôn giả Gotama, sông Bahuka được nhiều
người xem là có khả năng giải thoát. Tôn giả
Gotama, sông Bahuka được nhiều người xem là có
khả năng đem lại công đức. Và nhiều người đã gội
sạch các ác nghiệp trong sông Bahuka.

Rồi Thế Tôn nói lên những bài kệ sau đây cho Bà-la-môn Sundarikabharadvaja:

Trong sông Bàhukà
Tại Adhikakkà,
Tại cả sông Gayà
Và Sundarikà,
Tại Sarassatì
Và tại Payàna,
Tại Bàhumatì,
Kẻ ngu dầu thường tắm,
Ác nghiệp không rửa sạch.
Sông Sundarikà
Có thể làm được gì?
Payàga làm gì?
Cả sông Bàhukà?

SANH                                           599

Không thể rửa nghiệp đen Của kẻ ác gây tội.

Đối kẻ sống thanh tịnh,
Ngày nào cũng ngày tốt,
Với kẻ sống thanh tịnh,
Ngày nào cũng ngày lành,
Các tịnh nghiệp thanh tịnh,
Luôn thành tựu (thiện) hạnh.
Này vị Bà-la-môn,
Chỉ nên tắm ở đây,
Khiến mọi loài chúng sanh,
Được sống trong an ổn.
Nếu không nói dối trá,
Nếu không hại chúng sanh,
Không lấy của không cho,
Có lòng tín, không tham,
Đi Gayà làm gì,
Gayà một giếng nước?

Khi được nghe nói vậy,            Bà-la-môn Sundarikabharadvaja bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Tôn giả Gotama, như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống,

SANH                                          600

phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị
lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối, để
những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy Chánh
pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương
tiện trình bày. Nay con quy y Tôn giả Gotama, quy
y Pháp và quy y Tăng. Mong con được xuất gia với
Tôn giả Gotama! Mong con được thọ đại giới!

Bà-la-môn Sundarikabharadvaja được xuất gia
với Thế Tôn, được thọ đại giới. Trong thời gian ngắn
sau khi thọ đại giới, Tôn giả Bharadvaja sống độc cư,
không phóng dật, nhiệt tâm tinh cần và không bao
lâu sau khi tự thân chứng ngộ với thượng trí, chứng
đắc và an trú ngay trong hiện tại, vô thượng cứu cánh
Phạm hạnh mà vì mục đích này các Thiện nam tử
xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy
đã thắng tri: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành,
những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng
thái này nữa". Như vậy, Tôn giả Bharadvaja trở
thành một vị A-la-hán nữa.

SANH                                               601

60     Do sanh già chết có mặt nên Như Lai xuất hiện ở đời - Kinh KHÔNG THỂ TĂNG TRƯỞNG – Tăng IV, 430

KHÔNG THỂ TĂNG TRƯỞNG – Tăng IV,430

1. - Này các Tỷ-kheo, nếu ba pháp không có mặt ở
đời, thời Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác không xuất hiện ở đời và Pháp, Luật được
Như Lai thuyết giảng không được nêu rõ ở đời.
Thế nào là ba?

- Sanh. - Già. - Và chết.

Này các Tỷ-kheo, nếu ba pháp này không hiện hữu
ở đời, thời Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
không xuất hiện ở đời, và Pháp, Luật do Như Lai
thuyết giảng không được nêu rõ ở đời. Vì rằng, này
các Tỷ-kheo, ba pháp này có mặt ở đời, do vậy
Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xuất
hiện ở đời, do vậy, Pháp, Luật do Như Lai thuyết
giảng được nêu rõ ở đời.

3. Này các Tỷ-kheo, không đoạn tận ba pháp thời không có thể đoạn tận sanh, thời không có thể đoạn

SANH                                            602

tận già, thời không có thể đoạn tận chết. Thế nào là ba?

- Không đoạn tận tham. - Không đoạn tận sân. - Không đoạn tận si.

Do không đoạn tận ba pháp này, không có thể đoạn tận sanh, không có thể đoạn tận già, không có thể đoạn tận chết.

5. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp, thời không có thể đoạn tận tham, không có thể đoạn tận sân, không có thể đoạn tận si. Thế nào là ba?

- Không đoạn tận thân kiến. - Không đoạn tận nghi. - Không đoạn tận giới cấm thủ.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, không có thể đoạn tận tham, không có thể đoạn tận sân, không có thể đoạn tận si.

7. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp,
không có thể đoạn tận thân kiến, không có thể đoạn
tận nghi, không có thể đoạn tận giới cấm thủ. Thế
nào là ba?

SANH                                              603

1. Không đoạn tận phi như lý tác ý. 2. Không đoạn tận tu tập tà đạo. 3. Không đoạn tận tánh thụ động.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, không có thể đoạn tận thân kiến, không có thể đoạn tận nghi, không có thể đoạn tận giới cấm thủ.

9. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp,
không có thể đoạn tận phi như lý tác ý, không có thể
đoạn tận tu tập tà đạo, không có thể đoạn tận tánh thụ
động. Thế nào là ba?

1. Không đoạn tận vọng niệm. 2. Không đoạn tận không tỉnh giác. 3. Không đoạn tận tâm loạn động.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo,
không có thể đoạn tận phi như lý tác ý, không có thể
đoạn tận tu tập tà đạo, không có thể đoạn tận tánh thụ
động.

11. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp,
không có thể đoạn tận vọng niệm, không có thể đoạn
không tỉnh giác, không có thể đoạn tận tâm loạn
động. Thế nào là ba?

SANH                                                604

1. Không đoạn tận không muốn yết kiến các bậc
Thánh.
2. Không đoạn tận không muốn nghe Thánh
pháp.
3. Không đoạn tận bới lông tìm vết.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo,
không có thể đoạn tận vọng niệm, không có thể đoạn
tận không tỉnh giác, không có thể đoạn tận tâm loạn
động.

13. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp,
không có thể đoạn tận không muốn yết kiến các bậc
Thánh, không có thể đoạn tận không muốn nghe
Thánh pháp, không có thể đoạn tận bới lông tìm vết.
Thế nào là ba?

1. Không đoạn tận trạo cử. 2. Không đoạn tận không chế ngự. 3. Không đoạn tận ác giới.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo,
không có thể đoạn tận không muốn yết kiến các bậc
Thánh, không có thể đoạn tận không muốn nghe
Thánh pháp, không có thể đoạn tận tâm bới lông tìm
vết.

SANH                                             605

15. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận tâm ba
pháp, không có thể đoạn tận trạo cử, không có thể
đoạn tận không chế ngự, không có thể đoạn tận ác
giới. Thế nào là ba?

1. Không đoạn tận không có lòng tin. 2. Không đoạn tận xan tham. 3. Không đoạn tận biếng nhác.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, không có thể đoạn tận trạo cử, không có thể đoạn tận không chế ngự, không có thể đoạn tận ác giới.

17. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp,
không có thể đoạn tận không có lòng tin, không có
thể đoạn tận xan tham, không có thể đoạn tận biếng
nhác. Thế nào là ba?

1. Không đoạn tận không cung kính. 2. Không đoạn tận khó nói. 3. Không đoạn tận ác bằng hữu.

Do không đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo không có thể đoạn tận xan tham, không có thể đoạn tận biếng nhác.

19. Này các Tỷ-kheo, do không đoạn tận ba pháp, không có thể đoạn tận không cung kính, không có

SANH                                              606

thể đoạn tận khó nói, không có thể đoạn tận ác bằng hữu. Thế nào là ba?

1. Không đoạn tận không xấu hổ. 2. Không đoạn tận không sợ hãi. 3. Không đoạn tận phóng dật.

Do ba pháp này không đoạn tận, này các Tỷ-kheo,
không có thể đoạn tận không cung kính, không có
thể đoạn tận khó nói, không có thể đoạn tận ác bằng
hữu.

21. Này các Tỷ-kheo:

1. Người này không có xấu hổ, không có sợ hãi,
có phóng dật.
2. Người ấy do phóng dật, không có thể đoạn tận
không cung kính, không có thể đoạn tận khó
nói, không có thể đoạn tận ác bằng hữu.
3. Người ấy do ác bằng hữu, không có thể đoạn
tận không có lòng tin, không có thể đoạn tận
xan tham, không có đoạn tận biếng nhác.
4. Vị ấy do biếng nhác, không có thể đoạn tận
trạo cử, không có thể đoạn tận không chế ngự,
không có thể đoạn tận ác giới.
5. Vị ấy do ác giới, không có thể đoạn tận không
ưa yết kiến các bậc Thánh, không có thể đoạn

SANH                                             607

tận không ưa nghe Thánh pháp, không có thể
đoạn tận bới lông tìm vết.
6. Vị ấy do bới lông tìm vết, không có thể đoạn
tận vọng niệm, không có thể đoạn tận không có
tỉnh giác, không có thể đoạn tận tâm loạn động.
7. Vị ấy do tâm loạn động, không có thể đoạn tận
phi như lý tác ý, không có thể đoạn tận tu tập
tà đạo, không có thể đoạn tận tánh thụ động.
8. Vị ấy do tâm thụ động, không có thể đoạn tận
tâm thân kiến, không có thể đoạn tận nghi,
không có thể đoạn tận giới cấm thủ.
9. Vị ấy do nghi hoặc, không có thể đoạn tận
tham, không có thể đoạn tận sân, không có thể
đoạn tận si.
10. Vị ấy do không đoạn tận tham, không đoạn tận
sân, không đoạn tận si, không có thể đoạn tận
sanh, không có thể đoạn tận già, không có thể
đoạn tận chết.

22. Do đoạn tận ba pháp, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận sanh, có thể đoạn tận già, có thể đoạn tận chết. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận tham. 2. Do đoạn tận sân. 3. Do đoạn tận si.

SANH                                               608

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận sanh, có thể đoạn tận già, có thể đoạn tận chết.

24. Này các Tỷ-kheo, do ba pháp được đoạn tận, có thể đoạn tận tham, có thể đoạn tận sân, có thể đoạn tận si. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận thân kiến. 2. Do đoạn tận nghi. 3. Do đoạn tận giới cấm thủ.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận tham, có thể đoạn tận sân, có thể đoạn tận si.

26. Này các Tỷ-kheo, do ba pháp được đoạn tận, có thể đoạn tận thân kiến, có thể đoạn tận nghi, có thể đoạn tận giới cấm thủ. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận phi như lý tác ý. 2. Do đoạn tận thực hành tà đạo. 3. Do đoạn tận tánh thụ động.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận thân kiến, có thể đoạn tận nghi, có thể đoạn tận giới cấm thủ.

SANH                                               609

28. Này các Tỷ-kheo, do đoạn tận ba pháp, có thể đoạn tận phi như lý tác ý, có thể đoạn tận thực hành tà đạo, có thể đoạn tận tánh thụ động. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận vọng niệm. 2. Do đoạn tận không tỉnh giác. 3. Do đoạn tận tâm loạn động.

Do đoạn tận ba pháp, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận phi như lý tác ý, có thể đoạn tận không tỉnh giác, có thể đoạn tận tánh thụ động.

30. Này các Tỷ-kheo, do đoạn tận ba pháp, có thể đoạn tận vọng niệm, có thể đoạn tận không tỉnh giác, có thể đoạn tận tâm loạn động. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận không muốn yết kiến các bậc
Thánh.
2. Do đoạn tận không muốn nghe Thánh pháp.
3. Do đoạn tận bới lông tìm vết.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận vọng niệm, có thể đoạn tận không tỉnh giác, có thể đoạn tận tâm loạn động.

32. Này các Tỷ-kheo, do đoạn tận ba pháp, do đoạn tận ba pháp, có thể đoạn tận không muốn yết kiến các bậc Thánh, có thể đoạn tận không muốn nghe

SANH                                                610

Chánh pháp, có thể đoạn tận bới lông tìm vết. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận trạo cử. 2. Do đoạn tận không chế ngự. 3. Do đoạn tận ác giới.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, đoạn tận không muốn nghe Thánh pháp, có thể đoạn tận bới lông tìm vết.

34. Này các Tỷ-kheo, do đoạn tận ba pháp, có thể đoạn tận trạo cử, có thể đoạn tận không chế ngự, có thể đoạn tận ác giới. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận không có lòng tin. 2. Do đoạn tận xan tham. 3. Do đoạn tận biếng nhác.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận trạo cử, có thể đoạn tận không chế ngự, có thể đoạn tận ác giới.

36. Này các Tỷ-kheo, do đoạn tận ba pháp, có thể đoạn tận không có lòng tin, có thể đoạn tận xan tham, có thể đoạn tận biếng nhác. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận không cung kính. 2. Do đoạn tận khó nói.

SANH                                               611

3. Do đoạn tận ác bằng hữu.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể
đoạn tận không có lòng tin, có thể đoạn tận không có
lòng tin, có thể đoạn tận xan tham, có thể đoạn tận
biếng nhác.

38. Này các Tỷ-kheo, do đoạn tận ba pháp, có thể đoạn tận không cung kính, có thể đoạn tận khó nói, có thể đoạn tận ác bằng hữu. Thế nào là ba?

1. Do đoạn tận không xấu hổ. 2. Do đoạn tận không sợ hãi. 3. Do đoạn tận phóng dật.

Do đoạn tận ba pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đoạn tận không cung kính, có thể đoạn tận khó nói, có thể đoạn tận ác bằng hữu.

40. Này các Tỷ-kheo:

1. Người này có xấu hổ có sợ hãi, không có phóng
dật.
2. Người ấy do không phóng dật, có thể đoạn tận
không cung kính, có thể đoạn tận khó nói, có
thể đoạn tận ác bằng hữu.

SANH                                              612

3.  Người ấy do thiện bằng hữu, có thể đoạn tận
không có lòng tin, có thể đoạn tận xan tham, có
thể đoạn tận biếng nhác.
4. Người ấy do tinh cần tinh tấn, có thể đoạn tận
trạo cử, có thể đoạn tận không chế ngự, có thể
đoạn tận ác giới.
5. Người ấy do giới đức, có thể đoạn tận không
muốn yết kiến các bậc Thánh, có thể đoạn tận
không muốn nghe Thánh pháp, có thể đoạn tận
bới lông tìm vết.
6. Người ấy do không bới lông tìm vết, có thể
đoạn tận vọng niệm, có thể đoạn tận không tỉnh
giác, có thể đoạn tận tâm không loạn động.
7. Người ấy do tâm không loạn động, có thể đoạn
tận phi như lý tác ý, có thể đoạn tận tu tập tà
đạo, có thể đoạn tận tâm thụ động.
8. Người ấy do tâm không thụ động, có thể đoạn
tận thân kiến, có thể đoạn tận nghi, có thể đoạn
tận giới cấm thủ.
9. Người ấy do không có nghi hoặc, có thể đoạn
tận tham, có thể đoạn tận sân, có thể đoạn tận
si.
10. Vị ấy do đoạn tận tham, do đoạn tận sân, do
đoạn tận si, có thể đoạn tận sanh, có thể đoạn
tận già, có thể đoạn tận chết.

SANH                                               613

SANH   614

61       Do tư lường nên ý tựa vào đổi khác, bám víu vào tái sanh - Kinh Thích Hợp 1 – Tương IV, 41

Thích Hợp 1 – Tương IV, 41 (Sàruppa)

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết cho các Ông con
đường thích hợp đưa đến nhổ lên tất cả tư lường
(sabbamannità). Hãy lắng nghe và suy nghiệm kỹ,
Ta sẽ giảng.

3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con đường thích hợp đưa đến nhổ lên tất cả tư lường?

4-6) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không tư
lường con mắt, không tư lường trên con mắt, không
tư lường từ con mắt, không tư lường: "Con mắt là
của ta".

- Vị ấy không tư lường các sắc, không tư lường trên
các sắc, không tư lường từ các sắc, không tư
lường: "Các sắc là của ta".
- Vị ấy không tư lường nhãn thức, không tư lường
trên nhãn thức, không tư lường từ nhãn thức,
không tư lường: "Nhãn thức là của ta".

SANH                                             615

- Vị ấy không tư lường nhãn xúc, không tư lường
trên nhãn xúc, không tư lường từ nhãn xúc, không
tư lường: "Nhãn xúc là của ta".
- Do duyên nhãn xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ
hay bất khổ bất lạc; vị ấy không tư lường cảm thọ
ấy, không tư lường trên cảm thọ ấy, không tư
lường từ cảm thọ ấy, không tư lường: "Cảm thọ
ấy của ta".

... Tai... Mũi...

7-8) ... Vị ấy không tư lường lưỡi, không tư lường trên lưỡi, không tư lường từ lưỡi, không tư lường: "Lưỡi là của ta". Vị ấy không tư lường các vị, không tư lường trên các vị, không tư lường từ các vị, không tư lường: "Các vị là của ta". Vị ấy không tư lường thiệt thức, không tư lường trên thiệt thức, không tư lường từ thiệt thức, không tư lường: "Thiệt thức là của ta". Vị ấy không tư lường thiệt xúc, không tư lường trên thiệt xúc, không tư lường từ thiệt xúc, không tư lường: "Thiệt xúc là của ta". Do duyên thiệt xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ hay bất khổ bất lạc; vị ấy không tư lường cảm thọ ấy, không tư lường trên cảm thọ ấy, không tư lường từ cảm thọ ấy, không tư lường: "Cảm thọ ấy là của ta".

9) ... Vị ấy không tư lường ý, không tư lường trên ý, không tư lường từ ý, không tư lường: "Ý là của ta".

SANH                                                616

Vị ấy không tư lường các pháp, không tư lường trên các pháp, không tư lường từ các pháp, không tư lường: "Các pháp là của ta".

Vị ấy không tư lường ý thức, không tư lường trên ý
thức, không tư lường từ ý thức, không tư lường: "Ý
thức là của ta". Vị ấy không tư lường ý xúc, không
tư lường trên ý xúc, không tư lường từ ý xúc, không
tư lường: "Ý xúc là của ta".

Do duyên ý xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ hay bất khổ bất lạc; vị ấy không tư lường cảm thọ ấy, không tư lường trên cảm thọ ấy, không tư lường từ cảm thọ ấy, không tư lường: "Cảm thọ ấy là của ta".

Này các Tỷ-kheo, tư lường cái gì, tư lường trên cái gì, tư lường từ cái gì, tư lường cái gì là của ta, từ đấy cái ấy bị đổi khác. Ý tựa trên đổi khác, bám víu vào tái sanh, thế giới ưa thích tái sanh.

10) Cho đến các uẩn, giới, xứ, này các Tỷ-kheo, vị
ấy không tư lường pháp ấy, không tư lường trên pháp
ấy, không tư lường từ pháp ấy, không tư lường:
"Pháp ấy là của ta".

Vị ấy không tư lường như vậy nên không chấp thủ một vật gì ở đời. Do không chấp thủ nên không ái luyến. Do không ái luyến nên tự mình được hoàn

SANH                                                   617

toàn tịch tịnh. Vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa".

11) Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con đường thích hợp đưa đến nhổ lên tất cả tư lường.

Thích Hợp 2 – Tương IV, 44

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết con đường thích hợp đưa đến nhổ lên tất cả tư lường.

3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con đường thích hợp đưa đến nhổ lên tất cả tư lường?

4-6) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không tư lường con mắt, không tư lường trên con mắt, không tư lường từ con mắt, không tư lường: "Con mắt là của ta". Vị ấy không tư lường các sắc... không tư lường nhãn thức... không tư lường nhãn xúc... Do duyên nhãn xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ hay bất khổ bất lạc; vị ấy không tư lường cảm thọ ấy, không tư lường: "Cảm thọ ấy là của ta". Này các Tỷ-kheo, phàm tư lường cái gì, tư lường trên cái gì, tư lường từ cái gì, tư lường cái gì là của ta, do vậy cái ấy đổi

SANH                                                 618

khác. Thế giới thích thú hiện hữu (bhavasatto), vì thế giới dựa trên hiện hữu, vì rằng thế giới tham đắm hiện hữu...

7-8) ... Vị ấy không tư lường lưỡi, không tư lường
trên lưỡi, không tư lường từ lưỡi, không tư lường:
"Lưỡi là của ta". Vị ấy không tư lường các vị, không
tư lường thiệt thức, không tư lường thiệt xúc. Do
duyên thiệt xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ hay bất
lạc bất khổ; vị ấy không tư lường cảm thọ ấy, không
tư lường trên cảm thọ ấy, không tư lường từ cảm thọ
ấy, không tư lường: "Cảm thọ ấy là của ta". Này các
Tỷ-kheo, phàm tư lường cái gì, tư lường trên cái gì,
tư lường từ cái gì, tư lường cái gì là của ta, do vậy
cái ấy đổi khác. Thế giới thích thú hiện hữu, vì thế
giới dựa trên hiện hữu, vì rằng thế giới tham đắm
hiện hữu.

9) ... Vị ấy không tư lường ý, không tư lường trên ý, không tư lường từ ý, không tư lường: "Ý là của ta". Vị ấy không tư lường các pháp, không tư lường ý thức, không tư lường ý xúc. Do duyên ý xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ hay bất lạc bất khổ; vị ấy không tư lường cảm thọ ấy, không tư lường trên cảm thọ ấy, không tư lường từ cảm thọ ấy, không tư lường: "Cảm thọ ấy là của ta". Này các Tỷ-kheo, phàm tư lường cái gì, tư lường trên cái gì, tư lường

SANH                                                619

từ cái gì, tư lường cái gì là của ta, do vậy cái ấy đổi khác. Thế giới thích thú hiện hữu, vì thế giới dựa trên hiện hữu, vì rằng thế giới tham đắm hiện hữu.

10) Này các Tỷ-kheo, xa cho đến uẩn, giới, xứ, vị ấy
không có tư lường pháp ấy, không tư lường trên pháp
ấy, không tư lường từ pháp ấy, không tư lường:
"Pháp ấy là của ta".

Vị ấy không có tư lường như vậy nên không có
chấp thủ một sự vật gì trong đời. Do không chấp
thủ, nên không dao động (paritassati), do không
dao động, vị ấy tự mình được tịch tịnh
(parinibbàyati). Vị ấy tuệ tri (pajànati): "Sanh đã
tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã
làm, không còn trở lui trạng thái này nữa".

11) Này các Tỷ-kheo, đây là đạo lộ thích hợp đưa đến nhổ lên tất cả tư lường.

Thích Hợp 3 – Tương IV, 46

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết con đường thích hợp đưa đến nhổ lên tất cả tư lường.

3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con đường thích hợp đưa đến nhổ lên tất cả tư lường?

SANH                                                 620

4-6) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, mắt là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có hợp lý chăng nếu quán: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Các sắc... Nhãn thức... Nhãn xúc là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Do duyên nhãn xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ, hay bất khổ bất lạc; cảm thọ ấy là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

SANH                                                621

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có hợp lý chăng khi quán cái ấy: "Cái này là của tôi. Cái này là tôi. Cái này là tự ngã của tôi"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

--... Tai... Các tiếng... Nhĩ thức... Nhĩ xúc...

... Mũi... Các hương... Tỷ thức... Tỷ xúc...

7-8) ... Thiệt... Các vị... Thiệt thức... Thiệt xúc...

... Thân... Các xúc... Thân thức... Thân xúc...

9) Ý là thường hay vô thường?

-- Là vô thường, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

-- Là khổ, bạch Thế Tôn.

-- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có hợp lý chăng khi quán cái ấy: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi"?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

10) -- Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Đa văn Thánh đệ tử nhàm chán đối với mắt, nhàm chán đối với sắc,

SANH                                                     622

nhàm chán đối với nhãn thức, nhàm chán đối với
nhãn xúc. Do duyên nhãn xúc khởi lên cảm thọ gì,
lạc, khổ hay bất khổ bất lạc; vị ấy nhàm chán đối với
cảm thọ ấy... đối với tai... đối với mũi... đối với với
lưỡi... đối với thân... nhàm chán đối với ý, nhàm chán
đối với các pháp, nhàm chán đối với ý thức, nhàm
chán đối với ý xúc. Do duyên nhãn xúc khởi lên cảm
thọ gì, lạc, khổ hay bất khổ bất lạc; vị ấy nhàm chán
đối với cảm thọ ấy. Do nhàm chán nên vị ấy ly tham.
Do ly tham nên vị ấy giải thoát. Trong sự giải thoát,
trí khởi lên biết rằng: "Ta đã giải thoát". Vị ấy biết
rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc
nên làm đã làm, nay không còn trở lui trạng thái này
nữa".

11) Như vậy, này các Tỷ-kheo, là con đường thích hợp đưa đến nhổ lên tất cả tư lường.

SANH                                                 623

62     Dòng lẩn quẩn của sanh tử - Kinh Dây Thằng – Tương III, 267

Dây Thằng 1 – Hay Dây Buộc – Tương III, 267

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) - Vô thỉ, này các Tỷ-kheo, là sự luân hồi này.
Điểm bắt đầu không thể nêu rõ đối với chúng sanh
bị vô minh che đậy, bị khát ái trói buộc, phải lưu
chuyển, luân hồi.

4) Có thể có một thời, này các Tỷ kheo, biển lớn đi
đến khô cạn, hoàn toàn đi đến khô kiệt, không có
hiện hữu. Nhưng này các Tỷ kheo, Ta không có
tuyên bố rằng, có sự chấm dứt khổ đau đối với chúng
sanh bị vô minh che đậy, bị khát ái trói buộc, phải
lưu chuyển, luân hồi.

5) Có thể có một thời, này các Tỷ-kheo, Sineru(Tu-
di), Vua các núi, đi đến băng hoại, hoại diệt, không
có hiện hữu. Nhưng này các Tỷ-kheo, Ta không có
tuyên bố rằng, có sự chấm dứt khổ đau đối với chúng
sanh bị vô minh che đậy, bị khát ái trói buộc, phải
lưu chuyển, luân hồi!

SANH                                              624

6) Có thể có một thời, này các Tỷ-kheo, đại địa đi đến băng hoại, hoại diệt, không có hiện hữu. Nhưng này các Tỷ-kheo, Ta không có tuyên bố rằng, có sự chấm dứt khổ đau đối với chúng sanh bị vô minh che đậy, bị khát ái trói buộc, phải lưu chuyển luân hồi!

7) Ví như, này các Tỷ-kheo, có con chó bị dây thằng
trói chặt vào một cây cột hay cột trụ vững chắc, chạy
vòng theo, chạy tròn xung quanh cây cột ấy hay cột
trụ ấy.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu... không tu tập pháp các bậc Chân nhân, quán sắc như là tự ngã... quán thọ như là tự ngã... quán tưởng như là tự ngã... quán các hành như là tự ngã... quán thức như là tự ngã, hay tự ngã như là có thức, hay thức ở trong tự ngã, hay tự ngã ở trong thức.

- Người ấy chạy vòng theo, chạy tròn xung quanh
sắc... thọ... tưởng... các hành... Người ấy chạy
vòng theo, chạy tròn xung quanh thức.
- Vì rằng người ấy chạy vòng theo, chạy tròn xung
quanh sắc... thọ... tưởng... các hành... người ấy
chạy theo vòng theo, chạy tròn xung quanh thức;
người ấy không giải thoát khỏi sắc, không giải
thoát khỏi thọ, không giải thoát khỏi tưởng, không
giải thoát khỏi các hành, không giải thoát khỏi

SANH                                               625

thức, không giải thoát khỏi sanh, già chết, sầu, bi,
khổ, ưu, não.
- Ta tuyên bố rằng: "Vị ấy không giải thoát khỏi
khổ đau".

8) Nhưng bậc Đa văn Thánh đệ tử, này các Tỷ-kheo,
được thấy các bậc Thánh... khéo tu tập pháp các bậc
Chân nhân, không quán sắc như là tự ngã... không
quán thọ... không quán tưởng... không quán các
hành... không quán thức như là tự ngã, hay tự ngã
như là có thức, hay thức ở trong tự ngã, hay tự ngã ở
trong thức.

- Vị ấy không chạy vòng theo, chạy tròn xung
quanh sắc... thọ... tưởng... các hành... không chạy
vòng theo, chạy tròn xung quanh thức.
- Vị ấy do không chạy vòng theo, chạy tròn xung
quanh sắc... thọ... tưởng... các hành... do không
chạy vòng theo, chạy vòng tròn xung quanh thức,
vị ấy được giải thoát khỏi sắc, được giải thoát khỏi
thọ, được giải thoát khỏi tưởng, được giải thoát
khỏi các hành, được giải thoát khỏi thức, được
giải thoát khỏi sanh, già chết, sầu, bi, khổ, ưu,
não.
- Ta nói: "Vị ấy được giải thoát khỏi đau khổ".

SANH                                                626

SANH   627

63     Dòng lẩn quẩn của sanh tử - Kinh Dây Thằng – Tương III, 269

Dây Thằng 2 – Hay Giây Buộc – Tương III, 269

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) - Vô thỉ, này các Tỷ-kheo, là sự luân hồi này.
Điểm bắt đầu không thể nêu rõ đối với chúng sanh
bị vô minh che đậy, bị khát ái trói buộc, phải lưu
chuyển, luân hồi.

4) Ví như, này các Tỷ-kheo, có con chó bị dây thằng trói chặt vào một cây cột trụ vững chắc. Nếu nó có đi, nó chỉ đi tới cây cột hay cột trụ ấy. Nếu nó đứng, nó chỉ đứng gần cây cột hay cột trụ ấy. Nếu nó ngồi, nó chỉ ngồi gần cây cột hay cột trụ ấy. Nếu nó nằm, nó chỉ nằm gần cây cột hay cột trụ ấy.

5) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu quán sắc: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", quán thọ... quán tưởng... quán các hành... quán thức: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi". Nếu người ấy có đi, người ấy chỉ đi tới năm thủ uẩn này. Nếu người ấy đứng, người ấy chỉ đứng gần năm thủ uẩn này. Nếu người ấy ngồi, người ấy chỉ ngồi gần năm thủ uẩn này. Nếu

SANH                                                 628

người ấy nằm, người ấy chỉ nằm gần năm thủ uẩn này.

6) Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải luôn luôn quán
sát tâm của mình như sau: "Trong một thời gian dài,
tâm này bị tham, sân, si nhiễm ô. Do tâm nhiễm ô,
này các Tỷ-kheo, chúng sanh bị nhiễm ô. Do tâm
thanh tịnh, chúng sanh được thanh tịnh".

7) Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy một bức họa gọi là danh họa không?

- Thưa có, bạch Thế Tôn.

- Này các Tỷ-kheo, bức danh họa ấy do tâm tư họa mà thành. Do vậy, này các Tỷ-kheo, tâm còn đa dạng hơn cả danh họa ấy.

8) Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải luôn luôn quán sát tâm của mình như sau: "Trong một thời gian dài, tâm này bị tham, sân, si làm nhiễm ô. Do tâm nhiễm ô, này các Tỷ-kheo, chúng sanh bị nhiễm ô. Do tâm thanh tịnh, chúng sanh được thanh tịnh".

9) Này các Tỷ-kheo, Ta không quán thấy một bộ loại nào khác lại đa dạng như tâm. Như các hữu tình thuộc loại bàng sanh; các hữu tình thuộc loại bàng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, do tâm tư duy (mà thành).

SANH                                             629

Do vậy, này các Tỷ-kheo, tâm ấy lại đa dạng hơn các hữu tình thuộc loại bàng sanh ấy.

10) Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải luôn luôn quán sát tâm của mình như sau: "Trong một thời gian dài,tâm này bị tham, sân, si làm nhiễm ô. Do tâm nhiễm ô, này các Tỷ-kheo, chúng sanh bị nhiễm ô. Do tâm thanh tịnh, chúng sanh được thanh tịnh".

11) Ví như, này các Tỷ-kheo, một người thợ nhuộm
hay một họa sĩ, nếu người ấy có thuốc nhuộm, hay
lạc (?), hay nghệ, hay màu xanh, hay màu đỏ tía, hay
một tấm gỗ khéo bào, hay một bức tường, hay một
tấm vải. Người ấy có thể vẽ hình người đàn bà hay
hình người đàn ông với đầy đủ tất cả chi tiết. Cũng
vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu, liên tục
làm cho hiện hữu sắc... thọ... tưởng... các hành...
liên tục làm cho hiện hữu thức.

12) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, sắc là thường hay vô thường?

- Vô thường, bạch Thế Tôn.

- Thọ... tưởng... các hành... thức là thường hay vô thường?

- Vô thường, bạch Thế Tôn.

SANH                                              630

13-14) Thấy vậy, vị Đa văn Thánh đệ tử nhàm chán
đối với sắc... đối với thọ... đối với tưởng... đối với
các hành... nhàm chán đối với thức. Do nhàm chán,
vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy giải thoát. Trong sự
giải thoát, trí khởi lên: "Ta đã được giải thoát". Vị
ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những
việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này
nữa".

SANH                                                631

64     Hữu duyên Sanh, Sanh duyên Già chết - Kinh PHÁP MÔN CĂN BỔN – 1 Trung I, 9

KINH PHÁP MÔN CĂN BỔN (Mulapariyaya sutta) – Bài kinh số 1 – Trung I, 9

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú tại (tụ lạc) Ukkattha, trong rừng Subhaga (rừng Hạnh phúc), dưới gốc cây Sa la vương. Tại chỗ ấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo".

– "Bạch Thế Tôn", những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói:

– "Này các Tỷ-kheo. Ta sẽ giảng cho các Người "Pháp môn căn bản tất cả pháp". Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói".

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn", những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

SANH                                               632

 Này các Tỷ-kheo, ở đây, có kẻ phàm phu ít nghe,
không được thấy các bậc Thánh, không thuần thục
pháp các bậc Thánh, không tu tập pháp các bậc
Thánh, không được thấy các bậc Chơn nhân,
không thuần thục pháp các bậc Chơn nhân, không
tu tập pháp các bậc Chơn nhân, tưởng tri địa đại
là địa đại. Vì tưởng tri địa đại là địa đại, người ấy
nghĩ đến địa đại, nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với
địa đại, nghĩ đến (tự ngã) như là địa đại, người ấy
nghĩ: "Địa đại là của ta" - dục hỷ địa đại. Vì sao
vậy? Ta nói người ấy không liễu tri địa đại.

 Người ấy tưởng tri thủy đại là thủy đại. Vì
tưởng tri thủy đại là thủy đại, người ấy nghĩ đến
thủy đại, nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với thủy
đại, nghĩ đến (tự ngã) như là thủy đại, người ấy
nghĩ: "Thủy đại là của ta" - dục hỷ thủy đại. Vì
sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri thủy
đại.
 Người ấy tưởng tri hỏa đại là hỏa đại. Vì tưởng
tri hỏa đại là hỏa đại, người ấy nghĩ đến hỏa
đại, nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với hỏa đại,
nghĩ đến (tự ngã) như là hỏa đại, người ấy nghĩ:
"Hỏa đại là của ta"- dục hỷ hỏa đại. Vì sao vậy?
Ta nói người ấy không liễu tri hỏa đại.
 Người ấy tưởng tri phong đại là phong đại. Vì

SANH                                                 633

tưởng tri phong đại là phong đại, người ấy nghĩ
đến (tự ngã) đối chiếu với phong đại, nghĩ đến
(tự ngã) như là phong đại, người ấy nghĩ:
"Phong đại là của ta"- dục hỷ phong đại. Vì sao
vậy? Ta nói người ấy không liễu tri phong đại.
 Người ấy tưởng tri Sanh vật là Sanh vật...
 Người ấy tưởng tri chư Thiên là chư Thiên...
 Người ấy tưởng tri Sanh chủ là Sanh chủ...
 Người ấy tưởng tri Phạm Thiên là Phạm
Thiên...
 Người ấy tưởng tri Quang âm thiên là Quang
âm thiên...
 Người ấy tưởng tri Biến tịnh thiên là Biến tịnh
thiên...
 Người ấy tưởng tri Quảng quả thiên là Quảng
quả thiên...
 Người ấy tưởng tri Abhibhù (Thắng Giả) là
Abhibhù...
 Người ấy tưởng tri Không vô biên xứ là Không
vô biên xứ...

SANH                                              634

 Người ấy tưởng tri Thức vô biên xứ là Thức vô
biên xứ...
 Người ấy tưởng tri Vô sở hữu xứ là Vô sở hữu
xứ...
 Người ấy tưởng tri Phi tưởng phi phi tưởng xứ
là Phi tưởng phi phi tưởng xứ...
 Người ấy tưởng tri sở kiến là sở kiến...
 Người ấy tưởng tri sở văn là sở văn...
 Người ấy tưởng tri sở tư niệm là sở tư niệm...
 Người ấy tưởng tri sở tri là sở tri...
 Người ấy tưởng tri đồng nhất là đồng nhất...
 Người ấy tưởng tri sai biệt là sai biệt...
 Người ấy tưởng tri tất cả là tất cả...
 Người ấy tưởng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì
tưởng tri Niết-bàn là Niết-bàn, người ấy nghĩ
đến Niết-bàn, nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với
Niết-bàn. Nghĩ đến (tự ngã) như là Niết-bàn,
người ấy nghĩ: "Niết-bàn là của ta" - dục hỷ
Niết-bàn, Vì sao vậy? Ta nói: Người ấy không
liễu tri Niết-bàn.

SANH                                              635

 Này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo hữu học tâm chưa thành tựu, đang sống cần cầu vô thượng an ổn, khỏi khổ ách. Vị ấy thắng tri địa đại là địa đại. Vì thắng tri địa đại là địa đại, vị ấy đã không nghĩ đến địa đại, đã không nghĩ (tự ngã) đối chiếu với địa đại, đã không nghĩ (tự ngã) như là địa đại, đã không nghĩ: "Địa đại là của ta", - không dục hỷ địa đại. Vì sao vậy? Ta nói vị ấy có thể liễu tri địa đại. ... Thủy đại... hỏa đại... phong đại... Sanh vật... chư Thiên Sanh chủ... Phạm thiên... Quang âm thiên... Biến tịnh thiên... Quảng quả thiên... Abhibhù (Thắng Giả)... Không vô biên xứ... Thức vô biên xứ... Vô sở hữu xứ... Phi tưởng phi phi tưởng xứ... sở kiến... sở văn... sở tư niệm... sở tri... đồng nhất... sai biệt... tất cả...

 Vị ấy thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn; vì thắng
tri Niết-bàn là Niết-bàn, vị ấy đã không nghĩ
đến Niết-bàn, đã không nghĩ (tự ngã) đối chiếu
với Niết-bàn, đã không nghĩ (tự ngã) như là
Niết-bàn, đã không nghĩ: "Niết-bàn là của ta" –
không dục hỷ Niết-bàn. Vì sao vậy? Ta nói vị
ấy có thể liễu tri Niết-bàn.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo là bậc A- la-hán, các lậu hoặc đã tận, tu hành thành mãn, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống,

SANH                                                    636

đã thành đạt lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí giải thoát. Vị ấy thắng tri địa đại là địa đại. Vì thắng tri địa đại là địa đại, vị ấy không nghĩ đến địa đại, không nghĩ (tự ngã) đối chiếu với địa đại, không nghĩ đến (tự ngã) như là địa đại, không nghĩ: "Địa đại là của ta" – không dục hỷ địa đại. Vì sao vậy? Ta nói vị ấy đã liễu tri địa đại... thủy đại... hỏa đại... phong đại... sanh vật... chư Thiên... Sanh chủ... Phạm thiên... Quang âm thiên... Biến tịnh thiên... Quảng quả thiên... Abhibhù (Thắng Giả)... Không vô biên xứ... Thức vô biên xứ... Vô sở hữu xứ... Phi tưởng phi phi tưởng xứ... sở kiến... sở văn... sở tư niệm... sở tri... đồng nhất... sai biệt... tất cả...

 Vị ấy thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì thắng
tri Niết-bàn là Niết-bàn, vị ấy không nghĩ đến
Niết-bàn, vị ấy không nghĩ đến (tự ngã) đối
chiếu với Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã)
như là Niết-bàn, không nghĩ: "Niết-bàn là của
ta" – không dục hỷ Niết-bàn. Vì sao vậy? Ta
nói vị ấy đã liễu tri Niết-bàn".

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo là bậc A- la-hán, các lậu hoặc đã tận, tu hành thành mãn, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh

SANH                                                   637

trí giải thoát. Vị ấy thắng tri địa đại là địa đại. Vì
thắng tri địa đại là địa đại, vị ấy không nghĩ đến
địa đại, không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với địa
đại, không nghĩ đến (tự ngã) như là địa đại, không
nghĩ: "Địa đại là của ta" – không dục hỷ địa đại.
Vì sao vậy? Vì vị ấy không có tham dục, nhờ tham
dục đã được đoạn trừ... thủy đại... hỏa đại... Vị ấy
thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì thắng tri Niết-
bàn là Niết-bàn, vị ấy không nghĩ đến Niết-bàn,
không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Niết-bàn,
không nghĩ đến (tự ngã) như là Niết-bàn, không
nghĩ: "Niết-bàn là của ta" – không dục hỷ Niết-
bàn. Vì sao vậy? Vì vị ấy không có tham dục, nhờ
tham dục đã được đoạn trừ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo là bậc A- la-hán, các lậu hoặc đã tận, tu hành thành mãn, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí giải thoát. Vị ấy thắng tri địa đại là địa đại. Vì thắng tri địa đại là địa đại, vị ấy không nghĩ đến địa đại, không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với địa đại, không nghĩ đến (tự ngã) như là địa đại, không nghĩ: "Địa đại là của ta" – không dục hỷ địa đại. Vì sao vậy? Vì vị ấy không có sân hận, nhờ sân hận đã được đoạn trừ... thủy đại... hỏa đại... Vị ấy thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì thắng tri Niết-

SANH                                                   638

bàn là Niết-bàn, vị ấy không nghĩ đến Niết-bàn,
không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Niết-bàn,
không nghĩ đến (tự ngã) như là Niết-bàn, không
nghĩ: "Niết-bàn là của ta" – không dục hỷ Niết-
bàn. Vì sao vậy? Vì vị ấy không có sân hận, nhờ
sân hận đã được đoạn trừ.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo là bậc A-
la-hán, các lậu hoặc đã tận, tu hành thành mãn,
các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống,
đã thành đạt lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh
trí giải thoát. Vị ấy thắng tri địa đại là địa đại. Vì
thắng tri địa đại là địa đại, vị ấy không nghĩ đến
địa đại, không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với địa
đại, không nghĩ đến (tự ngã) như là địa đại, không
nghĩ: "Địa đại là của ta" – không dục hỷ địa đại.
Vì sao vậy? Vì vị ấy không có si mê, nhờ si mê đã
được đoạn trừ.

 Này các Tỷ-kheo, Như Lai là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, thắng tri địa đại là địa đại.
Vì thắng tri địa đại là địa đại, Ngài không nghĩ
đến địa đại, không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với
địa đại, không nghĩ đến (tự ngã) như là địa đại,
không nghĩ: "Địa đại là của ta" – không dục hỷ địa
đại. Vì sao vậy? Ta nói vì Như Lai đã liễu tri địa
đại.

SANH                                                  639

 ... thủy đại... hỏa đại...

 ...Như Lai thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì
thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn, Như Lai không
nghĩ đến Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) đối
chiếu với Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã)
như là Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) như
là Niết-bàn, không nghĩ: "Niết-bàn là của ta" –
không dục hỷ Niết-bàn. Vì sao vậy? Ta nói vì
Như Lai đã liễu tri Niết-bàn.

 Này các Tỷ-kheo, Như Lai là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, thắng tri địa đại là địa đại.
Vì thắng tri địa đại là địa đại, Như Lai không nghĩ
đến địa đại, không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với
địa đại, không nghĩ đến (tự ngã) như là địa đại,
không nghĩ: "Địa đại là của ta" – không dục hỷ địa
đại. Vì sao vậy? Vì Như Lai biết rằng: "Dục hỷ
là căn bản của đau khổ, từ Hữu, Sanh khởi lên,
và già và chết đến với loài sinh vật". Do vậy, này
các Tỷ-kheo, Ta nói Như Lai, với sự diệt trừ
hoàn toàn các ái, sự ly tham, sự đoạn diệt, sự xả
ly, sự từ bỏ hoàn toàn các ái, đã chơn chánh giác
ngộ vô thượng chánh đẳng chánh giác"

 ... thủy đại... hỏa đại...

SANH                                               640

 ... Như Lai thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì
thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn, Như Lai không
nghĩ đến Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) đối
chiếu với Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã)
như là Niết-bàn, không nghĩ: "Niết-bàn là của
Ta" – không dục hỷ Niết-bàn. Vì sao vậy? Vì
Như Lai biết rằng: "Dục hỷ là căn bản của
đau khổ, từ Hữu, Sanh khởi lên, và già chết
đến với loài sinh vật". Do vậy, này các Tỷ-
kheo, Ta nói Như Lai, với sự diệt trừ hoàn toàn
các ái, sự ly tham, sự đoạn diệt, sự xả ly, sự trừ
bỏ hoàn toàn các ái, đã chơn chánh giác ngộ vô
thượng chánh đẳng chánh giác.

Như vậy, Thế Tôn thuyết giảng. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

SANH                                                641

SANH   642

65     Không sinh ra một nơi nào, một chỗ nào - Kinh HÀNH SANH – 120 Trung III, 283

KINH HÀNH SANH (Sankharuppati suttam) – Bài kinh số 120 – Trung III, 283

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), tại tịnh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Ở đấy Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo"

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– "Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các ông SỰ TÁI SANH DO HÀNH ĐƯA LẠI. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ giảng".

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

SANH                                             643

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín, đầy đủ giới, đầy đủ văn (suta), đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị ấy nghĩ như sau: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ sanh cọng trú trong đại gia tộc Sát đế lỵ!" Vị ấy chuyên định tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Những hành ấy của Tỷ-kheo được an trú, tu tập, làm cho sung mãn như vậy đưa vị ấy thọ sanh tại chỗ ấy. Này các Tỷ-kheo, đây là đạo, đây là lộ trình đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín,
đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị
ấy nghĩ: "Mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung,
ta sẽ sanh cọng trú trong đại gia tộc Bà-la-môn!...
hay trong đại gia tộc cư sĩ!" Vị ấy chuyên định tâm
ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Những hành ấy của
Tỷ-kheo được an trú, tu tập, làm cho sung mãn như
vậy đưa vị ấy thọ sanh tại chỗ ấy. Này các Tỷ-kheo,
đây là đạo, đây là lộ trình đưa đến tái sanh tại chỗ
ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín, đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Bốn Đại Thiên vương có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với chư Thiên ở cõi trời Tứ thiên!" Vị

SANH                                                 644

ấy chuyên định tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Những hành ấy của Tỷ-kheo được an trú, tu tập, ... đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín,
đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị
ấy được nghe: "Chư Thiên Tavatimsa (Tam thập tam
thiên)... , chư Thiên Yama (Dạ-ma)..., chư Thiên
Tusita (Đâu-suất-đà)..., chư Thiên Nimmanarati
(Hóa Lạc)..., chư Thiên Paramimmitavasavatti (Tha
Hóa Tự Tại) có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có
nhiều lạc thọ. Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân
hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với chư
Thiên ở Tha Hóa Tự Tại Thiên!" Vị ấy chuyên định
tâm ấy... đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín, đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ"... Này các Tỷ- kheo, ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần biến mãn một ngàn thế giới. Và vị ấy sống thuấn nhuần, biến mãn các chúng sanh được sanh lên thế giới ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người có mắt cầm một trái amanda (a-ma-lặc) trong tay và nhìn trái ấy; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần, biến mãn một ngàn thế giới . Và vị ấy sống

SANH                                                 645

thấm nhuần, biến mãn các chúng sanh được sanh lên
thế giới ấy. Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại
mạng chung, ta sẽ được sanh cọng trú với ngàn Phạm
thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy... đưa đến tái sanh
tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Hai ngàn Phạm
thiên giới... ba ngàn Phạm thiên.. bốn ngàn Phạm
thiên... năm ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có
mỹ tướng, có nhiều lạc thọ. Này các Tỷ-kheo, năm
ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng,
có nhiều lạc thọ. Này các Tỷ-kheo, năm ngàn Phạm
thiên sống thấm nhuần, biến mãn năm ngàn thế giới.
Và vị ấy sống thấm nhuần biến mãn các chúng sanh
được sanh lên thế giới ấy. Ví như này các Tỷ-kheo,
một người có mắt cầm năm trái amanda (a-ma-lặc)
trong tay và nhìn các trái ấy. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, năm ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần, biến
mãn năm ngàn thế giới. Và vị ấy sống thấm nhuần
biến mãn các chúng sanh được sanh lên các thế giới
ấy". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng
chung, ta sẽ được sanh cọng trú với năm ngàn Phạm
thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy.... đưa đến tái sanh
tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...

SANH                                               646

giới... văn... thí... đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Mười ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ". Này các Tỷ-kheo, mười ngàn Phạm thiên giới thấm nhuần biến mãn mười ngàn thế giới. Vị ấy sống thấm nhuần biến mãn các chúng sanh được sanh lên các thế giới ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, một hòn lưu ly bảo châu, đẹp đẽ trong suốt, có tám mặt, khéo dũa, khéo mài, đặt trên một tấm màn màu lạt, sẽ chiếu sáng, sáng chói; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, mười ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần, biến mãn mười ngàn thế giới ấy. Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với mười ngàn Phạm thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy... đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín... đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Trăm ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ". Này các Tỷ-kheo, trăm ngàn Phạm thiên, sống thấm nhuần, biến mãn trăm ngàn thế giới... Vị ấy cũng thấm nhuần, biến mãn các chúng sanh được sanh lên các thế giới ấy. Ví như một đồ trang sức làm bằng vàng ròng (jambonada), được khéo tôi luyện trong lò của một thợ vàng thiện xảo, nếu được đặt trên một tấm màn màu lạt sẽ chiếu sáng, rực sáng, chói sáng; cũng vậy này các Tỷ-kheo, trăm ngàn Phạm thiên an trú thấm nhuần biến mãn trăm ngàn

SANH                                                647

thế giới... Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại
mạng chung, ta được sanh cọng trú với trăm ngàn
Phạm thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy... đưa đến tái
sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Quang thiên...
Thiểu Quang thiên, Vô Lượng Quang thiên... Quang
Âm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều
lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta.. ".... đưa đến tái
sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Tịnh thiên....
Thiểu Tịnh thiên... Vô lượng Tịnh thiên... Biến Tịnh
thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc
thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta.. ". , đưa đến tái sanh
tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Quảng Quả thiên...
Vô Phiền thiên... Vô Nhiệt thiên... Thiện Kiến thiên..
A-ca-ni-sa thiên có thọ mạng lâu dài có mỹ tướng,
có nhiều lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi
thân hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với chư
A-ca-ni-sa-thiên". Vị ấy chuyên định tâm ấy.... đưa
đến tái sanh tại chỗ ấy.

SANH                                                 648

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Thiên đã đạt
được Hư không vô biên xứ, có thọ mạng lâu dài, cửu
trú, có nhiều lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta..
".... , đưa đến tái sanh chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín... đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Thiên đã đạt được Thức vô biên xứ... đã được Vô sở hữu xứ.. đã đạt được Phi tưởng phi phi tưởng xứ có thọ mạng lâu dài, cửu trú, có nhiều lạc thọ" Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta.. "... , đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín,
đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ.
Vị ấy nghĩ: "Mong rằng, với sự đoạn trừ các lậu
hoặc, với thắng trí, ta chứng ngộ, chứng đạt và an trú
ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô
lậu!" Vị ấy với sự đoạn trừ các lậu hoặc, với thắng
trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện
tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này các Tỷ-
kheo, Tỷ-kheo này không sinh ra một nơi nào,
không sinh ra một chỗ nào.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

SANH                                                649

SANH   650

66     Kinh Căn Nhà Bằng Gạch – Tương II, 267

Căn Nhà Bằng Gạch – Tương II, 267

1) Một thời Thế Tôn trú ở Natika, tại căn nhà bằng gạch.

2) Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ- kheo "

- " Thưa vâng bạch Thế Tôn ". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn.

3) Thế Tôn nói như sau:

- Này các Tỷ-kheo, do duyên giới, tưởng sanh khởi, kiến sanh khởi, tầm sanh khởi.

4) Khi nghe nói vậy, Tôn giả Saddha Kaccàyana bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, kiến này giữa những vị không
Chánh Đẳng Chánh Giác, có vị Chánh Đẳng Chánh
Giác. Bạch Thế Tôn, kiến này do duyên gì được hiển
lộ?

SANH                                            651

5) - Lớn thay, này Kaccàyana, là giới này, tức là vô minh giới.

6) Này Kaccàyana, do duyên liệt (hìna) giới, liệt tưởng, liệt kiến, liệt tầm, liệt tư (cetanà), liệt hy vọng (patthanà), liệt ước nguyện, liệt nhân, (puggalà), liệt ngữ sanh khởi. Liệt là điều vị ấy nói, vị ấy thuyết, vị ấy trình bày, vị ấy đề xướng, vị ấy hiển thị, vị ấy phân biệt, vị ấy tuyên thị. Ta nói rằng liệt là sự thọ sanh (uppatti) của vị ấy.

7) Này Kaccàyana, do duyên trung giới, trung
tưởng, trung kiến, trung tầm, trung tư, trung hy vọng,
trung ước nguyện, trung nhân, trung ngữ sanh khởi.
Trung là điều vị ấy nói, vị ấy thuyết, vị ấy trình
bày, vị ấy đề xướng, vị ấy hiển thị, vị ấy phân biệt,
vị ấy tuyên thị. Ta nói rằng trung là sự thọ sanh của
vị ấy.

8) Này Kaccàyana, do duyên thắng giới, thắng
tưởng, thắng kiến, thắng tầm, thắng tư, thắng hy
vọng, thắng ước nguyện, thắng nhân, thắng ngữ sanh
khởi. Thắng là điều vị ấy nói, vị ấy thuyết, vị ấy
trình bày, vị ấy đề xướng, vị ấy hiển thị, vị ấy phân
biệt, vị ấy tuyên thị. Ta nói rằng thắng là sự thọ sanh
của vị ấy.

SANH                                                    652

SANH   653

67     Kinh Indaka – Tương I, 453

Indaka – Tương I, 453

1) Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), núi Indakùta, tại trú xứ của Dạ-xoa Indaka.

2) Rồi Dạ-xoa Indaka đi đến Thế Tôn, sau khi đến nói lên những bài kệ với Thế Tôn:

Chư Phật, Ngài dạy rằng,
Sắc không phải sinh mạng,
Vậy sao sinh mạng này,
Lại có trong thân này?
Từ đâu xương thịt đến,
Trong thân thể hiện tại?
Làm sao sinh mạng này,
Gá dính trong thai tạng?
(Thế Tôn):
3) Trước tiên, Kalala,
Rồi từ Kalala,
Abbuda có mặt.
Rồi từ Abbuda,
Pesì (thịt mềm) được sanh ra.
Pesì sinh Ghana (thịt cứng),
Rồi đến Pasàkha (chi tiết),

SANH                                            654

Tóc, lông và các móng,
Tiếp tục được sanh ra.
Những gì người mẹ ăn,
Đồ ăn, đồ uống nào,
Con người trong bụng mẹ,
Ở đấy, lấy nuôi dưỡng.

SANH                          655

68      Kinh SANH THÚ KHÔNG NÊN ĐI – Tăng I, 582

SANH THÚ KHÔNG NÊN ĐI – Tăng I, 582

 Này các Tỷ-kheo, có bốn sanh thú này không nên đi mà đi. Thế nào là bốn?

- Đi đến sanh thú vì dục,
- Đi đến sanh thú vì sân,
- Đi đến sanh thú vì si,
- Đi đến sanh thú vì sợ hãi.

Có bốn sanh thú không nên đi mà đi này.

Dắt dẫn bởi dục sân
Bới sợ hãi si mê
Ai không vượt chánh pháp
Thời danh xưng người ấy
Bị tổn hại hư hại
Như trăng trong thời tối.

SANH THÚ NÊN ĐI – Tăng I, 582

 Này các Tỷ-kheo, có bốn sanh thú này nên đi. Thế nào là bốn?

SANH                                            656

- Không vì dục đi đến sanh thú,
- Không vì sân đi đến sanh thú,
- Không vì si đi đến sanh thú,
- Không vì sợ hãi đi đến sanh thú.

Này các Tỷ-kheo, có bốn sanh thú nên đi này.

Dắt dẫn bởi dục sân
Bởi sợ hãi si mê
Ai không vượt Chánh pháp
Thời danh xưng người ấy
Được đầy đủ vuông tròn
Như trăng trong thời sáng

KHÔNG NÊN ĐI – NÊN ĐI – Tăng I, 583

(Kinh này là kinh 17 và kinh 18 hợp lại)

NGƯỜI ĐẦU BẾP – Tăng I, 583

 Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, người đầu bếp như vậy tương xứng bị quăng vào địa ngục. Thế nào là bốn?

- Đi đến sanh thú vì dục,
- Đi đến sanh thú vì sân,
- Đi đến sanh thú vì si,
- Đi đến sanh thú vì sợ hãi.

SANH                                           657

Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, người đầu bếp như vậy tương xứng bị quăng vào địa ngục.

 Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, người đầu bếp như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là bốn?

- Không vì dục đi đến sanh thú,
- Không vì sân đi đến sanh thú,
- Không vì si đi đến sanh thú,
- Không vì sợ hãi đi đến sanh thú.

Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, người đầu bếp như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

Những ai đối với dục
Hạng người không chế ngự
Là hạng người phi pháp
Tôn trọng điều phi pháp
Họ đi bị dắt dẫn
Bởi dục sân, sợ hãi
Làm uế nhiễm hội chúng
Họ được gọi như vậy
Như vậy họ được gọi
Bởi Sa-môn hiểu biết
- Do vậy bậc Chân nhân
Các bậc đáng tán thán
Họ trú vào Chánh pháp

SANH                                            658

Họ không làm điều ác
Họ đi, không bị dẫn
Bởi dục, sân, sợ hãi
Tinh hoa của hội chúng
Họ được gọi như vậy
Như vậy họ được gọi
Bởi Sa-môn hiểu biết.

SANH                        659

69     Kinh TÀ KIẾN – Tăng I, 66

TÀ KIẾN – Tăng I, 66

1. - Ta không thấy một pháp nào khác, do pháp ấy,
các pháp bất thiện chưa sanh được sanh khởi, và các
pháp bất thiện đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng đại,
như tà kiến. Này các Tỷ-kheo, với người có tà kiến,
thời các pháp bất thiện chưa sanh được sanh khởi, và
các pháp bất thiện đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng
đại.

2. Ta không thấy một pháp nào khác, do pháp ấy, các
pháp thiện chưa sanh được sanh khởi, và các pháp
thiện đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng đại, như
chánh kiến. Này các Tỷ-kheo, với người có chánh
kiến, thời các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi,
và các pháp thiện đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng
đại.

3. Ta không thấy một pháp nào khác, do pháp ấy, các
pháp thiện chưa sanh không sanh khởi, và các pháp
thiện đã sanh bị đoạn diệt, như tà kiến. Này các Tỷ-
kheo, với người có tà kiến, thời các pháp thiện chưa
sanh không sanh khởi, và các pháp thiện đã sanh bị
đoạn diệt.

SANH                                               660

4. Ta không thấy một pháp nào khác, do pháp ấy, các
pháp bất thiện chưa sanh không sanh khởi, và các
pháp bất thiện đã sanh bị đoạn diệt, như chánh kiến.
Này các Tỷ-kheo, với người có chánh kiến, thời các
pháp bất thiện chưa sanh không sanh khởi, và các
pháp bất thiện đã sanh bị đoạn diệt.

5. Ta không thấy một pháp nào khác, do pháp ấy, tà
kiến chưa sanh được sanh khởi, hay tà kiến đã sanh
đi đến tăng trưởng, như không như lý tác ý. Này các
Tỷ-kheo, do không như lý tác ý, nên tà kiến chưa
sanh được sanh khởi, hay tà kiến đã sanh được tăng
trưởng.

6. Ta không thấy một pháp nào khác, do pháp ấy,
chánh kiến chưa sanh được sanh khởi, hay chánh
kiến đã sanh được tăng trưởng, như như lý tác ý. Này
các Tỷ-kheo, do như lý tác ý, nên chánh kiến chưa
sanh được sanh khởi, hay chánh kiến đã sanh được
tăng trưởng.

7. Ta không thấy một pháp nào khác, do pháp ấy, các
chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh
vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục, như tà kiến. Này
các Tỷ-kheo, Các chúng sanh có đầy đủ tà kiến, sau
khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục.

SANH                                                661

8. Ta không thấy một pháp nào khác, do pháp ấy, các
chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
vào cõi lành, cõi Trời, cõi đời này, như chánh kiến.
Này các Tỷ-kheo, các chúng sanh có đầy đủ chánh
kiến, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên
cõi lành, cõi Trời, cõi đời này.

9. Đối với người có tà kiến, phàm mọi thân hành
hoàn toàn được thực hiện, được chấp nhận theo tà
kiến, phàm mọi khẩu hành... phàm mọi ý hành hoàn
toàn được thực hiện, được chấp nhận theo tà kiến,
phàm có tư tâm sở nào, phàm có quyết định nào,
phàm có ước nguyện nào, và phàm có các hành nào,
tất cả pháp ấy đưa đến không khả lạc, không khả hỷ,
không khả ý, đưa đến bất hạnh, đau khổ. Vì cớ sao?
Vì tánh ác của kiến.

Ví như, hột giống cây nimba, hay hột giống cây Kosàtaki (một loại cây leo), hay hột giống cây mướp đắng, được gieo vào đất ướt. Phàm vị gì nó lấy lên từ đất, phàm vị gì nó lấy lên từ nước, tất cả vị ấy đều đưa đến tánh đắng, tánh cay, tánh không lạc của nó. Vì cớ sao? Vì tánh ác của hột giống. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với người có tà kiến, phàm mọi thân hành... Vì tánh ác của kiến, này các Tỷ-kheo.

10. Đối với người có chánh kiến, phàm mọi thân hành hoàn toàn được thực hiện, được chấp nhận theo

SANH                                                 662

chánh kiến, phàm mọi khẩu hành... phàm mọi ý hành
hoàn toàn được thực hiện, được chấp nhận theo
chánh kiến, phàm có tư tâm sở nào, phàm có quyết
định nào, phàm có ước nguyện nào, và phàm có các
hành nào, tất cả pháp ấy đưa đến khả lạc, khả hỷ, khả
ý, đưa đến hạnh phúc, an lạc. Vì cớ sao? Vì tánh hiền
thiện của kiến, này các Tỷ-kheo.

Ví như, này các Tỷ-kheo, hột giống cây mía, hay hột giống cây lúa, hay hột giống cây nho được gieo vào đất ướt. Phàm vị gì nó lấy lên từ đất, phàm vị gì nó lấy lên từ nước, tất cả vị ấy đều đưa đến tánh ngọt, thích ý, tánh ngon ngọt của nó. Vì cớ sao? Vì tánh hiền thiện của hột giống. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với người có chánh kiến, phàm mọi thân hành... Vì tánh hiền thiện của kiến, này các Tỷ-kheo.

SANH                                               663

70     Kinh Tương Ưng Càn Thát Bà – Tương III, 405

Tương Ưng Càn Thát Bà – Tương III, 405

I. Chủng Loại – Tương III, 405

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết cho các Ông về chư Thiên thuộc loại Gandhabba (Càn-thát-bà). Hãy lắng nghe.

4) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chư Thiên thuộc loại Gandhabba?

1. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương rễ
cây.
2. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương lõi
cây.
3. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương giác
cây.
4. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương vỏ
cây trong.
5. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương vỏ
cây ngoài.

SANH                                            664

6.  Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương lá
cây.
7. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương
bông.
8. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương trái
cây.
9. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương vị.
10. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương
hương.

5) Những loại này, này các Tỷ-kheo được gọi là chư Thiên thuộc loại Càn-thát-bà.

II. Thiện Hành – Tương III, 406

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

4) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, một
loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại
Gandhabba?

5) -- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại (chúng sanh) làm thiện hạnh về thân, làm thiện hạnh về lời nói, làm thiện hạnh về ý. Họ nghe nói như sau: "Chư

SANH                                              665

Thiên thuộc loại Gandhabba được thọ mạng lâu dài, nhan sắc thù thắng, hưởng thọ nhiều lạc".

6) Họ suy nghĩ như sau: "Ôi mong rằng, sau khi thân
hoại mạng chung, chúng ta được sanh cọng trú với
chư Thiên thuộc loại Gandhabba!" Sau khi thân hoại
mạng chung, họ được sanh cọng trú với chư Thiên
thuộc loại Gandhabba.

7) Do nhân này, do duyên này, này các Tỷ-kheo, ở
đây, có loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng
chung, được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại
Gandhabba.

III. Kẻ Bố Thí (1) – Tương III, 407

1-4) Nhân duyên ở Sàvatthi...

Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây có loại chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với chư Thiên trú hương rễ cây?

5) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, có loại chúng sanh làm thiện hạnh về thân, làm thiện hạnh về lời nói, làm thiện hạnh về ý. Họ được nghe như sau: "Chư Thiên

SANH                                             666

thuộc loại Gandhabba trú hương rễ cây. Họ được thọ mạng lâu dài, nhan sắc thù thắng, hưởng thọ nhiều lạc".

6) Họ suy nghĩ như sau: "Ôi mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta được sanh cọng trú với chư Thiên trú hương rễ cây! "

Họ bố thí hương rễ cây. Sau khi thân hoại mạng chung, họ được sanh cọng trú với chư Thiên trú hương rễ cây.

7) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây, một loại (chúng sanh) được sanh cọng trú với chư Thiên trú hương rễ cây.

IV-XII. Kẻ Bố Thí (2-10) – Tương III, 408

(Như kinh trên, chỉ thế vào "kẻ bố thí hương lõi cây" ... cho đến "kẻ bố thí hương hương").

XIII. Ủng Hộ Bố Thí (1) – Tương III, 408

(Như kinh trên, chỉ thế vào "họ bố thí đồ ăn, đồ uống,
vải mặc, cỗ xe, vòng hoa, hương, hương liệu xoa bóp,
ngọa cụ, nhà cửa, đèn dầu, để sanh cộng trú với chư
Thiên sống trên hương từ gốc rễ").

SANH                                                667

XIV - XXIII. Ủng Hộ Bằng Bố Thí (2-10) – Tương III, 408

(Như kinh trên, chỉ thế vào "chư Thiên trú trên các loại hương khác"... cho đến "chư Thiên sống trên hương từ hương").

SANH                                             668

71     Kinh Tương Ưng Loài Rồng – Tương III, 391

Tương Ưng Loài Rồng – Tương III, 319

I. Chủng Loại – Tương III, 391

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo có bốn loại Nàga (rồng, rắn) về sanh chủng. Thế nào là bốn?

- Loại Nàga từ trứng sanh,
- Loại Nàga từ thai sanh,
- Loại Nàga từ ẩm ướt sanh,
- Loại Nàga hóa sanh.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn loại Nàga theo sanh chủng.

II. Diệu Thắng – Tương III, 391

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

4) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn loại Nàga về sanh chủng. Thế nào là bốn? Loại Nàga từ trứng sanh, loại

SANH                                              669

Nàga từ thai sanh, loại Nàga từ ẩm ướt sanh, loại Nàga hóa sanh.

5) Tại đây, này các Tỷ-kheo, loại Nàga từ thai sanh, loại từ ẩm ướt sanh, và loại hóa sanh thù thắng hơn loại Nàga từ trứng sanh.

6) Tại đây, này các Tỷ-kheo, loại Nàga từ ẩm ướt sanh và loại hóa sanh thù thắng hơn loại Nàga từ trứng sanh và từ thai sanh.

7) Tại đây, này các Tỷ-kheo, loại Nàga hóa sanh thù thắng hơn loại Nàga từ trứng sanh, loại từ thai sanh và loại từ ẩm ướt sanh.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn loại Nàga theo sanh chủng.

III. Uposatha (Bố-tát) – Tương III, 392

1) Một thời Thế Tôn ở Sàvatthi, Jetavana, tại vườn ông Anàthapindika.

2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

SANH                                              670

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây một số Nàga từ trứng sanh, sống giữ hạnh Uposatha và từ bỏ thân của chúng?

4) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, một số Nàga từ trứng sanh suy nghĩ như sau: "Trước đây chúng ta đã làm hai hạnh về thân, hai hạnh về lời nói, hai hạnh về ý. Do chúng ta làm hai hạnh về thân, hai hạnh về lời nói, hai hạnh về ý ấy, sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta sanh cọng trú với các Nàga do trứng sanh.

5) Nếu nay chúng ta làm thiện hạnh về thân, thiện
hạnh về lời nói, thiện hạnh về ý, như vậy khi thân
hoại mạng chung, chúng ta có thể sanh thiện thú,
thiên giới, thế giới này.

6) Vậy nay chúng ta hãy làm thiện hạnh về thân, thiện hạnh về lời nói, thiện hạnh về ý ".

7) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây một số Nàga do trứng sanh, sống giữ hạnh Uposatha và từ bỏ thân của chúng.

IV. Uposatha – Tương III, 393

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

Rồi một Tỷ-kheo...

SANH                                              671

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, một số Nàga từ thai sanh sống giữ hạnh Uposatha và từ bỏ thân của chúng?

4-6) (Như kinh trước)

7) -- Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây, một số Nàga từ thai sanh sống giữ hạnh Uposatha và từ bỏ thân của chúng.

V. Uposatha – Tương III, 394

(Như kinh trước chỉ thế vào: Loại Nàga từ ẩm ướt sanh ).

VI. Uposatha – Tương III, 394

(Như kinh trước, chỉ thế vào: Loại Nàga hóa sanh ).

VII. Nghe – Tương III, 394

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh?

SANH                                              672

4) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, một loại (chúng sanh) làm
hai hạnh về thân, làm hai hạnh về lời nói, làm hai
hạnh về ý. Chúng nghe nói như sau: "Loại Nàga từ
trứng sanh được thọ mạng lâu dài, nhan sắc thù
thắng, hưởng thọ nhiều lạc".

5) Chúng suy nghĩ như sau: "Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta có thể sanh cọng trú với loại Nàga từ trứng sanh!"

6) Sau khi thân hoại mạng chung, chúng được sanh cọng trú với loại Nàga từ trứng sanh.

7) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây, một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh.

VIII. Nghe – Tương III, 395

(Như kinh trước, chỉ thế vào: Loại Nàga từ thai sanh ).

IX. Nghe – Tương III, 395

(Như kinh trước, chỉ thế vào: Loại Nàga từ ẩm ướt sanh ).

X. Nghe – Tương III, 395

SANH                                              673

(Như kinh trước, chỉ thế vào: Loại Nàga hóa sanh ).

XI. Ủng Hộ Bố Thí – Tương III, 396

1-3)... Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, một số (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh?

4) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, có loại (chúng sanh) làm
hai hạnh về thân, làm hai hạnh về lời nói, làm hai
hạnh về ý. Chúng nghe nói như sau: "Các Nàga từ
trứng sanh, thọ mạng lâu dài, nhan sắc thù thắng,
thọ hưởng nhiều lạc".

5) Chúng suy nghĩ như sau: "Ôi, mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh!"

6) Chúng bố thí đồ ăn. Sau khi thân hoại mạng chung, chúng được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh.

Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây, một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh.

SANH                                              674

Chúng bố thí đồ uống... Chúng bố thí vải mặc...
Chúng bố thí xe cộ... Chúng bố thí vòng hoa... Chúng
bố thí hương... Chúng bố thí hương liệu xoa bóp...
Chúng bố thí ngọa cụ... Chúng bố thí nhà cửa...
Chúng bố thí đèn dầu. Sau khi thân hoại mạng chung,
chúng được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng
sanh.

7) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây, một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh.

XII-XIV. Ủng Hộ Bố Thí (S.iii,245) – Tương III, 397

(Như kinh trên, câu hỏi được đặt ra với ba loại Nàga còn lại và câu trả lời nói lên theo mỗi trường hợp).

SANH                                              675

72      Kinh Tương Ưng Thần Mây – Tương III, 409

Tương Ưng Thần Mây – Tương III, 409

Chủng Loại – Tương III, 409

1-2) Trú ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết cho các Ông về chư Thiên thuộc loại thần mây. Hãy lắng nghe.

4) -- Này các Tỷ-kheo, thế nào là chư Thiên thuộc loại thần mây?

- Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, thuộc loại mây
lạnh.
- Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, thuộc loại mây
nóng.
- Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, thuộc loại mây
sấm.
- Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, thuộc loại mây
gió.
- Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, thuộc loại mây
mưa.

SANH                                              676

5) Như vậy, này các Tỷ-kheo, họ được gọi là chư Thiên thuộc loại thần mây.

Thiện Hành – Tương III, 410

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, có
loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại thần
mây?

4) -- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại (chúng sanh)
làm thiện hạnh về thân, làm thiện hạnh về lời nói,
làm thiện hạnh về ý. Họ được nghe như sau: " Chư
Thiên thuộc loại thần mây được thọ mạng lâu dài,
nhan sắc thù thắng, hưởng thọ nhiều lạc".

5) Họ suy nghĩ như sau: "Ôi mong rằng, sau khi thân
hoại mạng chung, chúng ta được sanh cọng trú với
chư Thiên thuộc loại thần mây!" Sau khi thân hoại
mạng chung, loại (chúng sanh) ấy được sanh cọng
trú với chư Thiên thuộc loại thần mây.

SANH                                             677

6) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây,
có loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại thần
mây.

Ủng Hộ Bố Thí – Tương III, 411

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

Ngồi xuống một bên, vị Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, có
loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại thần
mây lạnh?

4) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, có loại (chúng sanh) làm
thiện hạnh về thân, làm thiện hạnh về lời nói, làm
thiện hạnh về ý. Họ được nghe như sau: "Chư Thiên
thuộc loại thần mây lạnh được thọ mạng lâu dài,
nhan sắc thù thắng, hưởng thọ nhiều lạc".

5) Họ suy nghĩ như sau: "Ôi mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại thần mây lạnh!"

SANH                                             678

Họ bố thí đồ ăn... Họ bố thí đèn dầu. Sau khi thân hoại mạng chung, họ được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại thần mây lạnh.

6) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây,
một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú chư Thiên thuộc loại thần mây
lạnh.

Ủng Hộ Bố Thí (2-5) – Tương III, 412

(Như kinh trên, chỉ khác là "chư Thiên thuộc loại thần mây khác như thần mây nóng" ... "thần mây mưa").

Lạnh – Tương III, 412

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, có khi trời lạnh?

4) -- Này Tỷ-kheo, có chư Thiên được gọi là thần mây lạnh. Khi chư Thiên ấy suy nghĩ: "Chúng ta hãy

SANH                                               679

sống, hoan hỉ với tự thân". Tùy theo tâm nguyện của họ, trời lạnh.

5) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, có khi trời lạnh.

Trời Nóng (S.iii,256) – Tương III, 412

(Như kinh trên, chỉ khác .... "ở đây là trời nóng và thuộc chư Thiên thuộc loại mây nóng").

Trời Sấm – Tương III, 412

(Như kinh trên, chỉ khác ... "ở đây là trời sấm và thuộc chư Thiên loại mây sấm").

Trời Gió – Tương III, 413

(Như kinh trên, chỉ khác ... "ở đây trời gió và thuộc chư Thiên loại mây gió").

Trời Mưa – Tương III, 413

(Như kinh trên, chỉ khác ... "ở đây trời mưa và thuộc chư Thiên loại mây mưa"

SANH                                               680

73     Làm sao để giải thoát khỏi sanh - Kinh Một Nửa – Tương V, 10

Một Nửa – Tương V, 10      (Upaddham)

1) Một thời, Thế Tôn trú giữa các dân chúng Sakka, tại thị trấn của dân chúng Sakka tên là Sakkara.

2) Rồi Tôn giả Ananda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:

-- Một nửa Phạm hạnh này, bạch Thế Tôn, là thiện
bạn hữu (kalyàsamittatà), thiện bạn đãng
(kalyànasahàyatà), thiện thân tình (kalyàsam-
pavankatà).

3) -- Chớ có nói vậy, này Ananda! Chớ có nói vậy,
này Ananda! Toàn bộ Phạm hạnh này, này
Ananda, là thiện bạn hữu, thiện bạn đãng, thiện
thân tình. Với Tỷ-kheo thiện bạn hữu, thiện bạn
đãng, thiện thân tình, này Ananda, thời được chờ đợi
Thánh đạo Tám ngành được tu tập, Thánh đạo Tám
ngành được làm cho viên mãn.

SANH                                              681

4) Và này Ananda, thế nào là Tỷ-kheo thiện bạn hữu, thiện bạn đãng, thiện thân tình, tu tập và làm cho viên mãn Thánh đạo Tám ngành?

Ở đây, này Ananda, Tỷ-kheo tu tập chánh tri kiến liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ. Tỷ-kheo tu tập chánh tư duy... tu tập chánh ngữ... tu tập chánh nghiệp... tu tập chánh mạng... tu tập chánh tinh tấn... tu tập chánh niệm... tu tập chánh định liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ. Như vậy, này Ananda, là Tỷ-kheo thiện bạn hữu, thiện bạn đãng, thiện thân tình, tu tập Thánh đạo Tám ngành, làm cho sung mãn Thánh đạo Tám ngành.

5) Này Ananda, chính với pháp môn này, các Ông cần phải hiểu thế nào toàn bộ Phạm hạnh này là thiện bạn hữu, thiện bạn đãng, thiện thân tình. Do Ta lấy thiện làm bạn hữu, này Ananda, nên các chúng sanh bị sanh được giải thoát khỏi sanh; các chúng sanh bị già được giải thoát khỏi già; các chúng sanh bị chết được giải thoát khỏi chết; các chúng sanh bị sầu, bi, khổ, ưu, não được giải thoát khỏi sầu, bi, khổ, ưu, não. Chính với pháp môn này, này Ananda, các Ông cần phải hiểu thế nào toàn bộ Phạm hạnh này là thiện bạn hữu, thiện bạn đãng, thiện thân tình.

SANH                                                  682

SANH   683

74     Nghiệp - 40 nghiệp - Kinh MƯỜI PHÁP – Tăng IV, 634

MƯỜI PHÁP – Tăng IV, 634

1. Thành tựu mười pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục

2. Thế nào là mười?

1.  Sát sanh.
2. Lấy của không cho.
3. Tà hạnh trong các dục.
4. Nói láo.
5. Nói hai lưỡi.
6. Nói lời thô ác.
7. Nói lời phù phiếm.
8. Tham ái.
9. Sân tâm.
10. Tà kiến.

Thành tựu mười pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu mười pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

4. Thế nào là mười?

SANH                                           684

1.  Từ bỏ sát sanh.
2. Từ bỏ lấy của không cho.
3. Từ bỏ tà hạnh trong các dục.
4. Từ bỏ nói láo.
5. Từ bỏ nói hai lưỡi.
6. Từ bỏ nói lời thô ác.
7. Từ bỏ nói lời phù phiếm.
8. Không tham.
9. Không sân.
10. Tâm chánh kiến.

Thành tựu mười pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

HAI MƯƠI PHÁP – Tăng IV,635

1. Thành tựu hai mươi pháp, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là hai mươi?

- Tự mình sát sanh, khuyến khích người khác
sát sanh;
- Tự mình lấy của không cho, khuyến khích
người khác lấy của không cho;

SANH                                           685

- Tự mình tà hạnh trong các dục; khuyến khích
người khác tà hạnh trong các dục;
- Tự mình nói láo và khuyến khích người khác
nói láo;
- Tự mình nói hai lưỡi và khuyến khích người
khác nói hai lưỡi;
- Tự mình nói lời thô ác và khuyến khích người
khác nói lời thô ác;
- Tự mình nói lời phù phiếm và khuyến khích
người khác nói lời phù phiếm;
- Tự mình tham và khuyến khích người khác
tham;
- Tự mình có sân tâm và khuyến khích người
khác có sân tâm;
- Tự mình có tà kiến và khuyến khích người khác
có tà kiến.

Thành tựu hai mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu hai mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

4. Thế nào là hai mươi?

- Tự mình từ bỏ sát sanh và khuyến khích người khác từ bỏ sát sanh;

SANH                                           686

- Tự mình từ bỏ lấy của không cho, khuyến
khích người khác từ bỏ lấy của không cho;
- Tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục; khuyến
khích người khác từ bỏ tà hạnh trong các dục;
- Tự mình từ bỏ nói láo và khuyến khích người
khác từ bỏ nói láo;
- Tự mình từ bỏ nói hai lưỡi và khuyến khích
người khã từ bỏ nói hai lưỡi;
- Tự mình từ bỏ nói lời thô ác và khuyến khích
người khác từ bỏ nói lời thô ác;
- Tự mình từ bỏ nói lời phù phiếm và khuyến
khích người khác từ bỏ nói lời phù phiếm;
- Tự mình không tham và khuyến khích người
khác không tham;
- Tự mình không có sân tâm và khuyến khích
người khác không có sân tâm;
- Tự mình có chánh kiến và khuyến khích người
khác có chánh kiến.

Thành tựu hai mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

BA MƯƠI PHÁP – Tăng IV,636

SANH                                           687

1. Thành tựu ba mươi pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là ba mươi?

1.  Tự mình sát sanh.
2. Khuyến khích người khác sát sanh.
3. Và tùy thuận sát sanh.
4. Tự mình lấy của không cho.
5. Khuyến khích người khác lấy của không cho.
6. Và tùy thuận lấy của không cho.
7. Tự mình tà hạnh trong các dục.
8. Khuyến khích người khác tà hạnh trong các
dục.
9. Và tùy thuận tà hạnh trong các dục.
10. Tự mình nói láo.
11. Khuyến khích người khác nói láo.
12. Và tùy thuận nói láo.
13. Tự mình nói hai lưỡi.
14. Khuyến khích người khác nói hai lưỡi.
15. Và tùy thuận nói hai lưỡi.
16. Tự mình nói lời thô ác.
17. Khuyến khích người khác nói lời thô ác.
18. Và tùy thuận nói lời thô ác.
19. Tự mình nói lời phù phiếm.
20. Khuyến khích người khác nói lời phù phiếm.
21. Và tùy thuận nói lời phù phiếm.

SANH                                          688

22. Tự mình có tham.
23. Khuyến khích người khác có tham.
24. Và tùy thuận có tham.
25. Tự mình có sân tâm.
26. Khuyến khích người khác có sân tâm.
27. Và tùy thuận sân tâm.
28. Tự mình có tà kiến.
29. Khuyến khích người khác có tà kiến.
30. Và tùy thuận tà kiến.

Thành tựu với ba mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu với ba mươi pháp này, này các Tỷ- kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

4. Thế nào là ba mươi?

1. Tự mình từ bỏ sát sanh.
2. Khuyến khích người khác từ bỏ sát sanh.
3. Và không tùy thuận sát sanh.
4. Tự mình từ bỏ lấy của không cho.
5. Khuyến khích người khác từ bỏ lấy của không
cho.
6. Và không tùy thuận lấy của không cho.
7. Tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục.
8. Khuyến khích người khác từ bỏ tà hạnh trong
các dục.

SANH                                            689

9.  Và không tùy thuận tà hạnh trong các dục.
10. Tự mình từ bỏ nói láo.
11. Khuyến khích người khác từ bỏ nói láo.
12. Và không tùy thuận nói láo.
13. Tự mình từ bỏ nói hai lưỡi.
14. Khuyến khích người khác từ bỏ nói hai lưỡi.
15. Và không tùy thuận nói hai lưỡi.
16. Tự mình từ bỏ nói lời thô ác.
17. Khuyến khích người khác từ bỏ nói lời thô ác.
18. Và không tùy thuận nói lời thô ác.
19. Tự mình từ bỏ nói lời phù phiếm.
20. Khuyến khích người khác từ bỏ nói lời phù
phiếm.
21. Và không tùy thuận nói lời phù phiếm.
22. Tự mình từ bỏ tham.
23. Khuyến khích người khác từ bỏ tham.
24. Và không tùy thuận tham.
25. Tự mình từ bỏ sân tâm.
26. Khuyến khích người khác từ bỏ sân tâm.
27. Và không tùy thuận sân tâm.
28. Tự mình có chánh kiến.
29. Khuyến khích người khác có chánh kiến.
30. Và tùy thuận chánh kiến.

Thành tựu với ba mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

SANH                                             690

BỐN MƯƠI PHÁP – Tăng IV,639

1. Thành tựu với bốn mươi pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là bốn mươi?

1.  Tự mình sát sanh.
2. Khuyến khích người khác sát sanh.
3. Tùy thuận sát sanh.
4. Và tán thán sát sanh.
5. Tự mình lấy của không cho.
6. Khuyến khích người khác lấy của không cho.
7. Tùy thuận lấy của không cho.
8. Và tán thán lấy của không cho.
9. Tự mình tà hạnh trong các dục.
10. Khuyến khích người khác tà hạnh trong các
dục.
11. Tùy thuận tà hạnh trong các dục.
12. Và tán thán tà hạnh trong các dục.
13. Tự mình nói láo.
14. Khuyến khích người khác nói láo.
15. Tùy thuận nói láo.
16. Và tán thán nói láo.
17. Tự mình nói hai lưỡi.
18. Khuyến khích người khác nói hai lưỡi.

SANH                                          691

19. Tùy thuận nói hai lưỡi.
20. Và tán thán nói hai lưỡi.
21. Tự mình nói lời thô ác.
22. Khuyến khích người khác nói lời thô ác.
23. Tùy thuận nói lời thô ác.
24. Và tán thán nói lời thô ác.
25. Tự mình nói lời phù phiếm.
26. Khuyến khích người khác nói lời phù phiếm.
27. Tùy thuận nói lời phù phiếm.
28. Và tán thán nói lời phù phiếm.
29. Tự mình có tham.
30. Khuyến khích người khác có tham.
31. Tùy thuận có tham.
32. Và tán thán có tham.
33. Tự mình có sân tâm.
34. Khuyến khích người khác có sân tâm.
35. Tùy thuận sân tâm.
36. Và tán thán sân tâm.
37. Tự mình có tà kiến.
38. Khuyến khích người khác có tà kiến.
39. Tùy thuận có tà kiến.
40. Và tán thán có tà kiến.

Thành tựu bốn mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

SANH                                            692

3. Thành tựu với bốn mươi pháp, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

4. Thế nào là bốn mươi?

1.  Không tự mình từ bỏ sát sanh.
2. Không khuyến khích người khác sát sanh.
3. Không tùy thuận sát sanh.
4. Và không tán thán sát sanh.
5. Tự mình từ bỏ lấy của không cho.
6. Không khuyến khích người khác lấy của không
cho.
7. Không tùy thuận lấy của không cho.
8. Và không tán thán lấy của không cho.
9. Tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục.
10. Không khuyến khích người khác tà hạnh trong
các dục.
11. Không tùy thuận tà hạnh trong các dục.
12. Và không tán thán tà hạnh trong các dục.
13. Tự mình từ bỏ nói láo.
14. Không khuyến khích người khác nói láo.
15. Không tùy thuận nói láo.
16. Và không tán thán nói láo.
17. Tự mình từ bỏ nói hai lưỡi.
18. Không khuyến khích người khác nói hai lưỡi.
19. Không tùy thuận nói hai lưỡi.
20. Và không tán thán nói hai lưỡi.

SANH                                           693

21. Tự mình từ bỏ nói lời thô ác.
22. Không khuyến khích người khác nói lời thô ác.
23. Không tùy thuận nói lời thô ác.
24. Và không tán thán nói lời thô ác.
25. Tự mình từ bỏ nói lời phù phiếm.
26. Không khuyến khích người khác nói lời phù
phiếm.
27. Không tùy thuận nói lời phù phiếm.
28. Và không tán thán nói lời phù phiếm.
29. Tự mình từ bỏ tham.
30. Không khuyến khích người khác tham.
31. Không tùy thuận tham.
32. Và không tán thán tham.
33. Tự mình từ bỏ sân tâm.
34. Không khuyến khích người khác sân tâm.
35. Không tùy thuận sân tâm.
36. Và không tán thán sân tâm.
37. Tự mình có chánh kiến.
38. Khuyến khích người khác có chánh kiến.
39. Tùy thuận có chánh kiến.
40. Và tán thán có chánh kiến.

Thành tựu bốn mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

TỔN HẠI – Tăng IV,641

SANH                                             694

- Thành tựu với mười pháp, này các Tỷ-kheo, đem
theo mình một tự ngã bị tổn hại, bị hủy hoại... đem
theo mình một tự ngã không bị tổn hại... không bị
hủy hoại...

Thành tựu với hai mươi pháp, này các Tỷ-kheo...

Thành tựu với ba mươi pháp, này các Tỷ-kheo...

Thành tựu với bốn mươi pháp, này các Tỷ-kheo,
đem theo mình một tự ngã bị tổn hại, bị hủy hoại...
không đem theo mình một tự ngã bị tổn hại, bị hủy
hoại.

SAU KHI CHẾT 1 – Tăng IV,642

- Thành tựu với mười pháp, này các Tỷ-kheo, ở đây
có người sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào
cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục... ở đây có người sau
khi thân hoại mạng chung được sanh lên thiện thú,
Thiên giới, cõi đời này...

Với hai mươi pháp, này các Tỷ-kheo...

Với ba mươi pháp, này các Tỷ-kheo...

SANH                                                695

Với bốn mươi pháp, này các Tỷ-kheo, ở đây có
người sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào cõi
dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục... ở đây có người, sau
khi thân hoại mạng chung được sanh lên thiện thú,
Thiên giới, cõi đời này...

SAU KHI CHẾT 2 – Tăng IV,642

- Thành tựu với mười pháp, này các Tỷ-kheo, người ngu cần phải được biết... người hiền trí cần phải được biết...

Với hai mươi pháp, này các Tỷ-kheo...

Với ba mươi pháp, này các Tỷ-kheo...

Với bốn mươi pháp, này các Tỷ-kheo, người ngu cần phải được biết... người hiền trí cần phải được biết.

Thành tựu với mười pháp này, này các Tỷ-kheo, người hiền trí cần phải được biết...

SANH                                              696

75     Nghiệp - Có nghiệp không - Kinh MỀN BẰNG TÓC – Tăng I, 524

MỀN BẰNG TÓC – Tăng I, 524

1. - Ví như, này các Tỷ-kheo, trong tất cả loại vải
được dệt, mền được dệt bằng tóc được xem là hạ liệt
nhất. Mền được dệt bằng tóc, này các Tỷ-kheo, khi
trời lạnh thì lạnh, khi trời nóng thì nóng, xấu xí, có
mùi hôi, xúc chạm khó chịu. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, trong các chủ thuyết của các Sa-môn ngoại
đạo tuyên bố, chủ thuyết của Makkhali được xem là
hèn hạ nhất. Này các Tỷ-kheo, Makkhali, kẻ ngu si
có thuyết như sau, có kiến như sau: "Không có
nghiệp, không có kết quả của nghiệp, không có tinh
tấn".
2. Này các Tỷ-kheo, những ai là các vị A-la-hán
trong thời quá khứ, các vị Chánh Đẳng Giác, các
bậc Thế Tôn, các vị ấy đều chủ trương có nghiệp,
đều chủ trương có nghiệp quả, đều chủ trương có
tinh tấn. Nhưng này các Tỷ-kheo, chỉ có Makkhali,
kẻ ngu si nói phản lại tất cả: "Không có nghiệp,
không có nghiệp quả, không có tinh tấn".
3. Này các Tỷ-kheo, những ai là các vị A-la-hán
trong thời vị lai, các vị Chánh Đẳng Giác, các bậc

SANH                                                697

Thế Tôn, các vị ấy đều chủ trương có nghiệp, đều
chủ trương có nghiệp quả, đều chủ trương có tinh
tấn. Nhưng này các Tỷ-kheo, chỉ có Makkhali, kẻ
ngu si nói phản lại tất cả: "Không có nghiệp, không
nghiệp quả, không có tinh tấn".
4. Còn Ta, này các Tỷ-kheo, nay là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác cũng chủ trương có nghiệp, chủ
trương có nghiệp quả, chủ trương có tinh tấn.
Nhưng này các Tỷ-kheo, chỉ có Makkhali, kẻ ngu si
nói phản lại Ta: "Không có nghiệp, không có nghiệp
quả, không có tinh tấn".
5. Ví như, này các Tỷ-kheo, tại cửa sông, có người
đặt một cái sập bẫy cá đem đến bất hạnh, đau khổ,
tổn hại cho các loại cá. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo,
Makkhali, kẻ ngu si xuất hiện ở đời như cái bẫy sập
người, đem lại bất hạnh, đau khổ, tổn hại, nguy hại
cho nhiều loài hữu tình.

SANH                                             698

76     Nghiệp - Có phải đều do nghiệp quá khứ - Kinh SỞ Y XỨ – Tăng I, 310

SỞ Y XỨ – Tăng I, 310

1. Này các Tỷ-kheo, có ba y xứ này của ngoại đạo,
dầu có bị các bậc Hiền giả cật vấn, nạn vấn lý do,
thảo luận, vẫn kiên trì trong quan điểm truyền thống
về vô vi (không hành động).
Thế nào là ba?
- Này các Tỷ-kheo, có một số Sa-môn, Bà-la-môn
thuyết như sau, chấp kiến như sau: "Phàm có cảm
giác gì, con người này lãnh thọ lạc, khổ hay không
khổ, không lạc, tất cả đều do nhân nghiệp quá
khứ".
- Này các Tỷ-kheo, có một số Sa-môn, Bà-la-môn,
thuyết pháp như sau, chấp kiến như sau: "Phàm
có cảm giác gì, con người này lãnh thọ lạc, khổ
hay không khổ, không lạc, tất cả đều do nhân một
tạo hóa tạo ra".
- Này các Tỷ-kheo, có một số Sa-môn, Bà-la-môn,
thuyết pháp như sau, chấp kiến như sau: "Phàm
có cảm giác gì, con người này lãnh thọ lạc, khổ
hay không khổ, không lạc, tất cả đều do không
nhân, không duyên".

SANH                                              699

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với các vị Sa-môn,
Bà-la-môn, thuyết như sau, chấp kiến như sau:
“Phàm có cảm giác gì, con người này lãnh thọ lạc,
khổ hay không khổ, không lạc, tất cả đều do nhân
nghiệp quá khứ". Đối với các vị ấy, Ta đến và nói:
"Chư Tôn giả, có thật chăng, Chư Tôn giả có thuyết
như sau, chấp kiến như sau: "Phàm có cảm giác gì,
con người này lãnh thọ lạc, khổ hay không khổ,
không lạc, tất cả đều do nhân nghiệp quá khứ? "”.
Được Ta hỏi Như vậy, họ trả lời: "Thưa phải, có như
vậy".
Ta nói với họ như sau: "Như vậy, thời theo các Tôn
giả, do nhân nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người sát
sanh; do nhân nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người
lấy của không cho; do nhân nghiệp quá khứ, sẽ trở
thành người không Phạm hạnh; do nhân nghiệp quá
khứ, sẽ trở thành người nói láo; do nhân nghiệp quá
khứ, sẽ trở thành người nói hai lưỡi; do nhân nghiệp
quá khứ, sẽ trở thành người ác khẩu; do nhân nghiệp
quá khứ, sẽ trở thành người nói lời phù phiếm; do
nhân nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người tham lam;
do nhân nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người tâm sân;
do nhân nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người theo tà
kiến".
Nhưng này các Tỷ-kheo, với những ai trở lại dựa vào
nghiệp quá khứ là lý do kiên thực, với những người

SANH                                              700

ấy sẽ không có ước muốn, không có tinh tấn, không
có "Đây là việc phải làm", hay "Đây là việc không
nên làm". Như vậy, sự cần thiết cần phải làm hay
không cần phải làm không được tìm thấy là chân
thực, là đáng tin cậy, thời danh từ Sa-môn không thể
áp dụng đúng pháp cho các Ông được, vì các Ông
sống thất niệm và với các căn không hộ trì.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là sự chỉ trích đúng
pháp thứ nhất của Ta đối với các vị Sa-môn, Bà-la-
môn có thuyết như vậy, có chấp kiến như vậy.
3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với các vị Sa-môn,
Bà-la-môn, thuyết như sau, chấp kiến như sau:
"Phàm có cảm giác gì, con người này lãnh thọ lạc,
khổ hay không khổ, không lạc, tất cả đều do nhân
một tạo hóa tạo ra". Ta đến họ và nói: "Chư Tôn giả,
có thật chăng, Chư Tôn giả có thuyết như sau, có
chấp kiến như sau: “Phàm có cảm giác gì, con người
này lãnh thọ lạc, khổ hay không khổ, không lạc, tất
cả đều do nhân một tạo hóa tạo ra? ” ".
Được Ta hỏi vậy, họ trả lời: "Thưa phải, có như vậy".
Ta nói với họ như sau: "Như vậy, thời theo các Tôn
giả, do nhân một vị tạo hóa tạo ra, sẽ trở thành
người sát sanh … Do nhân một vị tạo hóa tạo ra, sẽ
trở thành người theo tà kiến".
Nhưng này các Tỷ-kheo, với những ai trở lại dựa vào
vị tạo hóa tạo ra là lý do kiên thực, với những người

SANH                                               701

ấy sẽ không có ước muốn, không có tinh tấn, không
có "Đây là việc phải làm", hay "Đây là việc không
nên làm". Như vậy, sự cần thiết cần phải làm hay
không cần phải làm, không được tìm thấy là chân
thực, là đáng tin cậy, thời danh từ Sa-môn không thể
áp dụng đúng pháp cho các Ông được, vì các Ông
sống thất niệm và với các căn không hộ trì.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là sự chỉ trích đúng
pháp thứ hai của Ta đối với các vị Sa-môn, Bà-la-
môn có thuyết như vậy, có chấp kiến như vậy.
4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với các vị Sa-môn,
Bà-la-môn, thuyết như sau, chấp kiến như sau:
"Phàm có cảm giác gì, con người này lãnh thọ lạc,
khổ hay không khổ, không lạc, tất cả đều do không
nhân không duyên". Ta đến họ và nói: "Chư Tôn giả,
có thật chăng, Chư Tôn giả có thuyết như sau, có
chấp kiến như sau: “ Phàm có cảm giác gì, con người
này lãnh thọ lạc, khổ hay không khổ, không lạc, tất
cả đều do không nhân, không duyên? ” ".
Được Ta hỏi như vậy, họ trả lời: "Thưa phải, có như
vậy".
Ta nói với họ như sau: "Như vậy, thời theo các Tôn
giả, do không nhân không duyên, sẽ trở thành
người sát sanh … Do không nhân không duyên, sẽ
trở thành người theo tà kiến".

SANH                                              702

Nhưng này các Tỷ-kheo, với những ai trở lại dựa vào
không nhân, không duyên là lý do kiên thực, với
những người ấy, sẽ không có ước muốn, không có
tinh tấn, không có "Đây là việc phải làm", hay "Đây
là việc không phải làm". Như vậy, sự cần thiết cần
phải làm hay không cần phải làm, không được tìm
thấy là chân thực, là đáng tin cậy, thời danh từ Sa-
môn không thể áp dụng đúng pháp cho các Ông
được, vì các Ông sống thất niệm và với các căn
không hộ trì.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là sự chỉ trích đúng
pháp thứ ba của Ta đối với các vị Sa-môn, Bà-la-
môn có thuyết như vậy, có chấp kiến như vậy.
Này các Tỷ-kheo, đây là ba y xứ của ngoại đạo, dù
có được các bậc Tôn giả cật vấn, nạn vấn lý do thảo
luận, vẫn kiên trì trong quan điểm truyền thống về
vô vi (không hành động).
5. Và này các Tỷ-kheo, đây là pháp Ta thuyết
giảng, không bị chỉ trích, không bị uế nhiễm,
không có tội lỗi, không bị các Sa-môn, các Bà-la-
môn có trí quở trách.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là pháp Ta thuyết giảng,
không bị chỉ trích, không bị uế nhiễm, không có tội
lỗi, không bị các Sa-môn, các Bà-la-môn có trí quở
trách?

SANH                                              703

- Sáu giới này, là pháp Ta thuyết giảng, không
bị... quở trách.
- Sáu xúc xứ này, là pháp Ta thuyết giảng,
không bị... quở trách.
- Mười tám ý cận hành này, là pháp Ta thuyết
giảng, không bị quở trách
- Bốn Thánh đế này, là pháp Ta thuyết giảng,
không bị... quở trách.
6. Sáu giới này, này các Tỷ-kheo, là pháp Ta thuyết
giảng… không bị các Sa-môn, các Bà-la-môn có trí
quở trách, được nói đến như vậy. Do duyên gì được
nói đến?
- Này các Tỷ-kheo, có sáu giới này: địa giới,
thủy giới, phong giới, hỏa giới, không giới,
thức giới.
- Sáu giới này, này các Tỷ-kheo, là pháp được
Ta thuyết giảng, không bị chỉ trích, không bị uế
nhiễm, không có tội lỗi, không bị các Sa-môn,
các Bà-la-môn có trí quở trách. Điều đã được
nói đến, chính do duyên này đã được nói đến.
7. Có sáu xúc xứ này, này các Tỷ-kheo, là pháp ta
thuyết giảng … không bị các Sa-môn, các Bà-la-môn
có trí quở trách. Điều đã được nói đến, chính do
duyên nào đã được nói đến?

SANH                                                704

- Này các Tỷ-kheo, có sáu xúc xứ này: nhãn xúc
xứ, nhĩ xúc xứ, tỷ xúc xứ, thiệt xúc xứ, thân xúc
xứ, ý xúc xứ.
- Có sáu xúc xứ này, này các Tỷ-kheo, được Ta
thuyết giảng..... không bị các Sa-môn, các Bà-
la-môn có trí quở trách. Điều đã được nói đến,
chính do duyên này đã được nói đến.
8. Có mười tám ý cận hành này, này các Tỷ-kheo,
là pháp được Ta thuyết giảng... không bị các Sa-
môn, các Bà-la-môn có trí quở trách. Điều đã được
nói đến, chính do duyên nào đã được nói đến?
- Khi con mắt thấy sắc, tư tưởng hướng về và
đến gần sắc, làm y xứ cho hỷ, hướng về và đến
gần sắc, làm y xứ cho ưu, hướng về và đến gần
sắc, làm y xứ cho xả.
- Khi tai nghe tiếng, tư tưởng hướng về và đến
gần tiếng, làm y xứ cho hỷ, hướng về và đến
gần tiếng, làm y xứ cho ưu, hướng về và đến
gần tiếng, làm y xứ cho xả. Khi mũi ngửi
hương … khi lưỡi nếm vị … khi thân cảm xúc
… khi ý nhận thức pháp, tư tưởng hướng về và
đến gần pháp, làm y xứ cho hỷ, hướng về và
đến gần pháp, làm y xứ cho ưu, hướng về và
đến gần pháp, làm y xứ cho xả.

SANH                                               705

- Có mười tám ý cận hành này, này các Tỷ-kheo,
được Ta thuyết giảng … không bị các Sa-môn,
các Bà-la-môn có trí quở trách. Điều đã được
nói đến, chính do duyên này đã được nói đến.
9. Bốn Thánh đế này, này các Tỷ-kheo, là pháp được
Ta thuyết giảng … không bị các Sa-môn, các Bà-la-
môn có trí quở trách. Điều đã được nói đến, chính
do duyên nào đã được nói đến?
 Do chấp thủ Sáu giới, nên có Nhập thai.
 Do có nhập thai, nên có Danh sắc.
 Do duyên danh sắc, nên có Sáu xứ.
 Do duyên sáu xứ, nên có xúc.
 Do duyên xúc, nên có thọ.
 Với người có cảm thọ, này các Tỷ-kheo, Ta nêu
rõ: "Đây là Khổ", Ta nêu rõ: "Đây là Khổ tập",
Ta nêu rõ: "Đây là Khổ diệt", Ta nêu rõ: "Đây
là con Đường đưa đến Khổ diệt".
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Khổ Thánh đế?
- Sanh là khổ, già là khổ, bệnh là khổ, chết là
khổ, sầu, bi, khổ, ưu não là khổ. Điều mong cầu
không được là khổ. Tóm lại, năm thủ uẩn là
khổ. Này các Tỷ-kheo, đây là Khổ Thánh đế.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Thánh đế về Khổ
tập?

SANH                                             706

- Vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức
duyên sắc, danh sắc duyên sáu xứ, sáu xứ
duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái
duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh,
sanh duyên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu não. Như
vầy là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là Thánh đế về Khổ tập.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Thánh đế về Khổ
diệt?
- Do vô minh diệt không có tàn dư, nên các hành
diệt.
- Do hành diệt, nên thức diệt. Do thức diệt nên
danh sắc diệt. Do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt.
Do sáu xứ diệt nên xúc diệt. Do xúc diệt nên
thọ diệt. Do thọ diệt nên ái diệt. Do ái diệt nên
thủ diệt. Do thủ diệt nên hữu diệt. Do hữu diệt
nên sanh diệt. Do sanh diệt nên già, chết, sầu,
bi, khổ, ưu não đều diệt. Như vầy là sự đoạn
diệt toàn bộ của khổ uẩn này. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là Thánh đế về Khổ diệt.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Thánh đế về con
Đường đưa đến Khổ diệt?
- Đây là Thánh đạo Tám ngành, tức là chánh tri
kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp,
chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh

SANH                                               707

định. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Thánh đế về
con Đường đưa đến Khổ diệt.
Bốn Thánh đế này, này các Tỷ-kheo, do Ta thuyết
giảng, không bị chỉ trích, không có uế nhiễm, không
có tội lỗi, không bị các Sa-môn, các Bà-la-môn có trí
quở trách. Điều đã được nói đến, chính do duyên này
được nói đến.

SANH                                               708

77     Nghiệp - Cận tử nghiệp đưa đến tái sanh ntn - Kinh ĐẠI NGHIỆP PHÂN BIỆT – 136 Trung III, 483

KINH ĐẠI NGHIỆP PHÂN BIỆT (Mahakammavibhanga suttam) – Bài kinh số 136 – Trung III, 483

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Rajagaha (Vương Xá),
Veluvana (Trúc Lâm), tại chỗ nuôi dưỡng sóc. Lúc
bấy giờ Tôn giả Samiddhi trú tại một cái cốc trong
rừng. Rồi du sĩ ngoại đạo Potaliputta tiêu dao tản bộ,
tuần tự du hành, đi đến Tôn giả Samiddhi; sau khi
đến, nói lên với Tôn giả Samiddhi những lời chào
đón hỏi thăm. Sau khi nói lên những lời chào đón hỏi
thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một
bên, du sĩ ngoại đạo Potaliputta thưa với Tôn giả
Samiddhi:

– Này Hiền giả Samiddhi, trước mặt Thế Tôn, tôi tự thân nghe, tự thân ghi nhận như sau: "Hư vọng là thân nghiệp, hư vọng là khẩu nghiệp, chỉ có ý

SANH                                                709

nghiệp là chân thật. Và có một Thiền chứng (samapatti), do thành tựu Thiền chứng này, sẽ không có cảm giác gì".

– Này Hiền giả Potaliputta, chớ có nói vậy. Này
Hiền giả Potaliputta, chớ có nói vậy. Chớ có phỉ báng
Thế Tôn; phỉ báng Thế Tôn là không tốt. Thế Tôn
không có nói như vậy: "Hư vọng là thân nghiệp, hư
vọng là khẩu nghiệp, chỉ có ý nghiệp là chân thật".
Và Hiền giả, có một Thiền Chứng, do thành tựu thiền
chứng này, sẽ không có cảm giác gì.

– Ngài xuất gia đã bao lâu, thưa Hiền giả Samiddhi?

– Không lâu, thưa Hiền giả. Có ba năm.

– Nay ở đây chúng tôi còn hỏi các Tỷ-kheo
trưởng lão làm gì khi một tân Tỷ-kheo nghĩ rằng cần
phải bảo vệ vị Đạo sư như vậy. Thưa Hiền giả
Samiddhi, khi một người có dụng ý làm thân nghiệp,
khẩu nghiệp, ý nghiệp thời người ấy có cảm giác gì?

– Này Hiền giả Potaliputta, khi một người có dụng ý làm thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp thời người ấy cảm giác khổ đau.

Rồi du sĩ ngoại đạo Potaliputta, không tán thán

SANH                                               710

cũng không phản đối lời nói của Tôn giả Samiddhi. Không tán thán, không phản đối, du sĩ ngoại đạo Potaliputta từ chỗ ngồi đứng dậy rồi ra đi.

Rồi Tôn giả Samiddhi, sau khi du sĩ ngoại đạo
Potaliputta ra đi không bao lâu, liền đi đến Tôn giả
Ananda; sau khi đến, nói lên với Tôn giả Ananda
những lời chào đón hỏi thăm; sau khi nói lên những
lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một
bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Samiddhi kể lại
cho Tôn giả Ananda tất cả cuộc đàm thoại với du sĩ
ngoại đạo Potaliputta. Sau khi nghe nói vậy, Tôn giả
Ananda nói với Tôn giả Samiddhi:

– Này Hiền giả Samiddhi, đây là đề tài một câu
chuyện cần phải yết kiến Thế Tôn. Này Hiền giả
Samiddhi, chúng ta hãy đi đến Thế Tôn, sau khi đến
hãy trình bày lên Thế Tôn rõ ý nghĩa này. Thế Tôn
trả lời chúng ta như thế nào, chúng ta hãy như vậy
thọ trì.

– Thưa vâng, Hiền giả.

Tôn giả Samiddhi vâng đáp Tôn giả Ananda.
Rồi Tôn giả Ananda và Tôn giả Samiddhi đi đến Thế
Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một
bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ananda, trình lên
Thế Tôn tất cả câu chuyện giữa Tôn giả Samiddhi

SANH                                              711

với du sĩ ngoại đạo Potaliputta.

Khi nghe nói vậy, Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:

– Này Ananda, Ta chưa từng thấy du sĩ ngoại
đạo Potaliputta, thời câu chuyện này từ đây xảy ra?
Này Ananda, câu hỏi đáng lý phải trả lời phân tích
rõ ràng cho du sĩ ngoại đạo Potaliputta, lại được kẻ
ngu si Samiddhi này trả lời theo một chiều.

Khi nghe nói vậy, Tôn giả Udayi bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, nếu đây là ý nghĩa của Tôn giả Samiddhi nói lên, thời cảm giác gì người ấy cảm thọ là cảm giác khổ đau.

Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả Ananda:

– Này Ananda, hãy xem con đường sai lạc của
kẻ ngu si Samiddhi này. Này Ananda, Ta biết rằng,
nếu nay kẻ ngu si Samiddhi này mở miệng ra (đề cập
vấn đề gì), ông ấy sẽ mở miệng đề cập một cách
không như lý (ayoniso). Này Ananda, thật sự chỗ
khởi thủy của du sĩ ngoại đạo Potaliputta hỏi là về ba
cảm thọ.

Này Ananda, nếu kẻ ngu si Samiddhi này được

SANH                                                712

du sĩ ngoại đạo Potaliputta hỏi như vậy và trả lời như sau:

 "Này Hiền giả Potaliputta, nếu một ai có
dụng ý làm thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý
nghiệp, có khả năng đưa đến lạc thọ, người
ấy sẽ cảm giác lạc thọ.

 « Này Hiền giả Potaliputta, nếu một ai có
dụng ý làm thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý
nghiệp có khả năng đưa đến khổ thọ, người
ấy sẽ cảm giác khổ thọ.

 "Này Hiền giả Potaliputta, nếu một ai có
dụng ý làm thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý
nghiệp có khả năng đưa đến bất khổ bất lạc
thọ, người ấy sẽ cảm giác bất khổ bất lạc thọ".

Nếu trả lời như vậy, này Ananda, kẻ ngu si Samiddhi đã trả lời một cách chơn chánh cho du sĩ ngoại đạo Potaliputta.

Và lại nữa, này Ananda, những kẻ du sĩ ngoại
đạo ngu si, kém học, họ sẽ hiểu được đại phân biệt
về nghiệp của Như Lai, này Ananda, nếu Ông nghe
Như Lai phân tích Đại phân biệt về nghiệp".

– Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời; bạch Thiện

SANH                                                713

Thệ nay đã đến thời, Thế Tôn hãy phân tích đại phân biệt về nghiệp! Sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

– Vậy này Ananda, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói:

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Ananda vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này Ananda, có bốn loại người này có mặt ở đời. Thế nào là bốn?

1. Ở đây, này Ananda, có người sát sanh, lấy
của không cho, sống tà hạnh trong các dục,
nói láo, nói hai lưỡi, nói lời ác khẩu, nói lời
phù phiếm, có tham dục, có sân tâm, có tà
kiến; sau khi thân hoại mạng chung, người ấy
sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
2. Nhưng ở đây, này Ananda, có người sát
sanh... (như trên)... có tà kiến; sau khi thân
hoại mạng chung, người ấy sanh vào thiện
thú, Thiên giới, cõi đời này.
3. Ở đây, này Ananda, có người từ bỏ sát sanh,

SANH                                                714

từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong
các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ
bỏ nói ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm, từ
bỏ tham dục, từ bỏ sân tâm, có chánh kiến;
sau khi thân hoại mạng chung, người ấy được
sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.
4. Nhưng ở đây, này Ananda, có người từ bỏ sát
sanh, ... (như trên)... có chánh kiến; sau khi
thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi
dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Ở đây, này Ananda, có vị Sa-môn hay Bà-la- môn nhờ nhiệt tâm, nhờ tinh tấn, nhờ cần mẫn, nhờ không phóng dật, nhờ chánh tác ý, nên tâm nhập định. Khi tâm nhập định, nhờ thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, vị ấy thấy có người ở đây sát sanh, lấy của không cho, sống tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tham dục, có sân tâm, có tà kiến; sau khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Vị ấy nói như sau: "Thật sự có những ác nghiệp, có quả báo ác hạnh. Và ta đã thấy có người ở đây sát sanh, lấy của không cho... nói hai lưỡi... có tà kiến, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục". Vị ấy nói như sau: "Chắc chắn tất cả mọi người sát sanh, lấy của không cho ... (như trên) ... có tà kiến; sau khi thân hoại mạng

SANH                                                   715

chung, họ đều sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục". Những ai biết như vậy, những vị ấy biết một
cách chơn chánh. Những ai biết khác như vậy, trí của
họ thuộc tà trí. Như vậy, điều vị ấy tự mình biết, tự
mình thấy, tự mình hiểu rõ, ở đây, vị ấy nắm giữ,
chấp trước và tuyên bố: "Chỉ như vậy mới chơn thực,
ngoài ra đều là hư vọng".

Ở đây, này Ananda, có Sa-môn hay Bà-la-môn, nhờ nhiệt tâm, nhờ tinh tấn, ... (như trên).. vị ấy thấy có người sát sanh, lấy của không cho... (như trên).. có tà kiến; sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy được sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này. Vị ấy nói như sau: "Thật sự không có những ác nghiệp, không có quả báo ác hạnh. Và ta đã thấy có người ở đây sát sanh, lấy của không cho... (như trên).... có tà kiến; sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này". Vị ấy nói như sau: "Chắc chắn tất cả mọi người sát sanh, lấy của không cho.. (như trên)... có tà kiến; "sau khi thân hoại mạng chung, họ đều được sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này". Những ai biết như vậy, những vị ấy biết một cách chơn chánh. Những ai biết khác như vậy, trí của họ thuộc tà kiến". Như vậy, điều vị ấy tự mình biết, tự mình thấy, tự mình hiểu rõ, ở đây vị ấy nắm giữ, chấp trước và tuyên bố: "Chỉ như vậy mới chân thực, ngoài ra đều là hư vọng".

SANH                                                  716

Ở đây, này Ananda, có Sa-môn hay Bà-la-môn, nhờ nhiệt tâm, nhờ tinh tấn, ... (như trên).. vị ấy thấy có người ở đây từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho... (như trên)... có chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này. Vị ấy nói như sau: "Thật sự có những thiện nghiệp, có quả báo thiện hạnh. Và ta đã thấy có người ở đây từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho... có chánh kiến sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này". Vị ấy nói như sau: "Chắc chắn tất cả mọi người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho... (như trên)... có chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ đều sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này. Những ai biết như vậy, những vị ấy biết một cách chơn chánh. Những ai biết khác như vậy, trí của họ thuộc tà trí". Như vậy, điều này vị ấy tự mình biết, tự mình thấy, tự mình hiểu rõ, ở đây vị ấy nắm giữ, chấp trước và tuyên bố: "Chỉ như vậy mới chơn thực, ngoài ra đều là hư vọng".

Ở đây, này Ananda, có Sa-môn ... (như trên) ... vị ấy thấy có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho... (như trên)... có chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, người ấy bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Vị ấy nói như sau: "Thật sự không có những thiện nghiệp, không có quả báo

SANH                                                  717

thiện hạnh. Và Ta đã thấy có người ở đây từ bỏ sát
sanh, từ bỏ lấy của không cho... (như trên).... có
chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, người ấy
bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục". Vị ấy
nói như sau: "Chắc chắn tất cả mọi người từ bỏ sát
sanh, từ bỏ lấy của không cho... (như trên)... có
chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ đều bị
sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Những ai
biết như vậy, những vị ấy biết một cách chân chánh.
Những ai biết khác như vậy, trí của họ thuộc tà kiến".
Như vậy, điều vị ấy tự mình biết, tự mình thấy, tự
mình hiểu rõ, ở đây vị ấy nắm giữ, chấp trước và
tuyên bố: "Chỉ như vậy mới chân thực, ngoài ra đều
là hư vọng".

 Ở đây, này Ananda, Sa-môn hay Bà-la-môn nào nói như sau:

 "Chắc chắn có ác nghiệp, có quả báo ác
nghiệp". Như vậy, Ta chấp nhận cho vị ấy.
 Vị ấy nói như sau: "Tôi đã thấy ở đây có
người sát sanh, lấy của không cho.. (như
trên)... có tà kiến, sau khi thân hoại mạng
chung, tôi thấy người ấy sanh vào cõi dữ, ác
thú, đọa xứ, địa ngục". Như vậy, Ta cũng
chấp nhận cho vị ấy.

SANH                                                718

 Còn nếu vị ấy nói như sau: "Chắc chắn tất cả
những ai sát sanh, lấy của không cho (như
trên)....; sau khi thân hoại mạng chung, họ
đều sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục", như vậy, Ta không chấp nhận cho vị
ấy.
 Và nếu vị ấy nói như sau: "Những ai biết như
vậy, những vị ấy biết một cách chân chánh.
Những ai biết khác như vậy, trí của họ thuộc
tà kiến"; như vậy, Ta không chấp nhận cho vị
ấy.
 Điều vị ấy tự mình biết, tự mình thấy, tự mình
hiểu rõ, ở đây vị ấy nắm giữ, chấp trước và
tuyên bố: "Chỉ như vậy mới chơn thực, ngoài
ra đều là hư vọng". Như vậy, Ta cũng không
chấp nhận cho vị ấy. Vì cớ sao? Khác như
vậy, này Ananda, là trí của Như Lai về Đại
phân biệt về nghiệp.

 Ở đây, này Ananda, Sa-môn hay Bà-la-môn nào nói như sau:

 "Chắc chắn không có ác nghiệp, không có quả báo ác hạnh". Như vậy, Ta không chấp nhận cho vị ấy.

SANH                                              719

 Và vị ấy nói như sau: "Tôi đã thấy ở đây có
người sát sanh, lấy của không cho... (như
trên)... có ta kiến; sau khi thân hoại mạng
chung, tôi thấy người ấy sanh vào thiện thú,
Thiên giới, cõi đời này". Như vậy, Ta chấp
nhận cho vị ấy.
 Còn nếu vị ấy nói như sau: "Chắc chắn tất cả
những ai sát sanh, lấy của không cho... (như
trên)... tất cả sau khi thân hoại mạng chung, họ
đều sanh vào thiện thú Thiên giới, cõi đời này";
như vậy, Ta không chấp nhận cho vị ấy.
 Và nếu vị ấy nói như sau: "Những ai biết như
vậy, những vị ấy biết một cách chơn chánh.
Những ai biết khác như vậy, trí của họ thuộc tà
kiến"; như vậy, Ta không chấp nhận cho vị ấy.
 Điều vị ấy tự mình biết, tự mình thấy, tự mình
hiểu rõ, ở đây, vị ấy nắm giữ, chấp trước và
tuyên bố: "Chỉ như vậy mới chơn thực, ngoài
ra đều là hư vọng". Như vậy Ta cũng không
chấp nhận cho vị ấy. Vì cớ sao? Khác như vậy,
này Ananda, là trí của Như Lai về Đại phân biệt
về nghiệp.

 Ở đây, này Ananda, Sa-môn hay Bà-la-môn nào nói như sau:

SANH                                              720

 "Chắc chắn có thiện nghiệp, có quả báo thiện
hạnh". Như vậy Ta chấp nhận cho vị ấy.
 Và vị ấy nói như sau: "Tôi đã thấy ở đây có
người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho...
(như trên)... có chánh kiến; sau khi thân hoại
mạng chung, tôi thấy người ấy sanh vào thiện
thú, Thiên giới, cõi đời này". Như vậy, Ta cũng
chấp nhận cho vị ấy.
 Còn nếu vị ấy nói như sau: "Chắc chắn tất cả
những ai từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không
cho ... (như trên) ... tất cả sau khi thân hoại
mạng chung; họ đều sanh vào thiện thú, Thiên
giới, cõi đời này"; như vậy, Ta không chấp
nhận cho vị ấy.
 Và nếu vị ấy nói như sau: "Những ai biết như
vậy, những vị ấy biết một cách chân chánh.
Những ai biết khác như vậy, trí của họ thuộc tà
kiến", như vậy, Ta cũng không chấp nhận cho
vị ấy.
 Điều vị ấy tự mình biết, tự mình thấy, tự mình
hiểu rõ, ở đây, vị ấy nắm giữ, chấp trước và
tuyên bố: "Chỉ như vậy mới chơn thực, ngoài
ra đều là hư vọng". Như vậy, Ta cũng không
chấp nhận cho vị ấy. Vì cớ sao? Khác như vậy,

SANH                                             721

này Ananda, là trí của Như Lai về Đại phân biệt về nghiệp.

 Ở đây, này Ananda, Sa-môn hay Bà-la-môn nào nói như sau:

 "Chắc chắn không có thiện nghiệp, không có
quả báo thiện hạnh ". Như vậy, Ta không chấp
nhận cho vị ấy.
 Và vị ấy nói như sau: "Tôi đã thấy ở đây có
người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho...
(như trên)... có chánh kiến; sau khi thân hoại
mạng chung, tôi thấy người ấy sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục". Như vậy, Ta chấp
nhận cho vị ấy.
 Còn nếu vị ấy nói như sau: "Chắc chắn những
ai từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho.. (như
trên)... có chánh kiến, tất cả sau khi thân hoại
mạng chung, họ đều sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục"; như vậy, Ta cũng không
chấp nhận cho vị ấy.
 Và nếu vị ấy nói như sau: "Những ai biết như
vậy, những vị ấy biết một cách chân chánh.
Những ai biết khác như vậy, trí của họ thuộc tà
kiến"; như vậy, Ta cũng không chấp nhận cho

SANH                                               722

vị ấy.
 Điều vị ấy tự mình biết, tự mình thấy, tự mình
hiểu rõ, ở đây vị ấy nắm giữ, chấp trước và
tuyên bố: "Chỉ như vậy mới chơn thực, ngoài
ra đều là hư vọng". Như vậy, Ta cũng không
chấp nhận cho vị ấy. Vì cớ sao? Khác như vậy,
này Ananda, là trí của Như Lai về Đại phân
biệt về nghiệp.

1. Ở đây, này Ananda, người nào sát sanh, lấy
của không cho.. (như trên)... có tà kiến; sau khi thân
hoại mạng chung, người ấy bị sanh vào cõi dữ, ác
thú, đọa xứ, địa ngục.... Hoặc là một ác nghiệp đưa
đến cảm giác khổ thọ do người ấy làm lúc trước, hay
một ác nghiệp đưa đến cảm giác khổ thọ do người ấy
làm về sau, hay trong khi mệnh chung, một tà kiến
được người ấy chấp nhận và chấp chặt. Do vậy, sau
khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục. Và ai ở đây sát sanh, lấy của
không cho.. (như trên)... có tà kiến, người ấy phải
lãnh thọ quả báo được khởi lên ngay hiện tại hay
trong một đời khác.

2. Ở đây, này Ananda, người nào sát sanh, lấy của không cho.. (như trên)... có tà kiến; sau khi thân hoại mạng chung, người ấy bị sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này... Hoặc là một thiện nghiệp

SANH                                                 723

đưa đến cảm giác lạc thọ do người ấy làm lúc trước, hay một thiện nghiệp đưa đến cảm giác lạc thọ do người ấy làm về sau, hay trong khi mệnh chung, một chánh kiến được người ấy chấp nhận và chấp chặt. Do vậy sau khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này. Và ai ở đây sát sanh, lấy của không cho.. (như trên)... có tà kiến, người ấy phải lãnh thọ quả báo được khởi lên ngay hiện tại hay trong một đời khác.

3. Ở đây, này Ananda, người nào từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho.. (như trên)... có chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này... Hoặc là một thiện nghiệp đưa đến cảm giác lạc thọ do người ấy làm từ trước, hay một thiện nghiệp đưa đến cảm giác lạc thọ do người ấy làm về sau, hay trong khi mệnh chung, một chánh kiến được người ấy chấp nhận và chấp chặt. Do vậy, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này. Và ai ở đây từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho... (như trên)... có chánh kiến, người ấy phải lãnh thọ quả báo được khởi lên ngay hiện tại, hay trong một đời khác.

4. Ở đây, này Ananda, người nào từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho.. (như trên)... có chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, người ấy bị sanh vào

SANH                                                 724

cói dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục... Hoặc là một ác nghiệp đưa đến cảm giác khổ thọ do người ấy làm từ trước, hay một ác nghiệp đưa đến cảm giác khổ thọ do người ấy làm về sau, hay trong khi mệnh chung, một tà kiến được người ấy chấp nhận và chấp chặt. Do vậy, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Và ai ở đây từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho... (như trên)... có chánh kiến, người ấy phải lãnh thọ quả báo được khởi lên ngay hiện tại hay trong một đời khác.

Như vậy, này Ananda,

 Có nghiệp vô hữu tợ vô hữu,
 Có nghiệp vô hữu tợ hữu,
 Có nghiệp hữu tợ hữu,
 Có nghiệp hữu tợ vô hữu.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Ananda hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

SANH                                               725

78     Nghiệp dẫn đi tái sanh nơi sướng hay khổ - Kinh CHẤT CHỨA – Tăng I, 217

CHẤT CHỨA – Tăng I, 217

 Có ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt,
xuất hiện ở đời. Thế nào là ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:
- Chất chứa các thân hành có não hại, chất chứa
các khẩu hành có não hại, chất chứa các ý hành
có não hại.
- Sau khi chất chứa thân hành có não hại, chất
chứa khẩu hành có não hại, chất chứa ý hành
có não hại, người ấy sanh trong thế giới có não
hại.
- Vì phải sanh trong thế giới có não hại, người
ấy cảm giác các cảm xúc có não hại.
- Người ấy, vì cảm giác các cảm xúc có não hại,
nên cảm giác các cảm thọ có não hại, nhất
hướng đau khổ, như các chúng sanh ở trong địa
ngục.
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người:

SANH                                             726

- Chất chứa thân hành không có não hại … chất
chứa ý hành không có não hại.
- Sau khi chất chứa thân hành không có não hại
… chất chứa ý hành không có não hại, người
ấy được sanh trong thế giới không có não hại.
- Vì được sanh trong thế giới không có não hại,
người ấy cảm giác các cảm xúc không có não
hại.
- Do cảm giác các cảm xúc không có não hại,
người ấy cảm giác các cảm thọ không có não
hại, nhất hướng lạc, như chư Thiên ở Biến
Tịnh Thiên.
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người:
- Chất chứa thân hành có não hại và không có
não hại … chất chứa ý hành có não hại và
không có não hại.
- Sau khi chất chứa thân hành có não hại và
không có não hại …, sau khi chất chứa ý hành
có não hại và không có não hại, người ấy được
sanh vào thế giới có não hại và không có não
hại.
- Vì được sanh vào thế giới có não hại và không
có não hại, người ấy cảm giác các cảm xúc có
não hại và không có não hại.

SANH                                          727

- Do cảm giác các cảm xúc có não hại và không
có não hại, người ấy cảm giác các cảm thọ có
não hại và không có não hại, xen lẫn lạc và khổ,
ví như loài Người, một loại chư Thiên và một
loại sanh trong đọa xứ.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất
hiện ở đời.

SANH                                                728

79     Nghiệp dẫn đi tái sanh nơi sướng hay khổ - Kinh NGỌC MA NI – Tăng IV, 617

NGỌC MA NI – Tăng IV, 617

1. Này các Tỷ-kheo:

- Ta tuyên bố rằng các nghiệp đã tư niệm, đã
làm, đã tích tập, nếu không cảm thọ (kết
quả) thời không có chấm dứt, dầu kết quả
ấy sanh khởi ngay trong đời hiện tại hay
trong đời sau.
- Ta tuyên bố rằng, này các Tỷ-kheo, các
nghiệp đã tư niệm, đã làm, đã tích tập, nếu
không cảm thọ (kết quả), thời khổ không có
thể chấm dứt được.

Ở đây, này các Tỷ-kheo:

- Ba phần là lầm lỗi, phạm tội của thân nghiệp
đã bất thiện tư niệm, dẫn đến khổ đưa đến khổ
dị thục.
- Bốn phần là lầm lỗi, phạm tội của ngữ nghiệp,
đã bất thiện tư niệm, dẫn đến khổ, đưa đến khổ
dị thục.

SANH                                            729

- Ba phần là lầm lỗi, phạm tội của ý nghiệp, đã bất thiện tư niệm, dẫn đến khổ, đưa đến khổ dị thục.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba phần lầm lỗi, phạm tội của thân nghiệp đã bất thiện tư niệm, dẫn đến khổ, đưa đến khổ dị thục?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Có người sát sanh hung bạo, tay lấm máu, tâm
chuyên sát hại đả thương, tâm không từ bi đối
với tất cả các loài hữu tình, các sinh vật.
- Lấy của không cho, bất cứ tài vật gì của người
khác, hoặc tại thôn làng, hoặc tại rừng núi,
không cho người ấy, người ấy lấy trộm tài vật
ấy.
- Sống tà hạnh trong các dục vọng, tà hạnh với
hạng nữ nhân có mẹ che chở, có cha che chở,
có anh em che chở, có chị che chở, có bà con
che chở, có pháp che chở, đã có chồng, được
hình phạt gậy gộc bảo vệ, cho đến những nữ
nhân được trang sức bằng vòng hoa ( đám
cưới ).

 Như vậy, này các Tỷ-kheo, ba phần là lầm lỗi phạm tội của thân nghiệp, đã bất thiện tư niệm, dẫn đến khổ, đưa đến khổ dị thục.

SANH                                             730

3. Như thế nào, này các Tỷ-kheo, bốn phần là lầm lỗi, phạm tội của ngữ nghiệp, đã bất thiện tư niệm, dẫn đến khổ, đưa đến khổ dị thục?

- Người ấy nói láo, đến chỗ tập hội, hay đến chỗ
chúng hội, hay đến giữa các thân tộc, hay đến
giữa các tổ hợp, hay đến giữa các vương tộc,
khi bị dẫn xuất làm chứng và được hỏi: "Này
người kia, hãy nói những gì người biết"; dầu
cho vị ấy không biết, vị ấy nói: "Tôi biết"; dầu
cho vị ấy biết, vị ấy nói: "Tôi không biết". Hay
dầu cho vị ấy không thấy, vị ấy nói: "Tôi thấy";
hay dầu cho vị ấy thấy, vị ấy nói: "Tôi không
thấy". Như vậy lời nói của người ấy trở thành
cố ý nói láo, hoặc nguyên nhân vì mình, hoặc
nguyên nhân vì người, hoặc nguyên nhân vì
một vài quyền lợi gì.
- Người ấy là người nói hai lưỡi, nghe điều gì ở
chỗ này, đến chỗ kia nói, để sanh chia rẽ ở
những người này; nghe điều gì ở chỗ kia, đi nói
với những người này, để sanh chia rẽ ở những
người kia. Như vậy, vị ấy ly gián những kẻ hòa
hợp, hay xúi giục những kẻ ly gián, ưa thích
chia rẽ, vui thích chia rẽ, thích thú chia rẽ, nói
những lời đưa đến chia rẽ.
- Và người ấy nói lời thô ác, bất cứ lời gì thô bạo,
thô tục, khiến người đau khổ, khiến người tức

SANH                                                731

giận, liên hệ đến phẫn nộ, không đưa đến Thiền
định. Người ấy nói những lời như vậy.
- Và người ấy nói những lời phù phiếm, nói phi
thời, nói những lời phi chơn, nói những lời
không lợi ích, nói những lời phi pháp, nói
những lời phi Luật, nói những lời không đáng
gìn giữ. Vì nói phi thời, nên lời nói không có
thuận lý, không có mạch lạc, hệ thống, không
có lợi ích.

 Như vậy, này các Tỷ-kheo, bốn phần là lầm lỗi, phạm tội của ngữ nghiệp, đã bất thiện tư niệm, dẫn đến khổ, đưa đến khổ dị thục.

Như thế nào, này các Tỷ-kheo, ba phần là lầm lỗi, và phạm tội của ý nghiệp, đã bất thiện tư niệm, đã dẫn đến khổ, đưa đến khổ dị thục?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Có người có tham ái, tham lam tài vật kẻ khác,
nghĩ rằng: "Ôi, mong rằng mọi tài vật của
người khác trở thành của mình! ".
- Có sân tâm, khởi lên hại ý, hại niệm như sau:
"Mong rằng những loài hữu tình này bị giết,
hay bị tàn sát, hay bị tiêu diệt, hay bị tàn hại,
hay mong chúng không còn tồn tại! ".

SANH                                               732

- Người ấy có tà kiến, có tưởng điên đảo, như:
"Không có bố thí, không có cúng thí, không có
tế tự, các hành vi thiện ác không có kết quả dị
thục, không có đời này, không có đời sau,
không có mẹ, không có cha, không có các loại
hóa sanh, trong đời không có các Sa-môn, Bà-
la-môn chân chánh hành trì, chân chánh thành
tựu, sau khi tự mình với thắng trí, giác ngộ đời
này và đời sau, và tuyên bố".

 Như vậy, này các Tỷ-kheo, ba phần là lầm lỗi, phạm tội của ý nghiệp, đã bất thiện tư niệm, đã dẫn đến khổ, đưa đến khổ dị thục.

5. Này các này các Tỷ-kheo,

- Do nhân bất thiện tư niệm, sự lầm lỗi và phạm
tội của thân nghiệp có ba phần, các chúng
sanh, sau khi thân hoại mạng chung sanh vào
cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
- Hay là này các Tỷ-kheo, do nhân bất thiện tư
niệm, lầm lỗi phạm tội của ngữ nghiệp có bốn
phần, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng
chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.
- Hay là này các Tỷ-kheo, do nhân bất thiện tư
niệm, lầm lỗi phạm tội của ý nghiệp có ba phần,

SANH                                              733

các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

6. Ví như, này các Tỷ-kheo, một hòn ngọc ma ni
viên mãn, được quăng lên và rơi xuống chỗ nào,
tại chỗ ấy nó khéo an lập. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, do nhân bất thiện tư niệm, lầm lỗi phạm tội của
thân nghiệp có ba phần, các chúng sanh, sau khi thân
hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
địa ngục. Hay là này các Tỷ-kheo, do nhân bất thiện
tư niệm, lầm lỗi phạm tội của ngữ nghiệp có bốn
phần, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung,
sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Hay là này
các Tỷ-kheo, do nhân bất thiện tư niệm, lầm lỗi phạm
tội của ý nghiệp có ba phần, các chúng sanh, sau khi
thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa
xứ, địa ngục.

7. Ta tuyên bố rằng, này các Tỷ-kheo, các nghiệp được tư niệm, được làm, được tích tập, nếu không cảm thọ (kết quả) thời không có chấm dứt, dầu quả ấy thuộc trong đời hiện tại, hay trong đời sau.

Ta tuyên bố rằng, này các Tỷ-kheo, các nghiệp được tư niệm, được làm, được tích tập, nếu không cảm thọ (kết quả) thời khổ không có chấm dứt.

Ở đây, này các Tỷ-kheo,

SANH                                               734

- Ba phần là thành đạt của thân nghiệp đã thiện
tư niệm, dẫn đến lạc, đưa đến lạc dị thục,
- Bốn phần là thành đạt của ngữ nghiệp đã thiện
tư niệm, dẫn đến lạc, đưa đến lạc dị thục,
- Ba phần là thành đạt của ý nghiệp đã thiện tư
niệm, dẫn đến lạc, đưa đến lạc dị thục.

Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, ba phần là thành đạt của thân nghiệp đã thiện tư niệm, dẫn đến lạc, đưa đến lạc dị thục?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Có người đoạn tận sát sanh, từ bỏ sát sanh, bỏ
trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống
thương xót đến hạnh phúc của tất cả chúng
sanh và các loài hữu tình.
- Đoạn tận lấy của không cho, từ bỏ lấy của
không cho, bất cứ vật gì của người khác, hoặc
tại thôn làng, hoặc tại rừng núi, không cho
người ấy, người ấy không lấy trộm tài vật ấy.
- Đoạn tận sống tà hạnh trong các dục vọng,
không hành tà hạnh với hạng nữ nhân có mẹ
che chở, có cha che chở, có anh em che chở, có
chị che chở, có bà con che chở, có pháp che
chở, đã có chồng, được hình phạt gậy gộc bảo

SANH                                             735

vệ, cho đến những nữ nhân được trang sức bằng vòng hoa (đám cưới).

 Như vậy, này các Tỷ-kheo, ba phần thành đạt của thân nghiệp, dẫn đến lạc, đưa đến lạc dị thục.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bốn phần là thành đạt của ngữ nghiệp, dẫn đến lạc, đưa đến lạc dị thục?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo

- Có người đoạn tận nói láo, từ bỏ nói láo, đến
chỗ tập hội hay đến chỗ chúng hội, hay đến
giữa các thân tộc, hay đến giữa các tổ hợp, hay
đến giữa các vương tộc, khi bị dẫn xuất làm
chứng và được hỏi: "Này người kia, hãy nói
những gì người biết", nếu biết, người ấy nói:
"Tôi biết", nếu không biết, người ấy nói: "Tôi
không biết"; hay nếu không thấy, người ấy nói:
"Tôi không thấy"; nếu thấy, người ấy nói: "Tôi
thấy". Như vậy lời nói của người ấy không trở
thành cố ý vọng ngữ, hoặc nguyên nhân vì
mình, hoặc nguyên nhân vì người, hoặc nguyên
nhân vì một vài quyền lợi gì.
- Đoạn tận nói hai lưỡi, từ bỏ nói hai lưỡi, nghe
điều gì ở chỗ này, không đi đến chỗ kia nói, để

SANH                                             736

sanh chia rẽ ở những người này; nghe điều gì ở
chỗ kia, không đi nói với những người này, để
sanh chia rẽ ở những người kia. Như vậy,
người ấy sống hòa hợp những kẻ ly gián, tăng
trưởng những kẻ hòa hợp, thích thú hòa hợp,
nói những lời đưa đến hòa hợp.
- Đoạn tận lời nói thô ác, từ bỏ lời nói thô ác,
những lời nói nhu hòa, êm tai, dễ thương, thông
cảm đến tâm, tao nhã, đẹp lòng nhiều người,
vui lòng nhiều người, người ấy nói những lời
như vậy.
- Đoạn tận lời nói phù phiếm, từ bỏ lời nói phù
phiếm, nói đúng thời, nói những lời chân thật,
nói những lời có ý nghĩa, nói những lời về
Chánh Pháp, nói những lời về Luật, nói những
lời đáng được gìn giữ. Vì nói hợp thời, nên lời
nói thuận lý, có mạch lạc, hệ thống, lợi ích.

 Như vậy, này các Tỷ-kheo, bốn phần là sự thành đạt của ngữ nghiệp đã thiện tư niệm, dẫn đến lạc, đưa đến lạc dị thục.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là ba phần là thành đạt của ý nghiệp đã thiện tư niệm, dẫn đến lạc, đưa đến lạc dị thục?

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

SANH                                             737

- Có người không tham ái, không tham lam tài
vật của kẻ khác, không có nghĩ rằng: "Ôi!
Mong rằng món tài vật của người khác trở
thành của mình! ".
- Lại có người không có sân tâm, không khởi lên
hại ý, hại niệm, nhưng nghĩ rằng: "Mong rằng
những loài hữu tình này sống không thù hận,
không oán thù, không nhiễu loạn, được an lạc,
lo nghĩ tự thân! ".
- Có chánh kiến, không có tư tưởng điên đảo,
nghĩ rằng: "Có bố thí, có cúng thí, có tế tự, các
hành vi thiện ác, có kết quả dị thục, có đời này,
có đời sau, có mẹ, có cha, có các loại hóa sanh,
trong đời có các Sa-môn, Bà-la-môn chân
chánh hành trì, chân chánh thành tựu, sau khi
tự mình chứng ngộ với thắng trí đời này và đời
sau, rồi tuyên bố".

 Như vậy, này các Tỷ-kheo, ba phần là thành đạt của ý nghiệp đã thiện tư niệm, dẫn đến lạc, đưa đến lạc dị thục.

11. Này các Tỷ-kheo,

- Do nhân ba phần là thành đạt của thân nghiệp, đã thiện tư niệm, dẫn đến lạc, đưa đến lạc thục,

SANH                                               738

các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.
- Này các Tỷ-kheo, do nhân bốn phần là thành
đạt của ngữ nghiệp, đã thiện tư niệm, dẫn đến
lạc, đưa đến lạc dị thục, các chúng sanh sau khi
thân hoại mạng chung, được sanh thiện thú,
Thiên giới, cõi đời này.
- Này các Tỷ-kheo, do nhân ba phần là thành đạt
của ý nghiệp, đã thiện tư niệm, dẫn đến lạc, đưa
đến lạc thục, các chúng sanh sau khi thân hoại
mạng chung, được sanh thiện thú, Thiên giới,
cõi đời này.

12. Ví như, này các Tỷ-kheo, hòn ngọc ma-ni viên
mãn, được quăng lên và rơi xuống chỗ nào, tại
chỗ ấy nó khéo an lập. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo,
do nhân thiện tư niệm, thành đạt của thân nghiệp có
ba phần, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng
chung sanh vào thiện thú, Thiên giới cõi đời này.
Hay là do nhân thiện tư niệm, thành đạt của ngữ
nghiệp có bốn phần, các chúng sanh, sau khi thân
hoại mạng chung sanh vào thiện thú, Thiên giới cõi
đời này. Hay là do nhân thiện tư niệm, thành đạt của
ý nghiệp có ba phần, các chúng sanh, sau khi thân
hoại mạng chung sanh vào thiện thú, Thiên giới cõi
đời này.

SANH                                              739

13. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng các nghiệp
đã tư niệm, đã làm, đã tích tập, nếu chưa lãnh thọ
(kết quả) thời không chấm dứt, dầu cho quả ấy thuộc
đời hiện tại, hay trong đời sau.

Và này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng các nghiệp đã tư niệm, đã được làm, đã được tích tập, nếu chưa lãnh thọ (kết quả) thời khổ không được chấm dứt.

SANH                                             740

80     Nghiệp quả, già, bệnh, chết - Không ai an toàn đv 4 pháp này - Kinh AN TOÀN – Tăng II, 144

AN TOÀN – Tăng II, 144

1.- Này các Tỷ-kheo, không một Sa-môn, Bà-la-
môn, Thiên, Nhân, Màra, Phạm thiên hay một ai ở
đời có được sự an toàn đối với bốn pháp. Thế nào là
bốn?

 Bản tánh bị già, mong rằng không già, không
một Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Nhân, Màra,
Phạm thiên hay một ai ở đời có được sự an toàn
đối với pháp này.
 Bản tánh bị bệnh, mong rằng không bệnh,
không một Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Nhân …
đối với pháp này.
 Bản tánh bị chết, mong rằng không bị chết,
không một Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Nhân …
đối với pháp này.
 Khổ quả của những ác nghiệp ấy (những
nghiệp) tạp nhiễm, đưa đến tái sanh, đưa lại
phiền muộn, đem lại khổ quả dị thục sanh, già,
chết trong tương lai, kết quả của những nghiệp
ấy mong rằng không có hiện hữu, không một

SANH                                             741

Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Nhân, Màra, Phạm thiên hay một ai ở đời có được sự an toàn đối với bốn pháp này.

Này các Tỷ-kheo, không một Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Nhân, Màra, Phạm thiên hay một ai ở đời có được sự an toàn đối với bốn pháp này.

SANH                                            742

81     Nghiệp quả, già, bệnh, chết - Không ai an toàn đv 4 pháp này - Kinh TÔN GIẢ NÀRADA – Tăng II, 397

TÔN GIẢ NÀRADA – Tăng II, 397

1. Một thời, Tôn giả trú ở Pàtaliputta tại khu vườn
Kukkuta (Kê Viên). Lúc bấy giờ, hoàng hậu Bhaddà
của vua Munda mệnh chung, được ái luyến thương
yêu. Vì quá thương yêu hoàng hậu Bhaddà, vua
không tắm rửa, không thoa dầu, không ăn uống,
không lo các công việc, ngày đêm sầu muộn, ôm ấp
thân của hoàng hậu Bhaddà. Rồi vua Munda bảo
Piyaka, người giữ kho bạc:

- Này Piyaka, hãy đặt thân hoàng hậu Bhaddà vào
trong một hòm sắt đựng đầy dầu, và đậy lại với một
hòm sắt khác; nhờ vậy chúng ta có thể thấy thân
hoàng hậu Bhaddà lâu hơn.

- Thưa vâng, tâu Đại vương.

Piyaka, người giữ kho bạc vâng đáp vua Munda, đặt
thân hoàng hậu Bhaddà vào trong một hòm sắt đều
đầy dầu, và đậy lại với một hòm bằng sắt khác. Rồi
Piyaka, vị giữ kho bạc cho vua nghĩ như sau: "
Hoàng hậu Bhaddà của vua Munda này đã mệnh

SANH                                             743

chung, được ái luyến thương yêu, vì quá thương yêu hoàng hậu Bhaddà, vua không tắm rửa, không thoa dầu, không ăn uống, không lo các công việc, ngày đêm sầu muộn, ôm ấp thân của hoàng hậu Bhaddà. Hãy để vua Munda đến yết kiến một vị Sa-môn hay Bà-la-môn, sau khi nghe pháp từ vị ấy, có thể bỏ được mũi tên sầu muộn". Rồi Piyaka, người giữ kho bạc nghĩ như sau: "Có Tôn giả Nàrada này trú ở Pàtaliputta, tại khu vườn Kukkuta. Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về Tôn giả Nàrada: "Bậc Hiền trí, thông minh, bậc trí giả, được nghe nhiều, khéo nói, thiện biện tài, bậc Trưởng lão, bậc A-la-hán". Hãy để vua Munda đến yết kiến Tôn giả Nàrada. Sau khi nghe pháp từ vị ấy, vua có thể gạt bỏ mũi tên sầu muộn". Rồi Piyaka, người giữ kho bạc đi đến vua Munda, sau khi đến, nói với vua Munda:

-Tâu Đại vương, có Tôn giả Nàrada nay trú ở
Pàtaliputta, tại khu vườn Kukkuta. Tiếng đồn tốt đẹp
sau đây được truyền đi về Tôn giả Nàrada: "Bậc Hiền
trí, thông minh, bậc trí giả, được nghe nhiều, khéo
nói, thiện biện tài, bậc Trưởng lão, bậc A-la-hán".
Nếu Đại vương yết kiến Tôn giả Nàrada, rất có thể,
sau khi nghe pháp từ Tôn giả Nàrada, Đại vương có
thể gạt bỏ mũi tên sầu muộn.

SANH                                               744

- Vậy này Piyaka, hãy tin cho Tôn giả Nàrada được biết.

Rồi vua nghĩ: "Làm sao ta tự nghĩ, một người như ta,
phải đến thăm như thế nào một Sa-môn hay Bà-la-
môn sống ở trong quốc độ, từ trước chưa được ai
biết?"

- Thưa vâng, tâu Đại vương.

Pijaka, người giữ kho bạc vâng đáp vua Munda; đi
đến Tôn giả Nàrada, sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả
Nàrasa rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Piyaka, vị giữ kho bạc bạch Tôn giả Nàrada:

Hoàng hậu Bhaddà của vua Munda, thưa Tôn giả, đã
mệnh chung, được ái luyến, thương yêu. Vì quá
thương yêu hoàng hậu Bhaddà, nên vua không tắm,
không thoa dầu, không ăn uống, không lo các công
việc, ngày đêm sầu muộn, ôm ấp thân hoàng hậu
Bhaddà. Lành thay, thưa Tôn giả Nàrada thuyết pháp
cho vua Munda như thế nào để vua Mundasau khi
nghe pháp từ Tôn giả Nàrada, có thể gạt bỏ mũi tên
sầu muộn.

- Này Piyaka, nay là thời để vua Munda làm những gì vua nghĩ là phải thời.

SANH                                              745

Rồi Piyaka, người giữ kho bạc, từ chỗ ngồi đứng dậy,
đảnh lễ tôn giả Nàrada, thân bên hữu hướng về ngài
rồi ra đi, và đi đến vua Munda; sau khi đến, thưa với
vua Munda:

- Tâu Đại vương, cơ hội đã được sắp đặt với Tôn giả Nàrada. Này Đại vương hãy làm những gì Đại vương nghĩ là phải thời.

- Vậy này Piyaka, hãy cho thắng các cỗ xe tốt đẹp.

- Thưa vâng, tâu Đại vương.

Pikaka, người giữ kho bạc vâng đáp vua Munda, cho thắng các cỗ xe tốt đạp, rồi thưa với vua Munda:

- Tâu Đại vương, các cỗ xe tốt đẹp đã thắng xong. Nay Đại vương hãy làm những gì Đại vương nghĩ là phải thời.

2. Rồi vua Munda leo lên cỗ xe tốt đẹp, cùng với các
cỗ xe tốt đẹp khác đi đến khu vườn Kukkuta với uy
nghi oai lực của nhà vua để yết kiến Tôn giả Nàrada.
Vua đi xe xa cho đến đường đất xe có thể đi được,
rồi xuống xe, đi bộ vào khu vườn. Rồi vua Munda đi
đến Tôn giả Nàrada, sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả
Nàrada rồi ngồi xuống một bên. Rồi Tôn giả Nàrada
nói với vua đang ngồi một bên.

SANH                                               746

- Thưa Đại vương, có năm sự kiện này không thể có được bởi một Sa-môn, hay Bà-la-môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi một ai ở đời. Thế nào là năm?

3. Bị già và muốn không già, là một sự kiện không
thể có được bởi một Sa-môn hay Bà-la-môn, bởi Ma
hay Phạm thiên, hay bởi một ai ở đời. Bị bệnh và
muốn không bệnh... bị chết và muốn không chết... bị
hoại chết và muốn không hoại diệt... bị tiêu diệt và
muốn không tiêu diệt, là một sự kiện không thể có
được bởi một Sa-môn hay Bà-la-môn, bởi Ma hay
Phạm thiên, hay bởi một ai ở đời.

4. Với phàm phu không học, thưa Đại vương, phải bị già và già đến; và khi già đến, kẻ ấy không suy tư: "Không phải chỉ một mình ta phải bị già và già đến. Nhưng đối với loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả loài hữu tình đều phải bị già và già đến. Và nếu phải bị già và khi già đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống, không làm ta ưa thích; thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến, kẻ thù sẽ hoan hỷ; bạn bè sẽ lo buồn". Kẻ ấy phải bị già, khi già đến, sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh.

5. Lại nữa, thưa Đại vương, với kẻ phàm phu không học, phải bị bệnh và bệnh đến... phải bị chết và chết đến... phải bị hoại diệt và hoại diệt đến... phải bị tiêu

SANH                                                   747

diệt và tiêu diệt đến; khi tiêu diệt đến, kẻ ấy không suy tư: "Không phải chỉ một mình ta phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Nhưng đối với các loài hữu tình có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả loài hữu tình đều phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Và nếu phải bị tiêu diệt, khi tiêu diệt đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích; thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến; kẻ thù sẽ hoan hỷ, bạn bè sẽ lo buồn". Kẻ ấy phải bị tiêu diệt, khi tiêu diệt đến, sầu, bi than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh.

Thưa Đại vương, đây gọi là kẻ phàm phu không học bị mũi tên sầu muộn tẩm thuốc độc bắn trúng, vị ấy tự làm mình ưu não.

6. Với vị Thánh đệ tử có học, thưa Đại vương, bị già đến; vị ấy có suy tư: "Không phải chỉ một mình ta phải bị già và già đến. Nhưng đối với các loài hữu tình có đến, có đi; có diệt, có sanh, tất cả các loài hữu tình đều phải bị già và già đến. Và nếu phải bị già và khi già đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích; thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến; kẻ thù sẽ hoan hỷ; bạn bè sẽ lo buồn". Vị ấy phải bị già, khi già đến, không sầu, không bi, không than khóc, không đập ngực, không đi đến bất tỉnh.

SANH                                                  748

Thưa Đại vương, đây gọi là vị Thánh đệ tử có học, được nhổ lên là mũi tên sầu muộn có tẩm thuốc độc, mà kẻ phàm phu không học bị bắn trúng, tự làm mình ưu não. Không sầu muộn, không bị tên bắn trúng, vị Thánh đệ tử tự làm mình được hoàn toàn tịch tịnh.

7. Lại nữa, thưa Đại vương, với vị Thánh đệ tử có học phải bị bệnh và bệnh đến... phải bị chết và chết đến... phải bị hoại diệt và hoại diệt đến... phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến; khi tiêu diệt đến, vị ấy có suy tư: "Không phải chỉ một mình ta phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Nhưng đối với các loài hữu tình, có đến, có đi, có diệt, có sanh, tất cả các loài hữu tình đều phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến. Và nếu phải bị tiêu diệt và tiêu diệt đến, ta lại sầu, bi, than khóc, đập ngực, đi đến bất tỉnh, thời ăn uống không làm ta ưa thích, thân ta trở thành xấu xí; các công việc không có xúc tiến; kẻ thù sẽ hoan hỷ; bạn bè sẽ lo buồn". Vị ấy phải bị tiêu diệt, khi tiêu diệt đến không sầu, không bi, không than khóc, không đập ngực, không đi đến bất tỉnh.

Thưa Đại vương, đây gọi là vị Thánh đệ tử có học, được nhổ lên là mũi tên sầu muộn có tẩm thuốc độc mà kẻ phàm phu không học bị bắn trúng, tự làm mình ưu não. Không sầu muộn, không bị bắn tên, vị Thánh đệ tử tự làm mình được hoàn toàn tịch tịnh.

SANH                                                    749

Các pháp này, thưa Đại vương, là năm sự kiện không thể có được bởi Sa-môn hay Bà-la-môn, bởi Ma hay Phạm thiên, hay bởi một ai ở đời.

Không sầu, không than khóc,
Lợi ích được thật ít,
Biết nó sầu, nó khổ,
Kẻ địch tự vui sướng.
Do vậy, bậc Hiền trí,
Giữa các sự bất hạnh,
Không hoảng hốt lo sợ,
Biết phân tích lợi ích.
Kẻ địch bị khổ não,
Thấy sắc diện không đổi,
Với tụng niệm văn chú,
Với lời thật khéo nói,
Với bố thí chơn chánh,
Với truyền thống khéo giữ,
Chỗ nào được lợi ích,
Chỗ ấy gắn tinh cần.
Nếu biết lợi không được,
Cả ta và người khác,
Không sầu, biết chịu đựng,
Mong vị ấy nghĩ rằng:
Nay ta phải làm gì?
Phải kiên trì thế nào?

SANH                                            750

8. Sau khi được nghe như vậy, vua Munda thưa với Tôn giả Nàrada:

- Thưa Tôn giả, pháp thoại này tên gì?

- Thưa Đại vương, pháp thoại này tên là "Nhổ lên mũi tên sầu muộn".

- Thật vậy, thưa Tôn giả, được nhổ lên là mũi tên sầu muộn! Khi con nghe pháp thoại này, mũi tên sầu muộn đã được đoạn tận.

Rồi vua Munda bảo Piyaka, vị gìn giữ kho bạc:

- Này Piyaka, hãy cho thiêu đốt thân của hoàng hậu
Bhaddà, rồi xây tháp cho hoàng hậu. Bắt đầu từ hôm
sau, chúng ta sẽ tắm rửa, sẽ thoa dầu, sẽ ăn cơm, sẽ
lo làm các công việc.

SANH                                               751

82     Nghiệp, thức, ái dẫn đi tái sanh ở 3 cõi - Kinh HIỆN HỮU – Tăng I, 405

HIỆN HỮU – Tăng I, 405

1. Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Hữu, hữu, bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy.
Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, được xem là
có hữu?
- Này Ànanda, nếu không có hành động (nghiệp) và
sự chín muồi của dục giới thời dục hữu có thể
trình bày được không?
- Thưa không, bạch Thế Tôn.
- Như vậy, này Ànanda, nghiệp là thửa ruộng,
thức là hột giống, ái là sự nhuận ướt. Chúng
sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, nên thức
được an lập trong giới thấp kém. Như vậy, trong
tương lai có sự tái sanh sanh khởi. Như vậy, này
Ànanda, hữu có mặt.
2. Và này Ànanda, nếu không có hành động và sự
chín muồi của sắc giới, thời sắc hữu có thể trình bày
được không?

SANH                                               752

- Thưa không, bạch Thế Tôn.
- Như vậy, này Ànanda, nghiệp là thửa ruộng, thức
là hột giống, ái là sự nhuận ướt. Chúng sanh bị
vô minh che lấp, bị ái trói buộc, nên thức được
an lập trong giới bậc trung. Như vậy, trong tương
lai có sự tái sanh sanh khởi. Như vậy, này
Ànanda, hữu có mặt.
3.Và này Ànanda, nếu không có hành động và sự
chín muồi của vô sắc giới, thời vô sắc hữu có thể
trình bày được không?
- Thưa không, bạch Thế Tôn.
- Như vậy, này Ànanda, nghiệp là thửa ruộng, thức
là hột giống, ái là sự nhuận ướt. Chúng sanh bị
vô minh che lấp, bị ái trói buộc, nên thức được
an lập trong giới bậc thù thắng. Như vậy, trong
tương lai có sự tái sanh sanh khởi. Như vậy, này
Ànanda, hữu có mặt.

SANH                                              753

83     Nguyên nhân dẫn sanh chỗ này chỗ kia - Kinh HẠNH CON CHÓ – 57 Trung II, 115

KINH HẠNH CON CHÓ (Kukkuravatika suttam) – Bài kinh số 57 – Trung II, 115

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở giữa dân chúng Koliya Haliddavasana là tên một thị trấn của dân chúng Koliya.

Rồi Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò, và lõa
thể Seniya, hành trì hạnh con chó, cùng đi đến Thế
Tôn. Sau khi đến Punna Koliyaputta, hành trì hạnh
con bò, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Còn
lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó, nói lời hỏi
thăm với Thế Tôn, sau khi nói lên lời hỏi thăm thân
hữu, rồi ngồi xuống một bên, ngồi chõ hỏ như con
chó. Sau khi ngồi một bên, Punna Koliyaputta, hành
trì hạnh con bò, bạch Thế Tôn:

SANH                                             754

- Bạch Thế Tôn, lõa thể Seniya, hành trì hạnh con
chó, thực hành những hạnh khó hành, ăn đồ ăn quăng
xuống đất, chấp nhận và hành trì hạnh con chó trong
một thời gian dài, vậy sanh thú ông ấy thế nào, vận
mạng ông ấy thế nào?

- Thôi vừa rồi Punna, hãy dừng lại đây, chớ có hỏi Ta nữa.

Lần thứ hai... (như trên)... Lần thứ ba Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò, bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, lõa thể Seniya hành trì hạnh con
chó, thực hành những hạnh khó hành, ăn đồ ăn quăng
dưới đất, chấp nhận và hành trì hạnh con chó trong
một thời gian dài, vậy sanh thú ông ấy thế nào, vận
mạng ông ấy thế nào?

- Này Punna, thật sự Ta đã không chấp nhận (câu
hỏi) của Ông và đã nói: "Thôi vừa rồi Punna, hãy
dừng lại đây, chớ có hỏi Ta nữa". Tuy vậy, Ta sẽ trả
lời cho Ông:

 Ở đây, này Punna, người nào hành trì hạnh con
chó một cách hoàn toàn viên mãn, hành trì giới
con chó một cách hoàn toàn viên mãn, hành trì
tâm con chó một cách hoàn toàn viên mãn,
hành trì uy nghi con chó một cách hoàn toàn

SANH                                              755

viên mãn, sau khi thân hoại mạng chung sẽ
sanh thân hữu cùng với các loài chó.
 Nếu Ông ấy có tà kiến như sau: "Do giới này,
hạnh này, khổ hạnh này, hay phạm hạnh này,
ta sẽ sanh thành chư Thiên này, hay chư Thiên
khác", thời này Punna, đối với kẻ có tà kiến, Ta
nói có một trong hai sanh thú như sau: địa ngục
hay bàng sanh.

 Như vậy, này Punna, nếu hạnh con chó được
thành tựu, thời được sanh trong loài chó,
nếu không được thành tựu, thời được sanh
trong địa ngục.

Khi được nói vậy, lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó, khóc than chảy nước mắt. Rồi Thế Tôn nói với Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò:

- Này Punna, Ta đã không chấp nhận (câu hỏi) của ông và đã nói: "Thôi vừa rồi Punna, hãy dừng lại đây, chớ có hỏi Ta nữa".

- Bạch Thế Tôn, con khóc như vậy không phải vì lời
Thế Tôn nói về con. Nhưng vì bạch Thế Tôn, con đã
chấp nhận và hành trì hạnh con chó này trong một
thời gian dài.

SANH                                               756

- Bạch Thế Tôn, Punna Koliyaputta, hành trì hạnh
con bò này, đã chấp nhận và hành trì hạnh con bò
này, trong một thời gian dài, vậy sanh thú của ông ấy
thế nào, vận mạng của ông ấy thế nào?

- Thôi vừa rồi Seniya, hãy dừng lại đây, chớ có hỏi Ta nữa.

Lần thứ hai... (như trên)... Lần thứ ba, lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó, bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Punna Koliyaputta này đã chấp
nhận và hành trì hạnh con bò này trong một thời gian
dài, vậy sanh thú của ông ấy thế nào, vận mạng của
ông ấy thế nào?

- Này Seniya, thật sự Ta đã không chấp nhận (câu
hỏi) của Ông và đã nói: "Thôi vừa rồi Seniya, hãy
dừng lại đây, chớ có hỏi Ta nữa". Tuy vậy ta sẽ trả
lời cho Ông:

 Ở đây, này Seniya, người nào hạnh trì hạnh con
bò một cách hoàn toàn viên mãn, hành trì giới
con bò một cách hoàn toàn viên mãn, hành trì
tâm con bò một cách hoàn toàn viên mãn, hành
trì uy nghi con bò một cách hoàn toàn viên
mãn, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh
thân hữu cùng với các loài bò.

SANH                                                  757

 Nếu Ông ấy có tà kiến như sau: "Do giới này,
hạnh này, khổ hạnh này, hay phạm hạnh này,
ta sẽ sanh thành chư Thiên này hay chư Thiên
khác", thời này Seniya, đối với kẻ có tà kiến,
Ta nói có một trong hai sanh thú như sau: địa
ngục hay bàng sanh.

 Như vậy, này Seniya, nếu hạnh con bò được
thành tựu, thời được sanh trong loài bò, nếu
không được thành tựu, thời được sanh trong
địa ngục.

Khi được nói vậy, Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò, khóc than, chảy nước mắt. Rồi Thế Tôn nói với lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó:

- Này Seniya, Ta đã không chấp nhận (câu hỏi) của Ông và đã nói: "Thôi vừa rồi Seniya, hãy dừng lại đây, chớ có hỏi Ta nữa".

- Bạch Thế Tôn, con khóc như vậy không phải vì lời
Thế Tôn nói về con. Nhưng vì, bạch Thế Tôn, con đã
chấp nhận và hành trì hạnh con bò này trong một thời
gian dài.

Bạch Thế Tôn, con có lòng tin tưởng đối với Thế Tôn: Thế Tôn có thể thuyết pháp cho con để con có

SANH                                              758

thể từ bỏ hạnh con bò này và để lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó, có thể bỏ hạnh con chó này.

- Này Punna, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Punna Koliyaputta vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

 Này Punna có bốn loại nghiệp này, Ta đã tự chứng tri, chứng ngộ và tuyên thuyết. Thế nào là bốn?

 Này Punna, có nghiệp đen (đưa đến) quả báo
đen,
 Này Punna, có nghiệp trắng (đưa đến) quả báo
trắng,
 Này Punna, có nghiệp đen trắng (đưa đến) quả
báo đen trắng,
 Này Punna, có nghiệp không đen trắng (đưa
đến) quả báo không đen trắng, nghiệp đưa đến
sự đoạn tận các nghiệp.

 Và này Punna, thế nào là nghiệp đen đưa đến quả báo đen?

SANH                                              759

 Ở đây, này Punna có người tạo ra thân hành có tổn hại, tạo ra khẩu hành có tổn hại, tạo ra ý hành có tổn hại.

 Sau khi tạo ra thân hành có tổn hại, khẩu hành
có tổn hại, ý hành có tổn hại, vị này được sanh
vào thế giới có tổn hại.
 Vì phải sanh vào thế giới có tổn hại, vị này cảm
xúc những cảm xúc có tổn hại.
 Do cảm xúc những cảm xúc có tổn hại, vị này
cảm thọ những cảm thọ có tổn hại, thuần nhất
khổ thọ, như các chúng sanh trong địa ngục.
 Như vậy, này Punna, là sự sanh khởi của một
chúng sanh tùy thuộc ở chúng sanh, chúng
sanh ấy sanh khởi tùy thuộc hành động của
mình, và khi chúng sanh ấy đã sanh, thời các
cảm xúc kích thích mình.
 Do vậy, này Punna, Ta nói: "Các chúng sanh
là thừa tự hạnh nghiệp (của mình)".

Như vậy, này Punna, được gọi là nghiệp đen đưa đến quả báo đen.

 Và này Punna, thế nào là nghiệp trắng đưa đến quả báo trắng?

SANH                                              760

 Ở đây, này Punna, có người làm thân hành không có tổn hại, làm khẩu hành không có tổn hại, làm ý hành không có tổn hại.

 Sau khi làm thân hành không có tổn hại, khẩu
hành không có tổn hại, ý hành không có tổn hại,
vị này được sanh vào thế giới không có tổn hại.
 Vì phải sanh vào thế giới không có tổn hại, vị
này cảm xúc những cảm xúc không có tổn hại.
 Do cảm xúc những cảm xúc không có tổn hại,
vị này cảm thọ những cảm thọ không có tổn
hại, thuần nhất lạc thọ, như chư Thiên
Subhakinha (Biến Tịnh thiên).
 Như vậy, này Punna, là sự sanh khởi của một
chúng sanh tùy thuộc ở chúng sanh, chúng sanh
ấy sanh khởi tùy thuộc hành động của mình; và
khi chúng sanh ấy đã sanh, thời các cảm xúc
kích thích chúng sanh ấy.
 Do vậy, này Punna, Ta nói: "Các chúng sanh là
thừa tự hạnh nghiệp (của mình)".

Như vậy, này Punna, được gọi là nghiệp trắng đưa đến quả báo trắng.

 Và này Punna, thế nào là nghiệp đen trắng đưa đến quả báo đen trắng?

SANH                                             761

 Ở đây, này Punna, có người làm các thân hành
có tổn hại và không tổn hại, các khẩu hành có
tổn hại và không tổn hại, các ý hành có tổn hại
và không tổn hại.
 Sau khi làm các thân hành có tổn hại và không
tổn hại, khẩu hành có tổn hại và không tổn hại,
ý hành có tổn hại và không tổn hại, vị này được
sanh vào thế giới có tổn hại và không tổn hại.
 Vì phải sanh vào thế giới có tổn hại và không
tổn hại, vị này cảm xúc những cảm xúc có tổn
hại và không tổn hại.
 Do cảm xúc những cảm xúc có tổn hại và
không tổn hại, vị này cảm thọ những cảm thọ
có tổn hại và không tổn hại, có lạc thọ khổ thọ
xen lẫn, như một số loài Người, một số chư
Thiên và một số chúng sanh trong đọa xứ.
 Như vậy, này Punna là sự sanh khởi của một
chúng sanh tùy thuộc ở chúng sanh, chúng sanh
ấy sanh khởi tùy thuộc hành động của mình; và
khi chúng sanh ấy đã sanh, thời các cảm xúc
kích thích chúng sanh ấy.
 Do vậy, này Punna, Ta nói: "Các chúng sanh là
thừa tự hạnh nghiệp (của mình)".

SANH                                            762

Như vậy này Punna, được gọi là nghiệp đen trắng đưa đến quả báo đen trắng.

 Và này Punna, thế nào là nghiệp không đen trắng, đưa đến quả báo không đen trắng, nghiệp đưa đến sự đoạn tận các nghiệp?

 Ở đây, này Punna, chỗ nào có ý chí (Cetana:
Tư tâm sở) đoạn trừ nghiệp đen đưa đến quả
báo đen, chỗ nào có ý chí đoạn trừ nghiệp trắng
đưa đến quả báo trắng, chỗ nào có ý chí đoạn
trừ nghiệp đen trắng đưa đến quả báo đen trắng.
Ở đây, này Punna, chỗ nào có ý chí như vậy,
này Punna, được gọi là nghiệp không đen trắng
đưa đến quả báo không đen trắng, nghiệp đưa
đến sự đoạn tận các nghiệp.

Này Punna, bốn loại nghiệp này, Ta đã tự chứng tri, chứng ngộ và tuyên thuyết.

Khi được nói vậy, Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho những người đi lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai

SANH                                               763

có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã
được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày giải
thích. Con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y
chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Thế Tôn nhận con làm
cư sĩ, từ nay trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời
quy ngưỡng.

Còn lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó, bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho những người đi lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Thế Tôn cho con được xuất gia với Thế Tôn, mong cho con thọ đại giới.

- Này Seniya, ai trước kia là ngoại đạo nay muốn xuất gia, muốn thọ đại giới trong Pháp và Luật này phải sống bốn tháng biệt trú. Sau khi sống bốn tháng biệt trú, chúng Tăng nếu đồng ý sẽ cho xuất gia, cho thọ đại giới để thành vị Tỷ-kheo. Nhưng Ta nhận thấy ở đây là tánh con người sai biệt nhau.

SANH                                               764

- Bạch Thế Tôn, nếu những người xưa kia là ngoại
đạo nay muốn xuất gia, muốn thọ đại giới trong pháp
và luật này, phải sống bốn tháng biệt trú, sau khi sống
bốn tháng biệt trú, chúng Tăng nếu đồng ý sẽ cho
xuất gia, cho thọ đại giới, để thành vị Tỷ-kheo, thời
con sẽ xin sống biệt trú bốn năm. Sau khi sống biệt
trú bốn năm, nếu chư Tỷ-kheo đồng ý, mong chư Tỷ-
kheo hãy xuất gia cho con, thọ đại giới cho con để
thành vị Tỷ-kheo.

Và lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó, được xuất gia với Thế Tôn, được thọ đại giới. Thọ đại giới không bao lâu, Tôn giả Seniya sống một mình an tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần. Và không bao lâu vị này chứng được mục đích tối cao mà con cháu các lương gia đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình hướng đến. Đó là vô thượng phạm hạnh ngay trong hiện tại, tự mình chứng tri, chứng ngộ, chứng đạt và an trú. Vị ấy biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những gì nên làm đã làm, sau đời này sẽ không có đời sống khác nữa". Và Tôn giả Seniya trở thành một vị A-la-hán nữa.

-

SANH                                                 765

SANH   766

84     Nguyên nhân không giải thoát khỏi sanh già chết - Kinh HAI LOẠI TỘI – Tăng I, 94

HAI LOẠI TỘI – Tăng I, 94
1. Như vầy tôi nghe.
Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Thắng lâm, khu
vườn ông Anàthapindika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các
Tỷ-kheo:
- Này các Tỷ-kheo.
- Bạch Thế Tôn. Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn.
Thế tôn nói như sau:
-------------------
6. Có hai pháp này, này các Tỷ-kheo, Thế nào là hai?
- Thấy vị ngọt trong các pháp có thể khởi lên kiết
sử.
- Và thấy nhàm chán trong các pháp có thể khởi
lên kiết sử.
Ai sống thấy vị ngọt trong các pháp có thể khởi lên
kiết sử, thời tham không đoạn tận, sân không đoạn
tận, si không đoạn tận. Do tham không đoạn tận, sân
không đoạn tận, si không đoạn tận, nên không giải

SANH                                              767

thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta
nói rằng người ấy không giải thoát khỏi khổ đau.
Ai sống thấy nhàm chán trong các pháp có thể khởi
lên kiết sử, thời tham được đoạn tận, sân được đoạn
tận, si được đoạn tận. Do tham được đoạn tận, sân
được đoạn tận, si được đoạn tận, nên được giải thoát
khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng
người ấy giải thoát khỏi khổ đau.
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là hai pháp.
------------------

SANH                                                  768

85      Nguyên nhân sanh cảnh giới khác nhau - Kinh KIÊU MẠN – Tăng I, 261

KIÊU MẠN – Tăng I, 261

1. Có ba kiêu mạn này, này các Tỷ-kheo, Thế nào là
ba?
- Kiêu mạn của tuổi trẻ,
- Kiêu mạn của không bệnh,
- Kiêu mạn của sự sống.
2. Này các Tỷ-kheo,
- Say sưa trong kiêu mạn của tuổi trẻ, kẻ vô văn
phàm phu làm các ác hành về thân, làm các ác
hành về lời nói, làm các ác hành về ý. Do làm
các ác hành về thân, làm các ác hành về lời nói,
làm các ác hành về ý, sau khi thân hoại mạng
chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.
- Say sưa trong kiêu mạn của không bệnh, này
các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu làm các ác
hành về thân, làm các ác hành về lời nói, làm
các ác hành về ý. Do làm các ác hành về thân,
làm các ác hành về lời nói, làm các ác hành về

SANH                                               769

ý, sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào
cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
- Say sưa trong kiêu mạn của sự sống, này các
Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu làm các ác hành
về thân, làm các ác hành về lời nói, làm các ác
hành về ý. Do làm các ác hành về thân, làm các
ác hành về lời nói, làm các ác hành về ý, sau
khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục.
3. Này các Tỷ-kheo,
- Say sưa trong kiêu mạn của tuổi trẻ, vị Tỷ-kheo
từ bỏ học pháp, trở lui lại đời sống thế tục.
- Say sưa trong kiêu mạn của không bệnh, vị Tỷ-
kheo từ bỏ học pháp, trở lui lại đời sống thế tục.
- Say sưa trong kiêu mạn của đời sống, vị Tỷ-
kheo từ bỏ học pháp, trở lui lại đời sống thế tục
Bị bệnh và bị già,
Lại còn phải bị chết,
Kẻ phàm phu ghê tởm
Người khác bị như vậy.
Nếu ta cũng ghê tởm,
Chúng sanh bị như vậy,
Không xứng đáng cho Ta,
Với Ta được sống vậy.
Nên Ta sống như thật,

SANH                                                770

Biết pháp không sanh y,
Sự say sưa không bệnh,
Tuổi trẻ và sự sống,
Tất cả Ta nhiếp phục
Thấy xuất ly an ổn.
Nơi Ta khởi tinh tấn,
Vì Ta thấy Niết- bàn,
Ta không còn có thể,
Thọ hưởng các dục vọng,
Ta sẽ không trở lui,
Đích Phạm hạnh Ta đến.

SANH                             771

86     Ngài có biết giải thoát, thoát ly cho các chúng sanh - Kinh Giải Thoát – Tương I, 10

Giải Thoát – Tương I, 10

... Ở Sàvatthi. Rồi một vị Thiên, khi đêm đã gần tàn,
với nhan sắc thù thắng chói sáng toàn vùng Jetavana,
đi đến Thế Tôn. Sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Thế Tôn
rồi đứng một bên. Đứng một bên, vị Thiên ấy bạch
Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả, Ngài có biết giải thoát, thoát ly, viễn ly cho các chúng sanh không?

-- Này Hiền giả, Ta có biết giải thoát, thoát ly, viễn ly cho các chúng sanh.

-- Thưa Tôn giả, như thế nào Ngài biết giải thoát, thoát ly, viễn ly cho các chúng sanh?

Hỷ, tái sanh đoạn tận,
Tưởng, thức được trừ diệt,
Các thọ diệt, tịch tịnh,
Như vậy này Hiền giả,
Ta biết sự giải thoát,
Thoát ly và viễn ly,

SANH                                                 772

Cho các loại chúng sanh.

SANH                          773

87     Nhiều lần và nhiều lần, Kẻ ngu nhập bào thai - Kinh Udaya – Tương I, 381

Udaya – Tương I, 381

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Rồi Thế Tôn vào buổi sáng, cầm y bát đi đến trú xứ của Bà-la-môn Udaya.

3) Bà-la-môn Udaya lấy cơm đổ đầy bình bát của Thế Tôn.

4) Lần thứ hai Thế Tôn vào buổi sáng đắp y, cầm y bát đi đến trú xứ của Bà-la-môn Udaya...

5) Lần thứ ba, Bà-la-môn Udaya lấy cơm đổ đầy bình bát Thế Tôn và nói với Thế Tôn:

- Tham lam là Sa-môn Gotama, đến đi đến lại nhiều lần!

(Thế Tôn):

Nhiều lần và nhiều lần,
Chúng gieo vãi hạt giống.
Nhiều lần và nhiều lần,
Trời mưa đi, mưa lại.

SANH                                            774

Nhiều lần và nhiều lần,
Người nông phu cày ruộng.
Nhiều lần và nhiều lần,
Lúa gạo đến quốc độ.
Nhiều lần và nhiều lần,
Hành khất lại xin ăn.
Nhiều lần và nhiều lần,
Thí chủ lại bố thí.
Nhiều lần và nhiều lần,
Thí chủ sau khi cho,
Nhiều lần và nhiều lần,
Được đi đến thiên giới.
Nhiều lần và nhiều lần,
Người làm sữa vắt sữa,
Nhiều lần và nhiều lần,
Bò con tìm bò mẹ.
Nhiều lần và nhiều lần,
Mệt sức và lao khổ.
Nhiều lần và nhiều lần,
Kẻ ngu nhập bào thai.
Nhiều lần và nhiều lần,
Lại sanh rồi lại chết.
Nhiều lần và nhiều lần,
Họ mang đến nghĩa địa.

SANH                           775

Họ được đường giải thoát,
Không đưa đến tái sanh.
Bậc đại trí, đại tuệ,
Không sanh đi, sanh lại.

7) Khi được nói vậy, Bà-la-môn Udaya bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay Tôn giả Gotama... Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

SANH                                            776

88     Nhiều và ít - Kinh MỘT PHÁP – Tăng I, 75

MỘT PHÁP – Tăng I, 71

1. - Có một người, khi xuất hiện ở đời, sự xuất hiện đưa lại bất hạnh cho đa số, bất lạc cho đa số, bất lợi cho đa số, đưa đến bất hạnh, đau khổ cho chư Thiên và loài Người. Một người ấy là ai? Người có tà kiến, người có điên đảo kiến. Người ấy làm cho đông người xa lìa diệu pháp, an trú phi pháp. Chính một người này, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời, sự xuất hiện đưa lại bất hạnh cho đa số, bất lạc cho đa số, bất lợi cho đa số, đưa đến bất hạnh, đau khổ cho chư Thiên và loài Người.

2. Có một người, khi xuất hiện ở đời, sự xuất hiện đưa đến hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, lợi ích cho đa số, đưa đến hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên và loài Người. Một người ấy là ai? Người có chánh kiến, người không có điên đảo kiến. Người ấy làm cho đông người xa lìa phi pháp, an trú diệu pháp. Chính một người này, này các Tỷ-kheo, khi xuất hiện ở đời, sự xuất hiện đưa đến hạnh phúc cho đa số, an lạc cho đa số, lợi ích cho đa số, đưa đến hạnh phúc, an lạc cho chư Thiên và loài Người.

SANH                                                777

3. Ta không thấy một pháp nào khác, lại phạm tội lớn, như tà kiến. Tối thắng tà kiến, này các Tỷ-kheo, là phạm tội lớn.

4. Ta không thấy một pháp nào khác, được tuân theo đưa đến bất hạnh cho đa số, bất lạc cho đa số, thất lợi cho đa số, đem đến bất hạnh, bất lạc cho chư Thiên và loài Người, này các Tỷ-kheo, như kẻ ngu si.

Ví như, này các Tỷ-kheo, tại cửa sông có đặt một cái
nơm bẫy cá, đem lại bất hạnh đau khổ, tổn thương,
tổn hại cho nhiều cá. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, kẻ
ngu si Makkhali xuất hiện ở đời, Ta nghĩ rằng như là
một cái nôm bẫy cá cho loài Người, đưa đến bất
hạnh, bất lạc, bất lợi, đau khổ, tổn thương, tổn hại
cho nhiều loại hữu tình.

----------------

5. Ai khuyến khích chấp nhận một pháp luật được
vụng thuyết, thời người khuyến khích và người được
khuyến khích như vậy tuân hành, tất cả đều đem lại
nhiều vô phước. Vì cớ sao? Vì pháp được vụng
thuyết.

6. Ai khuyến khích chấp nhận một pháp luật được khéo thuyết, thời người khuyến khích và người được khuyến khích như vậy tuân hành, tất cả đều đem lại

SANH                                                 778

nhiều phước đức. Vì cớ sao? Vì pháp được khéo thuyết.

7. Trong một pháp luật được vụng thuyết, này các
Tỷ-kheo, ước lượng của sự bố thí, do người cho biết,
chớ không phải do người nhận. Vì cớ sao? Vì pháp
được vụng thuyết.

8. Trong một pháp luật được khéo thuyết, này các
Tỷ-kheo, ước lượng của sự bố thí, do người nhận
biết, không phải do người cho. Vì cớ sao? Vì pháp
được khéo thuyết.

9. Trong một pháp luật được vụng thuyết, này các Tỷ-kheo, người tinh cần tinh tấn sống đau khổ. Vì cớ sao? Vì pháp được vụng thuyết.

10. Trong một pháp luật được khéo thuyết, này các Tỷ-kheo, người biếng nhác sống đau khổ. Vì cớ sao? Vì pháp được khéo thuyết.

11. Trong một pháp luật được vụng thuyết, này các Tỷ-kheo, ai sống biếng nhác, người ấy sống an lạc. Vì cớ sao? Vì pháp được vụng thuyết.

12. Trong một pháp luật được khéo thuyết, này các Tỷ-kheo, ai sống tinh cần tinh tấn, người ấy sống an lạc. Vì cớ sao? Vì pháp được khéo thuyết.

SANH                                              779

-----------------

13. Ví như, này các Tỷ-kheo, một ít phân có mùi hôi
thúi. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Ta không tán thán
về hiện hữu dầu cho có ít thôi, cho đến chỉ trong thời
gian búng móng tay.

14-17. Ví như, này các Tỷ-kheo, một ít nước tiểu có
mùi hôi thúi...một ít nước miếng có mùi hôi
thúi......một ít mủ có mùi hôi thúi......một ít máu có
mùi hôi thúi. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Ta không
tán thán về hiện hữu, dầu cho có ít thôi, cho đến chỉ
trong thời gian búng móng tay.

SANH                                                780

89     Như Lai đã tuyên bố thì không có thay đổi - Kinh LỜI CẢM HỨNG – Tăng III, 197

LỜI CẢM HỨNG –Tăng III, 197

1. Như vầy tôi nghe:
Một thời, Thế Tôn đang du hành giữa dân chúng
Kosala với đại chúng Tỷ-kheo, đi đến một thị trấn
của dân chúng Kosala tên là Dandakappaka.
Rồi Thế Tôn từ trên đường bước xuống, ngồi xuống
chỗ đã được sửa soạn dưới một gốc cây; còn các Tỷ-
kheo ấy đi vào Dandakappaka để tìm chỗ ở.
Bấy giờ Tôn giả Ananda cùng với một số đông Tỷ-
kheo, đi đến sông Aciravatì để rửa tay chân, sau khi
rửa tay chân ở sông Aciravatì xong, ra khỏi sông,
đứng trên bờ đắp một y để phơi tay chân cho khô.
2. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Tôn giả Ananda, sau khi
đến, thưa với Tôn giả Ananda:
- Có phải Thế Tôn tập trung tất cả tâm, thưa Tôn giả
Ananda, để tuyên bố về Devadatta như sau:
"Devadatta phải sanh vào đọa xứ, phải sanh vào địa
ngục cho đến một kiếp, không thể cứu hộ được" hay
có phải nhờ một Thiên nhân?

SANH                                              781

- Thật đúng như Thế Tôn đã tuyên bố.
Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:
- Ở đây, bạch Thế Tôn, với một số đông Tỷ-kheo,
con đi đến sông Aciravatì để rửa tay chân, sau khi
rửa tay chân ở sông Aciravatì xong, ra khỏi sông,
đứng trên bờ đắp một tấm y để phơi tay chân cho
khô. Rồi bạch Thế Tôn, một Tỷ-kheo đi đến con, sau
khi đến thưa với con: "Có phải Thế Tôn tập trung tất
cả tâm, thưa Tôn giả Ànanda, để tuyên bố về
Devadatta như sau: "Devadatta phải sanh vào đọa xứ,
phải sanh vào địa ngục cho đến một kiếp, không thể
cứu hộ được" hay có phải nhờ một Thiên nhân? "
Khi được nói vậy, bạch Thế Tôn, con trả lời Tỷ-kheo
ấy: "Thưa Hiền giả, thật đúng như Thế Tôn đã tuyên
bố".
-Này Ànanda, hoặc Tỷ-kheo ấy là vị tân nhập, xuất
gia chưa được bao lâu, hay vị ấy là Tỷ-kheo trưởng
lão ngu si, không thông minh. Làm sao khi ta đã
tuyên bố một chiều, ở đây lại có thể có trường hợp
thứ hai được? Ta không thấy về một người nào khác,
này Ananda, sau khi tập trung tất cả tâm, Ta đã tuyên
bố như vậy, trừ với Devadatta!
Cho đến khi nào, này Ànanda, Ta thấy một pháp
trắng nhỏ như đầu sợi lông đuôi ngựa ở Devadatta,

SANH                                               782

thời Ta đã không tuyên bố về Devadatta như sau:
"Devadatta phải sanh vào đọa xứ, phải sanh vào địa
ngục cho đến một kiếp, không thể cứu hộ được".
Cho đến khi nào, này Ànanda, Ta không thấy một
pháp trắng nhỏ như đầu sợi lông đuôi ngựa ở
Devadatta, cho nên Ta đã tuyên bố về Devadatta như
sau: "Devadatta phải sanh vào đọa xứ, phải sanh vào
địa ngục cho đến một kiếp, không thể cứu hộ được".
Ví như, này Ànanda, một hố phân cao hơn đầu
người, đầy cả phân, và một người rơi vào hố phân
cho đến cả đầu. Rồi một người khác đi đến, muốn lợi
ích, muốn hạnh phúc, muốn người ấy an ổn khỏi các
khổ ách, muốn kéo người ấy ra khỏi hố phân ấy.
Người này đi vòng quanh hố phân và không thấy cho
đến một điểm nhỏ như đầu sợi lông đuôi ngựa ở
người ấy mà không bị dính phân, để có thể nắm lấy
chỗ ấy và kéo lên.
Cũng vậy, này Ànanda, cho đến khi nào, Ta thấy một
pháp trắng nhỏ như đầu sợi lông đuôi ngựa ở
Devadatta, thời Ta đã không tuyên bố về Devadatta
như sau: "Devadatta phải sanh vào đọa xứ, phải sanh
vào địa ngục cho đến một kiếp, không thể cứu hộ
được".
Nếu thầy muốn nghe, này Ànanda, Như Lai sẽ
phân tích về căn trí của con người.

SANH                                             783

- Nay đã đến thời, bạch Thế Tôn! Nay đã đến thời,
bạch Thiện Thệ, để Thế Tôn phân tích các căn trí của
con người, sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ thọ
trì.
Vậy này Ànanda, hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ
nói:
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Tôn giả Ànanda vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như
sau:
3. - Ở đây, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của một người khác: "Trong người này, có
những pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau
một thời gian khác, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ
biết tâm của người ấy: "Trong người này, các pháp
thiện đã biến mất, các pháp bất thiện đang hiện hữu,
nhưng còn có cội gốc thiện chưa bị cắt đứt. Và pháp
thiện sẽ khởi lên từ cội gốc thiện ấy". Như vậy người
này sẽ không bị thối đọa trong tương lai.
Ví như, này Ànanda, các hột giống chưa bị bể vụn,
chưa bị hư thối, chưa bị gió và sức nóng phá hoại,
còn giữ được sức sống bám sâu trong cánh đồng,
được gieo trên mảnh đất khéo sửa soạn. Này
Ànanda, Thầy có thể biết những hột giống này sẽ
được lớn lên, được tăng trưởng, được lớn mạnh
không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.

SANH                                               784

- Cũng vậy, này Ànanda, ở đây, với tâm của Ta, Ta
rõ biết tâm của một người khác: "Trong người này,
có những pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau
một thời gian khác, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ
biết tâm của người ấy: "Trong người này, các pháp
thiện đã biến mất, các pháp bất thiện đang hiện hữu.
Nhưng còn có cội gốc của thiện chưa bị cắt đứt. Và
thiện pháp sẽ khởi lên từ cội gốc thiện ấy". Như vậy
người này sẽ không bị thối đọa trong tương lai.
 Như vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của
mình biết được tâm của loài Người.
 Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của
mình biết được các căn trí của người.
 Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của
mình biết được pháp sanh khởi trong tương lai.
4. Ở đây, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm
của một người khác: "Trong người này, có những
pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau một thời
gian khác, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm
của người ấy: "Trong người này, các pháp bất thiện
đã biến mất, các pháp thiện đang hiện hữu, nhưng
còn có cội gốc bất thiện chưa bị cắt đứt và các pháp
bất thiện sẽ khởi lên từ cội gốc bất thiện ấy". Như
vậy người này sẽ bị thối đọa trong tương lai.
Ví như, này Ànanda, các hột giống chưa bị bể vụn,
chưa bị hư thối, chưa bị gió và sức nóng phá hoại,

SANH                                              785

còn giữ được sức sống, được bám sâu trong cánh
đồng, được gieo trên mảnh đất đầy sỏi đá. Này
Ànanda, Thầy có thể rõ biết những hột giống này sẽ
không có thể được lớn lên, được tăng trưởng, được
lớn mạnh không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Cũng vậy, này Ànanda, ở đây, với tâm của Ta, Ta
rõ biết tâm của người khác: "Trong người này, có
những pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau một
thời gian khác, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của người ấy: "Trong người này, các pháp bất
thiện đã biến mất, các pháp thiện đang hiện hữu,
nhưng cội gốc của pháp bất thiện chưa được cắt đứt
và các pháp bất thiện sẽ khởi lên từ cội gốc bất thiện
ấy. Như vậy người này sẽ bị thối đọa trong tương
lai".
Như vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của mình, đã
biết được tâm của loài Người. Cũng vậy, này
Ànanda, Như Lai với tâm của mình biết được các căn
trí của người. Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai với
tâm của mình biết được pháp sanh khởi trong tương
lai.
5. Ở đây, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm
của người khác: "Trong người này, có những pháp
thiện, có những pháp bất thiện". Sau một thời gian,
cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm của người

SANH                                                786

ấy: "Người này không có pháp trắng cho đến nhỏ
như đầu sợi lông đuôi ngựa. Người này thành tựu với
những pháp bất thiện, chỉ một mặt màu đen, sau khi
thân hoại mạng chung sẽ bị sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục".
Ví như, này Ànanda, các hột giống bị bể vụn, bị hư
thối, bị gió và sức nóng phá hoại, được bám sâu
trong cánh đồng, được gieo trên mảnh đất khéo sửa
soạn. Này Ananda, Thầy có thể rõ biết những hột
giống này không thể được lớn lên, được tăng trưởng,
được lớn mạnh không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Cũng vậy, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của người khác: "Trong người này, có những
pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau một thời
gian, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm của
người ấy: "Người này không có pháp trắng cho đến
nhỏ như đầu sợi lông đuôi ngựa. Người này thành
tựu với những pháp bất thiện, chỉ một mặt màu đen,
sau khi thân hoại mạng chung, sẽ bị sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục".
Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của mình
biết được tâm của loài Người. Cũng vậy, này
Ànanda, Như Lai với tâm của mình đã biết được các
căn trí của người. Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai

SANH                                              787

với tâm của mình, biết được pháp sanh khởi trong
tương lai.
Khi được nói vậy, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, có thể tuyên bố ba hạng người khác
đồng loại với ba người này hay không?
- Có thể được, này Ànanda.
Thế Tôn nói như sau:
6. - Ở đây, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của người khác như sau: "Trong người này, có
những pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau
một thời gian, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của người ấy: "Trong người này, các pháp thiện
đã biến mất, các pháp bất thiện đang hiện khởi; và
cội gốc thiện chưa bị cắt đứt và nhưng đi đến hoàn
toàn bị nhổ lên bởi người ấy. Như vậy, người này sẽ
đi đến thối đọa trong tương lai".
- Ví như, này Ànanda, các cục than cháy đỏ, rực
cháy, cháy lửa ngọn, được quăng trên đất sỏi. Này
Ànanda, Thầy có biết không, đống than này không
có thể lớn lên, tăng trưởng, lớn mạnh?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Ví như, này Ànanda, vào buổi chiều, mặt trời
đang lặn, Thầy có thể biết được chăng, này
Ànanda, biết rằng: "Ánh sáng đã biến mất, bóng
tối đã xuất hiện"?

SANH                                             788

- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Ví như, này Ànanda, khi đêm đã qua một phần,
trong thời gian ăn cơm, Thầy có biết chăng, này
Ànanda, biết rằng: "Ánh sáng đã biến mất, bóng
tối đã xuất hiện"?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Cũng vậy, này Ànanda, ở đây với tâm của Ta, Ta
rõ biết tâm của người khác như sau: "Trong người
này, có những pháp thiện, có những pháp bất thiện".
Sau một thời gian, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ
biết tâm của người ấy, biết rằng: "Trong người này,
các pháp thiện đã biến mất, các pháp bất thiện đã
hiện khởi. Và cội gốc thiện chưa bị cắt đứt, đi đến
hoàn toàn bị nhổ lên bởi người ấy. Như vậy, người
này sẽ đi đến thối đọa trong tương lai".
Cũng vậy, này Ananda, Như Lai biết được tâm của
loài Người, với tâm của mình. Cũng vậy, này
Ànanda, Như Lai với tâm của mình đã biết được các
căn trí của người. Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai
với tâm của mình, biết được pháp sanh khởi trong
tương lai.
7. Ở đây, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm
của người khác như sau: "Trong người này, có
những pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau
một thời gian, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của người ấy: "Trong người này, các pháp bất

SANH                                              789

thiện đã biến mất, các pháp thiện hiện khởi; cội gốc
bất thiện chưa bị cắt đứt, nhưng đi đến hoàn toàn bị
nhổ lên bởi người ấy. Như vậy, người này sẽ không
phải bị thối đọa trong tương lai".
- Ví như, này Ànanda, đống than cháy đỏ, rực cháy,
cháy lửa ngọn, quăng trên một đống cỏ khô, hay
trên đống củi khô. Này Ànanda, Thầy có biết
chăng, đống than này sẽ được lớn lên, tăng
trưởng, lớn mạnh?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Ví như, này Ànanda, đêm đã gần mãn, mặt trời
đang mọc; này Ànanda, Thầy có biết chăng bóng
tối sắp sửa biến mất, ánh sáng sẽ hiện ra"?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Ví như, này Ànanda, trong một thời gian sau, vào
giữa trưa, vào giờ ăn cơm, Thầy có biết chăng,
này Ànanda, bóng tối đã biến mất, ánh sáng sẽ
hiện ra"?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Cũng vậy, này Ànanda, ở đây, với tâm của Ta, Ta
rõ biết tâm của người khác như sau: "Trong người
này, có những pháp thiện, có những pháp bất thiện".
Sau một thời gian khác, cũng vậy, với tâm của Ta,
Ta rõ biết tâm của người ấy: "Trong người này, pháp
bất thiện đã biến mất, các pháp thiện được hiện khởi;

SANH                                               790

cội gốc bất thiện chưa bị cắt đứt, nhưng đi đến hoàn
toàn bị nhổ lên bởi người ấy. Như vậy, người này sẽ
không phải bị thối đọa trong tương lai".
Cũng vậy, này Ananda, Như Lai biết được tâm của
loài Người với tâm của mình. Cũng vậy, này
Ànanda, Như Lai với tâm của mình đã biết được các
căn trí của người. Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai
với tâm của mình, biết được pháp sanh khởi trong
tương lai.
8. Ở đây, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm
của người khác như sau: "Trong người này, có
những pháp thiện, cũng có những pháp bất thiện".
Sau một thời gian, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ
biết tâm của người ấy: "Trong người này không có
pháp bất thiện cho đến nhỏ như đầu sợi lông đuôi
ngựa. Người này thành tựu với những pháp thuần túy
trắng, những pháp không có lỗi lầm, ngay trong hiện
tại, sẽ được nhập Niết-bàn".
Ví như, này Ànanda, những cục than nguội lạnh, đã
dập tắt, bị quăng trên đống cỏ hay trên đống củi khô.
Này Ànanda, Thầy có biết chăng, đống than này
không thể lớn lên, tăng trưởng, lớn mạnh?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
Cũng vậy, này Ananda, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của người khác như sau: "Trong người này, có
những pháp thiện, cũng có những pháp bất thiện".

SANH                                               791

Sau một thời gian, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ
biết tâm của người ấy: "Trong người này không có
pháp bất thiện cho đến nhỏ như đầu sợi lông đuôi
ngựa. Người này thành tựu với những pháp thuần túy
trắng, những pháp không có lỗi lầm, ngay trong hiện
tại, sẽ được nhập Niết-bàn".
 Như vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của mình
biết được tâm của loài Người.
 Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của mình
đã biết được các căn trí của người.
 Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của mình
biết được pháp sanh khởi trong tương lai.
Ở đây, này Ànanda, ba hạng người trước, một trong
ba người ấy không phải bị thối đọa, một phải bị thối
đọa, một bị rơi vào đọa xứ, địa ngục.
Ở đây, này Ànanda, trong ba hạng người sau, một
trong ba hạng người này không phải bị thối đọa, một
phải bị thối đọa, một được nhập Niết-bàn.

SANH                                              792

90     Nhất định sanh vào cõi lành, không sanh vào cõi dữ - Kinh CUNDÌ CON GÁI VUA – Tăng II, 355

CUNDÌ CON GÁI VUA – Tăng II, 355

1. Một thời, Thế Tôn ở Ràjagaha (Vương Xá),
Veluvana (Trúc Lâm), chỗ nuôi dưỡng các con sóc.
Rồi Cundì, con gái vua, với năm trăm thiếu nữ hộ
tống trên năm trăm cỗ xe đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn ngồi xuống một bên. Ngồi
xuống một bên, Cundì, con gái vua bạch Thế Tôn:

2. - Anh của chúng con, bạch Thế Tôn, hoàng tử Cunda nói như sau: "Nếu có người đàn bà hay người đàn ông quy y Phật, quy y Pháp, quy y chúng Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ say đắm rượu men, rượu nấu, người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, nhất định sanh lên cõi lành, không vào cõi dữ".

Nhưng bạch Thế Tôn, con xin hỏi Thế Tôn:

- Với lòng tin bậc Đạo Sư như thế nào, bạch Thế Tôn sau khi thân hoại mạng chung: nhất định được sanh lên cõi lành, không vào cõi dữ?

SANH                                                793

- Với lòng tin Pháp như thế nào, sau khi thân
hoại mạng chung, nhất định được sanh lên cõi
lành, không vào cõi dữ?
- Với lòng tin chúng Tăng như thế nào, sau khi
thân hoại mạng chung, nhất định được sanh
lên cõi lành, không vào cõi dữ?
- Làm cho đầy đủ các giới như thế nào, sau khi
thân loại mạng chung, nhất định được sanh lên
cõi lành, không vào cõi dữ?

3. - Dầu cho các loại hữu tình nào, này Cundì, không
chân hay hai chân, bốn chân hay nhiều chân, có sắc
hay không sắc, có tưởng hay không tưởng, hay phi
tưởng phi phi tưởng, Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác được xem là tối thượng. Những ai đặt
lòng tin vào đức Phật, họ đặt lòng tin vào tối thượng.
Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được
quả dị thục tối thượng.

4. Dầu cho loại pháp nào, này Cundì, hữu vi hay vô vi, ly tham được xem là tối thượng trong tất cả pháp, (tức là) sự nhiếp phục kiêu mạn, sự nhiếp phục khao khát, sự nhổ lên dục ái, sự chặt đứt tái sanh, sự đoạn diệt tham ái, sự ly tham, đoạn diệt, Niết-bàn. Những ai đặt lòng tin vào Pháp ly tham, này Cundi, họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng.

SANH                                                794

5. Dầu cho loại chúng Tăng hay Hội chúng nào, này
Cundì, chúng Tăng đệ tử của Như Lai, được xem là
tối thượng trong tất cả hội chúng ấy, tức là bốn đôi
tám vị. Chúng Tăng đệ tử của Như Lai đáng được
cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng
đường, đáng được chắp tay, là vô thượng phước điền
ở đời. Những ai đặt lòng tin vào chúng Tăng, này
Cundì, họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai
đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối
thượng.

6. Dầu cho loại giới nào, này Cundì, các giới được bậc Thánh ái kính được gọi là tối thượng trong các giới ấy, tức là giới không bị bể vụn, không bị sứt mẻ, không bị vết chấm, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được bậc trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến chánh định. Với những ai làm cho đầy đủ trong các giới luật được các bậc Thánh ái kính, họ làm cho đầy đủ những gì tối thượng. Với những ai đặt lòng tin tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng.

Tin tưởng vào tối thượng,
Biết được pháp tối thượng,
Tin tưởng Phật tối thượng,
Đáng tôn trọng, vô thượng.
Tin tưởng Pháp tối thượng,
Ly tham, an tịnh lạc,

SANH                                                795

Tin tưởng Tăng tối thượng,
Là ruộng phước vô thượng,
Bố thí bậc tối thượng,
Phước tối thượng tăng trưởng,
Tối thượng về thọ mạng,
Dung sắc và danh văn,
Tối thượng về sức mạnh.
Bậc trí thí tối thượng,
Pháp tối thượng chánh định,
Chư Thiên hay loài Người
Đạt được hỷ tối thượng.

SANH                                   796

91     Nhập thai - 4 loại nhập thai - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

3.   Bốn nhập thai:

- Này các Hiền giả, ở đây, có loài không
tỉnh giác nhập mẫu thai, không tỉnh giác
trú mẫu thai, không tỉnh giác xuất mẫu
thai. Đó là loại nhập thai thứ nhất.

- Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, có loại
tỉnh giác nhập mẫu thai, không tỉnh giác
trú mẫu thai, không tỉnh giác xuất mẫu
thai. Đó là loại nhập thai thứ hai.

- Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, có loại
tỉnh giác nhập mẫu thai, tỉnh giác trú mẫu
thai, không tỉnh giác xuất mẫu thai. Đó là
loại nhập thai thứ ba.

- Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, có loại tỉnh giác nhập mẫu thai, tỉnh giác trú mẫu

SANH                                               797

thai, tỉnh giác xuất mẫu thai. Đó là loại nhập thai thứ tư.

SANH                                          798

92     Nhập thai - 4 loại nhập thai - Kinh TỰ HOAN HỶ – 28 Trường II, 415

KINH TỰ HOAN HỶ – Bài kinh số 28 – Trường II, 415

Như vầy tôi nghe.

1. Một thời, Thế Tôn ở tại Nàlandà, trong rừng
Pàvàrikambavana. Lúc bấy giờ, tôn giả Sàriputta đến
tại chỗ Thế Tôn ở, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuốn một
bên. Khi ngồi xuống một bên, tôn giả Sàriputta bạch
Thế Tôn!

- Bạch Thế Tôn, con tin tưởng Thế Tôn đến nỗi con
nghĩ rằng ở quá khứ, ở tương lai cũng như ở hiện tại,
không thể có một vị Samôn, một vị Bàlamôn khác nào
có thể vĩ đại hơn Thế Tôn, sáng suốt hơn Thế Tôn, về
phương diện giác ngộ.

- Này Sàriputta, lời nói của Ngươi thật là đại ngôn, thật là gan dạ, Ngươi thật là rống tiếng rống con sư tử khi Ngươi nói: "Bạch Thế Tôn, con tin tưởng Thế Tôn đến nỗi con nghĩ rằng, ở quá khứ, ở tương lai cũng như ở hiện tại, không thể có một vị

SANH                                               799

Samôn, một vị Bàlamôn nào có thể vĩ đại hơn Thế Tôn, sáng suốt hơn Thế Tôn, về phương diện giác ngộ"

Này Sàriputta, có phải Ngươi đã được biết, trong quá
khứ, các vị Alahán, Chánh Đẳng Giác, với tâm của
Ngươi biết được tâm của tất cả các vị Thế Tôn - giới
đức chư vị Thế Tôn là như vậy, Pháp là như vậy...
trí tuệ là như vậy... an trú là như vậy... giải thoát
chư vị Thế Tôn là như vậy?

- Bạch Thế Tôn, không!

- Này Sàriputta, có phải Ngươi đã được biết, trong
tương lai, các vị Alahán, Chánh Đẳng Giác, với tâm
của Ngươi biết được tâm của tất cả các vị Thế Tôn -
giới đức chư vị Thế Tôn là như vậy, Pháp là như
vậy... trí tuệ là như vậy... an trú là như vậy... giải
thoát chư vị Thế Tôn là như vậy?

- Bạch Thế Tôn, không!

- Này Sàriputta, có phải Ngươi đã được biết, trong
hiện tại Ta là vị Alahán, Chánh Đẳng Giác, với tâm
của Ngươi biết được tâm của Thế Tôn - giới đức Thế
Tôn là như vậy, Pháp là như vậy... an trú là như
vậy... giải thoát Thế Tôn là như vậy?

SANH                                                800

- Bạch Thế Tôn, không!

- Này Sàriputta, hãy xem! Ngươi không có trí tuệ biết
được tâm tư của chư vị Alahán, Chánh Đẳng Giác ở
quá khứ, ở hiện tại và ở tương lai! Vậy sao, này
Sàriputta, lời nói của Ngươi tuyên bố thật là đại
ngôn, thật là gan dạ, Ngươi thật đã rống tiếng rống
con sư tử khi Ngươi nói: "Bạch Thế Tôn, con tin
tưởng Thế Tôn đến nỗi con nghĩ rằng, ở quá khứ, ở
tương lai cũng như ở hiện tại, không thể có một vị
Samôn, vị Bàlamôn khác nào có thể vĩ đại hơn Thế
Tôn, sáng suốt hơn Thế Tôn, về phương diện giác
ngộ."

2. Bạch Thế Tôn, con không có trí tuệ để được biết
tâm tư của chư vị Alahán, Chánh Đẳng Giác trong
quá khứ, hiện tại và vị lai. Bạch Thế Tôn, nhưng
con biết truyền thống về Chánh pháp.

Bạch Thế Tôn, như vị vua có một thành trì ở biên cảnh, có hào lũy kiên cố, có thành quách tháp canh kiên cố và chỉ có một cửa thành ra vào. Cửa thành có vị giữ cửa thông minh, biệt tài và giàu kinh nghiệm, ngăn chận những người lạ, chỉ cho vào những ai quen biết. Người này, trong khi đi tuần tiểu xung quanh thành, có thể không thấy hết các chắp nối và khe hở của tường, nhỏ cho đến một con mèo

SANH                                               801

thể đi qua được. Nhưng người ấy chỉ cần biết rằng các sinh vật to lớn hơn muốn đi vào hay đi ra thành này, tất cả đều phải đi vào hay đi ra cửa này.

Bạch Thế Tôn, cũng vậy con biết truyền thống về Chánh pháp.

- Tất cả những vị Alahán, Chánh Đẳng Giác
trong thời quá khứ, tất cả những bậc Thế Tôn
này đã diệt trừ Năm Triền cái, những nhiễm
tâm khiến trí tuệ yết ớt, đã khéo an trú tâm vào
Bốn Niệm xứ, đã như thật tu hạnh Bảy Giác
chi, đã chứng ngộ Vô thượng Chánh Đẳng
Giác.

- Tất cả những vị Alahán, Chánh Đẳng Giác
trong thời vị lai, tất cả những bậc Thế Tôn này
sẽ diệt trừ Năm Triền cái, những nhiễm tâm
khiến trí tuệ yếu ớt, sẽ khéo an trú tâm vào Bốn
Niệm xứ, sẽ như thật tu hạnh Bảy Giác chi và
sẽ chứng ngộ vô thượng Chánh Đẳng Giác.

- Bạch Thế Tôn, và nay Thế Tôn, bậc Alahán,
Chánh Đẳng Giác đã diệt trừ Năm Triền cái,
những nhiễm tâm khiến trí tuệ yếu ớt, đã khéo
an trú tâm vào Bốn Niệm xứ, đã như thật tu
hạnh Bảy Giác chi, đã chứng ngộ vô thượng

SANH                                              802

Chánh Đẳng Giác.

Và nay, ở đây, con một thời yết kiến Thế Tôn để nghe pháp. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn thuyết pháp cho con, mỗi pháp lại cao thượng, thâm thúy hơn pháp trước, hắc pháp và bạch pháp đều được đề cập, đối chiếu.

Bạch Thế Tôn, nhờ Thế Tôn Thuyết pháp cho con,
mỗi pháp lại cao thượng, thâm thúy hơn pháp trước,
hắc pháp và bạch pháp đều được đề cập, đối chiếu
như vậy, nên trong sự thâm hiểu Chánh pháp, một
pháp được con thâm hiểu trọn vẹn, đó là lòng tin của
con vào vị Bổn Sư - Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng
Giác, pháp được Thế Tôn khéo thuyết giảng và
chúng Tăng đã khéo hành trì.

3. Bạch Thế Tôn, lại nữa, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về các Thiện pháp.

Ở đây những thiện pháp là:

- Bốn Niệm xứ,
- Bốn Chánh cần,
- Bốn Như ý túc,
- Năm Căn,
- Năm Lực,

SANH                                               803

- Bảy Giác chi,
- Thánh đạo tám ngành.
Bạch Thế Tôn, ở đây vị Tỷ kheo tận diệt các lậu
hoặc, có thể tự mình chứng tri và chứng ngộ, đạt đến
và an trú ngay trong hiện tại, Tâm giải thoát và Tuệ
giải thoát vô lậu này.

Bạch Thế Tôn, thật là vô thượng đối với các thiện pháp.

Tất cả điểm này, Thế Tôn đã biết và ngoài sự hiểu
biết của Ngài, không có gì còn lại để hiểu biết hơn
nữa. Không có một ai, một Samôn hay một
Bàlamôn nào khác có thể chứng biết hơn Thế Tôn
về vấn đề các thiện pháp.

4. Bạch Thế Tôn, lại nữa, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về sự trình bày các Nhập xứ.

Bạch Thế Tôn, sáu nội xứ và ngoại xứ, tức là:

- Mắt và sắc,
- Tai và tiếng,
- Mũi và hương,
- Lưỡi và vị,

SANH                                               804

- Thân và xúc,
- Ý và pháp.
Bạch Thế Tôn, thật là vô thượng về sự trình bày các
Nhập xứ.

Tất cả điểm này, Thế Tôn đã biết và ngoài sự hiểu
biết của Ngài, không có gì còn lại để hiểu biết hơn
nữa. Không có một ai, một Samôn hay một
Bàlamôn nào khác có thể chứng biết hơn Thế Tôn
về vấn đề trình bày các Nhập xứ.

5. Bạch Thế Tôn, lại nữa, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Nhập thai.

Bạch Thế Tôn, có bốn loại nhập thai:

- Bạch Thế Tôn, ở dây, có loại không biết mình
nhập bụng người mẹ, không biết mình trú trong
bụng người mẹ và không biết mình ra khỏi
bụng người mẹ. Đó là loại nhập thai thứ nhất.
- Lại nữa bạch Thế Tôn, có loại biết mình nhập
bụng người mẹ, nhưng không biết mình an trú
trong bụng người mẹ và không biết mình ra
khỏi bụng người mẹ. Đó là loại nhập thai nhứ
hai.
- Lại nữa bạch Thế Tôn, có loại biết mình nhập

SANH                                               805

bụng người mẹ, biết mình an trú trong bụng
người mẹ, và không biết mình ra khỏi bụng
người mẹ. Đó là loại nhập thai thứ ba.
- Lại nữa Bạch Thế Tôn, có loại biết mình nhập
bụng người mẹ, biết mình an trú trong bụng
người mẹ và biết mình ra khỏi bụng người mẹ.
Đó là loại nhập thai thứ tư.

Đây là bốn loại nhập thai. Bạch Thế Tôn, thật là vô thượng về vấn đề nhập thai.

6. Bạch Thế Tôn, lại nữa, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề sai khác trong sự Ký tâm.

Bạch Thế Tôn có bốn loại ký tâm sai khác như thế này.

- Bạch Thế Tôn, có hạng tự tỏ lộ bằng hình
tướng: "Ý của Ngươi là như thế này, ý của
Ngươi là như vậy, tâm của Ngươi là như thế
này. Nếu có tỏ lộ nhiều đi nữa, thì sự tỏ lộ là
như vậy, không phải gì khác." Như vậy là loại
ký tâm thứ nhất.
- Lại nữa bạch Thế Tôn, ở đây có loại không tự
tỏ lộ bằng hình tướng, nhưng tỏ lộ sau khi nghe
tiếng phát ra bởi người, phi nhân, hay chư

SANH                                               806

Thiên: "Ý của Ngươi là như thế này, ý của
Ngươi là như vậy, tâm của Ngươi là như thế
này. Nếu có tỏ lộ nhiều đi nữa, thì sự tỏ lộ là
như vậy, không phải gì khác." Như vậy là loại
ký tâm thứ hai.
- Lại nữa bạch Thế Tôn, ở đây có loại không tự
tỏ lộ bằng hình tướng, cũng không tự tỏ lộ sau
khi nghe tiếng phát ra bởi Người, phi nhân hay
chư Thiên, mà tự tỏ lộ sau khi nghe tiếng rõ
ràng và hợp lý, phát ra từ sự suy tầm, tư duy:
"Ý của Ngươi là như thế này, ý của Ngươi là
như vậy, tâm của Ngươi là như thế này. Nếu có
tỏ lộ nhiều đi nữa, thời sự tỏ lộ là như vậy,
không phải gì khác." Như vậy là loại ký tâm
thứ ba.
- Lại nữa bạch Thế Tôn, ở đây có loại không tự
tỏ lộ bằng hình tướng, cũng không tự tỏ lộ sau
khi nghe tiếng phát ra bởi người, phi nhân, hay
chư Thiên, cũng không tự tỏ lộ, sau khi nghe
tiếng rõ ràng và hợp lý, phát ra từ sự suy tầm
và tư duy, nhưng khi chứng được định, không
tầm, không tứ, có thể biết được tâm người
khác với tâm của mình: "Tùy ước nguyện hợp
ý hành của Tôn giả này, vị này sẽ hướng tâm
đến tâm này. Nếu có tỏ lộ nhiều đi nữa, thời
sự tỏ lộ là như vậy, không phải gì khác". Như

SANH                                            807

vậy là loại ký tâm thứ tư.

Bạch Thế Tôn, thật là vô thượng về vấn đề ký tâm sai khác.

7. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Kiến định (dassanasamàpatti).

Bạch Thế Tôn, có bốn loại kiến định như thế này:

- Ở đây bạch Thế Tôn, có vị Samôn hay
Bàlamôn, nhờ nhiệt tâm, nhờ tinh tấn, nhờ cần
mẫn, nhờ không phóng dật, nhờ chánh ức niệm,
nên tâm nhập định. Với tâm nhập định như vậy,
vị ấy quan sát thân này, dưới từ bàn chân trở
lên, trên cho đến đảnh tóc, bao bọc bởi da và
chứa đầy những vật bất tịnh sai biệt: Trong thân
này, đây là tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân,
xương, thận, tủy, tim gan, hoành cách mô, lá
lách, phổi, ruột, màng ruột, phân, mật, đàm
(niêm dịch), mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt,
mỡ da, nước miếng, nước mũi, nước ở khớp
xương, nước tiểu. Như vậy là kiến định thứ
nhất.
- Lại nữa bạch Thế Tôn, ở đây có vị Samôn hay
Bàlamôn, nhờ nhiệt tâm, nhờ tinh tấn, nhờ cần

SANH                                               808

mẫn, nhờ không phóng dật, nhờ chánh ức niệm,
nên tâm nhập định. Với tâm nhập định như vậy,
vị ấy quán sát thân này, dưới từ bàn chân trở
lên, trên cho đến đảnh tóc, bao bọc bởi da và
chứa đầy những vật bất tịnh sai biệt: Trong thân
này, đây là tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân,
xương, thận, tủy, tim, gan, hành cách mô, lá
lách, phổi, ruột, màng ruột, phân, mật, đàm
(niêm dịch), mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt,
mỡ da, nước miếng, nước mủ, nước ở khớp
xương, nước tiểu. Hơn nữa, vị ấy quán sát bộ
xương của người ấy còn liên kết với nhau, còn
dính thịt, máu và da. Như vậy là kiến định thứ
hai.
- Lại nữa bạch Thế Tôn,... vị ấy vượt qua sự quán
sát bộ xương của người ấy còn liên kết với
nhau, còn dính thịt, máu và da, quán sát giòng
tâm thức của người ấy, không gián đoạn, như
là an trú cả đời này và an trú cả đời sau. Như
vậy là kiến định thứ ba.
- Lại nữa, bạch Thế Tôn,... Hơn nữa, vị ấy vượt
qua sự quán sát bộ xương của người ấy còn liên
kết với nhau, còn dính thịt, máu và da, quán sát
giòng tâm thức của người ấy, không gián đoạn,
như là không an trú cả đời này và cả đời sau.
Như vậy là kiến định thứ tư.

SANH                                              809

Bạch Thế Tôn, thật là vô thượng về vấn đề kiến định.

8. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Phân loại các loại Người.

Bạch Thế Tôn, có bảy loại Người như thế này:

- Câu giải thoát,
- Tuệ giải thoát,
- Thân chứng,
- Kiến chí,
- Tín thắng giải,
- Tùy pháp hành,
- Tùy tín hành.
Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề phân
loại loài Người.

9. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Tinh cần.

Bạch Thế Tôn có Bảy Giác chi như thế này:

- Niệm Giác chi, - Trạch pháp Giác chi,

SANH                                              810

- Tinh tấn Giác chi,
- Hỷ Giác chi,
- Khinh an Giác chi,
- Định Giác chi,
- Xả Giác chi.
Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề tinh
cần.

10. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô
thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Tiến bộ
trong sự tu hành (Patipàda = đạo hành). Bạch Thế
Tôn, có bốn loại đạo hành như thế này -

- Hành trì khổ chứng ngộ chậm,
- Hành trì khổ chứng ngộ mau,
- Hành trì lạc chứng ngộ chậm,
- Hành trì lạc chứng ngộ mau.

Bạch Thế Tôn, ở đây, thế này là hành trì khổ chứng ngộ chậm: Bạch Thế Tôn, sự hành trì cả hai phương diện đều được xem là hạ liệt, vừa khổ vừa chậm.

Bạch Thế Tôn, ở đây, thế này là hành trì khổ, chứng ngộ mau: Bạch Thế Tôn, sự hành trì này vì khổ nên

SANH                                             811

được gọi là hạ liệt.

Bạch Thế Tôn, ở đây, thế này là hành trì lạc, chứng ngộ chậm: Bạch Thế Tôn, sự hành trì này vì chậm nên được gọi là hạ liệt.

Bạch Thế Tôn, ở đây, thế này là hành trì lạc chứng
ngộ mau: Bạch Thế Tôn, sự hành trì này cả hai
phương diện đều được xem là cao thượng, vừa lạc
vừa mau.

Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề đạo hành (tiến bộ trên đường tu hành).

11. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Chánh hạnh trong ngôn ngữ.

Bạch Thế Tôn, ở đây, một người không những không nói những lời liên hệ đến nói láo, mà cũng phải, trong khi tìm cách thắng cuộc, không dùng lời vu khống, lời ác khẩu và lời ly gián, trái lại nói lời từ hòa, sáng suốt, đáng được giữ gìn, và nói đúng thời.

Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về chánh hạnh trong ngôn ngữ.

12. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô

SANH                                                   812

thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Giới hạnh của con người.

Bạch Thế Tôn, ở đây, có người chân thật, thành tín, không dối trá, không lừa gạt, không gợi ý, không chiêm tướng, không lấy lợi câu lợi, hộ trì các căn, ăn uống tiết độ, hành động ôn hòa, luôn luôn cảnh giác, không chán nản, tinh cần, trầm tư, chánh niệm, ngôn từ lanh lợi, hành vi gan dạ, chịu đựng, biết điều, không tham dục, tỉnh giác cẩn trọng.

Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề giới hạnh của con người.

13. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về Sự sai biệt trong sự giảng dạy.

Bạch Thế Tôn, có bốn loại giảng dạy.

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự Chánh tư duy,
biết người khác: Người này theo sự giảng dạy,
hành trì như thế này, sẽ diệt trừ ba kiết sử, sẽ
chứng Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn
sẽ được giác ngộ.
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự chánh tư duy,
biết người khác: Người này theo sự giảng dạy,

SANH                                                813

hành trì như thế này, sẽ diệt trừ ba kiết sử, làm
cho muội lược tham, sân, si, sẽ chứng Nhất lai,
phải sanh đời này một lần nữa trước khi diệt tận
khổ đau.
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự chánh tư duy
biết người khác: Người này theo sự giảng dạy,
hành trì như thế này, sẽ diệt trừ năm hạ phần
kiết sử, sẽ được hóa sanh và ở tại cảnh giới ấy
nhập Niết bàn, không còn về lại đời này.
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự chánh tư duy
biết người khác: Người này theo sự giảng dạy
hành trì như thế này, sẽ diệt trừ các lậu hoặc,
tự mình giác tri, chứng đạt và an trú ngay trong
hiện tại, vô lậu Tâm giải thoát và Tuệ giải thoát.

Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề sai biệt trong sự giảng dạy.

14. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về Giải thoát trí của người khác.

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự Chánh tư duy
biết người khác: Người này diệt trừ ba kiết sử,
sẽ chứng quả Dự lưu, không còn bị đọa lạc,
nhất định sẽ được giác ngộ.

SANH                                                814

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự chánh tư duy
biết được người khác: Người này sẽ diệt trừ ba
kiết sử, làm cho muội lược tham, sân, si, sẽ
chứng quả Nhất lai, phải sanh đời này một lần
nữa, sẽ diệt tận khổ đau.
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự chánh tư duy
biết được người khác: Người này diệt trừ năm
hạ phần kiết sử, sẽ được hóa sanh, tự chỗ ấy
nhập Niết bàn, không còn phải trở lại đời này.
- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn nhờ tự chánh tư duy
biết người khác: Người này, diệt trừ các lậu
hoặc, tự tri tự chứng, đạt đạo và an trú ngay
trong đời hiện tại vô lậu Tâm giải thoát, Tuệ
giải thoát.

Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề giải thoát trí của người khác.

15. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Thường trú luận.

Bạch Thế Tôn, có ba loại Thường trú luận như thế này.

- Bạch Thế Tôn ở đây có vị Sa môn hay Bà la môn, nhờ nhiệt tâm, nhờ tinh tấn, nhờ cần mẫn,

SANH                                            815

nhờ không phóng dật, nhờ chánh ức niệm nên
tâm nhập định; khi tâm nhập định, vị ấy nhớ
được nhiều đời sống quá khứ, như một đời, hai
đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, trăm
đời, ngàn đời, trăm ngàn đời, vô số trăm đời,
vô số ngàn đời, vô số trăm ngàn đời, nhớ rằng:
"Khi được sanh tại chỗ ấy, tôi sống với tên như
thế này, giòng họ như thế này, giai cấp như thế
này, ăn uống như thế này, lạc thọ khổ thọ như
thế này, tuổi thọ như thế này. Từ chỗ ấy chết
đi, tôi được sanh đến chỗ kia. Tại chỗ kia, tôi
đã sống với tên như thế này, tuổi thọ như thế
này." Như vậy vị ấy nhớ nhiều đời quá khứ với
những đặc điểm và những chi tiết. Vị ấy nói
rằng: "Trong thời quá khứ, tôi biết được thế
giới là trong hoại kiếp hay thành hoại kiếp.
Nhưng trong tương lai tôi không được biết thế
giới là trong hoại kiếp hay thành kiếp. Bản ngả
và thế giới là thường trú, bất sanh, vững chắc
như đỉnh núi, như trụ đá. Còn những loại hữu
tình kia thì lưu chuyển, luân hồi, chết đi sanh
lại, tuy vậy chúng vẫn thường trú." Đó là
Thường trú luận thứ nhất.
- Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây, có vị Sa môn
hay Bà la môn nhờ nhất tâm, nhờ tinh tấn, nhờ
cần mẫn, nhờ không phóng dật, nhờ chánh ức
niệm nên tâm nhập định. Khi tâm nhập định, vị

SANH                                            816

ấy nhớ được nhiều đời sống quá khứ, như một
thành kiếp hoại kiếp, hai thành kiếp hoại kiếp,
ba thành kiếp hoại kiếp, bốn thành kiếp hoại
kiếp, năm thành kiếp hoại kiếp, mười thành
kiếp hoại kiếp, nhớ rằng: "Khi được sanh tại
chỗ ấy, tôi đã sống với tên như thế này, giòng
họ như thế này, giai cấp như thế này, ăn uống
như thế này, lạc thọ khổ thọ như thế này, tuổi
thọ như thế này. Từ chỗ ấy chết đi, tôi lại sanh
tại chỗ kia. Tại chỗ kia, tôi đã sống với tên như
thế này, giòng họ như thế này, giai cấp như thế
này, ăn uống như thế này, lạc thọ khổ thọ như
thế này, tuổi thọ như thế này. Từ chỗ kia chết
đi, tôi được sanh tại chỗ này." Như vậy vị ấy
nhớ nhiều đời quá khứ với những đặc điểm và
những chi tiết. Vị ấy nói: "Trong thời quá khứ,
tôi biết được thế giới là trong hoại kiếp hay
thành kiếp. Trong tương lai, tôi biết được thế
giới sẽ là trong hoại kiếp hay thành kiếp. Bản
ngã và thế giới là thường trú, bất sanh, vững
chắc như đỉnh núi, như trụ đá, còn những loại
hữu tình kia thì lưu chuyển luân hồi, chết đi
sanh lại, tuy vậy chúng vẫn thường trú." Đó là
Thường trú luận thứ hai.
- Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây, vị Sa môn hay
Bà la môn, nhờ nhất tâm... nên tâm nhập định.
Khi tâm nhập định vị ấy nhớ được nhiều đời

SANH                                              817

sống quá khứ, như mười thành kiếp hoại kiếp,
hai mươi thành kiếp hoại kiếp, ba mươi thành
kiếp hoại kiếp, bốn mươi thành kiếp hoại kiếp,
nhớ rằng: "Khi được sanh tại chỗ ấy, tôi đã
sống với tên như thế này, giòng họ như thế này,
giai cấp như thế này, ăn uống như thế này, lạc
thọ khổ thọ như thế này, tuổi thọ như thế này.
Từ chỗ ấy chết đi, tôi lại được sanh tại chỗ kia.
Tại chỗ kia, tôi đã sống với tên như thế này,
giòng họ như thế này, giai cấp như thế này, ăn
uống như thế này, lạc thọ khổ thọ như thế này."
Như vậy vị ấy nhớ nhiều đời quá khứ, với
những đặc điểm và những chi tiết. Vị ấy nói:
"Trong thời quá khứ, tôi biết được thế giới là
trong hoại kiếp hay thành kiếp. Trong tương
lai, tôi biết được thế giới là trong hoại kiếp hay
trong thành kiếp. Bản ngã và thế giới là thường
trú, bất sanh, vững chắc như đỉnh núi, như trụ
đá, còn những loại hữu tình kia thì lưu chuyển
luân hồi, chết đi sống lại, tuy vậy chúng vẫn
thường trú." Đó là Thường trú luận thứ ba.

Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề Thường trú luận.

16. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Túc mạng

SANH                                                818

trí. Bạch Thế Tôn, ở đây có vị Samôn hay Bàlamôn, nhờ nhất tâm... nên tâm nhập định. Khi tâm nhập định, vị ấy nhớ được nhiều đời sống quá khứ như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại kiếp thành kiếp. Nhớ rằng: "Khi được sanh tại chỗ ấy, tôi đã sống với tên như thế này, giòng họ như thế này, giai cấp như thế này, ăn uống như thế này, lạc thọ khổ thọ như thế này, tuổi thọ như thế này. Từ chỗ ấy chết đi, tôi lại được sanh tại chỗ kia. Tại chỗ kia tôi đã sống với tâm như thế này, giòng họ như thế này, giai cấp như thế này, ăn uống như thế này, lạc thọ khổ thọ như thế này, tuổi thọ như thế này. Từ chỗ ấy chết đi, tôi lại được sanh tại chỗ kia. Tại chỗ kia tôi đã sống với tâm như thế này, giòng họ như thế này, giai cấp như thế này, ăn uống như thế này, lạc thọ khổ thọ như thế này, tuổi thọ như thế này." Như vậy, vị ấy nhớ nhiều đời quá khứ, với những đặc điểm và những chi tiết. Bạch Thế Tôn, có những chư Thiên, mà tuổi thọ không thể đếm được hay không thể tính được. Nhưng dưới bất cứ ngã thể nào được có trong quá khứ, hoặc có sắc hay không sắc, hoặc có tưởng hay không tưởng, hoặc phi tưởng phi phi tưởng, chúng nhớ đến đời quá khứ với các đặc điểm và chi tiết như vậy. Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về

SANH                                                 819

vấn đề Túc mạng trí.

17. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Sanh tử trí của các loài hữu tình. Ở đây, bạch Thế Tôn, có vị Sa môn hay Bà la môn, nhờ nhất tâm... nên tâm nhập định. Khi tâm nhập định, vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ: "Này các Hiền giả, những chúng sanh làm những ác hạnh về thân, ngữ và ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào khổ giới, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Hiền giả, còn những chúng sanh nào làm những thiện hạnh về thân, ngữ và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo Chánh kiến, tạo các nghiệp theo Chánh kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên các thiện thú, cõi Trời, trên đời này". Như vậy, vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Bạch Thế Tôn, như vậy là tối thượng về vấn đề Sanh tử trí của các loại hữu tình.

SANH                                                820

18. Lại nữa, bạch Thế Tôn, điểm này thật là vô thượng: Thế Tôn thuyết pháp về vấn đề Thần túc thông.

Bạch Thế Tôn, có hai loại thần thông như thế này.

- Bạch Thế Tôn, có loại thần thông hữu lậu, hữu
dư y, được gọi là "không phải Thánh".
- Bạch Thế Tôn, có loại thần thông vô lậu, vô dư
y, được gọi là "bậc Thánh".

Bạch Thế Tôn, thế nào là loại thần thông hữu lậu, hữu dư y, được gọi là "không phải Thánh"?

- Ở đây, bạch Thế Tôn, có vị Sa môn hay Bà la
môn, nhờ nhất tâm, nhờ cần mẫn, nhờ bất
phóng dật, nhờ chánh ức niệm, nên tâm nhập
định. Khi tâm nhập định, vị ấy chứng được
nhiều loại Thần túc thông sai khác. Một thân
hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân.
Hiện hình biến hình đi ngang qua vách, qua
tường, qua núi như đi ngang hư không; độn thổ
trồi lên ngang qua đất liền, như ở trong nước;
đi trên nước không chìm như trên đất liền; ngồi
kiết già đi trên hư không như con chim, với bàn
tay chạm và rờ mặt trăng và mặt trời, những vật
có đại oai lực, đại oai thần như vậy; có thể tự

SANH                                              821

thân bay đến cõi Phạm thiên. Bạch Thế Tôn, như vậy là thần thông hữu lậu, hữu dư y, được gọi là "không phải Thánh ".

Bạch Thế Tôn, thế nào là thần thông vô lậu, vô dư y, được gọi là "bậc Thánh?"

- Ở đây, bạch Thế Tôn vị Tỷ kheo, nếu vị ấy
muốn: "Đối với sự vật đối nghịch, ta sẽ an trú
với tưởng không đối nghịch", và ở đây vị ấy an
trú với tưởng không đối nghịch.
- Nếu vị ấy muốn: "Đối với sự vật không đối
nghịch, ta sẽ an trú với tưởng đối nghịch", và ở
đây vị ấy an trú với tưởng đối nghịch.
- Nếu vị ấy muốn: "Đối với sự vật đối nghịch và
không đối nghịch, ta sẽ an trú với tưởng không
đối nghịch", và ở đây vị ấy an trú với tưởng
không đối nghịch.
- Nếu vị ấy muốn: "Đối với sự vật không đối
nghịch và đối nghịch, ta sẽ an trú với tưởng đối
nghịch", và ở đây vị ấy an trú với tưởng đối
nghịch.
- Nếu vị ấy muốn: "Loại bỏ cả hai đối nghịch và
không đối nghịch, ta sẽ trú xả, chánh niệm, tỉnh
giác", và ở đây vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh
giác.

SANH                                              822

Bạch Thế Tôn, như vậy là thần thông vô lậu, vô dư y, và được gọi là "bậc Thánh".

Bạch Thế Tôn, như vậy là vô thượng về các loại Thần túc thông.

Tất cả điểm này, Thế Tôn đã biết, và ngoài sự hiểu
biết của Ngài, không có gì còn lại để hiểu biết hơn
nữa. Không có một ai, một Samôn hay Bàlamôn
nào khác, có thể chứng biết hơn Thế Tôn về vấn
đề các loại Thần túc thông.

19. Bạch Thế Tôn, những gì có thể đạt được bởi một thiện nam tử có lòng tin, có tinh tấn, có kiên trì bởi sự kiên trì của con người, bởi sự tinh tấn của con người, bởi sự tiến bộ của con người, bởi sự nhẫn nhục của con người, đều được Thế Tôn chứng đạt.

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn không có đam mê các
dục lạc, dục lạc này là đê tiện, hèn hạ, thuộc
phàm phu, không xứng bậc Thánh, không có
lợi ích.
- Thế Tôn cũng không đam mê tu hành khổ hạnh,
khổ hạnh này là khổ, không xứng bậc Thánh,
không có lợi ích.

 Thế Tôn có thể đạt được nếu Ngài muốn, một cách

SANH                                                823

dễ dàng, một cách đầy đủ, sự hạnh phúc ngay trong hiện tại, do bốn Thiền định đem lại.

- Bạch Thế Tôn, nếu có ai hỏi con: "Này Hiền
giả Sàriputta, trong thời quá khứ, có vị Samôn
hay Bàlamôn nào còn lớn hơn, còn sáng suốt
hơn Thế Tôn về vấn đề giác ngộ?" Bạch Thế
Tôn, được hỏi vậy, con trả lời không.

- Bạch Thế Tôn, nếu có ai hỏi con: "Này Hiền
giả Sàriputta, trong thời vị lai, có vị Samôn hay
Bàlamôn nào còn lớn hơn, sáng suốt hơn Thế
Tôn về vấn đề giác ngộ?" Bạch Thế Tôn, được
hỏi như vậy con trả lời không.

- Bạch Thế Tôn, nếu có ai hỏi con: "Này Hiền
giả Sàriputta, trong thời quá khứ, có vị Samôn
hay Bàlamôn nào có thể bằng Thế Tôn về vấn
đề giác ngộ?" Bạch Thế Tôn, được hỏi vậy con
trả lời có.

- Bạch Thế Tôn, nếu có ai hỏi con: "Này Hiền
giả Sàriputta, trong thời vị lai, có vị Samôn hay
Bàlamôn nào có thể bằng Thế Tôn về vấn đề
giác ngộ?" Bạch Thế Tôn, được hỏi vậy con trả
lời có.

SANH                                              824

- "Này Hiền giả Sàriputta, trong thời hiện tại, có
vị Samôn hay Bàlamôn nào có thể bằng Thế
Tôn về vấn đề giác ngộ?" Bạch Thế Tôn, được
hỏi vậy con trả lời không.

 Bạch Thế Tôn, nếu có ai hỏi con: "Vì sao, Tôn giả
Sàriputta một mặt thì xác nhận là có, một mặt xác
nhận là không có?" Bạch Thế Tôn, được hỏi vậy
con sẽ trả lời:

- "Này Hiền giả, trước mặt Thế Tôn, tôi có nghe
nói, từ nơi Ngài tôi có ghi nhận: "Trong thời
quá khứ, có vị Alahán, Chánh Đẳng Giác bằng
Ta về phương diện giác ngộ."

- Này Hiền giả trước mặt Thế Tôn tôi có nghe
nói, từ nơi Ngài tôi có ghi nhận: "Trong thời vị
lai, có các vị Alahán, Chánh Đẳng Giác bằng
Ta về phương diện giác ngộ."

- Này Hiền giả, trước mặt Thế Tôn tôi có nghe
nói từ nơi Ngài tôi có nghi nhận: "Không có
trường hợp, không có sự kiện trong một thế
giới, hai vị Alahán, Chánh Đẳng Giác cùng
xuất hiện ở đời, không trước, không sau. Sự
kiện như vậy không thể xảy ra".

SANH                                              825

Bạch Thế Tôn, có phải khi được hỏi và trả lời như
vậy, con đã nói lên đúng ý với Thế Tôn, không có sai
lạc, không có hiểu lầm Thế Tôn? Có phải con đã trả
lời thuận pháp, đúng pháp? Có phải không một đối
phương hợp pháp nào có thể tìm ra lý do để chỉ trích
phê bình?

- Này Sàriputta, được hỏi và trả lời như vậy, Ngươi
đã nói lên đúng ý với Ta, không có sai lạc, không có
hiểu lầm Ta. Ngươi đã trả lời thuận pháp và đúng
pháp. Không một đối phương hợp pháp nào có thể
tìm ra lý do để chỉ trích, phê bình.

20. Được nghe nói vậy, Tôn giả Udàyi bạch Thế Tôn:

- Thật là hy hữu, bạch Thế Tôn! Thật là kỳ diệu, bạch Thế Tôn! Như Lai thiểu dục như vậy, tri túc như vậy, nghiêm túc như vậy; trong khi Như Lai có đại thần lực như vậy, có đại uy lực như vậy, mà không tự mình tỏ lộ. Bạch Thế Tôn, nếu có một du sĩ ngoại đạo nào, tự thấy mình chứng được dầu chỉ có một pháp, họ đã dương cờ (gióng trống) lên rồi.

Thật là hy hữu, bạch Thế Tôn! Thật là kỳ diệu, bạch
Thế Tôn! Như Lai thiểu dục như vậy, tri túc như vậy,
nghiêm túc như vậy; trong khi Như Lai có đại thần
lực như vậy, có đại uy lực như vậy, mà không tự
mình tỏ lộ.

SANH                                               826

- Hãy ghi nhận, này Udàyi! Như Lai thiểu dục như
vậy, tri túc như vậy, nghiêm túc như vậy; trong khi
Như Lai có đại thần lực như vậy, có đại uy lực như
vậy, mà không tự mình tỏ lộ. Này Udàyi, nếu có một
du sĩ ngoại đạo nào, tự thấy mình dầu chỉ có một
pháp như vậy, họ đã dương cờ (gióng trống) lên rồi.
Này Udàyi hãy ghi nhận! Như Lai thiểu dục như vậy,
tri túc như vậy, nghiêm túc như vậy; trong khi Như
Lai có đại thần lực như vậy, có đại uy lực như vậy,
mà không tự mình tỏ lộ.

21. Rồi Thế Tôn bảo tôn giả Sàriputta:

- Vậy Sàriputta, Ngươi phải luôn luôn thuyết pháp
phân biệt này cho các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ni, các Nam
cư sĩ và các Nữ cư sĩ. Này Sàriputta, nếu có những
kẻ ngu nào còn nghi ngờ hay ngần ngại đối với Như
Lai, nếu họ được nghe pháp phân biệt này, nghi ngờ
hay ngần ngại của họ đối với Như Lai sẽ được diệt
trừ.

Như vậy, tôn giả Sàriputta nói lên lòng hoan hỷ của
mình đối với Thế Tôn. Do vậy, danh từ "Sam
pasàdaniyam, Tự hoan hỷ" được dùng cho câu trả
lời này.

SANH                                             827

93     Nhập thai - Do chấp thủ 6 giới nên có nhập thai - Kinh SỞ Y XỨ – Tăng I, 310

SỞ Y XỨ – Tăng I, 310

 Này các Tỷ-kheo, có ba y xứ này của ngoại đạo,
dầu có bị các bậc Hiền giả cật vấn, nạn vấn lý do,
thảo luận, vẫn kiên trì trong quan điểm truyền
thống về vô vi (không hành động).
Thế nào là ba?
- Này các Tỷ-kheo, có một số Sa-môn, Bà-la-môn
thuyết như sau, chấp kiến như sau: "Phàm có cảm
giác gì, con người này lãnh thọ lạc, khổ hay không
khổ, không lạc, tất cả đều do nhân nghiệp quá
khứ".
- Này các Tỷ-kheo, có một số Sa-môn, Bà-la-môn,
thuyết pháp như sau, chấp kiến như sau: "Phàm
có cảm giác gì, con người này lãnh thọ lạc, khổ
hay không khổ, không lạc, tất cả đều do nhân một
tạo hóa tạo ra".
- Này các Tỷ-kheo, có một số Sa-môn, Bà-la-môn,
thuyết pháp như sau, chấp kiến như sau: "Phàm
có cảm giác gì, con người này lãnh thọ lạc, khổ

SANH                                              828

hay không khổ, không lạc, tất cả đều do không
nhân, không duyên".
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với các vị Sa-môn,
Bà-la-môn, thuyết như sau, chấp kiến như sau:
“Phàm có cảm giác gì, con người này lãnh thọ
lạc, khổ hay không khổ, không lạc, tất cả đều do
nhân nghiệp quá khứ". Đối với các vị ấy, Ta đến
và nói: "Chư Tôn giả, có thật chăng, Chư Tôn giả
có thuyết như sau, chấp kiến như sau: "Phàm có
cảm giác gì, con người này lãnh thọ lạc, khổ hay
không khổ, không lạc, tất cả đều do nhân nghiệp
quá khứ? "”.
Được Ta hỏi Như vậy, họ trả lời: "Thưa phải, có như
vậy".
Ta nói với họ như sau: "Như vậy, thời theo các Tôn
giả, do nhân nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người sát
sanh; do nhân nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người
lấy của không cho; do nhân nghiệp quá khứ, sẽ trở
thành người không Phạm hạnh; do nhân nghiệp quá
khứ, sẽ trở thành người nói láo; do nhân nghiệp quá
khứ, sẽ trở thành người nói hai lưỡi; do nhân nghiệp
quá khứ, sẽ trở thành người ác khẩu; do nhân nghiệp
quá khứ, sẽ trở thành người nói lời phù phiếm; do
nhân nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người tham lam;
do nhân nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người tâm sân;

SANH                                              829

do nhân nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người theo tà
kiến".
Nhưng này các Tỷ-kheo, với những ai trở lại dựa vào
nghiệp quá khứ là lý do kiên thực, với những người
ấy sẽ không có ước muốn, không có tinh tấn, không
có "Đây là việc phải làm", hay "Đây là việc không
nên làm". Như vậy, sự cần thiết cần phải làm hay
không cần phải làm không được tìm thấy là chân
thực, là đáng tin cậy, thời danh từ Sa-môn không thể
áp dụng đúng pháp cho các Ông được, vì các Ông
sống thất niệm và với các căn không hộ trì.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là sự chỉ trích đúng
pháp thứ nhất của Ta đối với các vị Sa-môn, Bà-la-
môn có thuyết như vậy, có chấp kiến như vậy.
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với các vị Sa-môn,
Bà-la-môn, thuyết như sau, chấp kiến như sau:
"Phàm có cảm giác gì, con người này lãnh thọ lạc,
khổ hay không khổ, không lạc, tất cả đều do nhân
một tạo hóa tạo ra". Ta đến họ và nói: "Chư Tôn
giả, có thật chăng, Chư Tôn giả có thuyết như sau,
có chấp kiến như sau: “Phàm có cảm giác gì, con
người này lãnh thọ lạc, khổ hay không khổ, không
lạc, tất cả đều do nhân một tạo hóa tạo ra? ” ".
Được Ta hỏi vậy, họ trả lời: "Thưa phải, có như vậy".
Ta nói với họ như sau: "Như vậy, thời theo các Tôn
giả, do nhân một vị tạo hóa tạo ra, sẽ trở thành người

SANH                                                830

sát sanh … Do nhân một vị tạo hóa tạo ra, sẽ trở
thành người theo tà kiến".
Nhưng này các Tỷ-kheo, với những ai trở lại dựa vào
vị tạo hóa tạo ra là lý do kiên thực, với những người
ấy sẽ không có ước muốn, không có tinh tấn, không
có "Đây là việc phải làm", hay "Đây là việc không
nên làm". Như vậy, sự cần thiết cần phải làm hay
không cần phải làm, không được tìm thấy là chân
thực, là đáng tin cậy, thời danh từ Sa-môn không thể
áp dụng đúng pháp cho các Ông được, vì các Ông
sống thất niệm và với các căn không hộ trì.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là sự chỉ trích đúng
pháp thứ hai của Ta đối với các vị Sa-môn, Bà-la-
môn có thuyết như vậy, có chấp kiến như vậy.
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với các vị Sa-môn,
Bà-la-môn, thuyết như sau, chấp kiến như sau:
"Phàm có cảm giác gì, con người này lãnh thọ lạc,
khổ hay không khổ, không lạc, tất cả đều do không
nhân không duyên". Ta đến họ và nói: "Chư Tôn
giả, có thật chăng, Chư Tôn giả có thuyết như sau,
có chấp kiến như sau: “ Phàm có cảm giác gì, con
người này lãnh thọ lạc, khổ hay không khổ, không
lạc, tất cả đều do không nhân, không duyên? ” ".
Được Ta hỏi như vậy, họ trả lời: "Thưa phải, có như
vậy".

SANH                                                831

Ta nói với họ như sau: "Như vậy, thời theo các Tôn
giả, do không nhân không duyên, sẽ trở thành người
sát sanh … Do không nhân không duyên, sẽ trở thành
người theo tà kiến".
Nhưng này các Tỷ-kheo, với những ai trở lại dựa vào
không nhân, không duyên là lý do kiên thực, với
những người ấy, sẽ không có ước muốn, không có
tinh tấn, không có "Đây là việc phải làm", hay "Đây
là việc không phải làm". Như vậy, sự cần thiết cần
phải làm hay không cần phải làm, không được tìm
thấy là chân thực, là đáng tin cậy, thời danh từ Sa-
môn không thể áp dụng đúng pháp cho các Ông
được, vì các Ông sống thất niệm và với các căn
không hộ trì.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là sự chỉ trích đúng
pháp thứ ba của Ta đối với các vị Sa-môn, Bà-la-
môn có thuyết như vậy, có chấp kiến như vậy.
Này các Tỷ-kheo, đây là ba y xứ của ngoại đạo, dù
có được các bậc Tôn giả cật vấn, nạn vấn lý do thảo
luận, vẫn kiên trì trong quan điểm truyền thống về
vô vi (không hành động).
Và này các Tỷ-kheo, đây là pháp Ta thuyết giảng,
không bị chỉ trích, không bị uế nhiễm, không có
tội lỗi, không bị các Sa-môn, các Bà-la-môn có trí
quở trách.

SANH                                              832

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là pháp Ta thuyết giảng,
không bị chỉ trích, không bị uế nhiễm, không có tội
lỗi, không bị các Sa-môn, các Bà-la-môn có trí quở
trách?
- Sáu giới này, là pháp Ta thuyết giảng, không
bị... quở trách.
- Sáu xúc xứ này, là pháp Ta thuyết giảng,
không bị... quở trách.
- Mười tám ý cận hành này, là pháp Ta thuyết
giảng, không bị quở trách
- Bốn Thánh đế này, là pháp Ta thuyết giảng,
không bị... quở trách.
Sáu giới này, này các Tỷ-kheo, là pháp Ta thuyết
giảng… có trí quở trách, được nói đến như vậy. Do
duyên gì được nói đến?
- Này các Tỷ-kheo, có sáu giới này: địa giới,
thủy giới, phong giới, hỏa giới, không giới,
thức giới.
- Sáu giới này, này các Tỷ-kheo, là pháp được
Ta thuyết giảng, không bị chỉ trích, không bị uế
nhiễm, không có tội lỗi, không bị các Sa-môn,
các Bà-la-môn có trí quở trách. Điều đã được
nói đến, chính do duyên này đã được nói đến.
Có sáu xúc xứ này, này các Tỷ-kheo, là pháp ta
thuyết giảng … không bị các Sa-môn, các Bà-la-môn

SANH                                               833

có trí quở trách. Điều đã được nói đến, chính do
duyên nào đã được nói đến?
- Này các Tỷ-kheo, có sáu xúc xứ này: nhãn xúc
xứ, nhĩ xúc xứ, tỷ xúc xứ, thiệt xúc xứ, thân xúc
xứ, ý xúc xứ.
- Có sáu xúc xứ này, này các Tỷ-kheo, được Ta
thuyết giảng..... không bị các Sa-môn, các Bà-
la-môn có trí quở trách. Điều đã được nói đến,
chính do duyên này đã được nói đến.
Có mười tám ý cận hành này, này các Tỷ-kheo, là
pháp được Ta thuyết giảng......không bị các Sa-môn,
các Bà-la-môn có trí quở trách. Điều đã được nói
đến, chính do duyên nào đã được nói đến?
- Khi con mắt thấy sắc, tư tưởng hướng về và
đến gần sắc, làm y xứ cho hỷ, hướng về và đến
gần sắc, làm y xứ cho ưu, hướng về và đến gần
sắc, làm y xứ cho xả.
- Khi tai nghe tiếng, tư tưởng hướng về và đến
gần tiếng, làm y xứ cho hỷ, hướng về và đến
gần tiếng, làm y xứ cho ưu, hướng về và đến
gần tiếng, làm y xứ cho xả. Khi mũi ngửi
hương … khi lưỡi nếm vị … khi thân cảm xúc
… khi ý nhận thức pháp, tư tưởng hướng về và
đến gần pháp, làm y xứ cho hỷ, hướng về và
đến gần pháp, làm y xứ cho ưu, hướng về và
đến gần pháp, làm y xứ cho xả.

SANH                                               834

- Có mười tám ý cận hành này, này các Tỷ-kheo,
được Ta thuyết giảng … không bị các Sa-môn,
các Bà-la-môn có trí quở trách. Điều đã được
nói đến, chính do duyên này đã được nói đến.
Bốn Thánh đế này, này các Tỷ-kheo, được Ta thuyết
giảng … không bị các Sa-môn, các Bà-la-môn có trí
quở trách. Điều đã được nói đến, chính do duyên nào
đã được nói đến?
 Do chấp thủ Sáu giới, nên có Nhập thai.
 Do có nhập thai, nên có Danh sắc.
 Do duyên danh sắc, nên có Sáu xứ.
 Do duyên sáu xứ, nên có xúc.
 Do duyên xúc, nên có thọ.
 Với người có cảm thọ, này các Tỷ-kheo, Ta nêu
rõ: "Đây là Khổ", Ta nêu rõ: "Đây là Khổ tập",
Ta nêu rõ: "Đây là Khổ diệt", Ta nêu rõ: "Đây
là con Đường đưa đến Khổ diệt".
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Khổ Thánh đế?
 Sanh là khổ, già là khổ, bệnh là khổ, chết là
khổ, sầu, bi, khổ, ưu não là khổ. Điều mong cầu
không được là khổ. Tóm lại, năm thủ uẩn là
khổ. Này các Tỷ-kheo, đây là Khổ Thánh đế.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Thánh đế về Khổ
tập?

SANH                                              835

- Vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức
duyên sắc, danh sắc duyên sáu xứ, sáu xứ
duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái
duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh,
sanh duyên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu não. Như
vầy là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là Thánh đế về Khổ tập.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Thánh đế về Khổ
diệt?
- Do vô minh diệt không có tàn dư, nên các hành
diệt.
- Do hành diệt, nên thức diệt. Do thức diệt nên
danh sắc diệt. Do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt.
Do sáu xứ diệt nên xúc diệt. Do xúc diệt nên
thọ diệt. Do thọ diệt nên ái diệt. Do ái diệt nên
thủ diệt. Do thủ diệt nên hữu diệt. Do hữu diệt
nên sanh diệt. Do sanh diệt nên già, chết, sầu,
bi, khổ, ưu não đều diệt. Như vầy là sự đoạn
diệt toàn bộ của khổ uẩn này. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là Thánh đế về Khổ diệt.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Thánh đế về con
Đường đưa đến Khổ diệt?
- Đây là Thánh đạo Tám ngành, tức là chánh tri
kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp,
chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh

SANH                                               836

định. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Thánh đế về
con Đường đưa đến Khổ diệt.
Bốn Thánh đế này, này các Tỷ-kheo, do Ta thuyết
giảng, không bị chỉ trích, không có uế nhiễm, không
có tội lỗi, không bị các Sa-môn, các Bà-la-môn có trí
quở trách. Điều đã được nói đến, chính do duyên này
được nói đến.

SANH                                               837

94     Nhập thai - Như Lai đã đoạn tận nhập thai - Kinh TƯỚNG QUÂN SÌHA – Tăng III, 529

TƯỚNG QUÂN SÌHA –Tăng III, 529

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesàli (Tỳ-xá-ly), tại
Mahàvana (Đại Lâm), ở Kùtàgàrasàla (ngôi nhà có
nóc nhọn). Lúc bấy giờ rất nhiều vị Licchavi là các
bậc có danh tiếng, ngồi tụ họp ở hội trường, dùng
nhiều phương tiện tán thán Phật, tán thán pháp, tán
thán chúng Tăng.

2. Lúc bấy giờ tướng quân Sìha là đệ tử của Niganthà
ngồi trong hội chúng ấy. Rồi tướng quân Sìha suy
nghĩ như sau: "Không nghi ngờ gì nữa, Thế Tôn ấy
là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vì rằng nhiều vị
Licchavi này có danh tiếng, có danh tiếng ngồi tụ họp
ở hội trường, dùng nhiều phương tiện tán thán Phật,
tán thán pháp, tán thán chúng Tăng. Vậy ta hãy đi
đến yết kiến vị Thế Tôn ấy, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác.

3. Rồi tướng quân Sìha đi đến Niganthà Nàtaputta, sau khi đến, thưa với Niganthà Nàtaputta:

SANH                                               838

- Thưa Tôn giả, tôi muốn đi đến yết kiến Sa-môn Gotama.

- Này Sìha, sao Ông chủ trương hành động lại đi đến
yết kiến Sa-môn Gotama, người chủ trương không
hành động? Này Sìha, Sa-môn Gotama chủ trương
không hành động, thuyết pháp không hành động và
huấn luyện các đệ tử như vậy. Rồi tướng quân Sìha,
ý muốn đi đến yết kiến Thế Tôn bị dập tắt.

4. Lần thứ hai, rất nhiều vị Licchavi là các bậc có
danh tiếng, có danh tiếng, ngồi tụ họp ở hội trường,
dùng nhiều phương tiện tán thán Phật, tán thán pháp,
tán thán chúng Tăng. Lần thứ hai, tướng quân Sìha
suy nghĩ như sau: "Không nghi ngờ gì nữa, Thế Tôn
ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vì rằng nhiều
vị Licchavi này có danh tiếng, có danh tiếng ngồi tụ
họp ở hội trường, dùng nhiều phương tiện tán thán
Phật, tán thán pháp, tán thán chúng Tăng. Vậy ta hãy
đi đến yết kiến vị Thế Tôn ấy, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác.

Rồi tướng quân Sìha đi đến Niganthà, Nàtaputta, sau khi đến, thưa với Niganthà Nàtaputta:

- Thưa Tôn giả, tôi muốn đi đến yết kiến Sa-môn Gotama.

SANH                                              839

- Này Sìha, sao Ông chủ trương hành động lại đi đến
yết kiến Sa-môn Gotama, người chủ trương không
hành động? Này Sìha, Sa-môn Gotama chủ trương
không hành động, thuyết pháp không hành động và
huấn luyện các đệ tử như vậy. Rồi tướng quân Sìha,
lần thứ hai, ý muốn đi đến yết kiến Thế Tôn bị dập
tắt.

5. Lần thứ ba, rất nhiều vị Licchavi là các bậc có
danh tiếng, có danh tiếng, ngồi tụ họp ở hội trường,
dùng nhiều phương tiện tán thán Phật, tán thán pháp,
tán thán chúng Tăng. Lần thứ ba, tướng quân Sìha
suy nghĩ như sau: "Không nghi ngờ gì nữa, Thế Tôn
ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vì rằng nhiều
vị Licchavi này có danh tiếng, có danh tiếng ngồi tụ
họp ở hội trường, dùng nhiều phương tiện tán thán
Phật, tán thán pháp, tán thán chúng Tăng. Các
Niganthà sẽ làm gì được cho ta, nếu họ được hỏi ý
kiến hay không hỏi ý kiến. Vậy ta không hỏi ý kiến
Niganthà, đi đến yết kiến vị Thế Tôn ấy, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác.

Rồi tướng quân Sìha, vào giữa trưa với khoảng năm trăm cỗ xe, đi khỏi Vesàli để yết kiến Thế Tôn. Đi xe cho đến đoạn đất còn đi xe được, rồi xuống xe đi bộ vào trong khu vườn. Rồi tướng quân Sìha đi đến Thế Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống

SANH                                               840

một bên. Ngồi xuống một bên, tướng quân Sìha bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con có được nghe: "Sa-môn Gotama chủ trương không hành động, thuyết pháp về không hành động và huấn luyện các đệ tử như vậy".

Bạch Thế Tôn, họ nói như sau: " Sa-môn Gotama chủ trương không hành động, thuyết pháp về không hành động và huấn luyện các đệ tử như vậy". Bạch Thế Tôn, họ nói về Thế Tôn như vậy, họ có xuyên tạc Thế Tôn với điều không thật chăng? Và họ trả lời có thuận pháp với pháp không, và những ai như pháp thuyết đúng pháp không có lý do để chỉ trích? Bạch Thế Tôn, chúng con không muốn xuyên tạc Thế Tôn.

6. - Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: "Sa-môn
Gotama chủ trương không hành động, thuyết pháp
về không hành động và huấn luyện các đệ tử như
vậy".

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: "Sa-môn
Gotama chủ trương hành động, thuyết pháp về hành
động và huấn luyện các đệ tử như vậy".

SANH                                             841

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn
Gotama chủ trương đoạn diệt, thuyết pháp về đoạn
diệt và huấn luyện các đệ tử như vậy".

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn
Gotama là người nhàm chán, thuyết pháp về nhàm
chán và huấn luyện các đệ tử như vậy".

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn
Gotama là người chủ trương hư vô, thuyết pháp về
hư vô và huấn luyện các đệ tử như vậy".

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn
Gotama là người khổ hạnh, thuyết pháp về khổ hạnh
và huấn luyện các đệ tử như vậy".

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn
Gotama là người chủ trương không nhập thai, thuyết
pháp về không nhập thai và huấn luyện các đệ tử như
vậy".

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: "Sa-môn

SANH                                             842

Gotama là người an ủi, thuyết pháp an ủi và huấn luyện các đệ tử như vậy".

7. Và này Sìha, thế nào là pháp môn, do pháp môn
ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói:
"Sa-môn Gotama chủ trương không hành động,
thuyết pháp về không hành động và huấn luyện các
đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta tuyên bố về không hành động đối với
thân làm ác, miệng nói ác, và ý nghĩ ác. Ta tuyên bố
về không hành động đối với các pháp ác, bất thiện.
Này Sìha, đây là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn
Gotama chủ trương không hành động, thuyết pháp
về không hành động và huấn luyện các đệ tử như
vậy".

-Và này Sìha, thế nào là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa- môn Gotama chủ trương hành động, thuyết pháp về hành động và huấn luyện các đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta tuyên bố về hành động đối với thân làm lành, miệng nói lành, và ý nghĩ lành. Ta tuyên bố về hành động đối với các thiện pháp. Này Sìha, đây là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn Gotama chủ

SANH                                              843

trương hành động, thuyết pháp về hành động và huấn luyện các đệ tử như vậy".

-Và này Sìha, thế nào là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa- môn Gotama chủ trương đoạn diệt, thuyết pháp về đoạn diệt và huấn luyện các đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta tuyên bố về đoạn diệt tham, sân, si. Ta tuyên bố về đoạn diệt đối với các pháp ác, bất thiện. Này Sìha, đây là pháp môn, với pháp môn ấy nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn Gotama chủ trương đoạn diệt, thuyết pháp về đoạn diệt và huấn luyện các đệ tử như vậy".

-Và này Sìhà, thế nào là pháp môn, do pháp môn ấy,
nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-
môn Gotama là người nhàm chán, thuyết pháp về
nhàm chán và huấn luyện các đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta nhàm chán đối với thân làm ác, miệng
nói ác, và ý nghĩ ác. Ta nhàm chán đối với sự thành
tựu các pháp ác, bất thiện. Này Sìhà, đây là pháp
môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh
về Ta, có thể nói: " Sa-môn Gotama là người nhàn
chán, thuyết pháp về nhàm chán và huấn luyện các
đệ tử như vậy".

SANH                                               844

-Và này Sìhà, thế nào là pháp môn do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa- môn Gotama là người chủ trương hư vô, thuyết pháp về hư vô và huấn luyện các đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta thuyết pháp để hư vô tham, sân, si. Ta
thuyết pháp để hư vô các pháp ác bất thiện. Này Sìha,
đây là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách
chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn Gotama là
người chủ trương hư vô, thuyết pháp về hư vô và
huấn luyện các đệ tử như vậy".

-Và này Sìhà, thế nào là pháp môn, do pháp môn ấy,
nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-
môn Gotama là người khổ hạnh, thuyết pháp khổ
hạnh và huấn luyện các đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta tuyên bố cần phải khổ hạnh các pháp ác bất thiện, kể cả thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Này Sìha, với ai, pháp ác bất thiện, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác, được tu khổ hạnh, được đoạn tận, được chắt đứt từ gốc rễ, được làm cho như thân cây tala, được làm cho không thể tái sanh, được làm cho không thể sanh khởi trong tương lai, Ta tuyên bố người ấy là người khổ hạnh. Này Sìha, đối với Như Lai, các pháp ác, bất thiện cần phải khổ hạnh này đã được đoạn tận chúng, chặt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh, làm

SANH                                               845

cho không thể sanh khởi trong tương lai. Này Sìha,
đây là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách
chơn chánh về Ta, có thể nói: "Sa-môn Gotama là
người khổ hạnh, thuyết pháp khổ hạnh và huấn luyện
các đệ tử như vậy".

-Và này Sìha, thế nào là pháp môn, do pháp môn ấy,
nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-
môn Gotama là người chủ trương không nhập thai,
thuyết pháp về không nhập thai và huấn luyện các đệ
tử như vậy"?

Này Sìha, với ai đã đoạn tận sự nhập thai trong tương lai, sự tái sanh, cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Ta tuyên bố người ấy là người chủ trương không nhập thai. Này Sìha, Như Lai đã đoạn tận sự nhập thai trong tương lai, sự tái sanh, cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Này Sìha, đây là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn Gotama là người chủ trương không nhập thai, thuyết pháp về không nhập thai và huấn luyện các đệ tử như vậy".

-Và này Sìha, thế nào là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: "Sa-

SANH                                                846

môn Gotama là người an ủi, thuyết pháp an ủi và huấn luyện các đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta là người an ủi với tối thượng an ủi, Ta
thuyết pháp về an ủi, Ta huấn luyện các đệ tử như
vậy. Này Sìha, đây là pháp môn, với pháp môn ấy,
nếu nói một cách chơn chánh về ta, có thể nói: "Sa-
môn Gotama là người an ủi, thuyết pháp an ủi và
huấn luyện các đệ tử như vậy".

8. Khi được nói như vậy, tướng quân Sìha bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay! Bạch Thế Tôn!

Thật vi diệu thay! Bạch Thế Tôn! Như người dựng
đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra
những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng,
đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt
có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn
giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày, giải
thích. Vậy nay con xin quy y Thế Tôn, quy y pháp,
quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Thế Tôn nhận con
làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn
đời quy ngưỡng.

- Này Sìha, hãy chín chắn suy tư, hãy chín chắn suy tư là tốt đẹp với những người trứ danh như Ông.

SANH                                              847

- Bạch Thế Tôn, con càng bội phần hoan hỷ, bội phần thỏa mãn với những lời Thế Tôn nói với con: " Này Sìha, hãy chín chắn suy tư, hãy chín chắn suy tư là tốt đẹp với những người trứ danh như Ông". Bạch Thế Tôn, nếu các ngoại đạo được con làm đệ tử, họ sẽ trương cờ lên và tuyên bố: "Tướng quân Sìha đã trở thành đệ tử của chúng tôi". Nhưng Thế Tôn lại nói với con: "Này Sìha, hãy chín chắn suy tư, hãy chín chắn suy tư là tốt đẹp với những người trứ danh như Ông. Bạch Thế Tôn, lần thứ hai con xin quy y Thế Tôn, quy y pháp, quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Thế Tôn nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

- Này Sìha, đã từ lâu gia đình Ông như là giếng nước mưa nguồn cho các người Niganthà. Hãy cúng dường những món ăn cho những ai đến với Ông.

- Bạch Thế Tôn, con lại bội phần hoan hỷ, bội phần thỏa mãn với những lời Thế Tôn nói với con: " Này Sìha, đã từ lâu gia đình Ông như là giếng nước mưa nguồn cho các người Niganthà. hãy cúng dường những món ăn cho những ai đến với Ông". Bạch Thế Tôn, con nghe như sau, Sa-môn Gotama nói: "Chỉ bố thí cho Ta, chớ bố thí cho các người khác. Chỉ bố thí cho đệ tử Ta, chớ bố thí cho đệ tử các người khác. Chỉ bố thí cho Ta mới có phước lớn, bố thí cho những

SANH                                               848

người khác không có phước lớn. Chỉ bố thí cho đệ tử
Ta mới có phước lớn, bố thí cho đệ tử những người
khác không có phước lớn". Nhưng Thế Tôn lại
khuyến khích con bố thí cho Niganthà.

Bạch Thế Tôn, và chúng con ở đây sẽ biết thời nên
làm. Bạch Thế Tôn, lần thứ ba con xin quy y Thế
Tôn, quy y pháp, quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong
Thế Tôn nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến
mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

9. Rồi Thế Tôn thuận thứ thuyết pháp cho tướng quân Sìha, tức là thuyết về bố thí, thuyết về giới, thuyết về các cõi Trời, trình bày sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của các dục, những lợi ích của xuất ly. Khi Thế Tôn biết tướng quân Sìha, tâm đã sẵn sàng, tâm đã nhu thuận, tâm không triền cái, tâm được phấn khởi, tâm được hoan hỷ, Ngài mới thuyết những pháp được chư Phật tán dương đề cao: "Khổ, Tập, Diệt, Đạo". Cũng như một tấm vải thuần bạch, các chấm đen được gột rửa, rất dễ thấm màu nhuộm. Cũng vậy, chính tại chỗ ngồi ấy, pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên với tướng quân Sìha: "Phàm pháp gì được khởi lên, tất cả pháp ấy đều bị tiêu diệt".

10. Rồi tướng quân Sìha thấy pháp, chứng pháp, biết pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ vượt qua, do dự trừ diệt, đạt được vô sở úy, không y cứ người khác

SANH                                               849

đối với các pháp của bậc Đạo Sư. (Tướng quân Sìha) bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy nhận lời mời của con, ngày mai tới dùng cơm với chúng Tỷ-kheo.

Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi tướng quân Sìha biết
được Thế Tôn đã nhận lời, từ chỗ ngồi đứng dậy,
đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài rồi đi
ra.

Rồi tướng quân cho gọi một người: Này người kia, hãy tìm cho thịt tươi.

Rồi tướng quân Sìha, sau đêm ấy tại trú xứ của mình,
cho soạn các món ăn thượng vị, loại cứng và mềm,
rồi cho người tới báo tin với Thế Tôn: "Bạch Thế
Tôn, nay đã đến thời. Tại trú xứ của tướng quân Sìha,
món ăn đã sẵng sàng".

11. Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y, cầm y bát, đến trú xứ của tướng quân Sìha; sau khi đến, ngồi xuống một chỗ đã soạn sẵn, với chúng Tỷ-kheo.

Lúc bấy giờ nhiều người Niganthà ở Vesàli, từ
đường lớn này đến đường lớn khác, từ đường hẻm
này đến đường hẻm khác, múa tay la lớn: "Hôm nay,
tướng quân Sìha đã giết một con thú lớn, và một bữa

SANH                                               850

cơm được soạn cho Sa-môn Gotama, và Sa-môn tuy biết vậy, vẫn ăn món thịt được sửa soạn, do duyên vì mình được sửa soạn ra".

Rồi một người đi đến tướng quân Sìha, sau khi đến,
nói nhỏ vào tai tướng quân Sìha,: "Thưa Tôn giả, Tôn
giả có biết chăng? Nhiều Niganthà ở Vesàli, từ
đường lớn này đến đường lớn khác, từ đường hẻm
này đến đường hẻm khác, múa tay la lớn: "Hôm nay,
tướng quân Sìha đã giết một con thú lớn, và một bữa
cơm được soạn cho Sa-môn Gotama, và Sa-môn tuy
biết vậy, vẫn ăn món thịt được sửa soạn, do duyên vì
mình được sửa soạn ra".

- Thôi vừa rồi, này bạn. Đã lâu rồi, các Tôn giả ấy
muốn chỉ trích Phật, muốn chỉ trích Pháp, muốn chỉ
trích các chúng Tăng. Nhưng các Tôn giả ấy không
làm hại gì được Thế Tôn với những lời xuyên tạc
không có thật, trống rỗng, láo khoét. Và chúng ta
không vì sinh mạng lại cố ý sát hại sinh mạng của
loài hữu tình.

12. Rồi tướng quân Sìha tự tay mình hầu hạ và làm cho thỏa mãn chúng Tỷ-kheo với đức Phật và người cầm đầu các món ăn thượng vị, loại cứng và mềm.

Rồi tướng quân Sìha, sau khi biết Thế Tôn ăn đã xong, bàn tay đã rời khỏi bát, liền ngồi xuống một

SANH                                              851

bên, và Thế Tôn với bài pháp thoại thuyết giảng cho tướng quân Sìha, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ, rồi từ chỗ ngồi đứng dậy ra đi.

SANH                                             852

95     Nhập thai - Như Lai đã đoạn tận nhập thai - Kinh VERANJÀ – Tăng III, 518

VERANJÀ –Tăng III, 518

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Veranjà, dưới gốc cây
Nalerupucimanda. Rồi Bà-la-môn Veranjà đi đến
Thế Tôn; sau khi đến, nói với Thế Tôn những lời
chào đón hỏi thăm; sau khi nói nên những lời chào
đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Ngồi
xuống một bên, Bà-la-môn Veranjà bạch Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả Gotama, tôi có nghe như sau: "Sa-
môn Gotama không đảnh lễ, không đứng dậy, hay
không mời ghế ngồi các Bà-la-môn già yếu, tuổi lớn
trưởng lão, đời đã được trải qua, đã đến đoạn cuối
cuộc đời".

Thưa Tôn giả Gotama, sự thể là như vậy: "Tôn giả
Gotama không đảnh lễ, không đứng dậy, hay không
mời ghế ngồi các Bà-la-môn già yếu, tuổi lớn trưởng
lão, đời đã được trải qua, đã đến đoạn cuối cuộc đời".
Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, như vậy là không
đầy đủ.

SANH                                                853

- Này Bà-la-môn, Ta không thấy một ai trong thế giới
chư Thiên, trong thế giới Ác ma, trong thế giới Phạm
thiên, trong quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư
Thiên và loài Người mà ta có thể đảnh lễ người ấy,
đứng dậy hay mời ghế ngồi. Này Bà-la-môn, nếu
Như Lai đảnh lễ, hay đứng dậy, hay mời ngồi ai, thời
đầu người ấy bị bể tan.

2. - Tôn giả Gotama, thật thiếu ý vị!

- Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy,
ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau:
"Sa-môn Gotama thật thiếu ý vị ". Này Bà-la-môn,
các sắc vị, thanh vị, hương vị, vị vị, xúc vị, các vị ấy,
Như Lai đã đoạn tận chúng, chặt đứt từ gốc rễ, làm
cho như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh,
làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Này
Bà-la-môn, đây là pháp môn, với pháp môn này, ai
nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau:
"Sa-môn Gotama thật thiếu ý vị ". Nhưng Ông nói
không phải với ý nghĩa này.

3. "Tôn giả Gotama thiếu tài sản ".

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama thiếu tài sản ".Này Bà-la-môn, các sắc tài sản, thanh tài sản, hương tài sản, vị tài sản,

SANH                                                   854

xúc tài sản, các tài sản ấy, Như Lai đã đoạn tận chúng, chặt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Này Bà-la-môn, đây là pháp môn, với pháp môn này, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama thiếu tài sản". Nhưng Ông nói không phải với ý nghĩa này.

4. "Tôn giả Gotama chủ trương thuyết không hành động".

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy,
ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau:
"Sa-môn Gotama chủ trương thuyết không hành
động". Này Bà-la-môn, Ta nói không hành động về
thân làm ác, về lời nói ác, về ý nghĩ ác. Ta nói không
hành động về các pháp ác, bất thiện. Này Bà-la-môn,
đây là pháp môn, với pháp môn này, ai nói về ta một
cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn
Gotama chủ trương thuyết không hành động".
Nhưng Ông nói không phải với ý nghĩa này.

5. "Tôn giả Gotama chủ trương thuyết đoạn diệt ".

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama chủ trương thuyết đoạn diệt ". Này Bà-la-môn, Ta tuyên bố đoạn diệt tham, sân, si. Ta

SANH                                                855

tuyên bố đoạn diệt các ác, bất thiện pháp. Này Bà-
la-môn, đây là pháp môn, với pháp môn này, ai nói
về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-
môn Gotama chủ trương thuyết đoạn diệt ". Nhưng
Ông nói không phải với ý nghĩa này.

6. "Tôn giả Gotama là người nhàm chán".

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy,
ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau:
"Sa-môn Gotama là người nhàm chán". Này Bà-la-
môn, Ta nhàm chán thân làm ác, miệng nói ác, ý
nghĩ ác. Ta nhàm chán sự thành tựu các pháp ác, bất
thiện. Này Bà-la-môn, đây là pháp môn, với pháp
môn này, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói
như sau: "Sa-môn Gotama là người nhàm chán ".
Nhưng Ông nói không phải với ý nghĩa này.

7. "Tôn giả Gotama là người chủ trương hư vô chủ nghĩa".

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama là người chủ trương hư vô". Này Bà-la-môn, Ta thuyết pháp để hư vô tham, sân, si. Ta thuyết pháp để hư vô các pháp ác, bất thiện. Này Bà- la-môn, đây là pháp môn, với pháp môn này, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-

SANH                                              856

môn Gotama là người chủ trương hư vô". Nhưng Ông nói không phải với ý nghĩa này.

8. "Tôn giả Gotama là người khổ hạnh".

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama là người khổ hạnh ". Này Bà-la- môn, Ta tuyên bố rằng cần phải khổ hạnh các pháp ác, bất thiện, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Này Bà-la-môn, với ai, các pháp ác, bất thiện, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác được tu khổ hạnh, được đoạn tận, được cắt đứt từ gốc rễ, được làm cho như thân cây tala, được làm cho không thể tái sanh, được làm cho không thể sanh khởi trong tương lai, Ta tuyên bố rằng người ấy là người khổ hạnh. Này Bà-la-môn, với Như Lai, các pháp ác, bất thiện, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác đã được tu khổ hạnh, được đoạn tận, được cắt đứt từ gốc rễ, được làm cho như thân cây tala, được làm cho không thể tái sanh, được làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Này Bà-la-môn, đây là pháp môn, với pháp môn này, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama là người khổ hạnh". Nhưng Ông nói không phải với ý nghĩa này.

9. "Tôn giả Gotama chủ trương không nhập thai".

SANH                                              857

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy,
ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau:
"Sa-môn Gotama chủ trương không nhập thai". Này
Bà-la-môn, với ai mà khả năng nhập thai tái sanh
trong tương lai đã đoạn tận, chặt đứt từ gốc rễ, làm
cho như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh,
làm cho không thể sanh khởi trong tương lai, Ta
tuyên bố rằng người ấy chủ trương không nhập thai.
Này Bà-la-môn, Như Lai đã đoạn tận khả năng nhập
thai tái sanh trong tương lai đã đoạn tận, đã chặt đứt
từ gốc rễ, đã làm cho như thân cây tala, đã làm cho
không thể tái sanh, đã làm cho không thể sanh khởi
trong tương lai. Này Bà-la-môn, đây là pháp môn,
với pháp môn này, ai nói về ta một cách chơn chánh
có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama chủ trương
không nhập thai". Nhưng Ông nói không phải với ý
nghĩa này.

Ví như, này Bà-la-môn, có tám, mười hay mười hai
cái trứng của con gà mái, được con gà mái khéo ấp
nằm, ấp nóng và ấp dưỡng, và con gà nào trong
những con gà con ấy, đầu tiên hết, lấy chân, móng,
đầu, miệng hay mỏ phá vỡ vỏ trứng gà, ra ngoài một
cách an toàn, con ấy được gọi là con trưởng hay con
trẻ nhất?

SANH                                                858

- Thưa Tôn giả Gotama, con ấy phải được gọi là con trưởng. Thật vậy, thưa Tôn giả Gotama, con ấy là con trưởng trong tất cả các con gà ấy.

10. - Cũng vậy, này Bà-la-môn, khi Ta, vì chúng sanh bị vô minh chi phối, như sanh ra từ trứng, bị bao trùm, đã phá vỡ vỏ trứng vô minh, một mình chứng được vô thượng Chánh Đẳng Giác ở đời. Này Bà-la-môn, thật sự Ta là vị đệ nhất, tối thắng ở đời.

Lại nữa, này Bà-la-môn, Ta tinh cần tinh tấn, không
biếng nhác. Ta trú niệm, không có thất niệm, thân
được khinh an, không có tháo động, định tĩnh, nhất
tâm.

11. Này Bà-la-môn, ly dục, ly pháp bất thiện, Ta đã chứng đạt và an trú sơ Thiền, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ.

Làm cho tịnh chỉ tầm và tứ, Ta chứng đạt và an trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tỉnh nhất tâm.

Ly hỷ Ta trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ, mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú. Ta chứng đạt và an trú Thiền thứ ba.

SANH                                               859

Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ từ trước, Ta chứng đạt và an trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm, thanh tịnh.

12. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, không dao động, như vậy, Ta dẫn tâm, hướng tâm đến Túc mạng minh. Ta nhớ đến đời sống quá khứ, một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, hai trăm đời, một ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp. Ta nhớ rằng: "Tại chỗ kia, Ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giao cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sanh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, Ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giao cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, Ta được sanh ra ở đây". Như vậy, Ta nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các nét chi tiết.

Này Bà-la-môn, đây là trong canh một, Ta chứng được minh thứ nhất, vô minh diệt, minh sanh, bóng tối diệt, ánh sáng sanh. Do Ta sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần. Này Bà-la-môn, đây là sự xuất

SANH                                                860

sanh thứ nhất của Ta, như con gà con sanh ra khỏi vỏ trứng.

13. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, trong sáng, không
cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, không dao động, như vậy, Ta dẫn
tâm, hướng tâm đến Trí tuệ về sanh tử của chúng
sanh.

Với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, Ta thấy sự sống
và sự chết của chúng sanh. Ta biết rõ rằng chúng
sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô
xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều do hạnh
nghiệp của họ.

Những hạng chúng sanh này thành tựu thân làm ác, thành tựu miệng nói ác, thành tựu ý nghĩ ác, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Còn những hạng chúng sanh nào, thành tựu thân làm
lành, thành tựu miệng nói lành, thành tựu ý nghĩ
lành, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh
kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những người
này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên
các thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.

SANH                                                861

Như vậy, với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, Ta
thấy sự sống và sự chết của chúng sanh. Ta biết rõ
rằng chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người
đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều
do hạnh nghiệp của họ.

Này Bà-la-môn, đây là trong canh giữa, Ta chứng
được minh thứ hai, vô minh diệt, minh sanh, bóng tối
diệt, ánh sáng sanh. Do Ta sống không phóng dật,
nhiệt tâm, tinh cần. Này Bà-la-môn, đây là sự xuất
sanh thứ hai của Ta, như con gà con sanh ra khỏi vỏ
trứng.

14. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, không dao động, như vậy, Ta dẫn tâm, hướng tâm đến Lậu tận trí. Ta biết như thật: "Đây là khổ", biết như thật: "Đây là khổ tập", biết như thật: "Đây là Khổ diệt", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến Khổ diệt", biết như thật: "Đây là những lậu hoặc", biết như thật: "Đây là nguyên nhân của lậu hoặc ", biết như thật: "Đây là các lậu hoặc diệt", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến lậu hoặc diệt". Do biết như vậy, thấy như vậy, tâm của ta thoát khỏi lậu dục, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: "Sanh đã diệt, Phạm hạnh đã

SANH                                               862

thành, việc cần làm đã làm, sau đời hiện tại, không có đời sống nào khác nữa".

Này Bà-la-môn, đây là trong canh cuối, Ta chứng
được minh thứ ba, vô minh diệt, minh sanh, bóng tối
diệt, ánh sáng sanh. Do Ta sống không phóng dật,
nhiệt tâm, tinh cần. Này Bà-la-môn, đây là sự xuất
sanh thứ ba của Ta, như con gà con sanh ra khỏi vỏ
trứng.

15. Được nghe nói như vậy, Bà-la-môn Veranja bạch Thế Tôn:

- Đệ nhất là Tôn giả Gotama!

Tối thắng là Tôn giả Gotama!

Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, như người dựng đứng dậy những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho những người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối, để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y pháp, quy y chúng Tỷ-kheo. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

SANH                                              863

SANH   864

96     Nhập thai - Thế nào là nhập thai - Kinh ASSALAYANA – 93 Trung II, 681

KINH ASSALAYANA (Assalayana suttam) – Bài kinh số 93 – Trung II, 681

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, Jetavana, tại
tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Lúc bấy
giờ khoảng năm trăm Bà-la-môn từ nhiều quốc độ
khác nhau trú tại Savatthi vì một vài công việc.
Những vị Bà-la-môn ấy suy nghĩ: "Sa-môn Gotama
này chủ trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Ai có thể
cùng với Sa-môn Gotama thảo luận vấn đề này?"

Lúc bấy giờ thanh niên Assalayana trú ở
Savatthi, trẻ tuổi, đầu cạo trọc, chỉ có mười sáu tuổi,
tinh thông ba tập Veda, với tự vựng, lễ nghi, ngữ
nguyên và thứ năm là các cổ truyện, thông hiểu từ
ngữ và văn phạm, thâm hiểu Thuận thế luận và Đại
nhân tướng.

SANH                                                 865

Rồi các Bà-la-môn ấy suy nghĩ: "Thanh niên
Assalayana này trú ở Savatthi, trẻ tuổi, đầu cạo trọc,
chỉ có mười sáu tuổi, tinh thông ba tập Veda, với tự
vựng, lễ nghi, ngữ nguyên và thứ năm là các cổ
truyện, thông hiểu từ ngữ và văn phạm, thâm hiểu
Thuận thế luận và Đại nhân tướng. Vị ấy có thể thảo
luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này". Rồi những
Bà-la-môn ấy đi đến thanh niên Assalayana, sau khi
đến nói với thanh niên Assalayana:

– Tôn giả Assalayana, Sa-môn Gotama chủ
trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Tôn giả
Assalayana hãy đến thảo luận với Sa-môn Gotama
về vấn đề này.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Assalayana nói với các Bà-la-môn ấy:

– Sa-môn Gotama là vị nói đúng pháp. Và
những ai nói đúng pháp thật rất khó thảo luận. Tôi
không có thể thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn
đề này.

Lần thứ hai các Bà-la-môn nói với thanh niên Assalayana:

– Tôn giả Assalayana, Sa-môn Gotama này chủ trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Tôn giả

SANH                                                866

Assalayana hãy đến thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này. Tôn giả Assalayana đã sống đời sống của vị du hành khất sĩ.

Lần thứ hai, thanh niên Assalayana nói với các vị Bà-la-môn ấy:

– Sa-môn Gotama là bậc nói đúng pháp. Và
những người nói đúng pháp thật rất khó thảo luận.
Tôi không có thể thảo luận với Sa-môn Gotama về
vấn đề này.

Lần thứ ba, những vị Bà-la-môn ấy nói với thanh niên Assalayana:

– Tôn giả Assalayana, Sa-môn Gotama này chủ
trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Tôn giả
Assalayana, hãy đến thảo luận với Sa-môn Gotama
về vấn đề này. Tôn giả Assalayana đã sống đời sống
của vị du hành khất sĩ. Tôn giả Assalayana chớ có bị
chiến bại trong một cuộc chiến bại không có binh khí
chống cự.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Assalayana nói với các vị Bà-la-môn ấy:

– Thật sự tôi không chấp nhận được (lời yêu cầu) chư Tôn giả. Tôn giả Gotama là bậc nói đúng

SANH                                              867

pháp. Và những ai nói đúng pháp thật rất khó thảo
luận. Tôi không có thể thảo luận với Sa-môn Gotama
về vấn đề này. Tuy vậy tôi cũng sẽ đi, như lời chư
Tôn giả yêu cầu.

Rồi thanh niên Assalayana cùng với đại chúng
Bà-la-môn đi đến Thế Tôn, sau khi đến nói lên với
Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói
lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi
xuống một bên. Ngồi xuống một bên, thanh niên
Assalayana bạch Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, các vị Bà-la-môn nói như sau: "Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt; chỉ có Bà-la-môn là màu da trắng, giai cấp khác là màu da đen; chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không được như vậy. Chỉ có Bà-la-môn mới là con chính thống Phạm thiên, sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm thiên". Ở đây, Tôn giả Gotama nói thế nào?

 Nhưng này Assalayana, các nữ Bà-la-môn, vợ các Bà-la-môn được thấy là có kinh nguyệt, có mang thai, có sanh con, có cho con bú. Dầu vậy, các vị Bà-la-môn ấy sanh ra từ nữ căn lại nói: "Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt.

SANH                                                 868

Chỉ có Bà-la-môn là màu da trắng, giai cấp khác
là màu da đen; chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các
giai cấ p phi Bà-la-môn không được như vậy. Chỉ
có Bà-la-môn mới là con chính thống Phạm thiên,
sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên tạo ra,
là con cháu thừa tự Phạm thiên".

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng các vị Bà-la-môn vẫn tự nghĩ rằng: "Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ông có nghe
chăng? Tại các biên địa quốc độ khác như Yona
và Kamboja, chỉ có hai giai cấp: chủ nhân và đầy
tớ. Sau khi làm chủ nhân, lại trở thành đầy tớ; sau
khi làm đầy tớ, lại trở thành chủ nhân?

– Thưa vâng, con có nghe. Trong các quốc độ biên địa như Yona, Kamboja, chỉ có hai giai cấp: chủ nhân và đầy tớ. Sau khi làm chủ nhân, lại trở thành đầy tớ, sau khi làm đầy tớ, lại trở thành chủ nhân.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do
xác tín gì của các Bà-la-môn, mà ở đây các vị Bà-la-
môn lại nói: "Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là tối
thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con
cháu thừa tự Phạm thiên"?

SANH                                                  869

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây vị Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: "Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có người
Khattiya (Sát-đế-lỵ) sát sanh, lấy của không cho,
có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói
ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tâm tham, có tâm
sân, có tà kiến: sau khi thân hoại mạng chung mới
bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bà-
la-môn không phải như vậy? Và chỉ có người
Vessa và người Sudda sát sanh, lấy của không
cho, có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi,
nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tham tâm, có
sân tâm, có tà kiến, sau khi thân hoại mang chung,
mới bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Các Bà-la-môn không phải như vậy?

– Không phải như vậy, Tôn giả Gotama. Người Khattiya cũng vậy, Tôn giả Gotama, nếu sát sanh, lấy của không cho, có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tham tâm, có sân tâm, có tà kiến, sau khi thân hoại mạng chung, cũng bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bà-la-môn cũng vậy, Tôn giả Gotama Vessa cũng vậy, Tôn giả Gotama, Sudda cũng vậy, Tôn giả

SANH                                                 870

Gotama. Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, nếu
sát sanh, lấy của không cho, có tà hạnh trong các dục,
nói láo, nói hai lưỡi, nói ác khẩu, nói lời phù phiếm,
có tham tâm, có sân tâm, có tà kiến, sau khi thân hoại
mạng chung đều sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do
xác tín gì của Bà-la-môn, mà các Bà-la-môn lại nói:
"Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, giai cấp
khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự
Phạm thiên"?

– Dầu Tôn giả Sa-môn có nói như vậy, nhưng ở đây, các Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: "Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có Bà-la-
môn từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ
bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói
hai lưỡi, từ bỏ ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm,
không có tham tâm, không có sân tâm, (có chánh
kiến) sau khi thân hoại mạng chung được sanh vào
thiện thú, Thiên giới, cõi đời này. Khattiya không
được vậy, Vessa không được vậy, Sudda không
được vậy?

SANH                                                 871

– Không phải vậy, Tôn giả Gotama. Khattiya cũng vậy, Tôn giả Gotama, nếu từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm, có chánh kiến, thì sau khi thân hoại mạng chung cũng được sanh vào thiện thú, Thiên giới; cõi đời này. Bà-la-môn cũng vậy, Tôn giả Gotama; Vessa cũng vậy, Tôn giả Gotama; Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama. Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, nếu từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm, có chánh kiến, thì sau khi thân hoại mạng chung, đều được sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do
xác tín gì của Bà-la-môn, mà các Bà-la-môn lại nói:
"Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp
khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự
Phạm thiên".?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây, các Bà-la-môn vẫn nghĩ rằng: "Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiện".

SANH                                                 872

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có Bà-la-
môn mới có thể trong quốc độ này tu tập từ tâm,
không hận, không sân, Khattiya không thể được,
Vessa không thể được, Sudda không thể được?

– Không phải vậy, Tôn giả Gotama. Khattiya,
Tôn giả Gotama, cũng có thể trong quốc độ này tu
tập từ tâm, không hận, không sân. Bà-la-môn cũng
vậy, Tôn giả Gotama; Vessa cũng vậy, Tôn giả
Gotama; Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama. Tất cả
bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, đều có thể trong quốc
độ này tu tập từ tâm, không hận, không sân.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do
xác tín gì của Bà-la-môn, mà ở đây các Bà-la-môn
lại nói như sau: "Bà-la-môn là giai cấp tối thương,
giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa
tự Phạm thiên"?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở
đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ rằng: "Bà-la-môn là giai
cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)...
là con cháu thừa tự Phạm thiên).

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có Bà-la-
môn mới có thể, sau khi cầm cào lưng và bột tắm
đi đến sông tắm sạch bụi bặm, Khattiya không thể
được, Vessa không thể được, Sudda không thể

SANH                                                    873

được?

– Không phải vậy, thưa Tôn giả Gotama. Tôn
giả Gotama, Khattiya cũng có thể, sau khi cầm cào
lưng và bột tắm, đi đến sông tắm sạch bụi bặm. Bà-
la-môn cũng vậy Tôn giả Gotama; Vessa cũng vậy,
Tôn giả Gotama; Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama.
Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, đều có thể, sau
khi cầm cào lưng và bột tắm, đi đến sông tắm sạch
bụi bặm.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, xác
tín gì của các Bà-la-môn, mà ở đây các Bà-la-môn
lại nói như sau: "Bà-la-môn là giai cấp tối thượng,
giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa
tự Phạm thiên"?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở
đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: "Bà-la-môn là
giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như
trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, nếu có
vua Khattiya đã làm lễ quán đảnh, cho hội họp
một trăm người thuộc nhiều chủng tánh khác nhau
và nói: "Quý vị hãy đến đây, quý vị nào thuộc gia
đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn, sanh ra
từ hoàng tộc, hãy đem đến phần trên của đồ quay

SANH                                                    874

lửa, bằng cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-
đàn, hay cây sen, quay cho lửa và sức nóng hiện
ra. Còn những người thuộc gia đình Chiên-đà-la
(hạ tiện), thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình
làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia
đình đổ phân, hãy đem đến bộ phận trên của đồ
quay lửa làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo
ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y lan
(elanda: cây thu đủ thầu dầu), và quay cho bậc lửa
và sức nóng hiện ra".

Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Có phải chỉ có ngọn lửa được nhen lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà- la-môn sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, chỉ có lửa ấy mới có ngọn, mới có màu sắc, mới có ánh sáng, và chỉ có ngọn lửa ấy mới dùng được vào các công việc do lửa đem lại. Còn ngọn lửa được nhen lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình làm đổ phân, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan, lửa ấy không có ngọn, không có màu sắc, không có ánh sáng, và ngọn

SANH                                               875

lửa ấy không có thể dùng được vào các công việc do lửa đem lại?

– Không phải vậy, thưa Tôn giả Gotama. Ngọn
lửa được nhen lên, sức nóng được tạo ra, Tôn giả
Gotama, từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia
đình Bà-la-môn sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến
bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng cây sala, hay
cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, lửa ấy có
ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, ngọn lửa ấy dùng
được vào các công việc do lửa đem lại. Và ngọn lửa
được nhen lên, và sức nóng được tạo ra từ người
thuộc gia đình hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc
gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc
gia đình đổ phân, sau khi đem đến bộ phận trên của
đồ quay lửa, làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng
heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan,
lửa ấy cũng có ngọn, cũng có màu sắc, cũng có ánh
sáng, và ngọn lửa ấy có thể dùng được vào công việc
do lửa đem lại. Thưa Tôn giả Gotama, tất cả loại lửa
đều có ngọn, đều có màu sắc, đều có ánh sáng; tất cả
loại lửa đều có thể được dùng vào các công việc do
lửa đem lại.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do xác tín gì của các Bà-la-môn mà các Bà-la-môn ở đây lại nói: "Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng,

SANH                                                876

giai cấp khác là hạ liệt. Chỉ có Bà-la-môn là da trắng,
giai cấp khác là da đen. Chỉ có Bà-la-môn là thanh
tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không phải như vậy.
Chỉ có Bà-la-môn mới là con chính thống Phạm
thiên, sanh ra từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên
sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm
thiên"?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: "Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên".

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây một
nam tử Khattiya cưới một nữ nhân Bà-la-môn làm
vợ. Do hôn phối này, họ sanh được đứa con trai.
Đứa con trai ấy sanh ra từ nam tử Khattiya và nữ
nhân Bà-la-môn. Nó giống mẹ nó hay giống cha
nó; nó được gọi là Khattiya hay được gọi là Ba La
Môn?

– Thưa Tôn giả Gotama, đứa con trai ấy sanh ra
từ nam tử Khattiya và nữ nhân Bà-la-môn; nó giống
mẹ nó và cũng giống cha nó, và được gọi là Khattiya
và cũng được gọi là Bà-la-môn.

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, một nam tử Bà-la-môn cưới một nữ nhân Khattiya và

SANH                                                 877

do hôn phối này, họ sanh được đứa con trai. Người
con trai ấy được sanh từ nam tử Bà-la-môn và nữ
nhân Khattiya; nó giống mẹ nó, hay giống cha nó;
nó được gọi là Khattiya, (hay) cũng được gọi là
Bà-la-môn?

– Thưa Tôn giả Gotama, người con trai sanh ra
từ nam tử Bà-la-môn và nữ nhân Khattiya; nó giống
mẹ nó; và giống cha nó, và nó được gọi là Khattiya,
và cũng được gọi là Bà-la-môn.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có con ngựa cái giao phối với con lừa. Do sự giao phối này, chúng sanh được con la. Con la ấy sanh ra từ con ngựa cái và con lừa; nó giống mẹ nó, hay giống cha nó; nó được gọi là ngựa, hay nó được gọi là lừa?

– Tôn giả Gotama, do sự giao phối khác giống
như vậy, nó là con la. Đó là sự sai khác, thưa Tôn giả
Gotama, mà tôi thấy ở đây. Nhưng ở chỗ khác, đối
với sự vật khác, tôi không thấy sai biệt gì.

 Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có hai
anh em thanh niên, đồng mẹ khác cha; một người
đọc tụng, thông hiểu Thánh điển; một người
không đọc tụng, không hiểu Thánh điển. Ở đây,
giữa hai vị này, các Bà-la-môn sẽ cúng dường ai
trước các vật cúng cho người chết, các thực vật tế

SANH                                                878

đàn, các món ăn trong các lễ hy sinh, các đồ ăn đãi khách?

– Thưa Tôn giả Gotama, vị thanh niên nào đọc
tụng, thông hiểu Thánh điển, các Bà-la-môn sẽ cúng
dường người ấy trước, các vật cúng cho người chết,
các thực vật tế đàn, các món ăn trong các lễ hy sinh,
các đồ ăn đãi khách. Bởi vì, thưa Tôn giả Gotama,
cúng dường cho người không đọc tụng, không thông
hiểu Thánh điển làm sao có quả lớn được.

 Này Assalayana, nhà ngươi nghĩ thế nào? Ở đây,
có hai anh em thanh niên (Bà-la-môn) đồng mẹ
khác cha; một người đọc tụng thông hiểu Thánh
điển, theo ác giới, hành ác pháp; một người không
đọc tụng, không thông hiểu Thánh điển, trì giới,
hành thiện pháp. Ở đây, các người Bà-la-môn
cúng dường cho ai trước các vật cúng cho người
chết, các thực vật tế đàn, các món ăn trong các lễ
hy sinh, hay các đồ ăn đãi khách?

– Thưa Tôn giả Gotama, vị thanh niên nào
không đọc tụng, không thông hiểu Thánh điển,
nhưng trì giới, hành thiện pháp; ở đây, các Bà-la-
môn cúng dường cho người ấy trước, các vật cúng
cho người chết, các thực vật tế đàn, các món ăn trong
các lễ hy sinh, hay các đồ ăn đãi khách. Bởi vì, thưa

SANH                                               879

Tôn giả Gotama, cúng dường cho người theo ác giới, hành ác pháp làm sao có quả lớn được!

 Này Assalayana, trước hết Ông đi về sanh chủng.
Bỏ sanh chủng, Ông đi về Thánh điển. Bỏ Thánh
điển, Ông đi về sự thanh tịnh của bốn giai cấp mà
Ta đã chủ trương.

Nghe nói vậy, thanh niên Assalayana ngồi im lặng, ủ rủ, co vai, cúi đầu, sững sờ, mở miệng không ra lời.

Rồi Thế Tôn sau khi biết được thanh niên
Assalayana im lặng ủ rủ, co vai, cúi đầu, sững sờ, mở
miệng không ra lời, liền nói với thanh niên
Assalayana:

– Thuở xưa, này Assalayana, trong khi bảy ẩn sĩ Bà-la-môn thảo luận trong những am thất bằng lá tại một khu rừng, ác kiến sau đây được khởi lên: "Bà- la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... là con cháu thừa tự Phạm thiên". Này Assalayana, ẩn sĩ Asita Devala được nghe: "Trong khi bảy ẩn sĩ Bà-la-môn thảo luận trong những am thất bằng lá, tại một khu rừng, ác kiến sau đây được khởi lên: "Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt... (như trên)... con cháu thừa tự Phạm thiên".? Ẩn sĩ Asita Devala, sau khi sửa

SANH                                                 880

soạn râu tóc, đắp y vải màu đỏ tía, đi dép với nhiều
lớp (đường viền) kiên cố, cầm một cây gậy bằng
vàng, liền hiện ra trong hành lang am thất của bảy vị
ẩn sĩ Bà-la-môn. Rồi này Assalayana, ẩn sĩ Asita
Devala đi qua, đi lại trong hành lang am thất của bảy
vị ẩn sĩ Bà-la-môn và nói:

– "Nay những Tôn giả ẩn sĩ Bà-la-môn này đi đâu? Nay những Tôn giả ẩn sĩ Bà-la-môn này đi đâu?"

Rồi này Assalayana, bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn suy
nghĩ như sau: "Kẻ kia là ai đang đi qua lại trong hành
lang am thất bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn như một con bò
đi vòng tròn, lại nói như sau: "Nay những vị ẩn sĩ
Bà-la-môn này đi đâu? Nay những vị ẩn sĩ Bà-la-
môn này đi đâu?" Chúng ta hãy dùng chú thuật trù
yếm Ông ta".

Rồi này Assalayana, bảy ẩn sĩ Bà-la-môn dùng chú thuật trù yếm ẩn sĩ Asita Devala: "Hãy trở thành tro tàn hạ liệt". Nhưng này Assalayana, bảy ẩn sĩ càng dùng chú thuật trù yếm, ẩn sĩ Asita Devala càng trở thành đẹp đẽ, trở thành dễ nhìn, trở thành khả ái. Rồi này Assalayana, bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn suy nghĩ như sau: "Thật trống rỗng thay, khổ hạnh của chúng ta! Phạm hạnh của chúng ta không có hiệu quả.

SANH                                                881

Trước kia, khi chúng ta dùng chú thuật trù yếm người nào: "Hãy trở thành tro tàn hạ liệt" Người ấy trở thành tro tàn ngay. Nhưng nay chúng ta càng dùng chú thuật trù yếm người này, người này lại càng trở nên đẹp đẽ, trở thành dễ nhìn, trở thành khả ái".

"– Khổ hạnh, chư Tôn giả, không phải trống rỗng, Phạm hạnh (quý vị) không phải không hiệu quả. Chư Tôn giả, hãy từ bỏ tâm oán hận đối với ta".

"– Có tâm oán hận nào đối với Tôn giả, chúng tôi sẽ bỏ. Tôn giả là ai?"

"– Chư Tôn giả có nghe nói đến ẩn sĩ Asita Devala không?"

"_ Thưa có nghe, Tôn giả".

"– Chư Tôn giả, vị ấy là ta".

Rồi này Assalayana, bảy ẩn sĩ Bà-la-môn đến đảnh lễ ẩn sĩ Asita Devala. Rồi ẩn sĩ Asita Devala nói với bảy ẩn sĩ Bà-la-môn:

"– Chư Tôn giả, tôi có nghe như sau: "Trong khi bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn thảo luận tại am thất bằng lá trong khu rừng, ác tà kiến như sau khởi lên: Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ

SANH                                               882

liệt. Chỉ có Bà-la-môn màu da trắng, giai cấp khác màu da đen. Chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không được như vậy. Chỉ có Bà- la-môn là con chính thống Phạm thiên, sanh ra từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm thiên".

"– Thưa vâng, Tôn giả".

"– Nhưng chư Tôn giả, chư tôn giả có biết mẹ sanh của họ chỉ giao hợp với các Bà-la-môn, không với phi Bà-la-môn?"

"– Thưa không vậy, Tôn giả".

"– Nhưng chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết mẹ sanh của họ, cho đến bảy đời tổ mẫu của họ chỉ giao hợp với các Bà-la-môn, không với phi Bà-la-môn?"

"– Thưa không vậy, Tôn giả".

"– Nhưng chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết cha sanh của họ chỉ giao hợp với các nữ Bà-la-môn không với phi nữ Bà-la-môn?"

"– Thưa không vậy, Tôn giả"

"– Nhưng chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết cha

SANH                                              883

sanh của họ, cho đến bảy đời tổ phụ của họ chỉ giao hợp với các nữ Bà-la-môn, không với phi Bà-la- môn?"

"– Không phải vậy, Tôn giả".

"– Chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết nhập thai là như thế nào?"

"– Thưa Tôn giả, chúng con biết nhập thai như
thế này. Ở đây, mẹ cha phải giao hợp, người mẹ phải
trong thời (có thể thọ sanh), hương ấm (gandhabha)
phải hiện hữu, ba sự như vậy có hòa hợp, nhập thai
mới thành tựu".

"– Chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết hương ấm ấy là Khattiya, hay Bà-la-môn, hay Vessa, hay Sudda?"

"– Thưa Tôn giả, chúng tôi không biết hương ấm ấy là Khattiya, hay Bà-la-môn, hay Vessa, hay Sudda".

"– Chư Tôn giả, sự tình là như vậy, chư Tôn giả có biết chư Tôn giả là ai không?"

"– Thưa Tôn giả, sự tình là như vậy, chúng tôi không có biết chúng tôi là ai".

SANH                                              884

Này Assalayana, bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn ấy bị
ẩn sĩ Asita Devala, chất vấn, cật vấn, nạn vấn về vấn
đề sanh chủng (jativada) của họ, không có thể ứng
đáp được. Làm sao nay Ông bị ta chất vấn, cật
vấn, nạn vấn về vấn đề sanh chủng của Ông lại có
thể ứng đáp được, khi Ông cùng một Đạo sư với họ
và không có Punna, người biết sử dụng thìa đổ sữa
(làm lễ tế tự).

Khi được nói vậy, thanh niên Assalayana bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Mong Tôn giả Gotama
nhận con làm đệ tử, từ nay cho đến mạng chung, con
trọn đời quy ngưỡng.

SANH                                               885

97     Sanh Thiên - Có vị tại gia nào sanh Thiên..  -    Kinh     BA    MINH VACCHAGOTA - 71 Trung II, 307

KINH BA MINH VACCHAGOTA (Tevijja Vacchagota suttam) – Bài kinh số 71 – Trung II, 307

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Vesali (Tỳ-xá-ly) rừng Đại
Lâm, tại Kutagarasala (Trùng Các Giảng đường).
Lúc bấy giờ, du sĩ ngoại đạo Vacchagotta ở tại
Ekapundarika, vườn du sĩ ngoại đạo. Thế Tôn buổi
sáng đắp y, cầm y bát, đi vào Vesali để khất thực.
Rồi Thế Tôn suy nghĩ như sau: "Nay còn quá sớm để
đi vào Vesali khất thực. Ta hãy đi đến Ekapundarika
vườn các du sĩ ngoại đạo, đi đến du sĩ ngoại đạo
Vacchagotta". Rồi Thế Tôn đi đến Ekapundarika,
vườn du sĩ ngoại đạo, đi đến du sĩ ngoại đạo
Vacchagotta. Du sĩ ngoại đạo Vacchagotta thấy Thế
Tôn từ đằng xa đi đến, khi thấy vậy, liền nói với Thế
Tôn:

SANH                                               886

– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy đến; bạch Thế
Tôn, thiện lai, Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, đã từ lâu,
Thế Tôn mới có dịp này, tức là đến tại đây, bạch Thế
Tôn, mời Thế Tôn ngồi. Đây là chỗ đã soạn sẵn.

Thế Tôn ngồi trên ghế đã soạn sẵn. Du sĩ ngoại
đạo Vacchagotta lấy một ghế thấp khác và ngồi
xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, du sĩ
Vacchagotta bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, con nghe như sau: "Sa-môn Gotama là bậc nhứt thiết trí, là bậc nhứt thiết kiến. Ngài tự cho là có tri kiến hoàn toàn: "Khi Ta đi, khi Ta đứng, khi Ta ngủ và khi Ta thức, tri kiến luôn luôn tồn tại, liên tục". Bạch Thế Tôn, những ai nói như sau: "Sa-môn Gotama là bậc nhứt thiết trí, là bậc nhứt thiết kiến. Ngài tự cho là có tri kiến hoàn toàn: "Khi Ta đi, khi Ta đứng, khi Ta ngủ và khi Ta thức, tri kiến luôn luôn tồn tại liên tục". Bạch Thế Tôn, những vị ấy nói về Thế Tôn có đúng với điều đã được nói, những vị ấy không vu khống Thế Tôn với điều không thực, nhưng đã giải thích về Thế Tôn đúng pháp và tùy pháp, và không một đồng pháp hành nào nói lời đúng pháp có thể lấy cớ để quở trách?

– Này Vaccha, những ai nói như sau: "Sa-môn Gotama là bậc nhứt thiết trí, là bậc nhứt thiết kiến.

SANH                                                887

Ngài tự cho là có tri kiến hoàn toàn: "Khi Ta đi, khi
Ta đứng, khi Ta ngủ và khi Ta thức, tri kiến luôn
luôn tồn tại, liên tục". Thì đấy là họ nói về Ta không
đúng với điều đã được nói, họ đã vu khống Ta với
điều không thực, hư ngụy.

– Phải giải thích như thế nào, bạch Thế Tôn,
chúng con mới nói về Thế Tôn đúng với điều đã được
nói, chúng con không vu khống Thế Tôn với điều
không thực, chúng con mới giải thích về Thế Tôn
đúng pháp và tùy pháp; và không một đồng pháp
hành nào nói lời đúng pháp có thể lấy cớ để quở
trách?

– Ông phải giải thích: "Sa-môn Gotama là bậc
có ba minh (tevijja)", thì này Vaccha, Ông mới là
người nói về Thế Tôn đúng với điều đã được nói,
mới không vu khống Thế Tôn với điều không thực,
mới giải thích về Thế Tôn đúng pháp và tùy pháp, và
mới không có một đồng pháp hành nào nói lời đúng
pháp có thể lấy cớ để quở trách.

 Này Vaccha, khi nào Ta muốn, Ta sẽ nhớ đến
nhiều đời sống quá khứ, như một đời, hai
đời... ... Ta sẽ nhớ đến nhiều đời sống quá khứ
cùng với các nét đại cương và các chi tiết.

SANH                                                888

 Này Vaccha, nếu Ta muốn, với thiên nhãn
thuần tịnh, siêu nhân, Ta thấy sự sống chết của
chúng sanh, người hạ liệt kẻ cao sang, người
đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất
hạnh... ... đều do hạnh nghiệp của họ.

 Này Vaccha, với sự đoạn diệt các lậu hoặc, Ta
ngay trong hiện tại, tự mình với thượng trí
chứng ngộ, chứng đạt và an trú, vô lậu tâm giải
thoát, tuệ giải thoát.

Và với sự giải thích: "Sa-môn Gotama là bậc có
ba minh", này Vaccha, người ấy mới là người nói về
Thế Tôn đúng với điều đã được nói, mới không vu
khống Thế Tôn với điều không thực, mới giải thích
về Thế Tôn đúng pháp và tùy pháp, và mới không có
một vị đồng hành pháp nào nói lời đúng pháp có thể
lấy cớ để quở trách.

Khi được nói vậy, du sĩ Vacchagotta bạch Thế Tôn:

– Tôn giả Gotama, có thể có vị tại gia nào không đoạn trừ kiết sử tại gia mà khi thân hoại mạng chung lại có thể đoạn tận khổ đau?

– Này Vaccha, không có người tại gia nào không đoạn trừ kiết sử tại gia mà khi thân hoại mạng

SANH                                               889

chung lại có thể đoạn tận khổ đau.

– Tôn giả Gotama, có thể có người tại gia nào không đoạn trừ kiết sử tại gia mà khi thân hoại mạng chung lại có thể sanh Thiên?

– Không phải chỉ một trăm, này Vaccha, không
phải hai trăm, không phải ba trăm, không phải bốn
trăm, không phải năm trăm, nhưng nhiều hơn như
vậy là những người tại gia không đoạn trừ tại gia kiết
sử mà khi thân hoại lại có thể sanh Thiên.

 Tôn giả Gotama, có hạng tà mạng ngoại đạo nào, sau khi thân hoại mạng chung có thể diệt tận khổ đau?

– Này Vaccha, không có một tà mạng ngoại đạo nào, sau khi thân hoại mạng chung có thể diệt tận khổ đau.

 Tôn giả Gotama, có hạng tà mạng ngoại đạo nào, sau khi thân hoại mạng chung có thể sanh Thiên?

– Này Vaccha, dầu cho ta có nhớ đến 91 kiếp,
Ta không biết một tà mạng ngoại đạo nào đã sanh
Thiên, trừ một vị, và vị này thuyết về nghiệp và
thuyết về tác dụng của nghiệp.

SANH                                                890

– Sự việc là như vậy, Tôn giả Gotama, thời ngoại đạo giới này (titthayatanan) là trống không cho đến vấn đề sanh Thiên.

– Sự việc là như vậy, này Vaccha, thời ngoại đạo giới này là trống không cho đến vấn đề sanh Thiên.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Du sĩ ngoại đạo Vacchagotta hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

SANH                                               891

98     Sanh Thiên - Kinh NGHE VỚI TAI – Tăng II, 172

NGHE VỚI TAI – Tăng II, 172

1.- Này các Tỷ-kheo, các pháp do được nghe bằng
tai, do tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo
thể nhập, có bốn lợi ích được chờ đợi. Thế nào là
bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng
pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương quảng. Các
pháp ấy, vị ấy được nghe bằng tai, do tụng đọc bằng
lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập. Vị ấy khi
mạng chung bị thất niệm, được sanh cộng trú với một
loại Thiên nhân. Tại đấy, các vị sống an lạc đọc các
pháp cú cho vị ấy. Này các Tỷ-kheo, chậm chạp niệm
được khởi lên. Rồi mau chóng, chúng sanh ấy đi đến
thù thắng.

Này các Tỷ-kheo, do được nghe các pháp bằng tai, do tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập; đây là lợi ích thứ nhất được chờ đợi.

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương quảng. Các pháp ấy, vị ấy được nghe bằng tai, do tụng đọc bằng

SANH                                                892

lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập. Vị ấy khi mạng chung bị thất niệm, được sanh cộng trú với một loại Thiên nhân. Tại đấy, các vị sống an lạc không đọc các pháp cú cho vị ấy. Nhưng có Tỷ-kheo có thần thông, đã đạt được tâm tự tại, thuyết pháp cho hội chúng chư Thiên. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Đây chính là Pháp và Luật mà trước đây ta đã sống Phạm hạnh". Này các Tỷ-kheo, chậm chạp niệm được khởi lên. Rồi mau chóng, chúng sanh ấy đi đến thù thắng.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người thiện xảo về
tiếng trống. Người ấy trong khi đi giữa đường có thể
nghe được tiếng trống. Người ấy không có nghi ngờ,
không có do dự, đó là tiếng trống hay không phải là
tiếng trống. Người ấy đi đến kết luận: "Đây là tiếng
trống". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học
thuộc lòng pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương
quảng. Các pháp ấy, vị ấy được nghe bằng tai …
chúng sanh ấy đi đến thù thắng.

Này các Tỷ-kheo, do được nghe các pháp bằng tai, do tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập, đây là lợi ích thứ hai được chờ đợi.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng
pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương quảng. Các
pháp ấy, vị ấy được nghe bằng tai, được tụng đọc
bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập …

SANH                                               893

nhưng không có Tỷ-kheo có thần thông, đạt được
tâm tự tại thuyết pháp cho hội chúng chư Thiên; và
một Thiên tử thuyết pháp cho hội chúng chư thiên.
Vị ấy suy nghĩ như sau: "Đây chính là Pháp và Luật
mà trước đây ta đã sống Phạm hạnh". Chậm chạp,
này các Tỷ-kheo, niệm được khởi lên. Rồi mau
chóng, chúng sanh ấy đi đến thù thắng.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người thiện xảo về tiếng tù và. Người ấy, trong khi đi giữa đường có thể nghe được tiếng tù và. Người ấy không có nghi ngờ, không có do dự, đó là tiếng tù và hay không phải là tiếng tù và. Người ấy đi đến kết luận: "Đây là tiếng tù và". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương quảng. Các pháp ấy, vị ấy được nghe bằng tai, được tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập … nhưng không có Tỷ-kheo có thần thông, đạt được tâm tự tại thuyết pháp cho hội chúng chư Thiên. Và một Thiên tử thuyết pháp cho hội chúng chư thiên. Vị ấy suy nghĩ như sau: "Đây chính là Pháp và Luật mà trước đây ta đã sống Phạm hạnh". Này các Tỷ-kheo, chậm chạp niệm được khởi lên. Rồi mau chóng, chúng sanh ấy đi đến thù thắng.

SANH                                               894

Này các Tỷ-kheo, do được nghe bằng tai, do tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập; đây là lợi ích thứ ba được chờ đợi.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng
pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương quảng. Các
pháp ấy, được nghe bằng tai, được tụng đọc bằng lời,
do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập … nhưng không
có Tỷ-kheo có thần thông, đạt được tâm tự tại thuyết
pháp cho hội chúng chư Thiên; và không có Thiên tử
thuyết pháp cho hội chúng chư thiên. Nhưng có thể
có người được hóa sanh:"Này bạn, bạn có nhớ
không? Này bạn, bạn có nhớ không, tại chỗ ấy chúng
ta đã sống Phạm hạnh?". Vị ấy trả lời: "Này bạn, tôi
nhớ! Này bạn, tôi nhớ". Chậm chạp, này các Tỷ-
kheo, niệm được khởi lên. Rồi mau chóng, chúng
sanh ấy đi đến thù thắng.

Ví như, này các Tỷ-kheo, hai người bạn cùng chơi trò chơi đất bùn, hai người vào một thời nào, một chỗ nào được gặp nhau. Người bạn này có thể nói với người bạn kia: "Này bạn, bạn có nhớ cái này không? Này bạn, bạn có nhớ cái này không?". Người ấy có thể trả lời: "Này bạn, tôi có nhớ! Này bạn, tôi có nhớ!". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học thuộc lòng pháp, như kinh: Ứng tụng … Phương quảng. Các pháp ấy, được nghe bằng tai, được tụng

SANH                                               895

đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập
… nhưng không có Tỷ-kheo có thần thông, đạt được
tâm tự tại thuyết pháp cho hội chúng chư Thiên; và
không có Thiên tử thuyết pháp cho hội chúng chư
thiên. Nhưng có thể có người được hóa sanh:"Này
bạn, bạn có nhớ không? Này bạn, bạn có nhớ không,
tại chỗ ấy chúng ta đã sống Phạm hạnh?". Vị ấy trả
lời: "Này bạn, tôi nhớ! Này bạn, tôi nhớ". Chậm
chạp, này các Tỷ-kheo, niệm được khởi lên. Rồi mau
chóng, chúng sanh ấy đi đến thù thắng.

Này các Tỷ-kheo, do được nghe bằng tai, do tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập; đây là lợi ích thứ tư được chờ đợi.

Này các Tỷ-kheo, do được nghe bằng tai, do tụng đọc bằng lời, do ý quan sát, do kiến khéo thể nhập; có bốn lợi ích này được chờ đợi.

SANH                                             896

99     Sanh Thiên - Tín, giới, văn, thí, tuệ đầy đủ thì sanh theo ý muốn - Kinh HÀNH SANH – 120 Trung III, 283

KINH HÀNH SANH (Sankharuppati suttam) – Bài kinh số 120 – Trung III, 283

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), tại tịnh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Ở đấy Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo"

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– "Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các ông SỰ TÁI SANH DO HÀNH ĐƯA LẠI. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ giảng".

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

SANH                                             897

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín, đầy đủ giới, đầy đủ văn (suta), đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị ấy nghĩ như sau: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ sanh cọng trú trong đại gia tộc Sát đế lỵ!" Vị ấy chuyên định tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Những hành ấy của Tỷ-kheo được an trú, tu tập, làm cho sung mãn như vậy đưa vị ấy thọ sanh tại chỗ ấy. Này các Tỷ-kheo, đây là đạo, đây là lộ trình đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín,
đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị
ấy nghĩ: "Mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung,
ta sẽ sanh cọng trú trong đại gia tộc Bà-la-môn!...
hay trong đại gia tộc cư sĩ!" Vị ấy chuyên định tâm
ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Những hành ấy của
Tỷ-kheo được an trú, tu tập, làm cho sung mãn như
vậy đưa vị ấy thọ sanh tại chỗ ấy. Này các Tỷ-kheo,
đây là đạo, đây là lộ trình đưa đến tái sanh tại chỗ
ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín, đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Bốn Đại Thiên vương có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với chư Thiên ở cõi trời Tứ thiên!" Vị

SANH                                                 898

ấy chuyên định tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Những hành ấy của Tỷ-kheo được an trú, tu tập, ... đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín,
đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị
ấy được nghe: "Chư Thiên Tavatimsa (Tam thập tam
thiên)... , chư Thiên Yama (Dạ-ma)..., chư Thiên
Tusita (Đâu-suất-đà)..., chư Thiên Nimmanarati
(Hóa Lạc)..., chư Thiên Paramimmitavasavatti (Tha
Hóa Tự Tại) có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có
nhiều lạc thọ. Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân
hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với chư
Thiên ở Tha Hóa Tự Tại Thiên!" Vị ấy chuyên định
tâm ấy... đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín, đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ"... Này các Tỷ- kheo, ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần biến mãn một ngàn thế giới. Và vị ấy sống thuấn nhuần, biến mãn các chúng sanh được sanh lên thế giới ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người có mắt cầm một trái amanda (a-ma-lặc) trong tay và nhìn trái ấy; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần, biến mãn một ngàn thế giới . Và vị ấy sống

SANH                                                 899

thấm nhuần, biến mãn các chúng sanh được sanh lên
thế giới ấy. Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại
mạng chung, ta sẽ được sanh cọng trú với ngàn Phạm
thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy... đưa đến tái sanh
tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Hai ngàn Phạm
thiên giới... ba ngàn Phạm thiên.. bốn ngàn Phạm
thiên... năm ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có
mỹ tướng, có nhiều lạc thọ. Này các Tỷ-kheo, năm
ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng,
có nhiều lạc thọ. Này các Tỷ-kheo, năm ngàn Phạm
thiên sống thấm nhuần, biến mãn năm ngàn thế giới.
Và vị ấy sống thấm nhuần biến mãn các chúng sanh
được sanh lên thế giới ấy. Ví như này các Tỷ-kheo,
một người có mắt cầm năm trái amanda (a-ma-lặc)
trong tay và nhìn các trái ấy. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, năm ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần, biến
mãn năm ngàn thế giới. Và vị ấy sống thấm nhuần
biến mãn các chúng sanh được sanh lên các thế giới
ấy". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng
chung, ta sẽ được sanh cọng trú với năm ngàn Phạm
thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy.... đưa đến tái sanh
tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...

SANH                                               900

giới... văn... thí... đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Mười ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ". Này các Tỷ-kheo, mười ngàn Phạm thiên giới thấm nhuần biến mãn mười ngàn thế giới. Vị ấy sống thấm nhuần biến mãn các chúng sanh được sanh lên các thế giới ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, một hòn lưu ly bảo châu, đẹp đẽ trong suốt, có tám mặt, khéo dũa, khéo mài, đặt trên một tấm màn màu lạt, sẽ chiếu sáng, sáng chói; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, mười ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần, biến mãn mười ngàn thế giới ấy. Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với mười ngàn Phạm thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy... đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín... đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Trăm ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ". Này các Tỷ-kheo, trăm ngàn Phạm thiên, sống thấm nhuần, biến mãn trăm ngàn thế giới... Vị ấy cũng thấm nhuần, biến mãn các chúng sanh được sanh lên các thế giới ấy. Ví như một đồ trang sức làm bằng vàng ròng (jambonada), được khéo tôi luyện trong lò của một thợ vàng thiện xảo, nếu được đặt trên một tấm màn màu lạt sẽ chiếu sáng, rực sáng, chói sáng; cũng vậy này các Tỷ-kheo, trăm ngàn Phạm thiên an trú thấm nhuần biến mãn trăm ngàn

SANH                                                901

thế giới... Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại
mạng chung, ta được sanh cọng trú với trăm ngàn
Phạm thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy... đưa đến tái
sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Quang thiên...
Thiểu Quang thiên, Vô Lượng Quang thiên... Quang
Âm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều
lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta.. ".... đưa đến tái
sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Tịnh thiên....
Thiểu Tịnh thiên... Vô lượng Tịnh thiên... Biến Tịnh
thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc
thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta.. ". , đưa đến tái sanh
tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Quảng Quả thiên...
Vô Phiền thiên... Vô Nhiệt thiên... Thiện Kiến thiên..
A-ca-ni-sa thiên có thọ mạng lâu dài có mỹ tướng,
có nhiều lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi
thân hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với chư
A-ca-ni-sa-thiên". Vị ấy chuyên định tâm ấy.... đưa
đến tái sanh tại chỗ ấy.

SANH                                                 902

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Thiên đã đạt
được Hư không vô biên xứ, có thọ mạng lâu dài, cửu
trú, có nhiều lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta..
".... , đưa đến tái sanh chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín... đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Thiên đã đạt được Thức vô biên xứ... đã được Vô sở hữu xứ.. đã đạt được Phi tưởng phi phi tưởng xứ có thọ mạng lâu dài, cửu trú, có nhiều lạc thọ" Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta.. "... , đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín,
đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ.
Vị ấy nghĩ: "Mong rằng, với sự đoạn trừ các lậu
hoặc, với thắng trí, ta chứng ngộ, chứng đạt và an trú
ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô
lậu!" Vị ấy với sự đoạn trừ các lậu hoặc, với thắng
trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện
tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này các Tỷ-
kheo, Tỷ-kheo này không sinh ra một nơi nào,
không sinh ra một chỗ nào.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

SANH                                                903

SANH   904

100 Sanh Thiên - Vị nào chỉ đủ lòng
thương mến Ta... được hướng về chư
Thiên - Kinh VÍ DỤ CON RẮN – 22
Trung I, 295

KINH VÍ DỤ CON RẮN (Alaggadupamasutttam) – Bài kinh số 22 – Trung I, 295

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Lúc bấy giờ, Tỷ-kheo tên là Arittha,
xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khởi lên ác tà
kiến như sau: "Theo như ta hiểu pháp Thế Tôn thuyết
giảng, khi thọ dụng những pháp được Thế Tôn gọi là
chướng ngại pháp, thật sự không có chướng ngại gì".

Một số đông Tỷ-kheo nghe như sau: "Tỷ-kheo
tên Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khởi
lên ác tà kiến như sau: "Theo như ta hiểu pháp Thế
Tôn thuyết giảng, khi thọ dụng những pháp được Thế
Tôn gọi là chướng ngại pháp, thật sự không có

SANH                                             905

chướng ngại gì". Rồi những Tỷ-kheo ấy đi đến chỗ
Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng,
khi đến xong, liền nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm
nghề huấn luyện chim ưng như sau:

– Này Hiền giả Arittha, có đúng sự thật rằng, Hiền giả khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì"?

– Thật sự là vậy, chư Hiền. Theo như tôi hiểu... không có chướng ngại gì.

Rồi những Tỷ-kheo ấy muốn Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng từ bỏ ác tà kiến ấy, liền cật vấn, nạn vấn lý do, thảo luận:

- "Hiền giả Arittha, chớ nói như vậy, chớ xuyên tạc Thế Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn là không tốt. Thế Tôn không có nói như vậy. Hiền giả Arittha, Thế Tôn đã dùng nhiều pháp môn thuyết chướng đạo pháp. Và những ai thọ dụng chúng tự đủ bị chướng ngại. Thế Tôn đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều, não nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn. Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như khúc xương... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như một miếng thịt... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như bó đuốc cỏ khô... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như hố than hừng... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như cơn

SANH                                              906

mộng... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như vật
dụng cho mượn... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví
như trái cây... Thế Tôn đã thuyết các dục vọng được
ví như lò thịt... Thế Tôn đã thuyết các dục vọng được
ví như gậy nhọn... Thế Tôn đã thuyết các dục được
ví như đầu rắn, vui ít khổ nhiều, não nhiều và do vậy,
nguy hiểm càng nhiều hơn".

Tỷ-kheo Arittha xưa làm nghề huấn luyện chim
ưng, dầu được các Tỷ-kheo ấy cật vấn, chất vấn thảo
luận, vẫn nói lên ác tà kiến ấy, cứng đầu, chấp chặt,
nắm chặt tà kiến ấy: "Thật sự là vậy, theo như tôi
hiểu, pháp Thế Tôn thuyết giảng... không có chướng
ngại gì".

Vì các Tỷ-kheo không thể làm cho Tỷ-kheo
Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, từ bỏ ác
tà kiến ấy, nên họ đến chỗ Thế Tôn ở, khi đến xong,
đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Sau khi
ngồi xuống một bên, những Tỷ-kheo ấy bạch Thế
Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo tôi hiểu, pháp Thế Tôn thuyết giảng... không có chướng ngại gì". Bạch Thế Tôn, chúng con nghe: "Tỷ-kheo tên Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim

SANH                                                907

ưng... không có chướng ngại gì". Bạch Thế Tôn, rồi chúng con đi đến chỗ Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khi đến xong, liền nói với Tỷ- kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng:

"– Này Hiền giả Arittha, có đúng sự thật chăng? Hiền giả khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì".

Bạch Thế Tôn, khi nghe nói vậy, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, nói với chúng con như sau:

"– Thật sự là vậy. Chư Hiền, theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì.

Bạch Thế Tôn, chúng con muốn khiến Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, từ bỏ ác tà kiến ấy, liền cật vấn, nạn vấn lý do, thảo luận:

– "Hiền giả Arittha, chớ nói như vậy! Chớ xuyên tạc Thế Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn là không tốt. Thế Tôn không có nói như vậy, Hiền giả Arittha, Thế Tôn đã dùng nhiều pháp môn, thuyết chướng đạo pháp. Và những ai thọ dụng chúng, tự đủ bị chướng ngại. Thế Tôn đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều, não nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn. Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như khúc xương... Thế

SANH                                                908

Tôn đã thuyết các dục được ví như đầu rắn, vui ít, khổ nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn.

Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng, dầu được chúng con cật vấn,
nạn vấn lý do, thảo luận, vẫn nói lên ác tà kiến ấy,
cứng đầu, chấp chặt, nắm chặt tà kiến ấy: "Thật sự là
vậy, theo tôi hiểu, pháp Thế Tôn thuyết giảng...
không có chướng ngại gì". Bạch Thế Tôn, vì chúng
con không thể làm cho Tỷ-kheo Arittha, xưa làm
nghề huấn luyện chim ưng, từ bỏ ác tà kiến ấy, nên
chúng con đến hỏi Thế Tôn ý nghĩa này.

Rồi Thế Tôn cho gọi một Tỷ-kheo khác:

– Này Tỷ-kheo, hãy đi và nhân danh Ta gọi Tỷ- kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng rằng: "Hiền giả Arittha, bậc Đạo Sư gọi Hiền giả".

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy vâng lời Thế Tôn, đến chỗ Tỷ-kheo
Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, sau khi
đến, liền nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn
luyện chim ưng:

– Hiền giả Arittha, bậc Đạo sư gọi Hiền giả.

SANH                                               909

– Thưa vâng, Hiền giả.

Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim
ưng, đáp lời Tỷ-kheo ấy, đi đến chỗ Thế Tôn ở, sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn
luyện chim ưng, đang ngồi xuống một bên:

– Này Arittha, có thật chăng, Ông khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì"?

– Thật sự là vậy, bạch Thế Tôn. Theo như con hiểu, thật sự không có chướng ngại gì.

 Này kẻ ngu si kia, sao Ông lại hiểu pháp Ta
thuyết giảng như vậy? Này kẻ ngu si kia, có phải
chăng, Ta đã dùng nhiều pháp môn thuyết
chướng đạo pháp. Và những ai thọ dụng chúng
tự đủ bị chướng ngại?

 Ta đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều, não
nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn. Ta đã
thuyết các dục được ví như khúc xương... Ta đã
thuyết các dục được ví như miếng thịt... được ví
như bó đuốc cỏ khô... được ví như hố than
hừng... được ví như cơn mộng... được ví như vật
dụng cho mượn... được ví như trái cây... được

SANH                                               910

ví như lò thịt... được ví như gậy nhọn... Ta đã
thuyết các dục được ví như đầu rắn, vui ít, khổ
nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng
nhiều hơn.

 Và này kẻ ngu si kia, không những Ông xuyên
tạc Ta, vì Ông đã tự chấp thủ sai lạc, Ông tự
phá hoại Ông và tạo nên nhiều tổn đức. Này kẻ
ngu si kia, và như vậy sẽ đưa đến bất hạnh và
đau khổ lâu dài cho Ông.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Chư Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Tỷ-kheo
Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng này có
thể khởi lên tia lửa sáng gì trong pháp luật này
không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể được! Không thể được, bạch Thế Tôn.

Được nói vậy, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng, im lặng, hổ thẹn, thụt vai, cúi
đầu, lo âu, câm miệng. Rồi Thế Tôn, sau khi biết
được Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện
chim ưng đang im lặng, hổ thẹn, thụt vai, cúi đầu, lo
âu, câm miệng, bèn nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm
nghề huấn luyện chim ưng:

SANH                                               911

– Này kẻ ngu si kia, người ta sẽ được biết Ông qua ác tà kiến của chính Ông. Ở đây, Ta sẽ hỏi các Tỷ-kheo.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Chư Tỷ-kheo, các Ông có hiểu pháp Ta thuyết
giảng, giống như Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng này, không những đã xuyên tạc
Ta vì đã tự chấp thủ sai lạc, mà còn tự phá hoại mình
và gây nên nhiều tổn đức?

– Bạch Thế Tôn, không. Bạch Thế Tôn, Thế
Tôn đã dùng nhiều pháp môn thuyết chướng đạo
pháp; và những ai thọ dụng chúng, tự đủ bị chướng
ngại. Thế Tôn đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều,
não nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn, Thế
Tôn đã thuyết các dục ví như khúc xương... (như
trên)... Thế Tôn đã thuyết các dục ví như đầu rắn, vui
ít, khổ nhiều, não nhiều và do vậy nguy hiểm càng
nhiều hơn.

– Lành thay, chư Tỷ-kheo! Lành thay, chư Tỷ- kheo!

Các Ông hiểu pháp Ta thuyết giảng như vậy. Chư Tỷ-kheo, Ta đã dùng nhiều pháp môn thuyết chướng đạo pháp, và những ai thọ dụng chúng, tự đủ

SANH                                                912

bị chướng ngại. Ta đã thuyết các dục vui ít, khổ
nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng nhiều
hơn. Ta đã thuyết các dục ví như khúc xương... (như
trên)... Ta đã thuyết các dục ví như đầu rắn, vui ít,
khổ nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng
nhiều hơn. Nhưng Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng, không những xuyên tạc Ta vì
đã tự chấp thủ sai lạc mà còn tự phá hoại mình và tạo
nên nhiều tổn đức, và như vậy sẽ đưa đến bất hạnh,
đau khổ lâu ngày cho kẻ ngu si ấy. Thật sự, này các
Tỷ-kheo, sự kiện này không xảy ra, người ta có
thể thọ dụng các dục ngoài các dục, ngoài các dục
tưởng, ngoài các dục tầm.

Chư Tỷ-kheo, ở đây có một số người ngu si học
pháp, như Kinh, Ứng tụng, Giải thuyết, Kệ tụng,
Cảm hứng ngữ, Như thị ngữ, Bổn sanh, Vị tằng hữu
pháp, Phương quảng. Sau khi học các pháp này, họ
không quán sát ý nghĩa những pháp ấy với trí tuệ.
Những pháp ấy, vì ý nghĩa không được trí tuệ quán
sát, nên không trở thành rõ ràng. Họ học các pháp
chỉ vì lợi ích, muốn chỉ trích người khác, chỉ vì lợi
ích, muốn khoái khẩu biện luận, và họ không đạt
được mục tiêu mà sự học pháp hướng đến. Những
pháp ấy vì nắm giữ sai lạc nên đưa họ đến bất hạnh,
đau khổ lâu dài. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì nắm
giữ sai lạc các pháp.

SANH                                               913

Chư Tỷ-kheo, ví như một người ưa muốn rắn
nước, tìm cầu rắn nước, đi khắp chỗ để tìm rắn nước.
Người đó thấy một con rắn nước lớn, và người đó
bắt con rắn ấy ở lưng hay ở đuôi. Con rắn ấy có thể
quay lại cắn người đó nơi tay, nơi cánh tay hay ở
một phần nào khác của cơ thể, và người đó có thể do
nhân này mà bị chết hay bị đau khổ gần như chết. Vì
sao vậy? Chư Tỷ-kheo, vì nắm bắt con rắn một cách
sai lạc. Cũng vậy này các Tỷ-kheo, ở đây, một số
người ngu si học pháp... Chư Tỷ-kheo, vì sự chấp thủ
các pháp sai lạc.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, một số Thiện nam tử học pháp, như Kinh, Ứng tụng, Giải thuyết, Kệ tụng, Cảm hứng ngữ, Như thị ngữ, Bổn sanh, Vị tằng hữu pháp, Phương quảng. Sau khi học các pháp này, họ quán sát ý nghĩa những pháp ấy với trí tuệ. Những pháp ấy, vì ý nghĩa được trí tuệ quán sát, nên trở thành rõ ràng. Họ học pháp không vì lợi ích, muốn chỉ trích người khác, không vì lợi ích, muốn khoái khẩu biện luận, và họ đạt được mục tiêu mà sự học pháp hướng đến. Những pháp ấy, vì khéo nắm giữ, nên đưa họ đến hạnh phúc, an lạc lâu dài. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì khéo nắm giữ các pháp.

Chư Tỷ-kheo, ví như một người ưa muốn rắn nước, tìm cầu rắn nước đi khắp chỗ để tìm rắn nước.

SANH                                              914

Người đó thấy một con rắn nước lớn. Người đó có thể khéo đè con rắn nước với cây gậy có nạng. Sau khi khéo đè với cây gậy có nạng, người đó có thể khéo nắm giữ cổ rắn. Chư Tỷ-kheo, dầu cho con rắn nước ấy có thể cuốn thân nó xung quanh tay, hay cánh tay, hay một thân phần nào khác, người đó cũng không vì nhân duyên ấy đi đến chỗ chết hay đến sự đau khổ gần như chết. Vì sao vậy? Chư Tỷ-kheo, vì khéo nắm giữ con rắn nước vậy. Cũng vậy, chư Tỷ-kheo, ở đây, một số Thiện nam tử học pháp... chư Tỷ-kheo, vì khéo nắm giữ các pháp vậy. Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy hiểu rõ ý nghĩa lời Ta thuyết giảng và thọ trì như vậy. Nếu có ai không hiểu rõ ý nghĩa lời Ta thuyết giảng thì ở nơi đây, các Ông hãy hỏi Ta hay hỏi những bậc Tỷ-kheo trí thức.

Chư Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng pháp cho các Ông, ví như chiếc bè để vượt qua, không phải để nắm giữ lấy. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn thuyết giảng như sau:

– Này các Tỷ-kheo, ví như có người đang đi trên con đường lớn dài, đến một vùng nước rộng, bờ bên này nguy hiểm và hãi hùng, bờ bên kia an ổn và

SANH                                               915

không kinh hãi, nhưng không có thuyền để vượt qua hay không có cầu bắc qua từ bờ này đến bờ kia. Người đó tự suy nghĩ: "Đây là vùng nước rộng, bờ bên này nguy hiểm và hãi hùng, bờ bên kia an ổn và không kinh hãi, nhưng không có thuyền để vượt qua hay không có cầu bắc qua từ bờ này đến bờ kia. Nay ta hãy thâu góp cỏ, cây, nhánh, lá, cột lại thành chiếc bè, và dựa trên chiếc bè này, tinh tấn dùng tay chân, có thể vượt qua bờ bên kia một cách an toàn". Chư Tỷ-kheo, rồi người đó thâu góp cỏ, cây, nhánh, lá cột lại thành chiếc bè, và nhờ chiếc bè này, tinh tấn dùng tay chân vượt qua bờ bên kia một cách an toàn. Khi qua bờ bên kia rồi, Người đó suy nghĩ: "Chiếc bè này lợi ích nhiều cho ta, nhờ chiếc bè này, ta tinh tấn dùng tay chân để vượt qua bờ bên kia một cách an toàn. Nay ta hãy đội chiếc bè này trên đầu hay vác nó trên vai, và đi đến chỗ nào ta muốn". Chư Tỷ- kheo, các Ông nghĩ thế nào? Chư Tỷ-kheo, nếu người đó làm như vậy, thì có làm đúng với sở dụng của chiếc bè chăng?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, người đó phải làm thế nào cho
đúng sở dụng của chiếc bè? Ở đây, chư Tỷ-kheo,
người đó sau khi vượt qua bờ bên kia, có thể suy
nghĩ: "Chiếc bè này lợi ích nhiều cho ta. Nhờ chiếc

SANH                                                 916

bè này, ta tinh tấn dùng tay chân đã vượt qua bờ bên
kia một cách an toàn. Nay ta hãy kéo chiếc bè này
lên trên bờ đất khô, hay nhận chìm xuống nước, và
đi đến chỗ nào ta muốn". Chư Tỷ-kheo, làm như vậy,
người đó làm đúng sở dụng chiếc bè ấy. Cũng vậy,
này chư Tỷ-kheo, Ta thuyết pháp như chiếc bè để
vượt qua, không phải để nắm giữ lấy. Chư Tỷ-kheo,
các Ông cần hiểu ví dụ cái bè... Chánh pháp còn
phải bỏ đi, huống nữa là phi pháp.

Này các Tỷ-kheo, có sáu kiến xứ. Thế nào là sáu?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có kẻ vô văn phàm phu, không đi đến yết kiến các bậc Thánh, không thuần thục pháp các bậc Thánh, không tu tập pháp các bậc Thánh, không đi đến yết kiến các bậc Chơn nhơn, không thuần thục pháp các bậc Chơn nhơn, không tu tập pháp các bậc Chơn nhơn, xem sắc pháp: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem cảm thọ: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem tưởng: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem các hành: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem cái gì được thấy, được nghe, được cảm xúc, được ý thức, được đạt tới, được tìm cầu, được ý suy tư: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái

SANH                                                  917

này là tự ngã của tôi", và bất cứ kiến xứ nào đều nói
rằng: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết, tôi
sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không biến
chuyển, tôi sẽ, trú như thế này cho đến mãi mãi",
xem như vậy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi,
cái này là tự ngã của tôi".

Và này chư Tỷ-kheo, có vị Đa văn Thánh đệ tử đi đến yết kiến các bậc Thánh, thuần thục các pháp bậc Thánh, tu tập pháp các bậc Thánh, đi đến yết kiến các bậc Chơn nhơn, thuần thục pháp các bậc Chơn nhơn, tu tập pháp các bậc Chơn nhơn, xem sắc pháp: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", xem cảm thọ: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", xem tưởng: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", xem các hành: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", xem cái gì được thấy, được nghe, được cảm xúc, được ý thức, được đạt tới, được tìm cầu, được ý suy tư: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", và bất cứ kiến xứ nào đều nói rằng: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết tôi sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không biến chuyển, tôi sẽ trú như thế này cho đến mãi mãi",

SANH                                                  918

xem như vậy là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". Vị này do quán sát như vậy, đối với sự vật chẳng thật có nên không có lo âu, phiền muộn.

Được nghe nói vậy, một Tỷ-kheo khác bạch Thế Tôn:

– Có thể có cái gì không thực có ở ngoài, có thể gây lo âu phiền muộn?

Thế Tôn đáp:

– Có thể có, này Tỷ-kheo, ở đây, có người nghĩ như sau: "Cái gì chắc chắn đã là của tôi, nay chắc chắn không còn là của tôi. Cái gì chắc chắn có thể là của tôi, chắc chắn tôi không được cái ấy". Người đó sầu muộn, than vãn, khóc lóc, đấm ngực, đi đến bất tỉnh. Này Tỷ-kheo, như vậy, có cái không thực có ở ngoài, có thể gây lo âu, phiền muộn.

– Bạch Thế Tôn, có thể có cái gì không thực có ở ngoài, có thể không gây lo âu phiền muộn?

Thế Tôn đáp:

– Có thể có, này Tỷ-kheo, ở đây, này Tỷ-kheo, có người không nghĩ như sau: "Cái gì chắc chắn đã

SANH                                                919

là của tôi, nay chắc chắn không còn là của tôi. Cái gì
chắc chắn có thể là của tôi, chắc chắn tôi không được
cái ấy". Người đó không sầu muộn, than vãn, khóc
lóc, không đấm ngực, không đi đến bất tỉnh. Như
vậy, này Tỷ-kheo, có cái không thực có ở ngoài,
không gây lo âu phiền muộn.

– Bạch Thế Tôn, có thể có cái gì không thực có ở trong có thể gây ra lo âu phiền muộn?

Thế Tôn đáp:

– Có thể có, này Tỷ-kheo, ở đây, này Tỷ-kheo,
có người có (tà) kiến như sau: "Đây là thế giới, đây
là tự ngã, sau khi chết, tôi sẽ thường còn, thường
hằng, thường trú không biến chuyển. Tôi sẽ trú như
thế này cho đến mãi mãi". Người này nghe Như Lai
hay đệ tử Như Lai thuyết pháp để bạt trừ tất cả kiến
xứ, cố chấp, thiên chấp, thiên kiến, tùy miên, sự tịnh
chỉ mọi hành động, sự từ bỏ mọi sanh y, sự diệt trừ
khát ái đưa đến ly tham, đoạn diệt, Niết-bàn. Người
đó có thể nghĩ như sau: "Chắc chắn ta sẽ bị đoạn diệt,
chắc chắn ta sẽ bị hoại diệt, chắc chắn ta sẽ không
tồn tại". Người đó sầu muộn, than vãn, khóc lóc, đấm
ngực, đi đến bất tỉnh. Này Tỷ-kheo, như vậy là có cái
không thực có ở trong có thể gây ra lo âu phiền
muộn.

SANH                                                920

– Bạch Thế Tôn, có thể có cái gì không thực có ở trong, không gây ra lo âu, phiền muộn?

Thế Tôn đáp:

– Có thể có, này Tỷ-kheo, ở đây, có người không có (tà) kiến như sau: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết, tôi sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không biến chuyển, tôi sẽ trú như thế này cho đến mãi mãi". Người này nghe Như Lai hay đệ tử Như Lai thuyết pháp để bạt trừ tất cả kiến xứ, cố chấp, thiên chấp, thiên kiến, tùy miên, sự tịnh chi mọi hành động, sự từ bỏ mọi sanh y, sự diệt trừ khát ái để đưa đến ly tham, đoạn diệt, Niết-bàn. Vị ấy không nghĩ như sau: "Chắc chắn ta sẽ bị đoạn diệt, chắc chắn ta sẽ bị hoại diệt, chắc chắn ta sẽ không tồn tại". Vị ấy không sầu muộn, than vãn, khóc lóc; vị ấy không đấm ngực, không đi đến bất tỉnh. Này các Tỷ-kheo, như vậy là có cái không thực có ở trong, không gây ra lo âu, phiền muộn.

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể nắm giữ một
vật sở hữu gì, và vật sở hữu được nắm giữ ấy sẽ
thường còn, thường hằng, thường trú, không chuyển
biến, có thể trú như thế này mãi mãi không?

Chư Tỷ-kheo, các Ông có thể thấy một vật sở hữu nào được nắm giữ và vật sở hữu được nắm giữ

SANH                                               921

ấy sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không chuyển biến, có thể trú như thế này mãi mãi không?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Lành thay, này các Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, Ta cũng không thấy một vật sở hữu được nắm
giữ nào, mà vật sở hữu được nắm giữ ấy sẽ thường
còn, thường hằng, thường trú, không chuyển biến, có
thể trú như thế này mãi mãi.

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể chấp thủ Ngã luận thủ nào mà Ngã luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy Ngã luận thủ nào mà Ngã luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

– Bạch Thế Tôn không.

– Lành thay, này các Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, Ta cũng không thấy Ngã luận thủ nào mà Ngã
luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên
sầu, bi, khổ, ưu, não.

Này các Tỷ-kheo, các Ông có kiến y nào, mà kiến y ấy được y chỉ như vậy lại không khởi lên sầu,

SANH                                              922

bi, khổ, ưu, não không?

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy kiến y nào, mà kiến y ấy được y chỉ như vậy lại không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

– Bạch Thế Tôn, không

– Lành thay, này các Tỷ-kheo! Này các Tỷ-
kheo, Ta cũng không thấy một kiến y nào, mà kiến y
ấy được y chỉ như vậy, lại không khởi lên sầu, bi,
khổ, ưu, não.

Chư Tỷ-kheo, nếu có ngã thời có ngã sở thuộc của tôi không?

– Bạch Thế Tôn, có.

– Chư Tỷ-kheo, nếu có ngã sở thuộc, thời có ngã của tôi không?

– Bạch Thế Tôn, có.

– Chư Tỷ-kheo, nếu ngã và ngã sở thuộc không thể được chấp nhận là thường còn, thường hằng, thì kiến xứ này: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết tôi sẽ thành thường còn, thường hằng, thường trú, không biến chuyển tôi sẽ trú như thế này cho đến

SANH                                               923

mãi mãi". Này các Tỷ-kheo, kiến xứ ấy là hoàn toàn, triệt để chẳng ngu si không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể hoàn toàn, triệt để chẳng ngu si được!

– Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Sắc là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Bạch Thế Tôn, khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thì có hợp lý chăng khi chánh quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi"?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, cảm thọ là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, là vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

SANH                                                 924

– Bạch Thế Tôn, là khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại thì có hợp lý chăng khi chánh quán cái ấy là: "Cái này là của tôi... tự ngã của tôi"?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, tưởng là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, vô thường.

– Cái gì vô thường...?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, các hành là thường hay vô thường...

- Chư Tỷ-kheo, thức là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Bạch Thế Tôn, khổ.

– Cái gì vô thường, khổ thì có hợp lý chăng, khi chánh quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là

SANH                                                925

tôi, cái này là tự ngã của tôi"?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Do vậy, này các Tỷ-kheo, bất cứ sắc pháp nào, quá khứ, tương lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần; tất cả sắc pháp là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là của tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", cần phải như thật quán với chánh trí tuệ. Bất cứ cảm thọ nào... Bất cứ tưởng nào... Bất cứ hành nào... Bất cứ thức nào, quá khứ, vị lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, tất cả thức là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", cần phải như thật quán với chánh trí tuệ.

Chư Tỷ-kheo, nhờ thấy vậy, vị Đa văn Thánh đệ tử yểm ly đối với sắc, yểm ly đối với thọ, yểm ly đối với tưởng, yểm ly đối với hành, yểm ly đối với thức. Do yểm ly nên ly tham. Do ly tham, nên được giải thoát. Trong sự giải thoát có trí khởi lên, biết được đã giải thoát. Vị ấy biết: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những gì nên làm đã làm, không còn trở lui tại đây với một đời sống khác".

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi là vị đã vất bỏ đi các chướng ngại vật, là vị đã lấp đầy các

SANH                                                  926

thông hào, là vị đã nhổ lên cột trụ, là vị đã mở
tung các lề khóa, là bậc Thánh đã hạ cây cờ
xuống, đã đặt gánh nặng xuống, không có gì hệ
lụy.

Và thế nào là Tỷ-kheo đã vất bỏ đi các chướng ngại?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, là đã đoạn trừ vô minh,
cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị chặt đầu,
khiến không thể tái sanh trong tương lai, không có
khả năng sanh khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ-
kheo đã vất bỏ đi các chướng ngại.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã lấp đầy các thông hào?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ
tái sanh và sự luân chuyển sanh tử, đã cắt tận gốc rễ,
làm cho như cây ta-la bị chặt đầu, khiến không thể
tái sanh trong tương lai, không có khả năng sanh
khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ-kheo đã lấp đầy
thông hào.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã nhổ lên cột trụ?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ

SANH                                                927

khát ái, đã cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị
chặt đầu, khiến không thể tái sanh trong tương lai,
không có khả năng sanh khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy
là Tỷ-kheo đã nhổ lên cột trụ.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã mở tung các lề khóa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, đã cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị chặt đầu, khiến không thể tái sanh trong tương lai, không có khả năng sanh khởi. Chư Tỷ- kheo, như vậy là Tỷ-kheo đã mở tung các lề khóa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo bậc Thánh, đã hạ cây cờ xuống, đã đặt gánh nặng xuống, không có gì hệ lụy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ
ngã mạn, đã cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị
chặt đầu, khiến không thể tái sanh trong tương lai,
không có khả năng sanh khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy
là vị Tỷ-kheo bậc Thánh, đã hạ cây cờ xuống, đã đặt
gánh nặng xuống, không có gì hệ lụy.

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã giải thoát như vậy, thì chư Thiên ở Đế thích Thiên giới, Phạm thiên giới, Sanh chủ giới sẽ không tìm được dấu vết của Tỷ-

SANH                                               928

kheo ấy, nếu nghĩ rằng: "Y ở đây, có thức của Như Lai". Vì sao vậy? Chư Tỷ-kheo, Ta nói ngay ở hiện tại, một Như Lai không thể tìm thấy dấu vết".

Chư Tỷ-kheo, Ta nói như vậy, thuyết như vậy,
một số Sa-môn, Bà-la-môn xuyên tạc Ta một cách
phi chơn, hồ đồ, hư vọng, không thực: "Sa-môn
Gotama chủ trương chủ nghĩa hư vô, đề cao đoạn
diệt, hủy diệt, sự tiêu diệt các hữu tình". Nhưng này
các Tỷ-kheo, Ta không là như vậy, Ta không nói như
vậy, Ta không như các Sa-môn, Bà-la-môn ấy đã
xuyên tạc một cách phi chơn, hồ đồ, hư vọng, không
thật: "Sa-môn Gotama chủ trương chủ nghĩa hư vô,
đề cao đoạn diệt, hủy diệt, sự tiêu diệt các hữu tình".
Chư Tỷ-kheo, xưa cũng như nay, Ta chỉ nói lên
sự khổ và sự diệt khổ.

 Chư Tỷ-kheo, nếu ở đây những người khác
nhiếc mắng, phỉ báng, làm cho Như Lai tức
giận, thì này các Tỷ-kheo, ở đây, Như Lai
không có sân hận, không có bất mãn, tâm không
phẫn nộ.

 Chư Tỷ-kheo, nếu ở đây, những người khác
cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường Như
Lai, thì này các Tỷ-kheo, ở đây Như Lai không
có hoan hỷ, sung sướng, Tâm không thích thú.

SANH                                                 929

 Chư Tỷ-kheo, nếu những người khác cung kính,
tôn trọng, lễ bái, cúng dường Như Lai, thì này
các Tỷ-kheo, ở đây Như Lai suy nghĩ: "Đây là
điều xưa kia đã từng biết rõ: ở đây là trách
nhiệm Ta phải làm".

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có những người
khác nhiếc mắng, phỉ báng, làm cho các Ông tức
giận, ở đây các Ông chớ có sân hận, bất mãn, tâm
chớ khởi phẫn nộ.

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có những người
khác cung kính, tôn trọng, lễ bái cúng dường các
Ông, thì ở đây, các Ông chớ có hoan hỷ, sung
sướng, tâm chớ sanh thích thú.

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có những người
khác cung kính, tôn trọng, lễ bái cúng dường các
Ông, thì ở đây, các Ông hãy suy nghĩ: "Đây là
điều xưa kia đã từng biết rõ, đây là những trách
nhiệm ta phải làm".

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, cái gì không phải của các Ông, các Ông hãy từ bỏ. Các Ông từ bỏ, sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

Chư Tỷ-kheo, cái gì không phải của các Ông?

SANH                                            930

 Chư Tỷ-kheo, sắc không phải của các Ông, hãy từ bỏ sắc. Các Ông từ bỏ sắc sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

 Chư Tỷ-kheo, thọ không phải của các Ông, hãy từ bỏ thọ. Các Ông từ bỏ thọ sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

 Chư Tỷ-kheo, tưởng không phải của các Ông, hãy từ bỏ tưởng. Các Ông từ bỏ tưởng sẽ đem lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

 Chư Tỷ-kheo, các hành không phải của các
Ông, hãy từ bỏ các hành. Các Ông từ bỏ các
hành sẽ đem lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho
các Ông.

 Chư Tỷ-kheo, thức không phải của các Ông, hãy từ bỏ thức. Các Ông từ bỏ thức sẽ đem lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

Chư Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Trong
rừng Jetavana này, nếu có người thâu lượm cỏ, cây,
nhành, lá rồi đốt hay làm với chúng tùy theo ý muốn.
Các Ông có nghĩ chăng? Người ấy thâu lượm chúng
ta, đốt chúng ta hay làm với chúng ta tùy theo ý
muốn?

SANH                                              931

– Bạch Thế Tôn, không. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, vì nó không phải tự ngã hay không phải sở thuộc của ngã.

– Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, cái gì không phải
của các Ông, các Ông hãy từ bỏ. Các Ông từ bỏ sẽ
đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông. Chư
Tỷ-kheo, và cái gì không phải của các Ông? Chư Tỷ-
kheo, sắc không phải của các Ông, hãy từ bỏ sắc. Các
Ông từ bỏ sắc sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài
cho các Ông. Chư Tỷ-kheo, thọ... (như trên)... Chư
Tỷ-kheo tưởng... (như trên)... Chư Tỷ-kheo, hành...
Chư Tỷ-kheo, thức không phải của các Ông, hãy từ
bỏ thức. Các Ông từ bỏ thức sẽ đem lại hạnh phúc,
an lạc lâu dài cho các Ông.

Chư Tỷ-kheo, như vậy, pháp được Ta khéo giảng, làm cho tỏ lộ, làm cho khai thông, làm cho khai thị, được loại trừ các vải quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng, làm tỏ lộ, làm cho khai thông, làm cho khai thị, được loại trừ các vải quấn cũ, nên những vị Tỷ-kheo, là bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã tận, tu hành thành mãn, việc nên làm đã làm, gánh nặng đã đặt xuống, lý tưởng đã thành đạt, hữu kiết sử đã đoạn trừ, được giải thoát nhờ chánh trí, vòng luân chuyển (sanh

SANH                                               932

tử) của những vị này không thể chỉ bày. Chư Tỷ-kheo, như vậy, pháp được Ta khéo giảng... được loại trừ các vải quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng, được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, thì những vị này
thành các vị hóa sanh, nhập diệt tại đây, không
còn phải trở lui vào đời này nữa. Chư Tỷ-kheo,
như vậy, pháp được Ta khéo giảng... được loại trừ
các vãi quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng... được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
đã đoạn trừ ba kiết sử, đã làm cho muội lược tham
sân si, thì tất cả những vị ấy thành bậc Nhất lai,
chỉ đến đời này một lần nữa sẽ diệt tận khổ đau.
Chư Tỷ-kheo, như vậy, pháp được Ta khéo
giảng... được loại trừ các vãi quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng... được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
đoạn trừ ba kiết sử, thì tất cả những vị ấy trở thành
bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc ác thú, quyết
định hướng đến chánh giác. Chư Tỷ-kheo, như
vậy, pháp được Ta khéo giảng... được loại trừ các
vải quấn cũ.

SANH                                                 933

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được ta khéo giảng... được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
là những vị tùy pháp hành, tùy tín hành, thì tất cả
những vị này sẽ hướng về chánh giác, chư Tỷ-
kheo, như vậy pháp được Ta khéo giảng... được
loại trừ khỏi các vải quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng, làm
cho tỏ lộ, làm cho khai thông, làm cho khai thị,
được loại trừ các vải quấn cũ, nên những vị nào
chỉ đủ lòng tin nơi Ta, chỉ đủ lòng thương mến
đối với Ta, thì tất cả những vị ấy được hướng
về chư Thiên.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Những Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

SANH                                               934

101 Sanh Thiên do 3 phước - Kinh PHƯỚC SỰ NGHIỆP – Tăng III, 614

PHƯỚC SỰ NGHIỆP –Tăng III, 614

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba căn bản làm phước.

2. Thế nào là ba?

– Căn bản làm phước do bố thí, – Căn bản làm phước do giới đức, – Căn bản làm phước do tu tập.

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
nhỏ,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô nhỏ,
- Căn bản làm phước do tu tập trên một quy mô
nhỏ.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh làm người không may mắn.

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

SANH                                             935

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
vừa phải,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
vừa phải,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung được
sanh làm người có may mắn.

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với Bốn Thiên vương.

Tại đây, này các Tỷ-kheo, Bốn Thiên vương sau khi
làm thật nhiều căn bản phước nghiệp do bố thí, sau
khi làm thật nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức,
vượt qua Bốn thiên vương trên mười điểm:

- Tuổi thọ chư Thiên, - Dung sắc chư Thiên,

SANH                                              936

- An lạc chư Thiên,
- Danh tiếng chư Thiên,
- Tăng thượng lực chư Thiên,
- Thiên sắc,
- Thiên thanh
- Thiên hương,
- Thiên vị,
- Thiên xúc.

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Tam thập Tam
thiên. Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên chủ
Sakka sau khi làm thật nhiều căn bản phước
nghiệp do bố thí, sau khi làm thật nhiều căn bản
phước nghiệp do giới đức, vượt qua chư Thiên
ở Tàvatimsa trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, dung sắc chư Thiên, an lạc chư Thiên,
danh tiếng chư Thiên, Tăng thượng lúc chư

SANH                                              937

Thiên, thiên sắc, thiên hương, thiên vị, thiên xúc.

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người căn bản
làm phước do bố thí trên một quy mô to lớn, căn bản
làm phước do giới đức trên một quy mô to lớn,
nhưng không đạt được căn bản làm phước do tu tập.
Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Yàma thiên. Tại đây, này
các Tỷ-kheo, Thiên tử Suyàma sau khi làm thật nhiều
căn bản phước nghiệp do bố thí, sau khi làm thật
nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt qua
chư Thiên ở Yàma trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, … thiên vị, thiên xúc.

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người căn bản
làm phước do bố thí trên một quy mô to lớn, căn bản
làm phước do giới đức trên một quy mô to lớn,
nhưng không đạt được căn bản làm phước do tu tập.
Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Tusità thiên. Tại đây, này
các Tỷ-kheo, Thiên tử Santusità, sau khi làm thật
nhiều căn bản phước nghiệp do bố thí, sau khi làm
thật nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt
qua chư Thiên ở Tusità trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, … thiên vị, thiên xúc.

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

SANH                                             938

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Hóa lạc thiên.
Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên tử Sunimmita,
sau khi làm thật nhiều căn bản phước nghiệp
do bố thí, sau khi làm thật nhiều căn bản phước
nghiệp do giới đức, vượt qua chư Thiên ở Hóa
lạc thiên trên mười điểm: tuổi thọ chư Thiên,
… thiên vị, thiên xúc.

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người;

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Tha hóa tự tại
thiên. Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên tử
Vasavattì, sau khi làm thật nhiều căn bản

SANH                                             939

phước nghiệp do bố thí, sau khi làm thật nhiều
căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt qua
chư Thiên ở Tha hóa Tự tại thiên trên mười
điểm:

– Tuổi thọ chư Thiên,
– Dung sắc chư Thiên,
– An lạc chư Thiên,
– Danh tiếng chư Thiên,
– Tăng thượng lực chư Thiên,
– Thiên sắc,
– Thiên thanh
– Thiên hương,
– Thiên vị,
– Thiên xúc.

Này các Tỷ-kheo, có ba căn bản phước nghiệp này.

SANH                                             940

102 Sanh Thiên do bình đẳng hành - Kinh SAU KHI CHẾT – Tăng IV, 631

SAU KHI CHẾT – Tăng IV, 631

1. Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
vị Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn:

- Do nhân gì, do duyên gì, ở đây có hạng chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục?

- Do nhân phi pháp hành và bất bình đẳng hành, này
Bà-la-môn, như vậy ở đây, một số chúng sanh sau
khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục.

- Thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì, ở
đây có hạng chúng sanh, sau khi thân hoại mạng
chung được sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời
này?

- Do nhân pháp hành và bình đẳng hành, này Bà-la- môn, như vậy ở đây, một số chúng sanh sau khi thân

SANH                                               941

hoại mạng chung, được sanh lên Thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.

- Lời tuyên bố vắn tắt này của Sa-môn Gotama, con không hiểu ý nghĩa một cách rộng rãi. Lành thay, nếu Tôn giả Gotama, như vậy thuyết pháp cho con, để con có thể như vậy hiểu được ý nghĩa một cách rộng rãi lời nói vắn tắt này của Sa-môn Gotama.

- Vậy này Bà-la-môn, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, Tôn giả.

Vị Bà-la-môn ấy vâng đáp Tôn giả Gotama. Tôn giả Gotama nói như sau:

2. Này Bà-la-môn, phi pháp hành, bất bình đẳng
hành về thân có ba; phi pháp hành, bất bình đẳng
hành về lời có bốn; phi pháp hành, bất bình đẳng
hành về ý có ba. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là phi
pháp hành, bất bình đẳng hành về thân có ba? ...
(Xem kinh trước 206, 2).

Như vậy, này Bà-la-môn, phi pháp hành, bất bình
đẳng hành về thân có ba. Như thế nào, này Bà-la-
môn, phi pháp hành, bất bình đẳng hành về lời có
bốn? ... (Xem kinh trước 206, 3).

SANH                                              942

Như vậy, này Bà-la-môn, phi pháp hành, bất bình
đẳng hành về lời có bốn. Và như thế nào, này Bà-la-
môn, phi pháp hành, bất bình đẳng hành về lời có
ba? ... (Xem kinh trước 206, 4).

Như vậy, này Bà-la-môn, phi pháp hành, bất bình đẳng hành về ý có ba.

Như vậy, do nhân phi hành pháp, bất bình đẳng hành,
này Bà-la-môn như vậy ở đây có các loài chúng sanh,
sau khi thân hoại mạng chung bị sanh vào cõi dữ, ác
thú, đọa xứ, địa ngục.

3. Này Bà-la-môn, pháp hành, bình đẳng hành về
thân có ba; pháp hành, bình đẳng hành về lời có bốn;
pháp hành, bình đẳng hành về ý có ba. Như thế nào,
này Bà-la-môn, pháp hành, bình đẳng hành về thân
có ba? ... (như kinh trước 206, 8)...

Như vậy, này Bà-la-môn, pháp hành, bình đẳng hành
về thân có ba. Và này Bà-la-môn, như thế nào pháp
hành, bình đẳng hành về lời có bốn? ... (Xem kinh
trước 206, 9).

Như vậy, này Bà-la-môn, pháp hành, bình đẳng hành
về lời có bốn. Và này Bà-la-môn, như thế nào pháp
hành, bình đẳng hành về ý có ba? ... (Xem kinh trước
206, 10).

SANH                                              943

Như vậy, này Bà-la-môn, pháp hành, bình đẳng hành về ý có ba.

Như vậy, này Bà-la-môn, do nhân pháp hành, bình
đẳng, như vậy, một số chúng sanh sau khi thân hoại
mạng chung, được sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi
đời này.

- Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! ... Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

SANH                                              944

103 Sanh Thiên do bố thí - 8 thí sanh - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

2.   Tám thí sanh:

9.   Này các Hiền giả, có người bố thí cho Sa
môn hay Bà la môn, đồ ăn, đồ uống, vải, xe
cộ, hoa man, hương xông, hương thoa, sàng
tọa, phòng xá, đèn sáng. Đồ vật vị này bố
thí, vị này mong được bố thí trở lại. Người
này thấy người Sát đế lỵ có nhiều tài sản,
người Ba la môn có nhiều tài sản, hay người
gia chủ có nhiều tài sản, được sung mãn, cụ
túc, thụ hưởng năm món dục lạc. Vị này
nghĩ: "Mong rằng, sau khi thân hoại mạng
chung, ta sẽ được sanh là một trong những
người Sát đế lỵ có nhiều tài sản, người Bà la
môn có nhiều tài sản hay người gia chủ có
nhiều tài sản". Vị này nắm vững tâm ấy, an
trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm này được giải
thoát trong tầm hạ liệt, không tu tập cao hơn,

SANH                                                    945

nên đưa đến tái sanh trong tầm ấy. Và tôi xác
nhận, đây là trường hợp một vị đầy đủ giới
luật, không phải vị phá giới luật. Này các
Hiền giả, tâm nguyện của một vị giữ giới
được thành tựu nhờ sự thanh tịnh.

10.   Này các Hiền giả, lại nữa, ở đây, có người
bố thí cho Sa môn hay Bà la môn, đồ ăn, đồ
uống, vải, xe cộ, hoa man, hương xông,
hương thoa, sàng tọa, phòng xá, đèn sáng.
Đồ vật vị này bố thí, vị này mong được trở
lại. Vị này nghe: "Tứ Đại Thiên vương thọ
mạng lâu dài, đẹp trai và nhiều an lạc". Vị
này nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại
mạng chung, ta được sanh thành một trong
hàng Tứ Đại Thiên vương". Vị này nắm
vững tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy.
Tâm này được giải thoát trong tầm hạ liệt,
không tu tập cao hơn, nên đưa đến tái sanh
trong tầm ấy. Và tôi xác nhận đây là trường
hợp một vị đầy đủ giới luật, không phải vị
phá giới luật. Này các Hiền giả, tâm nguyện
của một vị giữ giới được thành tựu nhờ sự
thanh tịnh.

11.   Này các Hiền giả, lại nữa, ở đây, có người bố thí cho Sa môn hay Bàlamôn, đồ ăn, đồ

SANH                                                946

uống, vải, xe cộ, hoa man, hương xông,
hương thoa, sàng tọa, phòng xá, đèn sáng.
Đồ vật vị này bố thí, vị này mong được trở
lại. Vị này nghe: "Chư Thiên Tam thập tam
thiên...

12.   ...chư Thiên Dạ ma...

13.   ...chư Thiên Đâu suất...

14.   ....chư Thiên Hóa Lạc...

15.   ....chư Thiên Tha Hóa Tự tại được sống lâu,
đẹp trai, được nhiều an lạc". Vị này nghĩ:
"Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung,
ta được sanh thành một trong hàng chư
Thiên Thoa Hóa Tự tại". Vị này nắm vững
tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm này
được giải thoát trong tầm hạ liệt, không tu
tập cao hơn, nên đưa đến tái sanh trong tầm
ấy. Và tôi xác nhận, đây là trường hợp một
vị đầy đủ giới luật, không phải vị phá giới
luật. Này các Hiền giả, tâm nguyện của một
vị giữ giới được thành tựu nhờ sự thanh tịnh.

16.   Này các Hiền giả, lại nữa, ở đây, có người bố thí cho Sa môn hay Bà la môn, đồ ăn, đồ uống, vải, xe cộ, hoa man, hương xông,

SANH                                                947

hương thoa, sàng tọa, phòng xá, đèn sáng.
Đồ vật vị này bố thí, vị này mong được trở
lại. Vị này nghe: "Chư Thiên Phạm Chúng
thọ mạng lâu dàu, đẹp trai và nhiều an lạc".
Vị này nghĩ: "Mong rằng, sau khi thân hoại
mạng chung, ta được sanh thành một trong
hàng Phạm Chúng thiên". Vị này nắm vững
tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm này
được giải thoát trong tầm hạ liệt, không tu
tập cao hơn, nên đưa đến tái sanh trong tầm
ấy. Và tôi xác nhận đây là…trường hợp một
vị đầy đủ giới luật, không phải vị phá giới
luật. Này các Hiền giả, tâm nguyện của một
vị giữ giới được thành tựu nhờ sự thanh tịnh.

SANH                                              948

104 Sanh Thiên do bố thí - 8 thọ sanh - Kinh THỌ SANH DO BỐ THÍ – Tăng III, 612

THỌ SANH DO BỐ THÍ –Tăng III, 612

1. - Này các Tỷ-kheo, có tám thọ sanh do bố thí.

Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa- môn hay Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa, hương, dầu thoa, đồ nằm, trú xứ, đèn đuốc. Người ấy bố thí và mong hưởng quả. Thấy các Sát-đế-lỵ đại phú hay các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú, sung túc, đầy đủ, thọ hưởng năm dục trưởng dưỡng, người ấy suy nghĩ như sau: "Mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với Sát-đế-lỵ đại phú, hay với Bà-la-môn đại phú, hay với gia chủ đại phú ". Người ấy móng tâm như vậy, trú tâm như vậy, tu tâm như vậy, tâm người ấy hướng đến hạ liệt, không tu tập hướng thượng, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với Sát-đế-lỵ đại phú, hay với Bà-la-môn đại phú, hay với gia chủ đại phú. Ta nói rằng: "Người ấy là người giữ giới, không phải là người ác giới". Này các Tỷ-

SANH                                               949

kheo, người giữ giới thành công, vì tâm hướng đến thanh tịnh.

3-4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn hay Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe
cộ, vòng hoa, hương, dầu thoa, đồ nằm, trú xứ, đèn
đuốc. Người ấy bố thí và mong hưởng quả. Nghe
rằng: "Bốn Thiên vương thiên sống lâu, có dung sắc,
được nhiều an lạc", người ấy suy nghĩ như sau:
"Mong rằng khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Bốn Thiên vương ...

… với chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba …

... với chư Thiên ở cõi Trời Dạ-ma …

... với chư Thiên ở cõi Trời Đâu-xuất …

... với chư Thiên ở cõi Trời Hóa lạc …

với chư Thiên ở cõi Trời Tha hóa Tự tại thiên … "Người ấy móng tâm như vậy, trú tâm như vậy, tu tâm như vậy, tâm người ấy hướng đến hạ liệt, không tu tập hướng thượng, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với chư Thiên ở cõi Bốn thiên vương … ở cõi Tha hóa Tự tại thiên, hay với Bà-la- môn đại phú, hay với gia chủ đại phú. Ta nói rằng: "Người ấy là người giữ giới, không phải là người ác

SANH                                              950

giới". Này các Tỷ-kheo, người giữ giới thành công, vì tâm hướng đến thanh tịnh.

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn, Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống… Nghe rằng: ":
"Chư Thiên ở Phạm chúng thiên sống lâu, có dung
sắc, được nhiều an lạc", người ấy suy nghĩ như sau:
"………". Ta nói rằng: "Người ấy là người giữ giới,
không phải là người ác giới, là người ly tham, không
phải là người có tham". Này các Tỷ-kheo, người giữ
giới thành công, vì tâm hướng đến thanh tịnh. Này
các Tỷ-kheo, người giữ giới thành công, vì tâm
hướng đến ly tham.

Này các Tỷ-kheo, tám pháp này là tám pháp thọ sanh do bố thí.

SANH                                              951

105 Sanh Thiên do bố thí - Kinh JÀNUSSONI – Tăng IV, 595

JÀNUSSONI – Tăng IV, 595

(Bố thí cho bà con huyết thống đã chết; Nghiệp - nghiệp dẫn đi tái sanh trong súc sanh; Bố thí - kết quả của người bố thí)

1. Rồi Bà-la-môn Jànussoni đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm
thân hữu, liền ngồi xuống một bên, Bà-la-môn
Jànussoni bạch Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi Bà-la-môn, cho
bố thí, làm các lễ cúng cho người chết. Mong rằng,
bố thí này cho bà con huyết thống đã chết được lợi
ích! Mong rằng các bà con huyết thống đã chết, thọ
hưởng bố thí này! Thưa Tôn giả Gotama, bố thí có
lợi ích gì cho các bà con huyết thống đã chết
không? Các bà con huyết thống đã chết có được
thọ hưởng bố thí ấy hay không?

- Này Bà-la-môn, nếu có tương ưng xứ, thời có lợi ích; không có lợi ích, nếu không có tương ưng xứ.

SANH                                             952

- Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là tương ưng xứ, thế nào là không tương ưng xứ?

2. Ở đây, này Bà-la-môn, có người sát sanh, lấy của không cho, sống tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm, có tham ái, có sân, có tà kiến. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào địa ngục. Món ăn của chúng sanh ở địa ngục ăn, tại đấy, vị ấy nuôi sống với món ăn ấy; tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là không tương ưng xứ, trú ở nơi đây, vị ấy không được lợi ích của bố thí ấy.

3. Ở đây, này Bà-la-môn, có người sát sanh... có tà
kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sanh vào
loại bàng sanh. Món ăn của chúng sanh ở bàng sanh
ăn, tại đấy, vị ấy nuôi sống với món ăn ấy; tại đấy, vị
ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là
không tương ưng xứ; trú ở đây, vị ấy không được lợi
ích của bố thí ấy.

4. Ở đây, này Bà-la-môn, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham ái, không có tâm sân hận, có chánh kiến. Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, sanh cộng trú với loài Người. Món ăn của loài người như thế nào, tại đấy, vị ấy nuôi

SANH                                                  953

sống với món ăn ấy; tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là không tương ưng xứ, trú ở đây, vị ấy không được lợi ích của bố thí ấy.

5. Ở đây, này Bà-la-môn, có người từ bỏ sát sanh... có chánh kiến. Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung được sanh cộng trú với chư Thiên. Món ăn của chư Thiên như thế nào, tại đấy, vị ấy nuôi sống với món ăn ấy; tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là không tương ưng xứ, trú ở đây, vị ấy không được lợi ích của bố thí ấy.

6. Ở đây, này Bà-la-môn, có người sát sanh... có tà kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sanh vào vào cỏi ngạ quỉ. Món ăn của các chúng sanh ngạ quỉ như thế nào, tại đấy, vị ấy nuôi sống với món ăn ấy, tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Món ăn nào, các bạn bè, hoặc thân hữu, hoặc bà con hoặc người cùng huyết thống từ đấy muốn hướng cúng cho vị ấy, tại đấy, vị ấy sống với món ăn ấy; tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là tương ưng xứ; trú nơi đây, vị ấy được lợi ích của bố thí ấy.

7. Thưa Tôn giả Gotama, nếu bà con huyết thống ấy đã chết, không sanh vào chỗ ấy, thời ai hưởng bố thí ấy?

SANH                                               954

- Này Bà-la-môn, các bà con huyết thống khác đã chết, được sanh vào chỗ ấy, những người ấy được hưởng bố thí ấy.

- Thưa Tôn giả Gotama, nếu bà con huyết thống đã
chết, không sanh vào chỗ ấy, và các bà con huyết
thống khác cũng không sanh vào chỗ ấy, thời ai
hưởng bố thí ấy?

- Không có trường hợp ấy, không có cơ hội ấy, này
Bà-la-môn, rằng chỗ ấy có thể trống không trong một
thời gian dài, không có người bà con huyết thống đã
chết. Nhưng này Bà-la-môn, người bố thí không phải
không có hưởng quả.

- Có phải Tôn giả Gotama nói một giả thuyết không thế xảy ra?

- Này Bà-la-môn, Ta nói một giả thuyết không thể xảy ra.

Ở đây, này Bà-la-môn,

- Có người sát sanh, lấy của không cho, sống tà
hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời
độc ác, nói lời phù phiếm, có tham ái, có sân
tâm, có tà kiến.

SANH                                                955

- Người ấy bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn,
các món ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa,
hương, phấn sáp, các giường nằm, trú xứ, đèn
đuốc.
- Người ấy sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cộng trú với các loài voi. Tại đây, vị ấy
được đồ ăn, đồ uống, vòng hoa, các loại trang
sức khác.

 Vì rằng, ở đây, này Bà-la-môn, có sát sanh, lấy
của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo,
nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm,
do vậy người ấy, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với các loài voi.
 Vì rằng vị ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-
môn đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa,
hương, phấn sáp, các giường nằm, trú xứ, đèn
đuốc; do vậy, tại đấy vị ấy được các món ăn,
các đồ uống, vòng hoa, các đồ trang sức khác.

Ở đây, này Bà-la-môn,

- Có người sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh
trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc
ác, nói lời phù phiếm, có tham ái, có sân tâm,
có tà kiến.

SANH                                               956

- Người ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn,
các món ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa,
hương liệu, phấn sáp, giường nằm, trú xứ, đèn
đuốc.
- Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy cộng trú
với các loài ngựa... sanh cộng trú với các loài
bò... Cộng trú với các loài gia cầm. Vị ấy tại
đấy, được các món ăn, các đồ uống, vòng hoa,
các đồ trang sức khác.

 Vì rằng, này Bà-la-môn, có sát sanh, có lấy của
không cho, tà hạnh trong các dục, có nói láo,
có nói hai lưỡi, có nói lời độc ác, có nói lời phù
phiếm, có tham ái, có sân tâm, có tà kiến. Do
vậy, sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sanh
vào cộng trú với các loài gia cầm.
 Vì rằng vị ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-
môn với các đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ,
vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, các giường
nằm, trú xứ, đèn đuốc, nên tại đấy vị ấy được
đồ ăn, đồ uống, vòng hoa, các loại trang sức
khác.

Ở đây, này Bà-la-môn,

- Có hạng người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác,

SANH                                                957

từ bỏ nói lời phù phiếm, từ bỏ tham ái, từ bỏ
sân tâm, có chánh kiến.
- Người ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn
các món ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, các vòng
hoa, hương liệu, phấn sáp, giường nằm, trú xứ,
đèn đuốc.
- Vị ấy sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cộng trú với loài Người. Tại đấy, vị ấy được
năm loại dục công đức sai khác, thuộc về loài
Người.

 Vì rằng, này Bà-la-môn, vị ấy từ bỏ sát sanh,
từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong
các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ
nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, từ bỏ
tham ái, từ bỏ sân tâm, có chánh kiến, sau khi
thân hoại mạng chung, vị ấy được sanh cộng
trú với loài Người.
 Vì rằng vị ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-
môn các đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, các
vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, giường nằm,
các trú xứ, đèn đuốc; do vậy, ở đấy vị ấy được
năm dục công đức của loài Người.

Ở đây, này Bà-la-môn,

- Có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho... có chánh kiến,

SANH                                               958

- Người ấy bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn
các đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, các vòng
hoa, hương liệu, phấn sáp, giường nằm, trú xứ,
đèn đuốc.
- Người ấy sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cộng trú với chư Thiên. Vị ấy tại đấy được
năm loại dục công đức của chư Thiên.

 Vì rằng ở đây có từ bỏ sát sanh... có chánh kiến,
cho nên sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy
được sanh cộng trú với chư Thiên.
 Vì rằng vị ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-
môn các đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, các
vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, giường nằm,
trú xứ, đèn đuốc. Do vậy, tại đấy vị ấy được
năm dục công đức của chư Thiên.

Tuy nhiên, này Bà-la-môn, người bố thí không phải không có kết quả.

8. Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật hy hữu thay, Tôn giả Gotama! Cho đến như thế này, thưa Tôn giả Gotama, là vừa đủ để bố thí, là vừa đủ để tổ chức các tín thí. Vì rằng, ở đấy, người bố thí không phải không có kết quả (như đã được nói).

- Như vậy, này Bà-la-môn, người bố thí này không phải không có kết quả.

SANH                                               959

- Thật kỳ diệu thay Tôn giả Gotama... Xin Tôn giả Gotama hãy nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

SANH                                             960

106 Sanh Thiên do chất chứa thân khẩu ý hành không có tổn hại - Kinh CHẤT CHỨA – Tăng I, 217

CHẤT CHỨA – Tăng I, 217

 Có ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt,
xuất hiện ở đời. Thế nào là ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:
- Chất chứa các thân hành có não hại, chất chứa
các khẩu hành có não hại, chất chứa các ý hành
có não hại.
- Sau khi chất chứa thân hành có não hại, chất
chứa khẩu hành có não hại, chất chứa ý hành
có não hại, người ấy sanh trong thế giới có não
hại.
- Vì phải sanh trong thế giới có não hại, người
ấy cảm giác các cảm xúc có não hại.
- Người ấy, vì cảm giác các cảm xúc có não hại,
nên cảm giác các cảm thọ có não hại, nhất
hướng đau khổ, như các chúng sanh ở trong địa
ngục.
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người:

SANH                                             961

- Chất chứa thân hành không có não hại … chất
chứa ý hành không có não hại.
- Sau khi chất chứa thân hành không có não hại
… chất chứa ý hành không có não hại, người
ấy được sanh trong thế giới không có não hại.
- Vì được sanh trong thế giới không có não hại,
người ấy cảm giác các cảm xúc không có não
hại.
- Do cảm giác các cảm xúc không có não hại,
người ấy cảm giác các cảm thọ không có não
hại, nhất hướng lạc, như chư Thiên ở Biến
Tịnh Thiên.
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người:
- Chất chứa thân hành có não hại và không có
não hại … chất chứa ý hành có não hại và
không có não hại.
- Sau khi chất chứa thân hành có não hại và
không có não hại …, sau khi chất chứa ý hành
có não hại và không có não hại, người ấy được
sanh vào thế giới có não hại và không có não
hại.
- Vì được sanh vào thế giới có não hại và không
có não hại, người ấy cảm giác các cảm xúc có
não hại và không có não hại.

SANH                                          962

- Do cảm giác các cảm xúc có não hại và không
có não hại, người ấy cảm giác các cảm thọ có
não hại và không có não hại, xen lẫn lạc và khổ,
ví như loài Người, một loại chư Thiên và một
loại sanh trong đọa xứ.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất
hiện ở đời.

SANH                                                963

107 Sanh Thiên do giữ trai giới - Kinh CÁC LỄ UPOSATHA – Tăng I, 370

CÁC LỄ UPOSATHA – Tăng I, 370

Như vầy tôi nghe.
1. Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Pubbarama
(Đông viên), lâu đài của mẹ Migara. Rồi Visakha,
mẹ của Migara, trong ngày Uposatha (Bố tát trai-
giới) đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn
rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Visakha,
mẹ của Migara đang ngồi xuống một bên:
- Này Visàkhà, từ đâu Bà đến sáng sớm như thế này?
- Bạch Thế Tôn, hôm nay con thọ trai giới.
- Có ba loại trai giới này, này Visàkhà. Thế nào là
ba?
 Trai giới người chăn bò,
 Trai giới Niganthà,
 Trai giới bậc Thánh.
2. Như thế nào, này Visàkhà, là trai giới người chăn
bò?
- Ví như, này Visàkhà, người chăn bò vào buổi
chiều lùa các con bò về cho chủ của chúng.

SANH                                              964

Người ấy suy nghĩ: "Hôm nay, các con bò đã
ăn cỏ tại chỗ này và chỗ này, đã uống nước tại
chỗ này và chỗ này. Ngày mai, các con bò đã
ăn cỏ tại chỗ này và chỗ này, đã uống nước tại
chỗ này và chỗ này".
- Cũng vậy, này Visàkhà, ở đây có người giữ trai
giới suy nghĩ: "Hôm nay, ta đã ăn loại đồ ăn
cứng này, loại đồ ăn cứng này ta đã ăn loại đồ
ăn mềm này, loại đồ ăn mềm này. Ngày mai ta
sẽ ăn loại đồ ăn cứng này, loại đồ ăn cứng này;
ta sẽ ăn loại đồ ăn mềm này, loại đồ ăn mềm
này". Như vậy, người ấy sống cả ngày với tâm
đồng hành với tham dục. Như vậy, này
Visàkhà, là trai giới người chăn bò.
3. Này Visàkhà, thế nào là trai giới các Nigantha?
- Ở đây, này Visàkhà, có hạng Sa-môn tên là
Niganthà, họ khích lệ đệ tử như sau: "Ông hãy
quăng bỏ trượng với các sinh loại sống ở
phương Đông, ngoài một trăm do tuần. Hãy
quăng bỏ trượng với các sinh loại sống ở
phương Tây, ngoài một trăm do tuần … sống ở
phương Bắc … sống ở phương Nam, ngoài một
trăm do tuần." Như vậy, họ khích lệ vì lòng
thương, vì lòng từ mẫn đối với một số sinh loại
mà thôi, họ không khích lệ vì lòng thương, vì
lòng từ mẫn, đối với một số sinh loại khác.

SANH                                              965

- Trong ngày Uposatha, họ khích lệ đệ tử như
sau: "Này các Ông, hãy quăng bỏ tất cả áo
quần và nói như sau: “Ta không có bất cứ vật
gì, bất cứ ở đâu, bất cứ chỗ nào. Bất cứ vật gì,
bất cứ ở đâu, bất cứ chỗ nào, không có cái gì
là của ta”''. Nhưng cha và mẹ của người ấy biết
người ấy là con của mình. Và người ấy biết họ
là cha mẹ của mình. Vợ và con người ấy biết
người ấy là chồng, là cha của mình, và người
ấy biết họ là vợ, là con của mình. Các người nô
tỳ làm công biết người ấy là chủ của họ. Và
người ấy biết họ là nô tỳ, là nhân viên của
mình. Như vậy, trong thời gian đáng phải khích
lệ đúng với sự thật, trong thời gian ấy, lại được
khích lệ bằng điều nói láo. Đây Ta tuyên bố là
một sự nói láo. Sau khi đêm ấy đã qua, người
ấy thọ hưởng tất cả tài sản chưa đem cho. Đây
Ta tuyên bố là lấy của không cho.
- Như vậy, này Visàkhà, là lễ Uposathà của các
Niganthà. Được sống thực hành như vậy, này
Visakha, Uposatha không quả lớn, không lợi
ích lớn, không chói sáng, không ánh sáng lớn.
4. Và này Visàkhà, thế nào là trai giới các bậc
Thánh?
- Chính là làm thanh tịnh một tâm uế nhiễm với
phương pháp thích nghi.

SANH                                               966

Và này Visàkhà, thế nào là làm thanh tịnh một tâm
uế nhiễm với phương pháp thích nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Phật:
"Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, Minh Hạnh Túc, Thiên Thệ, Thế Gian
Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu,
Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn." Do vị ấy niệm
Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh
khởi, các phiền não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, đầu uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là đầu uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi? Do duyên
bột nhồi, do duyên đất sét, do duyên nước và
do duyên nỗ lực thích nghi của con người. Như
vậy, này Visàkhà, là đầu uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi.
- Cũng vậy, này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được
gột sạch với phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là tâm uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi? Ở đây, này
Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Như Lai: "Đây là
Thế Tôn, …, Phật, Thế Tôn". Do vị ấy niệm
Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh
khởi, các phiền não của tâm được đoạn tận.

SANH                                           967

- Này Visàkhà, đây gọi là Thánh đệ tử để thực
hành trai giới Phạm Thiên, vị ấy cùng sống
với Phạm Thiên. Do duyên Phạm Thiên, tâm
vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các
phiền não của tâm được đoạn tận. Như vậy,
này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được gột sạch
với phương pháp thích nghi.
5. Này Visàkhà, tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là
tâm uế nhiễm được gột sạch với phương pháp thích
nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, vị Thánh đệ tử niệm Pháp:
"Pháp được Thế Tôn khéo thuyết giảng, thiết
thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà
thấy, có khả năng hướng thượng, được người
trí tự mình giác hiểu". Do vị ấy niệm Pháp, tâm
được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền
não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, thân uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là thân uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi? Do duyên
sottim (một thứ đá bọt dùng để chà lưng), do
duyên bột tắm, do duyên nước và do duyên nỗ
lực thích nghi của con người. Như vậy, này

SANH                                             968

Visàkhà, là thân uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi.
- Cũng vậy, này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được
gột sạch với phương pháp thích nghi. Và như
thế nào, này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được gột
sạch với phương pháp thích nghi? Ở đây, này
Visàkhà, Thánh đệ tử niệm pháp: "Pháp được
Thế Tôn khéo thuyết giảng, … được người trí
tự mình giác hiểu". Do vị ấy niệm Pháp, tâm
được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền
não của tâm được đoạn tận.
- Này Visàkhà, đây gọi là Thánh đệ tử thực hành
Pháp trai giới, vị ấy sống với Pháp. Chính nhờ
Pháp, tâm vị ấy tịnh tín, hân hoan sanh khởi,
các phiền não của tâm được đoạn tận. Như vậy,
này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được gột sạch
nhờ phương pháp thích nghi.
6. Này Visàkhà, tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là
tâm uế nhiễm được gột sạch với phương pháp thích
nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, vị Thánh đệ tử niệm Tăng:
"Diệu hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn, Trực hạnh
là chúng đệ tử Thế Tôn, ứng lý là hạnh là chúng
đệ tử Thế Tôn, Chơn chánh hạnh là chúng đệ
tử Thế Tôn, tức là bốn đôi tám chúng. Chúng

SANH                                              969

đệ tử của Thế Tôn là đáng cung kính, đáng tôn
trọng, đáng cúng dường, đáng được bắt tay, là
phước điền vô thượng ở đời". Do vị ấy niệm
Tăng, tâm vị ấy tịnh tín, hân hoan sanh khởi,
các phiền não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, một tấm vải bị uế nhiễm
được gột sạch nhờ phương pháp thích nghi.
Và này Visàkhà, thế nào là một tấm vải bị uế
nhiễm được gột sạch nhờ phương pháp thích
nghi? Do duyên usam (đất mặn) do duyên
khàram (nước tro), do duyên phân bò, do
duyên nước, và do duyên nỗ lực thích nghi của
con người. Như vậy, này Visàkhà, một tấm vải
bị uế nhiễm được gột sạch với phương pháp
thích nghi.
- Cũng vậy, này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được
gột sạch với phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là tâm uế nhiễm được gột
sạch nhờ phương pháp thích nghi? Ở đây, này
Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Tăng: "Diệu hạnh
là chúng đệ tử Thế Tôn … là phước điền vô
thượng ở đời." Nhờ vị ấy niệm Tăng, tâm vị ấy
tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các phiền não của
tâm được đoạn tận.
- Này Visàkhà, đây gọi là Thánh đệ tử thực hành
chúng Tăng trai giới, sống với chúng tăng.

SANH                                            970

Chính nhờ chúng tăng, tâm vị ấy tịnh tín, hân
hoan sanh khởi, các phiền não của tâm được
đoạn tận. Như vậy, này Visàkhà, là tâm uế
nhiễm được gột sạch nhờ phương pháp thích
nghi.
7. Này Visàkhà, tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là
tâm uế nhiễm được gột sạch với phương pháp thích
nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Giới:
"Không bị phá hoại, không bị đâm cắt, không
bị ô nhiễm, không bị uế nhiễm, đem lại giải
thoát, được người trí tán thán, không bị chấp
thủ, đưa đến Thiền định". Vị ấy nhờ niệm Giới,
tâm vị ấy tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các
phiền não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, một tấm gương uế
nhiễm được rửa sạch nhờ phương pháp thích
nghi. Và này Visàkhà, thế nào là một tấm
gương uế nhiễm được rửa sạch nhờ phương
pháp thích nghi? Do duyên dầu, do duyên tro,
do duyên bàn chải lông và do duyên nỗ lực
thích nghi của con người. Như vậy, này
Visàkhà, là tấm gương uế nhiễm được rửa sạch
với phương pháp thích nghi.

SANH                                             971

- Cũng vậy, này Visakha, là tâm uế nhiễm được
rửa sạch nhờ phương pháp thích nghi. Và này
Visàkhà, thế nào là tâm uế nhiễm được rửa
sạch nhờ phương pháp thích nghi? Ở đây, này
Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Giới … đưa đến
Thiền định. Vị ấy nhờ niệm Giới, tâm vị ấy tịnh
tín, hân hoan sanh khởi, các phiền não của tâm
được đoạn tận.
- Này Visàkhà, đây gọi là thánh đệ tử thực hành
giới Uposatha, sống chung với giới. Nhờ giới,
tâm vị ấy tịnh tín, hân hoan sanh khởi, các
phiền não của tâm được đoạn tận. Như vậy,
này Visàkhà, là tâm uế nhiễm được rửa sạch
nhờ phương pháp thích nghi.
8. Và này Visàkhà, tâm uế nhiễm được gột sạch với
phương pháp thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là
tâm uế nhiễm được gột sạch với phương pháp thích
nghi?
- Ở đây, này Visàkhà, Thánh đệ tử niệm Thiên:
"Có Chư Thiên bốn Thiên Vương, có Chư
Thiên cõi trời Ba mươi ba, có chư Thiên Yàmà,
có chư Thiên Tusita (Đâu suất), có chư Thiên
Hóa lạc, có chư Thiên Tha hóa tự tại, có chư
Thiên Phạm chúng, có chư Thiên cao hơn nữa.
Đầy đủ với lòng tin như vậy, chư Thiên ấy, sau
khi chết ở chỗ này, được sanh tại chỗ kia. Lòng

SANH                                             972

tin như vậy cũng có đầy đủ nơi ta. Đầy đủ với
giới như vậy, chư Thiên ấy, sau khi chết ở chỗ
này, được sanh tại chỗ kia. Giới như vậy cũng
có đầy đủ nơi ta. Đầy đủ với nghe pháp như
vậy, chư Thiên ấy, sau khi chết ở chỗ này, được
sanh tại chỗ kia. Nghe pháp như vậy cũng có
đầy đủ nơi ta. Đầy đủ với thí như vậy, chư
Thiên ấy, sau khi chết ở chỗ này, được sanh tại
chỗ kia. Thí như vậy cũng có đầy đủ nơi ta. Đầy
đủ tuệ như vậy, chư Thiên ấy, sau khi chết ở
chỗ này, được sanh tại chỗ kia. Tuệ như vậy
cũng có đầy đủ nơi ta''. Khi người ấy niệm tín,
giới, nghe pháp, thí và tuệ của tự mình và chư
Thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh
khởi. Các phiền não của tâm được đoạn tận.
- Ví như, này Visàkhà, là vàng bị uế nhiễm
được làm cho thanh tịnh nhờ phương pháp
thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là vàng bị
uế nhiễm được làm cho thanh tịnh nhờ phương
pháp thích nghi? Do duyên lò, do duyên đất
muối, do duyên phấn đỏ, do duyên ống bệ, do
duyên cái kìm, và do duyên nỗ lực thích nghi
của con người. Như vậy, này Visàkhà, là vàng
bị uế nhiễm được làm cho thanh tịnh nhờ
phương pháp thích nghi.

SANH                                            973

- Cũng vậy, này Visàkhà, là tâm bị uế nhiễm
được làm cho thanh tịnh nhờ phương pháp
thích nghi. Và này Visàkhà, thế nào là tâm bị
uế nhiễm được làm cho thanh tịnh nhờ phương
pháp thích nghi? Ở đây, này Visàkhà, Thánh
đệ tử niệm Thiên: "Có Chư Thiên bốn Thiên
Vương, có Chư Thiên cõi trời Ba mươi ba, có
chư Thiên Yàmà, có chư Thiên Tusita (Đâu
suất), có chư Thiên Hóa lạc, có chư Thiên Tha
hóa tự tại, có chư Thiên Phạm chúng, có chư
Thiên cao hơn nữa. Đầy đủ với lòng tin như
vậy, chư Thiên ấy, mạng chung ở chỗ này, được
sanh tại chỗ ấy. Ta cũng có lòng tin như vậy.
Đầy đủ với giới … với nghe pháp … với thí …
với trí tuệ như vậy, chư Thiên ấy, mạng chung
ở chỗ này, được sanh tại chỗ ấy. Ta cũng có trí
tuệ như vậy". Khi vị ấy niệm tín, giới, nghe
pháp, thí, và tuệ của tự mình và của chư Thiên
ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi. Các
phiền não của tâm được đoạn tận.
- Này Visàkhà, đây gọi là Thánh đệ tử thực hành
Thiên trai giới, sống chung với chư Thiên. Nhờ
chư Thiên, tâm vị ấy được tịnh tín, hân hoan
sanh khởi, các phiền não của tâm được đoạn
tận. Như vậy, này Visàkhà, là tâm bị uế nhiễm
được làm cho thanh tịnh nhờ phương pháp
thích nghi.

SANH                                            974

9. Thánh đệ tử ấy, này Visàkhà, suy tư như sau: - "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc của tất cả chúng sanh và loài hữu tình. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc của tất cả chúng sanh và loài hữu tình. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la-hán và ta sẽ thực hành trai giới". 10. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ lấy của không cho, chỉ lấy những vật đã cho, chỉ mong những vật đã cho, tự sống thanh tịnh, không có trộm cướp. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống từ bỏ lấy của không cho, chỉ lấy những vật đã cho, chỉ mong những vật đã cho, tự sống thanh tịnh, không có trộm cướp. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la-hán và ta sẽ thực hành trai giới". 11. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ tà hạnh, tịnh tu Phạm hạnh, sống giải thoát, từ bỏ dâm dục hèn hạ. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống từ bỏ tà hạnh, tịnh tu Phạm hạnh, sống giải thoát, từ bỏ dâm dục hèn hạ. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la-hán và ta sẽ thực hành trai giới". 12. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ nói láo, tránh xa nói láo, nói những lời chân thật, y chỉ nơi

SANH                                               975

sự thật chắc chắn, đáng tin cậy, không lừa gạt, không
phản lại lời hứa đối với đời. Cũng vậy, đêm nay và
ngày nay, ta sống từ bỏ nói láo, tránh xa nói láo, nói
những lời chân thật, y chỉ nơi sự thật chắc chắn,
đáng tin cậy, không lừa gạt, không phản lại lời hứa
đối với đời. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-
la-hán và ta sẽ thực hành trai giới".
13. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ men
rượu, rượu nấu làm cho đắm say, tránh xa rượu
men, rượu nấu làm cho đắm say. Cũng vậy, đêm nay
và ngày nay, ta sống từ bỏ men rượu, rượu nấu làm
cho đắm say, tránh xa rượu men, rượu nấu làm cho
đắm say. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la-
hán và ta sẽ thực hành trai giới".
14. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán ăn một ngày
một bữa, không ăn ban đêm, không ăn phi thời. Cũng
vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống ăn một ngày một
bữa, không ăn ban đêm, không ăn phi thời. Về chi
phần này, ta theo gương các vị A-la-hán và ta sẽ thực
hành trai giới".
15. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán tránh xa
không xem múa, hát, diễn kịch, không trang sức
bằng vòng hoa, hương liệu, dầu thoa và các thời
trang. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta sống tránh
xa không xem múa, hát, diễn kịch, không trang sức
bằng vòng hoa, hương liệu, dầu thoa và các thời

SANH                                                976

trang. Về chi phần này, ta theo gương các vị A-la-
hán và ta sẽ thực hành trai giới".
16. "Cho đến trọn đời, các vị A-la-hán từ bỏ giường
cao, giường lớn, tránh xa giường cao, giường lớn.
Các vị ấy nằm trên giường thấp, trên giường nhỏ hay
đệm cỏ. Cũng vậy, đêm nay và ngày nay, ta từ bỏ
giường cao, giường lớn, tránh xa giường cao,
giường lớn, nằm trên giường thấp, trên giường nhỏ
hay đệm cỏ. Về chi phần này, ta theo gương các vị
A-la-hán và ta sẽ thực hành trai giới".
Như vậy, này Visàkhà, là Thánh trai giới, thực hành
Thánh trai giới, có quả lớn, có lợi ích lớn, có chói
sáng lớn, có ánh sáng lớn.
17. Quả lớn là như thế nào? Lợi ích lớn như thế nào?
Chói sáng lớn như thế nào? Ánh sáng lớn như thế
nào?
Ví như, này Visàkhà, có người áp đặt chủ quyền cai
trị trên 16 quốc độ lớn, tràn đầy bảy báu như Anga,
Magadha, Kàsi, Kosala, Vajji, Mallà, Ceti, Vangà,
Kurù, Pancàlà, Macchà, Surasenà, Assakà, Avanti,
Gandhàrà, Kambojà, nhưng chủ quyền ấy không
bằng một phần mười sáu của một trai giới thực hành
đầy đủ cả tám mặt. Vì cớ sao? Nhỏ nhoi thay, là
vương quyền của loài Người, so sánh với hạnh
phúc Chư Thiên!

SANH                                              977

18. Năm mươi năm của một đời người, bằng một
đêm một ngày của chư Thiên của Bốn Thiên Vương.
Ba mươi đêm như vậy, làm thành một tháng. Mười
hai tháng như vậy làm thành một năm. Năm mươi
năm chư Thiên như vậy làm thành thọ mạng của chư
Thiên Bốn Thiên Vương.
Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây có người
đàn bà hay người đàn ông, sau khi thực hiện trai giới
đầy đủ cả tám mặt, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với chư Thiên của Bốn Thiên
Vương. Chính dựa trên trường hợp này được nói lên
rằng: "Nhỏ nhoi thay là vương quyền của loài
Người, so sánh với hạnh phúc chư Thiên!"
19. Một trăm năm của một đời người, bằng một ngày
một đêm của chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba. Ba
mươi đêm như vậy, làm thành một tháng. Mười hai
tháng như vậy làm thành một năm. Một ngàn năm
chư Thiên như vậy làm thành thọ mạng của chư
Thiên ở cõi trời Ba mươi ba.
Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây có người
đàn bà hay người đàn ông, sau khi thực hiện trai giới
đầy đủ cả tám mặt, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi trời Ba mươi
ba. Chính dựa trên trường hợp này được nói lên rằng:
"Nhỏ nhoi thay là vương quyền của loài Người, so
sánh với hạnh phúc chư Thiên!"

SANH                                               978

20. Hai trăm năm của một đời người, bằng một ngày
một đêm của chư Thiên ở cõi trời Yàmà. Ba mươi
đêm như vậy, làm thành một tháng. Mười hai tháng
như vậy làm thành một năm. Hai ngàn năm chư
Thiên như vậy làm thành thọ mạng của chư Thiên ở
cõi trời Yàmà.
Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi trời Yàmà. Chính
dựa trên trường hợp này … với hạnh phúc chư
Thiên".
21. Bốn trăm năm của một đời người, này Visàkhà,
bằng một ngày một đêm của chư Thiên ở cõi trời
Tusita (Đâu-xuất). Ba mươi đêm như vậy, làm thành
một tháng … làm thành một năm. Bốn ngàn năm
chư Thiên như vậy làm thành thọ mạng của chư
Thiên ở cõi trời Tusita.
Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi trời Tusita. Chính
dựa trên trường hợp này … với hạnh phúc chư
Thiên".
22. Tám trăm năm của một đời người, này Visàkhà,
bằng một ngày một đêm của chư Thiên ở cõi trời Hóa
lạc. Ba mươi đêm như vậy, làm thành một tháng …
làm thành một năm. Tám ngàn năm chư Thiên như
vậy làm thành thọ mạng của chư Thiên ở cõi trời Hóa
lạc.

SANH                                              979

 Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi trời Hóa lạc.
Chính dựa trên trường hợp này … với hạnh phúc
chư Thiên".
23. Mười sáu trăm năm của một đời người, này
Visàkhà, bằng một ngày một đêm của chư Thiên ở
cõi trời Tha Hóa Tự tại. Ba mươi đêm như vậy, làm
thành một tháng, mười hai tháng như vậy làm thành
một năm. Mười sáu ngàn năm chư Thiên như vậy
làm thành thọ mạng của chư Thiên ở cõi trời Tha
Hóa Tự tại.
Sự kiện này có xảy ra, này Visàkhà, ở đây có người
đàn bà hay người đàn ông, sau khi thực hành
Uposatha đầy đủ cả tám mặt, sau khi thân hoại mạng
chung, được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi trời
Tha Hóa Tự tại. Chính dựa trên trường hợp này,
được nói lên rằng: "Nhỏ nhoi thay là vương quyền
của loài Người, so sánh với hạnh phúc chư Thiên".
Chớ giết hại sinh loài,
Chớ lấy của không cho,
Chớ nói lời nói láo,
Chớ uống thứ rượu say.
Từ bỏ, không phạm hạnh,
Từ bỏ, không dâm dục,
Không ăn vào ban đêm,
Tránh không ăn phi thời.

SANH                                            980

Không mang các vòng hoa,
Không dùng các hương liệu,
Hãy nằm trên tấm thảm,
Được trải dài trên đất.
Chính hạnh trai giới này,
Được gọi có tám phần,
Do đức Phật nói lên,
Đưa đến đoạn tận khổ.

Mặt trăng và mặt trời,
Được thấy là lành tốt,
Chỗ nào chúng đi tới,
Chúng chói sáng hào quang,
Chúng làm mây sáng chói,
Giữa hư không chúng đi.
Trên trời chúng chói sáng,
Sáng rực mọi phương hướng.
Trong khoảng không gian ấy
Tài sản được tìm thấy,
Trân châu và ngọc báu,
Lưu ly, đá cầu may
Vàng cục trong lòng đất,
Hay loại Kancana
Cùng loại vàng sáng chói,
Được gọi là Hattaka
Tuy vậy chúng trị giá
Chỉ một phần mười sáu,

SANH                                981

Với hạnh giữ trai giới,
Đầy đủ cả tám mặt,
Kể cả ánh sáng trăng,
Với cả vòm trời sao.

Vậy người nữ, người nam,
Hãy giữ theo định giới,
Hành bố-tát trai giới
Đầy đủ cả tám mặt,
Làm thiện các công đức,
Đem lại nhiều an lạc,
Được sanh lên cõi Trời,
Không bị người cười chê.

SANH                              982

108 Sanh không đúng thời - Kinh KHÔNG PHẢI THỜI – Tăng III, 590

KHÔNG PHẢI THỜI –Tăng III, 590

1. - "Làm việc đúng thời là thế giới, làm việc đúng
thời là thế giới ", này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm
phu nói như vậy, nhưng vị ấy không biết đúng thời
và phi thời.

Này các Tỷ-kheo, có tám phi thời, phi thời tiết cho đời sống Phạm hạnh.

Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Như Lai xuất hiện ở đời,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc,
Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự
Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Và
pháp được giảng đưa đến an tịnh, đưa đến tịch tịnh,
đưa đến giác ngộ, được bậc Thiện Thệ tuyên bố. Và
người này lại bị sanh vào địa ngục. Này các Tỷ-kheo,
đây là phi thời, phi thời tiết thứ nhất cho đời sống
Phạm hạnh.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Như Lai xuất hiện ở đời, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác … Phật, Thế

SANH                                              983

Tôn và pháp được giải đưa đến an tịnh, đưa đến tịch tịnh, đưa đến giác ngộ, được bậc Thiện Thệ tuyên bố. Và người này lại bị sanh vào loại bàng sanh …

… người này lại bị sanh vào cõi ngạ quỷ …

… người này lại bị sanh vào giữa chư Thiên có thọ mạng lâu dài …

… người này lại bị sanh vào các biên địa, giữa
những kẻ vô trí mọi rợ, tại đây, không có hướng đi
cho các Tỷ-kheo, các Tỷ kheo ni, cho các nam cư sĩ,
nữ cư sĩ …

… và người này được sanh vào chánh địa, nhưng lại
có tà kiến, có tri kiến đảo ngược: "Không có bố thí,
không có lễ hy sinh, không có tế tự, không có quả dị
thục, các nghiệp thiện ác, không có đời này, không
có đời khác, không có mẹ, không có cha, không có
hóa sanh, ở đời không có những Sa-môn, những Bà-
la-môn chánh hướng chánh hạnh, đã tự mình chứng
tri giác ngộ ở đời này, đời khác và truyền dạy lại »
…

… và người này được sanh vào chánh địa, nhưng người ấy lại ác tuệ, si mê, câm điếc, không có thể hiểu rõ ý nghĩa của một lời nói khéo, nói hay, nói dở.

SANH                                                984

Này các Tỷ-kheo, đây là phi thời, phi thời tiết thứ tám cho đời sống Phạm hạnh.

4. Này các Tỷ-kheo, có tám phi thời, phi thời tiết này cho đời sống Phạm hạnh.

5. Này các Tỷ-kheo, chỉ có một chánh thời, một chánh thời tiết này cho đời sống Phạm hạnh. Thế nào là một?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thế Tôn xuất hiện ở đời,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc,
Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự
Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Và
pháp được giảng đưa đến an tịnh, đưa đến tịch tịnh,
đưa đến giác ngộ, được bậc Thiện Thệ tuyên bố. Và
người này được sanh vào chánh địa, vị ấy có trí tuệ,
không si mê, không câm điếc, có thể hiểu rõ ý nghĩa
của một lời nói khéo, nói hay, nói dở. Này các Tỷ-
kheo, đây là chánh thời, chánh thời tiết độc nhất cho
đời sống Phạm hạnh.

Ai được sanh làm người
Khi diệu pháp được giảng
Lại không nắm được thời
Họ vượt qua khỏi thời
Nhiều phi thời được nói
Làm chướng ngại con người

SANH                                                985

Chỉ năm khi mười họa
Như Lai hiện ở đời
Được giáp mặt với Ngài
Rất khó được ở đời
Được sanh ra làm người
Và diệu pháp được giảng
Vừa đủ để tinh tấn
Với ai muốn lợi ích
So biết rõ diệu pháp
Lại để thời vượt qua!
Kẻ để thời gian qua
Sầu muộn tại địa ngục
Ở đây ai bỏ rơi
Quyết định tánh diệu pháp
Như kẻ buôn mất của
Sẽ sầu não lâu ngày.
Người vô minh bao phủ
Vi phạm đến diệu pháp
Phải chịu đựng lâu ngày
Lưu chuyển trong sanh tử
Ai được sanh làm người
Trong thời pháp khéo giảng
Quá khứ, hiện, vị lai
Làm theo lời Đạo Sư
Nắm được thời ở đời
Cho vô thượng Phạm hạnh
Ai đã bước con đường

SANH                                986

Do Như Lai thuyết giảng
Những ai sống chế ngự
Do bậc pháp nhãn dạy
Như đã được thuyết giảng
Bậc Bà con mặt trời
Hãy sống thường chánh niệm
Hộ trì không tham dục
Chặt đứt mọi tùy miên
Không chạy theo ma giới
Các vị ấy ở đời
Đến được bờ bên kia
Và họ cũng đạt được
Các lậu hoặc đoạn tận.

SANH                                987

109 Sanh làm Chư thiên Càn thát bà - Kinh Tương Ưng Càn Thát Bà – Tương III, 405

Tương Ưng Càn Thát Bà – Tương III, 405

I. Chủng Loại – Tương III, 405

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết cho các Ông về chư Thiên thuộc loại Gandhabba (Càn-thát-bà). Hãy lắng nghe.

4) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chư Thiên thuộc loại Gandhabba?

11. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương rễ
cây.
12. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương lõi
cây.
13. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương giác
cây.
14. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương vỏ
cây trong.

SANH                                             988

15. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương vỏ
cây ngoài.
16. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương lá
cây.
17. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương
bông.
18. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương trái
cây.
19. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương vị.
20. Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, trú hương
hương.

5) Những loại này, này các Tỷ-kheo được gọi là chư Thiên thuộc loại Càn-thát-bà.

II. Thiện Hành – Tương III, 406

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

4) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, một
loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại
Gandhabba?

SANH                                              989

5) -- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại (chúng sanh)
làm thiện hạnh về thân, làm thiện hạnh về lời nói,
làm thiện hạnh về ý. Họ nghe nói như sau: "Chư
Thiên thuộc loại Gandhabba được thọ mạng lâu dài,
nhan sắc thù thắng, hưởng thọ nhiều lạc".

6) Họ suy nghĩ như sau: "Ôi mong rằng, sau khi thân
hoại mạng chung, chúng ta được sanh cọng trú với
chư Thiên thuộc loại Gandhabba!" Sau khi thân hoại
mạng chung, họ được sanh cọng trú với chư Thiên
thuộc loại Gandhabba.

7) Do nhân này, do duyên này, này các Tỷ-kheo, ở
đây, có loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng
chung, được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại
Gandhabba.

III. Kẻ Bố Thí (1) – Tương III, 407

1-4) Nhân duyên ở Sàvatthi...

Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây có loại chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với chư Thiên trú hương rễ cây?

SANH                                             990

5) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, có loại chúng sanh làm
thiện hạnh về thân, làm thiện hạnh về lời nói, làm
thiện hạnh về ý. Họ được nghe như sau: "Chư Thiên
thuộc loại Gandhabba trú hương rễ cây. Họ được
thọ mạng lâu dài, nhan sắc thù thắng, hưởng thọ
nhiều lạc".

6) Họ suy nghĩ như sau: "Ôi mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta được sanh cọng trú với chư Thiên trú hương rễ cây! "

Họ bố thí hương rễ cây. Sau khi thân hoại mạng chung, họ được sanh cọng trú với chư Thiên trú hương rễ cây.

7) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây, một loại (chúng sanh) được sanh cọng trú với chư Thiên trú hương rễ cây.

IV-XII. Kẻ Bố Thí (2-10) – Tương III, 408

(Như kinh trên, chỉ thế vào "kẻ bố thí hương lõi cây" ... cho đến "kẻ bố thí hương hương").

XIII. Ủng Hộ Bố Thí (1) – Tương III, 408

SANH                                               991

(Như kinh trên, chỉ thế vào "họ bố thí đồ ăn, đồ uống,
vải mặc, cỗ xe, vòng hoa, hương, hương liệu xoa bóp,
ngọa cụ, nhà cửa, đèn dầu, để sanh cộng trú với chư
Thiên sống trên hương từ gốc rễ").

XIV - XXIII. Ủng Hộ Bằng Bố Thí (2-10) – Tương III, 408

(Như kinh trên, chỉ thế vào "chư Thiên trú trên các loại hương khác"... cho đến "chư Thiên sống trên hương từ hương").

SANH                                                992

110 Sanh làm Loài Kim Xí Điểu - Kinh Tương Ưng Kim Xí Điểu – Tương III, 399

Tương Ưng Kim Xí Điểu – Tương III, 399

I. Chủng Loại – Tương III, 399

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn loại Kim xí điểu về sanh chủng. Thế nào là bốn?

- Loại Kim xí điểu từ trứng sanh,
- Loại Kim xí điểu từ thai sanh,
- Loại Kim xí điểu từ ẩm ướt sanh,
- Loại Kim xí điểu hóa sanh.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn loại Kim xí điểu.

II. Mang Đi – Tương III, 399

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

SANH                                            993

3) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn loại Kim xí điểu về sanh chủng. Thế nào là bốn?

- Loại Kim xí điểu từ trứng sanh,
- Loại Kim xí điểu từ thai sanh,
- Loại Kim xí điểu từ ẩm ướt sanh,
- Loại Kim xí điểu hóa sanh.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn loại Kim xí điểu.

4) Tại đây, này các Tỷ-kheo, các loại Kim xí điểu từ
trứng sanh chỉ mang đi các loại Nàga từ trứng sanh,
không mang đi các loại Nàga từ thai sanh, từ ẩm ướt
sanh và hóa sanh.

5) Tại đây, này các Tỷ-kheo, các loại Kim xí điểu từ thai sanh, mang đi các loại Nàga từ trứng sanh và các loại Nàga từ thai sanh, không mang đi các loại Nàga từ ẩm ướt sanh và các loại hóa sanh.

6) Tại đây, này các Tỷ-kheo, các loại Kim xí điểu từ
ẩm ướt sanh, mang đi các loại Nàga từ trứng sanh,
các loại từ thai sanh và các loại từ ẩm ướt sanh,
không mang đi các loại Nàga hóa sanh.

7) Tại đây, này các Tỷ-kheo, các loại Kim xí điểu hóa sanh, mang đi các loại Nàga từ trứng sanh, từ thai sanh, từ ẩm ướt sanh và các loại hóa sanh.

SANH                                              994

8) Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là bốn loại Kim xí điểu về sanh chủng.

III. Làm Hai Hạnh – Tương III, 400

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, một
loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng
sanh?

4) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, có loại (chúng sanh) làm
hai hạnh về thân, làm hai hạnh về lời nói, làm hai
hạnh về ý. Chúng được nghe như sau: "Loại Kim xí
điểu từ trứng sanh, có thọ mạng lâu dài, nhan sắc
thù thắng, hưởng thọ nhiều lạc".

5) Chúng suy nghĩ như sau: "Ôi mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta có thể được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng sanh!" Sau khi

SANH                                              995

thân hoại mạng chung, chúng được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng sanh.

6) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây,
một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng
sanh.

IV. Làm Hai Hạnh – Tương III, 401

(Như kinh trước, chỉ thế vào các loại Kim xí điểu từ thai sanh, từ ẩm ướt sanh và các loại hóa sanh ).

V. Ủng Hộ Bố Thí – Tương III, 402

1-3) Nhân duyên ở Sàvathi...

Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây một
số (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng
sanh?

4) -- Tại đây, này Tỷ-kheo, có loại (chúng sanh) làm
hai hạnh về thân, làm hai hạnh về lời nói, làm hai
hạnh về ý. Chúng nghe nói như sau: "Các Kim xí điểu
từ trứng sanh được thọ mạng lâu dài, nhan sắc thù
thắng, thọ hưởng nhiều lạc".

SANH                                              996

5) Chúng suy nghĩ như sau: "Ôi mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng sanh!"

6) Chúng bố thí đồ ăn. Sau khi thân hoại mạng chung, chúng được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng sanh.

Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây,
một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng
sanh.

Chúng bố thí đồ uống... Chúng bố thí vải mặc...
Chúng bố thí hương liệu xoa bóp... Chúng bố thí
ngọa cụ... Chúng bố thí nhà cửa... Chúng bố thí đèn
dầu. Sau khi thân hoại mạng chung, chúng được sanh
cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng sanh.

7) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây
một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng
sanh.

VI. Ủng Hộ Bố Thí (S.iii,248) – Tương III, 403

SANH                                              997

(Như kinh trên, câu hỏi được đặt ra với ba loại Kim xí điểu còn lại và câu trả lời được nói lên theo mỗi trường hợp).

SANH                                              998

111 Sanh làm Loài Rắn, chuột, mèo... - Kinh PHÁP MÔN QUANH CO – Tăng IV, 613

PHÁP MÔN QUANH CO – Tăng IV, 613

( Sanh; Sanh thú quanh co; Nghiệp – chúng sanh là thừa tựa của nghiệp; Nghiệp – sanh thú quanh co ).

1. Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết về pháp môn quanh co và pháp môn Chánh pháp. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

2. Thế nào là pháp môn quanh co, này các Tỷ-kheo, thế nào là pháp môn Chánh pháp?

Này các Tỷ-kheo, các chúng sanh là chủ của
nghiệp, là thừa tự của nghiệp, là sanh căn của
nghiệp, là bà con của nghiệp, là chỗ nương tựa
của nghiệp. Phàm họ làm nghiệp gì, thiện hay ác,
họ là những kẻ thừa tự của nghiệp ấy.

SANH                                            999

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

- Có người sát sanh, bạo ngược, bàn tay lấm
máu, tâm chuyên sát hại đả thương, tâm không
từ bi đối với tất cả loài hữu tình, sinh vật.
- Vị ấy quanh co với thân, quanh co với lời,
quanh co với ý.
- Thân nghiệp của vị ấy quanh co, ngữ nghiệp
của vị ấy quanh co, ý nghiệp của vị ấy quanh
co, sanh thú quanh co, sanh thành quanh co.
- Với người sanh thú quanh co, này các Tỷ-kheo,
có sanh thành quanh co. Ta nói rằng có một
trong hai sanh thú sau đây: Các địa ngục nhất
hướng đau khổ hay các loài bàng sanh thuộc
loại trườn bò.
- Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các loài bàng
sanh thuộc loại trườn bò? Loại rắn, bò cạp,
rết, con ăn rắn, con mèo, con chuột, con cú, và
bất cứ loài súc vật nào, khi thấy người, trườn
bò mà đi. Như vậy, này các Tỷ-kheo là các sinh
vật, sự sanh khởi của sinh vật.

 Do làm như thế nào, như vậy được sanh ra
và được sanh như thế nào, thời có những
cảm xúc như vậy. Này các Tỷ-kheo, Ta nói
rằng các chúng sanh ấy là những kẻ thừa tự
nghiệp của mình.

SANH                                             1000

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người lấy của không cho... có tà hạnh trong các dục... nói láo... nói hai lưỡi... nói lời thô ác... nói lời phù phiếm... có tham ái... có sân tâm... có tà kiến, có kiến điên đảo rằng: "Không có bố thí, không có cúng thí, không có tế tự; không có kết quả dị thục các nghiệp thiện ác; không có đời này, không có đời sau; không có mẹ; không có cha; không có các loài hóa sanh; ở đời không có các Sa-môn, Bà-la-môn chân chánh hành trì, chân chánh thành tựu, những vị này, sau khi tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này, đời sau và tuyên bố". Người ấy quanh co với thân, quanh co với lời, quanh co với ý. Thân nghiệp quanh co, ngữ nghiệp quanh co, ý nghiệp quanh co, sanh thú quanh co, sinh thành quanh co. Với người có sanh thú quanh co, này các Tỷ-kheo, có sanh thành quanh co, Ta nói rằng... Như vậy này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng các chúng sanh ấy là những kẻ thừa tự nghiệp của mình.

Này các Tỷ-kheo, các chúng sanh là chủ của
nghiệp, là thừa tự của nghiệp, là sanh căn của
nghiệp, là bà con của nghiệp, là chỗ nương tựa
của nghiệp. Phàm là nghiệp gì, thiện hay ác, họ
thừa tự nghiệp ấy.

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

SANH                                                1001

- Có người sau khi đoạn tận sát sanh, từ bỏ sát
sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng
từ, sống thương xót đến hạnh phúc của tất cả
chúng sanh và các loài hữu tình.
- Vị ấy không quanh co với thân, không quanh
co với lời, không quanh co với ý.
- Thân nghiệp của vị ấy chánh trực, ngữ nghiệp
chánh trực, ý nghiệp chánh trực, sanh thú
chánh trực, sanh thành chánh trực.
- Với người có sanh thú chánh trực, này các Tỷ-
kheo, có sanh thành chánh trực, Ta nói rằng
một trong hai sanh thú sau đây: Các Thiên giới
nhất hướng lạc, hoặc các gia đình cao quý, các
Sát-đế-lỵ đại gia, các Bà-la-môn đại gia, các
Gia chủ đại gia, giàu có tài sản lớn, vật thọ
dụng lớn, vàng bạc nhiều, tài vật nhiều, tài sản
lúa gạo nhiều.

 Do làm như thế nào, như vậy được sanh ra;
và được sinh ra như thế nào, thời có những
cảm xúc như vậy. Này các Tỷ-kheo, Ta nói
rằng các chúng sanh ấy là những kẻ thừa tự
nghiệp của mình.

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo,

SANH                                              1002

- Có người đoạn tận lấy của không cho, từ bỏ lấy
của không cho... đoạn tận tà hạnh trong các
dục, từ bỏ tà hạnh trong các dục... đoạn tận nói
láo, từ bỏ nói láo... đoạn tận nói hai lưỡi, từ bỏ
nói hai lưỡi... đoạn tận nói lời thô ác, từ bỏ nói
lời thô ác... đoạn tận nói lời phù phiếm, từ bỏ
nói lời phù phiếm... không có tham dục...
không có sân tâm, có chánh kiến, không có các
kiến điên đảo. Có bố thí, có cúng thí, có tế tự;
có kết quả dị thục các nghiệp thiện ác; có đời
này, có đời sau; có mẹ; có cha; có các loài hóa
sanh. Ở đời có các Sa-môn, Bà-la-môn chân
chánh hành trì, chân chánh thành tựu, những vị
này, sau khi tự mình với thắng trí chứng ngộ
đời này, đời sau và tuyên bố.
- Vị ấy không quanh co với thân, không quanh
co với lời, không quanh co với ý.
- Thân nghiệp vị ấy chánh trực, ngữ nghiệp
chánh trực, ý nghiệp chánh trực, sanh thú
chánh trực, sanh thành chánh trực.
- Với người có sanh thú chánh trực, này các Tỷ-
kheo, có sanh thành chánh trực, Ta nói rằng
một trong hai sanh thú sau đây: Các thiên giới
nhất hướng lạc, hoặc các gia đình cao quý, các
Sát-đế-ly đại gia, các Bà-la-môn đại gia, các
gia chủ đại gia, giàu có tài sản lớn, vật thọ dụng

SANH                                               1003

lớn, vàng bạc nhiều, tài vật nhiều, tài sản lúa gạo nhiều.

 Do làm như thế nào, như vậy được sanh ra
và được sanh như thế nào, thời có những
cảm xúc như vậy. Này các Tỷ-kheo, Ta nói
rằng chúng sanh ấy là những kẻ thừa tự
nghiệp của mình.

Này các Tỷ-kheo, các chúng sanh là chủ của nghiệp,
là những kẻ thừa tự của nghiệp, là sanh căn của
nghiệp, là bà con của nghiệp, là chỗ nương tựa của
nghiệp. Phàm làm nghiệp gì, thiện hay ác, họ là
những kẻ thừa tự của nghiệp ấy.

SANH                                              1004

112 Sanh làm Loài Rồng - Kinh Tương Ưng Loài Rồng – Tương III, 391

Tương Ưng Loài Rồng – Tương III, 391

I. Chủng Loại – Tương III, 391

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo có bốn loại Nàga (rồng, rắn) về sanh chủng. Thế nào là bốn?

- Loại Nàga từ trứng sanh,
- Loại Nàga từ thai sanh,
- Loại Nàga từ ẩm ướt sanh,
- Loại Nàga hóa sanh.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn loại Nàga theo sanh chủng.

II. Diệu Thắng – Tương III, 391

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

4) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn loại Nàga về sanh chủng. Thế nào là bốn? Loại Nàga từ trứng sanh, loại

SANH                                              1005

Nàga từ thai sanh, loại Nàga từ ẩm ướt sanh, loại Nàga hóa sanh.

5) Tại đây, này các Tỷ-kheo, loại Nàga từ thai sanh, loại từ ẩm ướt sanh, và loại hóa sanh thù thắng hơn loại Nàga từ trứng sanh.

6) Tại đây, này các Tỷ-kheo, loại Nàga từ ẩm ướt sanh và loại hóa sanh thù thắng hơn loại Nàga từ trứng sanh và từ thai sanh.

7) Tại đây, này các Tỷ-kheo, loại Nàga hóa sanh thù thắng hơn loại Nàga từ trứng sanh, loại từ thai sanh và loại từ ẩm ướt sanh.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn loại Nàga theo sanh chủng.

III. Uposatha (Bố-tát) – Tương III, 392

1) Một thời Thế Tôn ở Sàvatthi, Jetavana, tại vườn ông Anàthapindika.

2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

SANH                                              1006

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây một số Nàga từ trứng sanh, sống giữ hạnh Uposatha và từ bỏ thân của chúng?

4) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, một số Nàga từ trứng sanh suy nghĩ như sau: "Trước đây chúng ta đã làm hai hạnh về thân, hai hạnh về lời nói, hai hạnh về ý. Do chúng ta làm hai hạnh về thân, hai hạnh về lời nói, hai hạnh về ý ấy, sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta sanh cọng trú với các Nàga do trứng sanh.

5) Nếu nay chúng ta làm thiện hạnh về thân, thiện
hạnh về lời nói, thiện hạnh về ý, như vậy khi thân
hoại mạng chung, chúng ta có thể sanh thiện thú,
thiên giới, thế giới này.

6) Vậy nay chúng ta hãy làm thiện hạnh về thân, thiện hạnh về lời nói, thiện hạnh về ý ".

7) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây một số Nàga do trứng sanh, sống giữ hạnh Uposatha và từ bỏ thân của chúng.

IV. Uposatha – Tương III, 393

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

Rồi một Tỷ-kheo...

SANH                                              1007

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, một số Nàga từ thai sanh sống giữ hạnh Uposatha và từ bỏ thân của chúng?

4-6) (Như kinh trước)

7) -- Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây, một số Nàga từ thai sanh sống giữ hạnh Uposatha và từ bỏ thân của chúng.

V. Uposatha – Tương III,394

(Như kinh trước chỉ thế vào: Loại Nàga từ ẩm ướt sanh ).

VI. Uposatha – Tương III, 394

(Như kinh trước, chỉ thế vào: Loại Nàga hóa sanh ).

VII. Nghe – Tương III, 394

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

SANH                                              1008

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh?

4) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, một loại (chúng sanh) làm
hai hạnh về thân, làm hai hạnh về lời nói, làm hai
hạnh về ý. Chúng nghe nói như sau: "Loại Nàga từ
trứng sanh được thọ mạng lâu dài, nhan sắc thù
thắng, hưởng thọ nhiều lạc".

5) Chúng suy nghĩ như sau: "Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta có thể sanh cọng trú với loại Nàga từ trứng sanh!"

6) Sau khi thân hoại mạng chung, chúng được sanh cọng trú với loại Nàga từ trứng sanh.

7) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây, một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh.

VIII. Nghe – Tương III, 395

(Như kinh trước, chỉ thế vào: Loại Nàga từ thai sanh ).

IX. Nghe – Tương III, 395

SANH                                              1009

(Như kinh trước, chỉ thế vào: Loại Nàga từ ẩm ướt sanh ).

X. Nghe – Tương III, 395

(Như kinh trước, chỉ thế vào: Loại Nàga hóa sanh ).

XI. Ủng Hộ Bố Thí – Tương III, 396

1-3)... Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, một số (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh?

4) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, có loại (chúng sanh) làm
hai hạnh về thân, làm hai hạnh về lời nói, làm hai
hạnh về ý. Chúng nghe nói như sau: "Các Nàga từ
trứng sanh, thọ mạng lâu dài, nhan sắc thù thắng,
thọ hưởng nhiều lạc".

5) Chúng suy nghĩ như sau: "Ôi, mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh!"

6) Chúng bố thí đồ ăn. Sau khi thân hoại mạng chung, chúng được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh.

SANH                                              1010

Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây, một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh.

Chúng bố thí đồ uống... Chúng bố thí vải mặc...
Chúng bố thí xe cộ... Chúng bố thí vòng hoa... Chúng
bố thí hương... Chúng bố thí hương liệu xoa bóp...
Chúng bố thí ngọa cụ... Chúng bố thí nhà cửa...
Chúng bố thí đèn dầu. Sau khi thân hoại mạng chung,
chúng được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng
sanh.

7) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây, một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với các Nàga từ trứng sanh.

XII-XIV. Ủng Hộ Bố Thí (S.iii,245) – Tương III, 397

(Như kinh trên, câu hỏi được đặt ra với ba loại Nàga còn lại và câu trả lời nói lên theo mỗi trường hợp).

SANH                                              1011

113 Sanh làm Loài Voi, bò, ngựa, gia cầm.. - Kinh JÀNUSSONI – Tăng IV, 595

JÀNUSSONI – Tăng IV, 595

(Bố thí cho bà con huyết thống đã chết; Nghiệp - nghiệp dẫn đi tái sanh trong súc sanh; Bố thí - kết quả của người bố thí)

1. Rồi Bà-la-môn Jànussoni đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm
thân hữu, liền ngồi xuống một bên, Bà-la-môn
Jànussoni bạch Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi Bà-la-môn, cho
bố thí, làm các lễ cúng cho người chết. Mong rằng,
bố thí này cho bà con huyết thống đã chết được lợi
ích! Mong rằng các bà con huyết thống đã chết, thọ
hưởng bố thí này! Thưa Tôn giả Gotama, bố thí có
lợi ích gì cho các bà con huyết thống đã chết
không? Các bà con huyết thống đã chết có được
thọ hưởng bố thí ấy hay không?

- Này Bà-la-môn, nếu có tương ưng xứ, thời có lợi ích; không có lợi ích, nếu không có tương ưng xứ.

SANH                                             1012

- Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là tương ưng xứ, thế nào là không tương ưng xứ?

2. Ở đây, này Bà-la-môn, có người sát sanh, lấy của không cho, sống tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm, có tham ái, có sân, có tà kiến. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào địa ngục. Món ăn của chúng sanh ở địa ngục ăn, tại đấy, vị ấy nuôi sống với món ăn ấy; tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là không tương ưng xứ, trú ở nơi đây, vị ấy không được lợi ích của bố thí ấy.

3. Ở đây, này Bà-la-môn, có người sát sanh... có tà
kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sanh vào
loại bàng sanh. Món ăn của chúng sanh ở bàng sanh
ăn, tại đấy, vị ấy nuôi sống với món ăn ấy; tại đấy, vị
ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là
không tương ưng xứ; trú ở đây, vị ấy không được lợi
ích của bố thí ấy.

4. Ở đây, này Bà-la-môn, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham ái, không có tâm sân hận, có chánh kiến. Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, sanh cộng trú với loài Người. Món ăn của loài người như thế nào, tại đấy, vị ấy nuôi

SANH                                                  1013

sống với món ăn ấy; tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là không tương ưng xứ, trú ở đây, vị ấy không được lợi ích của bố thí ấy.

5. Ở đây, này Bà-la-môn, có người từ bỏ sát sanh... có chánh kiến. Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung được sanh cộng trú với chư Thiên. Món ăn của chư Thiên như thế nào, tại đấy, vị ấy nuôi sống với món ăn ấy; tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là không tương ưng xứ, trú ở đây, vị ấy không được lợi ích của bố thí ấy.

6. Ở đây, này Bà-la-môn, có người sát sanh... có tà kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sanh vào vào cỏi ngạ quỉ. Món ăn của các chúng sanh ngạ quỉ như thế nào, tại đấy, vị ấy nuôi sống với món ăn ấy, tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Món ăn nào, các bạn bè, hoặc thân hữu, hoặc bà con hoặc người cùng huyết thống từ đấy muốn hướng cúng cho vị ấy, tại đấy, vị ấy sống với món ăn ấy; tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là tương ưng xứ; trú nơi đây, vị ấy được lợi ích của bố thí ấy.

7. Thưa Tôn giả Gotama, nếu bà con huyết thống ấy đã chết, không sanh vào chỗ ấy, thời ai hưởng bố thí ấy?

SANH                                               1014

- Này Bà-la-môn, các bà con huyết thống khác đã chết, được sanh vào chỗ ấy, những người ấy được hưởng bố thí ấy.

- Thưa Tôn giả Gotama, nếu bà con huyết thống đã
chết, không sanh vào chỗ ấy, và các bà con huyết
thống khác cũng không sanh vào chỗ ấy, thời ai
hưởng bố thí ấy?

- Không có trường hợp ấy, không có cơ hội ấy, này
Bà-la-môn, rằng chỗ ấy có thể trống không trong một
thời gian dài, không có người bà con huyết thống đã
chết. Nhưng này Bà-la-môn, người bố thí không phải
không có hưởng quả.

- Có phải Tôn giả Gotama nói một giả thuyết không thế xảy ra?

- Này Bà-la-môn, Ta nói một giả thuyết không thể xảy ra.

Ở đây, này Bà-la-môn,

- Có người sát sanh, lấy của không cho, sống tà
hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời
độc ác, nói lời phù phiếm, có tham ái, có sân
tâm, có tà kiến.

SANH                                                1015

- Người ấy bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn,
các món ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa,
hương, phấn sáp, các giường nằm, trú xứ, đèn
đuốc.
- Người ấy sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cộng trú với các loài voi. Tại đây, vị ấy
được đồ ăn, đồ uống, vòng hoa, các loại trang
sức khác.

 Vì rằng, ở đây, này Bà-la-môn, có sát sanh, lấy
của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo,
nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm,
do vậy người ấy, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với các loài voi.
 Vì rằng vị ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-
môn đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa,
hương, phấn sáp, các giường nằm, trú xứ, đèn
đuốc; do vậy, tại đấy vị ấy được các món ăn,
các đồ uống, vòng hoa, các đồ trang sức khác.

Ở đây, này Bà-la-môn,

- Có người sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh
trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc
ác, nói lời phù phiếm, có tham ái, có sân tâm,
có tà kiến.

SANH                                               1016

- Người ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn,
các món ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa,
hương liệu, phấn sáp, giường nằm, trú xứ, đèn
đuốc.
- Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy cộng trú
với các loài ngựa... sanh cộng trú với các loài
bò... Cộng trú với các loài gia cầm. Vị ấy tại
đấy, được các món ăn, các đồ uống, vòng hoa,
các đồ trang sức khác.

 Vì rằng, này Bà-la-môn, có sát sanh, có lấy của
không cho, tà hạnh trong các dục, có nói láo,
có nói hai lưỡi, có nói lời độc ác, có nói lời phù
phiếm, có tham ái, có sân tâm, có tà kiến. Do
vậy, sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sanh
vào cộng trú với các loài gia cầm.
 Vì rằng vị ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-
môn với các đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ,
vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, các giường
nằm, trú xứ, đèn đuốc, nên tại đấy vị ấy được
đồ ăn, đồ uống, vòng hoa, các loại trang sức
khác.

Ở đây, này Bà-la-môn,

- Có hạng người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác,

SANH                                                1017

từ bỏ nói lời phù phiếm, từ bỏ tham ái, từ bỏ
sân tâm, có chánh kiến.
- Người ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn
các món ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, các vòng
hoa, hương liệu, phấn sáp, giường nằm, trú xứ,
đèn đuốc.
- Vị ấy sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cộng trú với loài Người. Tại đấy, vị ấy được
năm loại dục công đức sai khác, thuộc về loài
Người.

 Vì rằng, này Bà-la-môn, vị ấy từ bỏ sát sanh,
từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong
các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ
nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, từ bỏ
tham ái, từ bỏ sân tâm, có chánh kiến, sau khi
thân hoại mạng chung, vị ấy được sanh cộng
trú với loài Người.
 Vì rằng vị ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-
môn các đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, các
vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, giường nằm,
các trú xứ, đèn đuốc; do vậy, ở đấy vị ấy được
năm dục công đức của loài Người.

Ở đây, này Bà-la-môn,

- Có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho... có chánh kiến,

SANH                                               1018

- Người ấy bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn
các đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, các vòng
hoa, hương liệu, phấn sáp, giường nằm, trú xứ,
đèn đuốc.
- Người ấy sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cộng trú với chư Thiên. Vị ấy tại đấy được
năm loại dục công đức của chư Thiên.

 Vì rằng ở đây có từ bỏ sát sanh... có chánh kiến,
cho nên sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy
được sanh cộng trú với chư Thiên.
 Vì rằng vị ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-
môn các đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, các
vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, giường nằm,
trú xứ, đèn đuốc. Do vậy, tại đấy vị ấy được
năm dục công đức của chư Thiên.

Tuy nhiên, này Bà-la-môn, người bố thí không phải không có kết quả.

8. Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật hy hữu thay, Tôn giả Gotama! Cho đến như thế này, thưa Tôn giả Gotama, là vừa đủ để bố thí, là vừa đủ để tổ chức các tín thí. Vì rằng, ở đấy, người bố thí không phải không có kết quả (như đã được nói).

- Như vậy, này Bà-la-môn, người bố thí này không phải không có kết quả.

SANH                                               1019

- Thật kỳ diệu thay Tôn giả Gotama... Xin Tôn giả Gotama hãy nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

SANH                                             1020

114 Sanh làm Loài có hơi thở, ăn cỏ, ăn phân... - Kinh HIỀN NGU – 129 Trung III, 397

KINH HIỀN NGU (Balapandita suttam) – Bài kinh số 129 – Trung III, 397

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà-lâm), tại tịnh xá ông Anathapindika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo".

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

 Này các Tỷ-kheo, có ba đặc điểm, đặc tướng, và
đặc ấn này của người ngu. Thế nào là ba? Ở đây,
này các Tỷ-kheo, người ngu tư duy ác tư duy,
nói lời ác ngữ và hành các ác hạnh. Này các Tỷ-
kheo, nếu người ngu không tư duy ác tư duy,
không nói lời ác ngữ, không hành ác hạnh, thời

SANH                                              1021

làm sao kẻ trí biết được người ấy: "Người này là
người ngu, không phải là Chân nhân". Và vì rằng,
này các Tỷ-kheo, người ngu tư duy ác tư duy, nói
lời ác ngữ, hành ác hạnh, do vậy, người trí biết
người ấy: "Người này là người ngu, không phải là
Chân nhân". Người ngu ấy, này các Tỷ-kheo,
ngay trong hiện tại cảm thọ ba loại khổ ưu.

Này các Tỷ-kheo, nếu người ngu ngồi giữa hội
chúng, hay ngồi bên đường có xe cộ qua lại, hay tại
ngã (ba, ngã tư) đường, tại đấy (nếu) có người nghĩ
đến câu chuyện thích hợp về người ấy. Nếu người
ngu, này các Tỷ-kheo, sát sanh, lấy của không cho,
theo tà hạnh trong dâm dục, nói láo, say rượu men,
rượu nấu, thường ở đây, này các Tỷ-kheo, người ngu
ấy suy nghĩ như sau: "Các người ấy nghĩ đến câu
chuyện thích hợp về ta, vì những pháp ấy thật có nơi
ta và ta có những pháp ấy". Này các Tỷ-kheo, đây là
loại khổ ưu thứ nhất, người ngu cảm thọ ngay trong
hiện tại.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người ngu thấy các vua chúa sau khi bắt tên trộm cướp có phạm tội liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn, họ chặt tay, họ chặt chân, họ chặt tay chân, họ xẻo tai, họ cắt mũi, họ xẻo tai cắt mũi; họ dùng hình phạt vạc dầu, họ

SANH                                              1022

dùng hình phạt bối đồi hình (xẻo đỉnh đầu thành hình con sò) họ dùng hình phạt la hầu khẩu hình, hỏa man hình (lấy lửa đốt thành vòng hoa), chúc thủ hình (đốt tay), khu hành hình (lấy rơm bện lại rồi siết chặt) bì y hình (lấy vỏ cây làm áo), linh dương hình (hình phạt con dê núi), câu nhục hình (lấy câu móc vào thịt), tiền hình (cắt thịt thành hình đồng tiền), khối trấp hình, chuyển hình, cao đạp đài, họ tưới bằng dầu sôi, họ cho chó ăn, họ đóng cọc những người sống, họ lấy gươm chặt đầu. Ở đây, này các Tỷ-kheo, người ngu nghĩ như sau: "Do nhân các ác hành như vậy, các vua chúa sau khi bắt tên trộm cướp có phạm tội, liền áp dụng những hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn, họ chặt tay, họ chặt chân, họ chặt tay chân.. họ lấy gươm chặt đầu. Những pháp ấy có thật nơi ta và ta có những pháp ấy. Nếu các vua chúa biết về ta, các vua chúa ấy sau khi bắt ta liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn... họ lấy gươm chặt đầu". Này các Tỷ-kheo, đây là loại khổ ưu thứ hai, người ngu cảm thọ ngay trong hiện tại.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, khi người ngu leo ngồi trên ghế, hay trên giường, hay nằm trên đất, lúc bấy giờ, những ác nghiệp người ấy làm từ trước, như thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, treo nằm, treo

SANH                                                1023

áp, treo đè lên người ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, vào buổi chiều, những bóng các đỉnh núi treo nằm, treo áp, treo đè trên đất; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi người ngu ngồi trên ghế, hay ngồi trên giường, hay nằm dưới đất, trong khi ấy các nghiệp quá khứ của người ấy, tức là thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, treo nằm, treo áp, treo đè trên người ấy. Ở đây, này các Tỷ-kheo, người ngu suy nghĩ như sau: "Thật sự ta không làm điều phước, không làm điều thiện, không làm điều chống lại sợ hãi, làm điều ác, làm điều hung bạo, làm điều tội lỗi. Do không làm điều phước, không làm điều thiện, không làm điều chống lại sợ hãi, do làm điều ác, làm điều hung bạo, làm điều tội lỗi nên phải đi đến ác thú; ác thú ấy sau khi chết ta phải đi". Người ấy sầu muộn, than van, than khóc, đấm ngực, rên la và rơi vào bất tỉnh. Này các Tỷ-kheo, đây là sự khổ ưu thứ ba, ngay trong hiện tại, người ngu (phải) cảm thọ.

Này các Tỷ-kheo, kẻ ngu kia sau khi làm thân ác hành, sau khi làm khẩu ác hành, sau khi làm ý ác hành, khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỷ-kheo, nếu có ai nói một cách đúng đắn về người ấy, phải nói rằng người ấy hoàn toàn không tốt đẹp, hoàn toàn không khả ái, hoàn toàn không thích ý. Cũng như muốn nói một cách đúng đắn về Địa ngục, phải nói rằng Địa

SANH                                                1024

ngục, hoàn toàn không tốt đẹp, hoàn toàn không khả
ái, hoàn toàn không thích ý. Về vấn đề này, này các
Tỷ-kheo, cho đến một ví dụ cũng không dễ gì, vì rất
nhiều là sự đau khổ của Địa ngục.

Khi được nói vậy, một Tỷ-kheo khác bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể cho con một ví dụ được không?

Thế Tôn đáp:

– Có thể được, này Tỷ-kheo. Ví như, này Tỷ- kheo, có người bắt được một tên trộm cắp, dẫn đến trước mặt vua và thưa: "Tâu Đại vương, đây là một tên trộm cướp phạm tội cho Ngài! Hãy hình phạt nó như Đại vương muốn". Và vị vua ấy nói như sau về tên trộm cướp ấy: "Này các Ông hãy đi và vào buổi sáng hãy đâm người này với một trăm ngọn giáo". Và vào buổi sáng, họ đâm người ấy với một trăm ngọn giáo. Rồi đến trưa, vua nói như sau: "Này các Ông, người ấy ra sao?" – "Tâu Đại vương, nó vẫn còn sống". Rồi vua lại nói như sau về tên trộm cướp ấy: "Này các Ông, hãy đi và vào buổi trưa, hãy đâm người này với một trăm ngọn giáo". Và vào buổi trưa, họ đâm người ấy với một trăm ngọn giáo. Rồi đến chiều, vua nói như sau: "Này các Ông, người ấy

SANH                                             1025

ra sao?" – "Tâu Đại vương, nó vẫn còn sống". Rồi
vua lại nói như sau về người kia: "Này các Ông, vào
buổi chiều, họ đâm người này với một trăm ngọn
giáo". Và vào buổi chiều, họ đâm người ấy với một
trăm ngọn giáo.

Này các Tỷ-kheo, Ông nghĩ thế nào? Người ấy bị đâm ba trăm ngọn giáo, do nhân duyên ấy, có cảm thọ khổ ưu không?

– Bạch Thế Tôn, chỉ bị ngọn giáo đâm một lần, người kia do nhân duyên ấy cũng cảm thấy khổ ưu, còn nói gì đến ba trăm ngọn giáo!

Rồi Thế Tôn lượm lên một hòn đá nhỏ, lớn bằng bàn tay và nói với các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Cái gì lớn hơn, hòn đá này, to bằng bàn tay do ta lượm lên, hay núi Tuyết Sơn (Himava) vua các loại núi?

– Thật là quá nhỏ, bạch Thế Tôn, hòn đá này lớn
bằng bàn tay do Thế Tôn lượm lên. So sánh với
Tuyết Sơn vua các loại núi, nó không đáng kể gì, nó
không bằng một phần ngàn vạn lần (của núi Tuyết)
nó không thể so sánh được!

– Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, người ấy bị

SANH                                             1026

đâm bởi ba trăm ngọn giáo, do nhân duyên ấy
cảm thọ khổ ưu. Khổ ưu ấy so sánh với khổ ưu ở
Địa ngục không đáng kể gì, không bằng một phần
ngàn vạn lần, không thể so sánh được.

 Này các Tỷ-kheo, các người giữ địa ngục bắt
người ấy chịu hình phạt gọi là năm cọc
(pancavidhabandhanam). Họ lấy cọc sắt
nung đỏ đóng vào một bàn tay, họ lấy cọc sắt
nung đỏ đóng vào bàn tay thứ hai, họ lấy cọc
sắt nung đỏ đóng vào bàn chân, họ lấy cọc sắt
nung đỏ đóng vào bàn chân thứ hai, họ lấy
cọc sắt nung đỏ đóng vào giữa ngực. Người
ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau đớn,
thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không
có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của
người ấy chưa được tiêu trừ.
 Này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục bắt
người ấy nằm xuống và lấy búa chặt người
ấy. Người ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau
đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy
không thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp
của người ấy chưa được tiêu trừ.
 Này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục
dựng ngược người ấy chân phía trên, đầu
phía dưới và lấy búa chặt người ấy. Người ấy

SANH                                             1027

ở đây cảm thọ... (như trên)... chưa được tiêu
trừ.
 Này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục cột
người ấy vào một chiếc xe, kéo người ấy chạy
tới chạy lui trên đất được đốt cháy đỏ, cháy
thành ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy ở đây cảm
thọ... chưa được tiêu trừ.
 Rồi này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục
đẩy người ấy lên kéo người ấy xuống trên
một sườn núi đầy than hừng, cháy đỏ, cháy
thành ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy ở đây cảm
thọ... (như trên)... chưa được tiêu trừ.
 Rồi này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục
dựng ngược người ấy chân phía trên, đầu
phía dưới và quăng người ấy vào một vạc dầu
bằng đồng nung đỏ, cháy đỏ, cháy thành
ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy ở đây bị nấu với
bọt nước sôi sùng sục, ở đây bị nấu với vạc
nước sôi sùng sục; khi thì nổi lên trên, khi thì
chìm xuống đáy, khi thì trôi dạt ngang. Người
ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau đớn,
thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không
có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của
người ấy chưa được tiêu trừ.
 Rồi này các Tỷ-kheo, những người giữ Địa
ngục quăng người ấy vào Đại địa ngục. Này

SANH                                               1028

các Tỷ-kheo, Đại địa ngục ấy, có bốn góc,
bốn cửa, chia thành phần bằng nhau; xung
quanh có tường sắt; mái sắt lợp lên trên. Nền
Địa ngục bằng sắt nung đỏ, cháy đỏ rực; đứng
thẳng, luôn có mặt, rộng một trăm do tuần.

Này các Tỷ-kheo, với rất nhiều pháp môn, Ta
nói về Địa ngục, nhưng thật khó nói cho được đầy
đủ, này các Tỷ-kheo, vì đau khổ ở Địa ngục quá
nhiều.

Này các Tỷ-kheo, có những loại sanh vật thuộc
loại bàng sanh, có hơi thở, ăn cỏ. Chúng ăn những cỏ
ướt và khô, với răng nhai nghiền, cỏ ấy. Này các Tỷ-
kheo, những sanh vật ấy thuộc loại bàng sanh, có hơi
thở, ăn cỏ là gì? Các loại ngựa, trâu, bò, lừa, dê, nai
hay các sanh vật khác, thuộc loại bàng sanh, có hơi
thở, ăn cỏ. Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy do trước
kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác nghiệp,
ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, sanh ra cọng
trú với các loài hữu tình ấy, những loại hữu tình ăn
cỏ.

Này các Tỷ-kheo, có các sanh vật thuộc loại
bàng sanh, có hơi thở và ăn phân. Chúng ngửi được
mùi phân từ đường xa, liền chạy tới, nghĩ rằng:
"Chúng ta sẽ ăn ở đây, chúng ta sẽ ăn ở đây". Ví như

SANH                                                 1029

các Bà-la-môn chạy đến, ngửi được mùi lễ tế sanh, nghĩ rằng: "Chúng ta sẽ ăn ở đây, chúng ta sẽ ăn ở đây". Cũng vậy này các Tỷ-kheo, có các loại sanh vật, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, và ăn phân. Chúng ngửi được mùi phân từ đường xa, liền chạy tới, nghĩ rằng: "Chúng ta sẽ ăn ở đây, chúng ta sẽ ăn ở đây". Và này các Tỷ-kheo, các sanh vật ấy, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở và ăn phân là gì? Các loại gà, heo, chó, chó rừng (giả can), hay tất cả các sanh vật khác, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, ăn phân. Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy do trước kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác nghiệp ở đây, sau khi thân hoại mạng chung sanh ra cọng trú với các loại hữu tình ấy, những loại hữu tình ăn phân.

Này các Tỷ-kheo, có các loại sanh vật thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong bóng tối, già trong bóng tối và chết trong bóng tối. Này các Tỷ- kheo, những sanh vật ấy, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong bóng tối, già trong bóng tối và chết trong bóng tối là gì? Các loại côn trùng, con sùng, con dòi, con sâu đôm đốm và các loại sanh vật khác thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sống trong bóng tối. Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy do trước kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác nghiệp ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, sanh ra cọng trú với các loài hữu tình ấy tức là các loại hữu tình

SANH                                                1030

sinh ra trong bóng tối, già trong bóng tối, chết trong bóng tối.

Này các Tỷ-kheo, có những sanh vật, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sinh ra trong nước, già trong nước, chết trong nước. Và này các Tỷ-kheo, các sanh vật ấy thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong nước, già trong nước, chết trong nước là gì? Các loại cá, rùa, cá sấu, hay các sanh vật khác, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong nước, già trong nước, chết trong nước. Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy, do trước kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác nghiệp ở đây, sau khi thân hoại mạng chung sanh ra cọng trú với các loài hữu tình ấy, tức là các loài hữu tình sanh ra trong nước, già trong nước, chết trong nước.

Này các Tỷ-kheo, có các sanh vật thuộc loài bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong bất tịnh, già trong bất tịnh, chết trong bất tịnh. Và này các Tỷ- kheo, các sanh vật ấy, các loại thuộc bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong bất tịnh, già trong bất tịnh, chết trong bất tịnh là gì? Này các Tỷ-kheo, các loài hữu tình nào sanh ra trong cá thúi hay già trong cá thúi, hay chết trong cá thúi, hay trong tử thi thúi, hay trong đồ ăn thúi, hay trong vũng nước, hay sinh ra trong đầm nước (nhớp)... già... hay chết trong đầm

SANH                                                  1031

nước (nhớp). Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy, do
trước kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác
nghiệp ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, sanh ra
cọng trú với các loài hữu tình ấy, tức là các loài hữu
tình sanh ra trong bất tịnh, già trong bất tịnh, chết
trong bất tịnh.

Này các Tỷ-kheo, với rất nhiều pháp môn, Ta
nói về các loại bàng sanh, nhưng thật khó nói cho
được đầy đủ, này các Tỷ-kheo, vì đau khổ ở loài
bàng sanh quá nhiều.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người quăng một
khúc cây có một cái lỗ trên biển, một ngọn gió từ
phương Đông thổi nó trôi qua phía tây; một ngọn gió
từ phương Tây thổi nó trôi qua phía đông; một ngọn
gió từ phương Bắc thổi nó trôi qua phía nam; một
ngọn gió từ phương Nam thổi nó trôi qua phía bắc.
Rồi có một con rùa mù, cứ một trăm năm mới trồi
đầu lên một lần. Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế
nào? Con rùa mù ấy có thể đút cổ nó vào trong lỗ
cây này được không?

– Nếu có được chăng nữa, bạch Thế Tôn, thời chỉ được một lần, sau một thời gian rất lâu dài.

– Còn mau hơn, này các Tỷ-kheo, con rùa mù ấy có thể chui cổ vào khúc cây có lỗ hổng kia; nhưng

SANH                                                1032

này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng còn khó hơn được
làm người trở lại, một khi người ngu bị rơi vào đọa
xứ. Vì sao vây? Vì ở đấy, này các Tỷ-kheo, không
có pháp hành, an tịnh hành, thiện hành, phước hành.
Này các Tỷ-kheo, ở đây chỉ có ăn lẫn nhau và ăn thịt
kẻ yếu.

Và này các Tỷ-kheo, nếu người ngu ấy sau một thời gian rất lâu dài, có được làm người trở lại, thời người ấy sẽ sanh trong gia đình thấp hèn, trong gia đình hạ cấp, trong gia đình kẻ đi săn, trong gia đình kẻ đan tre, trong gia đình người làm xe, hay trong gia đình người đổ phân, trong những gia đình nghèo khốn, không đủ để uống hay để ăn, cho đến miếng vải che lưng cũng khó tìm được. Lại nữa, người ấy thô xấu, khó nhìn, lùn thấp, hay bệnh, mù hay có tật, què hay bị bại, người ấy không có thể được các đồ ăn, đồ uống, vải xa, vòng hoa, hương liệu, giường nằm, chỗ trú xứ và ánh sáng. Người ấy hành thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành; vì hành thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành; sau khi thân hoại mạng chung, sinh ra trong cõi dữ, ác thú, đọa xứ, Địa ngục.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người đánh bạc, trong canh đổ bạc đầu tiên, mất con, mất vợ, mất tất cả tài sản, lại cuối cùng phải tù tội. Nhưng này các Tỷ-kheo, còn nhỏ bé canh đổ bạc ấy, do canh đổ bạc

SANH                                                1033

đầu tiên này, người ấy mất con, mất vợ, mất tất cả
tài sản, lại cuối cùng phải tù tội. Và canh bạc này to
lớn hơn, với canh bạc ấy người ngu, do thân ác hành,
khẩu ác hành, ý ác hành, sau khi thân hoại mạng
chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, Địa
ngục. Này các Tỷ-kheo, đây là địa xứ hoàn toàn
viên mãn của kẻ ngu.

 Này các Tỷ-kheo, có ba đặc điểm, đặc tướng, và
đặc ấn này của người trí. Thế nào là ba? Ở đây,
này các Tỷ-kheo, người trí tư duy thiện tư duy,
nói lời thiện ngữ, và hành các thiện hành. Này
các Tỷ-kheo, nếu người trí không tư duy thiện tư
duy, không nói lời thiện ngữ, không hành các
thiện hành, thời làm sao kẻ trí biết được người ấy:
"Vị này là người trí, là bậc Chân nhân". Và vì
rằng, này các Tỷ-kheo, người trí tư duy thiện tư
duy, nói lời thiện ngữ, hành thiện hành, do vậy
người trí biết người ấy: "Vị này là người có trí, là
bậc Chân nhân". Người trí ấy, này các Tỷ-kheo,
ngay trong hiện tại cảm thọ ba loại lạc hỷ.

Này các Tỷ-kheo, nếu người trí ngồi giữa hội chúng, hay ngồi bên đường có xe cộ qua lại, hay tại ngã (ba, ngã tư) đường, tại đấy (nếu) có người nghĩ đến câu chuyện thích hợp về người ấy; nếu người trí, này các Tỷ-kheo, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không

SANH                                                1034

cho, từ bỏ tà hành trong dâm dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ
say rượu men rượu nấu, thời ở đây này các Tỷ-kheo,
người trí ấy suy nghĩ như sau: "Các người ấy nghĩ
đến câu chuyện thích hợp về ta, vì những pháp ấy
thật có nơi ta và ta có những pháp ấy". Này các Tỷ-
kheo, đây là loại lạc hỷ thứ nhất, người trí cảm thọ
ngay trong hiện tại.

Lại nữa này các Tỷ-kheo, người trí thấy các vua chúa, sau khi bắt tên trộm cướp phạm tội, liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn... (như trên)... họ lấy gươm chặt đầu. Ở đây, này các Tỷ-kheo người trí suy nghĩ như sau: "Do nhân các ác hành như vậy, các vua chúa sau khi bắt tên trộm cướp có phạm tội, liền áp dụng những hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy... (như trên)... họ lấy gươm chặt đầu, những pháp ấy thật không có nơi ta, và ta không có những pháp ấy". Này các Tỷ-kheo, đây là loại lạc hỷ thứ hai, người trí cảm thọ ngay trong hiện tại.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, khi người trí leo ngồi trên ghế, hay trên giường, hay nằm trên đất, lúc bấy giờ những thiện nghiệp người ấy làm từ trước, như thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành treo nằm, treo áp, treo đè trên người ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, vào buổi chiều, những bóng các đỉnh núi

SANH                                                1035

treo nằm, treo áp, treo đè trên đất; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi người trí ngồi trên ghế hay ngồi trên giường, hay nằm dưới đất, trong khi các nghiệp quá khứ của người ấy tức là thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành treo nằm, treo áp, treo đè trên người ấy. Ở đây, này các Tỷ-kheo, người trí suy nghĩ như sau: "Thật sự ta không làm điều ác, không làm điều hung bạo, không làm điều tội lỗi, lại làm điều phước, làm điều thiện, làm điều chống sợ hãi. Do không làm điều ác, không làm điều hung bạo, không làm điều tội lỗi, do làm điều phước, làm điều thiện, làm điều chống sợ hãi, được đi đến (thiện) thú nào, (thiện) thú ấy sau khi chết, ta được đi". Vị ấy không sầu muộn, không than van, không than khóc, không đấm ngực, rên la và rơi vào bất tỉnh. Này các Tỷ-kheo, đây là sự lạc hỷ thứ ba, ngay trong hiện tại người trí được cảm thọ.

Này các Tỷ-kheo, kẻ trí kia sau khi làm thân thiện hành, sau khi làm khẩu thiện hành, sau khi làm ý thiện hành, sau khi thân hoại mạng chung, sanh ra trong thiện thú, Thiên giới, cõi đời này. Này các Tỷ- kheo, nếu có ai nói một cách đúng đắn về vị ấy phải nói rằng vị ấy hoàn toàn tốt đẹp, hoàn toàn khả ái, hoàn toàn thích ý. Cũng như muốn nói một cách đúng đắn về Thiên giới phải nói rằng Thiên giới hoàn toàn tốt đẹp, hoàn toàn khả ái, hoàn toàn thích ý. Về vấn đề này, này các Tỷ-kheo, cho đến một ví

SANH                                                 1036

dụ cũng không dễ gì, vì rất nhiều là sự (an) lạc của Thiên giới.

Khi được nói vậy, một Tỷ-kheo khác bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể làm cho con một ví dụ được không?

– Có thể được, này Tỷ-kheo. Ví như, này các Tỷ-kheo, vị vua Chuyển luân có đầy đủ bảy món báu và bốn như ý đức, do nhân duyên ấy cảm thọ lạc hỷ. Thế nào là bảy? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vua Sát đế lỵ, đã làm lễ quán đảnh, vào ngày Bố-tát trăng rằm sau khi gội đầu, lên cao điện để trai giới, thời Thiên luân báu hiện ra, đủ một ngàn cọng xa, với vành xe, trục xe, đầy đủ mọi bộ phận. Thấy vậy, vua Sát đế lỵ đã làm lễ quán đảnh suy nghĩ: "Ta nghe như vầy: Khi một vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh vào ngày Bố-tát trăng rằm, sau khi gội đầu, lên cao điện để trai giới, nếu có Thiên luân báu hiện ra, đủ một ngàn cọng xe, với vành xe và trục xe, đầy đủ mọi bộ phận, thời vị vua ấy là Chuyển luân vương. Như vậy ta có thể là Chuyển luân vương".

Này các Tỷ-kheo, rồi vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y trên một vai, tay trái cầm bình nước và với tay phải rưới

SANH                                              1037

nước trên xe báu và nói: "Này xe báu hãy lăn khắp.
Này xe báu hãy chinh phục!" Và này các Tỷ-kheo,
xe báu lăn về hướng Đông và vua Sát-đế-lỵ đã làm
lễ quán đảnh cùng với bốn loại binh chủng đi theo
sau. Và này các Tỷ-kheo, chỗ nào xe báu dừng lại,
chỗ ấy vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, an trú cùng
với bốn loại binh chủng.

Này các Tỷ-kheo, các địch vương ở phương
Đông đến yết kiến vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh,
và nói: "Hãy đến đây, Đại vương!" Hoan nghênh,
đón mừng Đại vương! Tâu Đại vương, tất cả đều
thuộc của Ngài. Đại vương hãy giáo huấn cho chúng
tôi!"

Vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, nói rằng:
"Không được sát sanh. Không được lấy của không
cho. Không được tà dâm. Không được nói láo.
Không được uống rượu. Hãy ăn uống cho thích
nghi".

Này các Tỷ-kheo, tất cả địch vương ở phương Đông đều trở thành chư hầu vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Này các Tỷ-kheo, rồi xe báu ấy lặn xuống biển lớn ở phương Đông rồi nổi lên và lặn về phương Nam... lặn xuống biển lớn ở phương Nam, rồi nổi lên

SANH                                               1038

và lặn về phương Tây... lặn xuống biển lớn ở phương
Tây.. , rồi nổi lên và lặn về phương Bắc và vua Sát-
đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cùng với bốn loại binh
chủng đi theo sau. Này các Tỷ-kheo, chỗ nào xe báu
dừng lại, chỗ ấy vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh
an trú cùng với bốn loại binh chủng.

Này các Tỷ-kheo, các địch vương ở phương Bắc
đến yết kiến vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh và
nói: "Hãy đến đây, Đại vương! Hoan nghênh, đón
mừng Đại vương! Tâu Đại vương; tất cả đều thuộc
của Ngài, tất cả đều thuộc của Ngài. Đại vương hãy
giáo huấn cho chúng tôi!"

Này các Tỷ-kheo, tất cả địch vương ở phương Bắc đều trở thành chư hầu vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Này các Tỷ-kheo, xe báu ấy sau khi chinh phục trái đất cho đến hải biên, liền trở về kinh đô Kusavati, và đứng trước pháp đình, trên cửa nội cung như một trang bảo cho nội cung của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện của xe báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, voi báu xuất hiện cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, thuần trắng, bảy xứ kiên cường, có thần lực, phi hành trên hư không

SANH                                                  1039

và tên là Uposatha (Bố-tát). Thấy (voi báu), vua Sát- đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sanh tâm hoan hỷ và nghĩ: "Lành thay được cỡi con voi này, nếu nó chịu sự điều ngự" Và này các Tỷ-kheo, như một con hiền tượng quý phái chịu sự điều ngự lâu ngày, con voi báu ấy tự đến để chịu điều ngự. Này các Tỷ-kheo, thuở xưa, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, để thử voi báu này, sáng sớm cỡi voi đi khắp quả đất cho đến hải biên rồi về lại kinh đô Kusavati kịp giờ ăn sáng. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện voi báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ngựa báu xuất hiện
cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, thuần trắng,
đầu đen như quạ, bờm ngựa màu đen, có thần lực,
phi hành trên hư không và tên là Valahaka. Thấy
(ngựa báu), vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sanh
tâm hoan hỷ và nghĩ: "Tốt đẹp thay được cỡi con
ngựa này nếu nó chịu sự điều ngự". Và này các Tỷ-
kheo, như một con hiền mã quý phái, chịu sự điều
ngự lâu ngày, con ngựa báu ấy tự đến để chịu sự điều
ngự. Này các Tỷ-kheo, thuở xưa, vua Sát-đế-lỵ đã
làm lễ quán đảnh để thử con ngựa báu này, sáng sớm
liền cỡi ngựa, đi khắp quả đất cho đến hải biên, rồi
về lại kinh đô Kusavati kịp giờ ăn sáng. Này các Tỷ-
kheo, như vậy là xuất hiện ngựa báu của vua Sát-đế-
lỵ đã làm lễ quán đảnh.

SANH                                               1040

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, châu báu lại xuất hiện
cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh. Châu báu ấy
là lưu ly châu, sáng suốt, thuần chất, có tám mặt, khó
dũa, khó mài, thanh tịnh, trong suốt, hoàn hảo mọi
phương diện. Này các Tỷ-kheo, hào quang châu báu
này chiếu sáng cùng khắp một do tuần. Này các Tỷ-
kheo, thuở xưa, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh
để thử châu báu này đã cho dàn bày bốn binh chủng,
đặt bảo châu cao trên quân kỳ và có thể tiến quân
trong đêm tối âm u. Này các Tỷ-kheo, mọi người
trong làng ở xung quanh đều bắt đầu làm việc, tưởng
rằng trời đã sáng rồi. Này các Tỷ-kheo, như vậy là
sự xuất hiện châu báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ
quán đảnh.

Này các Tỷ-kheo, nữ báu lại xuất hiện cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, mỹ miều, khả ái, cử chỉ đoan trang, màu da tuyệt mỹ, không quá cao, không quá thấp, không béo, không gầy, không quá đen, không quá trắng, vượt trên dung sắc loài Người, ánh sáng bằng dung sắc chư Thiên. Này các Tỷ-kheo, thân xác nữ báu này là (êm mịn) như bông, như nhung. Này các Tỷ-kheo, khi trời lạnh, chân tay nữ báu này trở thanh ấm áp; khi trời nóng, trở thành lạnh mát. Này các Tỷ-kheo, thân nữ báu tỏa mùi thơm chiên đàn, miệng tỏa mùi thơm hoa sen. Này các Tỷ- kheo, nữ báu này dậy trước và đi ngủ sau vua Sát-đế-

SANH                                                1041

lỵ đã làm lễ quán đảnh, mọi hành động làm vua thỏa
thích, yên lành khả ái. Này các Tỷ-kheo, nữ báu này
không có một tư tưởng nào bất tín đối với vua Sát đế
lỵ đã làm lễ quán đảnh, huống nữa là về thân thể.
Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện nữ báu của
vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, cư sĩ báu xuất hiện
cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, chứng được
thiên nhãn, do nghiệp dị thục sanh và nhờ thiên nhãn
này có thể thấy châu báu chôn cất có chủ hay không
có chủ. Cư sĩ báu này đến vua Sát-đế-lỵ đã làm quán
đảnh và nói:

– "Tâu Đại vương, Đại vương chớ có lo âu, thần sẽ xử lý thích nghi tài sản Đại vương".

Này các Tỷ-kheo, thuở xưa vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, muốn thử cư sĩ báu này, liền cỡi thuyền, chèo ra giữa sông Hằng và bảo cư sĩ báu:

"- Này cư sĩ, ta cần vàng.

"- Tâu Đại vương, hãy cho chèo thuyền gần bờ nào cũng được.

"- Này cư sĩ, ta cần vàng ngay tại đây.

SANH                                              1042

Này các Tỷ-kheo, khi ấy cư sĩ báu thọc hai tay xuống nước nhắc lên một ghè đầy cả vàng ròng rồi tâu với vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh:

"- Tâu Đại vương, như vậy đã đủ chưa? Tâu Đại vương, làm như vậy đã được chưa?"

Vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh trả lời:

"- Này Cư sĩ, như vậy là đủ. Này Cư sĩ, làm như vậy là được rồi. Này Cư sĩ, cúng dường như vậy là được rồi".

Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện cư sĩ báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, tướng quân báu xuất hiện cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, có học thức, thông minh, sáng suốt, có khả năng khuyến cáo vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, khi đáng tiến thì tiến, khi đáng lùi thì lùi, khi đáng dừng thì dừng:

Vị này đến tâu vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh:

"- Tâu Đại vương, Đại vương chớ có lo âu, thần sẽ cố vấn Đại vương".

SANH                                              1043

Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện tướng quân báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh có đầy đủ bảy báu như vậy.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh có đầy đủ bốn như ý đức. Thế nào là bốn?

Này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán
đảnh đẹp trai, khả ái, cử chỉ thanh lịch, sắc diện tuyệt
luân, thấy xa hơn mọi người. Này các Tỷ-kheo, đó là
như ý đức thứ nhất của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán
đảnh.

Này các Tỷ-kheo, lại nữa, vua Sát-đế-lỵ đã làm
lễ quán đảnh sống lâu, tuổi thọ thắng xa các người
khác. Này các Tỷ-kheo, đó là như ý đức thứ hai của
vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm
lễ quán đảnh ít bệnh tật, ít tai ương thể nhiệt không
quá lạnh, không quá nóng, được quân phân để điều
hòa sự tiêu hóa, thắng xa các người khác. Này các
Tỷ-kheo, đó là như ý đức thứ ba của vua Sát-đế-lỵ
đã làm lễ quán đảnh.

SANH                                                  1044

Lại nữa này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ, đã làm
lễ quán đảnh được các Bà-la-môn và Gia chủ ái kính
và yêu mến. Này các Tỷ-kheo, như người cha được
các người con ái kính và yêu mến; cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh được các
Bà-la-môn và Gia chủ ái kính và yêu mến. Này các
Tỷ-kheo, các vị Bà-la-môn và Gia chủ được vua Sát-
đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh ái kính và yêu mến. Này
các Tỷ-kheo, như những người con được người cha
ái kính và yêu mến; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, các
Bà-la-môn và Gia chủ được vua Sát-đế-lỵ, đã làm lễ
quán đảnh ái kính và yêu mến. Thuở xưa, này các
Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đi đến
hoa viên cùng với bốn loại binh chủng. Này các Tỷ-
kheo, các Bà-la-môn và Gia chủ đến vua Sát-đế-lỵ
đã làm lễ quán đảnh và tâu rằng:

"- Tâu Đại vương, hãy cho đi chậm chậm để chúng tôi có thể chiêm ngưỡng lâu dài hơn. ".

Này các Tỷ-kheo nhưng vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh lại ra lệnh cho người đánh xe:

"- Này anh Đánh xe, hãy đánh xe chậm chậm đủ để ta có thể thấy các vị Bà-la-môn và Gia chủ lâu dài hơn".

Này các Tỷ-kheo, như vậy là như ý đức thứ tư

SANH                                               1045

của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Và này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ
quán đảnh suy nghĩ: "Nay ta hãy cho xây những hồ
sen giữa các hàng cây tala, cứ cách khoảng một trăm
cung tầm!"

Này các Tỷ-kheo, vua Chuyển luân có đầy đủ bốn như ý đức này.

Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Vua Chuyển luân, đầy đủ bảy món báu và bốn như ý đức; do nhân duyên ấy, có cảm thọ lạc hỷ không?

– Bạch Thế Tôn, vua Chuyển luân chỉ đầy đủ một món báu, do nhân duyên ấy, có cảm thọ lạc hỷ; còn nói gì đầy đủ bảy món báu và bốn như ý đức.

Rồi Thế Tôn lượm lên một hòn đá nhỏ, lớn bằng bàn tay và nói với các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Cái gì lớn hơn? Hòn đá này, to bằng bàn tay do Ta lượm lên hay núi Tuyết Sơn, vua các loại núi?

– Thật là quá nhỏ, bạch Thế Tôn là hòn đá này, lớn bằng bàn tay, do Thế Tôn lượm lên, so sánh với Tuyết Sơn vua các loại núi, nó không đáng kể gì, nó

SANH                                             1046

không bằng một phần ngàn vạn lần (của núi Tuyết), nó không thể so sánh được.

– Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vua Chuyển luân
với bảy món báu và bốn như ý đức, do nhân duyên
ấy cảm thọ lạc hỷ, lạc hỷ ấy so sánh với Thiên lạc
không đáng kể gì, không bằng một phần ngàn vạn
lần, không thể so sánh được.

Này các Tỷ-kheo, người có trí ấy, nếu sau một thời gian rất lâu dài, được sinh làm người, người ấy sẽ sinh ra trong một gia đình cao quí Sát-đế-lỵ đại gia, hay Bà-la-môn đại gia, hay Cư sĩ đại gia giàu có, tài sản nhiều, tài nguyên nhiều, vàng và bạc phong phú, tài vật phong phú, lúa thóc phong phú. Hơn nữa, vị ấy đẹp trai, khả ái, dễ thương, đầy đủ dung sắc tối thượng. Vị ấy nhận được đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, giường, trú xứ và ánh sáng. Vị ấy sống với thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành. Sống với thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy được sanh lên thiện thú, Thiên giới. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người đánh bạc, chính trong canh bạc thứ nhất (đổ xúc sắc) được tiền bạc rất nhiều. Thật là quá nhỏ, này các Tỷ-kheo, là canh bạc ấy, nhờ canh bạc đầu tiên này người đánh bạc ấy được tiền bạc rất nhiều. Lớn hơn canh bạc ấy là canh bạc

SANH                                                1047

nhờ đó người trí sau khi hành thân thiện hành, khẩu
thiện hành, ý thiện hành, sau khi thân hoại mạng
chung, sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.
Này các Tỷ-kheo, đây là địa vức hoàn toàn viên mãn
của bậc có trí.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

SANH                                             1048

115 Sanh làm Ngạ quỷ - Kinh Tương Ưng Lakkhana – Tương II, 445

Tương Ưng Lakkhana (Chương VIII)

I. Phẩm Thứ Nhất

Đống Xương – Tương II, 445

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm) chỗ nuôi dưỡng các con sóc.

2) Lúc bấy giờ Tôn giả Lakkhana và Tôn giả Mahà Moggallàna trú ở núi Gijjhakùta (Linh Thứu).

3) Rồi Tôn giả Mahà Moggallàna đắp y, vào buổi sáng, cầm y bát, đi đến Tôn giả Lakkhana.

4) Sau khi đến, nói với Tôn giả Lakkhana:

- Chúng ta hãy cùng đi, này Hiền giả Lakkhana. Chúng ta hãy đi vào Ràjagaha để khất thực.

- Thưa vâng, Hiền giả.

SANH                                         1049

Tôn giả Lakkhana vâng đáp Tôn giả Mahà Moggallàna.

5) Rồi Tôn giả Mahà Moggallàna khi đi từ núi Gijjhakta bước xuống, đi qua một chỗ, liền mỉm cười.

6) Rồi Tôn giả Lakkhana nói với Tôn giả Mahà Moggallàna:

- Này Hiền giả Moggallàna, do nhân gì, do duyên gì, Hiền giả lại mỉm cười?

- Này Hiền giả Lakkhana, không phải thời là câu hỏi ấy. Trước mặt Thế Tôn, hãy hỏi tôi câu hỏi ấy.

7) Rồi Tôn giả Lakkhana và Tôn giả Mahà
Moggallàna sau khi đi khất thực ở Ràjagaha xong,
sau bữa ăn, trên con đường đi khất thực trở về, đi đến
Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi
xuống một bên.

8) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Lakkhana nói với Tôn giả Mahà Moggallàna:

- Ở đây, Tôn giả Mahàa Moggallàna khi từ núi
Gijjhakùta bước xuống, đi ngang qua một chỗ, liền
mỉm cười. Này Hiền giả Moggallàna, do nhân gì, do
duyên gì, Hiền giả lại mỉm cười?

SANH                                                1050

9) - Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta
bước xuống, tôi thấy một bộ xương đang đi trên trời.
Các con kên kên, các con quạ, các con chim ưng đuổi
theo nó, cắn mổ xương sườn nó, cắn xé nó, và nó kêu
lên những tiếng kêu đau đớn.

10) - Này Hiền giả, tôi suy nghĩ như sau: "Thật vi
diệu thay! Thật vi diệu thay! Một kẻ có tên như vậy
lại trở thành một chúng sanh như vậy. Một kẻ có tên
như vậy lại trở thành một Dạ-xoa như vậy! Một kẻ
có tên như vậy lại trở thành được một tự ngã như vậy
"

11) Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Sống với nhau như thực nhãn, này các Tỷ-kheo,
là các đệ tử!
- Thật sống với nhau như thực trí, này các Tỷ-kheo,
là các đệ tử.
- Vì rằng một đệ tử sẽ biết, hay sẽ thấy, hay sẽ
chứng thực như vậy.

12) Xưa kia, này các Tỷ-kheo, Ta đã thấy chúng sanh ấy nhưng Ta không có nói. Nếu Ta có nói, các người khác cũng không tin Ta. Và những ai không tin Ta, những người ấy sẽ bị bất hạnh, đau khổ lâu dài.

SANH                                              1051

13) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một đồ tể
giết trâu bò (goghatako) ở Ràjagaha này. Do nghiệp
của người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong
địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn
năm, nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn
lại người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

Đồ Tể Giết Trâu Bò – Tương II, 448 (Gavaghàtako)

1)...

2) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một đống thịt đang đi giữa hư không.
Các con kên kên, các con quạ, các con chim ưng đuổi
theo nó, cắn mổ nó, cắn xé nó, và nó kêu lên tiếng
kêu đau đớn.

3) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một đồ tể giết
trâu bò. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi
bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm
năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm và với
quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã
như vậy.

Một Miếng Thịt và Kẻ Bắt Chim – Tương II, 448

SANH                                                1052

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một miếng thịt đang đi giữa hư
không. Các con kên kên, các con quạ, các con chim
ưng đuổi theo nó, cắn mổ nó, cắn xé nó, và nó kêu
lên tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một kẻ săn
chim ở Ràjagaha. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

Người Giết Dê Bị Lột Da – Tương II, 449

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một bị da. Các con kên kên, các con quạ, các con chim ưng đuổi theo nó, cắn mổ nó, cắn xé nó, và nó kêu lên tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người đồ
tể giết dê ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người
đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục
nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều
trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người
đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                                1053

Người Giết Heo Với Đao Kiếm – Tương II, 449

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một người với lông bằng đao kiếm
đang đi giữa hư không. Các đao kiếm ấy tiếp tục
đứng dựng lên và rơi xuống trên thân người ấy, và
người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
giết heo ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

Người Săn Thú Với Cây Lao – Tương II, 449

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với lông bằng các cây lao đang đi trên hư không. Những cây lao ấy tiếp tục đứng dựng lên và rơi xuống trên thân người ấy, và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người thợ săn thú ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó

SANH                                                1054

thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

Người Tra Tấn Với Mũi Tên – Tương II, 450

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gujjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với lông bằng các mũi tên, đang đi giữa hư không. Những mũi tên ấy tiếp tục đứng dựng lên và rơi xuống trên thân người ấy, và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người tra
tấn ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

Người Đánh Xe Với Các Cây Kim – Tương II, 450

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với lông bằng mũi kim đang đi giữa hư không...

SANH                                                1055

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
điều phục các loài thú (xin đọc Sùto thế cho Sùcako
của nguyên bản). Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

Người Do Thám – Tương II, 451

1) Ở đây, thưa Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với lông bằng mũi tên đang đi giữa hư không.

2) Các mũi tên ấy đâm vào đầu và ra khỏi miệng
người ấy. Chúng đâm vào miệng và ra khỏi ngực
người ấy, chúng đâm vào ngực và ra khỏi bụng người
ấy, chúng đâm vào bụng và ra khỏi bắp vế của người
ấy, chúng đâm vào bắp vế và ra khỏi cổ chân của
người ấy, chúng đâm vào cổ chân và ra khỏi bàn chân
của người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu
đau đớn.

3) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một gián điệp ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,

SANH                                             1056

nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

Người Phán Quan Tham Nhũng Với Hòn Dái Lớn – Tương II, 451

1) Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với hòn dái đang đi giữa hư không.

2) Khi đang đi, người ấy mang hòn dái trên vai mà đi. Khi ngồi, người ấy ngồi trên những hòn dái ấy.

3) Và các con chim kên kên, chim quạ, chim ưng đuổi theo người ấy để cắn mổ, cắn xé, và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

4) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một phán
quan ở Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

SANH                                              1057

II. Phẩm Thứ Hai

Kẻ Thông Dâm Bị Chìm Trong Hố – Tương II, 453

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn ở Ràjagaha ( Vương Xá ), Veluvana (Trúc Lâm).

2) - Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với đầu chìm trong hố phân.

3) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
thông dâm ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người
đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục
nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều
trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người
đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

Tà Ác BàLaMôn Ăn Phân – Tương II, 453

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người chìm trong hố phân, ăn phân bằng hai tay.

SANH                                                1058

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một Bà-la-
môn tại Ràjgaha này. Khi bậc Chánh Đẳng Giác
Kassapa đang giảng dạy, người ấy mời chúng Tỷ-
kheo dùng cơm. Rồi người ấy lấy một cái gáo đựng
đầy phân và nói: "Ôi mong các Tôn giả ăn cho tận
kỳ thỏa thích và mang về!". Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

Gian Phụ bị Lột Da – Tương II, 454

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một phụ nữ bị lột da đang đi giữa hư không. Những con chim kên, những con quạ, những con chim ưng đuổi theo để cắn mổ, rứt xé người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Người phụ nữ ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
gian phụ ở Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                                1059

Người Phụ Nữ Xấu Xí Bói Toán – Tương II, 454

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một người phụ nữ hôi hám, xấu xí
đang đi trên hư không. Các con chim kên, các con
quạ, các con chim ưng đuổi theo để cắn mổ, rứt xé
người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau
đớn.

2) Người phụ nữ ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
bói toán ở chính Ràjagaha này. Do nghiệp của người
đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục
nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều
trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người
đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

Người Đàn Bà Khô Héo Đã Rải Than Đỏ trên Một Người Đàn Bà Khác – Tương II, 455

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người đàn bà cằn cỗi, khô héo, dính đầy than mồ hóng, đang đi giữa hư không. Những con chim kên, những con quạ, những con

SANH                                                1060

chim ưng đuổi theo để cắn mổ, rứt xé người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Người đàn bà ấy, này các Tỷ-kheo, là đệ nhất phu nhân của vua xứ Kalinga. Bà ta vì ghen tức nên đã đổ lò than hồng lên trên một vương nữ khác. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

Kẻ Trộm Cướp Đứt Đầu – Tương II, 455

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gujjhakùta bước xuống, tôi thấy một cái thân không đầu đi giữa hư không. Con mắt và miệng thời ở trên ngực.

2) Các con chim kên, các con quạ, các con chim ưng đuổi theo để cắn mổ, rứt xé người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

3) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người ăn cướp tên là Hàrika ở tại Ràjagaha. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm,

SANH                                              1061

nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

Tỷ Kheo – Tương II, 456

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một Tỷ-kheo đi giữa hư không.

2) Y tăng-già-lê (thượng y) của vị ấy bị cháy đỏ, cháy
đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái bát cũng bị cháy đỏ, cháy
đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ, cháy
đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ
rực, cháy đỏ ngọn. Và vị ấy thốt lên những tiếng kêu
đau đớn.

3) Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo, là một ác Tỷ-kheo
trong thời bậc Chánh Đẳng Giác Kassapa đang
thuyết pháp. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau
khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm
năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm và với
quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã
như vậy.

Tỷ Kheo Ni – Tương II, 456

SANH                                                1062

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một Tỷ-kheo-ni đi giữa hư không.

2) Y tăng-già-lê của vị ấy bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Cái bát cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Và vị ấy thốt lên những tiếng kêu đau
đớn.

3) Tỷ-kheo ni ấy, này các Tỷ-kheo, là một ác Tỷ-
kheo ni trong thời bậc Chánh Đẳng Giác Kassapa
đang thuyết pháp. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

Học Nữ – Tương II, 456

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một học nữ đi giữa hư không.

2) Y tăng-già-lê của vị ấy bị cháy, cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái bát cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy

SANH                                                1063

đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Và vị ấy thốt lên những tiếng kêu đau đớn.

3)... là một ác học nữ trong thời bậc Chánh Đẳng
Giác Kassapa đang thuyết pháp. Do nghiệp của
người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa
ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm,
nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại
người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SaDi – Tương II, 457

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một Sa-di đi giữa hư không...

2-3) Y Tăng-già-lê của vị ấy bị cháy, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Cái bát cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Và vị ấy thốt lên những tiếng kêu đau
đớn.

... là một ác Sa-di trong thời bậc Chánh Đẳng Giác Kassapa đang thuyết pháp. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm

SANH                                                1064

ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SaDi Ni – Tương II, 457

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một Sa-di ni đi giữa hư không.

2) Y tăng-già-lê (sanghàti) của vị này bị cháy đỏ,
cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Bình bát cũng bị cháy đỏ,
cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ,
cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ,
cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Vị ấy thốt lên những
tiếng kêu đau đớn.

3) Này Hiền giả, tôi suy nghĩ như sau: "Thật vi diệu thay, thật hy hữu thay! Một kẻ có tên như vậy lại trở thành một chúng sanh như vậy. Một kẻ có tên như vậy trở thành một Dạ-xoa như vậy. Một kẻ có tên như vậy lại trở thành được một tự ngã như vậy".

4) Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Sống với như thực nhãn, này các Tỷ-kheo, là các
đệ tử. Sống với như thực trí, này các Tỷ-kheo, là các
đệ tử. Vì rằng, một đệ tử sẽ biết, hay sẽ thấy, hay sẽ
chứng thực như vậy.

SANH                                                1065

5) Xưa kia, này các Tỷ-kheo, Ta cũng thấy Sa-di-ni ấy, nhưng Ta không có nói. Nếu Ta có nói, các người khác cũng không tin Ta. Và những ai không tin Ta, những người ấy sẽ bị bất hạnh, đau khổ lâu dài.

6)Vị Sa-di ni ấy, này các Tỷ-kheo, là một ác Sa-di ni
trong thời                   bậc Chánh Đẳng Giác
Kassapa thuyết pháp. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm, và với quả thuần thục còn lại, người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

SANH                                               1066

116 Sanh làm Thiên nữ nhờ 8 pháp - Kinh TÔN GIẢ ANURUDDHA – Tăng III, 638

TÔN GIẢ ANURUDDHA –Tăng III, 638

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Kosambi, tại khu vườn Ghosita. Lúc bấy giờ Tôn giả Anuruddha, đang đi nghỉ ban ngày, ngồi Thiền tịnh.

Rồi rất nhiều Thiên nữ với thân khả ái đi đến Tôn giả
Anuruddha, sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Anuruddha
rồi đứng một bên. Đứng một bên, các Thiên nữ ấy
thưa với Tôn giả:

- Chúng tôi là những thiên nữ với thân khả ái. Trên ba địa hạt, chúng tôi có quyền lực và có tự tại!

 Thưa Tôn giả, chúng tôi muốn có hình sắc như
thế nào, chúng tôi liền được hình sắc ấy ngay
lập tức.
 Chúng tôi muốn được tiếng như thế nào, chúng
tôi liền được tiếng ấy ngay lập tức.
 Chúng tôi muốn được lạc thọ như thế nào,
chúng tôi liền được lạc thọ ấy ngay lập tức.

SANH                                               1067

Thưa Tôn giả, chúng tôi là những thiên nữ với thân khả ái. Trên ba địa hạt, chúng tôi có quyền lực và có tự tại.

2. Rồi Tôn giả Anuruddha suy nghĩ: "Mong rằng các
Thiên nữ này tất cả trở thành xanh, dung sắc xanh, y
áo xanh, trang điểm xanh". Rồi các Thiên nữ ấy, biết
được tâm của Tôn giả Anuruddha, tất cả đều trở
thành xanh, dung sắc xanh, y áo xanh, trang điểm
xanh.

Anuruddha suy nghĩ như sau: " Mong rằng các Thiên
nữ này tất cả trở thành vàng … tất cả trở thành đỏ …
tất cả trở thành trắng, dung sắc trắng, y áo trắng,
trang sức trắng. Rồi các Thiên nữ ấy, biết được tâm
của Tôn giả Anuruddha, tất cả đều trở thành vàng ...
đỏ ... trắng, dung sắc trắng, y áo trắng, trang sức
trắng.

Rồi các Thiên nữ ấy, một người hát, một người múa, một người vỗ tay. Ví như năm loại nhạc khí, khéo hòa điệu, khéo chơi, khéo đánh bởi người thiện xảo, thời tiếng phát ra được đáng ưa, khả lạc, khả dục, khả ái, mê ly. Cũng vậy, là nhạc của các Thiên nữ khéo trang điểm ấy, tiếng phát ra được đáng ưa, khả lạc, khả dục, khả ái, mê ly. Nhưng Tôn giả Anuruddha giữ các căn nhiếp phục. Các Thiên nữ ấy nghĩ rằng:

SANH                                                1068

"Tôn giả Anuruddha không có thưởng thức", liền biến mất tại chỗ.

3. Rồi Tôn giả Anuruddha, vào buổi chiều, từ Thiền
định đứng dậy đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ
Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một
bên,Tôn giả Anuruddha bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, ở đây, con đang đi nghỉ ban ngày,
ngồi Thiền tịnh. Rồi rất nhiều Thiên nữ với thân khả
ái đi đến con, sau khi đến, đảnh lễ con rồi đứng một
bên. Đứng một bên, các Thiên nữ ấy thưa với Tôn
giả:

- Chúng tôi là những thiên nữ với thân khả ái. Trên ba địa hạt, chúng tôi có quyền lực và có tự tại! ...

2. Rồi con suy nghĩ: " Mong rằng các Thiên nữ này tất cả trở thành xanh, dung sắc xanh, y áo xanh, trang điểm xanh". Rồi các Thiên nữ ấy, biết được tâm của con, tất cả đều trở thành xanh, dung sắc xanh, y áo xanh, trang điểm xanh. Rồi bạch Thế Tôn, con suy nghĩ như sau: " Mong rằng các Thiên nữ này tất cả trở thành vàng … tất cả trở thành đỏ … tất cả trở thành trắng, dung sắc trắng, y áo trắng, trang sức trắng. Rồi bạch Thế Tôn, các Thiên nữ ấy, biết được tâm của con, tất cả đều trở thành trắng, dung sắc trắng, y áo trắng, trang sức trắng.

SANH                                                1069

Rồi bạch Thế Tôn, các Thiên nữ ấy, một người hát,
một người múa, một người vỗ tay. Ví như năm loại
nhạc khí, khéo hòa điệu, khéo chơi, khéo đánh bởi
người thiện xảo, thời tiếng phát ra được đáng ưa, khả
lạc, khả dục, khả ái, mê ly. Cũng vậy, là nhạc của các
Thiên nữ khéo trang điểm ấy, tiếng phát ra được đáng
ưa, khả lạc, khả dục, khả ái, mê ly. Nhưng bạch Thế
Tôn, con giữ các căn nhiếp phục. Các Thiên nữ ấy
nghĩ rằng: "Con không có thưởng thức", liền biến
mất tại chỗ.

- Bạch Thế Tôn, thành tựu bao nhiêu pháp, nữ nhân sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cộng trú với các Thiên nữ ấy với thân khả ái?

4. - Này, Anuruddha, đầy đủ tám pháp, nữ nhân sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cộng trú với các Thiên nữ ấy với thân khả ái. Thế nào là tám?

5. Ở đây, này Anuruddha:

1. Nữ nhân đối với người chồng nào mẹ cha gả
cho, vì muốn lợi ích, vì tìm hạnh phúc, vì lòng
thương tưởng, vì lòng từ mẫn khởi lên đối với
người ấy, nữ nhân dậy trước, đi ngủ sau cùng,
vui lòng nhận mọi công việc, xử sự đẹp lòng,
lời nói dễ thương.

SANH                                                1070

2. Những ai có người chồng kính trọng Sa-môn,
Bà-la-môn như cha mẹ, nữ nhân ấy cung kính
tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường, và khi họ đến,
sẽ dâng hiến chỗ ngồi và nước.
3. Phàm có những việc trong nhà, thuộc về len
hay vải bông, ở đây, nữ nhân ấy thông thạo,
không biếng nhác, tự tìm phương pháp làm,
vừa đủ để tự mình làm, vừa đủ để sắp đặt người
làm.
4. Trong nhà người chồng, phàm có nô tỳ nào,
hay người đưa tin, hay người công thợ, nữ
nhân biết công việc của họ với công việc đã
làm, biết sự thiếu xót của họ với công việc
không làm, biết sức mạnh hay sức không mạnh
của những người đau bệnh, biết chia các đồ ăn,
loại cứng và loại mềm, mỗi người tùy theo từng
phần của mình.
5. Phàm có tiền bạc, lúa gạo, bạc và vàng người
chồng đem về, nữ nhân ấy bảo vệ, phòng hộ
chúng, giữ gìn để khỏi ăn trộm, ăn cắp, kẻ uống
rượu, kẻ phá hoại.
6. Nữ cư sĩ quy y Phật, quy y Pháp, Quy y Tăng.
7. Nữ cư sĩ giữ giới, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của
không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ
nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu.
8. Nữ cư sĩ bố thí, sống ở gia đình với tâm tư từ
bỏ uế của xan tham, bố thí rộng rãi, với bàn tay

SANH                                              1071

cởi mở, vui thích từ bỏ, sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu, vui thích chia xẻ các vật dụng bố thí.

Thành tựu tám pháp này, nữ nhân sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cộng trú với các Thiên nữ ấy với thân khả ái.

Hãy thường yêu thương chồng
Luôn nỗ lực cố gắng
Người đem lại lạc thú
Chớ khinh thường người chồng
Chớ làm chồng không vui
Chớ làm chồng tức tối
Với những người ganh tị
Chồng cung kính những ai
Hãy đảnh lễ tất cả
Vì nàng người có trí
Hoạt động thật nhanh nhẹn
Giữa các người làm việc
Xử sự thật khả ái
Biết giữ tài sản chồng
Sẽ được sanh tại chỗ
Các chư Thiên khả ái.

SANH                                              1072

117 Sanh làm Thần mây - Kinh Tương Ưng Thần Mây – Tương III, 409

Tương Ưng Thần Mây – Tương III, 409

Chủng Loại – Tương III, 409

1-2) Trú ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết cho các Ông về chư Thiên thuộc loại thần mây. Hãy lắng nghe.

4) -- Này các Tỷ-kheo, thế nào là chư Thiên thuộc loại thần mây?

- Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, thuộc loại mây
lạnh.
- Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, thuộc loại mây
nóng.
- Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, thuộc loại mây
sấm.
- Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, thuộc loại mây
gió.
- Có chư Thiên, này các Tỷ-kheo, thuộc loại mây
mưa.

SANH                                            1073

5) Như vậy, này các Tỷ-kheo, họ được gọi là chư Thiên thuộc loại thần mây.

Thiện Hành – 410tu3

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, có
loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại thần
mây?

4) -- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có loại (chúng sanh)
làm thiện hạnh về thân, làm thiện hạnh về lời nói,
làm thiện hạnh về ý. Họ được nghe như sau: " Chư
Thiên thuộc loại thần mây được thọ mạng lâu dài,
nhan sắc thù thắng, hưởng thọ nhiều lạc".

5) Họ suy nghĩ như sau: "Ôi mong rằng, sau khi thân
hoại mạng chung, chúng ta được sanh cọng trú với
chư Thiên thuộc loại thần mây!" Sau khi thân hoại
mạng chung, loại (chúng sanh) ấy được sanh cọng
trú với chư Thiên thuộc loại thần mây.

SANH                                             1074

6) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây,
có loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại thần
mây.

Ủng Hộ Bố Thí – 411tu3

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

Ngồi xuống một bên, vị Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, có
loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại thần
mây lạnh?

4) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, có loại (chúng sanh) làm
thiện hạnh về thân, làm thiện hạnh về lời nói, làm
thiện hạnh về ý. Họ được nghe như sau: "Chư Thiên
thuộc loại thần mây lạnh được thọ mạng lâu dài,
nhan sắc thù thắng, hưởng thọ nhiều lạc".

5) Họ suy nghĩ như sau: "Ôi mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại thần mây lạnh!"

SANH                                             1075

Họ bố thí đồ ăn... Họ bố thí đèn dầu. Sau khi thân hoại mạng chung, họ được sanh cọng trú với chư Thiên thuộc loại thần mây lạnh.

6) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây,
một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú chư Thiên thuộc loại thần mây
lạnh.

Ủng Hộ Bố Thí (2-5) – Tương III, 412

(Như kinh trên, chỉ khác là "chư Thiên thuộc loại thần mây khác như thần mây nóng" ... "thần mây mưa").

Lạnh – Tương III, 412

1-3) Nhân duyên ở Sàvatthi...

Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, có khi trời lạnh?

4) -- Này Tỷ-kheo, có chư Thiên được gọi là thần mây lạnh. Khi chư Thiên ấy suy nghĩ: "Chúng ta hãy

SANH                                               1076

sống, hoan hỉ với tự thân". Tùy theo tâm nguyện của họ, trời lạnh.

5) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, có khi trời lạnh.

Trời Nóng (S.iii,256) – Tương III, 412

(Như kinh trên, chỉ khác .... "ở đây là trời nóng và thuộc chư Thiên thuộc loại mây nóng").

Trời Sấm – Tương III, 412

(Như kinh trên, chỉ khác ... "ở đây là trời sấm và thuộc chư Thiên loại mây sấm").

Trời Gió – Tương III, 413

(Như kinh trên, chỉ khác ... "ở đây trời gió và thuộc chư Thiên loại mây gió").

Trời Mưa – Tương III, 413

(Như kinh trên, chỉ khác ... "ở đây trời mưa và thuộc chư Thiên loại mây mưa"

SANH                                               1077

SANH   1078

118 Sanh tử Trí là pháp cần phải chứng ngộ bằng mắt - Kinh CHỨNG NGỘ – Tăng II, 167

CHỨNG NGỘ – Tăng II, 167

1.- Này các Tỷ-kheo, có bốn pháp này cần phải chứng ngộ. Thế nào là bốn?

Này các Tỷ-kheo,

- Có pháp cần phải chứng ngộ bằng thân;
- Có pháp, cần phải chứng ngộ bằng niệm;
- Có pháp, cần phải chứng ngộ bằng mắt;
- Có pháp, cần phải chứng ngộ bằng trí tuệ.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp cần phải chứng ngộ bằng thân?

- Tám giải thoát, cần phải chứng ngộ bằng thân.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp cần phải chứng ngộ bằng niệm?

- Đời sống trước, cần phải chứng ngộ bằng niệm.

SANH                                             1079

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp cần phải chứng ngộ bằng con mắt?

- Sanh tử của chúng sanh, cần phải chứng ngộ bằng con mắt.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp cần phải chứng ngộ bằng trí tuệ?

- Sự đoạn diệt các lậu hoặc, cần phải chứng ngộ bằng trí tuệ.

Này các Tỷ-kheo, có bốn pháp này cần phải chứng ngộ.

SANH                                             1080

119 Sanh tử Trí là pháp cần phải chứng ngộ bằng mắt - Kinh PHÚNG TỤNG – 33 Trường II, 567

KINH PHÚNG TỤNG – Bài kinh số 33 – Trường II, 567 (Trích đoạn)

4.   Bốn pháp cần phải chứng ngộ:

- Túc mạng cần phải chứng ngộ bởi niệm.

- Sanh tử cần phải chứng ngộ bởi nhãn.

- Tám giải thoát cần phải chứng ngộ bởi thân.

- Lậu tận cần phải chứng ngộ bởi Tuệ.

SANH                                              1081

120 Sanh ở Cõi Trời vô sắc - Kinh KHÔNG VÔ BIÊN XỨ – Tăng I, 484

KHÔNG VÔ BIÊN XỨ – Tăng I, 484

 Có ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt,
xuất hiện ở đời. Thế nào là ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người hoàn toàn vượt
qua sắc tưởng, chấm dứt đối ngại tưởng, không tác ý
các tưởng sai biệt, xem "hư không là vô biên", đạt
đến và an trú Không vô biên xứ. Vị ấy thưởng thức
cảnh giới ấy, hy cầu cảnh giới ấy, thỏa mãn với cảnh
giới ấy, an trú trong cảnh giới ấy, tín giải cảnh giới
ấy, an trú nhiều trong cảnh giới ấy, không có từ bỏ
cảnh giới ấy, đến khi mạng chung, được sanh cộng
trú với chư Thiên đã đạt Không vô biên xứ.
- Này các Tỷ-kheo, thọ mạng của chư Thiên đã đạt
đến Không vô biên xứ là hai mươi ngàn kiếp.
- Kẻ phàm phu, sau khi trú ở đấy cho đến hết thọ
mạng, sau khi trải qua tất cả thời gian thọ mạng
của chư Thiên ấy, kẻ ấy đi vào địa ngục, đi vào
loại bàng sanh, đi vào cõi ngạ quỷ.
- Nhưng đệ tử của Thế Tôn, sau khi trú ở đấy cho
hết thọ mạng, sau khi trải qua tất cả thời gian thọ

SANH                                                1082

mạng của chư Thiên ấy, cuối cùng nhập Niết bàn
trong hiện hữu ấy. Đây là sự đặc thù, đây là sự
tăng thượng, đây là sự sai biệt giữa vị Thánh đệ
tử có nghe nhiều và kẻ vô văn phàm phu về vấn đề
sanh thú và tái sanh.
2. Lại nữa, ở đây có người vượt qua Không vô biên
xứ, xem "thức là vô biên", đạt đến an trú Thức vô
biên xứ. Vị ấy thưởng thức cảnh giới ấy, hy cầu cảnh
giới ấy, thỏa mãn với cảnh giới ấy, an trú trong cảnh
giới ấy, tín giải cảnh giới ấy, an trú nhiều trong cảnh
giới ấy, không có từ bỏ cảnh giới ấy, đến khi mạng
chung, được sanh cộng trú với chư Thiên đã đạt đến
Thức vô biên xứ.
- Này các Tỷ-kheo, thọ mạng của chư Thiên đã đạt
đến Thức vô biên xứ là bốn mươi ngàn kiếp.
- Kẻ phàm phu, sau khi trú ở đấy cho đến hết thọ
mạng, sau khi trải qua tất cả thời gian thọ mạng
của chư Thiên ấy, kẻ ấy đi vào địa ngục, đi vào
loại bàng sanh, đi vào cõi ngạ quỷ.
- Nhưng đệ tử của Thế Tôn, sau khi trú ở đấy cho
hết thọ mạng, sau khi trải qua tất cả thời gian thọ
mạng của chư Thiên ấy, cuối cùng nhập Niết bàn
trong hiện hữu ấy. Đây là sự đặc thù, đây là sự
tăng thượng, đây là sự sai biệt giữa vị Thánh đệ tử
có nghe nhiều và kẻ vô văn phàm phu về vấn đề
sanh thú và tái sanh.

SANH                                                 1083

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có người vượt
qua Thức vô biên xứ, xem "không có gì cả", đạt đến
an trú Vô sở hữu xứ. Vị ấy thưởng thức cảnh giới ấy,
hy cầu cảnh giới ấy, thỏa mãn với cảnh giới ấy, an
trú trong cảnh giới ấy, tín giải cảnh giới ấy, an trú
nhiều trong cảnh giới ấy, không có từ bỏ cảnh giới
ấy, đến khi mạng chung, được sanh cộng trú với chư
Thiên đã đạt Vô sở hữu xứ.
- Này các Tỷ-kheo, thọ mạng của chư Thiên đã đạt
đến Vô sở hữu xứ là sáu mươi ngàn kiếp.
- Kẻ phàm phu, sau khi trú ở đấy cho đến hết thọ
mạng, sau khi trải qua tất cả thời gian thọ mạng
của chư Thiên ấy, kẻ ấy đi vào địa ngục, đi vào
loại bàng sanh, đi vào cõi ngạ quỷ.
- Nhưng đệ tử của Thế Tôn, sau khi trú ở đấy cho
hết thọ mạng, sau khi trải qua tất cả thời gian thọ
mạng của chư Thiên ấy, cuối cùng nhập Niết bàn
trong hiện hữu ấy. Đây là sự đặc thù, đây là sự
tăng thượng, đây là sự sai biệt giữa vị Thánh đệ tử
có nghe nhiều và kẻ vô văn phàm phu về vấn đề
sanh thú và tái sanh.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất
hiện ở đời.

SANH                                                1084

121 Sanh ở Cõi Tịnh Cư Thiên... - Kinh HẠNG NGƯỜI SAI KHÁC 1 – Tăng II, 54

HẠNG NGƯỜI SAI KHÁC 1 – Tăng II, 54

1. - Có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người ly dục, ly pháp bất thiện, chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ.

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy, ái luyến
Thiền ấy và do vậy tìm được an lạc; an trú trên ấy,
chú tâm trên ấy, sống phần lớn với Thiền ấy,
không có thối đọa; khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với chư Thiên ở Phạm chúng
thiên.
- Một kiếp, là tuổi thọ vô lượng của chư Thiên ở
Phạm chúng Thiên.
- Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú cho đến hết
tuổi thọ ấy, sau khi sống trọn vẹn tuổi thọ của chư
Thiên, đi đến địa ngục, đi đến bàng sanh, đi đến
ngạ quỷ.

SANH                                               1085

- Còn đệ tử Như Lai, tại đấy, sau khi an trú cho đến
hết vẹn tuổi thọ của chư Thiên ấy, nhập Niết-bàn
trong hiện hữu ấy. Này các Tỷ-kheo, đây là sự đặc
thù, đây là sự thù thắng, đây là sự sai khác giữa
Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu
không nghe pháp, tức là vấn đề sanh thú.

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
làm cho tịnh chỉ tầm và tứ, chứng đạt và an trú Thiền
thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không
tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm.

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Quang âm
Thiên.
- Hai kiếp này, là tuổi thọ vô lượng của chư Thiên
ở Quang Âm Thiên.
- Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú … Đây là sự
đặc thù, đây là sự thù thắng, đây là sự sai khác
giữa Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu
không nghe pháp, tức là vấn đề sanh thú.

3. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người ly
hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ
mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng đạt
và an trú Thiền thứ ba.

SANH                                               1086

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy … được
sanh cộng trú với chư Thiên ở Biến tịnh Thiên.
- Bốn kiếp, là tuổi thọ vô lượng của chư Thiên ở
Biến tịnh Thiên.
- Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú … Đây là sự
đặc thù, đây là sự thù thắng, đây là sự sai khác
giữa Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu
không nghe pháp, tức là vấn đề sanh thú.

4. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người xả
lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú
Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh
tịnh.

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy, ái luyến
Thiền ấy và do vậy tìm được an lạc; an trú trên ấy,
chú tâm trên ấy, sống phần lớn với Thiền ấy,
không có thối đọa; khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với chư Thiên ở Quảng quả
Thiên.
- Năm kiếp, là tuổi thọ vô lượng các chư Thiên ở
Quảng quả Thiên.
- Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú cho đến hết
tuổi thọ ấy, sau khi sống trọn vẹn tuổi thọ của chư
Thiên, đi đến địa ngục, đi đến bàng sanh, đi đến
ngạ quỷ.

SANH                                               1087

- Còn đệ tử Như Lai, tại đấy, sau khi an trú cho đến
hết vẹn tuổi thọ của chư Thiên ấy, nhập Niết-bàn
trong hiện hữu ấy. Này các Tỷ-kheo, đây là sự đặc
thù, đây là sự thù thắng, đây là sự sai khác giữa
Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu
không nghe pháp, tức là vấn đề sanh thú.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.

HẠNG NGƯỜI SAI KHÁC 2 – Tăng II, 57

1. - Có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người ly dục, ly ác
pháp, chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất. Ở đây, về
các pháp thuộc sắc, thuộc thọ, thuộc tưởng, thuộc
hành, thuộc thức, vị ấy tùy quán là vô thường, là
khổ, là bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là bất hạnh, là
bệnh hoạn, là hướng ngoại, là hoại diệt, là trống
không, là vô ngã. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng
chung được sanh cộng trú với chư Thiên ở Tịnh cư
Thiên. Sự sanh khởi này, này các Tỷ-kheo, không
có chung cùng các hàng phàm phu.

SANH                                                1088

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
làm cho tịnh chỉ tầm và tứ … Thiền thứ hai …
Thiền thứ ba … Thiền thứ tư và an trú. Vị ấy, ở
đây về các pháp thuộc sắc, thuộc thọ, thuộc tưởng,
thuộc hành, thuộc thức, vị ấy tùy quán là vô thường,
là khổ, là bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là bất hạnh,
là bệnh hoạn, là hướng ngoại, là hoại diệt, là trống
không, là vô ngã. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng
chung được sanh cộng trú với chư Thiên ở Tịnh cư
Thiên. Sự sanh khởi này, này các Tỷ-kheo, không
có chung cùng các hàng phàm phu.

Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời.

SANH                                                1089

122 Sanh ở Cõi... - Kinh TỪ 1 – Tăng II, 58

TỪ 1 – Tăng II, 58

1. Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người với tâm cùng khởi với từ, biến mãn một phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú biến mãn với tâm cùng khởi với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy, ái luyến
Thiền ấy và do vậy tìm được an lạc; an trú trên ấy,
chú tâm trên ấy, sống phần lớn với Thiền ấy,
không có thối đọa; khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Phạm
chúng Thiên. Một kiếp, này các Tỷ kheo, là tuổi
thọ vô lượng của chư Thiên ở Phạm chúng Thiên.

 Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú cho đến hết
tuổi thọ ấy, sau khi sống trọn vẹn tuổi thọ của chư
Thiên, đi đến địa ngục, đi đến bàng sanh, đi đến
ngạ quỷ.

SANH                                               1090

 Còn đệ tử Như Lai, tại đấy, sau khi an trú cho đến
hết vẹn tuổi thọ của chư Thiên ấy, nhập Niết-bàn
trong hiện hữu ấy. Này các Tỷ-kheo, đây là sự đặc
thù, đây là sự thù thắng, đây là sự sai khác giữa
Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu
không nghe pháp, tức là vấn đề sanh thú.

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người
với tâm cùng khởi với bi … với tâm cùng khởi với
hỷ … với tâm cùng khởi với xả, biến mãn một
phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng
vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như
vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết
thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú
biến mãn với tâm cùng khởi với bi... với hỷ... với xả,
quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

- Vị ấy nếm được vị ngọt của Thiền ấy, ái luyến
Thiền ấy và do vậy tìm được an lạc; an trú trên ấy,
chú tâm trên ấy, sống phần lớn với Thiền ấy,
không có thối đọa; khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Quang
âm Thiên. Hai kiếp, là thọ mạng của các chư
Thiên ở Quang âm Thiên...
- … được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Biến
tịnh Thiên. Bốn kiếp, là tuổi thọ vô lượng của
chư Thiên ở Biến tịnh Thiên...

SANH                                                1091

- … được sanh cộng trú với chư Thiên ở cõi Quảng quả Thiên. Năm kiếp, là tuổi thọ vô lượng của chư Thiên ở cõi Quảng quả Thiên...

 Tại đấy, kẻ phàm phu, sau khi an trú cho đến hết
tuổi thọ của chư Thiên ấy, sau khi sống trọn vẹn
tuổi thọ của chư Thiên ấy, đi đến địa ngục, đi đến
bàng sanh, đi đến ngạ quỷ.
 Còn đệ tử Như Lai, tại đấy, sau khi an trú cho đến
hết tuổi thọ ấy, sau khi sống trọn vẹn tuổi thọ của
chư Thiên ấy, nhập Niết-bàn trong hiện hữu ấy.
Này các Tỷ-kheo, đây là sự đặc thù, đây là sự thù
thắng, đây là sự sai khác giữa Thánh đệ tử có
nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp,
tức là vấn đề sanh thú.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời.

TỪ 2 – Tăng II, 61

1. Có bốn hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người với tâm cùng khởi với từ, biến mãn một phương rồi an trú; cũng

SANH                                               1092

vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú biến mãn với tâm cùng khởi với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Ở đây, về các pháp thuộc sắc, thuộc thọ, thuộc tưởng, thuộc hành, thuộc thức, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là bất hạnh, là bệnh hoạn, là hướng ngoại, là hoại diệt, là trống không, là vô ngã. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cộng trú với chư Thiên ở Tịnh cư Thiên. Này các Tỷ-kheo, sự sanh khởi này không có chung cùng các hàng phàm phu.

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người với tâm cùng khởi với bi … với tâm cùng khởi với hỷ … với tâm cùng khởi với xả, biến mãn một phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư, như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú biến mãn với tâm cùng khởi với bi... với hỷ... với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Ở đây, về các pháp thuộc sắc, thuộc thọ, thuộc tưởng, thuộc hành, thuộc thức, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là bất hạnh, là bệnh hoạn, là hướng ngoại, là hoại diệt, là trống

SANH                                                1093

không, là vô ngã. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng
chung, được sanh cộng trú với chư Thiên ở Tịnh cư
Thiên. Này các Tỷ-kheo, sự sanh khởi này không có
chung cùng các hàng phàm phu.

Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.

SANH                                           1094

123 Sanh ở Thế giới cực lạc, hay cực khổ - Kinh CHẤT CHỨA – Tăng I, 217

CHẤT CHỨA – Tăng I, 217

 Có ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt,
xuất hiện ở đời. Thế nào là ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:
- Chất chứa các thân hành có não hại, chất chứa
các khẩu hành có não hại, chất chứa các ý hành
có não hại.
- Sau khi chất chứa thân hành có não hại, chất
chứa khẩu hành có não hại, chất chứa ý hành
có não hại, người ấy sanh trong thế giới có não
hại.
- Vì phải sanh trong thế giới có não hại, người
ấy cảm giác các cảm xúc có não hại.
- Người ấy, vì cảm giác các cảm xúc có não hại,
nên cảm giác các cảm thọ có não hại, nhất
hướng đau khổ, như các chúng sanh ở trong địa
ngục.
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người:
- Chất chứa thân hành không có não hại … chất
chứa ý hành không có não hại.

SANH                                             1095

- Sau khi chất chứa thân hành không có não hại
… chất chứa ý hành không có não hại, người
ấy được sanh trong thế giới không có não hại.
- Vì được sanh trong thế giới không có não hại,
người ấy cảm giác các cảm xúc không có não
hại.
- Do cảm giác các cảm xúc không có não hại,
người ấy cảm giác các cảm thọ không có não
hại, nhất hướng lạc, như chư Thiên ở Biến
Tịnh Thiên.
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người:
- Chất chứa thân hành có não hại và không có
não hại … chất chứa ý hành có não hại và
không có não hại.
- Sau khi chất chứa thân hành có não hại và
không có não hại …, sau khi chất chứa ý hành
có não hại và không có não hại, người ấy được
sanh vào thế giới có não hại và không có não
hại.
- Vì được sanh vào thế giới có não hại và không
có não hại, người ấy cảm giác các cảm xúc có
não hại và không có não hại.
- Do cảm giác các cảm xúc có não hại và không
có não hại, người ấy cảm giác các cảm thọ có
não hại và không có não hại, xen lẫn lạc và khổ,

SANH                                             1096

ví như loài Người, một loại chư Thiên và một
loại sanh trong đọa xứ.
Ba hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, xuất
hiện ở đời.

SANH                                            1097

124 Sanh ở Thế giới cực lạc, hay cực khổ - Kinh VỚI CHI TIẾT – Tăng II, 259

VỚI CHI TIẾT – Tăng II, 259

1. Có bốn nghiệp này, này các Tỷ-kheo, đã được ta chứng ngộ với thắng trí và thuyết giảng. Thế nào là bốn?

 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp đen quả đen;
 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp trắng quả trắng;
 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp đen trắng, quả đen
trắng,
 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp không đen không
trắng, quả không đen không trắng, nghiệp đưa
đến đoạn diệt.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp đen quả đen?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm thân
hành có tổn hại, làm khẩu hành có tổn hại, làm
ý hành có tổn hại.
- Người ấy, do làm thân hành có tổn hại, do làm
khẩu hành có tổn hại, do làm ý hành có tổn hại,
sanh ra ở thế giới có tổn hại.

SANH                                             1098

- Do người ấy sanh ra ở thế giới có tổn hại, các
cảm xúc có tổn hại được cảm xúc.
- Người ấy được cảm xúc với những cảm xúc có
tổn hại, nên cảm thọ những cảm thọ có tổn hại,
thuần nhất khổ, như những chúng sanh trong
địa ngục. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là nghiệp
đen quả đen.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp trắng quả trắng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm thân
hành không có tổn hại, làm khẩu hành không
có tổn hại, làm ý hành không có tổn hại.
- Người ấy, do làm thân hành không có tổn hại,
do làm khẩu hành không có tổn hại, do làm ý
hành không có tổn hại, sanh ra ở thế giới không
có tổn hại.
- Do người ấy sanh ra ở thế giới có không tổn
hại, các cảm xúc không có tổn hại được cảm
xúc.
- Người ấy được cảm xúc với những cảm xúc
không có tổn hại, nên cảm thọ những cảm thọ
không có tổn hại, thuần nhất lạc, như chư
Thiên ở Biến Tịnh Thiên. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là nghiệp trắng quả trắng.

SANH                                             1099

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp đen trắng quả đen trắng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm thân
hành có tổn hại và không có tổn hại, làm khẩu
hành có tổn hại và không có tổn hại, làm ý hành
có tổn hại và không có tổn hại.
- Người ấy, do làm thân hành có tổn hại và
không có tổn hại, do làm khẩu hành có tổn hại
và không có tổn hại, do làm ý hành có tổn hại
và không có tổn hại, sanh ra ở thế giới có tổn
hại và không có tổn hại.
- Do người ấy sanh ra ở thế giới có tổn hại và
không có tổn hại, các cảm xúc có tổn hại và
không tổn hại được cảm xúc.
- Người ấy được cảm xúc với những cảm xúc có
tổn hại và không tổn hại, nên cảm thọ những
cảm thọ có tổn hại và không tổn hại, xen lẫn,
pha trộn lạc và khổ. Ví như một số người và
chư Thiên, một số chúng sanh ở các đọa xứ.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là nghiệp đen trắng
quả đen trắng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp không đen không trắng quả không đen không trắng, nghiệp đưa đến đoạn diệt?

SANH                                             1100

- Tại đấy, này các Tỷ-kheo, phàm có tâm tư sở
nào để đoạn tận nghiệp đen quả đen này;
phàm có tâm tư sở nào để đoạn tận nghiệp trắng
quả trắng này; phàm có tâm tư sở nào để đoạn
tận nghiệp đen trắng quả đen trắng này; này các
Tỷ-kheo, đây được gọi là nghiệp không đen
không trắng quả không đen không trắng,
nghiệp đưa đến đoạn diệt.

Này các Tỷ-kheo, có bốn nghiệp này đã được Ta chứng ngộ với thắng trí và thuyết giảng.

SANH                                             1101

125 Sanh ở Đoạ xứ - Kinh Lỗ Khóa 2 – Tương V, 659

Lỗ Khóa 2 – Tương V, 659

1) ...

2) -- Ví như, này các Tỷ-kheo, một người quăng một khúc gỗ có một lỗ hổng vào biển lớn. Tại đấy có con rùa mù, sau mỗi trăm năm nổi lên một lần.

3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, con rùa mù ấy sau mỗi trăm năm nổi lên một lần, có thể chui cổ vào khúc gỗ có một lỗ hổng hay không?

-- Năm khi mười họa may ra có thể được, bạch Thế Tôn, sau một thời gian dài.

4) -- Ta tuyên bố rằng còn mau hơn, này các Tỷ-
kheo, là con rùa mù ấy, sau mỗi trăm năm nổi lên
một lần, có thể chui cổ vào khúc gỗ có một lỗ hổng
ấy; còn hơn kẻ ngu, khi một lần đã rơi vào đọa xứ để
được làm người trở lại. Vì sao?

5) Vì rằng ở đấy không có pháp hành, chánh hành,
thiện nghiệp, phước nghiệp. Ở đấy, này các Tỷ-kheo,
chỉ có ăn thịt lẫn nhau, và chỉ có người yếu bị ăn thịt.
Vì sao?

SANH                                                  1102

6) Vì không thấy được bốn Thánh đế.

Thế nào là bốn?

- Thánh đế về Khổ,
- Thánh đế về Khổ tập,
- Thánh đế về Khổ diệt,
- Thánh đế về Con Đường đưa đến Khổ diệt.

7) Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ". Một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ tập". Một cố gắng cần
phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ diệt". Một cố gắng
cần phải làm để rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

SANH                                             1103

126 Sanh ở đâu tuỳ mức độ 3 phước - Kinh PHƯỚC SỰ NGHIỆP – Tăng III, 614

PHƯỚC SỰ NGHIỆP –Tăng III, 614

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba căn bản làm phước.

2. Thế nào là ba?

– Căn bản làm phước do bố thí, – Căn bản làm phước do giới đức, – Căn bản làm phước do tu tập.

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
nhỏ,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô nhỏ,
- Căn bản làm phước do tu tập trên một quy mô
nhỏ.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh làm người không may mắn.

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

SANH                                             1104

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
vừa phải,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
vừa phải,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung được
sanh làm người có may mắn.

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với Bốn Thiên vương.

Tại đây, này các Tỷ-kheo, Bốn Thiên vương sau khi
làm thật nhiều căn bản phước nghiệp do bố thí, sau
khi làm thật nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức,
vượt qua Bốn thiên vương trên mười điểm:

- Tuổi thọ chư Thiên, - Dung sắc chư Thiên,

SANH                                              1105

- An lạc chư Thiên,
- Danh tiếng chư Thiên,
- Tăng thượng lực chư Thiên,
- Thiên sắc,
- Thiên thanh
- Thiên hương,
- Thiên vị,
- Thiên xúc.

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Tam thập Tam
thiên. Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên chủ
Sakka sau khi làm thật nhiều căn bản phước
nghiệp do bố thí, sau khi làm thật nhiều căn bản
phước nghiệp do giới đức, vượt qua chư Thiên
ở Tàvatimsa trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, dung sắc chư Thiên, an lạc chư Thiên,
danh tiếng chư Thiên, Tăng thượng lúc chư

SANH                                              1106

Thiên, thiên sắc, thiên hương, thiên vị, thiên xúc.

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người căn bản
làm phước do bố thí trên một quy mô to lớn, căn bản
làm phước do giới đức trên một quy mô to lớn,
nhưng không đạt được căn bản làm phước do tu tập.
Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Yàma thiên. Tại đây, này
các Tỷ-kheo, Thiên tử Suyàma sau khi làm thật nhiều
căn bản phước nghiệp do bố thí, sau khi làm thật
nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt qua
chư Thiên ở Yàma trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, … thiên vị, thiên xúc.

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người căn bản
làm phước do bố thí trên một quy mô to lớn, căn bản
làm phước do giới đức trên một quy mô to lớn,
nhưng không đạt được căn bản làm phước do tu tập.
Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Tusità thiên. Tại đây, này
các Tỷ-kheo, Thiên tử Santusità, sau khi làm thật
nhiều căn bản phước nghiệp do bố thí, sau khi làm
thật nhiều căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt
qua chư Thiên ở Tusità trên mười điểm: tuổi thọ chư
Thiên, … thiên vị, thiên xúc.

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người:

SANH                                             1107

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Hóa lạc thiên.
Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên tử Sunimmita,
sau khi làm thật nhiều căn bản phước nghiệp
do bố thí, sau khi làm thật nhiều căn bản phước
nghiệp do giới đức, vượt qua chư Thiên ở Hóa
lạc thiên trên mười điểm: tuổi thọ chư Thiên,
… thiên vị, thiên xúc.

10. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người;

- Căn bản làm phước do bố thí trên một quy mô
to lớn,
- Căn bản làm phước do giới đức trên một quy
mô to lớn,
- Nhưng không đạt được căn bản làm phước do
tu tập.
- Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cọng trú với chư Thiên ở Tha hóa tự tại
thiên. Tại đây, này các Tỷ-kheo, Thiên tử
Vasavattì, sau khi làm thật nhiều căn bản

SANH                                             1108

phước nghiệp do bố thí, sau khi làm thật nhiều
căn bản phước nghiệp do giới đức, vượt qua
chư Thiên ở Tha hóa Tự tại thiên trên mười
điểm:

– Tuổi thọ chư Thiên,
– Dung sắc chư Thiên,
– An lạc chư Thiên,
– Danh tiếng chư Thiên,
– Tăng thượng lực chư Thiên,
– Thiên sắc,
– Thiên thanh
– Thiên hương,
– Thiên vị,
– Thiên xúc.

Này các Tỷ-kheo, có ba căn bản phước nghiệp này.

SANH                                             1109

127 Sanh ở đâu tuỳ theo ý muốn khi bố thí - Kinh THỌ SANH DO BỐ THÍ – Tăng III, 612

THỌ SANH DO BỐ THÍ –Tăng III, 612

1. - Này các Tỷ-kheo, có tám thọ sanh do bố thí.

Thế nào là tám?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa- môn hay Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa, hương, dầu thoa, đồ nằm, trú xứ, đèn đuốc. Người ấy bố thí và mong hưởng quả. Thấy các Sát-đế-lỵ đại phú hay các Bà-la-môn đại phú, hay các gia chủ đại phú, sung túc, đầy đủ, thọ hưởng năm dục trưởng dưỡng, người ấy suy nghĩ như sau: "Mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với Sát-đế-lỵ đại phú, hay với Bà-la-môn đại phú, hay với gia chủ đại phú ". Người ấy móng tâm như vậy, trú tâm như vậy, tu tâm như vậy, tâm người ấy hướng đến hạ liệt, không tu tập hướng thượng, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với Sát-đế-lỵ đại phú, hay với Bà-la-môn đại phú, hay với gia chủ đại phú. Ta nói rằng: "Người ấy là người giữ giới, không phải là người ác giới". Này các Tỷ-

SANH                                               1110

kheo, người giữ giới thành công, vì tâm hướng đến thanh tịnh.

3-4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn hay Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe
cộ, vòng hoa, hương, dầu thoa, đồ nằm, trú xứ, đèn
đuốc. Người ấy bố thí và mong hưởng quả. Nghe
rằng: "Bốn Thiên vương thiên sống lâu, có dung sắc,
được nhiều an lạc", người ấy suy nghĩ như sau:
"Mong rằng khi thân hoại mạng chung, được sanh
cọng trú với chư Thiên ở Bốn Thiên vương ...

… với chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba …

... với chư Thiên ở cõi Trời Dạ-ma …

... với chư Thiên ở cõi Trời Đâu-xuất …

... với chư Thiên ở cõi Trời Hóa lạc …

với chư Thiên ở cõi Trời Tha hóa Tự tại thiên … "Người ấy móng tâm như vậy, trú tâm như vậy, tu tâm như vậy, tâm người ấy hướng đến hạ liệt, không tu tập hướng thượng, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cọng trú với chư Thiên ở cõi Bốn thiên vương … ở cõi Tha hóa Tự tại thiên, hay với Bà-la- môn đại phú, hay với gia chủ đại phú. Ta nói rằng: "Người ấy là người giữ giới, không phải là người ác

SANH                                              1111

giới". Này các Tỷ-kheo, người giữ giới thành công, vì tâm hướng đến thanh tịnh.

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bố thí cho Sa-
môn, Bà-la-môn với đồ ăn, đồ uống… Nghe rằng: ":
"Chư Thiên ở Phạm chúng thiên sống lâu, có dung
sắc, được nhiều an lạc", người ấy suy nghĩ như sau:
"………". Ta nói rằng: "Người ấy là người giữ giới,
không phải là người ác giới, là người ly tham, không
phải là người có tham". Này các Tỷ-kheo, người giữ
giới thành công, vì tâm hướng đến thanh tịnh. Này
các Tỷ-kheo, người giữ giới thành công, vì tâm
hướng đến ly tham.

Này các Tỷ-kheo, tám pháp này là tám pháp thọ sanh do bố thí.

SANH                                              1112

128 Sỉ nhục thay, cái gọi là sanh - Kinh ĐẠI BỔN – 14 Trường I, 431

KINH ĐẠI BỔN
(MAHA PADANA SUTTA)
– Bài kinh số 14 – Trường I, 431
I

1. Như vậy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn ở tại nước
Sãvatthi (Xá-vệ) rừng Jeta (Kỳ-đà), vườn ông
Anãthapindika (Cấp Cô Độc), trong am thất cây
Kareri (Hoa Lâm). Lúc bấy giờ, số đông các Tỷ-kheo
đi khất thực về, sau khi dùng bữa xong, cùng ngồi và
tụ họp lại Hoa Lâm viên đường, pháp thoại thuộc về
tiền thân được khởi lên: "Đây là tiền thân, đây là tiền
thân".

2. Thế Tôn, với thiên nhĩ thanh tịnh vượt quá loài người nghe được câu chuyện này giữa các Tỷ-kheo. Rồi Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đi đến Hoa Lâm viên đường. Khi đến xong, Ngài ngồi trên ghế đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tôn hỏi các Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, câu chuyện gì, các người đang ngồi bàn? Câu chuyện gì đã bị gián đoạn giữa các người?

SANH                                                 1113

Khi được nói vậy, những Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, chúng con đi khất thực về, sau khi
dùng bữa xong, cùng ngồi và tụ họp tại Hoa Lâm
viên đường, pháp thoại về tiền thân được khởi lên:
"Đây là tiền thân, đây là tiền thân". Bạch Thế Tôn,
đó là câu chuyện đang được bàn đến giữa chúng con
thời Thế Tôn đến.

3. - Này các Tỷ-kheo, các người có muốn nghe pháp thoại thuộc về tiền thân không?

- Bạch Thế Tôn, thật là đúng thời; bạch Thiện Thệ,
thật là đúng thời để Thế Tôn giảng pháp thoại thuộc
về tiền thân. Sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ
thọ trì.

- Vậy này các Tỷ-kheo, các người hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

- Dạ vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo này đáp lời Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

4. - Này các Tỷ-kheo, chín mươi mốt kiếp về trước, Thế Tôn Vipassĩ (Tỳ-bà-thi), bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ra đời.

SANH                                             1114

- Này các Tỷ-kheo, ba mươi mốt kiếp về trước,
Thế Tôn Sikhĩ (Thi-khí) bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác ra đời.
- Này các Tỷ-kheo, cũng trong ba mươi mốt
kiếp ấy, Thế Tôn Vessabhũ (Tỳ-xá-bà) bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác ra đời.
- Này các Tỷ-kheo cũng trong hiền kiếp ấy,
Thế Tôn Kakusandha (Câu-lâu-tôn) bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác ra đời.
- Này các Tỷ-kheo, cũng trong hiền kiếp ấy,
Thế Tôn Konãgamana (Câu-na-hàm) bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác ra đời.
- Này các Tỷ-kheo, cũng trong hiền kiếp ấy,
Thế Tôn Kassapa (Ca-diếp) bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác ra đời.
- Này các Tỷ-kheo, cũng trong hiền kiếp ấy,
nay Ta, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ra đời.

5. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác sanh thuộc chủng tánh Sát-đế-lỵ, sanh trong giai cấp Sát-đế-lỵ.

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, thuộc chủng tánh Sát-đế-lỵ,

SANH                                            1115

sanh trong giai cấp Sát-đế-lỵ.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vessabhũ, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác, thuộc chủng tánh
Sát-đế-lỵ, sanh trong giai cấp Sát-đế-lỵ.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kakusandha, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, thuộc chủng tánh
Bà-la-môn, sanh trong giai cấp Bà-la-môn .
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Konãgamana, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc chủng tánh
Bà-la-môn, sanh trong giai cấp Bà-la-môn.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác thuộc chủng tánh Bà-la-
môn, sanh trong giai cấp Bà-la-môn .
- Này các Tỷ-kheo, nay Ta là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác thuộc chủng tánh Sát-đế-lỵ,
sanh trong giai cấp Sát-đế-lỵ.

6. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh Kondanna (Câu- ly-nhã).

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh Kondanna.

SANH                                            1116

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vessabhũ, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh
Kondanna.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kakusandha, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh
Kassapa.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Konàgamara, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh
Kassapa.
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh
Kassapa.
- Này các Tỷ-kheo, nay Ta là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, thuộc danh tánh Gotama
(Cù-đàm).

7. Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Vipassĩ bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, tuổi thọ loài người là tám vạn năm.

- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Sikhĩ,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, tuổi thọ loài
người là bảy vạn năm.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn

SANH                                            1117

Vessabhũ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác,
tuổi thọ loài người là sáu vạn năm.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn
Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác,
tuổi thọ loài người là bốn vạn năm.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn
Konãgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác,
tuổi thọ loài người là ba vạn năm.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Kassapa,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, tuổi thọ của
loài người là hai vạn năm.
- Này các Tỷ-kheo, nay tuổi thọ của Ta không
bao nhiêu, ít oi, tuổi thọ loài người khoảng một
trăm năm hay hơn một chút.

8. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, giác ngộ dưới gốc cây pãtali (bà- bà-la).

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, giác ngộ dưới gốc cây
pundarika (phân-đà-ly).
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vessabhù, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác, giác ngộ dưới gốc

SANH                                              1118

cây sirĩsa (thi-lợi-sa).
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Konãkgamana, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, giác ngộ dưới gốc
cây udumbara (ô-tam-bà-la).
- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác, giác ngộ dưới gốc cây
nigrodha (ni-câu-luật-đà).
- Này các Tỷ-kheo, nay Ta là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác giác ngộ dưới gốc cây
assattha (bát-đa-la).

9. Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhứt đệ tử của Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, tên là Khanda (Kiển-trà) và Tissa (Đề-xá).

- Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhứt đệ tử
của Thế Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, tên là Abhibhũ (A-tỳ-phù) và Sambhava
(Tam-bà-bà).
- Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử
của Thế Tôn Vessabhũ, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác, tên là Sona (Phù-du) và Uttara
(Uất-đa-la).
- Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử

SANH                                               1119

của Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác tên là Vidhũra (Tỳ-lâu) và Sanjĩva
(Tát-ni).
- Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử
của Thế Tôn Konãgamana, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác tên là Bhiyyosa (Thư-bàn-
na) và Uttara (Uất-đa-la).
- Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử
của Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác tên là Tissa (Đề-xá) và Bhãradvãja
(Bà-la-bà).
- Này các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử
của Ta là Sãriputta (Xá-lợi-phất) và
Moggallãna (Mục-kiền-liên).

10. Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Vipassĩ,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có ba Tăng hội: một
Tăng hội sáu mươi tám triệu Tỷ-kheo, một Tăng hội
mười vạn Tỷ-kheo, một Tăng hội tám vạn Tỷ-kheo.
Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Vipassĩ bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác có ba Tăng hội như vậy,
tất cả đều là bậc Lậu tận.

- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có ba Tăng

SANH                                            1120

hội: một Tăng hội mười vạn Tỷ-kheo, một
Tăng hội tám vạn Tỷ-kheo, một Tăng hội bảy
vạn Tỷ-kheo. Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế
Tôn Sikhĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có
ba Tăng hội như vậy, tất cả đều là bậc Lậu tận.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn
Vessabhũ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có
ba Tăng hội: một Tăng hội tám vạn Tỷ-kheo,
một Tăng hội bảy vạn Tỷ-kheo, một Tăng hội
sáu vạn Tỷ-kheo. Này các Tỷ-kheo, trong thời
Thế Tôn Vessabhũ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác có ba Tăng hội như vậy, tất cả đều là bậc
Lậu tận.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn
Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
có một Tăng hội bốn vạn Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, trong thời Thế Tôn Kakusandha, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác có một Tăng hội như
vậy, tất cả đều là bậc Lậu tận.
- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn
Konãgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
có một Tăng hội ba vạn Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, trong thời Thế Tôn Konãgamana, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác có một Tăng hội như
vậy, tất cả đều là bậc Lậu tận.

SANH                                            1121

- Này các Tỷ-kheo, trong thời Thế Tôn Kassapa,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có một Tăng
hội hai vạn Tỷ-kheo. Này các Tỷ-kheo, trong
thời Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác có một Tăng hội như vậy, tất cả đều
là bậc A-la-hán .
- Này các Tỷ kheo, nay trong thời của Ta có một
Tăng hội một ngàn hai trăm năm mươi Tỷ-
kheo, tất cả đều là bậc Lậu tận.

11. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác, có vị thị giả Tỷ-kheo tên là Asoka (A-dục), vị này là vị thị giả đệ nhất.

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Sikhĩ bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác có vị thị giả Tỷ-kheo tên là
Khemankara (Nhẫn Hành), vị này là vị thị giả
đệ nhất.

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vessabhũ, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác có vị thị giả Tỷ-kheo
tên là Upasannaka (Tịch Diệt) vị này là vị thị
giả đệ nhất.

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có vị thị giả Tỷ- kheo tên là Buddhija (Thiện Giác), vị này là thị

SANH                                              1122

giả đệ nhất.

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Konãgamana, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có vị thị giả Tỷ-
kheo tên là Sotthija (An Hòa), vị này là vị thị
giả đệ nhất.

- Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kassapa bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác có vị thị giả Tỷ-kheo
tên là Sabbamitta (Thiện Hữu), vị này là vị thị
giả đệ nhất.

- Này các Tỷ-kheo, nay Ta có vị thị giả Tỷ-kheo tên là Ànanda (A-nan), vị này là vị thị giả đệ nhất.

12. Này các Tỷ-kheo, phụ vương của Thế Tôn
Vipassĩ bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác tên là
Bandhumã (Bàn-đầu); mẫu hậu tên là Bandhumati
(Bàn-đầu-bà-đề). Kinh thành của vua Bandhumã tên
là Bandhumatĩ.

- Này các Tỷ-kheo, phụ vương Thế Tôn Sikhĩ,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác tên là Aruna
(Minh Tướng); mẫu hậu tên là Pabhãvatĩ
(Quang Huy); kinh thành của vua Aruna tên là
Pabhãvatĩ.

SANH                                             1123

- Này các Tỷ-kheo, phụ vương Thế Tôn
Vessabhũ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác tên
là Suppatĩta (Thiện Đăng), mẫu hậu tên là
Yasavati (Xứng Giới); Kinh thành của vua
Suppatita tên là Anopama (Vô Dụ).
- Này các Tỷ-kheo, phụ thân Bà-la-môn của Thế
Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, tên là Aggidatta (Tự Đắc); mẫu thân Bà-
la-môn tên là Visãkhã (Thiện Chi). Này các
Tỷ-kheo, lúc bấy giờ vua trị vì tên là Khema
(An Hòa); kinh thành vua Khema tên là
Khemavatĩ (An Hòa).
- Này các Tỷ-kheo, phụ thân Bà-la-môn của Thế
Tôn Konãgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác tên là Yannadatta (Đạt Đức) mẫu thân Bà-
la-môn tên là Uttarã (Thiện Thắng; Này các
Tỷ-kheo, lúc bấy giờ, vua trị vì tên là Sobha
(Thanh Tịnh); kinh thành của vua Sobha tên là
Sobhavatĩ (Thanh Tịnh).
- Này các Tỷ-kheo, phụ thân Bà-la-môn của Thế
Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
tên là Brahmadatta (Phạm Thi) mẫu thân Bà-
la-môn tên là Dhanavatĩ (Tài Chủ). Này các
Tỷ-kheo, lúc bấy giờ vua trị vì tên là Kikĩ (Hấp
Tỳ); kinh thành vua Kikĩ là Baranasĩ (Ba-la-

SANH                                             1124

nại).
- Này các Tỷ-kheo, nay phụ vương của Ta tên là
Suddhodana (Tịnh Phạn); mẫu hậu của Ta tên
là Mãyã (Ma-da); kinh thành tên là
Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ).
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Giảng xong Thiện
Thệ từ chỗ ngồi đứng dậy, đi vào tịnh xá.

13. Thế Tôn đi ra chẳng bao lâu cuộc đàm thoại sau đây khởi lên giữa những Tỷ-kheo ấy:

- Này các Hiền giả, thật hy hữu thay! Này các liền giả, thật kỳ diệu thay, đại thần lực, đại oai lực của Như Lai! Như Lai nhớ được chư Phật quá khứ, những vị này đã nhập Niết bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh của những vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát là như vậy".

Này các Hiền giả, quý vị nghĩ như thế nào? Có phải

SANH                                               1125

Như Lai khéo chứng đạt pháp giới như vậy, và nhờ chứng đạt pháp giới này, Như Lai nhớ chư Phật quá khứ, những vị này đã nhập Niết Bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh các vị này, cũng nhớ đến danh tánh cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát là như vậy? Hay là chư Thiên mách bảo Như Lai và nhờ sự mách bảo này, Như Lai nhớ được các đức Phật quá khứ, các vị này đã nhập Niết bàn đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh các vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát như thế này?"

Như vậy là cuộc đàm thoại đang khởi lên giữa những Tỷ-kheo ấy.

SANH                                                 1126

14. Bấy giờ Thế Tôn, vào buổi chiều tối, sau khi xuất
định, liền đến Hoa Lâm viên đường, ngồi trên chỗ đã
soạn sẵn. Sau khi ngồi xong, Thế Tôn nói với các Tỷ-
kheo:

- Này các Tỷ-kheo, nay các Ngươi ngồi luận bàn vấn đề gì? Đề tài gì đã được luận bàn giữa các Ngươi?

Khi được hỏi vậy, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đi ra chẳng bao lâu, cuộc đàm thoại sau đây đã khởi lên giữa chúng con: "Này các Hiền giả, thật hy hữu thay! Này các hiền giả thật kỳ diệu thay đại thần lực, đại oai lực của Như Lai! Như Lai nhớ được chư Phật quá khứ, những vị này đã nhập Niết Bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh của những vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát là như vậy". Này các Hiền giả, quý vị nghĩ như thế nào? Có phải Như Lai khéo chứng đạt pháp giới như vậy, và nhờ chứng đạt pháp giới này,

SANH                                               1127

Như Lai nhớ chư Phật quá khứ, những vị này đã nhập Niết bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh các vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát là như vậy?" Hay là chư Thiên mách bảo Như Lai và nhờ sự mách bảo này, Như Lai nhớ được các đức Phật quá khứ, các vị này đã nhập Niết bàn đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh các vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát như thế này?" Bạch Thế Tôn, như vậy là vấn đề bàn luận giữa chúng con, khi Thế Tôn đến.

15. - Này các Tỷ-kheo, như vậy là pháp giới ấy được khéo chứng đạt bởi Như Lai, và nhờ chứng

SANH                                                1128

đạt pháp giới này, Như Lai nhớ được chư Phật quá khứ, những vị này đã nhập Niết Bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh của những vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát là như vậy".

Này các Hiền giả, quý vị nghĩ như thế nào? Có phải Như Lai khéo chứng đạt pháp giới như vậy, và nhờ chứng đạt pháp giới này, Như Lai nhớ chư Phật quá khứ, những vị này đã nhập Niết bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh các vị này, cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh, cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử, cũng nhớ đến Tăng hội như sau: "Các bậc Thế Tôn ấy, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy, tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy, giải thoát là như vậy".

Này các Tỷ-kheo, vậy hãy nghe và suy nghiệm kỹ,

SANH                                                  1129

Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, Bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng lời Thế Tôn, Thế Tôn giảng như sau:

16. - Này các Tỷ-kheo, cách đây chín mươi mốt
kiếp về trước, Thế Tôn Vipassĩ bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác ra đời. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuộc
chủng tánh Sát-đế-ly, sanh trong giai cấp Sát-đế-ly.
Này các Tỷ kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A la hán,
Chánh Đẳng Giác thuộc danh tánh Kondanna. Này
các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác, tuổi thọ đến tám vạn năm. Này các Tỷ-
kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, giác ngộ dưới gốc cây Patali (Ba-ba-la). Này
các Tỷ-kheo, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử của Thế
Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác tên là
Khanda (Kiển-trà) và Tissa (Đề-xá). Này các Tỷ-
kheo, trong thời Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác có ba Tăng hội: một Tăng hội sáu
mươi tám vạn Tỷ-kheo, một Tăng hội mười vạn Tỷ-
kheo, một Tăng hội tám vạn Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, Thế Tôn Vipassĩ, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác có vị thị giả Tỷ-kheo tên là Asoka (A-dục), vị

SANH                                              1130

này là vị thị giả đệ nhất. Này các Tỷ-kheo, Phụ
Vương Thế Tôn Tỳ-bà-thi, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác tên là Bandhumã (Bàn-đầu), mẫu hậu tên
là Bandhumatĩ (Bàn-đầu-bà-đề), kinh thành của
Bandhumã tên là Bandhumatĩ.

17. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy, Bồ-tát
Vipassĩ, sau khi từ giã cảnh giới Đâu-suất thiên,
chánh niệm tĩnh giác nhập vào mẫu thai. Này các Tỷ-
kheo, pháp nhĩ là như vậy.

Khi Bồ-tát Vipassĩ từ giã cảnh giới Đâu-suất thiên, chánh niệm tĩnh giác nhập vào mẫu thai, khi ấy một hào quang vô lượng, thần diệu, thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra cùng khắp thế giới, gồm có các thế giới ở trên chư Thiên, thế giới của các Ma vương và Phạm thiên và thế giới ở dưới gồm các vị Sa-môn, Bà-la-môn, các vị hoàng tử và dân chúng. (1). Cho đến các cảnh giới ở giữa các thế giới, không có nền tảng, tối tăm, u ám, những cảnh giới mà mặt trăng mặt trời với đại thần lực, đại oai đức như vậy cũng không thể chiếu thấu, trong những cảnh giới ấy một hào quang vô lượng, thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra. Và các chúng sanh sống tại những chỗ ấy, nhờ hào quang ấy mới thấy nhau và nói: "Cũng có những chúng sanh khác sống ở đây". Và mười ngàn thế giới chuyển động, rung động, chuyển động

SANH                                              1131

mạnh. Và hào quang vô lượng, thần diệu ấy, thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra ở thế giới. Pháp nhĩ là như vậy.

(1) Sadevamanussaya. Có chỗ dịch: chư Thiên và loài người.

Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị Bồ -
tát nhập mẫu thai, bốn vị Thiên tử đứng canh gác
bốn phương trời và nói: "Không cho một ai, người
hay không phải loài người, được hãm hại vị Bồ-tát.
Pháp nhĩ là như vậy".

18. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị
Bồ-tát nhập mẫu thai, mẹ vị Bồ-tát giữ giới một cách
hồn nhiên, không sát sanh, không trộm cắp, không tà
dâm, không nói láo, không uống các thứ rượu men,
rượu nấu. Pháp nhĩ là như vậy.

19. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị Bồ-tát nhập mẫu thai, mẹ vị Bồ-tát không khởi dục tâm đối với một nam nhân nào, và không vi phạm tiết hạnh với bất kỳ người đàn ông nào dầu người này có tâm ái nhiễm đối với bà. Pháp nhĩ là gì vậy.

20. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị Bồ-tát nhập mẫu thai, mẹ vị Bồ-tát có được năm món dục lạc đầy đủ, tận hưởng, trọn hưởng năm món dục

SANH                                               1132

lạc ấy. Pháp nhĩ là như vậy.

21. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị
Bồ-tát nhập mẫu thai, mẹ vị Bồ-tát không bị một bệnh
tật gì. Bà sống với tâm hoan hỷ, với thân khoan
khoái. Bà thấy trong bào thai của mình vị Bồ-tát đầy
đủ mọi bộ phận và chân tay.

Này các Tỷ-kheo, ví như viên ngọc lưu ly, thanh tịnh, thuần nhất, có tám cạnh, khéo cắt, khéo giũa, trong sáng, không tỳ vết, hoàn hảo trong mọi phương diện. Rồi một sợi dây được xâu qua viên ngọc ấy, dây màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng hay màu vàng lợt. Nếu có người có mắt để viên ngọc trên bàn tay của mình, người ấy sẽ thấy rõ ràng: "Đây là viên ngọc lưu ly, thanh tịnh thuần nhất, có tám cạnh, khéo cắt khéo giũa, trong sáng, không tỳ vết, hoàn hảo trong mọi phương diện. Đây là sợi dây xâu qua, sợi dây màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng hay màu vàng lạt". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi vị Bồ-tát nhập mẫu thai, mẹ vị Bồ-tát không một bệnh tật gì. Bà sống với tâm hoan hỷ, với thân khoan khoái. Bà thấy trong bào thai của mình vị Bồ-tát đầy đủ mọi bộ phận và chân tay. Pháp nhĩ là như vậy.

22. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Sau khi sanh vị Bồ-tát bảy ngày, mẹ vị Bồ-tát mệnh chung

SANH                                               1133

và sanh lên cảnh trời Đâu suất. Pháp nhĩ là như vậy.

23. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Trong khi
các người đàn bà khác mang bầu thai trong bụng chín
tháng hay mười tháng rồi mới sanh, mẹ vị Bồ-tát
sanh vị Bồ-tát không phải như vậy. Mẹ vị Bồ-tát
mang vị Bồ-tát trong bụng mười tháng trời mới
sanh. Pháp nhĩ là như vậy.

24. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Trong khi
các người đàn bà khác, hoặc ngồi, hoặc nằm mà sanh
con, mẹ vị Bồ-tát sanh vị Bồ-tát không phải như vậy.
Mẹ vị Bồ-tát đứng mà sanh vị Bồ-tát. Pháp nhĩ là
như vậy.

25. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, chư Thiên đỡ lấy Ngài trước, sau mới đến loài người. Pháp nhĩ là như vậy.

26. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị
Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, vị Bồ-tát không đụng
đến đất. Có bốn Thiên tử đỡ lấy Ngài, đặt Ngài trước
bà mẹ và thưa: "Hoàng hậu hãy hoan hỷ. Hoàng
hậu sanh một bậc vĩ nhân". Pháp nhĩ là như vậy.

27. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, Ngài sanh ra thanh tịnh, không bị nhiễm ô bởi nước nhớt nào, không bị nhiễm

SANH                                              1134

ô bởi loại mủ nào, không bị nhiễm ô bởi loại máu nào, không bị nhiễm ô bởi bất cứ vật bất tịnh nào, thanh thịnh, trong sạch. Pháp nhĩ là như vậy.

Này các Tỷ-kheo, như viên ngọc ma-ni bảo châu đặt trên một tấm vải Ba-la-nại. Hòn ngọc không làm nhiễm ô tấm vải Ba-la-nại, tấm vải Ba-la-nại cũng không làm nhiễm ô hòn ngọc. Vì sao vậy? Vì cả hai đều thanh tịnh. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo. Khi vị Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, Ngài sanh ra thanh tịnh, không bị nhiễm ô bởi nước nhớt nào, không bị nhiễm ô bởi loại mủ nào, không bị nhiễm ô bởi loại máu nào, không bị nhiễm ô bởi bất cứ sự vật bất tịnh nào, thanh tịnh, trong sạch. Pháp nhĩ là như vậy.

28. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị
Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, hai dòng nước từ hư
không hiện ra, một dòng lạnh, một dòng nóng. Hai
dòng nước ấy tắm rửa sạch sẽ cho vị Bồ-tát và cho
bà mẹ. Pháp nhĩ là như vậy.

29. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Vị Bồ-tát
khi sanh ra, Ngài đứng vững, thăng bằng trên hai
chân, mặt hướng phía Bắc, bước đi bảy bước, một
lọng trắng được che trên. Ngài nhìn khắp cả mọi
phương, lớn tiếng như con ngưu vương, thốt ra
lời như sau: "Ta là bậc tối thượng ở trên đời! Ta

SANH                                               1135

là bậc tối tôn ở trên đời. Ta là bậc cao nhất ở trên đời. Nay là đời sống cuối cùng, không còn phải tái sanh ở đời này nữa". Pháp nhĩ là như vậy.

30. Này các Tỷ-kheo, pháp nhĩ là như vậy. Khi vị Bồ-tát từ bụng mẹ sanh ra, khi ấy một hào quang vô lượng thần diệu, thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra cùng khắp thế giới, gồm có các thế giới trên chư Thiên, thế giới của các Ma vương và Phạm thiên, và thế giới ở dưới gồm các vị Sa-môn, Bà-la-môn, các vị hoàng tử và dân chúng. Cho đến các cảnh giới ở giữa các thế giới, không có nền tảng, tối tăm, u ám, những cảnh giới mà mặt trăng, mặt trời với đại thần lực, đại oai đức như vậy cũng không thể chiếu thấu, trong những cảnh giới ấy, một hào quang vô lượng, thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra. Và các chúng sanh sống tại những chỗ ấy, nhờ hào quang ấy mới thấy nhau mà nói: "Cũng có những chúng sanh khác sống ở đây". Và mười ngàn thế giới chuyển động, rung động, chuyển động mạnh. Và hào quang vô lượng thần diệu ấy thắng xa oai lực của chư Thiên hiện ra ở thế giới. Pháp nhĩ là như vậy.

31. Này các Tỷ-kheo, khi hoàng tử Vipassĩ sinh ra,
vua Bandhumã được báo tin: "Đại vương đã được
sinh một hoàng tử". Này các Tỷ-kheo, khi thấy
hoàng tử xong, vua Bandhumã liền cho mời các vị

SANH                                              1136

Bà-la-môn đoán tướng và nói: "Này các Hiền giả,
hãy xem tướng cho Hoàng tử". Này các Tỷ-kheo, khi
xem tướng Hoàng tử Vipassĩ xong, các vị Bà-la-môn
đoán tướng tâu với vua Bandhumã: "Đại vương hãy
hân hoan; Đại vương đã sinh một bậc vĩ nhân! May
mắn thay cho Đại vương, đại hạnh thay cho Đại
vương đã được một Hoàng tử như vậy sanh trong gia
đình. Tâu Đại vương, Hoàng tử này có đầy đủ ba
mươi hai tướng tốt của bậc Đại nhân. Ai có đủ ba
mươi hai tướng tốt này sẽ chọn hai con đường này
thôi, không có con đường nào khác. Nếu sống tại gia
đình, vị này sẽ trở thành vua Chuyển luân Thánh
vương, dùng chánh pháp trị nước, bình định bốn
phương, đem lại an toàn cho quốc độ, đầy đủ bảy
món báu. Bảy món báu trở thành vật sở hữu của vị
này, tức là xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ
báu, gia chủ báu và thứ bảy là tướng quân báu. Vị
này có đến hơn một ngàn thái tử, những bậc anh
hùng, lực sĩ, chinh phục quân thù. Vị này chinh phục
cõi đất này cho đến hải biên và trị nước với chánh
pháp, không dùng trượng, không dùng đao. Nếu vị
này từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình, vị
này sẽ thành bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vén
lui màn vô minh che đời".

32. "Đại vương, ba mươi hai tướng tốt của bậc Đại nhân là gì mà Hoàng tử nếu đầy đủ những tướng tốt

SANH                                              1137

này sẽ chọn đi hai con đường, không có con đường nào khác. Nếu sống tại gia đình, vị này sẽ trở thành vua Chuyển luân Thánh vương dùng chánh pháp trị nước, bình định bốn phương, đem lại an toàn cho quốc lộ, đầy đủ bảy món báu. Bảy món báu trở thành vật sở hữu của vị này, tức là xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, cư sĩ báu và thứ bảy là tướng quân báu. Vị này có đến hơn một ngàn thái tử, những bậc anh hùng, lực sĩ, chinh phục quân thù. Vị này chinh phục cõi đất này cho đến hải biên và trị nước với chánh pháp, không dùng trượng, không dùng đao. Nếu vị này từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình, vị này sẽ thành bậc A-la-hán. Chánh Đẳng Giác, vén lui màn vô minh che đời?

33.   "Đại vương, Hoàng tử này có lòng bàn chân
bằng phẳng, tướng này được xem là tướng tốt
của bậc Đại nhân.
34.   "Đại vương, dưới hai bàn chân của Hoàng tử
này, có hiện ra hình bánh xe, với ngàn tăm xe,
với trục xe, vành xe, với các bộ phận hoàn toàn
đầy đủ, tướng này được xem là tướng của bậc
Đại nhân.
35.   "Đại vương, Hoàng tử này có gót chân thon
dài... (như trước)

SANH                                                 1138

36.   "Đại vương, Hoàng tử này có ngón tay, ngón
chân dài...
37.   "Đại vương, Hoàng tử này có tay chân mềm
mại...
38.   "Đại vương, Hoàng tử này có tay chân có màn
da lưới...
39.   "Đại vương, Hoàng tử này có mắt cá tròn như
con sò...
40.   "Đại vương, Hoàng tử này có ống chân như con
dê rừng...
41.   "Đại vương, Hoàng tử này đứng thẳng, không
co lưng xuống, có thể rờ từ đầu gối với hai bàn
tay...
42.   "Đại vương, Hoàng tử này có tướng mã âm
tàng...
43.   "Đại vương, Hoàng tử này có màu da như
đồng, màu sắc như vàng...
44.   "Đại vương, Hoàng tử này có da trơn mướt
khiến bụi không thể bám dính vào...
45.   "Đại vương, Hoàng tử này có lông da mọc từ
lông một, mỗi lỗ chân lông có một lông...

SANH                                                1139

46.   "Đại vương, Hoàng tử này có lông mọc xoáy
tròn thẳng lên, mỗi sợi lông đều vậy, màu xanh
đậm như thuốc bôi mắt, xoáy lên từng xoáy
tròn nhỏ, và xoáy về hướng mặt...
47.   "Đại vương, Hoàng tử này có thân hình cao
thẳng...
48.   "Đại vương, Hoàng tử này có bảy chỗ tròn
đầy...
49.   "Đại vương, Hoàng tử này có nửa thân trước
như con sư tử...
50.   "Đại vương, Hoàng tử này không có lõm
khuyết giữa hai vai...
51.   "Đại vương, Hoàng tử này có thân thể cân đối
như cây bàng (nigrodha: ni-câu-luật). Bề cao
của thân ngang bằng bề dài của hai tay sải rộng,
bề dài của hai tay sải rộng ngang bằng bề cao
của thân...
52.   "Đại vương, Hoàng tử này có bán thân trên
vuông tròn...
53.   "Đại vương, Hoàng tử này có vị giác hết sức
sắc bén...
54.   "Đại vương, Hoàng tử này có quai hàm như con

SANH                                                 1140

sư tử. .
55.   "Đại vương, Hoàng tử này có bốn mươi răng...
56.   "Đại vương, Hoàng tử này có răng đều đặn...
57.   "Đại vương, Hoàng tử này có răng không
khuyết hở...
58.   "Đại vương, Hoàng tử này có răng cửa (thái xỉ)
trơn láng...
59.   "Đại vương, Hoàng tử này có tướng lưỡi rộng
dài...
60.   "Đại vương, Hoàng tử này có giọng nói tuyệt
diệu như tiếng chim ca-lăng-tần-già
(Karavika)...
61.   "Đại vương, Hoàng tử này có hai mắt màu xanh
đậm...
62.   "Đại vương, Hoàng tử này có lông mi con bò
cái...
63.   "Đại vương, Hoàng tử này giữa hai lông mày,
có sợi lông trắng mọc lên, mịn màng như bông
nhẹ.
64.   "Đại vương, Hoàng tử này có nhục kế trên đầu,

SANH                                                 1141

tướng này được xem là tướng tốt của bậc Đại
nhân...
33. "Đại vương, Hoàng tử có đầy đủ ba mươi hai
tướng tốt của bậc Đại nhân, với ba mươi hai tướng
tốt này, Hoàng tử sẽ chọn đi hai con đường, không
có con đường nào khác. Nếu sống tại gia đình, Hoàng
tử sẽ trở thành vua Chuyển luân Thánh vương, đem
lại an toàn cho quốc độ, đầy đủ bảy món báu. Bảy
món báu trở thành sở hữu của Ngài, tức là xe báu,
voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, cư sĩ báu, và
thứ bảy là tướng quân báu. Vị này có đến hơn một
ngàn thái tử, những bậc anh hùng, lực sĩ, chinh phục
quân thù. Vị này chinh phục quả đất này cho đến hải
biên và trị nước với chánh pháp, không dùng trượng,
không dùng đao. Nếu Hoàng tử từ bỏ gia đình, xuất
gia sống không gia đình, Hoàng tử sẽ thành bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác, vén lui màn vô minh che
đời".

Này các Tỷ-kheo, Vua Bandhumã ra lệnh cúng dường các vị Bà-la-môn đoán tướng ấy, các áo vải mới và làm thỏa mãn mọi sự đòi hỏi ước muốn.

34. Này các Tỷ-kheo, rồi vua Bandhumã cho nuôi những người vú cho hoàng tử Vipassĩ. Người cho bú, người tắm, người lo bồng ẳm, người mang trên nách. Này các Tỷ-kheo, một lọng trắng ngày đêm được che

SANH                                              1142

trên hoàng tử Vipassĩ, và lệnh được truyền ra:
"Không được để lạnh hay nóng, cỏ, bụi, hay sương
làm phiền hoàng tử". Hoàng tử Vipassĩ được mọi
người âu yếm. Này các Tỷ-kheo, cũng như hoa sen
xanh, hoa sen hồng, hay hoa sen trắng được mọi
người yêu thích. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, hoàng
tử Vipassĩ được mọi người âu yếm, gần như được ẳm
từ nách này qua nách người khác.

35. Này các Tỷ-kheo, khi hoàng tử Vipassĩ được sinh
ra, hoàng tử phát âm rất là tuyệt diệu, âm vận điều
hòa, dịu ngọt và hấp dẫn. Này các Tỷ-kheo, giống
như con chim ca-lăng-tân-già sinh trong núi Hy-mã-
lạp sơn, giọng chim rất là tuyệt diệu, âm vận điều
hòa, dịu ngọt và hấp dẫn. Cũng vậy này các Tỷ-kheo,
Hoàng Tử Vipassĩ phát âm rất là tuyệt diệu, âm vận
điều hòa, dịu ngọt và hấp dẫn.

36. Này các Tỷ-kheo, khi hoàng tử Vipassĩ sanh ra, Thiên nhãn hiện ra với Ngài, do nghiệp báo sanh, và nhờ Thiên nhãn ấy, Ngài có thể nhìn khắp chung quanh đến một do tuần, ban ngày cũng như ban đêm.

37. Này các Tỷ-kheo, khi hoàng tử Vipassĩ sanh ra, Ngài nhìn thẳng sự vật với cặp mắt không nhấp nháy, như hàng chư Thiên ở Tam thập tam thiên. Vì hoàng tử Vipassĩ nhìn không nhấp nháy, nên này các Tỷ-

SANH                                             1143

kheo, hoàng tử Vipassĩ được gọi tên là "Vipassì
Vipassì", "Vị đã nhìn thấy". Này các Tỷ-kheo, khi
vua Bandhumã ngồi xử kiện, vua cho đặt hoàng tử
Vipassì ngồi bên nách mình để xử kiện. Này các Tỷ-
kheo, hoàng tử Vipassì ngồi bên nách vua cha như
vậy và chú tâm quan sát phương thức xử kiện đến
nỗi tự mình cũng có thể phán đoán xử kiện. Này các
Tỷ-kheo, do hoàng tử Vipassì "có thể quan sát và xử
kiện đúng luật pháp" và danh từ "Vipassì Vipassì"
càng được dùng để đặt tên cho Ngài.

38. Này các Tỷ-kheo, rồi vua Bandhumã cho xây
dựng ba tòa lâu đài cho hoàng tử Vipassì, một cho
mùa mưa, một cho mùa đông, một cho mùa lạnh, và
năm món dục lạc đều được chuẩn bị đầy đủ. Này các
Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì sống bốn tháng mưa trong
lâu đài dành cho mùa mưa, được hầu hạ mua vui với
các nữ nhạc sĩ, và không một lần nào, Ngài bước
xuống khỏi lầu.

II

1. - Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì, sau thời gian nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, cho gọi người đánh xe: "Này khanh, hãy cho thắng các cỗ xe thù thắng, chúng ta sẽ đi đến vườn ngự uyển để xem phong cảnh" - "Thưa vâng, Hoàng Tử". Này các Tỷ-

SANH                                               1144

kheo, người đánh xe vâng lời hoàng tử Vipassì, cho thắng các cỗ xe thù thắng rồi bạch hoàng tử Vipassì: "Tâu Hoàng tử, các cỗ xe thù thắng đã thắng xong. Hãy làm những gì Hoàng tử xem là hợp thời".

Này các Tỷ-kheo, lúc bấy giờ hoàng tử Vipassì leo lên cỗ xe thù thắng và cùng với các cỗ xe thù thắng khác, tiến đến vườn ngự uyển.

2. Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì trên đường đi
đến vườn ngự uyển, thấy một người già nua, lưng
còm như nóc nhà, chống gậy, vừa đi vừa run rẩy,
khổ não, không còn đâu là tuổi trẻ. Thấy vậy hoàng
tử hỏi người đánh xe:

- "Này khanh, người đó là ai vậy? Sao thân người đó không giống các người khác?"

- "Tâu Hoàng tử, người đó là một người được gọi là già vậy".

- "Này khanh, sao người ấy được gọi là một người già?"

- "Tâu Hoàng tử, người ấy gọi là già vì nay người ấy sống không bao lâu nữa".

- "Này khanh, vậy rồi Ta có bị già không, một

SANH                                              1145

người chưa qua tuổi già?"

- "Tâu Hoàng tử, Hoàng tử và cả con nữa, chúng ta tất cả sẽ bị già nua, dầu chúng ta chưa qua tuổi già!"

- "Này khanh, thôi nay thăm vườn ngự uyển như vậy là vừa rồi. Hãy cho đánh xe trở về cung".

- "Thưa vâng, Hoàng tử".

Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng theo lời hoàng
tử, cho đánh xe trở về cung. Này các Tỷ-kheo, hoàng
tử Vipassì về trong cung, đau khổ, sầu muộn và
suy nghĩ. "Sỉ nhục thay, cái gọi là sanh. Và ai sanh
ra cũng phải già yếu như vậy!".

3. Này các Tỷ-kheo, khi ấy vua Bandhumà cho gọi
người đánh xe và hỏi: "Này khanh, Hoàng tử có vui
vẻ không, tại vườn ngự uyển? "Này khanh, Hoàng tử
có hoan hỷ không, tại vườn ngự uyển?".

- "Tâu Đại vương, Hoàng tử không có vui vẻ tại vườn ngự uyển. Tâu Đại vương, Hoàng tử không có hoan hỷ, tại vườn ngự uyển"

- "Này khanh, khi đến vườn ngự uyển, Hoàng tử đã thấy gì?"

SANH                                              1146

- "Tâu đại vương, Hoàng tử trong khi đi đến vườn ngự uyển, thấy một người già nua, lưng còm như nóc nhà, chống gậy vừa đi vừa run rẩy, khổ não không còn đâu là tuổi trẻ. Thấy vậy, Hoàng tử hỏi con: "Này khanh, người đó là ai vậy? Sao tóc người đó không giống các người khác? Sao thân người đó không giống các người khác?" - "Tâu Hoàng tử, người ấy được gọi là vậy" - "Này khanh, sao người ấy được gọi là người già? - "Tâu Hoàng tử, người ấy gọi là già, vì nay người ấy sống không bao lâu nữa". - "Này khanh, vậy rồi Ta có phải bị già không, một người chưa qua tuổi già?" - "Tâu Hoàng tử, Hoàng tử và cả con nữa, chúng ta tất cả sẽ bị già nua, dầu chúng ta chưa qua tuổi già" - "Này khanh, thôi nay thăm vườn ngự uyển như vậy vừa rồi. Hãy cho đánh xe trở về cung". - "Thưa vâng, Hoàng Tử!". Tâu Đại vương, con vâng lời Hoàng tử Vipassì, cho đánh xe trở về cung. Tâu Đại vương, Hoàng tử trở về cung, đau khổ, sầu muộn và suy nghĩ. "Sỉ nhục thay, cái gọi là sanh. Và ai sanh ra cũng phải già yếu như vậy".

4. Này các Tỷ-kheo, khi ấy vua Bandhumà suy nghĩ:
"Không thể để cho hoàng tử Vipassì từ chối không
trị vì. Không thể để cho Hoàng tử Vipassì xuất gia.
Không thể để cho lời của các vị Bà-la-môn đoán
tướng trở thành sự thật".

SANH                                               1147

Này các Tỷ-kheo, rồi vua Bandhumà lại sắp đặt cho
hoàng tử Vipassì đầy đủ năm món dục lạc nhiều hơn
nữa, để hoàng tử Vipassì có thể trị vì, để hoàng tử
Vipassì khỏi phải xuất gia, để cho lời các vị Bà-la-
môn đoán tướng không trúng sự thật. Và, này các Tỷ-
kheo, hoàng tử Vipassì sống tận hưởng đầy đủ sung
túc năm món dục lạc.

5. Này các Tỷ-kheo hoàng tử Vipassì, sau thời gian nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm cho gọi người đánh xe... (như trước).

6. Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì, khi đang đi đến vườn ngự uyển, thấy một người bệnh hoạn, khổ não, nguy kịch, bò lết trong tiểu tiện, đại tiện của mình, cần có người khác nâng đỡ, cần có người khác dìu dắt. Thấy vậy, hoàng tử hỏi người đánh xe:

- "Này khanh, người này đã làm gì, mà mắt của
nó không giống mắt của những người khác,
giọng nói của nó không giống giọng nói của
những người khác?"

- "Tâu Hoàng tử, đó là một người được gọi là một người bệnh vậy".

- "Này khanh, sao người ấy được gọi là một

SANH                                              1148

người bệnh?"

- "Tâu Hoàng tử, người ấy được gọi là một người bệnh vì người ấy chưa thoát khỏi căn bệnh của mình"

- "Này khanh, vậy rồi ta có bị bệnh không, một người chưa bị bệnh?"

- "Tâu Hoàng tử, Hoàng tử và cả con nữa, tất cả chúng ta sẽ bị bệnh tật, dầu chúng ta chưa bị bệnh tật".

- "Này khanh, thôi nay thăm vườn ngự uyển như vậy vừa rồi. Hãy cho đánh xe trở về cung".

- "Thưa vâng, Hoàng tử".

Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng theo lời hoàng
tử cho đánh xe trở về cung. Này các Tỷ-kheo, hoàng
tử Vipassì về trong cung, đau khổ, sầu muộn và suy
nghĩ: "Sỉ nhục thay, cái gọi là sanh! Và ai sanh ra,
cũng phải già, cũng phải bệnh!"

7. Này các Tỷ-kheo, khi ấy vua Bandhumà cho gọi người đánh xe và hỏi: "Này khanh, Hoàng tử có vui vẻ không tại vườn ngự uyển? Hoàng tử có hoan hỷ không tại vườn ngự uyển?" - "Tâu Đại vương, Hoàng

SANH                                              1149

tử không có vui vẻ tại vườn ngự uyển. Tâu Đại vương, Hoàng tử không có hoan hỷ tại vườn ngự uyển" - "Này khanh, khi đi đến vườn ngự uyển, Hoàng tử đã thấy gì?" - "Tâu Đại vương, Hoàng tử trong khi đến vườn ngự uyển thấy một người bệnh hoạn, khổ não, nguy kịch, bò lết trong tiểu tiện, đại tiện của mình, cần có người khác nâng đỡ, cần có người khác dìu dắt. Thấy vậy, Hoàng tử hỏi con: "Này khanh, người đó đã làm gì mà mắt của nó không giống mắt của người khác, giọng nói của nó không giống giọng nói của những người khác?" - "Tâu Hoàng tử, đó là một người được gọi là môt người bệnh vậy". - "Này khanh, sao người ấy được gọi là một người bệnh?" - "Tâu Hoàng tử, người ấy được gọi là người bệnh, vì người ấy chưa khỏi căn bệnh của mình!" - "Này khanh, vậy rồi ta có bị bệnh không, một người chưa bị bệnh?" - "Tâu Hoàng tử, Hoàng tử và cả con nữa, tất cả chúng ta sẽ bị bệnh tật, dầu chúng ta chưa bị bệnh tật". - "Này khanh, thôi nay thăm vườn ngự uyển như vậy vừa rồi! Hãy cho đánh xe trở về cung". - "Thưa vâng, Hoàng tử". Con vâng theo lời Hoàng tử cho đánh xe trở về cung. Tâu Đại vương, Hoàng tử về trong cung, đau khổ, sầu muộn và suy nghĩ: "Sỉ nhục thay, cái gọi là sanh! Và ai sanh ra, cũng phải già, cũng phải bệnh!".

- Này các Tỷ-kheo, khi ấy vua Bandhumà suy nghĩ:

SANH                                               1150

"Không thể để cho Hoàng tử Vipassì từ chối không trị vì! Không thể để cho Hoàng tử Vipassì xuất gia! Không thể để cho lời của các vị Bà-la-môn đoán tướng trở thành sự thật". Này các Tỷ-kheo, rồi vua Bandhuma, lại sắp đặt cho hoàng tử Vipassì đầy đủ năm món dục lạc nhiều hơn nữa, để hoàng tử Vipassì có thể trị vì, để hoàng tử Vipassì không thể xuất gia, để cho lời các vị Bà-la-môn đoán tướng không trúng sự thật. Và này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì sống tận hưởng, đầy đủ, sung túc năm món dục lạc.

9. Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì, sau thời gian
nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, cho gọi
người đánh xe: "Này khanh, hãy cho thắng các cỗ xe
thù thắng, chúng ta sẽ đi đến vườn ngự uyển để xem
phong cảnh". - "Thưa vâng, Hoàng tử".

Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng lời hoàng tử
Vipassì, cho thắng các cỗ xe thù thắng rồi bạch
hoàng tử Vipassì: "Tâu hoàng tử, các cỗ xe thù thắng
đã thắng xong. Hãy làm những gì Hoàng tử xem là
hợp thời".

Này các Tỷ-kheo, lúc bấy giờ hoàng tử Vipassì leo lên cỗ xe thù thắng và cùng với các cỗ xe thù thắng khác, tiến đến vườn ngự uyển.

10. - Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì trên đường

SANH                                                1151

đi đến vườn ngự uyển, thấy một số đông người, mặc sắc phục khác nhau, và đang dựng một dàn hỏa táng. Thấy vậy, hoàng tử hỏi người đánh xe:

- "Này khanh, vì sao đám đông người ấy mặc sắc
phục khác nhau và đang dựng một dàn hỏa
táng?"
- "Tâu Hoàng tử, vì có một người vừa mới mệnh
chung"
- "Này khanh, vậy ngươi hãy đánh xe đến gần
người vừa mới mệnh chung!"
- "Thưa vâng, tâu Hoàng tử."
Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng theo lời hoàng
tử, cho đánh xe đến người vừa mới mệnh chung. Này
các Tỷ-kheo, khi thấy thây người chết, hoàng tử
Vipassì hỏi:

- "Này khanh, sao người ấy được gọi là người đã
chết?"
- "Tâu Hoàng tử, người ấy được gọi là người đã
chết vì nay bà mẹ, ông cha, các người bà con
ruột thịt khác không thấy người ấy nữa; và
người ấy cũng không thấy bà mẹ, ông cha hay
những người bà con ruột thịt khác!"

SANH                                            1152

- "Này khanh, vậy Ta chưa chết, rồi có bị chết
không? Phụ vương, Mẫu hậu hay những người
bà con ruột thịt khác sẽ không thấy Ta chăng,
và Ta sẽ không thấy Phụ vương, Mẫu hậu hay
những bà con ruột thịt chăng?"
- "Tâu Hoàng tử, Hoàng tử và cả con nữa, chúng
ta tuy nay chưa chết nhưng rồi sẽ cũng bị chết.
Phụ vương, Mẫu hậu hay các người bà con ruột
thịt khác sẽ không thấy Hoàng Tử, và Hoàng tử
sẽ không thấy Phụ vương, Mẫu hậu hay các
người bà con ruột thịt khác".
- "Này khanh, thôi nay thăm vườn ngự uyển như
vậy vừa rồi. Hãy cho đánh xe trở về cung".
- "Thưa vâng, Hoàng tử".
Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng lời hoàng tử,
cho đánh xe trở về cung. Này các Tỷ-kheo, hoàng tử
Vipassì về trong cung, đau khổ, sầu muộn và suy
nghĩ: "Sỉ nhục thay cái gọi là sanh! Và ai sanh ra
cũng phải già, cũng phải bệnh, cũng phải chết như
vậy!".

11. Này các Tỷ-kheo, khi ấy vua Bandhumà cho gọi người đánh xe và hỏi: "Này khanh, Hoàng tử có vui vẻ không, tại vườn ngự uyển? Hoàng tử có hoan hỷ

SANH                                             1153

không, tại vườn ngự uyển?"- "Tâu Đại vương, Hoàng tử không có vui vẻ tại vườn ngự uyển. Hoàng tử không có hoan hỷ tại vườn ngự uyển". - "Này khanh đi đến vườn ngự uyển, Hoàng tử đã thấy gì?" - "Tâu Đại vương, Hoàng tử trong khi đang đi đến vườn ngự uyển, thấy một số đông người, mặc sắc phục khác nhau và đang dựng một dàn hỏa táng. Thấy vậy Hoàng tử hỏi con: "Này khanh, vì sao đám đông người ấy, mặc sắc phục khác nhau và đang dựng một dàn hỏa táng?" - "Tâu Hoàng tử, vì có một người mới mệnh chung". - "Này khanh, vậy ngươi hãy đánh xe lại gần người vừa mới mệnh chung". - "Thưa vâng, tâu Hoàng tử". Con vâng theo lời Hoàng tử, cho đánh xe đến gần người vừa mới mệnh chung. Khi thấy thây chết, Hoàng tử hỏi con: "Này khanh, sao người ấy được gọi là người đã chết?" - "Tâu Hoàng tử, người ấy được gọi là người đã chết, vì nay bà mẹ, ông cha hay những bà con ruột thịt khác không thấy người ấy nữa! Và người ấy cũng không thấy bà mẹ, ông cha hay những người bà con ruột thịt khác". - "Này khanh, vậy Ta chưa chết rồi có bị chết không? Phụ vương, Mẫu hậu hay những người bà con ruột thịt khác sẽ không thấy Ta chăng? Và Ta sẽ không thấy Phụ vương, Mẫu hậu hay những người bà con ruột thịt khác chăng?" - "Tâu Hoàng tử, Hoàng tử và cả con nữa, chúng ta tuy nay chưa chết nhưng rồi cũng sẽ bị chết. Phụ vương, Mẫu hậu hay những

SANH                                             1154

người bà con ruột thịt khác sẽ không thấy hoàng tử,
và hoàng tử sẽ không thấy Phụ vương, Mẫu hậu hay
các người bà con ruột thịt khác" - "Này khanh, thôi
nay thăm vườn ngự uyển như vậy vừa rồi. Hãy cho
đánh xe trở về cung". - "Thưa vâng, Hoàng tử". Con
vâng theo lời hoàng tử Vipassì cho đánh xe trở về
cung. Hoàng tử về trong cung đau khổ, sầu muộn và
suy nghĩ: "Sỉ nhục thay cái gọi là sanh! Và ai sanh ra
cũng phải già, cũng phải bệnh, cũng phải chết như
vậy!".

12. Nay các Tỷ-kheo, khi ấy vua Bandhumà suy
nghĩ: "Không thể để cho hoàng tử Vipassì từ chối
không trị vì! Không thể để cho hoàng tử Vipassì xuất
gia. Không thể để cho lời các vị Bà-la-môn đoán
tướng trở thành sự thật".

- Này các Tỷ-kheo, rồi vua Bandhumà lại sắp đặt cho
hoàng tử Vipassì đầy đủ năm món dục lạc nhiều hơn
nữa, để hoàng tử Vipassì có thể trị vì, để hoàng tử
Vipassì không thể xuất gia, để cho lời các vị Bà-la-
môn đoán tướng không đúng sự thật. Và này các Tỷ-
kheo, Hoàng tử Vipassì sống tận hưởng, đầy đủ, sung
túc năm món dục lạc.

13. Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì, sau thời gian nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm cho gọi

SANH                                                1155

người đánh xe: "Này khanh, hãy cho thắng các cỗ xe thù thắng, chúng ta sẽ đi đến vườn ngự uyển để xem phong cảnh". - "Thưa vâng, Hoàng tử".

Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng lời hoàng tử
Vipassì, cho thắng các cỗ xe thù thắng rồi bạch
hoàng tử Vipassì: "Tâu Hoàng tử, các cỗ xe thù thắng
đã thắng xong. Hãy làm những gì Hoàng tử xem là
hợp thời".

Này các Tỷ-kheo, lúc bấy giờ hoàng tử Vipassì leo lên cỗ xe thù thắng và cùng với các cỗ xe thù thắng khác, tiến đến vườn ngự uyển.

14. Này các Tỷ-kheo, hoàng tử Vipassì trên đường đi đến ngự uyển thấy một vị xuất gia, đầu trọc, đắp áo cà sa. Thấy vậy, hoàng tử hỏi người đánh xe:

- "Này khanh, người này đã làm gì, mà đầu
người ấy lại khác đầu của những người khác,
và áo của người ấy cũng khác áo của những
người khác?"
- "Tâu Hoàng tử, người ấy được gọi là người
xuất gia!"
- "Này khanh, sao người ấy được gọi là người
xuất gia?"

SANH                                              1156

- "Tâu Hoàng tử, xuất gia nghĩa là khéo tu phạm
hạnh, khéo tu tịnh hạnh, khéo hành thiện
nghiệp, khéo hành công đức nghiệp, khéo giữ
không hại chúng sanh, khéo có lòng từ đối với
chúng sanh!"
- "Này khanh, hãy đánh xe đến gần vị xuất gia".
- "Thưa vâng, Hoàng tử".
Này các Tỷ-kheo, người đánh xe vâng theo lời hoàng
tử Vipassì, đánh xe đến gần người xuất gia. Này các
Tỷ-kheo, rồi hoàng tử Vipassì hỏi vị xuất gia:

- "Thưa Hiền giả, Ngài đã làm gì, mà đầu của
Ngài không giống những người khác, và áo của
Ngài không giống các người khác?"
- "Thưa Hoàng tử, tôi là một người xuất gia!"
- "Thưa Hiền giả, thế nào gọi là người xuất gia?"
- "Thưa Hoàng tử, tôi là người được gọi là xuất
gia, vì tôi khéo tu phạm hạnh, khéo tu tịnh
hạnh, khéo hành thiện nghiệp, khéo hành công
đức nghiệp, khéo giữ không hại chúng sanh,
khéo có lòng từ đối với chúng sanh".
- "Thưa Hiền giả, lành thay hạnh xuất gia của

SANH                                              1157

Ngài, lành thay khéo tu phạm hạnh, khéo tu
tịnh hạnh, khéo hành thiện nghiệp, khéo hành
công đức nghiệp, khéo giữ không hại chúng
sanh, khéo có lòng từ đối với chúng sanh".
15. Này các Tỷ-kheo, rồi hoàng tử Vipassì bảo người
đánh xe:

- "Này khanh, hãy lấy xe này và cho đánh xe về
cung. Còn Ta ở nơi đây, sẽ cạo bỏ râu tóc, đắp
áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình".

- "Thưa vâng, Hoàng tử".

Người đánh xe vâng lời hoàng tử Vipassì lấy xe và
đánh xe về cung. Còn hoàng tử Vipassì, chính tại chỗ
ấy, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia từ bỏ gia
đình, sống không gia đình.

16. Này các Tỷ-kheo, lúc bấy giờ, tại kinh đô Bandhumatì có một đại chúng tám vạn bốn ngàn người nghe tin: "Hoàng tử Vipassì đã cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình". Khi nghe tin, các vị ấy suy nghĩ: "Pháp luật như vậy không phải tầm thường, xuất gia như vậy không phải tầm thường, vì hoàng tử Vipassì trong pháp luật ấy đã cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất

SANH                                               1158

gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình". Nay hoàng
tử Vipassì đã cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia từ
bỏ gia đình, sống không gia đình tại sao chúng ta lại
không?"

Này các Tỷ-kheo, rồi đại chúng tám vạn bốn ngàn
người ấy cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia, từ bỏ
gia đình, sống không gia đình, dưới sự lãnh đạo của
Bồ-tát Vipassì. Rồi Bồ-tát Vipassì cùng với đồ
chúng, du hành, đi ngang qua những làng, thị xã và
đô thị.

17. Này các Tỷ-kheo, trong khi yên lặng tịnh cư, Bồ-
tát Vipassì suy nghĩ: "Sao Ta lại sống bị bao vây bởi
đồ chúng này. Tốt hơn là Ta sống một mình, lánh xa
đồ chúng này!"

Này các Tỷ-kheo, sau một thời gian Bồ-tát Vipassì sống một mình, lánh xa đồ chúng, tám vạn bốn ngàn vị xuất gia này đi một ngả, Bồ-tát Vipassì đi một ngả.

18. Này các Tỷ-kheo, trong khi yên lặng tịnh cư tại chỗ thanh vắng, Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Thế giới này thật rơi vào cảnh khổ não, phải sanh rồi già, rồi chết, rồi từ bỏ thế giới này để tái sanh thế giới khác. Không một ai biết một con đường giải thoát khỏi sự đau khổ này, thoát khỏi già và chết".

SANH                                                 1159

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, già chết mới có mặt? Do duyên gì,
già chết sanh?". Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát
Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát
sanh minh kiến sau đây: "Do sanh có mặt, nên già,
chết có mặt. Do duyên sanh, nên già chết sanh".

- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, sanh mới có mặt? Do duyên gì,
sanh phát khởi?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát
Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ,
phát sanh minh kiến sau đây: "Do hữu có
mặt nên sanh mới có mặt. Do duyên hữu, nên
sanh phát khởi".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, hữu mới có mặt? Do duyên gì,
hữu phát sanh?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát
Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát
sanh minh kiến sau đây: "Do thủ có mặt nên
hữu mới có mặt. Do duyên thủ, hữu phát sanh".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, thủ mới có mặt? Do duyên gì,
thủ phát sanh?". Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát
Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát
sanh minh kiến sau đây: "Do ái có mặt, thủ mới
phát sanh".

SANH                                              1160

- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, ái mới có mặt. Do duyên gì, ái
phát sanh?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát
Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát
sanh minh kiến sau đây: "Do thọ có mặt, ái mới
có mặt. Do duyên thọ, ái phát sanh".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, thọ mới có mặt. Do duyên gì,
thọ mới phát sanh?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-
tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ
phát sanh minh kiến sau đây: "Do xúc có mặt,
thọ mới có mặt. Do duyên xúc, thọ mới phát
sanh".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, xúc mới có mặt. Do duyên gì
xúc mới phát sanh?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-
tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ
phát sanh minh kiến sau đây: "Do lục nhập có
mặt, xúc mới có mặt. Do duyên lục nhập, xúc
mới phát sanh ".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, lục nhập mới có mặt. Do duyên
gì, lục nhập mới phát sanh?" Này các Tỷ-kheo,
rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ
trí tuệ pháp sanh minh kiến sau đây: "Do danh

SANH                                             1161

sắc có mặt, lục nhập mới có mặt. Do duyên
danh sắc, lục nhập mới phát sanh".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, danh sắc mới có mặt? Do duyên
gì, danh sắc mới phát sanh?" Này các Tỷ-kheo,
rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ
trí tuệ pháp sanh minh kiến sau đây: "Do thức
có mặt, danh sắc có mới có mặt. Do duyên
thức, danh sắc mới phát sanh".
- Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ:
"Cái gì có mặt, thức mới có mặt. Do duyên gì,
thức mới phát sanh?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-
tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ
phát sanh minh kiến sau đây: "Do danh sắc có
mặt, thức mới có mặt. Do duyên danh sắc, thức
mới phát sanh".
19. Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ như
sau: "Thức này xoay trở lui lại, từ nơi danh sắc,
không vượt khỏi danh sắc. Chỉ như thế này, con
người được sanh ra hay trở thành già, hay bị chết,
hay từ biệt cõi này, hay sanh lại ở cõi khác, nghĩa
là do duyên danh sắc, thức sanh; do duyên thức,
danh sắc sanh; do duyên danh sắc, lục nhập sanh;
do duyên lục nhập, xúc sanh; do duyên xúc, thọ
sanh; do duyên thọ, ái sanh; do duyên ái, thủ

SANH                                              1162

sanh; do duyên thủ, hữu sanh; do duyên hữu,
sanh sanh; do duyên sanh, lão, tử, sầu bi, khổ ưu
não sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ
uẩn này".

 "Tập khởi, tập khởi". Này các Tỷ-kheo, từ nơi Bồ-
tát Vipassì, khởi sanh pháp nhãn từ trước chưa
từng được nghe, trí sanh, tuệ sanh, minh sanh, ánh
sáng sanh.

20. Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do cái gì không có mặt, già chết không có mặt? Cái gì diệt, già chết diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ- tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến sau đây: "Do sanh không có mặt, già chết không có mặt, do sanh diệt, già chết diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do
cái gì không có mặt, sanh không có mặt? Cái gì diệt,
sanh diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau
khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến
sau đây: "Do hữu không có mặt, sanh không có mặt,
do hữu diệt, sanh diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do cái gì không có mặt, hữu không có mặt? Cái gì diệt, hữu diệt?". Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến

SANH                                               1163

sau đây: "Do thủ không có mặt, hữu không có mặt, do thủ diệt, hữu diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do
cái gì không có mặt, thủ không có mặt? Cái gì diệt,
thủ diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau
khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến
sau đây: "Do ái không có mặt, thủ không có mặt, do
ái diệt, thủ diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do
cái gì không có mặt, ái không có mặt? Cái gì diệt, ái
diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi
như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến sau
đây: "Do thọ không có mặt, ái không có mặt, do thọ
diệt, ái diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do
cái gì không có mặt, thọ không có mặt? Cái gì diệt,
thọ diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau
khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến
sau đây: "Do xúc không có mặt, thọ không có mặt,
do xúc diệt, thọ diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do cái gì không có mặt xúc không có mặt? Cái gì diệt, xúc diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến

SANH                                               1164

sau đây: "Do lục nhập không có mặt, xúc không có mặt, do lục nhập diệt, xúc diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do cái gì có mặt, lục nhập không có mặt? Cái gì diệt, lục nhập diệt". Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ phát sanh minh kiến sau đây: "Do danh sắc không có mặt, lục nhập không có mặt, do danh sắc diệt, lục nhập diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Do cái gì không có mặt, danh sắc không có mặt? Cái gì diệt danh sắc diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ pháp sanh minh kiến sau đây: "Do thức không có mặt, danh sắc không có mặt, do thức diệt, danh sắc diệt".

Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Cái
gì không có mặt, thức không có mặt? Do cái gì diệt,
thức diệt?" Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau
khi như lý tư duy, nhờ trí tuệ pháp sanh minh kiến
sau đây: "Do danh sắc không có mặt, thức không có
mặt, do danh sắc diệt, thức diệt".

21. Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì suy nghĩ: "Ôi, Ta đã chứng được con đường đưa đến Bồ- đề, nhờ pháp tu quán. Nghĩa là, do danh sắc diệt, thức diệt; do thức diệt, danh sắc diệt; do danh sắc

SANH                                                1165

diệt, lục nhập diệt; do lục nhập diệt, xúc diệt; do xúc diệt, thọ diệt, do thọ diệt, ái diệt; do ái diệt, thủ diệt; do thủ diệt, hữu diệt; do hữu diệt, sanh diệt; do sanh diệt, già, chết, ưu, bi, khổ, sầu, não diệt. Như vậy, toàn bộ khổ uẩn diệt".

 "Diệt, diệt". Này các Tỷ-kheo, từ nơi Bồ-tát
Vipassì, khởi sanh pháp nhãn từ trước chưa từng
được nghe, trí sanh, tuệ sanh, minh sanh, ánh sáng
sanh.

22. Này các Tỷ-kheo, rồi Bồ-tát Vipassì, sau một thời gian sống quán sự sanh diệt trong năm uẩn: "Đây là sắc, đây là sắc tập khởi, đây là sắc diệt. Đây là thọ, đây là thọ tập khởi, đây là thọ diệt. Đây là tưởng, đây là tưởng tập khởi, đây là tưởng diệt. Đây là hành, đây là hành tập khởi, đây là hành diệt! Đây là thức, đây là thức tập khởi, đây là thức diệt".

Và đối với Ngài, sau khi sống quán pháp sanh diệt trong năm thủ uẩn, chẳng bao lâu các lậu hoặc được tiêu trừ và Ngài được giải thoát.

III.

1. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác liền suy nghĩ: "Nay Ta hãy thuyết pháp".

SANH                                                1166

Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác suy nghĩ: "Pháp này do Ta chứng được, thật là sâu kín, khó thấy, khó chứng, tịch tịnh, cao thượng, siêu lý luận, vi diệu, chỉ người trí mới hiểu thấu. Còn quần chúng này thì ưu ái dục, khoái ái dục, ham thích ái dục. Đối với quần chúng ưa ái dục, khoái ái dục, ham thích ái dục, thật khó mà thấy được định lý ida-paccayata paticca samuppàda: Y tánh duyên khởi pháp; thật khó mà thấy được định lý tất cả hành là tịch tịnh, tất cả sanh y được trừ bỏ, ái được đoạn tận, ly dục, ái diệt, Niết-bàn. Nếu nay Ta thuyết pháp mà các người khác không hiểu Ta, thời như vậy thật khổ não cho Ta!"

2. Này các Tỷ-kheo, với Thế Tôn Vipassì, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác, những bài kệ bất khả tư nghì, từ trước chưa từng được nghe, được khởi lên:

Sao nay Ta lại nói lên chánh pháp mà Ta đã
chứng ngộ rất khó khăn.
Pháp này khó mà chứng ngộ với những ai bị
tham sân chi phối.
Những ai bị ái nhiễm và vô minh bao phủ rất
khó thấy pháp này.
Một pháp đi ngược dòng, vi diệu, thâm sâu,
khó thấy, vi tế.

SANH                                                 1167

Này các Tỷ-kheo, với những lời như vậy, suy tư trên vấn đề, tâm của Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, hướng về vô vi, thụ động, không muốn thuyết pháp. Khi bấy giờ, một trong các vị Đại Phạm thiên, khi biết được tư tưởng của Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, nhờ tư tưởng của mình, liền suy nghĩ: "Than ôi, thế giới sẽ bị tiêu diệt, thế giới sẽ bị hoại vong, nếu tâm của Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, hướng về vô vi, thụ động, không muốn thuyết pháp!"

3. Này các Tỷ-kheo, vị Đại Phạm thiên ấy, như một nhà lực sĩ duỗi thẳng cánh tay đã co lại, hay co lại cánh tay duỗi thẳng, cũng vậy vị ấy biến mất từ thế giới Phạm thiên và hiện ra trước mặt Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Này các Tỷ-kheo, rồi vị Đại Phạm thiên đắp thượng y trên một bên vai, quỳ đầu gối bên phải trên mặt đất, chắp tay hướng về Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác và bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, hãy thuyết pháp! Bạch Thiện Thệ, hãy thuyết pháp! Có những chúng sanh ít bị bụi trần che phủ sẽ bị nguy hại nếu không được nghe chánh pháp. (Nếu được nghe), những vị này có thể thâm hiểu chánh pháp".

4. Này các Tỷ-kheo, được nghe nói vậy, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nói với vị

SANH                                                 1168

Đại Phạm thiên: "Này Phạm thiên, Ta đã suy nghĩ
như sau: "Pháp này do Ta chứng được, thật là sâu
kín, khó thấy, khó chứng, tịch tịnh, cao thượng, siêu
lý luận, vi diệu, chỉ có người trí mới hiểu thấu. Còn
quần chúng này thì ưa ái dục, khoái ái dục, ham thích
ái dục. Đối với quần chúng ưa ái dục, khoái ái dục,
ham thích ái dục, thật khó mà thấy được định lý y
tánh duyên khởi pháp; thật khó mà thấy được định lý
tất cả hành là tịch tịnh, tất cả sanh y được trừ bỏ, ái
được đoạn tận, ly dục, ái diệt, Niết-bàn. Nếu nay Ta
thuyết pháp mà các người khác không hiểu Ta, thời
như vậy thật mệt mỏi cho Ta, thời như vậy thật khổ
não cho Ta". Này Phạm thiên, khi ấy những bài kệ
bất khả tư nghì, từ trước chưa từng nghe khởi lên nơi
Ta:

Sao nay Ta lại nói lên chánh pháp mà Ta đã
chứng ngộ rất khó khăn?
Pháp này khó mà chứng ngộ với những ai bị
tham sân chi phối.
Những ai bị ái nhiễm và vô minh bao phủ rất
khó mà thấy được pháp này.
Một pháp đi ngược dòng, vi diệu, thâm sâu, khó
thấy, vi tế.
Này Phạm thiên, với những lời như vậy, suy
tư trên vấn đề, tâm của Ta hướng về vô vi thụ động,

SANH                                                 1169

không muốn thuyết pháp.

5. Này các Tỷ-kheo, lần thứ hai vị Đại Phạm thiên ấy... (như trên)...

6. Này các Tỷ-kheo, lần thứ ba, vị Đại Phạm thiên ấy
bạch Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác: "Bạch Thế Tôn, hãy thuyết pháp! Bạch Thiện
Thệ, hãy thuyết pháp! Có những chúng sanh ít bị bụi
trần che phủ sẽ bị nguy hại nếu không được nghe
chánh pháp, những vị này có thể thâm hiểu chánh
pháp!"

Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác biết được lời khuyên thỉnh
của vị Phạm Thiên, vì lòng từ bi đối với chúng sanh,
nhìn đời với Phật nhãn. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nhìn đời
với Phật nhãn, thấy có hạng chúng sanh nhiễm ít bụi
đời, nhiễm nhiều bụi đời, có hạng lợi căn độn căn, có
hạng tánh thuận tánh nghịch, có hạng dễ dạy khó
dạy, và một số ít thấy sự nguy hiểm phải tái sanh thế
giới khác và sự nguy hiểm của những hành động lỗi
lầm.

Như trong hồ sen xanh, sen hồng hay sen trắng, có một số hoa sen xanh, sen hồng hay sen trắng sanh ra dưới nước, lớn lên dưới nước, không

SANH                                               1170

vượt lên khỏi mặt nước, được nuôi dưỡng dưới
nước; có một số hoa sen xanh, sen hồng hay sen
trắng sanh ra dưới nước lớn lên dưới nước, sống
vươn lên tới mặt nước, có một số hoa sen xanh, sen
hồng hay sen trắng sanh ra dưới nước lớn lên dưới
nước vươn lên khỏi mặt nước, không bị nước làm
đẫm ướt. Cũng vậy này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, nhìn quanh
thế giới với Phật nhãn. Ngài thấy có hạng chúng sanh
nhiễm ít bụi đời, nhiễm nhiều bụi đời, có hạng lợi
căn độn căn, có hạng tánh thuận tánh nghịch, có hạng
dễ dạy khó dạy, một số ít thấy sự nguy hiểm phải tái
sanh thế giới khác và sự nguy hiểm của những hành
động lỗi lầm.

7. Rồi vị Đại Phạm thiên, với tâm mình biết được tâm tư của Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, liền nói với Ngài, bài kệ sau đây:

Như con người đứng trên đỉnh núi nhìn quanh
dân chúng phía dưới.
Cũng vậy Ngài Sumedha lên lầu chánh pháp,
bậc biến nhãn, thoát ly sầu muộn.
Nhìn xuống quần chúng, âu lo sầu muộn bị
sanh già áp bức.
Hãy đứng lên, bậc anh hùng, bậc chiến thắng

SANH                                              1171

ở chiến trường!
Vị trưởng đoàn lữ khách, đấng thoát ly mọi nợ
nần!
Thế Tôn hãy đi khắp thế giới hoằng dương
chánh pháp.
Có người nhờ được nghe, sẽ thâm hiểu diệu
nghĩa!
Này các Tỷ-kheo, rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác trả lời vị Đại Phạm thiên với bài
kệ sau đây:

Cửa bất diệt đã được mở rộng,
Hỡi những ai được nghe, hãy từ bỏ tà kiến của
mình.
Vì nghĩ đến mệt mỏi hoài công, này Phạm
Thiên.
Ta không muốn giảng Chánh pháp vi diệu cho
loài người!

Này các Tỷ-kheo, rồi vị Đại Phạm thiên với ý nghĩ:
"Ta đã là người mở đường cho Thế Tôn Vipassì, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuyết pháp", rồi đảnh
lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài và biến mất
tại chỗ.

SANH                                             1172

8. Này các Tỷ-kheo, rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác suy nghĩ: "Ta thuyết pháp cho ai trước tiên? Ai sẽ mau hiểu chánh pháp này?"

Này các Tỷ-kheo, rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác suy nghĩ: "Nay vương tử Khanda
(Kiển-trà) và con vương sư Tissa (Đề-xá) trú ở kinh
đô Bandhumatì (Bàn-đầu-bà-đề) là bậc tri thức đa
văn, sáng suốt, đã từ lâu sống ít nhiễm ô bởi bụi đời.
Nay ta hãy thuyết pháp cho vương tử Khanda và con
vương sư Tissa trước tiên, hai vị này sẽ sớm thâm
hiểu chánh pháp này".

Rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác như một nhà lực sĩ duỗi thẳng cánh tay đã co
lại, hay co lại cánh tay duỗi thẳng, biến mất từ cây
Bồ đề, hiện ra tại vườn Lộc Uyển Khenma, kinh đô
Bhadhumatì.

9. Này các Tỷ-kheo, rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác gọi người giữ vườn:

- "Này bạn, hãy vào kinh đô Bandhumatì, nhắn
với vương tử Khanda và con vương sư Tissa
rằng Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác đã đến kinh đô Bandhumatì, hiện
trú ở Lộc Uyển Khema và muốn gặp hai vị!"

SANH                                                1173

- "Thưa vâng, bạch Thế Tôn".

Này các Tỷ-kheo, người giữ vườn vâng theo lời dạy
của Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, vào kinh đô Bandhumatì và thưa với vương tử
Khanda và con vương sư Tissa: "Thưa quý vị, Thế
Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã đến
kinh đô Bandhumatì và hiện ở Lộc Uyển Khema.
Ngài muốn gặp quý vị!"

10. Này các Tỷ-kheo, Vương tử Khanda và con
vương sư Tissa cho thắng những cỗ xe thù thắng, tự
mình leo lên một cỗ xe thù thắng rồi cùng với các cỗ
xe thù thắng khác, cho xe ra khỏi kinh thành
Bandhumati, đi đến Lộc Uyển Khema, đi xe cho đến
chỗ còn đi xe được, rồi xuống xe đi bộ đến trước Thế
Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Khi
đến nơi, hai vị này đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một
bên.

11. Rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuận thứ thuyết pháp, thuyết về bố thí, thuyết về trì giới, thuyết về các cõi trời, trình bày sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của dục vọng, và sự lợi ích của xuất ly. Khi Thế Tôn biết được tâm trí của hai vị này đã thuần thục, nhu thuận, thoát ly triền cái, cao thượng và an tịnh, Ngài bèn thuyết pháp thoại

SANH                                                  1174

mà được chư Phật đề cao, tức là Khổ, Tập, Diệt, Đạo.
Cũng như tấm vải thuần tịnh không có tỳ vết, rất dễ
thấm màu nhuộm, cũng vậy, vương tử Khanda và
con vương sư Tissa, chính tại chỗ ngồi này chứng
được Pháp nhãn xa trần ly cấu: "Phàm pháp gì đã
sanh rồi cũng phải diệt".

12. Hai vị này đã thấy pháp, chứng pháp, ngộ pháp,
thể nhập vào pháp, nghi ngờ tiêu trừ, do dự, diệt tận,
chứng được tự tín, không y cứ người khác đối với
đạo pháp của đức Bổn Sư, liền bạch Thế Tôn
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác:

"Thật di diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi
diệu thay, bạch Thế Tôn! Như người dựng đứng lại
những gì bị quăng xuống, phơi bày ra những gì bị
che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn
sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể
thấy sắc. Cũng vậy chánh pháp đã được Thế Tôn
dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Bạch
Thế Tôn, nay chúng con quy y Thế Tôn và quy y
Pháp. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn cho chúng con
được xuất gia với Thế Tôn, mong Thế Tôn cho chúng
con được thọ đại giới".

13. Này các Tỷ-kheo, vương tử Khanda và con vương sư Tissa được xuất gia với Thế Tôn Vipassì,

SANH                                                1175

bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, được thọ đại giới.
Rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác giảng dạy hai vị này, khuyến khích làm cho
phấn khởi, làm cho hoan hỷ với pháp thoại, nêu rõ
sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của các pháp
hữu vi và sự lợi ích của Niết-bàn. Và hai vị nay nhờ
Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
giảng dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho
hoan hỷ với pháp thoại, không bao lâu tâm trí
không còn chấp thủ, được giải thoát khỏi các lậu
hoặc.

14. Này các Tỷ-kheo, trong khi kinh thành
Bandhumatì có đại chúng khoảng tám vạn bốn ngàn
vị được nghe: "Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác đã đến kinh thành Bandhumatì và
ở tại Lộc Uyển Khema. Vương tử Khanda và con
vương sư Tissa đã cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất
gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình với Thế Tôn,
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác".

Khi nghe vậy, các vị này tự nghĩ: "Chắc chắn, pháp luật này không thể tầm thường, sự xuất gia này không thể tầm thường, vì vương tử Khanda và con vương sư Tissa đã cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vương tử Khanda và con vương sư Tissa đã cạo bỏ râu tóc,

SANH                                              1176

đắp áo cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình với Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Tại sao chúng ta lại không làm vậy?".

Này các Tỷ-kheo, rồi đại chúng ấy gồm khoảng tám
vạn bốn ngàn vị đi ra khỏi kinh thành Bandhumatì
đến Lộc Uyển Khema, chỗ Thế Tôn Vipassì, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác ở, Khi đến nơi, các vị này
đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên.

15. Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thuận thứ thuyết pháp, thuyết về bố thí, thuyết về trì giới, thuyết về các cõi trời, trình bày sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của dục vọng và sự lợi ích của xuất ly. Khi Thế Tôn biết được tâm trí của các vị này đã thuần thục, nhu thuận, thoát ly triền cái, cao thượng và an tịnh, Ngài bèn thuyết pháp thoại mà chư Phật đã đề cao, tức là Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Cũng như tấm vải thuần tịnh, không có tỳ vết rất dễ thấm màu nhuộm, cũng vậy tám vạn bốn ngàn vị này, chính tại chỗ ngồi này, chứng được pháp nhãn xa trần ly cấu: "Phàm pháp gì đã sanh rồi cũng phải diệt".

16. Những vị này đã thấy pháp, chứng pháp, ngộ pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ tiêu trừ, do dự diệt tận, chứng được tự tín, không y cứ người khác đối với đạo pháp của đức Bổn Sư, liền bạch Thế Tôn

SANH                                                  1177

Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác: "Thật vi
diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu thay, bạch Thế
Tôn, Như người dựng đứng lại, những gì bị quăng
xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường
cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong
bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng
vậy, chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều
phương tiện trình bày, giải thích. Bạch Thế Tôn, nay
chúng con quy y Thế Tôn và quy y Pháp. Bạch Thế
Tôn, mong Thế Tôn cho chúng con được xuất gia với
Thế Tôn, mong Thế Tôn cho chúng con được thọ đại
giới!".

17. Này các Tỷ-kheo, tám vạn bốn ngàn vị này được
xuất gia với Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác, được thọ đại giới. Rồi Thế Tôn Vipassì,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác giảng dạy những vị
này, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan
hỷ với pháp thoại, nêu rõ sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự
nhiễm ô của các pháp hữu vi và sự lợi ích của Niết
Bàn. Và những vị này, nhờ Thế Tôn Vipassì bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác giảng dạy, khuyến khích,
làm cho phấn khởi, làm cho hoan kỷ với pháp thoại,
không bao lâu tâm trí không còn chấp chủ, được giải
thoát khỏi các lậu hoặc.

18. Này các Tỷ-kheo, nay tám vạn bốn ngàn các vị

SANH                                                1178

xuất gia từ trước, được nghe: "Thế Tôn Vipassì, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã đến kinh thành
Bandhumatì, ở tại Lộc Uyển Khema và thuyết pháp".
Này các Tỷ-kheo, tám vạn bốn ngàn vị xuất gia này,
đi đến Lộc Uyển Khema, chỗ Thế Tôn Vipassì, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở. Khi đến nơi, các vị
này đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên.

19. Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác thuận thứ thuyết pháp, thuyết về bố thí, thuyết
về trì giới, thuyết về các cõi trời, trình bày sự nguy
hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của dục vọng và sự lợi
ích của xuất ly. Khi Thế Tôn biết được tâm trí của
các vị này đã thuần thục, nhu thuận, thoát ly triền cái,
cao thượng và an tịnh, Ngài bèn thuyết pháp thoại
mà chư Phật đã đề cao, tức là Khổ, Tập, Diệt, Đạo.
Cũng như tấm vải thuần tịnh, không có tỳ vết, rất dễ
thấm màu nhuộm, cũng vậy tám vạn bốn ngàn vị xuất
gia này, chính tại chỗ ngồi này, chứng được pháp
nhãn xa trần ly cấu: "Phàm pháp gì đã sanh ra rồi
cũng phải diệt".

20. Những vị này đã thấy pháp, chứng pháp, ngộ pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ tiêu trừ, do dự diệt tận, chứng được tự tín, không y cứ người khác đối với đạo pháp của đức Bổn Sư, liền bạch Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác: "Thật vi

SANH                                                  1179

diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu thay, Bạch Thế
Tôn! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng
xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường
cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong
bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng
vậy chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương
tiện trình bày giải thích. Bạch Thế Tôn, nay chúng
con quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y Tăng. Bạch
Thế Tôn, mong Thế Tôn cho chúng con được xuất
gia với Thế Tôn, mong Thế Tôn cho chúng con được
thọ đại giới!".

21. Này các Tỷ-kheo, tám vạn bốn ngàn vị xuất gia
với Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác được thọ đại giới. Rồi Thế Tôn Vipassì, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác giảng dạy những vị này,
khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ
với pháp thoại, nêu rõ sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự
nhiễm ô của các pháp hữu vi và sự lợi ích của Niết
Bàn. Và những vị này nhờ Thế Tôn Vipassì, bậc A-
la-hán, Chánh Đẳng Giác giảng dạy, khuyến khích,
làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ với pháp thoại,
không bao lâu tâm trí không còn chấp chủ, được giải
thoát khỏi các lậu hoặc.

22. Này các Tỷ-kheo, lúc bấy giờ đại chúng Tỷ-kheo khoảng sáu trăm tám mươi vạn vị trú tại kinh đô

SANH                                              1180

Bandhumatì. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trong khi yên lặng tịnh cư đã suy nghĩ như sau: "Nay đại chúng Tỷ-kheo khoảng sáu trăm tám mươi vạn vị trú tại kinh thành Bandhumatì. Sao Ta lại không khuyến dạy các vị Tỷ- kheo ấy: "Này các Tỷ-kheo, hãy đi cùng khắp, vì hạnh phúc cho đại chúng, vì an lạc cho đại chúng, vì lòng thương tưởng cho đời, vì hạnh phúc, vì lợi ích, vì an lạc cho loài Người, loài Trời. Chớ có đi hai người cùng một chỗ. Này các Tỷ-kheo, hãy thuyết giảng chánh pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, nghĩa văn đầy đủ, văn cú vẹn toàn. Hãy nêu rõ đời sống phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh. Có những chúng sanh ít nhiễm bụi đời, nếu không được nghe chánh pháp sẽ bị nguy hại. (Nếu được nghe), sẽ thâm hiểu chánh pháp. Cứ sáu năm, hãy đến tại kinh đô Bandhumati để tụng đọc giới bổn".

23. Này các Tỷ-kheo, một vị Đại Phạm thiên khác, với tâm tư của mình biết được tâm tư của Thế Tôn Vipassi, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Như một vị lực sĩ duỗi cánh tay co lại hay co lại cánh tay đã duỗi ra, vị này biến mất ở cõi Phạm thiên và hiện ra trước mặt Thế Tôn Vipassi, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Này các Tỷ kheo, lúc bấy giờ vị Đại Phạm thiên, đắp thượng y trên một bên vai, chắp tay hướng đến Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh

SANH                                               1181

Đẳng Giác và bạch Ngài:

- "Như vậy là phải, bạch Thế Tôn! Như vậy
là phải, bạch Thiện Thệ! Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy
khuyến dạy đại chúng Tỷ-kheo khoảng sáu trăm tám
mươi vạn vị ở kinh đô Bandhumati: "Này các Tỷ-
kheo hãy đi cùng khắp, vì hạnh phúc cho đại chúng,
vì an lạc cho đại chúng, vì lòng thương tưởng cho
đời, vì hạnh phúc, vì lợi ích, vì an lạc cho loài Người,
loài Trời. Chớ có đi hai người cùng một chỗ. Này các
Tỷ-kheo, hãy thuyết giảng chánh pháp, sơ thiện,
trung thiện, hậu thiện, nghĩa văn đầy đủ, văn cú vẹn
toàn. Hãy nêu rõ phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh.
Có những chúng sanh ít nhiễm bụi đời, nếu không
được nghe chánh pháp sẽ bị nguy hại. (Nếu được
nghe), sẽ thâm hiểu chánh pháp". Bạch Thế Tôn,
chúng con sẽ làm như các vị Tỷ-kheo. Sau sáu năm,
các vị này đến kinh đô Bandhumati để tụng đọc giới
bổn".

Này các Tỷ-kheo, Đại Phạm thiên thuyết như vậy.
Sau khi nói xong, vị này đảnh lễ Thế Tôn Vipassi,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, lưng bên hữu
hướng về Ngài và biến mất tại chỗ.

24. Này các Tỷ-kheo, rồi Thế Tôn Vipassi, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác, vào buổi chiều xuất định

SANH                                                  1182

đứng dậy và nói với các vị Tỷ-kheo:

- Này các Tỷ-kheo, trong khi Ta yên lặng tịnh cư tại chỗ thanh vắng, ý nghĩ sau đây khởi lên: "Nay đại chúng Tỷ-kheo khoảng sáu trăm tám mươi vạn vị trú tại kinh thành Bandhamatì. Sao Ta lại không khuyến dạy các Tỷ-kheo ấy: "Này các Tỷ-kheo, hãy đi cùng khắp vì hạnh phúc cho đại chúng, vì an lạc cho đại chúng, vì lòng thương tưởng cho đời, vì hạnh phúc, vì lợi ích, vì an lạc cho loài Người, loài Trời. Chớ có đi hai người cùng một chỗ. Này các Tỷ-kheo, hãy thuyết giảng chánh pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, nghĩa lý đầy đủ, văn cú vẹn toàn. Hãy nêu rõ đời sống phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh. Có những chúng sanh ít nhiễm bụi đời, nếu không được nghe chánh pháp sẽ bị nguy hại. (Nếu được nghe), sẽ thâm hiểu chánh pháp. Cứ sau sáu năm, hãy đến tại kinh đô Bandhumati để tụng đọc giới bổn".

25. Này các Tỷ-kheo, một Đại Phạm thiên khác với tâm tư của mình, biết được tâm tư của Ta. Như một vị lực sĩ duỗi cánh tay đã co lại hay co lại cánh tay đã duỗi ra, vị này biến mất ở cõi Phạm thiên và hiện ra trước mắt Ta. Này các Tỷ-kheo, vị Đại Phạm thiên, đắp thượng y trên một bên vai, chấp tay hướng đến Ta và bạch với ta: "Như vậy là phải, Bạch Thế Tôn! Như vậy là phải. Bạch Thiện Thệ! Bạch Thế

SANH                                                 1183

Tôn! Thế Tôn hãy khuyến dạy đại chúng Tỷ-kheo
khoảng sáu trăm tám mươi vạn vị ở kinh đô
Bandhumatì: "Này các Tỷ-kheo, hãy đi cùng khắp,
vì hạnh phúc cho đại chúng, vì an lạc cho đại chúng,
vì lòng thương tưởng cho đời, vì hạnh phúc, vì lợi
ích, vì an lạc cho loài Người, loài Trời. Chớ có đi hai
người cùng một chỗ. Này các Tỷ-kheo, hãy thuyết
giảng chánh pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện,
nghĩa lý đầy đủ, văn cú vẹn toàn. Hãy nêu rõ phạm
hạnh hoàn toàn thanh tịnh. Có những chúng sanh ít
nhiễm bụi đời, nếu không được nghe chánh pháp, sẽ
bị nguy hại. (Nếu được nghe), sẽ thâm hiểu chánh
pháp. Bạch Thế Tôn, chúng con sẽ làm như các Tỷ-
kheo. Sau sáu năm các vị này sẽ đến kinh đô
Bandhumatì để tụng đọc giới bổn". Này các Tỷ-
kheo, vị Đại Phạm thiên thuyết như vậy. Sau khi nói
xong, vị này đảnh lễ Ta, lưng bên hữu hướng về Ta
và biến mất tại chỗ.

26. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến dạy các ngươi: "Này các Tỷ-kheo, hãy đi cùng khắp, vì hạnh phúc cho đại chúng, vì an lạc cho đại chúng, vì lòng thương tưởng cho đời, vì hạnh phúc, vì lợi ích, vì an lạc cho loài Người, loài Trời. Chớ có đi hai người cùng một chỗ. Này các Tỷ-kheo, hãy thuyết giảng chánh pháp, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, nghĩa lý đầy đủ, văn cú vẹn toàn. Hãy nêu rõ đời sống phạm

SANH                                                 1184

hạnh hoàn toàn thanh tịnh. Có những chúng sanh ít
nhiễm bụi đời, nếu không được nghe giảng chánh
pháp sẽ bị nguy hại. (Nếu được nghe), sẽ thâm hiểu
chánh pháp. Cứ sau sáu năm, hãy đến tại kinh đô
Bandhumatì để tụng đọc giới bổn".

Này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo ấy, một phần lớn trong ngày ấy đã lên đường đi khắp quốc độ.

27. Này các Tỷ-kheo, lúc bấy giờ tại Jambudĩpa
(Diêm phù đề) có tám vạn bốn ngàn túc xá. Khi một
năm vừa mãn, chư Thiên tuyên bố: "Này Hiền giả,
một năm vừa mãn, nay còn lại năm năm. Sau năm
năm, hãy đến tại kinh đô Bandhamatì để tụng đọc
giới bổn!"

Hai năm đã mãn, chư Thiên tuyên bố: "Này Hiền giả,
hai năm vừa mãn, nay còn lại bốn năm. Sau bốn năm,
hãy đến tại kinh đô Bandhumatì để tụng đọc giới
bổn!".

Ba năm đã mãn, chư Thiên tuyên bố: "Này Hiền giả, ba năm đã mãn, nay còn lại ba năm. Sau ba năm, hãy đến tại kinh đô Bandhumatì để tụng đọc giới bổn!".

Bốn năm đã mãn, chư Thiên tuyên bố: "Này Hiền giả, bốn năm đã mãn, nay còn hai năm. Sau hai năm, hãy đến kinh đô Bandhumatì để tụng đọc giới bổn!".

SANH                                            1185

Năm năm đã mãn, chư Thiên tuyên bố: "Này Hiền
giả, năm năm đã mãn, nay còn lại một năm. Sau một
năm, hãy đến tại đô Bandhumati để tụng đọc giới
bổn!"

Sáu năm đã mãn, chư Thiên tuyên bố: "Này Hiền giả, sáu năm đã mãn. Nay đã đến ngày đi đến kinh đô Bandhumati để tụng đọc giới bổn".

Này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo ấy, một số vị với thần
lực của mình, một số với thần lực của chư Thiên
trong ngày ấy đã đi đến kinh đô Bandhumatì để tụng
đọc giới bổn.

28. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác, giữa chúng Tỷ-kheo, tụng đọc giới bổn này:

"Chư Phật dạy Niết-bàn là đệ nhất.
"Nhẫn nhục, khổ hạnh, kham nhẫn, là đệ
nhất.
"Người xuất gia hại người xuất gia khác.
"Hại người khác như vậy không xứng gọi là
Sa-môn.
"Mọi điều ác không làm, hướng tâm các
thiện nghiệp.

SANH                                             1186

"Giữ tâm trí thanh tịnh, chính lời chư Phật
dạy.
"Không chỉ trích, không đánh đập, giữ mình
trong giới bổn.
"Ăn uống có tiết độ, ngủ nghỉ riêng một
mình.
"Hướng tâm đến cao khiết, chính lời chư
Phật dạy".

29. Này các Tỷ-kheo, một thời ta ở tại Ukkhattha
(Úc-Già La), trong rừng Subhaga, dưới gốc cây ta-la
vương. Này các Tỷ-kheo, trong khi Ta an lặng tịnh
cư, tư tưởng sau đây khởi lên: "Có một trú xứ, một
loại chúng sanh rất dễ đến mà Ta từ trước không đến
ở trong một thời gian khá lâu! Đó là chư Thiên
Suddhàvàsa (Tịnh Cư thiên). Vậy nay Ta hãy đến
chư Thiên ở Tịnh Cư thiên!".

Này các Tỷ-kheo, như một lực sĩ duỗi cánh tay đã co
lại, hay co lại cánh tay đã duỗi ra, Ta biến mất ở
Ukkattha, trong rừng Subhaga, dưới gốc cây Ta-La
vương và hiện ra trước chư Thiên ở Tịnh Cư thiên.
Trong đại chúng chư Thiên ấy một số vài ngàn chư
Thiên đến chỗ Ta ở, đảnh lễ Ta và đứng một bên, chư
Thiên ấy đã nói với Ta như sau:

SANH                                             1187

- "Này Hiền giả, nay đã được chín mươi mốt
kiếp, từ khi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác ra đời. Này Hiền giả, Thế
Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
sanh, thuộc chủng tánh Sát Đế Ly. Này Hiền
giả, Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác thuộc danh tánh Kondanna (Câu-
Ly-Nhã). Này Hiền giả, trong thời Thế Tôn
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, giác
ngộ dưới gốc cây Pàtali (Ba-ba-la). Này Hiền
giả, hai vị hiền sĩ, đệ nhất đệ tử của Thế Tôn
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác tên là
Khanda (Kiển-trà) và Tissa (Đề-xá). Này Hiền
giả, trong thời Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác có ba Tăng hội, một Tăng
hội sáu trăm tám mươi vạn Tỷ-kheo, một Tăng
hội mười vạn Tỷ-kheo, một Tăng hội tám vạn
Tỷ-kheo. Này Hiền giả, Thế Tôn Vipassì, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có vị thị giả Tỷ-
kheo tên Asoka (A-dục), vị này là vị thị giả đệ
nhất. Này Hiền giả, phụ vương Thế Tôn
Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, tên
là Bandhuma, mẫu hậu tên là Bandhumatì
(Bàn-đầu-bà-đề). Kinh thành của vua
Bandhuma tên là Bandhumatì. Này Hiền giả,
Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác xuất thế tục như thế này, xuất gia như thế

SANH                                            1188

này, tinh tấn như thế này, giác ngộ như thế này,
chuyển pháp luân như thế này. Này Hiền giả,
chúng con là những người đã tu phạm hạnh
với Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác đã diệt trừ dục vọng và đã sanh ra
tại chỗ này".

30. Này các Tỷ-kheo, lại trong đại chúng chư Thiên ấy, một số vài ngàn chư Thiên...

... một số vài trăm chư Thiên đến chỗ Ta ở, đảnh lễ Ta và đứng một bên. Này các Tỷ-kheo, sau khi đứng một bên, chư Thiên ấy đã nói với Ta:

- "Này Hiền giả, trong hiền kiếp này, Thế Tôn,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác nay ra đời.
Này Hiền giả, Thế Tôn, thuộc chủng tánh Sát-
đế -lỵ, thuộc gia tộc Sát-đế-lỵ. Này Hiền giả,
Thế Tôn thuộc danh tánh Gotama (Cù-đàm).
Này Hiền giả, Thế Tôn tuổi thọ không bao
nhiêu, ít oi, tuổi thọ loài người khoảng một
trăm năm hay hơn một chút. Này Hiền giả, Thế
Tôn giác ngộ dưới gốc cây assattha (bát-đa- la).
Này Hiền giả, Thế Tôn có hai vị hiền sĩ, đệ nhất
đệ tử tên là Sàriputta và Moggallàna (Xá-lợi-
phất và Mục kiền-liên). Này Hiền giả, Thế Tôn
có một Tăng hội một ngàn hai trăm năm mươi

SANH                                               1189

vị. Này Hiền giả, Tăng hội này của Thế Tôn
gồm toàn những vị đã diệt trừ lậu hoặc. Này
Hiền giả, Thế Tôn có vị thị giả Tỷ-kheo tên là
Ànanda (A-nan), vị này là thị giả đệ nhất. Này
Hiền giả, phụ vương của Thế Tôn tên là
Suddhodana (Tịnh Phạn), Hoàng hậu là Màyà
(Ma-gia) kinh đô là Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ).
Này Hiền giả, Thế Tôn xuất thế tục như thế
này, xuất gia như thế này, tinh tấn như thế này,
giác ngộ như thế này, chuyển pháp luân như
thế này. Này Hiền giả, chúng tôi là những
người đã tu phạm hạnh với Thế Tôn, đã diệt
trừ dục vọng và đã sanh ra tại chỗ này".

31. Này các Tỷ-kheo, rồi Ta cùng với chư Thiên
Avihà (Vô Nhiệt thiên) đến chư Thiên Atappà (Vô
Phiền thiên). Này các Tỷ-kheo, rồi cùng với chư
Thiên Avihà và chư Thiên Atappà đến chư Thiên
Sudassà (Thiện Kiến thiên). Này các Tỷ-kheo, rồi Ta
cùng với chư Thiên Avihà, chư Thiên Atappà và chư
Thiên Sudassa đến chư Thiên Sudassi (Thiện Hiện
thiên).

Này các Tỷ-kheo, rồi Ta cùng với chư Thiên Avihà,
chư Thiên Atappà, chư Thiên Sudassà và chư Thiên
Sudassì đến chư Thiên Akanitthà (Sắc Cứu Kính
thiên). Này các Tỷ-kheo, lại trong Đại chúng chư

SANH                                               1190

Thiên ấy, một số vài ngàn chư Thiên đến chỗ Ta ở,
đảnh lễ Ta và đứng một bên. Này các Tỷ-kheo, sau
khi đứng một bên, chư Thiên ấy đã nói với Ta như
sau: "Này Hiền giả, nay đã được chín mươi mốt kiếp,
từ khi Thế Tôn Vipassì, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác ra đời... (như số 29)".

32. Này các Tỷ-kheo, lại trong đại chúng chư Thiên
ấy, một số vài ngàn chư Thiên (như trước) một số vài
trăm chư Thiên đến chỗ Ta ở, đảnh lễ Ta và đứng
một bên. Này các Tỷ-kheo, sau khi đứng một bên,
chư Thiên ấy đã nói với Ta như sau: "Này Hiền giả,
trong Hiền kiếp này đức Thế Tôn, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác nay ra đời... (như số 30)".

33. Này các Tỷ-kheo, như vậy Như Lai khéo chứng
đạt pháp giới này, Như Lai nhớ chư Phật quá
khứ, những vị này đã nhập Niết-bàn, đã đoạn các
chướng đạo, đã chấm dứt sự luân hồi, đã thoát ly mọi
đau khổ. Như Lai cũng nhớ đến chủng tánh các vị
này cũng nhớ đến danh tánh, cũng nhớ đến tộc tánh,
cũng nhớ đến tuổi thọ, cũng nhớ đến hai vị đệ tử,
cũng nhớ đến các Tăng hội như sau: "Các bậc Thế
Tôn này, sanh tánh là như vậy, danh tánh là như vậy,
tộc tánh là như vậy, giới hạnh là như vậy, pháp hạnh
là như vậy, tuệ hạnh là như vậy, trí hạnh là như vậy,
giải thoát là như vậy".

SANH                                               1191

Thế Tôn thuyết pháp như vậy. Các vị Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

SANH                                        1192

129 Sự kiện không thể xảy ra - Kinh KHÔNG THỂ XẢY RA 1 – Tăng I, 59

KHÔNG THỂ XẢY RA 1 – Tăng I, 59

11. Sự kiện này không xảy ra, không có được: Trong
một Thế giới, có hai Chuyển Luân Vương, không
trước không sau, xuất hiện một lần, Sự kiện này
không xảy ra.

- Và này các Tỷ-kheo, sự kiện này có xảy ra, trong một thế giới, chỉ có một Chuyển Luân Vương xuất hiện, sự kiện này có xảy ra.

12. Sự kiện này không xảy ra, không có được: Một phụ nữ có thể là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, sự kiện này không xảy ra.

- Và này các Tỷ-kheo, sự kiện này có xảy ra: Người đàn ông có thể là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, sự kiện này có xảy ra.

13. Sự kiện này không xảy ra, không có được: Một phụ nữ có thể là vị Chuyển Luân Vương, sự kiện này không xảy ra.

SANH                                            1193

- Và này các Tỷ-kheo, sự kiện này có xảy ra: Một người đàn ông có thể là vị Chuyển Luân Vương, sự kiện này có xảy ra.

14-16 Sự kiện này không xảy ra, không có được: Một phụ nữ có thể là vị Đế Thích (Sakka)...là Ác Ma...là Phạm Thiên, sự kiện này không xảy ra.

- Và này các Tỷ-kheo, sự kiện này có xảy ra, một người đàn ông có thể là Vị Đế Thích... là Ác Ma... là Phạm Thiên, sự kiện này có xảy ra

----------------------

17. Sự kiện này không xảy ra, không có được: là quả dị thục của thân làm ác có thể là khả lạc, khả hỷ, khả ý, sự kiện này không xảy ra.

- Và này các Tỷ-kheo, sự kiện này có xảy, là quả dị thục của thân làm ác có thể là không khả lạc, không khả hỷ, không khả ý, sự kiện này có xảy ra.

18-19. Và này các Tỷ-kheo, sự kiện này không xảy
ra, không có được: là quả dị thục của miệng nói ác...
của ý nghĩ ác, có thể là khả lạc, khả hỷ, khả ý, sự kiện
này không xảy ra.

SANH                                                  1194

- Và này các Tỷ-kheo, sự kiện này có xảy ra, là quả
dị thục của miệng nói ác... của ý nghĩ ác, là không
khả lạc, không khả hỷ, không khả ý, sự kiện này
có xảy ra.

KHÔNG THỂ XẢY RA 2 – Tăng I, 61

1. Sự kiện này không xảy ra, không có được: là quả
dị thục của thân làm thiện có thể là không khả lạc,
không khả hỷ, không khả ý, sự kiện này không xảy
ra.

- Và này các Tỷ-kheo, sự kiện này có xảy ra, là quả dị thục của thân làm thiện có thể là khả lạc, khả hỷ, khả ý, sự kiện nà có xảy ra.

2-3. Sự kiện này không xảy ra, không có được: là quả
dị thục của miệng nói thiện... của ý nghĩ thiện có thể
là không khả lạc, không khả hỷ, không khả ý, sự kiện
này không xảy ra.

- Và này các Tỷ-kheo, sự kiện này có xảy ra, là quả dị thục của miệng nói thiện... của ý nghĩ thiện là khả lạc, khả hỷ, khả ý, sự kiện này có xảy ra.

SANH                                                1195

4. Sự kiện này không xảy ra, không có được: là người đầy đủ thân làm ác, do nhân ấy, do duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh cõi lành, cõi Trời, cõi đời này, sự kiện này không xảy ra.

- Và này các Tỷ-kheo, sự kiện này có xảy ra, là
người đầy đủ thân làm ác, do nhân ấy, do duyên
ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh cõi
dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục, sự kiện này có xảy
ra.

5-6. Sự kiện này không xảy ra, không có được là
người đầy đủ miệng nói ác... ý nghĩ ác, do nhân ấy,
do duyên ấy... ( như số 4 trên)..., sự kiện này có xảy
ra.

7-9. Sự kiện này không xảy ra, không có được: là
người đầy đủ thân làm thiện... miệng nói thiện, ý
nghĩ thiện, do nhân ấy, do duyên ấy, sau khi thân
hoại mạng chung, có thể sanh cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
địa ngục, sự kiện này không xảy ra.

- Và này các Tỷ-kheo, sự kiện này có xảy ra, này
các Tỷ-kheo, là người đầy đủ thân làm thiện,...
miệng nói thiện... ý nghĩ thiện, do nhân ấy, do
duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung, có thể
sanh cõi lành, cõi Trời, cõi đời này, sự kiện này
có xảy ra.

SANH                                                1196

SANH   1197

130 Sự sai khác giữa người có bố thí và không có bố thí - Kinh SUMANÀ CON GÁI VUA – Tăng II, 351

SUMANÀ CON GÁI VUA – Tăng II, 351

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, Jetavana, tại khu
vườn của Anàthapindika. Rồi Sumanà, con gái vua,
với năm trăm thiếu nữ hộ tống trên năm trăm cổ xe,
đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Sumanà,
con gái vua bạch Thế Tôn:

2. - Ở đây, bạch Thế Tôn, có hai đệ tử của Thế Tôn
đồng đẳng về tín, đồng đẳng về giới, đồng đẳng về
tuệ, một có bố thí, một không bố thí. Sau khi thân
hoại mạng chung, cả hai được sanh lên cõi lành
Thiên giới. Giữa hai vị thiên ấy, có sự đặc thù gì, có
sự sai khác gì?

Thế Tôn đáp:

- Có sự sai biệt, này Sumanà.

3. Người có bố thí, khi được làm vị Thiên, vượt qua vị Thiên không bố thí trên năm phương diện. Về thiên thọ mạng, về thiên sắc, về thiên lạc, về thiên

SANH                                                1198

danh xưng, về thiên tăng thượng. Người có bố thí, này Sumanà, khi được làm vị Thiên, vượt qua vị Thiên không bố thí trên năm phương diện này.

4. - Bạch Thế Tôn, nếu họ từ đây mạng chung, trở lại trạng thái này, khi họ trở lại làm người, bạch Thế Tôn, có sự đặc thù gì, có sự sai khác gì?

Thế Tôn đáp:

- Có sự sai biệt, này Sumanà.

5. Người có bố thí, khi được làm người, vượt qua vị
làm người không bố thí trên năm phương diện: Về
nhân thọ mạng, về nhân sắc, về nhân lạc, về nhân
danh xưng, về nhân tăng thượng. Người có bố thí,
này Sumanà, khi được làm người, vượt qua vị làm
người không bố trên năm phương diện này

6. - Bạch Thế Tôn, nếu cả hai đều xuất gia, từ bỏ gia
đình, sống không gia đình. Giữa hai người xuất gia
ấy, bạch Thế Tôn có thể có những đặc thù gì, những
sai khác gì?

Thế Tôn đáp:

- Có sự sai biệt, này Sumanà.

SANH                                               1199

7. Người có bố thí, khi được xuất gia, vượt qua vị xuất gia không có bố thí trên năm phương diện: Thường hay được yêu cầu nhận y, ít khi không được yêu cầu; thường hay được yêu cầu nhận đồ ăn khất thực, ít khi không được yêu cầu; thường hay được yêu cầu nhận sàng tọa, ít khi không được yêu cầu; thường hay được yêu cầu nhận dược phẩm trị bệnh, ít khi không được yêu cầu. Vị ấy sống với những vị đồng Phạm hạnh nào, các vị này đối với vị ấy, xử sự với nhiều thân nghiệp khả ái, với ít thân nghiệp không khả ái, với nhiều khẩu nghiệp khả ái, với ít khẩu nghiệp không khả ái, với nhiều ý nghiệp khả ái, với ít ý nghiệp không khả ái, giúp đỡ với nhiều giúp đỡ khả ái, với ít giúp đỡ không khả ái. Này Sumanà, người có bố thí khi được xuất gia vượt qua vị xuất gia không có bố thí trên năm phương diện này.

8. - Nhưng bạch Thế Tôn, nếu cả hai đều chứng quả A-la-hán. Với hai vị chứng đạt A-la-hán ấy, bạch Thế Tôn có sự đặc thù nào, có sự sai khác nào?

9. - Ở đây, này Sumanà, Ta nói không có sự sai khác nào, tức là so sánh giải thoát với giải thoát.

10. - Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu thay, bạch Thế Tôn! Xa cho đến như vậy là vừa đủ để bố thí, là vừa đủ để làm cho các công đức. Vì rằng chúng là những giúp đỡ, những công đức cho chư

SANH                                               1200

Thiên, chúng là những giúp đỡ, những công đức cho loài Người, chúng là những giúp đỡ, những công đức cho các người xuất gia.

- Sự việc là như vậy, này Sumanà, là vừa đủ, này
Sumanà, để bố thí, là vừa đủ để làm các công đức.
Chúng là những giúp ích, những công đức cho chư
Thiên. Chúng là những giúp ích, những công đức cho
loài Người. Chúng là những giúp ích, những công
đức cho những người xuất gia.

11. Thế Tôn thuyết như vậy. Bậc Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm:

Như mặt trăng không uế,
Đi giữa hư không giới,
Với ánh sáng bừng chói,
Giữa quần sao ở đời.
Cũng vậy, người đủ giới,
Hạng người có lòng tin,
Với bố thí, bừng chói,
Giữa xan tham ở đời.
Như mây mưa sấm sét,
Vòng hoa chóp trăm đầu,
Tràn đầy cả thung lũng,
Lan tràn cả đất bằng.
Cũng vậy, đầy tri kiến,
Đệ tử bậc Chánh Giác,

SANH                                            1201

Bậc trí vượt xan tham,
Trên cả năm phương diện,
Thọ mạng và danh xưng,
Dung sắc và an lạc,
Với tài sản sung mãn,
Chết hưởng hỷ lạc thiên.

SANH                              1202

131    Sự sanh của mắt là sự sanh của khố, sự trú của bệnh... - Kinh Mắt – Tương III, 373

Mắt – Tương III, 373

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo, sự sanh, sự trú, sự thành, sự xuất hiện của mắt là sự sanh của khổ, sự trú của bệnh hoạn, sự xuất hiện của già chết.

4-8) Sự sanh, sự trú, sự thành, sự xuất hiện của tai... của mũi... của lưỡi... của thân... của ý là sự sanh của khổ, sự trú của bệnh hoạn, sự xuất hiện của già chết.

9) Sự diệt, sự lắng dịu, sự chấm dứt của mắt là sự diệt của khổ, sự lắng dịu của bệnh hoạn, sự chấm dứt của già chết.

10-14) Sự diệt, sự lắng dịu, sự chấm dứt của tai... của mũi... của lưỡi... của thân... của ý là sự diệt của khổ, sự lắng dịu của bệnh hoạn, sự chấm dứt của già chết.

II. Sắc – Tương III, 373

SANH                                                  1203

(Như kinh trên, chỉ thế vào sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp).

III. Thức – Tương III, 374

(Như kinh trên, chỉ thế vào nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức).

IV. Xúc

(Như kinh trên, chỉ thế vào nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc).

V. Thọ

(Như kinh trên, chỉ thế vào thọ do nhãn xúc sanh, thọ do nhĩ xúc sanh, thọ do tỷ xúc sanh, thọ do thiệt xúc sanh, thọ do thân xúc sanh, thọ do ý xúc sanh).

VI. Tưởng

(Như kinh trên, chỉ thế vào sắc tưởng, thanh tưởng, hương tưởng, vị tưởng, xúc tưởng, pháp tưởng).

VII. Tư – Tương III, 374

(Như kinh trên, chỉ thế vào sắc tư, thanh tư, hương tư, vị tư, xúc tư, pháp tư).

VIII. Ái – Tương III, 375

SANH                                                1204

(Như kinh trên, chỉ thế vào sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, pháp ái).

IX. Giới – Tương III, 375

(Như kinh trên, chỉ thế vào địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới).

X. Uẩn (S.iii,231) – Tương III, 375

(Như kinh trên, chỉ thế vào sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn).

SANH                                              1205

132 Thiền thứ 1, sanh cộng trú với chư
Thiên ở Tịnh Cư Thiên - Kinh CÁC
HẠNG NGƯỜI SAI KHÁC 2 – Tăng
II, 57

CÁC HẠNG NGƯỜI SAI KHÁC 2 – Tăng II, 57

1. - Có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người ly dục, ly ác
pháp, chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất. Ở đây, về
các pháp thuộc sắc, thuộc thọ, thuộc tưởng, thuộc
hành, thuộc thức, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ,
là bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là bất hạnh, là bệnh
hoạn, là hướng ngoại, là hoại diệt, là trống không, là
vô ngã. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung được
sanh cộng trú với chư Thiên ở Tịnh cư Thiên. Sự
sanh khởi này, này các Tỷ-kheo, không có chung
cùng các hàng phàm phu.

2. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người làm cho tịnh chỉ tầm và tứ … Thiền thứ hai … Thiền thứ ba … Thiền thứ tư và an trú. Vị ấy, ở đây về các pháp thuộc sắc, thuộc thọ, thuộc tưởng, thuộc hành, thuộc thức, vị ấy tùy quán là vô thường, là khổ, là

SANH                                                1206

bệnh, là ung nhọt, là mũi tên, là bất hạnh, là bệnh
hoạn, là hướng ngoại, là hoại diệt, là trống không, là
vô ngã. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung được
sanh cộng trú với chư Thiên ở Tịnh cư Thiên. Sự
sanh khởi này, này các Tỷ-kheo, không có chung
cùng các hàng phàm phu.

SANH                                                1207

133 Thân do nghiệp làm ra - Kinh PHẠM THIÊN TRÚ – Tăng IV, 627

PHẠM THIÊN TRÚ – Tăng IV, 627

1. Ta tuyên bố rằng, này các Tỷ-kheo, các nghiệp được tư niệm, được làm, được tích tập, nếu không cảm thọ (kết quả) thời không có chấm dứt, dầu quả ấy thuộc trong đời hiện tại, hay thuộc trong đời sau.

Ta tuyên bố rằng, này các Tỷ-kheo, các nghiệp được tư niệm, được làm, được tích tập, nếu không cảm thọ (kết quả) thời khổ không chấm dứt.

Vị Thánh đệ tử ấy, này các Tỷ-kheo, như vậy từ bỏ
tham, từ bỏ sân, từ bỏ si, tỉnh giác, chánh niệm, với
tâm câu hữu với từ, an trú biến mãn một phương;
cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba,
cũng vậy phương thứ tư, như vậy phía trên, phía
dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô
biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với
từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Vị ấy
biết rõ như sau: "Trước kia, tâm này của ta là nhỏ,
không tu tập. Nhưng nay, tâm này của ta là vô
lượng, khéo tu tập. Lại nữa, phàm nghiệp gì được
làm có giới hạn, nay nó sẽ không sống trong giới
hạn ấy nữa".

SANH                                               1208

Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, nếu đứa trẻ này, từ tuổi trẻ trở lên tu tập từ tâm giải thoát, nó có thể làm nghiệp ác không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

- Do không làm điều ác, nó có cảm giác khổ hay không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn. Không làm điều ác, bạch Thế Tôn, từ đâu nó sẽ cảm giác khổ được?

2. Này các Tỷ-kheo, từ tâm giải thoát này cần phải
tu tập bởi nữ nhân hay nam nhân. Này các Tỷ-kheo,
thân này không bị nam nhân hay nữ nhân cầm lấy rồi
mang đi. Này các Tỷ-kheo, con đường phải chết
này ở giữa những tư tưởng. Vị ấy rõ biết như sau:
"Phàm ác nghiệp nào do ta làm từ trước với cái
thân do nghiệp làm ra này, tất cả cần phải cảm thọ
ở đây, nó không thể theo ta và được hiện hữu về
sau". Như vậy, này các Tỷ-kheo, từ tâm giải thoát
được tu tập đưa đến không có trở lui, đối với Tỷ-
kheo có trí tuệ, có được trong đời này, nhưng vị ấy
chưa thể nhập sự giải thoát hơn thế nữa.

3. Với tâm câu hữu với bi... với tâm hầu hữu với hỷ... với tâm câu hữu với xả, vị ấy biến mãn một phương và an trú, như vậy phương thứ hai, như vậy phương

SANH                                                  1209

thứ ba, như vậy phương thứ tư. Như vậy phía trên, phía dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Vị ấy biết rõ như sau: "Trước kia, tâm này của ta là nhỏ, không tu tập. Nhưng nay, tâm này của ta là vô lượng, khéo tu tập. Lại nữa, phàm nghiệp gì được làm có giới hạn, nó sẽ không đứng trong giới hạn ấy nữa".

Các Thầy nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, nếu đứa trẻ này, từ tuổi trẻ trở lên tu tập xả tâm giải thoát, nó có thể làm nghiệp ác không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

- Do không làm điều ác, nó có cảm giác khổ hay không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn. Không làm điều ác, bạch Thế Tôn, từ đâu nó sẽ cảm giác khổ được.

4. Này các Tỷ-kheo, xả tâm giải thoát này cần phải tu tập bởi nữ nhân hay nam nhân. Này các Tỷ-kheo, thân này không bị nam nhân hay nữ nhân cầm lấy rồi đem đi. Này các Tỷ-kheo, con người phải chết này ở giữa những tư tưởng. Vị ấy rõ biết như sau: "Phàm ác nghiệp nào do ta làm từ trước với cái thân do nghiệp làm ra này, tất cả cần phải cảm thọ ở đây,

SANH                                                1210

nó không thể theo và được hiện hữu về sau". Như
vậy, này các Tỷ-kheo, xả tâm giải thoát này được tu
tập, đưa đến không có trở lui, đối với Tỷ-kheo có trí
tuệ, có được trong đời này, nhưng vị ấy chưa thể
nhập sự giải thoát hơn thế nữa.

SANH                                               1211

134 Thân hành niệm đưa đến hưởng được bất tử - Kinh PHẨM THIỀN ĐỊNH – Tăng I, 88

PHẨM THIỀN ĐỊNH – Tăng I, 88

1-70.

1. - Như một ai, này các Tỷ-kheo, với tâm biến mãn
cùng khắp biển lớn, có thể bao gồm tất cả các con
sống bé nhỏ đổ vào biển cả. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, ai tu tập, làm cho sung mãn Thân hành niệm,
cũng bao gồm tất cả thiện pháp, gồm những pháp
thuộc về Minh phần.

2-8. Có một pháp, này các Tỷ-kheo, được tu tập,
được làm cho sung mãn, đưa đến cảm hứng lớn, lợi
ích lớn, an ổn lớn khỏi các khổ ách, chánh niệm tỉnh
giác, đưa đến chứng đắc tri kiến, đưa đến hiện tại lạc
trú, đưa đến chứng ngộ quả minh và giải thoát. Một
pháp ấy là gì? Chính là thân hành niệm. Đây là một
pháp, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho
sung mãn, đưa đến cảm hứng lớn … đưa đến chứng
ngộ quả minh và giải thoát.

9-12. Có một pháp, này các Tỷ-kheo, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, thân được khinh an, tâm

SANH                                                1212

được khinh an, tầm tứ được tịnh chỉ, toàn bộ các
pháp thuộc về minh phần đi đến tu tập, làm cho viên
mãn. Một pháp ấy là gì? Chính là thân hành niệm.
Khi tu tập, làm cho sung mãn một pháp này, thân
được khinh an, tâm được khinh an, tầm và tứ được
chỉ tịnh, toàn bộ các pháp thuộc về minh phần đi đến
tu tập, được làm cho viên mãn.

13. Có một pháp, này các Tỷ-kheo, khi được tu tập,
được làm cho sung mãn, các pháp bất thiện chưa
sanh không sanh khởi, và các pháp bất thiện đã sanh
bị đoạn tận. Một pháp ấy là gì? Chính là thân hành
niệm. Khi tu tập, khi làm cho sung mãn một pháp
này, này các Tỷ-kheo, các pháp bất thiện chưa sanh
… bị đoạn tận.

14-15. Có một pháp, này các Tỷ-kheo, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi, và các pháp thiện đã sanh, đưa đến tăng trưởng, quảng đại. Một pháp ấy là gì? Chính là thân hành niệm. Khi tu tập, khi làm cho sung mãn một pháp này, này các Tỷ-kheo, các pháp thiện chưa sanh … đưa đến tăng trưởng, quảng đại.

16-21. Có một pháp, này các Tỷ-kheo, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, vô minh được đoạn tận, minh sanh khởi, ngã mạn được đoạn tận, các tùy miên được nhổ sạch, các kiết sử bị đoạn tận. Một

SANH                                              1213

pháp ấy là gì? Chính là thân hành niệm. Khi một pháp này được tu tập, được làm cho sung mãn, vô minh bị đoạn tận… các kiết sử bị đoạn tận.

22-23. Có một pháp, này các Tỷ-kheo, khi được tu
tập, được làm cho sung mãn, đưa đến sự phân tích
của trí tuệ, đưa đến Niết-bàn không có chấp thủ. Một
pháp ấy là gì? Chính là thân hành niệm. Khi một
pháp này được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa
đến sự phân tích… không có chấp thủ.

24-26. Có một pháp, này các Tỷ-kheo, khi được tu
tập, được làm cho sung mãn, đưa đến sự thông đạt
của nhiều giới, sự thông đạt của nhiều giới sai biệt,
sự vô ngại giải của nhiều giới. Một pháp ấy là gì?
Chính là thân hành niệm. Khi một pháp này được
tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến sự thông đạt
… sự vô ngại giải của nhiều giới.

27-30. Có một pháp, này các Tỷ-kheo, khi được tu
tập, được làm cho sung mãn, đưa đến sự chứng ngộ
quả Dự lưu, đưa đến sự chứng ngộ quả Nhất lai, đưa
đến sự chứng ngộ quả Bất lai, đưa đến sự chứng ngộ
quả A-la-hán. Một pháp ấy là gì? Chính là thân
hành niệm. Khi một pháp này được tu tập, được làm
cho sung mãn, đưa đến sự chứng ngộ quả Dự lưu …
quả A-la-hán.

SANH                                               1214

31-46. Có một pháp, này các Tỷ-kheo, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến sự chứng đắc trí tuệ, đưa đến sự tăng trưởng trí tuệ, đưa đến quảng đại trí tuệ, đưa đến đại trí tuệ, đưa đến trí tuệ rộng rãi, đưa đến quảng đại trí tuệ, đưa đến thâm sâu trí tuệ, đưa đến vô song trí tuệ, đưa đến vô hạn trí tuệ, đưa đến nhiều trí tuệ, đưa đến trí tuệ nhanh lẹ, đưa đến trí tuệ nhẹ nhàng, đưa đến trí tuệ hoan hỷ, đưa đến trí tuệ tốc hành, đưa đến trí tuệ sắc sảo, đưa đến trí tuệ thể nhập. Một pháp ấy là gì? Chính là thân hành niệm. Khi một pháp này được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến sự chứng đắc trí tuệ… đưa đưa đến trí tuệ thể nhập.

--------------------

47-48. Những vị này không hưởng được bất tử, này
các Tỷ-kheo, là những vị không thực hiện thân hành
niệm. Những vị này hưởng được bất tử, này các Tỷ-
kheo, là những vị thực hiện thân hành niệm.

49-50. Những vị này không chia sẻ bất tử, này các
Tỷ-kheo, là những vị không chia sẻ thân hành niệm.
Những vị này chia sẻ bất tử, này các Tỷ-kheo, là
những vị chia sẻ thân hành niệm.

51-52. Bất tử bị đoạn tận, này các Tỷ-kheo, đối với những ai đoạn tận thân hành niệm. Bất tử không bị

SANH                                                1215

đoạn tận, này các Tỷ-kheo, đối với những ai không đoạn tận thân hành niệm.

53-54. Bất tử bị khiếm khuyết, này các Tỷ-kheo, đối
với những ai khiếm khuyết thân hành niệm. Bất tử
được viên thành, này các Tỷ-kheo, đối với những ai
viên thành thân hành niệm.

55-56. Bất tử bị xao lãng bỏ phế, này các Tỷ-kheo,
đối với những ai bỏ phế thân hành niệm. Bất tử
không bị xao lãng bỏ phế, này các Tỷ-kheo, đối với
những ai không bỏ phế thân hành niệm.

57-58. Bất tử bị vong thất, này các Tỷ-kheo, đối với
những ai vong thất thân hành niệm. Bất tử không bị
vong thất, này các Tỷ-kheo, đối với những ai không
vong thất thân hành niệm.

59-60. Bất tử không được thực hiện, này các Tỷ-
kheo, đối với những ai không thực hiện thân hành
niệm. Bất tử được thực hiện, này các Tỷ-kheo, đối
với những ai thực hiện thân hành niệm.

61-62. Bất tử không được tu tập, này các Tỷ-kheo,
đối với những ai không tu tập thân hành niệm. Bất tử
được tu tập, này các Tỷ-kheo, đối với những ai tu tập
thân hành niệm.

SANH                                               1216

63-64. Bất tử không được làm cho sung mãn, này các
Tỷ-kheo, đối với những ai không làm cho sung mãn
thân hành niệm. Bất tử được làm cho sung mãn, này
các Tỷ-kheo, đối với những ai làm cho sung mãn
thân hành niệm.

65-66. Bất tử không được thắng tri, này các Tỷ-kheo,
đối với những ai không thắng tri thân hành niệm. Bất
tử được thắng tri, này các Tỷ-kheo, đối với những ai
thắng tri thân hành niệm.

67-68. Bất tử không được liễu tri, này các Tỷ-kheo,
đối với những ai không liễu tri thân hành niệm. Bất
tử được liễu tri, này các Tỷ-kheo, đối với những ai
liễu tri thân hành niệm.

69-70. Bất tử không được chứng ngộ, này các Tỷ-
kheo, đối với những ai không chứng ngộ thân hành
niệm. Bất tử được chứng ngộ, này các Tỷ-kheo, đối
với những ai chứng ngộ thân hành niệm.

Thế Tôn thuyết như vậy, các vị Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

SANH                                              1217

135 Thân người khó được - Kinh Lỗ Khóa 3 – Tương V, 661

Lỗ Khóa 3 – Tương V, 661

1) ...

2)-- Ví như, này các Tỷ-kheo, quả đất lớn này chỉ
toàn một bãi nước và một người đến ném xuống đấy
một khúc cây có một lỗ hổng. Rồi gió phương Đông
thổi nó trôi về phương Tây; gió phương Tây thổi nó
trôi về phương Đông; gió phương Bắc thổi nó trôi về
phương Nam; gió phương Nam thổi nó trôi về
phương Bắc. Tại đấy, một con rùa mù cứ mỗi trăm
năm nổi lên một lần.

3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, con rùa mù ấy sau mỗi trăm năm nổi lên một lần, có thể chui cổ vào trong khúc cây có một lỗ hổng không?

-- Thật khó được vậy, bạch Thế Tôn, con rùa mù ấy, sau mỗi trăm năm nổi lên một lần, có thể chui cổ vào trong khúc cây có một lỗ hổng ấy!

4) -- Này các Tỷ-kheo,

- Thật khó được vậy, là được làm người!

SANH                                              1218

- Thật khó được vậy, là Như Lai xuất hiện ở đời,
bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác!
- Thật khó được vậy, là Pháp và Luật này do Như
Lai thuyết giảng chiếu sáng trên đời.

5) Nhưng nay, này các Tỷ-kheo, các Ông đã được
làm người, và Như Lai xuất hiện ở đời, bậc A-la-hán,
Chánh đẳng Chánh giác. Và Pháp và Luật được Như
Lai thuyết giảng chói sáng ở đời.

6) Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ". Một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ tập". Một cố gắng cần
phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ diệt". Một cố gắng
cần phải làm để rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

SANH                                              1219

136 Thưa bậc Đại Hùng, Sanh thú Ngài sẽ thế nào - Kinh Nandivisàla – Tương I, 147

Nandivisàla – Tương I, 147

1) Đứng một bên, Thiên tử Nandivisàla nói lên bài kệ với Thế Tôn:

Bốn bánh xe chín cửa,
Đầy uế, hệ lụy tham,
Chìm đắm trong bùn nhơ,
Ôi! Thưa bậc Đại Hùng,
Sanh thú Ngài như vậy,
Tương lai sẽ thế nào?

(Thế Tôn):

2) - Cắt hỷ và buộc ràng,
Dục tham và tà ác,
Ái căn được đoạn tận,
Sanh thú sẽ như vậy.

SANH                                           1220

SANH   1221

137 Thế Tôn có thể độ cho người chết không - Kinh Người Đất Phương Tây hay Người Đã Chết – Tương IV, 488

Người Đất Phương Tây hay Người Đã Chết – Tương IV, 488

1) Một thời Thế Tôn trú ở Nàlandà, tại rừng Pàvàrikamba.

2) Rồi thôn trưởng Asibandhakaputta đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên,              thôn    trưởng Asibandhakaputta bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, các vị Bà-la-môn trú đất phương
Tây, mang theo bình nước, đeo vòng hoa huệ
(sevàla), nhờ nước được thanh tịnh. Những người
thờ lửa, khi một người đã chết, đã mệnh chung, họ
nhắc bổng và mang vị ấy ra ngoài (uyyàpenti), kêu
tên vị ấy lên, và dẫn vị ấy vào Thiên giới. Còn Thế
Tôn, bạch Thế Tôn, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác, Thế Tôn có thể làm như thế nào cho toàn thể
thế giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này?

SANH                                             1222

4) -- Vậy, này Thôn trưởng, ở đây, Ta sẽ hỏi Ông. Nếu Ông kham nhẫn hãy trả lời.

5) Này Thôn trưởng, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, một người sát sanh, lấy của không cho, sống theo tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm, tham lam, sân hận, theo tà kiến. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói rằng: "Mong người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này!" Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng, người ấy do nhân cầu khẩn của đại quần chúng ấy, hay do nhân tán dương, hay do nhân chấp tay đi cùng khắp, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy được sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

6) -- Ví như, này Thôn trưởng, có người lấy một tảng đá lớn ném xuống một hồ nước sâu. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói rằng: "Hãy đứng lên, tảng đá lớn! Hãy nổi lên, tảng đá lớn! Hãy trôi vào bờ, này tảng đá lớn!" Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng, tảng đá lớn ấy do nhân cầu khẩn của đại quần chúng ấy, hay do nhân tán dương, hay do

SANH                                               1223

nhân chấp tay đi cùng khắp, có thể trồi lên, hay nổi lên, hay trôi dạt vào bờ không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Cũng vậy, này Thôn trưởng, người nào sát sanh, lấy của không cho, sống theo tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm, tham lam, sân hận, theo tà kiến. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói rằng: "Mong người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này!" Nhưng người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

7) Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng? Ở đây, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ sống tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham, không có sân hận, có chánh tri kiến. Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói rằng: "Mong người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục!" Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng, người ấy do nhân cầu khẩn của quần chúng đông đảo ấy, hay do nhân tán dương, hay do nhân chấp tay đi cùng khắp, sau khi

SANH                                                  1224

thân hoại mạng chung, có thể sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

8) -- Ví như, này Thôn trưởng, có người nhận chìm
một ghè sữa đông (sappi) hay một ghè dầu vào trong
một hồ nước sâu rồi đập bể ghè ấy. Ở đây, ghè ấy trở
thành từng miếng vụn, hay từng mảnh vụn và chìm
xuống nước. Còn sữa đông hay dầu thời nổi lên trên.
Rồi một quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu
khẩn, tán dương, chấp tay đi cùng khắp và nói: "Hãy
chìm xuống, này sữa đông và dầu! Hãy chìm sâu
xuống, này sữa đông và dầu. Hãy chìm xuống tận
đáy, này sữa đông và dầu!". Ông nghĩ thế nào, này
Thôn trưởng, sữa đông ấy, dầu ấy, có do nhân cầu
khẩn của đám quần chúng đông đảo ấy, do nhân tán
dương, do nhân chấp tay đi cùng khắp của quần
chúng đông đảo ấy nên bị chìm xuống, hay chìm sâu
xuống, hay đi xuống tận đáy không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

-- Cũng vậy, này Thôn trưởng, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ sống tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham, không có sân, theo chánh tri kiến. Rồi một

SANH                                                 1225

quần chúng đông đảo, tụ tập, tụ họp lại, cầu khẩn, tán
dương, chấp tay đi cùng khắp và nói: "Mong rằng
người này, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh
vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục!" Nhưng người
ấy sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh lên thiện
thú, Thiên giới, cõi đời này.

9) Khi nghe nói vậy, thôn trưởng Asibandhakaputta bạch Thế Tôn:

-- Thật là vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật là vi diệu, bạch
Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, như người dựng đứng lại
những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày những gì bị
che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem đèn
sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể
thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn
dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Bạch
Thế Tôn, con nay xin quy y Phật, Pháp và chúng
Tăng. Mong Thế Tôn nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ
nay trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy
ngưỡng!

SANH                                                 1226

138 Thực hành sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt với.. - Kinh Sanh – Tương II, 87

Sanh – Tương II, 87

1) Một thời Thế Tôn ở Sàvatthi.

I

2) Rồi Thế Tôn gọi Tôn giả Sàriputta:

- Này Sàriputta, trong kinh Paràyana, đoạn các câu hỏi của Ajita, có bài:

Thuần thục pháp hữu vi,
Ở đây nhiều hữu học,
Trí tuệ những vị ấy,
Trong uy nghi của họ,
Hãy đáp lời ta hỏi,
Nói lên, này Thân hữu!

Này Sàriputta, lời nói tóm tắt này, ý nghĩa cần phải được nhận hiểu một cách rộng rãi như thế nào?

Được nói vậy, Tôn giả Sàriputta giữ im lặng.

3) Lần thứ hai, Thế Tôn gọi Tôn giả Sàriputta... (như trên)... Lần thứ hai, Tôn giả Sàriputta giữ im lặng.

SANH                                               1227

4) Lần thứ ba, Thế Tôn gọi Tôn giả Sàriputta:

- Này Sàriputta, trong kinh Paràyana, đoạn các câu hỏi của Ajita, có bài:

Thuần thục pháp hữu vi,
Ở đây nhiều hữu học,
Trí tuệ những vị ấy,
Trong uy nghi của họ,
Hãy đáp lời ta hỏi,
Nói lên, này Thân hữu!

Này Sàriputta, lời nói tóm tắt này, ý nghĩa cần phải được nhận hiểu một cách rộng rãi như thế nào?

Lần thứ ba, Tôn giả Sàriputta giữ im lặng.

II

5) -Này Sàriputta, Ông có thấy cái này được sinh thành? Này Sàriputta, Ông có thấy cái này được sinh thành?

6) - Cái này được sinh thành. Bạch Thế Tôn, vị ấy với chánh trí tuệ thấy như chơn cái này được sinh thành. Sau khi thấy như chơn với chánh trí tuệ, lại thực hành sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt đối với cái được sinh thành, vị ấy thấy với chánh trí tuệ, sự tục sanh do một loại đồ ăn. Sau khi thấy như chơn với

SANH                                               1228

chánh trí tuệ sự tục sanh do một loại đồ ăn, vị ấy lại thực hành sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt sự tục sanh do một loại đồ ăn.

Do sự đoạn diệt của một loại đồ ăn, cái được sinh thành ấy phải bị sự đoạn diệt, vị ấy thấy như chơn với chánh trí tuệ. Do sự đoạn diệt một loại đồ ăn, cái được sinh thành ấy phải bị đoạn diệt. Sau khi thấy như chơn với chánh tri tuệ, vị ấy thực hành sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt đối với sự vật phải bị đoạn diệt. Như vậy, bạch Thế Tôn, là bậc hữu học.

7) Và bạch Thế Tôn, như thế nào là thuần thục pháp hữu vi?

- Bạch Thế Tôn, vị ấy thấy như chơn với chánh trí tuệ cái này được sinh thành. "Cái này được sinh thành"; sau khi thấy như chơn với chánh trí tuệ, do sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt đối với cái được sinh thành, vị ấy được giải thoát không có chấp thủ. Vị ấy thấy như chơn với chánh trí tuệ sự tục sanh do một loại đồ ăn. Sau khi thấy như chơn với chánh trí tuệ sự tục sanh do một loại đồ ăn, do sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt đối với sự tục sanh do một loại đồ ăn, vị ấy được giải thoát, không chấp thủ.

Do sự đoạn diệt của một loại đồ ăn, cái được sinh thành ấy phải bị đoạn diệt, vị ấy thấy như chơn với

SANH                                                  1229

chánh trí tuệ. Do sự đoạn diệt một loại đồ ăn, cái
được sinh thành phải bị đoạn diệt; sau khi thấy như
chơn với chánh trí tuệ, do sự yếm ly, ly tham, đoạn
diệt đối với sự vật phải bị đoạn diệt, vị ấy được giải
thoát, không có chấp thủ. Như vậy, bạch Thế Tôn,
là thuần thục pháp hữu vi.

8) Như vậy, bạch Thế Tôn, như đã được nói trong kinh Paràyana, đoạn các câu hỏi của Ajita, có bài:

Thuần thục pháp hữu vi,
Ở đây nhiều hữu học,
Trí tuệ những vị ấy,
Trong uy nghi của họ,
Hãy đáp lời ta hỏi,
Nói lên, này Thân hữu!

Bạch Thế Tôn, lời nói tóm tắt này, con hiểu ý nghĩa một cách rộng rãi như vậy.

III

9) - Lành thay, lành thay! Cái này được sinh thành, này Sàriputta, vị ấy thấy như chơn với chánh trí tuệ. Cái này được sinh thành; sau khi thấy như chơn với chánh trí tuệ, lại thực hành sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt, đối với cái được sinh thành. Vị ấy thấy như chơn với chánh trí tuệ, sự tục sanh do một loại đồ ăn. Sau

SANH                                                1230

khi thấy như chơn với chánh trí tuệ, sự tục sanh do một loại đồ ăn, lại thực hành sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt đối với sự tục sanh do một loại đồ ăn.

Do sự đoạn diệt của một loại đồ ăn, cái được sinh thành ấy phải bị đoạn diệt, vị ấy thấy như chơn với chánh trí tuệ. Do sự đoạn diệt với một loại đồ ăn, cái được sinh thành ấy phải bị đoạn diệt; sau khi thấy như chơn với chánh trí tuệ, vị ấy thực hành sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt đối với sự vật phải bị đoạn diệt. Như vậy, này Sàriputta, là bậc hữu học.

10) Và này Sàriputta, như thế nào là thuần thục pháp hữu vi?

Này Sàriputta, cái này được sinh thành, vị ấy thấy như chơn với chánh trí tuệ. Cái này được sinh thành; sau khi thấy như chơn với chánh trí tuệ, do sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt đối với cái được sinh thành, vị ấy được giải thoát, không có chấp thủ.

Vị ấy thấy như chơn với chánh trí tuệ sự tục sanh do một loại đồ ăn. Sau khi thấy như chơn với chánh trí tuệ, sự tục sanh do một loại đồ ăn, đối với sự tục sanh do một loại đồ ăn, do sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt, vị ấy được giải thoát, không chấp thủ.

SANH                                                  1231

Do sự đoạn diệt một loại đồ ăn, cái được sinh thành
ấy phải bị đoạn diệt, vị ấy thấy như chơn với chánh
trí tuệ. Do sự đoạn diệt một loại đồ ăn, cái được sinh
thành phải bị đoạn diệt; sau khi thấy như chơn với
chánh trí tuệ, do sự yếm ly, ly tham, đoạn diệt đối
với sự vật phải bị đoạn diệt, vị ấy được giải thoát
không có chấp thủ.

Như vậy, này Sàriputta, là thuần thục pháp hữu vi.

11) Như vậy, này Sàriputta, như đã được nói trong kinh Paràyana, đoạn các câu hỏi của Ajita, có bài:

Thuần thục pháp hữu vi,
Ở đây nhiều hữu học,
Trí tuệ những vị ấy,
Trong uy nghi của họ,
Hãy đáp lời ta hỏi,
Nói lên, này Thân hữu!

Này Sàriputta, lời nói tóm tắt này cần hiểu ý nghĩa một cách, rộng rãi như vậy.

SANH                                                1232

139 Tái sanh - 10 khổ của tái sanh - Kinh LẠC VÀ KHỔ 1 – Tăng IV, 400

LẠC VÀ KHỔ 1 – Tăng IV,400

1. Một thời, Tôn giả Sàriputta trú ở giữa dân chúng
Magadha, tại làng Nàlàka. Rồi du sĩ Sàmandakàni đi
đến Tôn giả Sàriputta, sau khi đến, nói lên với Tôn
giả Sàriputta những lời chào đón hỏi thăm, sau khi
nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, du sĩ
Sàmandakàni nói với Tôn giả Sàriputta:

- Thưa Hiền giả Sàriputta, thế nào là lạc, thế nào là khổ?

2. - Này Hiền giả, tái sanh là khổ, không tái sanh là lạc.

Khi có tái sanh, này Hiền giả, chờ đợi là khổ này:

1. Lạnh.
2. Nóng.
3. Đói.
4. Khát.
5. Đại tiện.
6. Tiểu tiện.

SANH                                                 1233

7.  Xúc chạm với lửa.
8. Xúc chạm với trượng.
9. Xúc chạm với kiếm.
10. Cho đến bà con và bạn bè, khi gặp nhau, hội
ngộ với nhau cũng não hại.

Này Hiền giả, tái sanh là khổ, khi có tái sanh, chờ đợi là khổ này.

3. Khi không có tái sanh, này Hiền giả, chờ đợi là lạc này:

1.  Không lạnh.
2. Không nóng.
3. Không đói.
4. Không khát.
5. Không đại tiện.
6. Không tiểu tiện.
7. Không có xúc chạm với lửa.
8. Không có xúc chạm với trượng.
9. Không có xúc chạm với kiếm.
10. Cho đến bà con bạn bè, khi gặp nhau, khi hội
ngộ với nhau không có não hại.

Này Hiền giả, khi không có tái sanh, chờ đợi là lạc này.

SANH                                                1234

SANH   1235

140 Tái sanh - 5 pháp đoạn trừ tái sanh - Kinh TÂM GIẢI THOÁT QUẢ 1 – Tăng II, 441

TÂM GIẢI THOÁT QUẢ 1 – Tăng II, 441

1. - Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến tâm giải thoát quả, tuệ giải thoát lợi ích. Thế nào là năm?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú:

- Tùy quán bất tịnh trên thân,
- Với tưởng ghê tởm trong các món ăn,
- Với tưởng không hoan hỷ đối với tất cả thế
giới,
- Tùy quán vô thường đối với tất cả hành,
- Với tưởng về chết, Vị ấy nội tâm khéo an trú.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được
làm cho sung mãn, đưa đến tâm giải thoát quả, tâm
giải thoát lợi ích, tuệ giải thoát quả và tuệ giải thoát
lợi ích.

3. Này các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo có tâm giải thoát và có tuệ giải thoát, vị ấy được gọi là Tỷ-kheo đã cất đi các vật chướng ngại, đã lấp các thông hào,

SANH                                                  1236

đã nhổ lên cột trụ, đã mở tung các ổ khóa, là bậc Thánh đã hạ cây cờ xuống, đã đặt gánh nặng xuống, không có gì hệ lụy.

Và thế nào là Tỷ-kheo đã cất đi các chướng ngại?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ vô
minh, đã cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây
tàla, làm cho không thể hiện hữu, không thể sinh
khởi trong tương lai. Này các Tỷ-kheo, như vậy là
Tỷ-kheo đã cất đi các vật chướng ngại.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã lấp các thông hào?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo đã đoạn trừ tái sanh và sự luân chuyển sanh tử, đã cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây tàla, làm cho không thể hiện hữu, không thể tái sanh trong tương lai. Này các Tỷ- kheo, như vậy là Tỷ-kheo đã lấp các thông hào.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo đã nhổ lên cột trụ?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ tham ái, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây tàla, đã làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi

SANH                                                  1237

trong tương lai. Này các Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ- kheo đã nhô lên cột trụ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo đã mở tung các ổ khóa?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ năm
hạ phần kiết sử, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như
thân cây tàla, đã làm cho không thể hiện hữu, không
thể tái sanh tương lai. Này các Tỷ-kheo, như vậy là
Tỷ-kheo đã mở tung các ổ khóa.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào gọi Tỷ-kheo là bậc Thánh đã hạ cây cờ xuống, đã đặt gánh nặng xuống, không có gì hệ lụy?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ ngã
mạn, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây
tàla, đã làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh
khởi trong tương lai. Này các Tỷ-kheo, như vậy gọi
Tỷ-kheo là bậc Thánh đã hạ cây cờ xuống, đã đặt
gánh nặng xuống, không còn gì hệ lụy.

TÂM GIẢI THOÁT QUẢ 2 – 443tc2

1. - Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến tâm giải thoát quả,

SANH                                                1238

tâm giải thoát lợi ích, tuệ giải thoát quả và tuệ giải thoát lợi ích.

2. Thế nào là năm?

-   Tưởng vô thường,
-   Tưởng khổ trong vô thường,
-   Tưởng vô ngã trong khổ,
-   Tưởng đoạn tận,
-   Tưởng ly tham.

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được
làm cho sung mãn, đưa đến tâm giải thoát quả, tâm
giải thoát lợi ích, tuệ giải thoát quả và tuệ giải thoát
lợi ích.

3. Khi nào vị Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, có tâm giải
thoát và tuệ giải thoát, này các Tỷ-kheo vị ấy được
gọi là Tỷ-kheo đã cất đi các vật chướng ngại, đã lấp
các thông hào, đã nhổ lên cột trụ, đã mở tung các ổ
khóa, là bậc Thánh đã hạ cây cờ xuống, đã đặt gánh
nặng xuống, không có gì hệ lụy.

Và thế nào là Tỷ-kheo đã cất đi các vật chướng ngại?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ vô minh, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây tàla, đã làm cho không thể hiện hữu, không thể tái

SANH                                                  1239

sanh trong tương lai. Này các Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ-kheo đã cất đi các vật chướng ngại.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã lấp các thông hào?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo đã đoạn trừ
tái sanh và sự luân chuyển sanh tử, đã cắt đứt tận
gốc rễ, đã làm cho như thân cây tàla, đã làm cho
không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương
lai. Này các Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ-kheo đã lấp các
thông hào.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã nhổ lên cột trụ?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo đã đoạn trừ
tham ái, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân
cây tàla, làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh
khởi trong tương lai. Này các Tỷ-kheo, như vậy là
Tỷ-kheo đã nhổ lên cột trụ.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã mở tung các ổ khóa?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây tàla, đã làm cho không thể hiện

SANH                                              1240

hữu, không thể sanh khởi trong tương lai. Này các Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ-kheo đã mở tung các ổ khóa.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào gọi Tỷ-kheo là bậc Thánh đã hạ cây cờ xuống, đã đặt gánh nặng xuống, không có hệ lụy?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ
ngã mạn, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân
cây tàla, đã làm cho không thể hiện hữu, không thể
sanh khởi trong tương lai. Này các Tỷ-kheo, như vậy
là Tỷ-kheo bậc Thánh đã đặt gánh nặng xuống,
không có gì hệ lụy.

SANH                                             1241

141 Tái sanh - Có đời sau không - Kinh KHÔNG GÌ CHUYỂN HƯỚNG – 60 Trung II, 145

KINH KHÔNG GÌ CHUYỂN HƯỚNG (Apannaka suttam)

– Bài kinh số 60 – Trung II, 145

Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn du hành giữa dân chúng
Kosala với Đại chúng Tỷ-kheo và đến tại Sala, một
làng Bà-la-môn của dân chúng Kosala. Các Bà-la-
môn gia chủ ở Sala được nghe tiếng đồn như sau:
"Sa-môn Gotama, giòng họ Thích-ca, xuất gia từ gia
tộc Thích-ca, đang du hành giữa dân chúng Kosala
với Đại chúng Tỷ-kheo, đã đến Sala". Tiếng đồn tốt
đẹp sau đây được truyền đi về Sa-môn Gotama: "Đây
là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh
Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ,
Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế
Tôn. Với thắng trí, Ngài tự thân chứng ngộ thế giới
này cùng với Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới,
cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, các loài Trời,

SANH                                             1242

loài Người. Khi đã chứng ngộ. Ngài còn tuyên thuyết
điều Ngài đã chứng ngộ. Ngài thuyết pháp, sơ thiện,
trung thiện, hậu thiện, văn nghĩa đầy đủ. Ngài truyền
dạy Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ trong sạch. Tốt
đẹp thay, sự chiêm ngưỡng một vị A-la-hán như vậy".
Rồi các Bà-la-môn gia chủ ở Sala đi đến chỗ Thế
Tôn, sau khi đến, một số người đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên; có người nói lời chào đón hỏi
thăm với Thế Tôn, sau khi nói lên những lời chào
đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên; có
người chắp tay vái chào Thế Tôn rồi ngồi xuống một
bên; có người xưng tên và dòng họ rồi ngồi xuống
một bên; có người yên lặng ngồi xuống một bên. Thế
Tôn nói với các Bà-la-môn gia chủ ở tại Sala đang
ngồi xuống một bên:

– Này các Gia chủ, các Ông có vị Đạo sư khả ý nào mà các Ông có lý do đặt được lòng tin không?

– Bạch Thế Tôn, chúng con không có vị Đạo sư khả ý nào để chúng con có lý do đặt được lòng tin.

 Này các Gia chủ, nếu các Ông không có một vị
Đạo sư khả ý nào, thời hãy lấy pháp không gì
chuyển hướng này mà thực hành. Này các Gia
chủ, pháp không gì chuyển hướng này được khéo
thọ trì, khéo thành tựu, sẽ đưa đến hạnh phúc an

SANH                                               1243

lạc lâu dài cho các Ông.

Và này các Gia chủ, thế nào là pháp "không gì chuyển hướng"?

 Này các Gia chủ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn
có những lập thuyết như sau, có những quan điểm
như sau: "Không có (kết quả của) bố thí, không
có (kết quả của) lễ hy sinh, không có (kết quả của)
tế tự, không có kết quả, quả báo của các nghiệp
thiện ác, không có đời này, không có đời sau,
không có mẹ, không có cha, không có các loại hóa
sanh, trên đời không có những vị Sa-môn, Bà-la-
môn chơn chánh hành trì, chơn chánh thực hành,
và những vị này tuyên bố về đời này và về đời sau,
sau khi đã tự chứng ngộ với thắng trí".

 Nhưng này các Gia chủ, lại có một số Sa-môn, Bà-
la-môn nói đối nghịch với các vị Sa-môn, Bà-la-
môn kia, những vị này nói như sau: "Có (kết quả
của) bố thí, có (kết quả của) lễ hy sinh, có (kết
quả của) tế tự, có kết quả, quả báo của các nghiệp
thiện ác, có đời này, có đời sau, có mẹ, có cha, có
các loại hóa sanh, trên đời có những vị Sa-môn,
Bà-la-môn chơn chánh hành trì, chơn chánh thực
hành, và những vị này tuyên bố về đời này và về
đời sau, sau khi đã chứng ngộ với thắng trí".

SANH                                               1244

Này các Gia chủ, các Ông nghĩ thế nào, có phải những vị Sa-môn, Bà-la-môn ấy nói những lời đối nghịch với nhau?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

– Ở đây, này các Gia chủ, những Sa-môn, Bà- la-môn nào có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Không có (kết quả của) bố thí, không có (kết quả của) lễ hy sinh, không có (kết quả của) tế tự, không có kết quả, quả báo của các nghiệp thiện ác, không có đời này, không có đời sau, không có mẹ, không có cha, không có các loại hóa sanh, trên đời không có những vị Sa-môn, Bà-la-môn chơn chánh hành trì, chơn chánh thành tựu, và những vị này tuyên bố về đời này và về đời sau, sau khi đã chứng ngộ với thắng trí". => Đối với những vị này sự kiện này sẽ chờ đợi xảy ra: Sau khi từ bỏ ba thiện pháp này, thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, và sau khi chấp nhận ba ác pháp này, thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, các vị này thực hành theo. Vì sao vậy? Vì những vị Tôn giả Sa-môn, Bà-la-môn ấy không thấy sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự cấu uế của các bất thiện pháp, sự thoát ly, sự lợi ích và sự thanh tịnh của các thiện pháp.

 Vì rằng có đời sau, nếu có quan điểm nào nói

SANH                                                 1245

rằng không có đời sau, thời đó là một tà kiến.
 Vì rằng có đời sau, nếu có ai suy tư rằng không
có đời sau, thời đó là tà tư duy.
 Vì rằng có đời sau, nếu có ai nói rằng không có
đời sau, thời đó là tà ngữ.
 Vì rằng có đời sau, nếu có ai nói rằng không có
đời sau, thời tự mâu thuẫn đối nghịch với các
vị A-la-hán đã biết được có đời sau.
 Vì rằng có đời sau, nếu có ai thuyết phục người
khác là không có đời sau, thời sự thuyết phục
ấy chống lại diệu pháp, và vì sự thuyết phục ấy
chống lại diệu pháp, người ấy khen mình chê
người.
 Như vậy, trước khi thiện giới của người ấy bị
từ bỏ, các ác giới đã được chấp trì.
 Và tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, sự đối nghịch với
các bậc Thánh, sự thuyết phục chống lại diệu
pháp, sự khen mình chê người, như vậy các ác
bất thiện pháp sai biệt này khởi lên do duyên tà
kiến.
 Ở đây, này các Gia chủ, vị có trí suy nghĩ như
sau:

 "Nếu không có đời sau, thời vị này sau khi thân hoại mạng chung, tự ngã cảm thấy an toàn. Nếu

SANH                                              1246

có đời sau, thời vị này sau khi thân hoại mạng
chung sẽ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục. Nếu muốn đời sau không có đi nữa, nếu
lời nói của các vị Sa-môn, Bà-la-môn ấy là
đúng sự thật, thời vị này, ngay trong hiện tại bị
những người có trí quở trách: "Người này theo
ác giới, có tà kiến, chủ trương hư vô luận".

 Còn nếu có đời sau, thời vị này cả hai mặt đều
gặp bất hạnh: ngay trong hiện tại, bị những
người có trí quở trách; sau khi thân hoại mạng
chung, sẽ sanh vào cõi dữ, ác thú, đoạn xứ, địa
ngục. Như vậy pháp "không gì chuyển hướng"
này bị chấp trì, bị thực hành sai lạc, bởi vị này
chỉ có chấp nhận một phía, và bỏ phía thiện
pháp.

Ở đây, này các Gia chủ, những Sa-môn, Bà-la- môn nào có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Có (kết quả của) bố thí, có (kết quả của) lễ hy sinh, có (kết quả của) tế tự, có kết quả, quả báo của các nghiệp thiện ác, có đời này, có đời sau, có mẹ, có cha, có các loại hóa sanh, trên đời có những vị Sa- môn, Bà-la-môn chơn chánh hành trì, chơn chánh thành tựu, và những vị này tuyên bố về đời này và về đời sau, sau khi đã chứng ngộ với thắng trí". => Đối với những vị này, sự kiện này sẽ chờ xẩy ra: Sau khi

SANH                                                1247

từ bỏ ba ác pháp này, thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, và sau khi chấp nhận ba thiện pháp này, thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, các vị này thực hành theo. Vì sao vậy? Vì những vị Sa-môn, Bà-la-môn này thấy sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự cấu uế của các bất thiện pháp, sự thoát ly, sự lợi ích và sự thanh tịnh của các thiện pháp.

 Vì rằng có đời sau, nếu có quan điểm nào nói
rằng có đời sau, thời đó là một chánh kiến.
 Vì rằng có đời sau, nếu có ai suy tư rằng có đời
sau, thời đó là chánh tư duy.
 Vì rằng có đời sau, nếu có ai nói rằng có đời
sau thời đó là chánh ngữ.
 Vì rằng có đời sau, nếu có ai nói rằng có đời
sau, thời không tự mâu thuẫn đối nghịch với
các vị A-la-hán đã biết được có đời sau.
 Vì rằng có đời sau, nếu có ai thuyết phục người
khác là có đời sau, thời sự thuyết phục ấy thuận
với diệu pháp, và vì sự thuyết phục ấy thuận
với diệu pháp, vị ấy không khen mình chê
người.
 Như vậy, trước khi ác giới của vị ấy được từ
bỏ, các thiện giới đã được chấp trì.
 Và chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, sự

SANH                                               1248

không đối nghịch với các bậc Thánh, sự thuyết
phục thuận với diệu pháp, sự không khen mình
chê người, như vậy những thiện pháp sai biệt
này khởi lên, do duyên chánh kiến.
 Ở đây, này các Gia chủ, vị có trí suy nghĩ như
sau:

 Nếu có đời sau, thời vị này sau khi thân hoại
mạng chung sẽ được sanh lên thiện thú, Thiên
giới, cõi đời này. Nếu muốn cho đời sau không
có đi nữa, nếu lời nói của các vị Sa-môn, Bà-
la-môn ấy là đúng sự thật, thời vị này ngay
trong hiện tại được những người có trí tán thán:
"Người này theo thiện giới, có chánh kiến,
chủ trương hữu luận".
 Còn nếu có đời sau, thời vị này cả hai mặt đều
gặp sự may mắn: ngay trong hiện tại, được
những người trí tán thán; sau khi thân hoại
mạng chung, sẽ sanh lên thiện thú, Thiên giới,
cõi đời này. Như vậy, "pháp không gì chuyển
hướng" này được chấp trì, được thực hành
đúng đắn bởi vị này chấp nhận cả hai phía, bỏ
qua hai phía bất thiện pháp.
 Này các Gia chủ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn,
có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Tự
làm hay khiến người làm, chém giết hay khiến

SANH                                              1249

người chém giết, đốt nấu hay khiến người đốt nấu,
gây phiền muộn hay khiến người gây phiền muộn,
gây áo não hay khiến người gây áo não, tự mình
gây ra sợ hãi, hay khiến người gây ra sợ hãi, sát
sanh, lấy của không cho, phá cửa nhà mà vào,
cướp bóc, đánh cướp một nhà lẻ loi, chận đường
cướp giựt, tư thông vợ người, nói láo, hành động
như vậy không có tội ác gì. Nếu lấy một bánh xe
sắc bén giết hại tất cả chúng sanh trên cõi đất
thành một đống thịt, thành một chồng thịt, cũng
không vì vậy có tội ác, có gây ra sự tiếp tục của
tội ác. Nếu có người đi trên bờ phía Nam sông
Hằng giết hại, tàn sát, chém giết, khiến người
chém giết, đốt nấu, khiến người đốt nấu, cũng
không vì vậy có tội ác, có gây ra sự tiếp tục của
tội ác. Nếu có người đi trên bờ phía Bắc sông
Hằng bố thí, khiến người bố thí, tế lễ, khiến người
tế lễ, cũng không vì vậy có phước báo, có tạo
thành sự tiếp tục của phước báo".

 Này các Gia chủ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn
nói những lời đối nghịch với các Sa-môn, Bà-la-
môn kia. Các vị này nói như sau: "Tự làm hay
khiến người làm, chém giết hay khiến người chém
giết, đốt nấu hay khiến người đốt nấu, gây phiền
muộn hay khiến người gây phiền muộn, gây ác
não hay khiến người gây ác não, tự mình gây sợ

SANH                                               1250

hãi, hay khiến người gây sợ hãi, sát sanh, lấy của không cho, phá cửa nhà mà vào, cướp bóc, đánh cướp một nhà lẻ loi, chận đường cướp giựt, tư thông vợ người, nói láo, hành động như vậy là có tội ác. Nếu lấy một bánh xe sắc bén giết hại tất cả chúng sanh trên cõi đất thành một đống thịt, thành một chồng thịt, thì do nhân duyên này có tội ác, có gây ra sự tiếp tục của tội ác. Nếu có người đi trên bờ phía Nam sông Hằng giết hại, tàn sát, chém giết, khiến người chém giết, đốt nấu khiến người đốt nấu, thì do nhân duyên này có tội ác, có gây ra sự tiếp tục của tội ác. Nếu có người đi trên bờ phía Bắc sông Hằng, bố thí, khiến người bố thí, tế lễ, khiến người tế lễ, thì do nhân duyên này, có phước báo, có tạo thành sự tiếp tục của phước báo. Bố thí, điều phục, tự chế, nói thật, đều có phước báo, có tạo thành sự tiếp tục của phước báo".

Và này các Gia chủ, các ông nghĩ thế nào, có phải những Sa-môn, Bà-la-môn này nói lời đối nghịch với nhau?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

– Ở đây, này các Gia chủ, có những Sa-môn, Bà- la-môn có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Tự làm hay khiến người làm,... (như trên)... không

SANH                                               1251

đưa đến phước báo". => Đối với những vị này, sự
kiện này chờ đợi sẽ xảy ra: Sau khi từ bỏ ba thiện
pháp thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành,
và sau khi chấp nhận ba ác pháp này, thân ác hành,
khẩu ác hành, ý ác hành, các vị này thực hành theo.
Vì sao vậy? Những Sa-môn, Bà-la-môn này không
thấy sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự cấu uế của các bất
thiện pháp, sự thoát ly, sự lợi ích và sự thanh tịnh của
các thiện pháp.

 Vì rằng có tác dụng, nếu có quan điểm nào nói
rằng không có tác dụng, thời đó là một tà kiến.
 Vì rằng có tác dụng, nếu ai có suy tư rằng
không có tác dụng, thời đó là tà tư duy.
 Vì rằng có tác dụng, nếu có ai nói rằng không
có tác dụng, thời đó là tà ngữ.
 Vì rằng có tác dụng, nếu có ai nói rằng không
có tác dụng, thời tự mâu thuẫn đối nghịch với
các vị A-la-hán đã biết được có tác dụng.
 Vì rằng có tác dụng, nếu có ai thuyết phục
người khác là không có tác dụng, thời sự thuyết
phục ấy chống lại diệu pháp, và vì sự thuyết
phục ấy chống lại diệu pháp, người ấy khen
mình chê người.
 Như vậy, trước khi thiện giới của người ấy bị

SANH                                                  1252

từ bỏ, các ác giới đã được chấp trì.
 Và tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, sự đối nghịch với
các bậc Thánh, sự thuyết phục chống lại diệu
pháp, sự khen mình chê người, như vậy những
ác bất thiện pháp sai biệt này khởi lên do duyên
tà kiến.
Ở đây, này các Gia chủ, người có trí suy nghĩ
như sau: Nếu không có tác dụng, thời vị này, sau khi
thân hoại mạng chung, tự ngã cảm thấy an toàn. Nếu
có tác dụng, thời vị này sau khi thân hoại mạng
chung, sẽ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Nếu muốn không có tác dụng đi nữa, nếu lời nói của
các vị Sa-môn, Bà-la-môn ấy là đúng sự thật, thời vị
này, ngay trong hiện tại, bị những người có trí quở
trách: "Người này theo ác giới, có tà kiến, chủ trương
không tác dụng". Còn nếu có tác dụng, thời vị này cả
hai mặt đều gặp sự bất hạnh: ngay trong hiện tại, bị
những người có trí quở trách; sau khi thân hoại mạng
chung, sẽ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Như vậy pháp "không gì chuyển hướng" này bị chấp
trì, bị thực hành sai lạc, bởi vị này chỉ có chấp nhận
một phía, và bỏ qua phía thiện pháp.

Ở đây, này các Gia chủ, những Sa-môn, Bà-la- môn nào có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Tự làm hay khiến người làm... (như trên)... có

SANH                                                1253

đưa đến phước báo". Đối với những vị này, sự kiện
này chờ đợi sẽ xảy ra: Sau khi từ bỏ ba ác pháp này,
thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, và sau khi
chấp nhận ba thiện pháp này, thân thiện hành, khẩu
thiện hành, ý thiện hành, các vị này thật hành theo.
Vì sao vậy? Vì những Sa-môn, Bà-la-môn này thấy
sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự cấu uế của các bất thiện
pháp, sự thoát ly, sự lợi ích và sự thanh tịnh của các
thiện pháp.

 Vì rằng có tác dụng, nếu có quan điểm nào nói
rằng có tác dụng, thời đó là chánh kiến.
 Vì rằng có tác dụng, nếu có ai suy tư rằng có
tác dụng, thời đó là chánh tư duy.
 Vì rằng có tác dụng, nếu có ai nói rằng có tác
dụng, thời đó là chánh ngữ.
 Vì rằng có tác dụng, nếu có ai nói rằng có tác
dụng thời không tự mâu thuẫn đối nghịch với
các vị A-la-hán đã biết được có tác dụng.
 Vì rằng có tác dụng, nếu có ai thuyết phục
người khác là có tác dụng, thời sự thuyết phục
ấy thuận với diệu pháp, và vì sự thuyết phục ấy
thuận với diệu pháp, vị ấy không khen mình
chê người.
 Như vậy trước khi ác giới của vị ấy được từ bỏ,

SANH                                                1254

các thiện giới đã được chấp trì.
 Và chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, sự
không đối nghịch với các bậc Thánh, sự thuyết
phục thuận với diệu pháp, sự không khen mình
chê người, như vậy những thiện pháp sai biệt
này khởi lên, do duyên chánh kiến.
Ở đây, này các Gia chủ, vị có trí suy nghĩ như
sau: Nếu có tác dụng, thời vị này, sau khi thân hoại
mạng chung, sẽ được sanh lên thiện thú, Thiên giới,
cõi đời này. Nếu muốn tác dụng không có đi nữa, nếu
lời nói của các Sa-môn, Bà-la-môn ấy là đúng sự
thật, thời vị này ngay trong hiện tại được những
người có trí tán thán: "Người này theo thiện giới, có
chánh kiến, chủ trương có tác dụng". Còn nếu có tác
dụng, thời vị này cả hai mặt đều gặp sự may mắn:
ngay trong hiện tại, được những người trí tán thán;
sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh lên thiện thú,
Thiên giới, cõi đời này. Như vậy, pháp "không gì
chuyển hướng" này được chấp trì, được thực hành
đúng đắn, bởi vị này chấp nhận cả hai phía, và bỏ
qua phía bất thiện pháp.

 Này các Gia chủ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn
có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau:
"Không có nhơn, không có duyên, các loài hữu
tình bị nhiễm ô; vô nhân vô duyên, các loài hữu

SANH                                               1255

tình bị nhiễm ô. Không có nhân, không có duyên,
các loài hữu tình được thanh tịnh, vô nhân vô
duyên, các loài hữu tình được thanh tịnh. Không
có lực, không có tinh tấn, không có nhân lực,
không có sự cố gắng của người. Tất cả loài chúng
sanh, tất cả loài hữu tình, tất cả sanh loại, tất cả
sanh mạng đều không tự tại, không lực, không
tinh tấn. Các chúng sanh ấy bị dắt dẫn, chi phối
bởi định mệnh, bởi sự tình cờ, bởi bản tánh của
họ. Các chúng sanh ấy hưởng thọ khổ lạc, y theo
sáu loại thác sanh của họ".

 Này các Gia chủ, lại có một số Sa-môn, Bà-la-
môn nói lời mâu thuẫn đối nghịch với những Sa-
môn, Bà-la-môn ấy. Những vị này đã nói như sau:
"Có nhân có duyên, các loài hữu tình bị nhiễm
ô; không có nhân, không có duyên các loài hữu
tình bị nhiễm ô. Có nhân, có duyên, các loài hữu
tình được thanh tịnh. Không có nhân, không có
duyên, các loài hữu tình được thanh tịnh. Có lực,
có tinh tấn, có nhân lực, có sự cố gắng của người.
Tất cả loài chúng sanh, tất cả loài hữu tình, tất cả
sanh loại, tất cả sanh mạng đều không phải không
tự tại, không có lực, không có tinh tấn. (Không
phải) các chúng sanh ấy bị dẫn dắt, chi phối bởi
định mệnh bởi sự tình cờ, bởi bản tánh của họ.
(Không phải) họ hưởng thọ khổ lạc y theo sáu loại

SANH                                                1256

thác sanh của họ".

Này các Gia chủ, các Ông nghĩ thế nào? Có phải những vị Sa-môn, Bà-la-môn này nói lên những lời mâu thuẫn, đối nghịch nhau?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

– Ở đây này các Gia chủ, những Sa-môn, Bà-la-
môn nào có lập thuyết như sau, có quan điểm như
sau: "Không có nhân, không có duyên... (như trên)...
họ cảm thọ khổ lạc..". Đối với những vị này, sự kiện
này chờ đợi sẽ xảy ra: Sau khi từ bỏ ba thiện pháp
thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, và
sau khi chấp nhận ba ác pháp này, thân ác hành, khẩu
ác hành, ý ác hành, các vị này sẽ thực hành theo. Vì
sao vậy? Những Sa-môn, Bà-la-môn này không thấy
sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự cấu uế của các bất thiện
pháp, sự thoát ly, sự lợi ích và sự thanh tịnh của các
thiện pháp.

 Vì rằng có nhân, nếu có quan điểm nào nói rằng
không có nhân, thời đó là một tà kiến.
 Vì rằng có nhân, nếu có ai suy tư rằng không có
nhân thời đó là tư duy.
 Vì rằng có nhân, nếu có ai nói rằng không có nhân,
thời đó là tà ngữ.

SANH                                                1257

 Vì rằng có nhân, nếu có ai nói rằng không có nhân,
thời tự mâu thuẫn, đối nghịch với các vị A-la-hán
đã biết được có nhân.
 Vì rằng có nhân, nếu có ai thuyết phục người khác
là không có nhân, thời sự thuyết phục ấy chống lại
diệu pháp, và vì sự thuyết phục ấy chống lại diệu
pháp, người ấy khen mình chê người.
 Như vậy, trước khi thiện giới của người ấy bị từ
bỏ, các ác giới đã được chấp trì.
 Và tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, sự đối nghịch với các
bậc Thánh, sự thuyết phục chống lại diệu pháp, sự
khen mình chê người, như vậy những ác bất thiện
pháp sai biệt này khởi lên do duyên tà kiến.
Ở đây, này các Gia chủ, người có trí suy nghĩ
như sau: Nếu không có nhân, thời vị này, sau khi
thân hoại mạng chung, tự cảm thấy an toàn. Nếu có
nhân thời vị này, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ
sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Nếu muốn
không có nhân đi nữa, nếu lời nói của các Sa-môn,
Bà-la-môn ấy là đúng sự thật, thời vị này ngay trong
hiện tại, bị những người có trí quở trách. "Người này
theo ác giới, có tà kiến, chủ trương không nhân". Còn
nếu có nhân, thời vị này, cả hai mặt đều gặp sự bất
hạnh: ngay trong hiện tại, bị những người có trí quở
trách; sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh vào cõi
dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy, pháp "không

SANH                                                1258

có chuyển hướng" này bị chấp trì, bị thực hành sai lạc, bởi vị này chỉ có chấp nhận một phía, và bỏ qua phía thiện pháp.

Ở đây, này các Gia chủ, những Sa-môn, Bà-la-
môn nào có lập thuyết như sau, có quan điểm như
sau: "Có nhân, có duyên... (như trên)... họ cảm thọ
hưởng lạc". Đối với những vị này, sự kiện này chờ
đợi sẽ xảy ra: Sau khi từ bỏ ba ác pháp này, thân ác
hành, khẩu ác hành, ý ác hành, và sau khi chấp nhận
ba thiện pháp này, thân thiện hành, khẩu thiện hành,
ý thiện hành, các vị này thực hành theo. Vì sao vậy?
Vì những Sa-môn, Bà-la-môn này thấy sự nguy
hiểm, sự hạ liệt, sự cấu uế của các bất thiện pháp, sự
thoát ly, sự lợi ích và sự thanh tịnh của các thiện
pháp.

 Vì rằng có nhân, nếu có quan điểm nào nói
rằng có nhân, thời đó là chánh kiến.
 Vì rằng có nhân, nếu có ai suy tư rằng có nhân,
thời đó là chánh tư duy.
 Vì rằng có nhân, nếu có ai nói rằng có nhân,
thời đó là chánh ngữ.
 Vì rằng có nhân, nếu có ai nói rằng có nhân,
thời không tự mâu thuẫn, đối nghịch với các vị
A-la-hán đã biết được có nhân.

SANH                                                1259

 Vì rằng có nhân, nếu có ai thuyết phục người
khác là có nhân, thời sự thuyết phục ấy thuận
với diệu pháp, và vì sự thuyết phục ấy thuận
với diệu pháp, vị ấy không khen mình chê
người.
 Như vậy, trước khi ác giới của vị ấy được từ
bỏ, các thiện giới đã được chấp trì. Và chánh
kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, sự không đối
nghịch với các bậc Thánh, sự thuyết phục thuận
với diệu pháp, sự không khen mình chê người,
như vậy những thiện pháp sai biệt này khởi lên,
do duyên chánh kiến.
Ở đây, này các Gia chủ, vị có trí suy nghĩ như
sau: Nếu có nhân, thời vị này sau khi thân hoại mạng
chung, sẽ được sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời
này. Nếu muốn không có nhân đi nữa, nếu lời nói của
các Sa-môn; Bà-la-môn ấy là đúng sự thật, thời vị
này ngay trong hiện tại, được những người có trí tán
thán: "Người này theo thiện giới, có chánh kiến, chủ
trương có nhân". Còn nếu có nhân thời vị này cả hai
mặt đều gặp sự may mắn: ngay trong hiện tại, được
những người có trí tán thán, sau khi thân hoại mạng
chung, sẽ sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời
này". Như vậy, pháp "không gì chuyển hướng" này
được chấp trì, được thực hành đúng đắn, bởi vị này
chấp nhận cả hai phía và bỏ qua phía bất thiện pháp.

SANH                                                1260

 Này các Gia chủ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có luận thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Không thể có một vô sắc toàn diện".

 Lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn nói lời mâu
thuẫn, đối nghịch với các Sa-môn, Ba la môn ấy.
Các vị này đã nói như sau: "Có thể có một vô sắc
toàn diện".

Này các Gia chủ, các Ông nghĩ thế nào? Có phải những vị Sa-môn, Bà-la-môn này nói những lời mâu thuẫn, đối nghịch nhau?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

– Ở đây, này các Gia chủ, một người có trí suy nghĩ như sau: "Những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lập thuyết như sau, có quan niệm như sau: "Không thể có một không sắc toàn diện", ta không có thấy như vậy. Những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Có thể có một không sắc toàn diện", ta không có biết như vậy. Và nếu ta không biết, không thấy mà chỉ chấp nhận một bên và tuyên bố: "Đây là sự thật, ngoài ra đều là mê lầm," thời như vậy không xứng đáng với ta. Những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Không thể có một không sắc toàn diện", nếu lời nói của những Sa-môn, Ba la môn

SANH                                              1261

ấy đúng sự thật, thời sự kiện này xảy ra: Ta chắc chắn
sẽ tái sanh tại chỗ các chư Thiên có sắc do ý sở thành.
Còn nếu những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lập thuyết
như sau, có quan điểm như sau: "Có thể có một
không sắc toàn diện", nếu lời nói của những Sa-môn,
Bà-la-môn ấy đúng sự thật, thời sự kiện này xảy ra:
Ta chắc chắn sẽ tái sanh tại chỗ các chư Thiên không
sắc, do tưởng sở thành. Do duyên với cái gì có sắc,
chấp gậy, chấp kiếm, đấu tranh, tránh tranh, luận
tranh, kháng tranh, ly gián ngữ, vọng ngữ đều được
thấy. Nhưng sẽ không có những sự việc này trong
một không sắc toàn diện". Do suy tư như vậy, vị ấy
thành tựu sự yểm ly, sự ly tham, sự diệt tận các sắc
pháp.

 Này các Gia chủ, có một số Sa-môn. Bà-la-môn
có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau:
"Không thể có một sự hữu diệt (Bhavanirodha)
toàn diện".

 Này các Gia chủ, lại có một số Sa-môn, Bà-la-
môn nói lời mâu thuẫn đối nghịch với các Sa-môn,
Bà-la-môn. Các vị này đã nói như sau: "Có thể có
một sự hữu diệt toàn diện".

Này các Gia chủ, các Ông nghĩ thế nào? Có phải những Sa-môn, Bà-la-môn này nói những lời mâu

SANH                                                 1262

thuẫn đối nghịch nhau?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

– Ở đây, này các Gia chủ, một người có trí suy nghĩ như sau: "Những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Không thể có sự hữu diệt toàn diện", ta không có thấy như vậy. Những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Có thể có một sự hữu diệt toàn diện", ta không có biết như vậy. Và nếu ta không biết, không thấy mà chỉ chấp nhận một bên và tuyên bố: "Đây là sự thật, ngoài ra đều là mê lầm", thời như vậy không xứng đáng với ta. Những Sa- môn, Bà-la-môn nào, có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Không thể có một sự hữu diệt toàn diện", nếu lời nói của những Sa-môn, Bà-la-môn ấy đúng sự thật, thời sự kiện này xảy ra: Ta chắc chắn sẽ tái sanh chỗ các chư Thiên không sắc do tưởng sở thành. Còn nếu những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Có thể có một sự hữu diệt toàn diện", nếu lời nói của những Sa- môn, Bà-la-môn ấy đúng sự thật, thời sự kiện này xảy ra: Ta chắc chắn sẽ nhập Niết-bàn ngay trong hiện tại. Những Tôn giả Sa-môn, Bà-la-môn nào có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Không thể có một sự hữu diệt toàn diện", thời quan điểm

SANH                                               1263

này của các vị ấy gần với tham ái, gần với kiết sử, gần với ái lạc, gần với chấp trước, gần với chấp thủ. Còn những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lập thuyết như sau, có quan điểm như sau: "Có thể có sự hữu diệt toàn diện", thời quan điểm này của những vị ấy là gần với ly tham, gần với không kiết phược, gần với không ái lạc, gần với không chấp trước, gần với không chấp thủ". Do suy tư như vậy, vị ấy thành tựu sự yểm ly, sự vô tham, sự diệt tận đối với các hữu.

 Này các Gia chủ, có bốn hạng người này có mặt ở trong đời.

Thế nào là bốn?

 Ở đây, này các Gia chủ, có người tự hành khổ
mình chuyên tâm tự hành khổ mình.
 Ở đây, này các Gia chủ, có người hành khổ
người, chuyên tâm hành khổ người.
 Ở đây, này các Gia chủ, có người vừa tự hành
khổ mình, chuyên tâm tự hành khổ mình, vừa
hành khổ người, chuyên tâm hành khổ người.
 Ở đây, này các Gia chủ, có người vừa tự không
tự hành khổ mình, không chuyên tâm tự hành
khổ mình, vừa không hành khổ người, không
chuyên tâm hành khổ người. Vị này không

SANH                                               1264

hành khổ mình, không hành khổ người, ngay
trong hiện tại, không có tham dục, không có
khao khát, cảm thấy mát lạnh, cảm giác lạc thọ,
tự ngã trú vào Phạm thể.
 Và này các Gia chủ, thế nào là người tự hành khổ
mình, chuyên tâm hành khổ mình?

Ở đây, này các Gia chủ, có người sống lõa thể,
sống phóng túng không theo lễ nghi, liếm tay cho
sạch... (như kinh Kandarakasuttam số 51)... Như vậy
người ấy dưới nhiều hình thức, sống chuyên tâm
hành khổ thân mình. Như vậy, này các Gia chủ, được
gọi là hạng người tự hành khổ mình, chuyên tâm tự
hành khổ mình.

 Và này các Gia chủ, thế nào là hạng người hành khổ người, chuyên tâm hành khổ người?

Ở đây, này các Gia chủ, có người là người đồ tể
giết trâu bò, là người đồ tể giết heo... (như trên)... và
những người làm các nghề ác độc khác. Như vậy,
này các Gia chủ, được gọi là người hành khổ người,
chuyên tâm hành khổ người.

 Và này các Gia chủ, thế nào là người vừa tự hành khổ mình, chuyên tâm hành khổ mình, vừa hành khổ người, chuyên tâm hành khổ người?

SANH                                                   1265

Ở đây, này các Gia chủ, có người làm vua, thuộc
giai cấp Sát-đế-lỵ, đã làm lễ quán đảnh... (như trên)...
vì sợ đòn gậy, vì sợ nguy hiểm, với mặt tràn đầy nước
mắt, khóc lóc làm các công việc. Như vậy, này các
Gia chủ, được gọi là hạng người vừa tự hạnh khổ
mình, chuyên tâm tự hành khổ mình, vừa hành khổ
người, chuyên tâm hành khổ người.

 Và này các Gia chủ, thế nào là hạng người vừa
không tự hành khổ mình, không chuyên tâm hành
khổ mình, vừa không hành khổ người, không
chuyên tâm hành khổ người; ngay trong hiện tại
không có tham dục, không có khao khát, tịch tịnh,
cảm thấy mát lạnh, cảm giác lạc thọ, thân trú vào
Phạm thể?

Ở đây, này các Gia chủ, Như Lai xuất hiện ở đời là bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri... (như trên)... sau khi từ bỏ năm triền cái này, các pháp làm tâm cấu uế, làm trí tuệ trở thành yếu ớt, vị ấy ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm với tứ... Thiền thứ hai.... Thiền thứ ba... chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững

SANH                                                  1266

chắc, định tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm hướng tâm
đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá
khứ như một đời, hai đời... (như trên)... như vậy vị
ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ, cùng với các nét
đại cương và các chi tiết.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, định tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và sự chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc định tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy biết như thật: Đây là khổ,... (như trên)... biết như thật: Đây là con đường đưa đến sự đoạn trừ các lậu hoặc. Nhờ hiểu biết như vậy, nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy biết: "Sanh đã diệt, Phạm hạnh đã thành, việc cần làm, đã làm sau đời hiện tại không có đời sống nào khác nữa".

SANH                                                    1267

Như vậy, này các Gia chủ, được gọi là hạng
người không tự hành khổ mình, không chuyên tâm
tự hành khổ mình, không hành khổ người, không
chuyên tâm hành khổ người; ngay trong hiện tại,
không có tham dục, không có khao khát, cảm thấy
mát lạnh, cảm giác lạc thọ, tự ngã trú vào Phạm thể.

Khi được nói vậy, các Bà-la-môn, gia chủ trú ở Sala bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama,
như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã
xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường
cho kẻ lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối
để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh
pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương
tiện trình bày giải thích. Chúng con xin quy y Tôn
giả Gotama, quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo
Tăng. Mong Tôn giả Gotama chấp nhận cho chúng
con làm những người cư sĩ. Từ nay cho đến mạng
chung, chúng con xin trọn đời quy ngưỡng.

SANH                                              1268

142 Tái sanh - Kinh CÁC                     VỊ    Ở KESAPUTTA – Tăng I, 336

CÁC VỊ Ở KESAPUTTA – Tăng I, 336
1. Như vầy tôi nghe.
Một thời, Thế Tôn đang đi du hành giữa dân chúng
Kosala, cùng với đại chúng Tỷ-kheo, đi đến một thị
trấn của các người Kàlàmà tên là Kesaputta. Các
người Kàlàmà ở Kesaputta được nghe: "Sa-môn
Gotama là Thích tử, xuất gia từ dòng họ Thích ca đã
đến Kesaputta. Tiếng đồn tốt đẹp như sau được
truyền đi về Sa-môn Gotama: "Ngài là Thế Tôn, bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác …". Lành thay, nếu
chúng tôi được yết kiến một vị A-la-hán như vậy".
2. Rồi các người Kàlàmà ở Kesaputta đi đến Thế
Tôn; sau khi đến, có người đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi
xuống một bên; có người nói lên với Thế Tôn những
lời chào đón thăm hỏi, sau khi nói lên những lời chào
đón thăm hỏi thân hữu rồi ngồi xuống một bên; có
người chắp tay vái chào Thế Tôn rồi ngồi xuống một
bên; có người xưng tên và dòng họ rồi ngồi xuống
một bên; có người im lặng rồi ngồi xuống một bên.
Sau khi ngồi xuống một bên, các người Kàlàmà ở
Kesaputta bạch Thế Tôn:

SANH                                               1269

- Có một số Sa-môn, Bà-la-môn, bạch Thế Tôn, đi
đến Kesaputta. Họ làm sáng tỏ, làm chói sáng quan
điểm của mình, nhưng họ bài xích quan điểm người
khác, khinh miệt, chê bai, xuyên tạc. Bạch Thế Tôn,
và có một số Sa-môn, Bà-la-môn khác cũng đi đến
Kesaputta, Họ làm sáng tỏ, làm chói sáng quan điểm
của mình, nhưng họ bài xích quan điểm người khác,
khinh miệt, chê bai, xuyên tạc. Đối với họ, bạch Thế
Tôn, chúng con có những nghi ngờ, phân vân:
"Trong những Tôn giả Sa-môn này, ai nói sự thật, ai
nói láo?"
3- Đương nhiên, này các Kàlàmà, các Ông có những
nghi ngờ! Đương nhiên, này các Kàlàmà, các Ông có
những phân vân! Trong những trường hợp đáng nghi
ngờ, các Ông đương nhiên khởi lên phân vân.
Này các Kàlàmà,
1. Chớ có tin vì nghe truyền thuyết;

2. Chớ có tin vì theo truyền thống;

3. Chớ có tin vì nghe người ta nói;

4. Chớ có tin vì được Kinh Tạng truyền tụng;

5. Chớ có tin vì nhân lý luận siêu hình;

6. Chớ có tin vì đúng theo một lập trường;

7. Chớ có tin vì đánh giá hời hợt những dữ kiện;

8. Chớ có tin vì phù hợp với định kiến;

SANH                                              1270

9.   Chớ có tin vì phát xuất từ nơi có uy quyền;
10. Chớ có tin vì vị Sa-môn là bậc Đạo sư của
mình.
Nhưng này các Kàlàmà, khi nào tự mình biết rõ
như sau: "Các pháp này là bất thiện - Các pháp này
là có tội; Các pháp này bị các người có trí chỉ trích;
Các pháp này nếu thực hiện và chấp nhận đưa đến
bất hạnh khổ đau", thời này Kàlàmà, hãy từ bỏ
chúng!
4. Các Ông nghĩ thế nào, này Kàlàmà! Lòng tham
khởi lên trong nội tâm người nào, khởi lên như vậy
là đưa lại hạnh phúc hay bất hạnh?
- Bất hạnh, bạch Thế Tôn.
- Người này có tham, này các Kàlàmà, bị tham chinh
phục, tâm bị xâm chiếm, giết các sinh vật, lấy của
không cho, đi đến vợ người, nói láo, khích lệ người
khác cũng làm như vậy. Như vậy, có làm cho người
ấy bất hạnh đau khổ lâu dài hay không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
5. Các Ông nghĩ thế nào, này các Kàlàmà, lòng sân
khi khởi lên trong nội tâm người nào, khởi lên như
vậy là đưa lại hạnh phúc hay bất hạnh?
- Bất hạnh, bạch Thế Tôn.
- Người này có sân, này các Kàlàmà, bị sân chinh
phục, tâm bị xâm chiếm, giết các sinh vật, lấy của

SANH                                                1271

không cho, đi đến vợ người, nói láo, khích lệ người
khác cũng làm như vậy. Như vậy, có làm cho người
ấy bất hạnh đau khổ lâu dài hay không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn..
6. Các Ông nghĩ thế nào, này các Kàlàmà, lòng si khi
khởi lên trong nội tâm người nào, khởi lên như vậy
là đưa lại hạnh phúc hay bất hạnh cho người ấy?
- Bất hạnh, bạch Thế Tôn.
- Người này có si, này các Kàlàmà, bị si chinh phục,
tâm bị xâm chiếm, giết các sinh vật, lấy của không
cho, đi đến vợ người, nói láo, khích lệ người khác
cũng làm như vậy. Như vậy, có làm cho người ấy bất
hạnh đau khổ lâu dài hay không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn..
7. Các Ông nghĩ thế nào, này các Kàlàmà, các pháp
này là thiện hay bất thiện?
- Là bất thiện, bạch Thế Tôn.
- Có tội hay không có tội?
- Có tội, bạch Thế Tôn.
- Bị người có trí quở trách hay không bị người có trí
quở trách?
- Bị người có trí quở trách, bạch Thế Tôn.
- Nếu được thực hiện, được chấp nhận, có đưa đến
bất hạnh đau khổ không? Hay ở đây, là như thế nào?

SANH                                               1272

- Được thực hiện, được chấp nhận, bạch Thế Tôn,
chúng đưa đến bất hạnh, đau khổ. Ở đây, đối với
chúng con là vậy.
8- Như vậy, này các Kàlàmà, điều Ta vừa nói với các
Ông: "Chớ có tin vì nghe truyền thuyết; chớ có tin vì
theo truyền thống; chớ có tin vì nghe người ta nói;
chớ có tin vì được Kinh Tạng truyền tụng; chớ có tin
vì nhân lý luận siêu hình; chớ có tin vì đúng theo một
lập trường; chớ có tin vì đánh giá hời hợt những dữ
kiện; chớ có tin vì phù hợp với định kiến; chớ có tin
vì phát xuất từ nơi có uy quyền; chớ có tin vì vị Sa-
môn là bậc Đạo sư của mình". Nhưng này các
Kàlàmà, khi nào tự mình biết rõ như sau: "Các pháp
này là bất thiện - Các pháp này là có tội; Các pháp
này bị các người có trí chỉ trích; Các pháp này nếu
thực hiện và chấp nhận đưa đến bất hạnh, khổ đau",
thời này Kàlàmà, hãy từ bỏ chúng! Điều đã được nói
lên như vậy, chính do duyên như vậy được nói lên.
9. Này các Kàlàmà, chớ có tin vì nghe truyền thuyết
… chớ có tin vì vị Sa-môn là bậc Đạo sư của mình.
Nhưng này các Kàlàmà, khi nào tự mình biết rõ như
sau: "Các pháp này là thiện - Các pháp này là không
có tội; Các pháp này không bị các người có trí chỉ
trích; Các pháp này nếu thực hiện và chấp nhận đưa
đến hạnh phúc an lạc", thời này Kàlàmà, hãy đạt đến
và an trú!

SANH                                                1273

10. Các Ông nghĩ thế nào, này các Kàlàmà, không
tham, khi khởi lên trong nội tâm người nào, khởi lên
như vậy, đưa lại hạnh phúc hay bất hạnh lâu dài cho
người ấy?
- Hạnh phúc, bạch Thế Tôn.
- Người này không tham, này các Kàlàmà, không bị
tham chinh phục, tâm không bị xâm chiếm, không
giết các sinh vật, không lấy của không cho, không đi
đến vợ người, không nói láo, khích lệ người khác
cũng làm như vậy. Như vậy, có làm cho người ấy
hạnh phúc an lạc lâu dài hay không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
11. Các Ông nghĩ thế nào, này các Kàlàmà, không
sân, khi khởi lên trong nội tâm người nào, khởi lên
như vậy là đưa lại hạnh phúc hay bất hạnh cho người
ấy?
- Hạnh phúc, bạch Thế Tôn.
- Người này không sân, này các Kàlàmà, không bị
sân chinh phục, tâm không bị xâm chiếm, không giết
các sinh vật, không lấy của không cho, không đi đến
vợ người, không nói láo, khích lệ người khác cũng
làm như vậy. Như vậy, có đem lại đem lại hạnh phúc,
an lạc lâu dài cho người ấy hay không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn..

SANH                                              1274

12. Các Ông nghĩ thế nào, này các Kàlàmà, không si
khi khởi lên trong nội tâm người nào, khởi lên như
vậy là đưa lại hạnh phúc hay bất hạnh cho người ấy?
- Hạnh phúc, bạch Thế Tôn.
- Người này không si, này các Kàlàmà, không bị si
chinh phục, tâm không bị xâm chiếm, không giết các
sinh vật, không lấy của không cho, không đi đến vợ
người, không nói láo, khích lệ người khác cũng làm
như vậy. Như vậy, có đem lại hạnh phúc an lạc lâu
dài cho người ấy hay không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
13. Các Ông nghĩ thế nào, này các Kàlàmà, các pháp
này là thiện hay bất thiện?
- Là thiện, bạch Thế Tôn.
- Các pháp này có tội hay không có tội?
- Không có tội, bạch Thế Tôn.
- Bị người có trí quở trách hay được người có trí tán
thán?
- Được người trí tán thán, bạch Thế Tôn.
- Nếu được thực hiện, được chấp nhận, có đưa đến
hạnh phúc an lạc không, hay ở đây, là như thế nào?
- Được thực hiện, được chấp nhận, bạch Thế Tôn,
chúng đưa đến hạnh phúc, an lạc. Ở đây, đối với
chúng con là vậy.

SANH                                               1275

14. - Như vậy, này các Kàlàmà, điều Ta vừa nói với các Ông: "Chớ có tin vì nghe truyền thuyết; Chớ có tin vì theo truyền thống; chớ có tin vì nghe người ta nói; chớ có tin vì được Kinh Tạng truyền tụng; chớ có tin vì nhân lý luận siêu hình; chớ có tin vì đúng theo một lập trường; chớ có tin vì đánh giá hời hợt những dữ kiện; chớ có tin vì phù hợp với định kiến; chớ có tin vì phát xuất từ nơi có uy quyền; chớ có tin vì vị Sa-môn là bậc Đạo sư của mình". Nhưng này các Kàlàmà, khi nào tự mình biết rõ như sau: "Các pháp này là thiện - Các pháp này là không có tội; Các pháp này được người có trí tán thán; Các pháp này nếu thực hiện và chấp nhận đưa đến hạnh phúc an lạc", thời này Kàlàmà, hãy chứng đạt và an trú! Điều đã được nói lên như vậy, chính do duyên như vậy đã được nói lên. 15. Này các Kàlàmà, vị Thánh đệ tử nào ly tham, ly sân, ly si như vậy, tỉnh giác, chánh niệm, với tâm câu hữu với từ … với tâm câu hữu với bi … với tâm câu hữu với hỷ … với tâm câu hữu với xả, biết mãn một phương, cũng vậy phương thứ hai; cũng vậy phương thứ ba; cũng vậy phương thứ tư; Như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, đại hành, vô biên, không hận, không sân. Thánh đệ tử ấy, này các Kàlàmà, với tâm không oán như vậy, không sân như vậy, không

SANH                                                1276

uế nhiễm như vậy, thanh tịnh như vậy, ngay trong
hiện tại, người ấy đạt được bốn sự an ủi.
16.
- "Nếu có đời sau, nếu có kết quả dị thục các
nghiệp thiện ác, sau khi thân hoại mạng chung,
ta sẽ sanh lên cõi thiện, cõi trời, cõi đời này";
đây là an ủi thứ nhất vị ấy có được.
- "Nếu không có đời sau, nếu không có kết quả
dị thục các nghiệp thiện ác, thời ở đây, ngay
trong hiện tại, ta tự sống với tâm không oán,
không sân, không phiền não, được an lạc"; đây
là an ủi thứ hai vị ấy có được.
- "Nếu việc ác có làm, nhưng ta không có tâm ác
đối với ai cả, và nếu ta không làm điều ác, sao
ta có thể cảm thọ khổ đau được"; đây là an ủi
thứ ba vị ấy có được.
- "Nếu việc ác không có làm, như vậy, cả hai
phương diện (do ta làm vô ý hay cố ý), ta quán
thấy ta hoàn toàn thanh tịnh"; đây là an ủi thứ
tư vị ấy có được.
Thánh đệ tử ấy, này các Kàlàmà, với tâm không oán
như vậy, với tâm không sân như vậy, với tâm không
uế nhiễm như vậy, với tâm thanh tịnh như vậy, ngay
trong hiện tại, vị ấy có được bốn an ủi này.

SANH                                               1277

17. - Sự việc là như vậy, bạch Thế Tôn! Sự việc là như vậy, bạch Thiện Thệ! Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán như vậy, với tâm không sân như vậy, với tâm không uế nhiễm như vậy, với tâm thanh tịnh như vậy, ngay trong hiện tại, vị ấy có được bốn an ủi: "Nếu có đời sau, nếu có kết quả dị thục các nghiệp thiện ác, thời ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ được sanh lên cõi thiện, cõi Trời, cõi đời này"; đây là an ủi thứ nhất vị ấy có được. "Nếu không có đời sau, nếu không có kết quả dị thục các nghiệp thiện ác, thời ở đây, ngay trong hiện tại, ta tự sống với tâm không oán, không sân, không phiền não, được an lạc"; đây là an ủi thứ hai vị ấy có được. "Nếu việc ác có làm, nhưng ta không có tâm ác đối với ai cả, và nếu ta không làm điều ác, sao ta có thể cảm thọ khổ đau được"; đây là an ủi thứ ba vị ấy có được. "Nếu việc ác không có làm, như vậy, cả hai phương diện (do ta làm vô ý hay cố ý), ta quán thấy ta hoàn toàn thanh tịnh"; đây là an ủi thứ tư vị ấy có được. Vị Thánh đệ tử ấy, bạch Thế Tôn, với tâm không oán như vậy, với tâm không sân như vậy, với tâm không uế nhiễm như vậy, với tâm thanh tịnh như vậy, ngay trong hiện tại, vị ấy đạt được bốn an ủi này. Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn, … bạch Thế Tôn, chúng con xin quy y Thế Tôn, quy y pháp, quy y chúng Tỷ-kheo. Mong Thế Tôn nhận chúng con làm

SANH                                                1278

đệ tử cư sĩ.....từ nay cho đến mạng chung, chúng con xin trọn đời quy ngưỡng.

SANH                                              1279

143 Tái sanh - Như Lai - Không còn tái sanh nữa - Kinh DÂM DỤC – Tăng III, 349

DÂM DỤC –Tăng III, 349

1. Bấy giờ có Bà-la-môn Jànussoni đi đến Thế Tôn,
sau khi đến nói lên với Thế Tôn những lời chào đón
hỏi thăm... Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn
Jànussoni bạch Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả Gotama, Tôn giả có tự xem mình là sống Phạm hạnh không?

- Này Bà-la-môn, ai nói một cách chơn chánh phải
nói như sau: "Vị ấy sống Phạm hạnh, không có bể
vụn, không có khuyết điểm, không có nhiễm ô,
không bị điểm chấm, viên mãn, thanh tịnh". Này Bà-
la-môn, nếu nói về Ta một cách chơn chánh, thời
phải nói như vậy: "Ta sống Phạm hạnh, không có
bể vụn, không có khuyết phạm, không có nhiễm
ô, không bị điểm chấm, viên mãn, thanh tịnh".

- Thưa Tôn giả Gotama, Phạm hạnh như thế nào, thưa Tôn giả Gotama, là bị bể vụn, bị khuyết phạm, bị ô nhiễm, bị điểm chấm?

SANH                                            1280

2. - Ở đây, này Bà-la-môn, có Sa-môn hay Bà-la-
môn, tự xem mình sống Phạm hạnh một cách chơn
chánh, tuy không có hành dâm với nữ nhân, nhưng
hưởng thụ được nữ nhân thoa, bóp, tắm, xức dầu. Vị
ấy thích thú, ước muốn, bị kích thích bởi nữ nhân.
Này Bà-la-môn, đây gọi là Phạm hạnh bị bể vụn, bị
khuyết phạm, bị nhiễm ô, bị điểm chấm. Này Bà-la-
môn, đây gọi là hành Phạm hạnh không thanh tịnh,
bị liên hệ, bị hệ lụy với dâm dục, không giải thoát
khỏi sanh, già, chết, sầu bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng
không thoát khỏi khổ.

3. Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có Sa-môn hay Bà- la-môn, tự xem mình sống Phạm hạnh một cách chơn chánh, tuy không có hành dâm với nữ nhân, không có hưởng thụ được nữ nhân thoa, bóp, tắm, xức dầu, nhưng cười giỡn, chơi đùa, vui chơi với nữ nhân...

…tuy không cười giỡn, chơi đùa, vui chơi với nữ nhân, nhưng lấy mắt nhìn mắt, trừng mắt nhìn theo nữ nhân...

… tuy không lấy mắt nhìn mắt, trừng mắt nhìn theo
nữ nhân, nhưng nghe tiếng của nữ nhân, tiếng cười,
tiếng nói, tiếng hát, tiếng khóc ngang qua vách,
ngang qua hàng rào...

SANH                                                 1281

…tuy không nghe tiếng của nữ nhân, tiếng cười, tiếng nói, tiếng hát, tiếng khóc ngang qua vách, ngang qua hàng rào, nhưng nhớ đến tiếng cười, tiếng nói, tiếng đùa giỡn trước kia đã có với nữ nhân...

…tuy không nhớ đến tiếng cười, tiếng nói, tiếng đùa
giỡn trước kia đã có với nữ nhân, nhưng xem gia chủ
hay con gia chủ thọ hưởng, thưởng thức thích thú
trong năm dục công đức...

…tuy không xem gia chủ hay con gia chủ thọ hưởng,
thưởng thức thích thú trong năm dục công đức,
nhưng sống Phạm hạnh với tâm nguyện hướng đến
một thân chư Thiên, nguyện rằng: "Với giới này hay
với giới cấm này, hay với khổ hạnh này, hay với
Phạm hạnh này, ta sẽ thành một Thiên nhân này hay
một Thiên nhân khác". Vị ấy thích thú, ước muốn, bị
kích thích bởi nữ nhân.

Này Bà-la-môn, đấy gọi là Phạm hạnh bị bể vụn, bị
khuyết phạm, bị nhiễm ô, bị điểm chấm. Này Bà-la-
môn, đấy gọi là hành Phạm hạnh không thanh tịnh,
bị liên hệ, bị hệ lụy với dâm dục, không giải thoát
khỏi sanh, già, chết, sầu bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng
không giải thoát khỏi khổ.

Cho đến khi nào, này Bà-la-môn, Ta còn tiếp tục thấy một hay một trong bảy hệ lụy đến dâm dục này chưa

SANH                                                 1282

được đoạn tận ở nơi Ta, cho đến khi ấy, này Bà-la-
môn, Ta không có xác chứng rằng, Ta đã chứng ngộ
Vô thượng Chánh Đẳng Giác trong thế giới chư
Thiên với Ma giới, Phạm thiên giới, trong quần
chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người.

Và cho đến khi nào, này Bà-la-môn, Ta tiếp tục
không còn thấy một hay một trong bảy hệ lụy đến
dâm dục này chưa được đoạn tận ở nơi Ta, cho đến
khi ấy, này Bà-la-môn, Ta mới xác chứng rằng, Ta
đã chứng ngộ Vô thượng Chánh Đẳng Giác trong thế
giới chư Thiên với Ma giới, Phạm thiên giới, trong
quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài
Người. Tri và kiến được khởi lên nơi Ta: "Bất động
là tâm giải thoát của Ta. Đây là đời sống cuối cùng.
Nay không còn tái sanh nữa".

Được nói như vậy, Bà-la-môn Jànussoni bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn!... Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ này cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

SANH                                              1283

144 Tái sanh - Như Lai - Không còn tái sanh nữa - Kinh TAPUSSA – Tăng IV, 195

TAPUSSA – Tăng IV, 195

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Malla, tại
một thị trấn của dân chúng Malla tên là
Uruvelakappa. Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y,
cầm y bát, đi vào Uruvelakappa để khất thực. Khất
thực ở Uruvelakappa xong, sau bữa ăn, trên con
đường khất thực trở về, Thế Tôn bảo Tôn giả
Ànanda, nói rằng:

- Này Ànanda, Thầy hãy ở đây, chờ cho Ta vào trong rừng Đại Lâm để nghỉ ban ngày.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Ànanda vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đi vào rừng Đại Lâm ngồi nghĩ ban ngày tại một gốc cây.

2. Rồi gia chủ Tapussa đi đến Tôn giả Ànanda, sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Ànanda và ngồi xuống một

SANH                                            1284

bên. Ngồi xuống một bên, gia chủ Tapussa thưa với Tôn giả Ànanda:

- Thưa Tôn giả Ànanda, chúng tôi là người gia chủ,
thụ hưởng các dục, vui thích các dục, ưa thích các
dục, hoan hỷ các dục. Đối với chúng tôi, thưa Tôn
giả, là những gia chủ thụ hưởng các dục, vui thích
các dục, hoan hỷ các dục, thật giống như một cái vực
thẳm cho chúng tôi là sự xuất ly này. Tuy vậy, thưa
Tôn giả, chúng tôi được nghe rằng trong Pháp và
Luật này, tâm của các Tỷ-kheo trẻ tuổi hứng khởi
trong sự xuất ly, tịnh tính, an trú, giải thoát, vì thấy
rằng đây là an tịnh. Chính ở nơi đây, thưa Tôn giả,
là sự sai khác trong Pháp và Luật này giữa các vị
Tỷ-kheo và phần đông quần chúng, tức là sự xuất ly
này.

- Này Gia chủ, đây là một vấn đề để nói chuyện. Này
Gia chủ, chúng ta hãy đi đến yết kiến Thế Tôn, chúng
ta hãy đi đến Thế Tôn, sau khi đến, hãy hỏi Thế Tôn
về ý nghĩa này. Thế Tôn trả lời như thế nào, chúng
ta sẽ như vậy thọ trì.

- Thưa vâng, Tôn giả.

Gia chủ Tapussa vâng đáp Thế Tôn Ànanda.

SANH                                                  1285

3. Rồi Tôn giả Ànanda cùng với gia chủ Tapussa đi đến Thế Tôn, sau khi đến... bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, gia chủ Tapussa này nói như sau: "Thưa Tôn giả Ànanda, chúng tôi là người gia chủ thụ hưởng các dục, vui thích các dục, ưa thích các dục, hoan hỷ các dục. Đối với chúng tôi, thưa Tôn giả, là những gia chủ, thọ hưởng các dục, vui thích các dục, ưa thích các dục, hoan hỷ các dục, thật giống như một cái vực thẳm cho chúng tôi là sự xuất ly này. Tuy vậy, thưa Tôn giả, chúng tôi được nghe rằng trong Pháp và Luật này, tâm của các Tỷ-kheo trẻ tuổi hứng khởi trong sự xuất ly, tịnh tín, an trú, giải thoát, vì được thấy rằng đây là an tịnh. Chính ở nơi đây, thưa Tôn giả, là sự sai khác trong Pháp và Luật này giữa các Tỷ-kheo và phần đông quần chúng, tức là sự xuất ly này".

4. - Như vậy là phải, này Ànanda! Như vậy là phải, này Ànanda!

Này Ànanda, trước khi Ta giác ngộ, chưa chứng được Chánh Đẳng Giác, còn là Bồ-tát, Ta suy nghĩ như sau: "Lành thay, sự xuất ly! Lành thay, sống viễn ly". Nhưng tâm của Ta không có hứng khởi trong sự xuất ly ấy, không có tịnh tín, không có an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy "Đây là an tịnh". Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như

SANH                                                   1286

sau: "Do nhân gì, do duyên gì, tâm Ta không hứng
khởi trong sự xuất ly ấy, không có tịnh tín, không có
an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy: "Đây là
an tịnh"?

- Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vì Ta
không thấy Nguy hiểm trong các dục, vì Ta
không làm cho sung mãn sự nguy hiểm ấy. Lợi
ích của xuất ly chưa được chứng đắc, Ta chưa
được thưởng thức lợi ích ấy. Do vậy tâm Ta
không hứng khởi trong xuất ly ấy, không tịnh
tín, không an trú, không giải thoát".
- Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như
sau: Nếu sau khi thấy nguy hiểm trong các dục,
Ta làm cho sung mãn sự nguy hiểm ấy. Sau khi
chứng được lợi ích trong sự xuất ly, Ta thưởng
thức lợi ích ấy", thời sự kiện này xảy ra: Tâm
của Ta có thể hứng khởi trong xuất ly, tịnh tín,
an trú, giải thoát, vì Ta có thấy: "Đây là an
tịnh".
- Rồi này Ànanda, sau một thời gian, sau khi
thấy nguy hiểm trong các dục, Ta làm cho
sung mãn sự nguy hiểm ấy. Sau khi chứng
được lợi ích trong sự xuất ly, Ta thưởng thức
lợi ích ấy. Và này Ànanda, tâm Ta hứng
khởi trong xuất ly, tịnh tín, an trú, giải thoát,
vì Ta thấy: "Đây là an tịnh".

SANH                                               1287

- Này Ànanda, sau một thời gian Ta ly dục...
chứng đạt và an trú sơ Thiền. Do Ta trú với sự
an trú này, các tưởng tác ý câu hữu với dục
vẫn hiện hành. Như vậy, đối với Ta, đây là một
chứng bệnh. Ví như, này Ànanda, đối với người
sung sướng, đau khổ có thể khởi lên, như là một
chứng bệnh. Cũng vậy, các tưởng tác ý câu hữu
với dục vẫn hiện hành ở nơi Ta. Như vậy đối
với Ta, đây là một chứng bệnh.

5. Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vậy Ta
hãy chỉ tức các tầm và tứ... chứng đạt và an trú Thiền
thứ hai". Nhưng tâm của Ta không có hứng khởi
đối với không có tầm ấy, không có tịnh tín, không
có an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy: "Đây
là an tịnh". Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ
như sau: "Do nhân gì, do duyên gì, Tâm Ta không
hứng khởi đối với không có tầm ấy, không có tịnh tín,
không có an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy:
"Đây là an tịnh"?

- Rồi Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vì Ta
không thấy nguy hiểm trong các tầm, vì Ta
không làm cho sung mãn sự nguy hiểm ấy, lợi
ích không có tầm chưa được chứng đắc, Ta
chưa được thưởng thức lợi ích ấy". Do vậy, tâm

SANH                                                1288

Ta không hứng khởi đối với không có tầm,
không tịnh tín, không an trú, không giải thoát.
- Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như
sau: "Nếu sau khi thấy nguy hiểm trong các
tầm, Ta làm cho sung mãn nguy hiểm ấy. Sau
khi chứng được lợi ích không có tầm, Ta
thưởng thức lợi ích ấy", thời sự kiện này xảy
ra: Tâm của Ta có thể hứng khởi trong không
có tầm, tịnh tín, an trú, giải thoát, vì Ta thấy:
"Đây là an tịnh".
- Rồi này Ànanda, sau một thời gian, sau khi
thấy nguy hiểm trong các tầm. Ta làm cho sung
mãn nguy hiểm ấy; sau khi chứng được lợi ích
không có tầm, Ta thưởng thức lợi ích ấy. Và
này Ànanda, tâm Ta hứng khởi trong không có
tầm, tịnh tín, an trú, giải thoát, vì Ta thấy: "Đây
là an tịnh".
- Này Ànanda, sau một thời gian Ta diệt tầm và
tứ... chứng đạt và an trú Thiền thứ hai. Do Ta
trú với sự an trú này, các tưởng tác ý câu hữu
với tầm vẫn hiện hành. Như vậy, đối với Ta,
đây là một chứng bệnh. Cũng vậy, các tưởng
tác ý câu hữu với tầm vẫn hiện hành ở nơi Ta.
Như vậy đối với Ta, đây là một chứng bệnh.

6. Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vậy ta hãy ly hỷ... chứng đạt và an trú Thiền thứ ba. Nhưng

SANH                                                 1289

này Ànanda, tâm của Ta không hứng khởi đối với
không có hỷ ấy, không có tịnh tín, không có an trú,
không có giải thoát, dầu Ta có thấy: "Đây là an tịnh".
Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như sau như
sau: "Do nhân gì do duyên gì, tâm Ta không hứng
khởi đối với không có hỷ ấy, không có tịnh tín, không
có an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy: "Đây
là an tịnh"?

- Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vì Ta
không thấy sự nguy hiểm trong hỷ, vì Ta không
làm cho sung mãn sự nguy hiểm ấy, lợi ích
không có hỷ chưa được chứng đắc. Ta chưa
được thưởng thức lợi ích ấy. Do vậy tâm Ta
không hứng khởi đối với không có hỷ ấy, không
tịnh tín, không có an trú, không có giải thoát".
- Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như
sau: "Nếu sau khi thấy nguy hiểm trong hỷ, Ta
làm cho sung mãn nguy hiểm ấy. Sau khi
chứng được lợi ích trong không có hỷ, Ta
thưởng thức lợi ích ấy", thời sự kiện này xảy
ra: Tâm của Ta có thể hứng khởi trong không
có hỷ, tịnh tín, an trú, giải thoát, vì Ta có thấy:
"Đây là an tịnh".
- Rồi này Ànanda, sau một thời gian, sau khi
thấy nguy hiểm trong hỷ, Ta làm cho sung mãn
sự nguy hiểm ấy; sau khi chứng được lợi ích

SANH                                                 1290

trong không có hỷ, Ta thưởng thức lợi ích ấy.
Và này Ànanda, tâm Ta hứng khởi trong không
có hỷ, tịnh tín, an trú, giải thoát, vì Ta thấy:
"Đây là an tịnh".
- Này Ànanda, sau một thời gian, Ta ly hỷ...
chứng đạt và an trú Thiền thứ ba. Do Ta trú với
sự an trú này, các tưởng tác ý câu hữu với hỷ
vẫn hiện hành. Đây đối với Ta, đây là một
chứng bệnh. Ví như, này Ànanda, đối với
người sung sướng, đau khổ có thể khởi lên như
là một chứng bệnh. Cũng vậy, các tưởng tác ý
câu hữu với hỷ vẫn hiện hành ở nơi Ta. Như
vậy đối với Ta, đây là một chứng bệnh.

7. Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vậy ta hãy
đoạn lạc, đoạn khổ... chứng đạt và an trú Thiền thứ
tư". Nhưng tâm của Ta không có hứng khởi đối với
không khổ, không lạc, không có tịnh tín, không có
an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy: "Đây là
an tịnh".

Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như sau như
sau: "Do nhân gì do duyên gì, tâm Ta không hứng
khởi đối với không khổ, không lạc, không có tịnh tín,
không có an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy:
"Đây là an tịnh"?

SANH                                               1291

- Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vì Ta
không thấy nguy hiểm trong xả lạc, vì Ta không
làm cho sung mãn sự nguy hiểm ấy. Lợi ích của
không khổ, không lạc chưa được chứng đắc. Ta
chưa được thưởng thức lợi ích ấy. Do vậy tâm
Ta không hứng khởi đối với không khổ, không
lạc ấy, không tịnh tín, không có an trú, không
giải thoát".
- Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như
sau: "Nếu sau khi thấy nguy hiểm trong xả lạc,
Ta làm cho sung mãn nguy hiểm ấy. Sau khi
chứng được lợi ích trong không khổ, không lạc,
Ta thưởng thức sự lợi ích ấy", thời sự kiện này
xảy ra: Tâm của Ta có thể hứng khởi trong
không khổ, không lạc, tịnh tín, an trú, giải
thoát, vì Ta có thấy: "Đây là an tịnh".
- Rồi này Ànanda, sau một thời gian, sau khi
thấy nguy hiểm trong xả lạc, Ta làm cho sung
mãn sự nguy hiểm ấy; sau khi chứng được lợi
ích trong không có hỷ, Ta thưởng thức lợi ích
ấy. Và này Ànanda, tâm Ta hứng khởi trong
không khổ, không lạc, tịnh tín, an trú, giải
thoát, vì Ta thấy: "Đây là an tịnh".
- Này Ànanda, sau một thời gian, Ta xả lạc, xả
khổ... chứng đạt và an trú Thiền thứ tư. Do Ta
trú với sự an trú này, các tưởng tác ý câu hữu
với xả lạc vẫn hiện hành. Như vậy, đối với Ta,

SANH                                            1292

đây là một chứng bệnh. Ví như, này Ànanda,
đối với người sung sướng, đau khổ có thể khởi
lên như là một chứng bệnh. Cũng vậy các
tưởng, tác ý câu hữu với hỷ vẫn hiện hành ở nơi
Ta. Như vậy đối với Ta, đây là một chứng
bệnh.

8. Rồi này Ananda, Ta suy nghĩ như sau: "Vậy Ta
hãy vượt qua các sắc tưởng một cách hoàn toàn,
chấm dứt các đối ngại tưởng, không tác ý đến các
tưởng sai biệt, chứng đạt và an trú Không vô biên
xứ. Nhưng tâm của Ta không có hứng khởi đối với
Không vô biên xứ, không có tịnh tín, không có an
trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy: "Đây là an
tịnh".

Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như sau như
sau: "Do nhân gì do duyên gì, tâm Ta không hứng
khởi đối với Không vô biên xứ, không có tịnh tín,
không có an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy:
"Đây là an tịnh?".

- Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vì Ta
không thấy sự nguy hiểm trong các sắc, Ta
không làm cho sung mãn nguy hiểm ấy, lợi ích
của Không vô biên xứ chưa được chứng đắc.
Ta chưa được thưởng thức lợi ích ấy. Do vậy
tâm Ta không hứng khởi đối với Không vô biên

SANH                                               1293

xứ, không tịnh tín, không an trú, không giải
thoát".
- Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như
sau: "Nếu sau khi thấy nguy hiểm trong các
sắc, Ta làm cho sung mãn nguy hiểm ấy. Sau
khi chứng được lợi ích trong Không vô biên xứ,
Ta thưởng thức lợi ích ấy", thời sự kiện này xảy
ra: Tâm của Ta có thể hứng khởi trong Không
vô biên xứ, tịnh tín, an trú, giải thoát, vì Ta có
thấy: "Đây là an tịnh".
- Rồi này Ànanda, sau một thời gian, sau khi
thấy nguy hiểm trong các sắc, Ta làm cho sung
mãn nguy hiểm ấy; sau khi chứng được lợi ích
trong Không vô biên xứ, Ta thưởng thức lợi ích
ấy. Và này Ànanda, tâm Ta hứng khởi trong
Không vô biên xứ, tịnh tín, an trú, giải thoát, vì
Ta thấy: "Đây là an tịnh".
- Này Ànanda, sau một thời gian, Ta vượt qua
các sắc tưởng... chứng đạt và an trú Không vô
biên xứ. Do Ta trú với sự an trú này, các tưởng
tác ý câu hữu với các sắc vẫn hiện hành. Đây
đối với Ta, đây là một chứng bệnh. Ví như, này
Ànanda, đối với người sung sướng, đau khổ có
thể khởi lên như là một chứng bệnh. Cũng vậy
các tưởng, tác ý câu hữu với sắc vẫn hiện hành
ở nơi Ta. Như vậy đối với Ta, đây là một chứng
bệnh.

SANH                                               1294

9. Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vậy Ta
hãy vượt qua Không vô biên xứ một cách hoàn toàn,
biết rằng: "Thức là vô biên", chứng đạt và an trú
Thức vô biên xứ. Nhưng tâm của Ta không có
hứng khởi đối với Thức vô biên xứ, không có tịnh
tín, không có an trú, không có giải thoát, dầu Ta có
thấy: "Đây là an tịnh".

Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như sau: "Do
nhân gì do duyên gì, tâm Ta không hứng khởi đối với
Thức vô biên xứ, không có tịnh tín, không có an trú,
không có giải thoát, dầu Ta có thấy: "Đây là an
tịnh?".

- Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vì Ta
không thấy sự nguy hiểm trong Không vô biên
xứ, vì Ta không làm cho sung mãn nguy hiểm
ấy, lợi ích của Thức vô biên xứ chưa được
chứng đắc. Ta chưa được thưởng thức lợi ích
ấy. Do vậy tâm Ta không hứng khởi đối với
Thức vô biên xứ, không tịnh tín, không an trú,
không giải thoát".
- Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như
sau: "Nếu sau khi thấy nguy hiểm trong Không
vô biên xứ, Ta làm cho sung mãn nguy hiểm
ấy. Sau khi chứng được lợi ích trong Thức vô
biên xứ, Ta thưởng thức lợi ích ấy", thời sự

SANH                                              1295

kiện này xảy ra: Tâm của Ta có thể hứng khởi
trong Thức vô biên xứ, tịnh tín, an trú, giải
thoát, vì Ta có thấy: "Đây là an tịnh".
- Rồi này Ànanda, sau một thời gian, sau khi
thấy nguy hiểm trong Không vô biên xứ, Ta
làm cho sung mãn nguy hiểm ấy; sau khi chứng
được lợi ích trong Thức vô biên xứ, Ta thưởng
thức lợi ích ấy. Và này Ànanda, tâm Ta hứng
khởi trong Thức vô biên xứ, tịnh tín, an trú, giải
thoát, vì Ta thấy: "Đây là an tịnh".
- Này Ànanda, sau một thời gian, Ta vượt qua
Không vô biên xứ... chứng đạt và an trú Thức
vô biên xứ. Do Ta trú với sự an trú này, các
tưởng tác ý câu hữu với Không vô biên xứ vẫn
hiện hành. Đây đối với Ta, đây là một chứng
bệnh. Ví như, này Ànanda, đối với người sung
sướng, đau khổ có thể khởi lên như là một
chứng bệnh. Cũng vậy các tưởng, tác ý câu hữu
với Không vô biên xứ vẫn hiện hành ở nơi Ta.
Như vậy đối với Ta, đây là một chứng bệnh.

10. Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vậy Ta hãy vượt qua Thức vô biên xứ một cách hoàn toàn, biết rằng: "Không có vật gì", chứng đạt và an trú Vô sở hữu xứ. Nhưng tâm của Ta không có hứng khởi đối với Vô sở hữu xứ, không có tịnh tín, không có

SANH                                                1296

an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy: "Đây là an tịnh".

Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như sau như
sau: "Do nhân gì do duyên gì, tâm Ta không hứng
khởi đối với Vô sở hữu xứ , không có tịnh tín, không
có an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy: "Đây
là an tịnh"?

- Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vì Ta
không thấy sự nguy hiểm trong Thức vô biên
xứ, vì Ta không làm cho sung mãn nguy hiểm
ấy, lợi ích của Vô sở hữu xứ chưa được chứng
đắc. Ta chưa được thưởng thức lợi ích ấy. Do
vậy tâm Ta không hứng khởi đối với Vô sở hữu
xứ, không tịnh tín, không an trú, không giải
thoát".
- Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như
sau: "Nếu sau khi thấy nguy hiểm trong Thức
vô biên xứ, Ta làm cho sung mãn nguy hiểm
ấy. Sau khi chứng được lợi ích trong Vô sở hữu
xứ, Ta thưởng thức lợi ích ấy", thời sự kiện này
xảy ra: Tâm của Ta có thể hứng khởi trong Vô
sở hữu xứ, tịnh tín, an trú, giải thoát, vì Ta có
thấy: "Đây là an tịnh".
- Rồi này Ànanda, sau một thời gian, sau khi
thấy nguy hiểm trong Thức vô biên xứ, Ta làm

SANH                                               1297

cho sung mãn nguy hiểm ấy; sau khi chứng
được lợi ích trong Vô sở hữu xứ, Ta thưởng
thức lợi ích ấy. Và này Ànanda, tâm Ta hứng
khởi trong Vô sở hữu xứ, tịnh tín, an trú, giải
thoát, vì Ta thấy: "Đây là an tịnh".
- Này Ànanda, sau một thời gian, Ta vượt qua
Thức vô biên xứ... chứng đạt và an trú Vô sở
hữu xứ. Do Ta trú với sự an trú này, các tưởng
tác ý câu hữu với các Thức vô biên xứ vẫn hiện
hành, như vậy đối với Ta, đây là một chứng
bệnh. Ví như, này Ànanda, đối với người sung
sướng, đau khổ có thể khởi lên như là một
chứng bệnh. Cũng vậy các tưởng, tác ý câu hữu
với Thức vô biên xứ vẫn hiện hành ở nơi Ta.
Như vậy đối với Ta, đây là một chứng bệnh.

11. Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vậy Ta
hãy vượt qua Vô sở hữu xứ một cách hoàn toàn,
chứng đạt và an trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ.
Nhưng tâm của Ta không có hứng khởi đối với
Phi tưởng phi phi tưởng xứ, không có tịnh tín,
không có an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy:
"Đây là an tịnh".

Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như sau như sau: "Do nhân gì do duyên gì, tâm Ta không hứng khởi đối với Phi tưởng phi phi tưởng xứ, không có

SANH                                               1298

tịnh tín, không có an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy: "Đây là an tịnh"?

- Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vì Ta
không thấy sự nguy hiểm trong Vô sở hữu xứ,
vì Ta không làm cho sung mãn nguy hiểm ấy,
lợi ích của Phi tưởng phi phi tưởng xứ chưa
được chứng đắc. Ta chưa được thưởng thức lợi
ích ấy. Do vậy tâm Ta không hứng khởi đối với
Phi tưởng phi phi tưởng xứ, không tịnh tín,
không an trú, không giải thoát".
- Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như
sau: "Nếu sau khi thấy nguy hiểm trong Vô sở
hữu xứ, Ta làm cho sung mãn nguy hiểm ấy.
Sau khi chứng được lợi ích trong Phi tưởng phi
phi tưởng xứ, Ta thưởng thức lợi ích ấy", thời
sự kiện này xảy ra: Tâm của Ta có thể hứng
khởi trong Phi tưởng phi phi tưởng xứ, tịnh tín,
an trú, giải thoát, vì Ta có thấy: "Đây là an
tịnh".
- Rồi này Ànanda, sau một thời gian, sau khi
thấy nguy hiểm trong Vô sở hữu xứ, Ta làm
cho sung mãn nguy hiểm ấy; sau khi chứng
được lợi ích trong Phi tưởng phi phi tưởng xứ,
Ta thưởng thức lợi ích ấy. Và này Ànanda, tâm
Ta hứng khởi trong Phi tưởng phi phi tưởng xứ,

SANH                                                1299

tịnh tín, an trú, giải thoát, vì Ta thấy: "Đây là
an tịnh".
- Này Ànanda, sau một thời gian, Ta vượt qua
Vô sở hữu xứ... chứng đạt và an trú Phi tưởng
phi phi tưởng xứ. Do Ta trú với sự an trú này,
các tưởng tác ý câu hữu với các Vô sở hữu xứ
vẫn hiện hành, như vậy đối với Ta, đây là một
chứng bệnh. Ví như, này Ànanda, đối với
người sung sướng, đau khổ có thể khởi lên như
là một chứng bệnh. Cũng vậy các tưởng, tác ý
câu hữu với Vô sở hữu xứ vẫn hiện hành ở nơi
Ta. Như vậy đối với Ta, đây là một chứng
bệnh.

12. Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vậy Ta hãy vượt qua Phi tưởng phi phi tưởng xứ một cách hoàn toàn, chứng đạt và an trú Diệt thọ tưởng định. Nhưng tâm của Ta không có hứng khởi đối với Diệt thọ tưởng định, không có tịnh tín, không có an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy: "Đây là an tịnh".

Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như sau như
sau: "Do nhân gì do duyên gì, tâm Ta không hứng
khởi đối với Diệt thọ tưởng định, không có tịnh tín,
không có an trú, không có giải thoát, dầu Ta có thấy:
"Đây là an tịnh"?

SANH                                                1300

- Rồi này Ànanda, Ta suy nghĩ như sau: "Vì Ta
không thấy sự nguy hiểm trong Phi tưởng phi
phi tưởng xứ, vì Ta không làm cho sung mãn
nguy hiểm ấy, lợi ích của Diệt thọ tưởng định
chưa được chứng đắc. Ta chưa được thưởng
thức lợi ích ấy. Do vậy tâm Ta không hứng khởi
đối với Diệt thọ tưởng định, không tịnh tín,
không an trú, không giải thoát".
- Này Ànanda, về vấn đề ấy, Ta suy nghĩ như
sau: "Nếu sau khi thấy nguy hiểm trong Phi
tưởng phi phi tưởng xứ, Ta làm cho sung mãn
nguy hiểm ấy. Sau khi chứng được lợi ích trong
Diệt thọ tưởng định, Ta thưởng thức lợi ích ấy",
thời sự kiện này xảy ra: Tâm của Ta có thể
hứng khởi trong Diệt thọ tưởng định, tịnh tín,
an trú, giải thoát, vì Ta có thấy: "Đây là an
tịnh".
- Rồi này Ànanda, sau một thời gian, sau khi
thấy nguy hiểm trong Phi tưởng phi phi tưởng
xứ, Ta làm cho sung mãn nguy hiểm ấy; sau
khi chứng được lợi ích trong Diệt thọ tưởng
định, Ta thưởng thức lợi ích ấy. Và này
Ànanda, tâm Ta hứng khởi trong Diệt thọ
tưởng định, tịnh tín, an trú, giải thoát, vì Ta
thấy: "Đây là an tịnh".
- Này Ànanda, sau một thời gian, Ta vượt qua
Phi tưởng phi phi tưởng xứ... chứng đạt và an

SANH                                             1301

trú Diệt thọ tưởng định, Ta thấy với trí tuệ và các lậu hoặc đi đến đoạn diệt.

13. Cho đến khi nào, này Ànanda, chín thứ đệ trú
Thiền chứng này chưa được Ta thuận thứ nghịch thứ
chứng đạt và xuất khởi, thời này Ànanda, trong thế
giới, với Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới, với
quần chúng Sa-môn và Bà-la-môn, chư Thiên và loài
Người, Ta chưa xác chứng rằng ta đã chứng Chánh
Đẳng Chánh giác.

Cho đến khi nào, này Ànanda, chín thứ đệ trú Thiền
chứng này đã được Ta thuận thứ nghịch thứ chứng
đạt và xuất khởi, thời này Ànanda, trong thế giới này,
với Thiên giới, Ma giới, Phạm thiên giới, với quần
chúng Sa-môn và Bà-la-môn, chư Thiên và loài
Người, cho đến khi ấy, Ta mới xác chứng rằng Ta đã
chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Tri
và Kiến khởi lên nơi Ta. Ta biết rằng: "Bất động là
tâm giải thoát của Ta. Đây là đời sống cuối cùng,
nay không còn tái sanh nữa".

SANH                                                1302

145 Tái sanh - Như Lai đã đoạn tận nhập thai - Kinh VERANJÀ – Tăng III, 518

VERANJÀ –Tăng III, 518

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Veranjà, dưới gốc cây
Nalerupucimanda. Rồi Bà-la-môn Veranjà đi đến
Thế Tôn; sau khi đến, nói với Thế Tôn những lời
chào đón hỏi thăm; sau khi nói nên những lời chào
đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Ngồi
xuống một bên, Bà-la-môn Veranjà bạch Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả Gotama, tôi có nghe như sau: "Sa-
môn Gotama không đảnh lễ, không đứng dậy, hay
không mời ghế ngồi các Bà-la-môn già yếu, tuổi lớn
trưởng lão, đời đã được trải qua, đã đến đoạn cuối
cuộc đời".

Thưa Tôn giả Gotama, sự thể là như vậy: "Tôn giả
Gotama không đảnh lễ, không đứng dậy, hay không
mời ghế ngồi các Bà-la-môn già yếu, tuổi lớn trưởng
lão, đời đã được trải qua, đã đến đoạn cuối cuộc đời".
Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, như vậy là không
đầy đủ.

SANH                                                1303

- Này Bà-la-môn, Ta không thấy một ai trong thế giới
chư Thiên, trong thế giới Ác ma, trong thế giới Phạm
thiên, trong quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư
Thiên và loài Người mà ta có thể đảnh lễ người ấy,
đứng dậy hay mời ghế ngồi. Này Bà-la-môn, nếu
Như Lai đảnh lễ, hay đứng dậy, hay mời ngồi ai, thời
đầu người ấy bị bể tan.

2. - Tôn giả Gotama, thật thiếu ý vị!

- Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy,
ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau:
"Sa-môn Gotama thật thiếu ý vị ". Này Bà-la-môn,
các sắc vị, thanh vị, hương vị, vị vị, xúc vị, các vị ấy,
Như Lai đã đoạn tận chúng, chặt đứt từ gốc rễ, làm
cho như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh,
làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Này
Bà-la-môn, đây là pháp môn, với pháp môn này, ai
nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau:
"Sa-môn Gotama thật thiếu ý vị ". Nhưng Ông nói
không phải với ý nghĩa này.

3. "Tôn giả Gotama thiếu tài sản ".

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama thiếu tài sản ".Này Bà-la-môn, các sắc tài sản, thanh tài sản, hương tài sản, vị tài sản,

SANH                                                   1304

xúc tài sản, các tài sản ấy, Như Lai đã đoạn tận chúng, chặt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Này Bà-la-môn, đây là pháp môn, với pháp môn này, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama thiếu tài sản". Nhưng Ông nói không phải với ý nghĩa này.

4. "Tôn giả Gotama chủ trương thuyết không hành động".

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy,
ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau:
"Sa-môn Gotama chủ trương thuyết không hành
động". Này Bà-la-môn, Ta nói không hành động về
thân làm ác, về lời nói ác, về ý nghĩ ác. Ta nói không
hành động về các pháp ác, bất thiện. Này Bà-la-môn,
đây là pháp môn, với pháp môn này, ai nói về ta một
cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn
Gotama chủ trương thuyết không hành động".
Nhưng Ông nói không phải với ý nghĩa này.

5. "Tôn giả Gotama chủ trương thuyết đoạn diệt ".

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama chủ trương thuyết đoạn diệt ". Này Bà-la-môn, Ta tuyên bố đoạn diệt tham, sân, si. Ta

SANH                                                1305

tuyên bố đoạn diệt các ác, bất thiện pháp. Này Bà-
la-môn, đây là pháp môn, với pháp môn này, ai nói
về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-
môn Gotama chủ trương thuyết đoạn diệt ". Nhưng
Ông nói không phải với ý nghĩa này.

6. "Tôn giả Gotama là người nhàm chán".

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy,
ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau:
"Sa-môn Gotama là người nhàm chán". Này Bà-la-
môn, Ta nhàm chán thân làm ác, miệng nói ác, ý
nghĩ ác. Ta nhàm chán sự thành tựu các pháp ác, bất
thiện. Này Bà-la-môn, đây là pháp môn, với pháp
môn này, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói
như sau: "Sa-môn Gotama là người nhàm chán ".
Nhưng Ông nói không phải với ý nghĩa này.

7. "Tôn giả Gotama là người chủ trương hư vô chủ nghĩa".

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama là người chủ trương hư vô". Này Bà-la-môn, Ta thuyết pháp để hư vô tham, sân, si. Ta thuyết pháp để hư vô các pháp ác, bất thiện. Này Bà- la-môn, đây là pháp môn, với pháp môn này, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-

SANH                                              1306

môn Gotama là người chủ trương hư vô". Nhưng Ông nói không phải với ý nghĩa này.

8. "Tôn giả Gotama là người khổ hạnh".

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama là người khổ hạnh ". Này Bà-la- môn, Ta tuyên bố rằng cần phải khổ hạnh các pháp ác, bất thiện, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Này Bà-la-môn, với ai, các pháp ác, bất thiện, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác được tu khổ hạnh, được đoạn tận, được cắt đứt từ gốc rễ, được làm cho như thân cây tala, được làm cho không thể tái sanh, được làm cho không thể sanh khởi trong tương lai, Ta tuyên bố rằng người ấy là người khổ hạnh. Này Bà-la-môn, với Như Lai, các pháp ác, bất thiện, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác đã được tu khổ hạnh, được đoạn tận, được cắt đứt từ gốc rễ, được làm cho như thân cây tala, được làm cho không thể tái sanh, được làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Này Bà-la-môn, đây là pháp môn, với pháp môn này, ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama là người khổ hạnh". Nhưng Ông nói không phải với ý nghĩa này.

9. "Tôn giả Gotama chủ trương không nhập thai".

SANH                                              1307

Này Bà-la-môn, có pháp môn này, do pháp môn ấy,
ai nói về ta một cách chơn chánh có thể nói như sau:
"Sa-môn Gotama chủ trương không nhập thai". Này
Bà-la-môn, với ai mà khả năng nhập thai tái sanh
trong tương lai đã đoạn tận, chặt đứt từ gốc rễ, làm
cho như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh,
làm cho không thể sanh khởi trong tương lai, Ta
tuyên bố rằng người ấy chủ trương không nhập thai.
Này Bà-la-môn, Như Lai đã đoạn tận khả năng nhập
thai tái sanh trong tương lai đã đoạn tận, đã chặt đứt
từ gốc rễ, đã làm cho như thân cây tala, đã làm cho
không thể tái sanh, đã làm cho không thể sanh khởi
trong tương lai. Này Bà-la-môn, đây là pháp môn,
với pháp môn này, ai nói về ta một cách chơn chánh
có thể nói như sau: "Sa-môn Gotama chủ trương
không nhập thai". Nhưng Ông nói không phải với ý
nghĩa này.

Ví như, này Bà-la-môn, có tám, mười hay mười hai
cái trứng của con gà mái, được con gà mái khéo ấp
nằm, ấp nóng và ấp dưỡng, và con gà nào trong
những con gà con ấy, đầu tiên hết, lấy chân, móng,
đầu, miệng hay mỏ phá vỡ vỏ trứng gà, ra ngoài một
cách an toàn, con ấy được gọi là con trưởng hay con
trẻ nhất?

SANH                                                1308

- Thưa Tôn giả Gotama, con ấy phải được gọi là con trưởng. Thật vậy, thưa Tôn giả Gotama, con ấy là con trưởng trong tất cả các con gà ấy.

10. - Cũng vậy, này Bà-la-môn, khi Ta, vì chúng sanh bị vô minh chi phối, như sanh ra từ trứng, bị bao trùm, đã phá vỡ vỏ trứng vô minh, một mình chứng được vô thượng Chánh Đẳng Giác ở đời. Này Bà-la-môn, thật sự Ta là vị đệ nhất, tối thắng ở đời.

Lại nữa, này Bà-la-môn, Ta tinh cần tinh tấn, không
biếng nhác. Ta trú niệm, không có thất niệm, thân
được khinh an, không có tháo động, định tĩnh, nhất
tâm.

11. Này Bà-la-môn, ly dục, ly pháp bất thiện, Ta đã chứng đạt và an trú sơ Thiền, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ.

Làm cho tịnh chỉ tầm và tứ, Ta chứng đạt và an trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tỉnh nhất tâm.

Ly hỷ Ta trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ, mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú. Ta chứng đạt và an trú Thiền thứ ba.

SANH                                               1309

Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ từ trước, Ta chứng đạt và an trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm, thanh tịnh.

12. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, không dao động, như vậy, Ta dẫn tâm, hướng tâm đến Túc mạng minh. Ta nhớ đến đời sống quá khứ, một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, hai trăm đời, một ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp. Ta nhớ rằng: "Tại chỗ kia, Ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giao cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sanh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, Ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giao cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, Ta được sanh ra ở đây". Như vậy, Ta nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các nét chi tiết.

Này Bà-la-môn, đây là trong canh một, Ta chứng được minh thứ nhất, vô minh diệt, minh sanh, bóng tối diệt, ánh sáng sanh. Do Ta sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần. Này Bà-la-môn, đây là sự xuất

SANH                                                1310

sanh thứ nhất của Ta, như con gà con sanh ra khỏi vỏ trứng.

13. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, trong sáng, không
cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử
dụng, vững chắc, không dao động, như vậy, Ta dẫn
tâm, hướng tâm đến Trí tuệ về sanh tử của chúng
sanh.

Với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, Ta thấy sự sống
và sự chết của chúng sanh. Ta biết rõ rằng chúng
sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô
xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều do hạnh
nghiệp của họ.

Những hạng chúng sanh này thành tựu thân làm ác, thành tựu miệng nói ác, thành tựu ý nghĩ ác, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Còn những hạng chúng sanh nào, thành tựu thân làm
lành, thành tựu miệng nói lành, thành tựu ý nghĩ
lành, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh
kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những người
này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên
các thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.

SANH                                                1311

Như vậy, với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, Ta
thấy sự sống và sự chết của chúng sanh. Ta biết rõ
rằng chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người
đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều
do hạnh nghiệp của họ.

Này Bà-la-môn, đây là trong canh giữa, Ta chứng
được minh thứ hai, vô minh diệt, minh sanh, bóng tối
diệt, ánh sáng sanh. Do Ta sống không phóng dật,
nhiệt tâm, tinh cần. Này Bà-la-môn, đây là sự xuất
sanh thứ hai của Ta, như con gà con sanh ra khỏi vỏ
trứng.

14. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, không dao động, như vậy, Ta dẫn tâm, hướng tâm đến Lậu tận trí. Ta biết như thật: "Đây là khổ", biết như thật: "Đây là khổ tập", biết như thật: "Đây là Khổ diệt", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến Khổ diệt", biết như thật: "Đây là những lậu hoặc", biết như thật: "Đây là nguyên nhân của lậu hoặc ", biết như thật: "Đây là các lậu hoặc diệt", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến lậu hoặc diệt". Do biết như vậy, thấy như vậy, tâm của ta thoát khỏi lậu dục, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: "Sanh đã diệt, Phạm hạnh đã

SANH                                               1312

thành, việc cần làm đã làm, sau đời hiện tại, không có đời sống nào khác nữa".

Này Bà-la-môn, đây là trong canh cuối, Ta chứng
được minh thứ ba, vô minh diệt, minh sanh, bóng tối
diệt, ánh sáng sanh. Do Ta sống không phóng dật,
nhiệt tâm, tinh cần. Này Bà-la-môn, đây là sự xuất
sanh thứ ba của Ta, như con gà con sanh ra khỏi vỏ
trứng.

15. Được nghe nói như vậy, Bà-la-môn Veranja bạch Thế Tôn:

- Đệ nhất là Tôn giả Gotama!

Tối thắng là Tôn giả Gotama!

Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, như người dựng đứng dậy những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho những người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối, để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y pháp, quy y chúng Tỷ-kheo. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

SANH                                              1313

SANH   1314

146 Tái sanh - Như Lai đã đoạn tận tái sanh - Kinh TƯỚNG QUÂN SÌHA – Tăng III, 529

TƯỚNG QUÂN SÌHA –Tăng III,

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesàli (Tỳ-xá-ly), tại
Mahàvana (Đại Lâm), ở Kùtàgàrasàla (ngôi nhà có
nóc nhọn). Lúc bấy giờ rất nhiều vị Licchavi là các
bậc có danh tiếng, ngồi tụ họp ở hội trường, dùng
nhiều phương tiện tán thán Phật, tán thán pháp, tán
thán chúng Tăng.

2. Lúc bấy giờ tướng quân Sìha là đệ tử của Niganthà
ngồi trong hội chúng ấy. Rồi tướng quân Sìha suy
nghĩ như sau: "Không nghi ngờ gì nữa, Thế Tôn ấy
là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vì rằng nhiều vị
Licchavi này có danh tiếng, có danh tiếng ngồi tụ họp
ở hội trường, dùng nhiều phương tiện tán thán Phật,
tán thán pháp, tán thán chúng Tăng. Vậy ta hãy đi
đến yết kiến vị Thế Tôn ấy, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác.

3. Rồi tướng quân Sìha đi đến Niganthà Nàtaputta, sau khi đến, thưa với Niganthà Nàtaputta:

SANH                                               1315

- Thưa Tôn giả, tôi muốn đi đến yết kiến Sa-môn Gotama.

- Này Sìha, sao Ông chủ trương hành động lại đi đến
yết kiến Sa-môn Gotama, người chủ trương không
hành động? Này Sìha, Sa-môn Gotama chủ trương
không hành động, thuyết pháp không hành động và
huấn luyện các đệ tử như vậy. Rồi tướng quân Sìha,
ý muốn đi đến yết kiến Thế Tôn bị dập tắt.

4. Lần thứ hai, rất nhiều vị Licchavi là các bậc có
danh tiếng, có danh tiếng, ngồi tụ họp ở hội trường,
dùng nhiều phương tiện tán thán Phật, tán thán pháp,
tán thán chúng Tăng. Lần thứ hai, tướng quân Sìha
suy nghĩ như sau: "Không nghi ngờ gì nữa, Thế Tôn
ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vì rằng nhiều
vị Licchavi này có danh tiếng, có danh tiếng ngồi tụ
họp ở hội trường, dùng nhiều phương tiện tán thán
Phật, tán thán pháp, tán thán chúng Tăng. Vậy ta hãy
đi đến yết kiến vị Thế Tôn ấy, bậc A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác.

Rồi tướng quân Sìha đi đến Niganthà, Nàtaputta, sau khi đến, thưa với Niganthà Nàtaputta:

- Thưa Tôn giả, tôi muốn đi đến yết kiến Sa-môn Gotama.

SANH                                              1316

- Này Sìha, sao Ông chủ trương hành động lại đi đến
yết kiến Sa-môn Gotama, người chủ trương không
hành động? Này Sìha, Sa-môn Gotama chủ trương
không hành động, thuyết pháp không hành động và
huấn luyện các đệ tử như vậy. Rồi tướng quân Sìha,
lần thứ hai, ý muốn đi đến yết kiến Thế Tôn bị dập
tắt.

5. Lần thứ ba, rất nhiều vị Licchavi là các bậc có
danh tiếng, có danh tiếng, ngồi tụ họp ở hội trường,
dùng nhiều phương tiện tán thán Phật, tán thán pháp,
tán thán chúng Tăng. Lần thứ ba, tướng quân Sìha
suy nghĩ như sau: "Không nghi ngờ gì nữa, Thế Tôn
ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vì rằng nhiều
vị Licchavi này có danh tiếng, có danh tiếng ngồi tụ
họp ở hội trường, dùng nhiều phương tiện tán thán
Phật, tán thán pháp, tán thán chúng Tăng. Các
Niganthà sẽ làm gì được cho ta, nếu họ được hỏi ý
kiến hay không hỏi ý kiến. Vậy ta không hỏi ý kiến
Niganthà, đi đến yết kiến vị Thế Tôn ấy, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác.

Rồi tướng quân Sìha, vào giữa trưa với khoảng năm trăm cỗ xe, đi khỏi Vesàli để yết kiến Thế Tôn. Đi xe cho đến đoạn đất còn đi xe được, rồi xuống xe đi bộ vào trong khu vườn. Rồi tướng quân Sìha đi đến Thế Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống

SANH                                               1317

một bên. Ngồi xuống một bên, tướng quân Sìha bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con có được nghe: "Sa-môn Gotama chủ trương không hành động, thuyết pháp về không hành động và huấn luyện các đệ tử như vậy".

Bạch Thế Tôn, họ nói như sau: " Sa-môn Gotama chủ trương không hành động, thuyết pháp về không hành động và huấn luyện các đệ tử như vậy". Bạch Thế Tôn, họ nói về Thế Tôn như vậy, họ có xuyên tạc Thế Tôn với điều không thật chăng? Và họ trả lời có thuận pháp với pháp không, và những ai như pháp thuyết đúng pháp không có lý do để chỉ trích? Bạch Thế Tôn, chúng con không muốn xuyên tạc Thế Tôn.

6. - Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: "Sa-môn
Gotama chủ trương không hành động, thuyết pháp
về không hành động và huấn luyện các đệ tử như
vậy".

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: "Sa-môn
Gotama chủ trương hành động, thuyết pháp về hành
động và huấn luyện các đệ tử như vậy".

SANH                                             1318

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn
Gotama chủ trương đoạn diệt, thuyết pháp về đoạn
diệt và huấn luyện các đệ tử như vậy".

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn
Gotama là người nhàm chán, thuyết pháp về nhàm
chán và huấn luyện các đệ tử như vậy".

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn
Gotama là người chủ trương hư vô, thuyết pháp về
hư vô và huấn luyện các đệ tử như vậy".

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn
Gotama là người khổ hạnh, thuyết pháp về khổ hạnh
và huấn luyện các đệ tử như vậy".

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn
Gotama là người chủ trương không nhập thai, thuyết
pháp về không nhập thai và huấn luyện các đệ tử như
vậy".

Này Sìha, có pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: "Sa-môn

SANH                                             1319

Gotama là người an ủi, thuyết pháp an ủi và huấn luyện các đệ tử như vậy".

7. Và này Sìha, thế nào là pháp môn, do pháp môn
ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói:
"Sa-môn Gotama chủ trương không hành động,
thuyết pháp về không hành động và huấn luyện các
đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta tuyên bố về không hành động đối với
thân làm ác, miệng nói ác, và ý nghĩ ác. Ta tuyên bố
về không hành động đối với các pháp ác, bất thiện.
Này Sìha, đây là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói
một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn
Gotama chủ trương không hành động, thuyết pháp
về không hành động và huấn luyện các đệ tử như
vậy".

-Và này Sìha, thế nào là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa- môn Gotama chủ trương hành động, thuyết pháp về hành động và huấn luyện các đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta tuyên bố về hành động đối với thân làm lành, miệng nói lành, và ý nghĩ lành. Ta tuyên bố về hành động đối với các thiện pháp. Này Sìha, đây là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn Gotama chủ

SANH                                              1320

trương hành động, thuyết pháp về hành động và huấn luyện các đệ tử như vậy".

-Và này Sìha, thế nào là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa- môn Gotama chủ trương đoạn diệt, thuyết pháp về đoạn diệt và huấn luyện các đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta tuyên bố về đoạn diệt tham, sân, si. Ta tuyên bố về đoạn diệt đối với các pháp ác, bất thiện. Này Sìha, đây là pháp môn, với pháp môn ấy nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn Gotama chủ trương đoạn diệt, thuyết pháp về đoạn diệt và huấn luyện các đệ tử như vậy".

-Và này Sìhà, thế nào là pháp môn, do pháp môn ấy,
nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-
môn Gotama là người nhàm chán, thuyết pháp về
nhàm chán và huấn luyện các đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta nhàm chán đối với thân làm ác, miệng
nói ác, và ý nghĩ ác. Ta nhàm chán đối với sự thành
tựu các pháp ác, bất thiện. Này Sìhà, đây là pháp
môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh
về Ta, có thể nói: " Sa-môn Gotama là người nhàn
chán, thuyết pháp về nhàm chán và huấn luyện các
đệ tử như vậy".

SANH                                               1321

-Và này Sìhà, thế nào là pháp môn do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa- môn Gotama là người chủ trương hư vô, thuyết pháp về hư vô và huấn luyện các đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta thuyết pháp để hư vô tham, sân, si. Ta
thuyết pháp để hư vô các pháp ác bất thiện. Này Sìha,
đây là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách
chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn Gotama là
người chủ trương hư vô, thuyết pháp về hư vô và
huấn luyện các đệ tử như vậy".

-Và này Sìhà, thế nào là pháp môn, do pháp môn ấy,
nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-
môn Gotama là người khổ hạnh, thuyết pháp khổ
hạnh và huấn luyện các đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta tuyên bố cần phải khổ hạnh các pháp ác bất thiện, kể cả thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Này Sìha, với ai, pháp ác bất thiện, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác, được tu khổ hạnh, được đoạn tận, được chắt đứt từ gốc rễ, được làm cho như thân cây tala, được làm cho không thể tái sanh, được làm cho không thể sanh khởi trong tương lai, Ta tuyên bố người ấy là người khổ hạnh. Này Sìha, đối với Như Lai, các pháp ác, bất thiện cần phải khổ hạnh này đã được đoạn tận chúng, chặt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh, làm

SANH                                               1322

cho không thể sanh khởi trong tương lai. Này Sìha,
đây là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách
chơn chánh về Ta, có thể nói: "Sa-môn Gotama là
người khổ hạnh, thuyết pháp khổ hạnh và huấn luyện
các đệ tử như vậy".

-Và này Sìha, thế nào là pháp môn, do pháp môn ấy,
nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-
môn Gotama là người chủ trương không nhập thai,
thuyết pháp về không nhập thai và huấn luyện các đệ
tử như vậy"?

Này Sìha, với ai đã đoạn tận sự nhập thai trong tương lai, sự tái sanh, cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Ta tuyên bố người ấy là người chủ trương không nhập thai. Này Sìha, Như Lai đã đoạn tận sự nhập thai trong tương lai, sự tái sanh, cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh, làm cho không thể sanh khởi trong tương lai. Này Sìha, đây là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: " Sa-môn Gotama là người chủ trương không nhập thai, thuyết pháp về không nhập thai và huấn luyện các đệ tử như vậy".

-Và này Sìha, thế nào là pháp môn, do pháp môn ấy, nếu nói một cách chơn chánh về Ta, có thể nói: "Sa-

SANH                                                1323

môn Gotama là người an ủi, thuyết pháp an ủi và huấn luyện các đệ tử như vậy"?

Này Sìha, Ta là người an ủi với tối thượng an ủi, Ta
thuyết pháp về an ủi, Ta huấn luyện các đệ tử như
vậy. Này Sìha, đây là pháp môn, với pháp môn ấy,
nếu nói một cách chơn chánh về ta, có thể nói: "Sa-
môn Gotama là người an ủi, thuyết pháp an ủi và
huấn luyện các đệ tử như vậy".

8. Khi được nói như vậy, tướng quân Sìha bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay! Bạch Thế Tôn!

Thật vi diệu thay! Bạch Thế Tôn! Như người dựng
đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra
những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng,
đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt
có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn
giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày, giải
thích. Vậy nay con xin quy y Thế Tôn, quy y pháp,
quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Thế Tôn nhận con
làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn
đời quy ngưỡng.

- Này Sìha, hãy chín chắn suy tư, hãy chín chắn suy tư là tốt đẹp với những người trứ danh như Ông.

SANH                                              1324

- Bạch Thế Tôn, con càng bội phần hoan hỷ, bội phần thỏa mãn với những lời Thế Tôn nói với con: " Này Sìha, hãy chín chắn suy tư, hãy chín chắn suy tư là tốt đẹp với những người trứ danh như Ông". Bạch Thế Tôn, nếu các ngoại đạo được con làm đệ tử, họ sẽ trương cờ lên và tuyên bố: "Tướng quân Sìha đã trở thành đệ tử của chúng tôi". Nhưng Thế Tôn lại nói với con: "Này Sìha, hãy chín chắn suy tư, hãy chín chắn suy tư là tốt đẹp với những người trứ danh như Ông. Bạch Thế Tôn, lần thứ hai con xin quy y Thế Tôn, quy y pháp, quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Thế Tôn nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

- Này Sìha, đã từ lâu gia đình Ông như là giếng nước mưa nguồn cho các người Niganthà. Hãy cúng dường những món ăn cho những ai đến với Ông.

- Bạch Thế Tôn, con lại bội phần hoan hỷ, bội phần thỏa mãn với những lời Thế Tôn nói với con: " Này Sìha, đã từ lâu gia đình Ông như là giếng nước mưa nguồn cho các người Niganthà. hãy cúng dường những món ăn cho những ai đến với Ông". Bạch Thế Tôn, con nghe như sau, Sa-môn Gotama nói: "Chỉ bố thí cho Ta, chớ bố thí cho các người khác. Chỉ bố thí cho đệ tử Ta, chớ bố thí cho đệ tử các người khác. Chỉ bố thí cho Ta mới có phước lớn, bố thí cho những

SANH                                               1325

người khác không có phước lớn. Chỉ bố thí cho đệ tử
Ta mới có phước lớn, bố thí cho đệ tử những người
khác không có phước lớn". Nhưng Thế Tôn lại
khuyến khích con bố thí cho Niganthà.

Bạch Thế Tôn, và chúng con ở đây sẽ biết thời nên
làm. Bạch Thế Tôn, lần thứ ba con xin quy y Thế
Tôn, quy y pháp, quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong
Thế Tôn nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến
mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

9. Rồi Thế Tôn thuận thứ thuyết pháp cho tướng quân Sìha, tức là thuyết về bố thí, thuyết về giới, thuyết về các cõi Trời, trình bày sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của các dục, những lợi ích của xuất ly. Khi Thế Tôn biết tướng quân Sìha, tâm đã sẵn sàng, tâm đã nhu thuận, tâm không triền cái, tâm được phấn khởi, tâm được hoan hỷ, Ngài mới thuyết những pháp được chư Phật tán dương đề cao: "Khổ, Tập, Diệt, Đạo". Cũng như một tấm vải thuần bạch, các chấm đen được gột rửa, rất dễ thấm màu nhuộm. Cũng vậy, chính tại chỗ ngồi ấy, pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên với tướng quân Sìha: "Phàm pháp gì được khởi lên, tất cả pháp ấy đều bị tiêu diệt".

10. Rồi tướng quân Sìha thấy pháp, chứng pháp, biết pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ vượt qua, do dự trừ diệt, đạt được vô sở úy, không y cứ người khác

SANH                                               1326

đối với các pháp của bậc Đạo Sư. (Tướng quân Sìha) bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy nhận lời mời của con, ngày mai tới dùng cơm với chúng Tỷ-kheo.

Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi tướng quân Sìha biết
được Thế Tôn đã nhận lời, từ chỗ ngồi đứng dậy,
đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài rồi đi
ra.

Rồi tướng quân cho gọi một người: Này người kia, hãy tìm cho thịt tươi.

Rồi tướng quân Sìha, sau đêm ấy tại trú xứ của mình,
cho soạn các món ăn thượng vị, loại cứng và mềm,
rồi cho người tới báo tin với Thế Tôn: "Bạch Thế
Tôn, nay đã đến thời. Tại trú xứ của tướng quân Sìha,
món ăn đã sẵng sàng".

11. Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y, cầm y bát, đến trú xứ của tướng quân Sìha; sau khi đến, ngồi xuống một chỗ đã soạn sẵn, với chúng Tỷ-kheo.

Lúc bấy giờ nhiều người Niganthà ở Vesàli, từ
đường lớn này đến đường lớn khác, từ đường hẻm
này đến đường hẻm khác, múa tay la lớn: "Hôm nay,
tướng quân Sìha đã giết một con thú lớn, và một bữa

SANH                                               1327

cơm được soạn cho Sa-môn Gotama, và Sa-môn tuy biết vậy, vẫn ăn món thịt được sửa soạn, do duyên vì mình được sửa soạn ra".

Rồi một người đi đến tướng quân Sìha, sau khi đến,
nói nhỏ vào tai tướng quân Sìha,: "Thưa Tôn giả, Tôn
giả có biết chăng? Nhiều Niganthà ở Vesàli, từ
đường lớn này đến đường lớn khác, từ đường hẻm
này đến đường hẻm khác, múa tay la lớn: "Hôm nay,
tướng quân Sìha đã giết một con thú lớn, và một bữa
cơm được soạn cho Sa-môn Gotama, và Sa-môn tuy
biết vậy, vẫn ăn món thịt được sửa soạn, do duyên vì
mình được sửa soạn ra".

- Thôi vừa rồi, này bạn. Đã lâu rồi, các Tôn giả ấy
muốn chỉ trích Phật, muốn chỉ trích Pháp, muốn chỉ
trích các chúng Tăng. Nhưng các Tôn giả ấy không
làm hại gì được Thế Tôn với những lời xuyên tạc
không có thật, trống rỗng, láo khoét. Và chúng ta
không vì sinh mạng lại cố ý sát hại sinh mạng của
loài hữu tình.

12. Rồi tướng quân Sìha tự tay mình hầu hạ và làm cho thỏa mãn chúng Tỷ-kheo với đức Phật và người cầm đầu các món ăn thượng vị, loại cứng và mềm.

Rồi tướng quân Sìha, sau khi biết Thế Tôn ăn đã xong, bàn tay đã rời khỏi bát, liền ngồi xuống một

SANH                                              1328

bên, và Thế Tôn với bài pháp thoại thuyết giảng cho tướng quân Sìha, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ, rồi từ chỗ ngồi đứng dậy ra đi.

SANH                                             1329

147 Tái sanh - Pháp đoạn diệt nghi ngờ tái sanh đời sau - Kinh Pàtali – Tương IV, 536

Pàtali – Tương IV, 536 (Khả ý)

1) Một thời Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Koliya, tại thị trấn của dân chúng Koliya tên là Uttara.

2) Rồi thôn trưởng Pàtaliya đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

Ngồi một bên, thôn trưởng Pàtaliya bạch Thế Tôn:

-- Con được nghe rằng, bạch Thế Tôn, Sa-môn
Gotama biết huyễn thuật. Bạch Thế Tôn, những ai
nói rằng Sa-môn Gotama biết huyễn thuật; những
người ấy, bạch Thế Tôn, có nói đúng với lời Thế Tôn
hay không? Họ không xuyên tạc Thế Tôn với điều
không thật, họ trả lời đúng pháp, tùy pháp? Và
những ai nói lời tương ứng đúng pháp không có lý
do gì để chỉ trích? Bạch Thế Tôn, chúng con không
muốn chống báng Thế Tôn (abbhakkhàti).

3) -- Những ai nói rằng, này Thôn trưởng, Sa-môn Gotama biết huyễn thuật, những người ấy nói đúng lời nói của Ta. Họ không xuyên tạc Ta với điều

SANH                                              1330

không thật. Họ nói lời đúng pháp, tùy pháp. Và những ai nói lời tương ứng đúng pháp không có lý do để chỉ trích.

4) -- Như vậy là đúng sự thật, bạch Thế Tôn tuy rằng
con không tin các vị Sa-môn, Bà-La-Môn ấy, nói
rằng Sa-môn Gotama biết huyễn thuật. Như vậy,
bạch Thế Tôn, cuối cùng Sa-môn Gotama là người
sống theo huyễn thuật.

-- Ai nói rằng: "Như Lai biết huyễn thuật", người ấy có nói rằng Như Lai là người sống theo huyễn thuật, nói rằng như vậy là Thế Tôn, như vậy là Thiện Thệ? Vậy này Thôn trưởng, về vấn đề này Ta sẽ hỏi Ông. Nếu có thể kham nhẫn, Ông có thể trả lời.

I

I.(i)

5)-- Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng? Ông có biết, này Thôn trưởng, các người làm thuê của dân chúng Kosala có búi tóc thòng xuống?

-- Con có biết, bạch Thế Tôn, các người làm thuê của dân chúng Kosala có búi tóc thòng xuống.

SANH                                              1331

6) -- Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng? Dùng vào mục đích gì mà những người làm thuê của dân chúng Kosala có búi tóc thòng xuống?

-- Những người làm thuê có búi tóc thòng xuống của
dân chúng Kosala được dùng để chế ngự các người
ăn trộm và để mang đi các tin tức cho dân chúng
Kosala. Được dùng vào mục đích ấy, bạch Thế Tôn,
là những người làm thuê có búi tóc thòng xuống của
dân chúng Kosala.

7) -- Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng? Ông có
biết những người làm thuê có búi tóc thòng xuống
của dân chúng Kosala là những người trì giới hay là
những người ác giới?

-- Con được biết, bạch Thế Tôn, những người làm
thuê có búi tóc thòng xuống của dân chúng Kosala là
những người ác giới, theo ác pháp. Nếu có những
người theo ác giới, theo ác pháp ở đời, chính là
những người làm thuê có búi tóc thòng xuống của
dân chúng Kosala, không có ai khác.

8) -- Này Thôn trưởng, nếu có ai nói rằng: "Thôn trưởng Pàlaliya biết được các người làm thuê có búi tóc thòng xuống của dân chúng Kosala là người ác giới, theo ác pháp, thời thôn trưởng Pàtaliya cũng là

SANH                                               1332

người theo ác giới, theo ác pháp", người nói như vậy có nói một cách chân chánh không?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn. Những người làm thuê
có búi tóc thòng xuống của các dân chúng Kosala là
khác. Còn con là khác. Tự tánh của những người làm
thuê có búi tóc thòng xuống của dân chúng Kosala là
khác. Tự tánh của con là khác.

9) -- Này Thôn trưởng, Ông sẽ được tiếng như sau:
"Thôn trưởng Pataliya biết rằng, các người làm thuê
có búi tóc thòng xuống của dân chúng Kosala là
những người ác giới, theo ác pháp. Nhưng thôn
trưởng Pataliya không phải là người có ác giới, theo
ác pháp". Như vậy, tại sao Như Lai lại không được
tiếng rằng Như Lai là người biết huyễn thuật,
nhưng Như Lai không phải là người sống theo
huyễn thuật?

Này Thôn trưởng, Ta rõ biết huyễn thuật và quả dị
thục của huyễn thuật. Và thực hành như thế nào mà
một người làm huyễn thuật, sau khi thân hoại mạng
chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Ta rõ biết như vậy.

II.(ii)

SANH                                                1333

10) Này Thôn trưởng, Ta rõ biết sát sanh và quả dị
thục của sát sanh. Và Ta cũng rõ biết sự thực hành
như thế nào mà một người sát sanh, sau khi thân hoại
mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
địa ngục.

11) Này Thôn trưởng, Ta rõ biết lấy của không cho
và quả dị thục của lấy của không cho. Ta cũng rõ biết
sự thực hành như thế nào mà một người lấy của
không cho, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh
vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

12) Này Thôn trưởng, Ta rõ biết sự sống tà hạnh
trong các dục và quả dị thục của sự sống theo tà hạnh
trong các dục. Và Ta cũng rõ biết sự thực hành như
thế nào mà một người sống tà hạnh trong các dục,
sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục.

13) Này Thôn trưởng, Ta rõ biết nói láo và quả dị thục của nói láo. Và Ta cũng rõ biết sự thực hành như thế nào mà một người nói láo, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

14) Này Thôn trưởng, Ta rõ biết nói hai lưỡi và quả dị thục của nói hai lưỡi. Và Ta cũng rõ biết sự thực hành như thế nào mà một người nói hai lưỡi sau khi

SANH                                                1334

thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

15) Này Thôn trưởng, Ta rõ biết nói lời độc ác và
quả dị thục của nói lời độc ác. Và Ta cũng rõ biết sự
thực hành như thế nào mà một người nói lời độc ác,
sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục.

16) Này Thôn trưởng, Ta rõ biết nói lời phù phiếm
và quả dị thục của nói lời phù phiếm. Và Ta cũng rõ
biết sự thực hành như thế nào mà một người nói lời
phù phiếm, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh
vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

17) Này Thôn trưởng, Ta rõ biết lòng tham dục và
quả dị thục của lòng tham dục. Và Ta cũng rõ biết sự
thực hành như thế nào mà một người có lòng tham
dục, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi
dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

18) Này Thôn trưởng, Ta rõ biết lòng sân hận và quả
dị thục của lòng sân hận. Và Ta cũng rõ biết sự thực
hành như thế nào mà một người có lòng sân hận, sau
khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác
thú, đọa xứ, đọa ngục.

SANH                                               1335

19) Này Thôn trưởng, Ta rõ biết tà kiến và quả dị
thục của tà kiến. Và Ta cũng rõ biết một người có tà
kiến, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào
cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

20) Này Thôn trưởng, có một số Sa-môn, Bà-la-môn nói như sau, thấy như sau:

- "Ai sát hại sanh mạng, tất cả, ngay trong hiện tại,
cảm thọ khổ ưu.
- Ai lấy của không cho, tất cả, ngay trong hiện tại,
cảm thọ khổ ưu.
- Ai sống tà hạnh trong các dục, tất cả, ngay trong
hiện tại, cảm thọ khổ ưu.
- Ai nói láo, tất cả, ngay trong hiện tại, cảm thọ khổ
ưu".

II.(i)

21) Nhưng này Thôn trưởng, ở đây, chúng ta thấy có
người đeo vòng hoa, đeo bông tai, khéo tắm, khéo
thoa dầu sáp, tóc râu chải chuốt, được các nữ nhân
phục vụ các dục chẳng khác vị vua. Về người này,
họ hỏi:

-- "Này Bạn, người này đã làm gì mà được đeo vòng hoa, đeo bông tai, được khéo tắm, tóc râu chải chuốt, được nữ nhân phục vụ các dục chẳng khác vị vua?"

SANH                                                1336

Các Ông trả lời về người ấy như sau:

-- "Này Bạn, người này đã đập tan kẻ thù nghịch của
vua và đoạt mạng sống của kẻ đó. Nhà vua hoan hỷ
đối với người ấy, nên đã thưởng cho người ấy. Do
vậy, người này được đeo vòng hoa, được đeo bông
tai, được khéo tắm, râu tóc chải chuốt, được các nữ
nhân phục vụ các dục chẳng khác vị vua".

II.(ii)

22) Nhưng này Thôn trưởng, ở đây, chúng ta thấy có người hai tay bị trói chặt ra đằng sau bởi một sợi dây thật chắc, đầu cạo trọc, với tiếng trống chát tai, được dẫn đi từ đường này qua đường khác, từ ngã tư đường này qua ngã tư đường khác, rồi được dắt ra khỏi cửa thành phía Nam, và bị chặt đầu tại cửa thành phía Nam. Về người này, họ hỏi:

"-- Này Bạn, người này đã làm gì mà hai tay bị trói chặt ra đằng sau bởi một sợi dây thật chắc, đầu cạo trọc, với tiếng trống chát tai, được dẫn đi từ đường này qua đường khác, từ ngã tư đường này qua ngã tư đường khác, rồi được dắt ra khỏi cửa thành phía Nam, và bị chặt đầu tại cửa thành phía Nam?"

Các Ông trả lời về người ấy như sau:

SANH                                                 1337

"-- Này Bạn, người này là kẻ thù của vua. Người này
đã đoạt mạng sống một người đàn bà hay một người
đàn ông. Do vậy, người của vua bắt người này và đối
xử như vậy với người này".

23) Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng? Ông có bao giờ thấy hay nghe một người như vậy chăng?

-- Bạch Thế Tôn, con từng thấy và nghe một người như vậy, và sẽ được nghe trong tương lai.

24) -- Ở đây, này Thôn trưởng, những người Sa-môn
hay Bà-la-môn nào nói như sau: "Ai sát hại sanh
mạng, tất cả, ngay trong hiện tại, cảm thọ khổ ưu".
Họ nói đúng sự thật hay nói láo?

-- Bạch Thế Tôn, họ nói láo.

-- Và những người nói lời hư ngụy, nói láo, họ là người trì giới hay ác giới?

-- Là người ác giới, bạch Thế Tôn.

-- Những người ác giới, theo ác pháp là tà hạnh hay chánh hạnh?

-- Là tà hạnh, bạch Thế Tôn.

SANH                                             1338

-- Những người tà hạnh là những người có tà kiến hay có chánh kiến?

-- Là những người có tà kiến, bạch Thế Tôn.

-- Và những người có tà kiến, có hợp lý chăng khi đặt tin tưởng vào họ?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

II.(iii)

25) -- Nhưng này Thôn trưởng, ở đây, chúng ta thấy
có người đeo vòng hoa, đeo bông tai... được các nữ
nhân phục vụ các dục chẳng khác vị vua. Về người
này, họ hỏi:

"-- Người này đã làm gì mà được đeo vòng hoa, đeo bông tai... được các nữ nhân phục vụ các dục chẳng khác vị vua?"

Các Ông trả lời về người ấy như sau:

"--Này Bạn, người này đã đập tan kẻ thù nghịch của
vua và đem về châu báu. Nhà vua hoan hỷ với người
ấy nên đã thưởng người ấy. Do vậy, người này được
đeo vòng hoa, được đeo bông tai... được các nữ nhân
phục vụ các dục chẳng khác vị vua".

SANH                                             1339

II.(iv)

26) Nhưng này Thôn trưởng, ở đây, chúng ta thấy có người hai tay bị trói chặt ra đằng sau... và bị chặt đầu tại cửa thành phía Nam. Về người này, họ hỏi:

"-- Này Bạn, người này đã làm gì mà hai tay bị trói chặt ra đằng sau... tại cửa thành phía Nam?"

Các Ông trả lời về người ấy như sau:

"-- Này Bạn, người này đã từ làng hay từ ngôi rừng
lấy những vật không cho, được gọi là ăn trộm. Do
vậy, những người của nhà vua bắt người này và đối
xử như vậy với người này".

27) Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng? Ông có bao giờ thấy hay nghe một người như vậy chăng?

-- Bạch Thế Tôn, con từng thấy và nghe một người như vậy, và sẽ được nghe trong tương lai.

28)-- Ở đây, này Thôn trưởng, những người Sa-môn,
hay Bà-la-môn nào nói như vậy, thấy như sau: "Ai
lấy của không cho; tất cả, ngay trong hiện tại, cảm
thọ khổ ưu". Họ nói đúng sự thật hay họ nói láo?...
(như trên số 24)... Và những người có tà kiến, có hợp
lý chăng khi đặt tin tưởng vào họ?

SANH                                                  1340

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

II.(v)

29) -- Nhưng này Thôn trưởng, ở đây, chúng ta thấy
có người đeo vòng hoa, đeo bông tai... được các nữ
nhân phục vụ các dục chẳng khác vị vua. Về người
này, họ nói:

-- "Người này đã làm gì mà được đeo vòng hoa, đeo bông tai... được các nữ nhân phục vụ các dục chẳng khác vị vua?"

Các Ông trả lời về người ấy như sau:

--"Này Bạn, người này có tà hạnh với những người
vợ của kẻ thù nghịch của vua. Nhà vua hoan hỷ với
người ấy nên đã thưởng người ấy. Do vậy, người ấy
được đeo vòng hoa, được đeo bông tai... được các nữ
nhân phục vụ các dục chẳng khác vị vua".

II.(vi)

30)-- Nhưng này Thôn trưởng, ở đây, chúng ta thấy có người hai tay bị trói chặt... và bị chặt đầu tại cửa thành phía Nam. Về người này, họ nói:

--"Này Bạn, người này đã làm gì mà hai tay bị trói chặt ra đằng sau... tại cửa thành phía Nam?"

SANH                                                 1341

Các Ông trả lời về người ấy như sau:

--"Này Bạn, người ấy đã phạm tà hạnh với các phụ
nữ và các con gái các gia đình. Do vậy, các người
của nhà vua bắt người ấy và đối xử như vậy với
người ấy".

31) Ông nghĩ thế nào, này Thôn trưởng? Ông có bao giờ thấy hay nghe một người như vậy chăng?

-- Bạch Thế Tôn, con từng thấy và nghe một người như vậy, và sẽ được nghe trong tương lai.

32) -- Ở đây, này Thôn trưởng, những người Sa-môn, Bà-la-môn nào nói như sau, thấy như sau: "Ai có tà hạnh trong các dục; tất cả, ngay trong hiện tại, cảm thọ khổ ưu" Họ nói đúng sự thật hay họ nói láo?... (như trên số 24)... Và những người có tà kiến, có hợp lý chăng khi đặt tin tưởng vào họ?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

33) -- Nhưng ở đây, này Thôn trưởng, chúng ta thấy
có người đeo vòng hoa, đeo bông tai... được các nữ
nhân phục vụ các dục chẳng khác vị vua. Về người
ấy, họ nỏi:

SANH                                               1342

--"Người này đã làm gì mà được đeo vòng hoa, đeo bông tai... được các nữ nhân phục vụ các dục chẳng khác vị vua?"

Các Ông trả lời về người ấy như sau:

--"Này Bạn, người này làm cho vua cười với lời nói
láo. Nhà vua hoan hỷ với người ấy nên đã thưởng
người ấy. Do vậy, người ấy được đeo vòng hoa, được
đeo bông tai... được các nữ nhân phục vụ các dục
chẳng khác vị vua".

II.(viii)

34) -- Nhưng này Thôn trưởng, ở đây, chúng ta thấy có người hai tay bị trói chặt... và bị chặt đầu tại cửa thành phía Nam. Về người này, họ hỏi:

--"Này Bạn, người này đã làm gì mà hai tay bị trói chặt ra đàng sau... tại cửa thành phía Nam?"

Các Ông trả lời về người ấy như sau:

--"Này Bạn, người ấy do nói láo, đã phá hại tài sản
của người gia chủ hay con của người gia chủ. Do
vậy, các người của nhà vua bắt người ấy và đối xử
như vậy với người ấy".

SANH                                                 1343

35) Này Thôn trưởng, Ông nghĩ thế nào? Ông có bao giờ thấy hay nghe một người như vậy chăng?

-- Bạch Thế Tôn, con từng thấy và nghe một người như vậy, và sẽ được nghe trong tương lai.

36) -- Ở đây, này Thôn trưởng, những người Sa-môn
hay Bà-la-môn nào nói như sau: "Ai nói láo, tất cả,
ngay trong hiện tại, cảm thọ khổ ưu". Họ nói đúng
sự thật hay nói láo?

-- Bạch Thế Tôn, họ nói láo.

-- Và những người nói lời hư ngụy, nói láo, họ là người trì giới hay ác giới?

-- Là người ác giới, bạch Thế Tôn.

-- Những người ác giới, theo ác pháp là tà hạnh hay chánh hạnh?

-- Là tà hạnh, bạch Thế Tôn.

-- Những người tà hạnh là những người có tà kiến hay có chánh kiến?

-- Là những người có tà kiến, bạch Thế Tôn.

SANH                                             1344

-- Và những người có tà kiến, có hợp lý chăng khi đặt tin tưởng vào họ?

-- Thưa không, bạch Thế Tôn.

III

37) Thật là vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật là hy hữu,
bạch Thế Tôn! Con có một ngôi nhà nghỉ mát, tại đấy
có những giường, có những chỗ ngồi, có những đèn
dầu. Có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào đến trú ngụ
tại đấy, tùy theo khả năng, tùy theo sức lực, con chia
sẻ với các vị ấy. Thuở trước, bạch Thế Tôn, có bốn
vị Đạo sư có quan điểm khác nhau, có kham nhẫn
khác nhau, có sở thích khác nhau đến trú ngụ tại ngôi
nhà nghĩ mát ấy.

III.(i)

38) Một vị Đạo sư nói như sau, thấy như sau: "Không
có bố thí, không có lễ hy sinh, không có tế tự, không
có quả dị thục các nghiệp thiện ác, không có đời này,
không có đời sau, không có cha, không có mẹ, không
có loại hóa sanh; ở đời, không có những vị Sa-môn,
những vị Bà-la-môn chánh hướng chánh hạnh, đã tự
mình chứng tri, chứng ngộ đời này đời khác, và
truyền dạy lại".

SANH                                                1345

III.(ii)

39) Một vị Đạo sư nói như sau, thấy như sau: "Có bố thí, có lễ hy sinh, có tế tự, có quả dị thục các nghiệp thiện ác, có đời này, có đời sau, có cha, có mẹ, có loại hóa sanh; ở đời, có những vị Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, đã tự mình chứng tri, chứng ngộ đời này đời khác, và truyền dạy lại".

III.(iii)

40) Một vị Đạo sư nói như sau, thấy như sau: "Tự làm, hay khiến người làm, chém giết, hay tự mình chém giết, đốt nấu, hay khiến người đốt nấu, gây phiền muộn, hay khiến người gây phiền muộn, gây ảo não, hay khiến người gây ảo não, tự mình gây sợ hãi, hay khiến người gây sợ hãi, sát sanh, lấy của không cho, phá cửa nhà mà vào, cướp bóc, đánh cướp một nhà lẻ loi, chận đường cướp giựt, tư thông vợ người, nói láo. Do duyên như vậy, không có tội ác, không có đi đến tội ác. Nếu lấy một bánh xe sắc bén, giết hại tất cả chúng sanh trên cõi đất thành một đống thịt, thành một chồng thịt; do duyên ấy, cũng không có tội ác, không đi đến tội ác. Nếu có người đi trên bờ phía Nam sông Hằng giết hại, tàn sát, chém giết, khiến người chém giết, đốt nấu, khiến người đốt nấu; do duyên ấy cũng không có tội ác, không đi đến tội ác. Nếu có người đi trên bờ phía Bắc sông Hằng

SANH                                                 1346

bố thí, khiến người bố thí, tế lễ, khiến người tế lễ; do duyên ấy, không có công đức, không đi đến công đức".

III.(iv)

41) Một vị Đạo sư nói như sau, thấy như sau: "Tự mình làm hay khiến người làm, chém giết, hay tự mình chém giết, đốt nấu, hay khiến người đốt nấu, gây phiền muộn, hay khiến người gây phiền muộn, gây ảo não, hay khiến người gây ảo não, tự mình gây sợ hãi, hay khiến người gây sợ hãi, sát sanh, lấy của không cho, phá cửa nhà mà vào, cướp bóc, đánh cướp một nhà lẻ loi, chận đường cướp giựt, tư thông vợ người, nói láo. Hành động như vậy có tội ác, có đi đến tội ác. Nếu lấy một bánh xe sắc bén, giết hại tất cả chúng sanh trên cõi đất thành một đống thịt, thành một chồng thịt; vì vậy có tội ác, có đi đến tội ác. Nếu có người đi đến bờ phía Nam sông Hằng giết hại, tàn sát, chém giết, khiến người chém giết, đốt nấu, khiến người đốt nấu, có tội ác; do duyên như vậy, có đi đến tội ác. Nếu có người đi trên bờ phía Bắc sông Hằng bố thí, khiến người bố thí, tế lễ, khiến người tế lễ; do duyên như vậy, có công đức, có đi đến công đức".

III.(v)

SANH                                                  1347

42) -- Về vấn đề này, bạch Thế Tôn, con có phân vân,
con có nghi ngờ. Giữa những Tôn giả Sa-môn, Bà-
la-môn này, ai là người nói sự thật, ai là người nói
láo?

-- Thôi vừa rồi, này Thôn trưởng, là sự phân vân của Ông. Thôi vừa rồi, là sự nghi ngờ của Ông. Chính do ở điểm phân vân mà nghi ngờ khởi lên.

-- Bạch Thế Tôn, nhưng con có lòng tín thành như vậy đối với Thế Tôn. Thế Tôn có thể thuyết pháp cho con để sự phân vân này có thể đoạn diệt.

IV

43)-- Này Thôn trưởng, có pháp Thiền định
(Dhammasamàdhi). Ở đây, nếu Ông chứng được tâm
định (cittasamàdhi), thời Ông có thể đoạn diệt sự
phân vân này của Ông. Và này Thôn trưởng, thế nào
là pháp Thiền định?

IV.(i)

44) Ở đây, này Thôn trưởng, vị Thánh đệ tử sau khi đoạn tận sát sanh, sống từ bỏ sát sanh. Sau khi đoạn tận lấy của không cho, vị ấy sống từ bỏ lấy của không cho. Sau khi đoạn tận tà hạnh trong các dục, vị ấy sống từ bỏ tà hạnh trong các dục. Sau khi đoạn tận

SANH                                               1348

nói láo, vị ấy sống từ bỏ nói láo. Sau khi đoạn tận nói hai lưỡi, vị ấy sống từ bỏ nói hai lưỡi. Sau khi đoạn tận nói lời độc ác, vị ấy sống từ bỏ nói lời độc ác. Sau khi đoạn tận nói lời phù phiếm, vị ấy sống từ bỏ nói lời phù phiếm. Sau khi đoạn tận tham dục, vị ấy sống từ bỏ lòng tham. Sau khi đoạn tận lòng sân, vị ấy sống từ bỏ lòng sân. Sau khi từ bỏ tà kiến, vị ấy sống theo chánh kiến.

Vị Thánh đệ tử ấy, này Thôn trưởng, với lòng tham
từ bỏ như vậy, với lòng sân từ bỏ như vậy, không có
lòng si, tỉnh giác, chánh niệm, sống biến mãn một
phương với tâm câu hữu với từ; cũng vậy, phương
từ hai; cũng vậy, phương thứ ba; cũng vậy, phương
thứ tư; như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề
ngang, hết thảy phương xứ cùng khắp vô biên giới.
Vị ấy an trú với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô
biên, không hận, không sân.

Vị ấy suy tư như sau: "Vị Đạo sư nói như sau, thấy như sau: 'Không có bố thí, không có lễ hy sinh, không có tế tự, không có quả dị thục các nghiệp thiện ác, không có đời này, không có đời sau, không có cha, không có mẹ, không có loại hóa sanh. Ở đời không có những vị Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, đã tự mình chứng tri, chứng ngộ đời này, đời khác, và truyền dạy lại". Nếu vị Tôn giả Đạo sư này

SANH                                                 1349

nói đúng sự thật, ta cũng không có tội lỗi gì. Vì ta không có hại một ai, kẻ yếu hay kẻ mạnh, ở đây cả hai phương diện, ta là kẻ gieo quẻ gặp may. Thân ta được hộ trì, lời nói được hộ trì, ý được hộ trì. Và sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ được sanh thiện thú, Thiên giới, cõi đời này". Với vị ấy, hân hoan sanh khởi; do hân hoan, hỷ sanh khởi; do hỷ, thân được khinh an; do thân khinh an, lạc thọ được cảm giác; với người cảm giác lạc thọ, tâm được định tĩnh.

Này Thôn trưởng, đây là pháp Thiền định. Ở đây, nếu Ông được tâm định như vậy, sự phân vân của Ông được đoạn diệt.

IV.(ii)

45) Vị Thánh đệ tử ấy, này Thôn trưởng, với lòng tham được từ bỏ như vậy, với lòng sân được từ bỏ như vậy, không có lòng si, sống tỉnh giác, chánh niệm, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ; cũng vậy, phương thứ hai; cũng vậy, phương thứ ba; cũng vậy, phương thứ tư; như vậy, cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới. Vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại vô biên, không hận, không sân.

Vị ấy suy tư như sau: "Vị Đạo sư nói như sau, thấy như sau: 'Có bố thí, có lễ hy sinh, có tế tự, có quả dị

SANH                                                 1350

thục các nghiệp thiện ác, có đời này, có đời sau, có cha, có mẹ, có các loại hóa sanh. Ở đời, có những vị Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, đã tự mình chứng tri, chứng ngộ đời này, đời khác và truyền dạy lại". Nếu vị Tôn giả Đạo sư này nói đúng sự thật, ta cũng không có tội lỗi gì. Vì ta không có hại một ai, kẻ yếu hay kẻ mạnh, ở đây cả hai phương diện, ta là kẻ gieo quẻ gặp may. Thân ta được hộ trì, lời nói được hộ trì, ý được hộ trì. Và sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ được sanh thiện thú, Thiên giới, cõi đời này". Với vị ấy, hân hoan sanh khởi; do hân hoan, hỷ sanh khởi; do hỷ, thân được khinh an; do thân khinh an, lạc thọ được cảm giác; với người cảm giác lạc thọ, tâm được định tĩnh.

Này Thôn trưởng, đây là pháp Thiền định. Ở đây, nếu Ông được tâm định như vậy, sự phân vân của Ông được đoạn diệt.

IV.(iii)

46) Vị Thánh đệ tử, này Thôn trưởng, với lòng tham được từ bỏ như vậy... biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ... không hận, không sân.

SANH                                                 1351

Vị ấy suy tư như sau: "Vị Đạo sư nói như sau, thấy
như sau: 'Tự làm hay khiến người làm... (như trên,
số 40)... hành động như vậy không có tội ác gì'. Nếu
vị Tôn giả Đạo sư này nói đúng sự thật, ta cũng
không có tội lỗi gì..". (như trên, số 44)... như vậy, sự
phân vân của Ông được đoạn diệt.

IV.(iv)

47) Vị Thánh đệ tử, này Thôn trưởng, với lòng tham được từ bỏ như vậy... biến mãn một phương tâm câu hữu với từ... không hận, không sân.

Vị ấy suy tư như sau: "Vị Đạo sư nói như sau, thấy như sau: 'Tự làm hay khiến người khác làm... (như trên, số 41)... do duyên ấy, có tội ác, có đi đến tội ác... do nhân duyên ấy, có công đức, có đi đến công đức". Nếu vị Tôn giả Đạo sư này nói đúng sự thật, ta cũng không có tội lỗi gì. Vì ta không có hại một ai, kẻ yếu hay kẻ mạnh, ở đây cả hai phương diện, ta là kẻ gieo quẻ gặp may. Thân ta được hộ trì, lời nói được hộ trì, ý được hộ trì. Và sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ được sanh thiện thú, Thiên giới, cõi đời này". Với vị ấy, hân hoan sanh khởi; do hân hoan, hỷ sanh khởi; do hỷ, thân được khinh an; do thân khinh an, lạc thọ được cảm giác; với người cảm giác lạc thọ, tâm được định tĩnh.

SANH                                                  1352

Này Thôn trưởng, đây là pháp Thiền định. Ở đây, nếu Ông được tâm định như vậy, sự phân vân của Ông được đoạn diệt.

V.(i)

48) Vị Thánh đệ tử, này Thôn trưởng... (hoàn toàn
giống như đoạn (i) số 44, chỉ khác, trước là tâm câu
hữu với từ, nay là tâm câu hữu với bi. .. tâm câu hữu
với hỷ. .. tâm câu hữu với xả).

V.(ii)

49)... (giống như đoạn (ii) số 45, chỉ khác, đây với tâm câu hữu với bi. .. tâm câu hữu với hỷ... tâm câu hữu với xả).

V.(iii)

50)... (giống như đoạn (iii) số 46, chỉ khác, đây với tâm câu hữu với bi... tâm câu hữu với hỷ... tâm câu hữu với xả).

V.(iv)

51)... (giống như đoạn (iv) số 47, chỉ khác, ở đây với tâm câu hữu với bi... tâm câu hữu với hỷ... tâm câu hữu với xả).

SANH                                                1353

52) Khi được nói vậy, thôn trưởng Pàtaliya bạch Thế Tôn:

-- Thật là vi diệu, bạch Thế Tôn, thật là vi diệu, bạch Thế Tôn!... Từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

SANH                                                 1354

148    Tái sanh - Sợi dây tái sanh - Kinh Sợi Dây Tái Sanh – Tương III, 333

Sợi Dây Tái Sanh – Tương III, 333

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ràdha bạch Thế Tôn:

-- "Đoạn diệt sợi dây tái sanh. Đoạn diệt sợi dây tái
sanh", bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Thế nào
là sợi dây tái sanh, bạch Thế Tôn? Thế nào là sự
đoạn diệt sợi dây tái sanh?

4) -- Này Ràdha, phàm dục gì, tham gì, hỷ gì, khát
ái gì, phàm những chấp thủ phương tiện, tâm kiên
trú, thiên chấp tùy miên gì đối với sắc, như vậy gọi
là sợi dây tái sanh. Sự đoạn diệt chúng là sự đoạn
diệt sợi dây tái sanh.

5-7)... đối với thọ... với tưởng... với các hành...

8) Phàm dục gì, tham gì, hỷ gì, khát ái gì, phàm những chấp thủ phương tiện, tâm kiên trú, thiên chấp tùy miên gì đối với thức, đó gọi là sợi dây tái sanh. Sự đoạn diệt chúng là sự đoạn diệt sợi dây tái sanh.

SANH                                                  1355

SANH   1356

149 Tái sanh - Sự tái sanh do hành đưa lại, Tái sanh theo ý muốn - Kinh HÀNH SANH – 120 Trung III, 283

KINH HÀNH SANH (Sankharuppati suttam) – Bài kinh số 120 – Trung III, 283

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), tại tịnh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Ở đấy Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo"

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– "Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các ông SỰ TÁI SANH DO HÀNH ĐƯA LẠI. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ giảng".

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

SANH                                             1357

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín, đầy đủ giới, đầy đủ văn (suta), đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị ấy nghĩ như sau: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ sanh cọng trú trong đại gia tộc Sát đế lỵ!" Vị ấy chuyên định tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Những hành ấy của Tỷ-kheo được an trú, tu tập, làm cho sung mãn như vậy đưa vị ấy thọ sanh tại chỗ ấy. Này các Tỷ-kheo, đây là đạo, đây là lộ trình đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín,
đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị
ấy nghĩ: "Mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung,
ta sẽ sanh cọng trú trong đại gia tộc Bà-la-môn!...
hay trong đại gia tộc cư sĩ!" Vị ấy chuyên định tâm
ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Những hành ấy của
Tỷ-kheo được an trú, tu tập, làm cho sung mãn như
vậy đưa vị ấy thọ sanh tại chỗ ấy. Này các Tỷ-kheo,
đây là đạo, đây là lộ trình đưa đến tái sanh tại chỗ
ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín, đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Bốn Đại Thiên vương có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với chư Thiên ở cõi trời Tứ thiên!" Vị

SANH                                                 1358

ấy chuyên định tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Những hành ấy của Tỷ-kheo được an trú, tu tập, ... đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín,
đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị
ấy được nghe: "Chư Thiên Tavatimsa (Tam thập tam
thiên)... , chư Thiên Yama (Dạ-ma)..., chư Thiên
Tusita (Đâu-suất-đà)..., chư Thiên Nimmanarati
(Hóa Lạc)..., chư Thiên Paramimmitavasavatti (Tha
Hóa Tự Tại) có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có
nhiều lạc thọ. Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân
hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với chư
Thiên ở Tha Hóa Tự Tại Thiên!" Vị ấy chuyên định
tâm ấy... đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín, đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ"... Này các Tỷ- kheo, ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần biến mãn một ngàn thế giới. Và vị ấy sống thuấn nhuần, biến mãn các chúng sanh được sanh lên thế giới ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người có mắt cầm một trái amanda (a-ma-lặc) trong tay và nhìn trái ấy; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần, biến mãn một ngàn thế giới . Và vị ấy sống

SANH                                                 1359

thấm nhuần, biến mãn các chúng sanh được sanh lên
thế giới ấy. Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại
mạng chung, ta sẽ được sanh cọng trú với ngàn Phạm
thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy... đưa đến tái sanh
tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Hai ngàn Phạm
thiên giới... ba ngàn Phạm thiên.. bốn ngàn Phạm
thiên... năm ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có
mỹ tướng, có nhiều lạc thọ. Này các Tỷ-kheo, năm
ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng,
có nhiều lạc thọ. Này các Tỷ-kheo, năm ngàn Phạm
thiên sống thấm nhuần, biến mãn năm ngàn thế giới.
Và vị ấy sống thấm nhuần biến mãn các chúng sanh
được sanh lên thế giới ấy. Ví như này các Tỷ-kheo,
một người có mắt cầm năm trái amanda (a-ma-lặc)
trong tay và nhìn các trái ấy. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, năm ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần, biến
mãn năm ngàn thế giới. Và vị ấy sống thấm nhuần
biến mãn các chúng sanh được sanh lên các thế giới
ấy". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng
chung, ta sẽ được sanh cọng trú với năm ngàn Phạm
thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy.... đưa đến tái sanh
tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...

SANH                                               1360

giới... văn... thí... đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Mười ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ". Này các Tỷ-kheo, mười ngàn Phạm thiên giới thấm nhuần biến mãn mười ngàn thế giới. Vị ấy sống thấm nhuần biến mãn các chúng sanh được sanh lên các thế giới ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, một hòn lưu ly bảo châu, đẹp đẽ trong suốt, có tám mặt, khéo dũa, khéo mài, đặt trên một tấm màn màu lạt, sẽ chiếu sáng, sáng chói; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, mười ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần, biến mãn mười ngàn thế giới ấy. Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với mười ngàn Phạm thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy... đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín... đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Trăm ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ". Này các Tỷ-kheo, trăm ngàn Phạm thiên, sống thấm nhuần, biến mãn trăm ngàn thế giới... Vị ấy cũng thấm nhuần, biến mãn các chúng sanh được sanh lên các thế giới ấy. Ví như một đồ trang sức làm bằng vàng ròng (jambonada), được khéo tôi luyện trong lò của một thợ vàng thiện xảo, nếu được đặt trên một tấm màn màu lạt sẽ chiếu sáng, rực sáng, chói sáng; cũng vậy này các Tỷ-kheo, trăm ngàn Phạm thiên an trú thấm nhuần biến mãn trăm ngàn

SANH                                                1361

thế giới... Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại
mạng chung, ta được sanh cọng trú với trăm ngàn
Phạm thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy... đưa đến tái
sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Quang thiên...
Thiểu Quang thiên, Vô Lượng Quang thiên... Quang
Âm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều
lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta.. ".... đưa đến tái
sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Tịnh thiên....
Thiểu Tịnh thiên... Vô lượng Tịnh thiên... Biến Tịnh
thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc
thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta.. ". , đưa đến tái sanh
tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Quảng Quả thiên...
Vô Phiền thiên... Vô Nhiệt thiên... Thiện Kiến thiên..
A-ca-ni-sa thiên có thọ mạng lâu dài có mỹ tướng,
có nhiều lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi
thân hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với chư
A-ca-ni-sa-thiên". Vị ấy chuyên định tâm ấy.... đưa
đến tái sanh tại chỗ ấy.

SANH                                                 1362

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Thiên đã đạt
được Hư không vô biên xứ, có thọ mạng lâu dài, cửu
trú, có nhiều lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta..
".... , đưa đến tái sanh chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín... đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Thiên đã đạt được Thức vô biên xứ... đã được Vô sở hữu xứ.. đã đạt được Phi tưởng phi phi tưởng xứ có thọ mạng lâu dài, cửu trú, có nhiều lạc thọ" Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta.. "... , đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín,
đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ.
Vị ấy nghĩ: "Mong rằng, với sự đoạn trừ các lậu
hoặc, với thắng trí, ta chứng ngộ, chứng đạt và an trú
ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô
lậu!" Vị ấy với sự đoạn trừ các lậu hoặc, với thắng
trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện
tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này các Tỷ-
kheo, Tỷ-kheo này không sinh ra một nơi nào,
không sinh ra một chỗ nào.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

SANH                                                1363

SANH   1364

150 Tái sanh - Tái sanh là khổ, không tái sanh là lạc - Kinh LẠC VÀ KHỔ 1 – Tăng IV, 400

LẠC VÀ KHỔ 1 – Tăng IV, 400

1. Một thời, Tôn giả Sàriputta trú ở giữa dân chúng
Magadha, tại làng Nàlàka. Rồi du sĩ Sàmandakàni đi
đến Tôn giả Sàriputta, sau khi đến, nói lên với Tôn
giả Sàriputta những lời chào đón hỏi thăm, sau khi
nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, du sĩ
Sàmandakàni nói với Tôn giả Sàriputta:

- Thưa Hiền giả Sàriputta, thế nào là lạc, thế nào là khổ?

2. - Này Hiền giả, tái sanh là khổ, không tái sanh là lạc.

Khi có tái sanh, này Hiền giả, chờ đợi là khổ này:

11. Lạnh.
12. Nóng.
13. Đói.
14. Khát.
15. Đại tiện.

SANH                                                 1365

16. Tiểu tiện.
17. Xúc chạm với lửa.
18. Xúc chạm với trượng.
19. Xúc chạm với kiếm.
20. Cho đến bà con và bạn bè, khi gặp nhau, hội
ngộ với nhau cũng não hại.

Này Hiền giả, tái sanh là khổ, khi có tái sanh, chờ đợi là khổ này.

3. Khi không có tái sanh, này Hiền giả, chờ đợi là lạc này:

11. Không lạnh.
12. Không nóng.
13. Không đói.
14. Không khát.
15. Không đại tiện.
16. Không tiểu tiện.
17. Không có xúc chạm với lửa.
18. Không có xúc chạm với trượng.
19. Không có xúc chạm với kiếm.
20. Cho đến bà con bạn bè, khi gặp nhau, khi hội
ngộ với nhau không có não hại.

Này Hiền giả, khi không có tái sanh, chờ đợi là lạc này.

SANH                                                1366

SANH   1367

151 Tái sanh - Tái sanh và sự luân chuyển sanh tử - Kinh VÍ DỤ CON RẮN – 22 Trung I, 295

KINH VÍ DỤ CON RẮN (Alaggadupamasutttam) – Bài kinh số 22 – Trung I, 295

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Lúc bấy giờ, Tỷ-kheo tên là Arittha,
xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khởi lên ác tà
kiến như sau: "Theo như ta hiểu pháp Thế Tôn thuyết
giảng, khi thọ dụng những pháp được Thế Tôn gọi là
chướng ngại pháp, thật sự không có chướng ngại gì".

Một số đông Tỷ-kheo nghe như sau: "Tỷ-kheo tên Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như ta hiểu pháp Thế Tôn thuyết giảng, khi thọ dụng những pháp được Thế Tôn gọi là chướng ngại pháp, thật sự không có chướng ngại gì". Rồi những Tỷ-kheo ấy đi đến chỗ Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng,

SANH                                             1368

khi đến xong, liền nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng như sau:

– Này Hiền giả Arittha, có đúng sự thật rằng, Hiền giả khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì"?

– Thật sự là vậy, chư Hiền. Theo như tôi hiểu... không có chướng ngại gì.

Rồi những Tỷ-kheo ấy muốn Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng từ bỏ ác tà kiến ấy, liền cật vấn, nạn vấn lý do, thảo luận:

- "Hiền giả Arittha, chớ nói như vậy, chớ xuyên tạc Thế Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn là không tốt. Thế Tôn không có nói như vậy. Hiền giả Arittha, Thế Tôn đã dùng nhiều pháp môn thuyết chướng đạo pháp. Và những ai thọ dụng chúng tự đủ bị chướng ngại. Thế Tôn đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều, não nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn. Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như khúc xương... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như một miếng thịt... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như bó đuốc cỏ khô... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như hố than hừng... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như cơn mộng... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như vật dụng cho mượn... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví

SANH                                              1369

như trái cây... Thế Tôn đã thuyết các dục vọng được
ví như lò thịt... Thế Tôn đã thuyết các dục vọng được
ví như gậy nhọn... Thế Tôn đã thuyết các dục được
ví như đầu rắn, vui ít khổ nhiều, não nhiều và do vậy,
nguy hiểm càng nhiều hơn".

Tỷ-kheo Arittha xưa làm nghề huấn luyện chim
ưng, dầu được các Tỷ-kheo ấy cật vấn, chất vấn thảo
luận, vẫn nói lên ác tà kiến ấy, cứng đầu, chấp chặt,
nắm chặt tà kiến ấy: "Thật sự là vậy, theo như tôi
hiểu, pháp Thế Tôn thuyết giảng... không có chướng
ngại gì".

Vì các Tỷ-kheo không thể làm cho Tỷ-kheo
Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, từ bỏ ác
tà kiến ấy, nên họ đến chỗ Thế Tôn ở, khi đến xong,
đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Sau khi
ngồi xuống một bên, những Tỷ-kheo ấy bạch Thế
Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo tôi hiểu, pháp Thế Tôn thuyết giảng... không có chướng ngại gì". Bạch Thế Tôn, chúng con nghe: "Tỷ-kheo tên Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng... không có chướng ngại gì". Bạch Thế Tôn, rồi chúng con đi đến chỗ Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề

SANH                                                1370

huấn luyện chim ưng, khi đến xong, liền nói với Tỷ- kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng:

"– Này Hiền giả Arittha, có đúng sự thật chăng? Hiền giả khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì".

Bạch Thế Tôn, khi nghe nói vậy, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, nói với chúng con như sau:

"– Thật sự là vậy. Chư Hiền, theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì.

Bạch Thế Tôn, chúng con muốn khiến Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, từ bỏ ác tà kiến ấy, liền cật vấn, nạn vấn lý do, thảo luận:

– "Hiền giả Arittha, chớ nói như vậy! Chớ xuyên tạc Thế Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn là không tốt. Thế Tôn không có nói như vậy, Hiền giả Arittha, Thế Tôn đã dùng nhiều pháp môn, thuyết chướng đạo pháp. Và những ai thọ dụng chúng, tự đủ bị chướng ngại. Thế Tôn đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều, não nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn. Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như khúc xương... Thế Tôn đã thuyết các dục được ví như đầu rắn, vui ít, khổ nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng

SANH                                                1371

nhiều hơn.

Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng, dầu được chúng con cật vấn,
nạn vấn lý do, thảo luận, vẫn nói lên ác tà kiến ấy,
cứng đầu, chấp chặt, nắm chặt tà kiến ấy: "Thật sự là
vậy, theo tôi hiểu, pháp Thế Tôn thuyết giảng...
không có chướng ngại gì". Bạch Thế Tôn, vì chúng
con không thể làm cho Tỷ-kheo Arittha, xưa làm
nghề huấn luyện chim ưng, từ bỏ ác tà kiến ấy, nên
chúng con đến hỏi Thế Tôn ý nghĩa này.

Rồi Thế Tôn cho gọi một Tỷ-kheo khác:

– Này Tỷ-kheo, hãy đi và nhân danh Ta gọi Tỷ- kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng rằng: "Hiền giả Arittha, bậc Đạo Sư gọi Hiền giả".

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tỷ-kheo ấy vâng lời Thế Tôn, đến chỗ Tỷ-kheo
Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng, sau khi
đến, liền nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn
luyện chim ưng:

– Hiền giả Arittha, bậc Đạo sư gọi Hiền giả.

– Thưa vâng, Hiền giả.

SANH                                               1372

Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim
ưng, đáp lời Tỷ-kheo ấy, đi đến chỗ Thế Tôn ở, sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn
luyện chim ưng, đang ngồi xuống một bên:

– Này Arittha, có thật chăng, Ông khởi lên ác tà kiến như sau: "Theo như tôi hiểu... thật sự không có chướng ngại gì"?

– Thật sự là vậy, bạch Thế Tôn. Theo như con hiểu, thật sự không có chướng ngại gì.

 Này kẻ ngu si kia, sao Ông lại hiểu pháp Ta
thuyết giảng như vậy? Này kẻ ngu si kia, có phải
chăng, Ta đã dùng nhiều pháp môn thuyết
chướng đạo pháp. Và những ai thọ dụng chúng
tự đủ bị chướng ngại?

 Ta đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều, não
nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn. Ta đã
thuyết các dục được ví như khúc xương... Ta đã
thuyết các dục được ví như miếng thịt... được ví
như bó đuốc cỏ khô... được ví như hố than
hừng... được ví như cơn mộng... được ví như vật
dụng cho mượn... được ví như trái cây... được
ví như lò thịt... được ví như gậy nhọn... Ta đã

SANH                                               1373

thuyết các dục được ví như đầu rắn, vui ít, khổ nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn.

 Và này kẻ ngu si kia, không những Ông xuyên
tạc Ta, vì Ông đã tự chấp thủ sai lạc, Ông tự
phá hoại Ông và tạo nên nhiều tổn đức. Này kẻ
ngu si kia, và như vậy sẽ đưa đến bất hạnh và
đau khổ lâu dài cho Ông.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Chư Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Tỷ-kheo
Arittha, xưa làm nghề huấn luyện chim ưng này có
thể khởi lên tia lửa sáng gì trong pháp luật này
không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể được! Không thể được, bạch Thế Tôn.

Được nói vậy, Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng, im lặng, hổ thẹn, thụt vai, cúi
đầu, lo âu, câm miệng. Rồi Thế Tôn, sau khi biết
được Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề huấn luyện
chim ưng đang im lặng, hổ thẹn, thụt vai, cúi đầu, lo
âu, câm miệng, bèn nói với Tỷ-kheo Arittha, xưa làm
nghề huấn luyện chim ưng:

SANH                                               1374

– Này kẻ ngu si kia, người ta sẽ được biết Ông qua ác tà kiến của chính Ông. Ở đây, Ta sẽ hỏi các Tỷ-kheo.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Chư Tỷ-kheo, các Ông có hiểu pháp Ta thuyết
giảng, giống như Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng này, không những đã xuyên tạc
Ta vì đã tự chấp thủ sai lạc, mà còn tự phá hoại mình
và gây nên nhiều tổn đức?

– Bạch Thế Tôn, không. Bạch Thế Tôn, Thế
Tôn đã dùng nhiều pháp môn thuyết chướng đạo
pháp; và những ai thọ dụng chúng, tự đủ bị chướng
ngại. Thế Tôn đã thuyết các dục vui ít, khổ nhiều,
não nhiều, do vậy nguy hiểm càng nhiều hơn, Thế
Tôn đã thuyết các dục ví như khúc xương... (như
trên)... Thế Tôn đã thuyết các dục ví như đầu rắn, vui
ít, khổ nhiều, não nhiều và do vậy nguy hiểm càng
nhiều hơn.

– Lành thay, chư Tỷ-kheo! Lành thay, chư Tỷ- kheo!

Các Ông hiểu pháp Ta thuyết giảng như vậy. Chư Tỷ-kheo, Ta đã dùng nhiều pháp môn thuyết chướng đạo pháp, và những ai thọ dụng chúng, tự đủ

SANH                                                1375

bị chướng ngại. Ta đã thuyết các dục vui ít, khổ
nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng nhiều
hơn. Ta đã thuyết các dục ví như khúc xương... (như
trên)... Ta đã thuyết các dục ví như đầu rắn, vui ít,
khổ nhiều, não nhiều, và do vậy nguy hiểm càng
nhiều hơn. Nhưng Tỷ-kheo Arittha, xưa làm nghề
huấn luyện chim ưng, không những xuyên tạc Ta vì
đã tự chấp thủ sai lạc mà còn tự phá hoại mình và tạo
nên nhiều tổn đức, và như vậy sẽ đưa đến bất hạnh,
đau khổ lâu ngày cho kẻ ngu si ấy. Thật sự, này các
Tỷ-kheo, sự kiện này không xảy ra, người ta có
thể thọ dụng các dục ngoài các dục, ngoài các dục
tưởng, ngoài các dục tầm.

Chư Tỷ-kheo, ở đây có một số người ngu si học
pháp, như Kinh, Ứng tụng, Giải thuyết, Kệ tụng,
Cảm hứng ngữ, Như thị ngữ, Bổn sanh, Vị tằng hữu
pháp, Phương quảng. Sau khi học các pháp này, họ
không quán sát ý nghĩa những pháp ấy với trí tuệ.
Những pháp ấy, vì ý nghĩa không được trí tuệ quán
sát, nên không trở thành rõ ràng. Họ học các pháp
chỉ vì lợi ích, muốn chỉ trích người khác, chỉ vì lợi
ích, muốn khoái khẩu biện luận, và họ không đạt
được mục tiêu mà sự học pháp hướng đến. Những
pháp ấy vì nắm giữ sai lạc nên đưa họ đến bất hạnh,
đau khổ lâu dài. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì nắm
giữ sai lạc các pháp.

SANH                                               1376

Chư Tỷ-kheo, ví như một người ưa muốn rắn
nước, tìm cầu rắn nước, đi khắp chỗ để tìm rắn nước.
Người đó thấy một con rắn nước lớn, và người đó
bắt con rắn ấy ở lưng hay ở đuôi. Con rắn ấy có thể
quay lại cắn người đó nơi tay, nơi cánh tay hay ở
một phần nào khác của cơ thể, và người đó có thể do
nhân này mà bị chết hay bị đau khổ gần như chết. Vì
sao vậy? Chư Tỷ-kheo, vì nắm bắt con rắn một cách
sai lạc. Cũng vậy này các Tỷ-kheo, ở đây, một số
người ngu si học pháp... Chư Tỷ-kheo, vì sự chấp thủ
các pháp sai lạc.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, một số Thiện nam tử học pháp, như Kinh, Ứng tụng, Giải thuyết, Kệ tụng, Cảm hứng ngữ, Như thị ngữ, Bổn sanh, Vị tằng hữu pháp, Phương quảng. Sau khi học các pháp này, họ quán sát ý nghĩa những pháp ấy với trí tuệ. Những pháp ấy, vì ý nghĩa được trí tuệ quán sát, nên trở thành rõ ràng. Họ học pháp không vì lợi ích, muốn chỉ trích người khác, không vì lợi ích, muốn khoái khẩu biện luận, và họ đạt được mục tiêu mà sự học pháp hướng đến. Những pháp ấy, vì khéo nắm giữ, nên đưa họ đến hạnh phúc, an lạc lâu dài. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì khéo nắm giữ các pháp.

Chư Tỷ-kheo, ví như một người ưa muốn rắn nước, tìm cầu rắn nước đi khắp chỗ để tìm rắn nước.

SANH                                              1377

Người đó thấy một con rắn nước lớn. Người đó có thể khéo đè con rắn nước với cây gậy có nạng. Sau khi khéo đè với cây gậy có nạng, người đó có thể khéo nắm giữ cổ rắn. Chư Tỷ-kheo, dầu cho con rắn nước ấy có thể cuốn thân nó xung quanh tay, hay cánh tay, hay một thân phần nào khác, người đó cũng không vì nhân duyên ấy đi đến chỗ chết hay đến sự đau khổ gần như chết. Vì sao vậy? Chư Tỷ-kheo, vì khéo nắm giữ con rắn nước vậy. Cũng vậy, chư Tỷ-kheo, ở đây, một số Thiện nam tử học pháp... chư Tỷ-kheo, vì khéo nắm giữ các pháp vậy. Do vậy, này các Tỷ-kheo, hãy hiểu rõ ý nghĩa lời Ta thuyết giảng và thọ trì như vậy. Nếu có ai không hiểu rõ ý nghĩa lời Ta thuyết giảng thì ở nơi đây, các Ông hãy hỏi Ta hay hỏi những bậc Tỷ-kheo trí thức.

Chư Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng pháp cho các Ông, ví như chiếc bè để vượt qua, không phải để nắm giữ lấy. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn thuyết giảng như sau:

– Này các Tỷ-kheo, ví như có người đang đi trên con đường lớn dài, đến một vùng nước rộng, bờ bên này nguy hiểm và hãi hùng, bờ bên kia an ổn và

SANH                                               1378

không kinh hãi, nhưng không có thuyền để vượt qua hay không có cầu bắc qua từ bờ này đến bờ kia. Người đó tự suy nghĩ: "Đây là vùng nước rộng, bờ bên này nguy hiểm và hãi hùng, bờ bên kia an ổn và không kinh hãi, nhưng không có thuyền để vượt qua hay không có cầu bắc qua từ bờ này đến bờ kia. Nay ta hãy thâu góp cỏ, cây, nhánh, lá, cột lại thành chiếc bè, và dựa trên chiếc bè này, tinh tấn dùng tay chân, có thể vượt qua bờ bên kia một cách an toàn". Chư Tỷ-kheo, rồi người đó thâu góp cỏ, cây, nhánh, lá cột lại thành chiếc bè, và nhờ chiếc bè này, tinh tấn dùng tay chân vượt qua bờ bên kia một cách an toàn. Khi qua bờ bên kia rồi, Người đó suy nghĩ: "Chiếc bè này lợi ích nhiều cho ta, nhờ chiếc bè này, ta tinh tấn dùng tay chân để vượt qua bờ bên kia một cách an toàn. Nay ta hãy đội chiếc bè này trên đầu hay vác nó trên vai, và đi đến chỗ nào ta muốn". Chư Tỷ- kheo, các Ông nghĩ thế nào? Chư Tỷ-kheo, nếu người đó làm như vậy, thì có làm đúng với sở dụng của chiếc bè chăng?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, người đó phải làm thế nào cho
đúng sở dụng của chiếc bè? Ở đây, chư Tỷ-kheo,
người đó sau khi vượt qua bờ bên kia, có thể suy
nghĩ: "Chiếc bè này lợi ích nhiều cho ta. Nhờ chiếc

SANH                                                 1379

bè này, ta tinh tấn dùng tay chân đã vượt qua bờ bên
kia một cách an toàn. Nay ta hãy kéo chiếc bè này
lên trên bờ đất khô, hay nhận chìm xuống nước, và
đi đến chỗ nào ta muốn". Chư Tỷ-kheo, làm như vậy,
người đó làm đúng sở dụng chiếc bè ấy. Cũng vậy,
này chư Tỷ-kheo, Ta thuyết pháp như chiếc bè để
vượt qua, không phải để nắm giữ lấy. Chư Tỷ-kheo,
các Ông cần hiểu ví dụ cái bè... Chánh pháp còn
phải bỏ đi, huống nữa là phi pháp.

Này các Tỷ-kheo, có sáu kiến xứ. Thế nào là sáu?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có kẻ vô văn phàm phu, không đi đến yết kiến các bậc Thánh, không thuần thục pháp các bậc Thánh, không tu tập pháp các bậc Thánh, không đi đến yết kiến các bậc Chơn nhơn, không thuần thục pháp các bậc Chơn nhơn, không tu tập pháp các bậc Chơn nhơn, xem sắc pháp: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem cảm thọ: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem tưởng: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem các hành: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi", xem cái gì được thấy, được nghe, được cảm xúc, được ý thức, được đạt tới, được tìm cầu, được ý suy tư: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái

SANH                                                  1380

này là tự ngã của tôi", và bất cứ kiến xứ nào đều nói
rằng: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết, tôi
sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không biến
chuyển, tôi sẽ, trú như thế này cho đến mãi mãi",
xem như vậy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi,
cái này là tự ngã của tôi".

Và này chư Tỷ-kheo, có vị Đa văn Thánh đệ tử đi đến yết kiến các bậc Thánh, thuần thục các pháp bậc Thánh, tu tập pháp các bậc Thánh, đi đến yết kiến các bậc Chơn nhơn, thuần thục pháp các bậc Chơn nhơn, tu tập pháp các bậc Chơn nhơn, xem sắc pháp: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", xem cảm thọ: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", xem tưởng: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", xem các hành: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", xem cái gì được thấy, được nghe, được cảm xúc, được ý thức, được đạt tới, được tìm cầu, được ý suy tư: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", và bất cứ kiến xứ nào đều nói rằng: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết tôi sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không biến chuyển, tôi sẽ trú như thế này cho đến mãi mãi",

SANH                                                  1381

xem như vậy là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". Vị này do quán sát như vậy, đối với sự vật chẳng thật có nên không có lo âu, phiền muộn.

Được nghe nói vậy, một Tỷ-kheo khác bạch Thế Tôn:

– Có thể có cái gì không thực có ở ngoài, có thể gây lo âu phiền muộn?

Thế Tôn đáp:

– Có thể có, này Tỷ-kheo, ở đây, có người nghĩ như sau: "Cái gì chắc chắn đã là của tôi, nay chắc chắn không còn là của tôi. Cái gì chắc chắn có thể là của tôi, chắc chắn tôi không được cái ấy". Người đó sầu muộn, than vãn, khóc lóc, đấm ngực, đi đến bất tỉnh. Này Tỷ-kheo, như vậy, có cái không thực có ở ngoài, có thể gây lo âu, phiền muộn.

– Bạch Thế Tôn, có thể có cái gì không thực có ở ngoài, có thể không gây lo âu phiền muộn?

Thế Tôn đáp:

– Có thể có, này Tỷ-kheo, ở đây, này Tỷ-kheo, có người không nghĩ như sau: "Cái gì chắc chắn đã

SANH                                                1382

là của tôi, nay chắc chắn không còn là của tôi. Cái gì
chắc chắn có thể là của tôi, chắc chắn tôi không được
cái ấy". Người đó không sầu muộn, than vãn, khóc
lóc, không đấm ngực, không đi đến bất tỉnh. Như
vậy, này Tỷ-kheo, có cái không thực có ở ngoài,
không gây lo âu phiền muộn.

– Bạch Thế Tôn, có thể có cái gì không thực có ở trong có thể gây ra lo âu phiền muộn?

Thế Tôn đáp:

– Có thể có, này Tỷ-kheo, ở đây, này Tỷ-kheo,
có người có (tà) kiến như sau: "Đây là thế giới, đây
là tự ngã, sau khi chết, tôi sẽ thường còn, thường
hằng, thường trú không biến chuyển. Tôi sẽ trú như
thế này cho đến mãi mãi". Người này nghe Như Lai
hay đệ tử Như Lai thuyết pháp để bạt trừ tất cả kiến
xứ, cố chấp, thiên chấp, thiên kiến, tùy miên, sự tịnh
chỉ mọi hành động, sự từ bỏ mọi sanh y, sự diệt trừ
khát ái đưa đến ly tham, đoạn diệt, Niết-bàn. Người
đó có thể nghĩ như sau: "Chắc chắn ta sẽ bị đoạn diệt,
chắc chắn ta sẽ bị hoại diệt, chắc chắn ta sẽ không
tồn tại". Người đó sầu muộn, than vãn, khóc lóc, đấm
ngực, đi đến bất tỉnh. Này Tỷ-kheo, như vậy là có cái
không thực có ở trong có thể gây ra lo âu phiền
muộn.

SANH                                                1383

– Bạch Thế Tôn, có thể có cái gì không thực có ở trong, không gây ra lo âu, phiền muộn?

Thế Tôn đáp:

– Có thể có, này Tỷ-kheo, ở đây, có người không có (tà) kiến như sau: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết, tôi sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không biến chuyển, tôi sẽ trú như thế này cho đến mãi mãi". Người này nghe Như Lai hay đệ tử Như Lai thuyết pháp để bạt trừ tất cả kiến xứ, cố chấp, thiên chấp, thiên kiến, tùy miên, sự tịnh chi mọi hành động, sự từ bỏ mọi sanh y, sự diệt trừ khát ái để đưa đến ly tham, đoạn diệt, Niết-bàn. Vị ấy không nghĩ như sau: "Chắc chắn ta sẽ bị đoạn diệt, chắc chắn ta sẽ bị hoại diệt, chắc chắn ta sẽ không tồn tại". Vị ấy không sầu muộn, than vãn, khóc lóc; vị ấy không đấm ngực, không đi đến bất tỉnh. Này các Tỷ-kheo, như vậy là có cái không thực có ở trong, không gây ra lo âu, phiền muộn.

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể nắm giữ một
vật sở hữu gì, và vật sở hữu được nắm giữ ấy sẽ
thường còn, thường hằng, thường trú, không chuyển
biến, có thể trú như thế này mãi mãi không?

Chư Tỷ-kheo, các Ông có thể thấy một vật sở hữu nào được nắm giữ và vật sở hữu được nắm giữ

SANH                                               1384

ấy sẽ thường còn, thường hằng, thường trú, không chuyển biến, có thể trú như thế này mãi mãi không?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Lành thay, này các Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, Ta cũng không thấy một vật sở hữu được nắm
giữ nào, mà vật sở hữu được nắm giữ ấy sẽ thường
còn, thường hằng, thường trú, không chuyển biến, có
thể trú như thế này mãi mãi.

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể chấp thủ Ngã luận thủ nào mà Ngã luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy Ngã luận thủ nào mà Ngã luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

– Bạch Thế Tôn không.

– Lành thay, này các Tỷ-kheo. Này các Tỷ-
kheo, Ta cũng không thấy Ngã luận thủ nào mà Ngã
luận thủ ấy được chấp thủ như vậy lại không khởi lên
sầu, bi, khổ, ưu, não.

Này các Tỷ-kheo, các Ông có kiến y nào, mà kiến y ấy được y chỉ như vậy lại không khởi lên sầu,

SANH                                              1385

bi, khổ, ưu, não không?

Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy kiến y nào, mà kiến y ấy được y chỉ như vậy lại không khởi lên sầu, bi, khổ, ưu, não không?

– Bạch Thế Tôn, không

– Lành thay, này các Tỷ-kheo! Này các Tỷ-
kheo, Ta cũng không thấy một kiến y nào, mà kiến y
ấy được y chỉ như vậy, lại không khởi lên sầu, bi,
khổ, ưu, não.

Chư Tỷ-kheo, nếu có ngã thời có ngã sở thuộc của tôi không?

– Bạch Thế Tôn, có.

– Chư Tỷ-kheo, nếu có ngã sở thuộc, thời có ngã của tôi không?

– Bạch Thế Tôn, có.

– Chư Tỷ-kheo, nếu ngã và ngã sở thuộc không thể được chấp nhận là thường còn, thường hằng, thì kiến xứ này: "Đây là thế giới, đây là tự ngã, sau khi chết tôi sẽ thành thường còn, thường hằng, thường trú, không biến chuyển tôi sẽ trú như thế này cho đến

SANH                                               1386

mãi mãi". Này các Tỷ-kheo, kiến xứ ấy là hoàn toàn, triệt để chẳng ngu si không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể hoàn toàn, triệt để chẳng ngu si được!

– Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Sắc là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Bạch Thế Tôn, khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, thì có hợp lý chăng khi chánh quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi"?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, cảm thọ là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, là vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

SANH                                                 1387

– Bạch Thế Tôn, là khổ.

– Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại thì có hợp lý chăng khi chánh quán cái ấy là: "Cái này là của tôi... tự ngã của tôi"?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, tưởng là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, vô thường.

– Cái gì vô thường...?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Chư Tỷ-kheo, các hành là thường hay vô thường...

- Chư Tỷ-kheo, thức là thường hay vô thường?

– Bạch Thế Tôn, vô thường.

– Cái gì vô thường là khổ hay lạc?

– Bạch Thế Tôn, khổ.

– Cái gì vô thường, khổ thì có hợp lý chăng, khi chánh quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là

SANH                                                1388

tôi, cái này là tự ngã của tôi"?

– Bạch Thế Tôn, không.

– Do vậy, này các Tỷ-kheo, bất cứ sắc pháp nào, quá khứ, tương lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần; tất cả sắc pháp là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là của tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", cần phải như thật quán với chánh trí tuệ. Bất cứ cảm thọ nào... Bất cứ tưởng nào... Bất cứ hành nào... Bất cứ thức nào, quá khứ, vị lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, tất cả thức là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", cần phải như thật quán với chánh trí tuệ.

Chư Tỷ-kheo, nhờ thấy vậy, vị Đa văn Thánh đệ tử yểm ly đối với sắc, yểm ly đối với thọ, yểm ly đối với tưởng, yểm ly đối với hành, yểm ly đối với thức. Do yểm ly nên ly tham. Do ly tham, nên được giải thoát. Trong sự giải thoát có trí khởi lên, biết được đã giải thoát. Vị ấy biết: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những gì nên làm đã làm, không còn trở lui tại đây với một đời sống khác".

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi là vị đã vất bỏ đi các chướng ngại vật, là vị đã lấp đầy các

SANH                                                  1389

thông hào, là vị đã nhổ lên cột trụ, là vị đã mở
tung các lề khóa, là bậc Thánh đã hạ cây cờ
xuống, đã đặt gánh nặng xuống, không có gì hệ
lụy.

Và thế nào là Tỷ-kheo đã vất bỏ đi các chướng ngại?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, là đã đoạn trừ vô minh,
cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị chặt đầu,
khiến không thể tái sanh trong tương lai, không có
khả năng sanh khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ-
kheo đã vất bỏ đi các chướng ngại.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã lấp đầy các thông hào?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ
tái sanh và sự luân chuyển sanh tử, đã cắt tận gốc rễ,
làm cho như cây ta-la bị chặt đầu, khiến không thể
tái sanh trong tương lai, không có khả năng sanh
khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ-kheo đã lấp đầy
thông hào.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã nhổ lên cột trụ?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ

SANH                                                1390

khát ái, đã cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị
chặt đầu, khiến không thể tái sanh trong tương lai,
không có khả năng sanh khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy
là Tỷ-kheo đã nhổ lên cột trụ.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đã mở tung các lề khóa?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, đã cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị chặt đầu, khiến không thể tái sanh trong tương lai, không có khả năng sanh khởi. Chư Tỷ- kheo, như vậy là Tỷ-kheo đã mở tung các lề khóa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo bậc Thánh, đã hạ cây cờ xuống, đã đặt gánh nặng xuống, không có gì hệ lụy?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã đoạn trừ
ngã mạn, đã cắt tận gốc rễ, làm cho như cây ta-la bị
chặt đầu, khiến không thể tái sanh trong tương lai,
không có khả năng sanh khởi. Chư Tỷ-kheo, như vậy
là vị Tỷ-kheo bậc Thánh, đã hạ cây cờ xuống, đã đặt
gánh nặng xuống, không có gì hệ lụy.

Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã giải thoát như vậy, thì chư Thiên ở Đế thích Thiên giới, Phạm thiên giới, Sanh chủ giới sẽ không tìm được dấu vết của Tỷ-

SANH                                               1391

kheo ấy, nếu nghĩ rằng: "Y ở đây, có thức của Như Lai". Vì sao vậy? Chư Tỷ-kheo, Ta nói ngay ở hiện tại, một Như Lai không thể tìm thấy dấu vết".

Chư Tỷ-kheo, Ta nói như vậy, thuyết như vậy,
một số Sa-môn, Bà-la-môn xuyên tạc Ta một cách
phi chơn, hồ đồ, hư vọng, không thực: "Sa-môn
Gotama chủ trương chủ nghĩa hư vô, đề cao đoạn
diệt, hủy diệt, sự tiêu diệt các hữu tình". Nhưng này
các Tỷ-kheo, Ta không là như vậy, Ta không nói như
vậy, Ta không như các Sa-môn, Bà-la-môn ấy đã
xuyên tạc một cách phi chơn, hồ đồ, hư vọng, không
thật: "Sa-môn Gotama chủ trương chủ nghĩa hư vô,
đề cao đoạn diệt, hủy diệt, sự tiêu diệt các hữu tình".
Chư Tỷ-kheo, xưa cũng như nay, Ta chỉ nói lên
sự khổ và sự diệt khổ.

 Chư Tỷ-kheo, nếu ở đây những người khác
nhiếc mắng, phỉ báng, làm cho Như Lai tức
giận, thì này các Tỷ-kheo, ở đây, Như Lai
không có sân hận, không có bất mãn, tâm không
phẫn nộ.

 Chư Tỷ-kheo, nếu ở đây, những người khác
cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường Như
Lai, thì này các Tỷ-kheo, ở đây Như Lai không
có hoan hỷ, sung sướng, Tâm không thích thú.

SANH                                                 1392

 Chư Tỷ-kheo, nếu những người khác cung kính,
tôn trọng, lễ bái, cúng dường Như Lai, thì này
các Tỷ-kheo, ở đây Như Lai suy nghĩ: "Đây là
điều xưa kia đã từng biết rõ: ở đây là trách
nhiệm Ta phải làm".

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có những người
khác nhiếc mắng, phỉ báng, làm cho các Ông tức
giận, ở đây các Ông chớ có sân hận, bất mãn, tâm
chớ khởi phẫn nộ.

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có những người
khác cung kính, tôn trọng, lễ bái cúng dường các
Ông, thì ở đây, các Ông chớ có hoan hỷ, sung
sướng, tâm chớ sanh thích thú.

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu có những người
khác cung kính, tôn trọng, lễ bái cúng dường các
Ông, thì ở đây, các Ông hãy suy nghĩ: "Đây là
điều xưa kia đã từng biết rõ, đây là những trách
nhiệm ta phải làm".

 Do vậy, này các Tỷ-kheo, cái gì không phải của các Ông, các Ông hãy từ bỏ. Các Ông từ bỏ, sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

Chư Tỷ-kheo, cái gì không phải của các Ông?

SANH                                            1393

 Chư Tỷ-kheo, sắc không phải của các Ông, hãy từ bỏ sắc. Các Ông từ bỏ sắc sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

 Chư Tỷ-kheo, thọ không phải của các Ông, hãy từ bỏ thọ. Các Ông từ bỏ thọ sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

 Chư Tỷ-kheo, tưởng không phải của các Ông, hãy từ bỏ tưởng. Các Ông từ bỏ tưởng sẽ đem lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

 Chư Tỷ-kheo, các hành không phải của các
Ông, hãy từ bỏ các hành. Các Ông từ bỏ các
hành sẽ đem lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho
các Ông.

 Chư Tỷ-kheo, thức không phải của các Ông, hãy từ bỏ thức. Các Ông từ bỏ thức sẽ đem lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông.

Chư Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Trong
rừng Jetavana này, nếu có người thâu lượm cỏ, cây,
nhành, lá rồi đốt hay làm với chúng tùy theo ý muốn.
Các Ông có nghĩ chăng? Người ấy thâu lượm chúng
ta, đốt chúng ta hay làm với chúng ta tùy theo ý
muốn?

SANH                                              1394

– Bạch Thế Tôn, không. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, vì nó không phải tự ngã hay không phải sở thuộc của ngã.

– Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, cái gì không phải
của các Ông, các Ông hãy từ bỏ. Các Ông từ bỏ sẽ
đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài cho các Ông. Chư
Tỷ-kheo, và cái gì không phải của các Ông? Chư Tỷ-
kheo, sắc không phải của các Ông, hãy từ bỏ sắc. Các
Ông từ bỏ sắc sẽ đưa lại hạnh phúc, an lạc lâu dài
cho các Ông. Chư Tỷ-kheo, thọ... (như trên)... Chư
Tỷ-kheo tưởng... (như trên)... Chư Tỷ-kheo, hành...
Chư Tỷ-kheo, thức không phải của các Ông, hãy từ
bỏ thức. Các Ông từ bỏ thức sẽ đem lại hạnh phúc,
an lạc lâu dài cho các Ông.

Chư Tỷ-kheo, như vậy, pháp được Ta khéo giảng, làm cho tỏ lộ, làm cho khai thông, làm cho khai thị, được loại trừ các vải quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng, làm tỏ lộ, làm cho khai thông, làm cho khai thị, được loại trừ các vải quấn cũ, nên những vị Tỷ-kheo, là bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã tận, tu hành thành mãn, việc nên làm đã làm, gánh nặng đã đặt xuống, lý tưởng đã thành đạt, hữu kiết sử đã đoạn trừ, được giải thoát nhờ chánh trí, vòng luân chuyển (sanh

SANH                                               1395

tử) của những vị này không thể chỉ bày. Chư Tỷ-kheo, như vậy, pháp được Ta khéo giảng... được loại trừ các vải quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng, được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, thì những vị này
thành các vị hóa sanh, nhập diệt tại đây, không
còn phải trở lui vào đời này nữa. Chư Tỷ-kheo,
như vậy, pháp được Ta khéo giảng... được loại trừ
các vãi quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng... được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
đã đoạn trừ ba kiết sử, đã làm cho muội lược tham
sân si, thì tất cả những vị ấy thành bậc Nhất lai,
chỉ đến đời này một lần nữa sẽ diệt tận khổ đau.
Chư Tỷ-kheo, như vậy, pháp được Ta khéo
giảng... được loại trừ các vãi quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng... được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
đoạn trừ ba kiết sử, thì tất cả những vị ấy trở thành
bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc ác thú, quyết
định hướng đến chánh giác. Chư Tỷ-kheo, như
vậy, pháp được Ta khéo giảng... được loại trừ các
vải quấn cũ.

SANH                                                 1396

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được ta khéo giảng... được
loại trừ các vải quấn cũ, nên những Tỷ-kheo nào
là những vị tùy pháp hành, tùy tín hành, thì tất cả
những vị này sẽ hướng về chánh giác, chư Tỷ-
kheo, như vậy pháp được Ta khéo giảng... được
loại trừ khỏi các vải quấn cũ.

 Chư Tỷ-kheo, vì pháp được Ta khéo giảng, làm
cho tỏ lộ, làm cho khai thông, làm cho khai thị,
được loại trừ các vải quấn cũ, nên những vị nào
chỉ đủ lòng tin nơi Ta, chỉ đủ lòng thương mến
đối với Ta, thì tất cả những vị ấy được hướng
về chư Thiên.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Những Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

SANH                                               1397

152 Tái sanh - Vì sao có tái sanh trong tương lai - ĐẠI Kinh PHƯƠNG QUẢNG – 43 Trung I, 639

ĐẠI KINH PHƯƠNG QUẢNG (Mahavedalla suttam) – Bài kinh số 43 – Trung I, 639

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi, tại Jetavana, tịnh
xá ông Anathapindika. Lúc bấy giờ, Tôn giả
Mahakotthita (Đại Câu-hy-la), vào buổi chiều, khi
thiền định xong, đứng dậy, đi đến chỗ Tôn giả
Sariputta ở, sau khi đến nói lên với Tôn giả Sariputta
những lời chào đón, hỏi thăm xã giao rồi ngồi xuống
một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả
Mahakotthita nói với Tôn giả Sariputta:

– Này Hiền giả, liệt tuệ, liệt tuệ (Duppanna) được gọi là như vậy. Này Hiền giả, như thế nào được gọi là liệt tuệ?

– Này Hiền giả, vì không tuệ tri, không tuệ tri (Nap-pajanati), này Hiền giả nên được gọi là liệt tuệ.

SANH                                                1398

Không tuệ tri gì? Không tuệ tri: đây là Khổ, không
tuệ tri: đây là Khổ tập, không tuệ tri: đây là Khổ diệt,
không tuệ tri: đây là con đường đưa đến Khổ diệt. Vì
không tuệ tri, không tuệ tri, này Hiền giả, nên được
gọi là liệt tuệ.

– Lành thay, Hiền giả!

Tôn giả Mahakotthita hoan hỷ, tín thọ lời Tôn giả Sariputta nói, rồi hỏi Tôn giả Sariputta một câu hỏi nữa:

– Này Hiền giả, trí tuệ, trí tuệ được gọi là như vậy. Này Hiền giả, như thế nào là được gọi là trí tuệ?

– Vì có tuệ tri, có tuệ tri, này Hiền giả, nên được gọi là trí tuệ. Có tuệ tri gì? Có tuệ tri: đây là Khổ, có tuệ tri: đây là Khổ tập, có tuệ tri: đây là Khổ diệt, có tuệ tri: đây là Con đường đưa đến Khổ diệt. Vì có tuệ tri, có tuệ tri, này Hiền giả, nên được gọi là trí tuệ.

– Thức, thức, này Hiền giả, được gọi là như vậy, Này Hiền giả, như thế nào được gọi là thức?

– Này Hiền giả, vì thức tri, thức tri, này Hiền giả nên được gọi là có thức. Thức tri gì? Thức tri lạc, thức tri khổ, thức tri bất khổ bất lạc. Vì thức tri, thức tri, này Hiền giả, nên được gọi là có thức.

SANH                                                   1399

– Này Hiền giả, trí tuệ như vậy, thức như vậy,
những pháp này được kết hợp hay không được kết
hợp? Có thể chăng, nêu lên sự sai khác giữa những
pháp này, sau khi phân tích chúng nhiều lần?

– Này Hiền giả, trí tuệ như vậy, thức như vậy,
những pháp này được kết hợp, không phải không kết
hợp. Không có thể nêu lên sự sai khác giữa những
pháp này, sau khi phân tích chúng nhiều lần. Này
Hiền giả, điều gì tuệ tri được là thức tri được, điều gì
thức tri được là tuệ tri được. Do vậy, những pháp này
được kết hợp, không phải không kết hợp, và không
có thể nêu lên sự sai khác giữa những pháp này, sau
khi phân tích chúng nhiều lần.

– Này Hiền giả, trí tuệ như vậy, thức như vậy, thế nào là sự sai khác giữa những pháp được kết hợp, không phải không kết hợp này?

– Này Hiền giả, Trí tuệ như vậy, thức như vậy,
giữa những pháp được kết hợp, không phải không
được kết hợp này, trí tuệ cần phải được tu tập
(Bhavetabba), còn thức cần phải được liễu tri
(Parinneyyam) như vậy là sự sai khác giữa những
pháp này.

– Cảm thọ, cảm thọ, này Hiền giả, được gọi là như vậy. Này Hiền giả, như thế nào được gọi là cảm

SANH                                                  1400

thọ?

– Này Hiền giả, cảm thọ, cảm thọ (Vedeti), nên
được gọi là cảm thọ. Và cảm thọ gì? Cảm thọ lạc,
cảm thọ khổ, cảm thọ bất khổ bất lạc thọ. Này Hiền
giả, cảm thọ, cảm thọ, nên được gọi là cảm thọ.

– Này Hiền giả, tưởng, tưởng (Sanna) được gọi là như vậy. Này Hiền giả, như thế nào được gọi là tưởng?

– Tưởng tri, tưởng tri (Sanjanati), này Hiền giả,
nên được gọi là tưởng, Và tưởng tri gì? Tưởng tri
màu xanh, tưởng tri màu vàng, tưởng tri màu đỏ,
tưởng tri màu trắng. Tưởng tri, tưởng tri, này Hiền
giả, nên được gọi là tưởng.

– Này Hiền giả, thọ như vậy, tưởng như vậy,
những pháp này được kết hợp hay không được kết
hợp? Có thể chăng, nêu lên sự sai khác giữa những
pháp này, sau khi phân tích chúng nhiều lần?

– Này Hiền giả, cảm thọ như vậy, tưởng như
vậy, những pháp này được kết hợp, không phải
không được kết hợp. Không có thể nêu lên sự sai
khác giữa những pháp này, sau khi phân tích chúng
nhiều lần. Này Hiền giả, điều gì cảm thọ được là
tưởng tri được, điều gì tưởng tri được là cảm thọ

SANH                                                1401

được. Do vậy, những pháp này được kết hợp, không
phải không được kết hợp, và không có thể nêu lên sự
sai khác giữa những pháp này, sau khi phân tích
chúng nhiều lần.

– Này Hiền giả, ý thức thanh tịnh, không liên hệ đến năm căn có thể đưa đến gì?

– Này Hiền giả, ý thức thanh tịnh, không liên hệ
đến năm căn, có thể đưa đến Hư không vô biên xứ;
hư không là vô biên, có thể đưa đến Thức vô biên
xứ; thức là vô biên, có thể đưa đến Vô sở hữu xứ,
không có sự vật gì.

– Này Hiền giả, pháp gì đưa đến nhờ gì có thể tuệ tri được?

– Này Hiền giả, nhờ tuệ nhãn, pháp được đưa đến có thể tuệ tri.

– Này Hiền giả, trí tuệ có ý nghĩa gì?

– Này Hiền giả, trí tuệ có ý nghĩa là thắng tri (Abhinnattha), có nghĩa là liễu tri (Parinnattha), có nghĩa là đoạn tận (Pahanattha).

– Này Hiền giả, có bao nhiêu duyên khiến chánh tri kiến sanh khởi?

SANH                                               1402

– Này Hiền giả, có hai duyên khiến chánh tri
kiến sanh khởi: Tiếng của người khác và như lý tác
ý. Này Hiền giả, do hai duyên này, chánh tri kiến
sanh khởi.

– Này Hiền giả, chánh tri kiến phải được hỗ trợ
bởi bao nhiêu chi phần để có tâm giải thoát quả, tâm
giải thoát quả công đức, và tuệ giải thoát quả, tuệ
giải thoát quả công đức?

– Này Hiền giả, chánh tri kiến phải được hỗ trợ
bởi năm chi phần để có tâm giải thoát quả, tâm giải
thoát quả công đức, tuệ giải thoát quả và tuệ giải
thoát quả công đức. Ở đây, này Hiền giả, chánh tri
kiến có giới hỗ trợ, có văn (Suta) hỗ trợ, có thảo
luận hỗ trợ, có chỉ (Samatha) hỗ trợ, có quán
(Samadhi) hỗ trợ. Này Hiền giả, chánh tri kiến được
hỗ trợ bởi năm chi phần này để có tâm giải thoát quả,
tâm giải thoát quả công đức, tuệ giải thoát quả và tuệ
giải thoát quả công đức.

– Này Hiền giả, có bao nhiêu hữu (Bhava)?

– Này Hiền giả, có ba hữu: dục hữu, sắc hữu, vô sắc hữu.

– Này Hiền giả, như thế nào sự tái sanh trong tương lai được xảy ra?

SANH                                                1403

– Này Hiền giả, bị vô minh ngăn che, bị tham ái trói buộc, các loài hữu tình thích thú chỗ này chỗ kia, như vậy, sự tái sinh trong tương lai được xảy ra.

– Này Hiền giả, như thế nào sự tái sanh trong tương lai không xảy ra?

– Này Hiền giả, vô minh được xả ly, minh khởi, tham ái được đoạn diệt, như vậy sự tái sanh trong tương lai không xảy ra.

– Này Hiền giả, thế nào là Thiền thứ nhất?

– Ở đây, này Hiền giả, vị Tỷ-kheo ly dục, ly ác
bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một
trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Như
vậy, này Hiền giả, gọi là Thiền thứ nhất.

– Này Hiền giả, Thiền thứ nhất có bao nhiêu chi phần?

– Này Hiền giả, Thiền thứ nhất có năm chi phần.
Ở đây, này Hiền giả, Tỷ-kheo thành tựu Thiền thứ
nhất, có tầm, tứ, hỷ, lạc và nhất tâm. Này Hiền giả,
Thiền thứ nhất có năm chi phần như vậy.

– Này Hiền giả, Thiền thứ nhất từ bỏ bao nhiêu chi phần và thành tựu bao nhiêu chi phần?

SANH                                                 1404

– Này Hiền giả, Thiền thứ nhất từ bỏ năm chi
phần và thành tựu năm chi phần. Ở đây, này Hiền
giả, vị Tỷ-kheo thành tựu Thiền thứ nhất từ bỏ tham
dục, từ bỏ sân, từ bỏ hôn trầm thụy miên, từ bỏ trạo
hối, từ bỏ nghi, thành tựu tầm, tứ, hỷ, lạc và nhất tâm.
Này Hiền giả, như vậy Thiền thứ nhất từ bỏ năm chi
phần, và thành tựu năm chi phần.

– Này Hiền giả, năm căn này, có cảnh giới khác
nhau, có hành giới khác nhau, không có lẫn lộn cảnh
giới, hành giới với nhau. Tức là mắt, tai, mũi, lưỡi,
thân. Này Hiền giả, giữa năm căn này, có cảnh giới
sai khác, có hành giới sai khác, không có thọ lãnh
cảnh giới, hành giới lẫn nhau, cái gì làm sở y cho
chúng, cái gì lãnh thọ cảnh giới, hành giới của
chúng?

– Nầy Hiền giả, năm căn này, có cảnh giới sai khác, có hành giới sai khác, không có lãnh thọ cảnh giới, hành giới lẫn nhau, tức là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân. Này Hiền giả, giữa năm căn này, có cảnh giới sai khác, có hành giới sai khác, không có lẫn lộn cảnh giới, hành giới với nhau, ý làm sở y cho chúng, và ý lãnh thọ cảnh giới và hành giới của chúng.

– Này Hiền giả, năm căn này là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân. Này Hiền giả, năm căn này, do duyên gì

SANH                                                  1405

mà chúng an trú?

– Này Hiền giả, năm căn này là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân. Này Hiền giả, năm căn này do duyên tuổi thọ (Ayu) mà chúng an trú.

– Này Hiền giả, tuổi thọ do duyên gì mà an trú?

– Tuổi thọ do duyên hơi nóng mà an trú.

– Này Hiền giả, hơi nóng do duyên gì mà an trú?

– Hơi nóng do duyên tuổi thọ mà an trú.

– Này Hiền giả, nay chúng tôi được biết từ lời
nói của Tôn giả Sariputta là tuổi thọ do duyên hơi
nóng mà an trú. Nay chúng tôi lại được biết từ lời nói
của Tôn giả Sariputta là hơi nóng do duyên tuổi thọ
mà an trú. Này Hiền giả, như thế nào, cần phải hiểu
ý nghĩa lời nói này?

– Này Hiền giả, tôi sẽ cho một ví dụ. Nhờ ví dụ,
ở đây, một số người có trí sẽ hiểu ý nghĩa lời nói.
Này Hiền giả, ví như khi một cây đèn dầu được thắp
sáng, duyên tim đèn, ánh sáng được hiện ra, do
duyên ánh sáng, tim đèn được thấy. Cũng vậy này
Hiền giả, tuổi thọ do duyên hơi nóng mà an trú, và
hơi nóng do duyên tuổi thọ mà an trú.

SANH                                                1406

– Này Hiền giả, những pháp thọ hành
(Ayusankhara) này là những pháp được cảm thọ
(Vedaniya) này, hay những pháp thọ hành này khác
với những pháp được cảm thọ này?

– Này Hiền giả, những pháp thọ hành này không phải là những pháp được cảm thọ này. Này Hiền giả, nếu những pháp thọ hành này là những pháp được cảm thọ này thì không thể nêu rõ sự xuất khởi của vị Tỷ-kheo đã thành tựu Diệt thọ tưởng định. Này Hiền giả, vì rằng những pháp thọ hành khác, những pháp được cảm thọ khác nên có thể nêu rõ sự xuất khởi của vị Tỷ-kheo đã thành tựu Diệt thọ tưởng định.

– Này Hiền giả, đối với thân này, khi nào có bao nhiêu pháp được từ bỏ, thì thân này được nằm xuống, quăng đi, vất bỏ, như một khúc gỗ vô tri?

– Này Hiền giả, đối với thân này, khi nào ba
pháp được từ bỏ: Tuổi thọ, hơi nóng và thức, thì thân
này nằm xuống, được quăng đi, vất bỏ như một khúc
gỗ vô tri.

– Này Hiền giả, có sự sai khác gì giữa vật chết, mạng chung này với vị Tỷ-kheo thành tựu Diệt thọ tưởng định?

– Này Hiền giả, vật chết, mạng chung này, thân

SANH                                               1407

hành của nó chấm dứt, dừng lại, khẩu hành chấm dứt,
dừng lại, tâm hành chấm dứt, dừng lại, tuổi thọ diệt
tận, hơi nóng tiêu diệt, các căn bị bại hoại. Còn vị
Tỷ-kheo thành tựu Diệt thọ tưởng định, thì thân hành
của vị này được chấm dứt, được dừng lại, khẩu hành
được chấm dứt, được dừng lại, tâm hành được chấm
dứt, được dừng lại, nhưng tuổi thọ không diệt tận,
hơi nóng không tiêu diệt, các căn được sáng suốt.
Này Hiền giả, như vậy là sự sai khác giữa vật chết,
mạng chung này với vị Tỷ-kheo thành tựu Diệt thọ
tưởng định.

– Này Hiền giả, có bao nhiêu duyên để chứng nhập tâm giải thoát bất khổ bất lạc?

– Này Hiền giả, có bốn duyên để chứng nhập tâm giải thoát bất khổ bất lạc. Ở đây, này Hiền giả, vị Tỷ-kheo xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này Hiền giả, do bốn duyên này mà chứng nhập tâm giải thoát bất khổ bất lạc.

– Này Hiền giả, có bao nhiêu duyên để chứng nhập vô tướng tâm giải thoát?

– Này Hiền giả, có hai duyên để chứng nhập vô tướng tâm giải thoát: không có tác ý nhất thiết tướng và tác ý vô tướng giới. Này Hiền giả, do hai

SANH                                              1408

duyên này mà chứng nhập vô tướng tâm giải thoát.

– Này Hiền giả, có bao nhiêu duyên để an trú vô tướng tâm giải thoát?

– Này Hiền giả, có ba duyên để an trú vô tướng
tâm giải thoát: không tác ý nhất thiết tướng, tác ý
vô tướng giới, và một sự sửa soạn trước. Này Hiền
giả, do ba duyên này mà an trú vô tướng tâm giải
thoát.

– Này Hiền giả, có bao nhiêu duyên để xuất khởi vô tướng tâm giải thoát?

– Này Hiền giả, có hai duyên để xuất khởi vô
tướng tâm giải thoát: tác ý nhất thiết tướng và
không tác ý vô tướng giới. Này Hiền giả, do hai
duyên này mà xuất khởi vô tướng tâm giải thoát.

– Này Hiền giả, vô lượng tâm giải thoát này, vô
sở hữu tâm giải thoát này, không tâm giải thoát này
và vô tướng tâm giải thoát này, những pháp này
nghĩa sai biệt và danh sai biệt, hay nghĩa đồng nhất
và danh sai biệt?

– Này Hiền giả, vô lượng tâm giải thoát, vô sở hữu tâm giải thoát, không tâm giải thoát và vô tướng tâm giải thoát này, có một pháp môn, này Hiền giả,

SANH                                              1409

do pháp môn này, các pháp ấy nghĩa sai biệt và danh
sai biệt. Và này Hiền giả, lại có một pháp môn, do
pháp môn này, các pháp ấy có nghĩa đồng nhất và
danh sai biệt.

Này Hiền giả, thế nào là có pháp môn, do pháp môn này các pháp ấy có nghĩa sai khác và có danh sai khác?

Ở đây, này Hiền giả, vị Tỷ-kheo an trú biến mãn
một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy
phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy
phương thứ tư. Như vậy, cùng khắp thế giới, trên,
dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô
biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với
từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Với
tâm câu hữu với bi... với tâm câu hữu với hỷ... an trú
biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, cũng
vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng
vậy phương thứ tư. Như vậy, cùng khắp thế giới,
trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp
vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu
với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.
Như vậy, này Hiền giả, gọi là vô lượng tâm giải
thoát.

Và này Hiền giả, thế nào là vô sở hữu tâm giải

SANH                                                1410

thoát? Ở đây, này Hiền giả, vị Tỷ-kheo vượt lên mọi
Thức vô biên xứ, nghĩ rằng: "Không có vật gì" chứng
và trú Vô sở hữu xứ. Như vậy, này Hiền giả, gọi là
Vô sở hữu tâm giải thoát.

Và này Hiền giả, thế nào là không tâm giải
thoát? Ở đây, này Hiền giả, vị Tỷ-kheo đi đến khu
rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến chỗ nhà trống
và suy nghĩ như sau: "Đây trống không, không có tự
ngã hay không có ngã sở". Như vậy, này Hiền giả,
gọi là không tâm giải thoát.

Và này Hiền giả, thế nào là vô tướng tâm giải
thoát? Ở đây, này Hiền giả, vị Tỷ-kheo không tác ý
với nhất thiết tướng, đạt và an trú vô tướng tâm định.
Như vậy, này Hiền giả, gọi là vô tướng tâm giải
thoát.

Như vậy là có pháp môn và do pháp môn này những pháp ấy nghĩa sai biệt và danh sai biệt.

Và này Hiền giả, thế nào là có pháp môn và do pháp môn này các pháp ấy có nghĩa đồng nhất nhưng danh sai biệt?

Tham, này Hiền giả, là nguyên nhân của hạn lượng; sân là nguyên nhân của hạn lượng; si là nguyên nhân của hạn lượng. Đối với vị Tỷ-kheo đã

SANH                                                1411

đoạn trừ các lậu hoặc và tham, sân, si này đã được chặt tận gốc như thân cây tala được chặt tận gốc, khiến chúng không thể tái sanh trong tương lai. Này Hiền giả, khi nào các tâm giải thoát là vô lượng, thì bất động tâm giải thoát được gọi là tối thượng đối với các tâm giải thoát ấy, và bất động tâm giải thoát không có tham, không có sân, không có si.

Tham, này Hiền giả, là một vật gì (chướng ngại), sân là một vật gì (chướng ngại), si là một vật gì (chướng ngại). Đối với vị Tỷ-kheo đã đoạn trừ các lậu hoặc, thì tham, sân, si này đã được chặt tận gốc, như thân cây tala được chặt tận gốc, khiến chúng không thể tái sanh trong tương lai. Này Hiền giả, khi nào các tâm giải thoát là vô sở hữu, thì bất động tâm giải thoát được gọi là tối thượng đối với các tâm giải thoát ấy, và bất động tâm giải thoát ấy không có tham, không có sân, không có si.

Tham, này Hiền giả, là nhân tạo ra tướng, sân là nhân tạo ra tướng, si là nhân tạo ra tướng. Đối với vị Tỷ-kheo đã đoạn trừ các lậu hoặc, thì tham, sân, si này được chặt tận gốc, như thân cây tala được chặt tận gốc, khiến chúng không thể tái sanh trong tương lai. Này Hiền giả, khi nào các tâm giải thoát là vô tướng, thì bất động tâm giải thoát được gọi là tối thượng đối với các tâm giải thoát ấy, và bất động

SANH                                                1412

tâm giải thoát này không có tham, không có sân, không có si.

Như vậy, này Hiền giả, là pháp môn này, những pháp ấy là đồng nghĩa nhưng danh sai biệt.

Tôn giả Sariputta thuyết giảng như vậy. Tôn giả Mahakotthita hoan hỷ, tín thọ lời Tôn giả Sariputta dạy.

SANH                                              1413

153 Tái sanh - Vì sao có tái sanh trong tương lai - ĐẠI Kinh SÁU XỨ – 149 Trung III, 643

ĐẠI KINH SÁU XỨ (Mahasalayatanika suttam) – Bài kinh số 149 – Trung III, 643

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), tại tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo",

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng Đại Kinh Sáu Xứ. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

SANH                                            1414

Này các Tỷ-kheo, không biết, không thấy như chơn mắt, không biết không thấy như chơn các sắc, không biết không thấy như chơn nhãn thức, không biết không thấy như chơn nhãn xúc; do duyên nhãn xúc này khởi lên lạc thọ, khổ thọ hay bất khổ bất lạc thọ, không biết không thấy như chơn cảm thọ ấy, vị ấy ái trước đối với mắt, ái trước đối với các sắc, ái trước đối với nhãn thức, ái trước đối với nhãn xúc. Do duyên nhãn xúc này khởi lên lạc thọ, khổ thọ hay bất khổ bất lạc thọ, vị ấy ái trước đối với cảm thọ ấy. Khi vị ấy trú, quán sát vị ngọt, bị ái trước, hệ lụy và tham đắm, nên năm thủ uẩn đi đến tích trữ trong tương lai. Và ái của vị ấy đưa đến tái sanh, câu hữu với hỷ và tham, tìm sự hoan lạc chỗ này, chỗ kia; ái ấy được tăng trưởng; những thân ưu não tăng trưởng; những tâm ưu não tăng trưởng; những thân nhiệt não tăng trưởng; những tâm khổ não tăng trưởng. Vị ấy cảm thọ thân khổ và tâm khổ.

Này các Tỷ-kheo, không thấy và không biết
như chơn tai; này các Tỷ-kheo, không thấy và
không biết như chơn mũi; này các Tỷ-kheo, không
thấy và không biết như chơn lưỡi; này các Tỷ-kheo,
không thấy và không biết như chơn thân; này các Tỷ-
kheo, không thấy và không biết như chơn ý; này các
Tỷ-kheo, không thấy và không biết như chơn các
pháp; này các Tỷ-kheo, không thấy và không biết

SANH                                                  1415

như chơn ý thức; này các Tỷ-kheo, không thấy và
không biết như chơn ý xúc. Do duyên ý xúc này khởi
lên lạc thọ, khổ thọ hay bất khổ bất lạc thọ; không
thấy và không biết như chơn cảm thọ ấy, vị ấy ái
trước đối với ý, ái trước đối với pháp, ái trước đối
với ý thức, ái trước đối với ý xúc. Do duyên ý xúc
này khởi lên lạc thọ, khổ thọ, hay bất khổ bất lạc
thọ, ... (như trên)... vị ấy cảm thọ thân khổ và tâm
khổ.

Này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn mắt, thấy và biết như chơn các sắc, thấy và biết như chơn nhãn thức, thấy và biết như chơn nhãn xúc. Do duyên nhãn xúc này khởi lên lạc thọ, khổ thọ hay bất khổ bất lạc thọ, thấy và biết như chơn cảm thọ ấy; vị ấy không ái trước đối với con mắt, không ái trước đối với các sắc, không ái trước đối với nhãn thức, không ái trước đối với nhãn xúc. Do duyên nhãn xúc này khởi lên lạc thọ, khổ thọ, hay bất khổ bất lạc thọ; vị ấy không ái trước đối với cảm thọ ấy. Khi vị ấy trú, quán sát vị ngọt, không bị ái trước, hệ lụy và tham đắm, nên năm thủ uẩn đi đến tàn diệt trong tương lai. Và ái của vị ấy, đưa đến tái sanh, câu hữu với hỷ và tham, tìm sự hoan lạc chỗ này chỗ kia; ái ấy được đoạn tận; những thân ưu não của vị ấy được đoạn tận; những tâm ưu não được đoạn tận; những thân nhiệt não được đoạn tận; những tâm nhiệt não

SANH                                                 1416

được đoạn tận; những thân khổ não được đoạn tận; những tâm khổ não được đoạn tận; vị ấy cảm thọ thân lạc và tâm lạc.

 Kiến gì như chơn của vị ấy, kiến ấy là chánh
kiến.
 Tư duy gì như chơn của vị ấy, tư duy ấy là
chánh tư duy.
 Tinh tấn gì như chơn của vị ấy, tinh tấn ấy là
chánh tinh tấn.
 Niệm gì như chơn của vị ấy, niệm ấy là chánh
niệm.
 Định gì như chơn của vị ấy, định ấy là chánh
định.
 Thân nghiệp, ngữ nghiệp, sinh mạng của vị ấy
được thanh tịnh tốt đẹp.
 Và Thánh đạo Tám ngành này đi đến tu tập
và phát triển sung mãn cho vị ấy.

 Do sự tu tập Thánh đạo Tám ngành này như vậy,
bốn niệm xứ đi đến tu tập và phát triển sung mãn;
bốn chánh tinh tấn cũng đi đến tu tập và phát
triển sung mãn; bốn như ý túc cũng đi đến tu tập
và phát triển sung mãn; năm căn cũng đi đến tu
tập và phát triển sung mãn; năm lực cũng đi đến

SANH                                             1417

tu tập và phát triển sung mãn; bảy giác chi cũng đi đến tu tập và phát triển sung mãn.

 Và nơi vị ấy, hai pháp này được chuyển vận song hành: chỉ và quán.

 Với thượng trí, vị ấy liễu tri những pháp cần phải
liễu tri với thượng trí. Với thượng trí, vị ấy đoạn
tận những pháp cần phải đoạn tận với thượng trí.
Với thượng trí vị ấy, tu tập những pháp cần phải
tu tập với thượng trí. Với thượng trí, vị ấy chứng
ngộ những pháp cần phải chứng ngộ với thượng
trí.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần
phải liễu tri với thượng trí? Cần phải trả lời là
năm thủ uẩn, tức là sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn,
tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn.
Những pháp này là những pháp cần phải liễu
tri với thượng trí.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp cần
phải đoạn tận với thượng trí? Vô minh và hữu
ái, những pháp này cần phải đoạn tận với
thượng trí.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp cần

SANH                                               1418

phải tu tập với thượng trí? Chỉ và quán, những pháp này cần phải tu tập với thượng trí.

 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần
phải chứng ngộ với thượng trí? Minh và giải
thoát, những pháp này cầu phải chứng ngộ với
thượng trí.

Này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn tai; này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn mũi; này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn lưỡi; này các Tỷ- kheo, thấy và biết như chơn thân; này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn ý; này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn các pháp; này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn ý thức; này các Tỷ-kheo, thấy và biết như chơn ý xúc. Do duyên ý xúc này khởi lên lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ; thấy và biết như chơn cảm thọ ấy, nên vị ấy không ái trước đối với ý, không ái trước đối với các pháp, không ái trước đối với ý thức, không ái trước đối với ý xúc. Do duyên ý xúc này khởi lên lạc thọ, khổ thọ, hay bất khổ bất lạc thọ; vị ấy không ái trước đối với cảm thọ ấy... (như trên)... tâm khổ não được đoạn tận. Vị ấy cảm thọ thân lạc và tâm lạc. Kiến gì như chơn của vị ấy, kiến ấy là chánh kiến. Tư duy gì như chơn của vị ấy... (như trên)... hoạt mạng của vị ấy đi đến thanh tịnh tốt đẹp. Và Thánh đạo Tám ngành này đi đến tu

SANH                                               1419

tập và phát triển sung mãn cho vị ấy. Do sự tu tập Thánh đạo Tám ngành này như vậy... (như trên)... Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những pháp cần phải chứng ngộ với thượng trí? Minh và giải thoát, những pháp này cần phải chứng ngộ với thượng trí.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

SANH                                             1420

154 Tái sanh - Vô minh duyên Luân hồi sanh tử - Kinh Cái Gậy – Tương V, 638

Cái Gậy – Tương V, 638

1) ...

2) -- Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây gậy được quăng lên hư không, khi thì rơi xuống đầu gốc, khi thì rơi xuống chặng giữa, khi thì rơi xuống đầu ngọn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, các chúng sanh bị vô
minh che lấp, bị khát ái trói buộc, dong ruổi, luân
chuyển, khi thì đi từ thế giới này đến thế giới kia, khi
thì đi từ thế giới kia đến thế giới này. Vì sao? Vì rằng
không thấy bốn Thánh đế.

3) Này các Tỷ-kheo, bốn Thánh đế ấy là gì?

- Thánh đế về Khổ,
- Thánh đế về Khổ tập,
- Thánh đế về Khổ diệt,
- Thánh đế về Con Đường đưa đến Khổ diệt.

4) Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ". Một cố gắng cần phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ tập". Một cố gắng cần

SANH                                                  1421

phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ diệt". Một cố gắng cần phải làm để rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến Khổ diệt".

SANH                                             1422

155 Tái sanh - Ái là nhiên liệu cho tái sanh - Kinh Luận Nghị Đường – Tương IV, 616

Luận Nghị Đường – Tương IV, 616 (Kutùhalasàlà)

1). ..

2) Rồi du sĩ Vacchagotta đi đến Thế Tôn; sau khi
đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm
thân hữu rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi một bên, du sĩ Vacchagotta thưa với Thế Tôn:

-- Thưa Tôn giả Gotama, những ngày về trước, những ngày về trước nữa, rất nhiều Sa-môn, Bà-la- môn là du sĩ ngoại đạo ngồi tụ tập, tụ hội tại Luận nghị đường, và câu chuyện sau đây được khởi lên: "Vị Pùrana Kassapa này là vị hội chủ, vị giáo trưởng, vị sư trưởng giáo hội, có tiếng tốt, có danh vọng, khai tổ giáo phái, được quần chúng tôn sùng". Khi nói về một đệ tử từ trần, mệnh chung, họ nói sanh xứ của vị ấy như sau: "Vị này sanh tại chỗ này. Vị này sanh tại chỗ này". Nếu đệ tử là vị thượng nhân, tối thượng nhân, đã đạt địa vị tối thắng, khi vị này từ trần, mệnh

SANH                                                 1423

chung, họ nói sanh xứ của vị ấy như sau: "Vị này sanh tại chỗ này. Vị này sanh tại chỗ này".

4-9) Makkhali Gosàla... Nigantha Nàtaputta... Sanjaya Belatthiputta... Pakuddha Kaccàyana... vị Ajita Kesakambala này là vị hội chủ, vị giáo trưởng, vị sư trưởng giáo hội, có tiếng tốt, có danh vọng, khai tổ giáo phái, được quần chúng tôn sùng. Khi nói về một đệ tử từ trần, mệnh chung, họ nói sanh xứ của vị ấy như sau: "Vị này sanh tại chỗ này. Vị này sanh tại chỗ này". Nếu đệ tử là vị thượng nhân, tối thượng nhân, đã đạt địa vị tối thắng, khi vị này từ trần, mệnh chung, họ nói sanh xứ của vị ấy như sau: "Vị này sanh tại chỗ này. Vị này sanh tại chỗ này".

10) Còn Sa-môn Gotama này là vị hội chủ, vị giáo trưởng, vị sư trưởng giáo hội, có tiếng tốt, có danh vọng, khai tổ giáo phái, được quần chúng tôn sùng. Khi nói về một đệ tử đã từ trần, đã mệnh chung, Sa- môn Gotama nói sanh xứ của vị ấy như sau: "Vị này sanh tại chỗ này. Vị này sanh tại chỗ này". Nếu đệ tử là bậc thượng nhân, tối thắng nhân đã đạt địa vị tối thượng, khi vị này từ trần, mệnh chung, Sa-môn Gotama không có trả lời: "Vị này sanh tại chỗ này. Vị này sanh tại chỗ này". Nhưng Ngài nói về vị ấy như sau: "Vị ấy đã chặt đứt ái, đã phá hủy các kiết

SANH                                                 1424

phược, nhờ chơn chánh thấy rõ kiêu mạn, đã đoạn tận khổ đau".

11) Thưa Tôn giả Gotama, con có khởi lên phân vân và nghi ngờ như sau: "Như thế nào, cần phải thấu hiểu pháp của Sa-môn Gotama?"

12) -- Này Vaccha, thôi vừa rồi sự phân vân của Ông. Thôi vừa rồi sự nghi ngờ của Ông. Chính do trên điểm Ông phân vân mà nghi ngờ được khởi lên. Ta tuyên bố sự sanh khởi, này Vaccha, đối với những ai có chấp thủ, không phải đối với ai không có chấp thủ.

13) Ví như, này Vaccha, một ngọn lửa cháy đỏ khi nào có nhiên liệu (saupàdàna), không phải không có nhiên liệu.

Cũng vậy, này Vaccha, Ta tuyên bố về sanh khởi đối với người có chấp thủ (sanh y), không phải với người không có chấp thủ.

14) -- Thưa Tôn giả Gotama, trong khi có gió thổi ngọn lửa đi thật xa, thời Tôn giả Gotama tuyên bố cái gì làm nhiên liệu cho ngọn lửa này?

-- Này Vaccha, trong khi có gió thổi ngọn lửa đi thật xa, thời Ta nói chính gió là nhiên liệu. Trong khi ấy, này Vaccha, chính gió là nhiên liệu (upàdàna).

SANH                                                1425

15) -- Thưa Tôn giả Gotama, trong khi một loài hữu
tình quăng bỏ thân này để sanh vào một thân khác,
thời Tôn giả Gotama tuyên bố cái gì làm nhiên liệu
cho thân này?

-- Này Vaccha, trong khi một loài hữu tình quăng bỏ
thân này và sanh vào một thân khác, này Vaccha, Ta
tuyên bố rằng trong khi ấy chính ái (tanhà) là nhiên
liệu (upàdànam).

SANH                                              1426

156 Tín, giới, văn, thí, tuệ đầy đủ sẽ chấm dứt tái sanh - Kinh HÀNH SANH – 120 Trung III, 283

KINH HÀNH SANH (Sankharuppati suttam) – Bài kinh số 120 – Trung III, 283

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), tại tịnh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Ở đấy Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo"

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– "Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các ông SỰ TÁI SANH DO HÀNH ĐƯA LẠI. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ giảng".

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

SANH                                             1427

– Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín, đầy đủ giới, đầy đủ văn (suta), đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị ấy nghĩ như sau: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ sanh cọng trú trong đại gia tộc Sát đế lỵ!" Vị ấy chuyên định tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Những hành ấy của Tỷ-kheo được an trú, tu tập, làm cho sung mãn như vậy đưa vị ấy thọ sanh tại chỗ ấy. Này các Tỷ-kheo, đây là đạo, đây là lộ trình đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín,
đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị
ấy nghĩ: "Mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung,
ta sẽ sanh cọng trú trong đại gia tộc Bà-la-môn!...
hay trong đại gia tộc cư sĩ!" Vị ấy chuyên định tâm
ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Những hành ấy của
Tỷ-kheo được an trú, tu tập, làm cho sung mãn như
vậy đưa vị ấy thọ sanh tại chỗ ấy. Này các Tỷ-kheo,
đây là đạo, đây là lộ trình đưa đến tái sanh tại chỗ
ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín, đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Bốn Đại Thiên vương có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với chư Thiên ở cõi trời Tứ thiên!" Vị

SANH                                                 1428

ấy chuyên định tâm ấy, an trú tâm ấy, tu tập tâm ấy. Những hành ấy của Tỷ-kheo được an trú, tu tập, ... đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín,
đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị
ấy được nghe: "Chư Thiên Tavatimsa (Tam thập tam
thiên)... , chư Thiên Yama (Dạ-ma)..., chư Thiên
Tusita (Đâu-suất-đà)..., chư Thiên Nimmanarati
(Hóa Lạc)..., chư Thiên Paramimmitavasavatti (Tha
Hóa Tự Tại) có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có
nhiều lạc thọ. Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân
hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với chư
Thiên ở Tha Hóa Tự Tại Thiên!" Vị ấy chuyên định
tâm ấy... đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín, đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ"... Này các Tỷ- kheo, ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần biến mãn một ngàn thế giới. Và vị ấy sống thuấn nhuần, biến mãn các chúng sanh được sanh lên thế giới ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người có mắt cầm một trái amanda (a-ma-lặc) trong tay và nhìn trái ấy; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần, biến mãn một ngàn thế giới . Và vị ấy sống

SANH                                                 1429

thấm nhuần, biến mãn các chúng sanh được sanh lên
thế giới ấy. Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại
mạng chung, ta sẽ được sanh cọng trú với ngàn Phạm
thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy... đưa đến tái sanh
tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Hai ngàn Phạm
thiên giới... ba ngàn Phạm thiên.. bốn ngàn Phạm
thiên... năm ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có
mỹ tướng, có nhiều lạc thọ. Này các Tỷ-kheo, năm
ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng,
có nhiều lạc thọ. Này các Tỷ-kheo, năm ngàn Phạm
thiên sống thấm nhuần, biến mãn năm ngàn thế giới.
Và vị ấy sống thấm nhuần biến mãn các chúng sanh
được sanh lên thế giới ấy. Ví như này các Tỷ-kheo,
một người có mắt cầm năm trái amanda (a-ma-lặc)
trong tay và nhìn các trái ấy. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, năm ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần, biến
mãn năm ngàn thế giới. Và vị ấy sống thấm nhuần
biến mãn các chúng sanh được sanh lên các thế giới
ấy". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng
chung, ta sẽ được sanh cọng trú với năm ngàn Phạm
thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy.... đưa đến tái sanh
tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...

SANH                                               1430

giới... văn... thí... đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Mười ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ". Này các Tỷ-kheo, mười ngàn Phạm thiên giới thấm nhuần biến mãn mười ngàn thế giới. Vị ấy sống thấm nhuần biến mãn các chúng sanh được sanh lên các thế giới ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, một hòn lưu ly bảo châu, đẹp đẽ trong suốt, có tám mặt, khéo dũa, khéo mài, đặt trên một tấm màn màu lạt, sẽ chiếu sáng, sáng chói; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, mười ngàn Phạm thiên sống thấm nhuần, biến mãn mười ngàn thế giới ấy. Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với mười ngàn Phạm thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy... đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín... đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Trăm ngàn Phạm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc thọ". Này các Tỷ-kheo, trăm ngàn Phạm thiên, sống thấm nhuần, biến mãn trăm ngàn thế giới... Vị ấy cũng thấm nhuần, biến mãn các chúng sanh được sanh lên các thế giới ấy. Ví như một đồ trang sức làm bằng vàng ròng (jambonada), được khéo tôi luyện trong lò của một thợ vàng thiện xảo, nếu được đặt trên một tấm màn màu lạt sẽ chiếu sáng, rực sáng, chói sáng; cũng vậy này các Tỷ-kheo, trăm ngàn Phạm thiên an trú thấm nhuần biến mãn trăm ngàn

SANH                                                1431

thế giới... Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi thân hoại
mạng chung, ta được sanh cọng trú với trăm ngàn
Phạm thiên!" Vị ấy chuyên định tâm ấy... đưa đến tái
sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Quang thiên...
Thiểu Quang thiên, Vô Lượng Quang thiên... Quang
Âm thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều
lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta.. ".... đưa đến tái
sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Tịnh thiên....
Thiểu Tịnh thiên... Vô lượng Tịnh thiên... Biến Tịnh
thiên có thọ mạng lâu dài, có mỹ tướng, có nhiều lạc
thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta.. ". , đưa đến tái sanh
tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Quảng Quả thiên...
Vô Phiền thiên... Vô Nhiệt thiên... Thiện Kiến thiên..
A-ca-ni-sa thiên có thọ mạng lâu dài có mỹ tướng,
có nhiều lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng sau khi
thân hoại mạng chung, ta được sanh cọng trú với chư
A-ca-ni-sa-thiên". Vị ấy chuyên định tâm ấy.... đưa
đến tái sanh tại chỗ ấy.

SANH                                                 1432

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín...
đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Thiên đã đạt
được Hư không vô biên xứ, có thọ mạng lâu dài, cửu
trú, có nhiều lạc thọ". Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta..
".... , đưa đến tái sanh chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín... đầy đủ trí tuệ. Vị ấy được nghe: "Chư Thiên đã đạt được Thức vô biên xứ... đã được Vô sở hữu xứ.. đã đạt được Phi tưởng phi phi tưởng xứ có thọ mạng lâu dài, cửu trú, có nhiều lạc thọ" Vị ấy nghĩ: "Mong rằng ta.. "... , đưa đến tái sanh tại chỗ ấy.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ tín,
đầy đủ giới, đầy đủ văn, đầy đủ thí, đầy đủ trí tuệ.
Vị ấy nghĩ: "Mong rằng, với sự đoạn trừ các lậu
hoặc, với thắng trí, ta chứng ngộ, chứng đạt và an trú
ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô
lậu!" Vị ấy với sự đoạn trừ các lậu hoặc, với thắng
trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện
tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này các Tỷ-
kheo, Tỷ-kheo này không sinh ra một nơi nào,
không sinh ra một chỗ nào.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

SANH                                                1433

SANH   1434

157 Từ khi tôi được Thánh sanh đến nay - Kinh ANGULIMALA – 86 Trung II, 577

KINH ANGULIMALA – Bài kinh số 86 – Trung II, 577

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú tại Savatthi, Jetavana, ở tinh xá ông Anthapindika. Lúc bấy giờ, trong lãnh thổ của quốc vương Pasenadi (Ba-tư-nặc), nước Kosala, có tên cướp Angulimala một thợ săn, tay vấy máu, sát hại, bạo tàn, không có lòng từ mẫn đối với chúng sanh. Vì nó, các làng trở thành không làng, các thị trấn trở thành không thị trấn, quốc độ trở thành không quốc độ. Do nó luôn luôn giết người, nó mang một vòng hoa làm bằng ngón tay người.

Rồi Thế Tôn vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, vào Savatthi để khất thực. Sau khi khất thực ở Savatthi, ăn xong, dọn dẹp sàng tọa, cầm y bát, Ngài quay trở về và đi trên con đường dẫn đến tên cướp Angulimala. Các người chăn bò, các người chăn thú,

SANH                                              1435

các người làm ruộng, các người bộ hành
(padhavino?) thấy Thế Tôn đang đi trên con đường
dẫn đến tên cướp Angulimala, thấy vậy liền bạch Thế
Tôn: "Thưa Sa-môn, chớ có đi trên con đường này.
Thưa Sa-môn, trên con đường này có tên cướp
Angulimala, là một thợ săn, tay vấy máu, sát hại, bạo
tàn, không có lòng từ mẫn đối với chúng sanh. Vì nó,
các làng trở thành không làng, các thị trấn trở thành
không thị trấn, các quốc độ trở thành không quốc độ.
Do nó luôn luôn giết người, nó mang một vòng hoa
làm bằng ngón tay người. Thưa Sa-môn, trên đường
này, có mười người, hai mươi người, ba mươi người,
bốn mươi người tụ họp lại, tụ họp lại rồi cùng đi. Tuy
vậy, họ vẫn rơi vào tay của tên cướp Angulimala".
Được nghe nói vậy, Thế Tôn giữ im lặng, vẫn tiếp
tục đi.

Lần thứ hai, các người chăn bò, các người chăn thú, các người làm ruộng, các người đi đường bạch Thế Tôn: "Thưa Sa-môn, chớ có đi con đường ấy... (như trên)... rơi vào tay của tên cướp Angulimala". Lần thứ hai, Thế Tôn giữ im lặng, vẫn tiếp tục đi.

Lần thứ ba, các người chăn bò, các người chăn thú, các người làm ruộng, các người đi đường bạch Thế Tôn: "Thưa Sa-môn, chớ có đi con đường ấy... (như trên)... rơi vào tay của tên cướp Angulimala".

SANH                                                1436

Thế Tôn giữ im lặng, vẫn tiếp tục đi.

Tên cướp Angulimala thấy Thế Tôn từ xa đi lại,
sau khi thấy liền nghĩ: "Thật vi diệu thay! Thật hy
hữu thay! Con đường này, cho đến mười người, hai
mươi người, ba mươi người, bốn mươi người, năm
mươi người tụ họp lại, tụ họp lại rồi cùng đi; tuy vậy,
chúng vẫn rơi vào tay của ta. Nay người Sa-môn này,
chỉ có một mình, không có người thứ hai, lại đi đến,
hình như do một sức mạnh gì? Vậy ta giết hại mạng
sống của người Sa-môn này! "

Rồi tên cướp Angulimala lấy kiếm và tấm
khiên, đeo cung và tên vào, và đi theo sau lưng Thế
Tôn. Rồi Thế Tôn hiện thần thông lực một cách làm
cho tên cướp Angulimala, dầu cho đi với tất cả tốc
lực của nó cũng không có thể bắt kịp Thế Tôn đang
đi với tốc lực bình thường. Rồi tên cướp Angulimala
suy nghĩ: "Thật vi diệu thay! Thật hy hữu thay! Ta
trước đây đuổi theo con voi đang chạy và bắt kịp nó,
đuổi theo con ngựa đang chạy và bắt kịp nó, đuổi
theo chiếc xe đang chạy và bắt kịp nó, đuổi theo con
nai đang chạy và bắt kịp nó. Nay dẫu ta đi với tất cả
tốc lực của ta cũng không thể bắt kịp Sa-môn này
đang đi với tốc lực bình thường". Nó thưa với Thế
Tôn:

SANH                                                 1437

– Hãy đứng lại, Sa-môn! Hãy đứng lại, Sa-môn!

– Ta đã đứng rồi, này Angulimala! Và Ngươi hãy đứng lại!

Rồi tên cướp Angulimala suy nghĩ: "Những Sa-
môn Thích Tử này là những người nói sự thật và
chấp nhận sự thật. Và Sa-môn này dẫu cho đang đi
lại nói: "Ta đã đứng rồi, này Angulimala! Và Ngươi
hãy đứng lại". Vậy ta hãy hỏi vị Sa-môn này". Rồi
tên cướp Angulimala với bài kệ nói với Thế Tôn:

– Người đi lại nói: "Ta đã đứng rồi",
Ta đứng, Ngươi nói: "Sao ta không đứng?"
Sa-môn, ta hỏi về ý nghĩa này,
Sao Ngươi đứng lại, còn ta không đứng?
– Angulimala, Ta đã đứng rồi.
Với mọi chúng sanh, Ta bỏ trượng, kiếm,
Còn Ngươi hữu tình, không tự kiềm chế,
Do vậy, Ta đứng, còn Ngươi chưa đứng.
– Đã lâu tôi kính, bậc Đại Tiên Nhân,
Nay Sa-môn này bước vào Đại Lâm.
Không lâu, tôi sẽ đoạn trừ ác pháp,
Sau khi được nghe pháp kệ của Ngài.
Nói xong tên cướp liền quăng bỏ kiếm,
Quăng bỏ khí giới xuống vực thâm sâu,

SANH                                              1438

Tên cướp đảnh lễ dưới chân Thiện Thệ,
Ngay tại chỗ ấy, xin được xuất gia.
Đức Phật từ bi, bậc Đại Tiên Nhân,
Đạo Sư Nhân giới, cùng với Thiên giới,
Ngài đã trả lời: "Thiện lai Tỷ-kheo".
Uy đức Tỷ-kheo được Ngài xác chứng.
Rồi Thế Tôn cùng Tôn giả Angulimala là Sa-
môn tùy tùng, bắt đầu du hành đi đến Savatthi, và
tuần tự du hành, Thế Tôn đến Savatthi. Ở đây, Thế
Tôn trú tại Savatthi, Jetavana, tại tinh xá ông
Anthapindika.

Lúc bấy giờ, tại cửa nội cung vua Pasenadi nước Kosala, một số đông quần chúng tụ họp lại, cao tiếng, lớn tiếng nói lên: "Tâu Đại vương, trong lãnh thổ Đại vương, có tên cướp tên Angulimala, là tên thợ săn, bàn tay vấy máu, sát hại, bạo tàn, không có lòng từ mẫn đối với chúng sanh. Do vì nó, các làng trở thành không làng, thị trấn trở thành không thị trấn, quốc độ trở thành không quốc độ. Do nó luôn luôn giết người, nó mang một vòng hoa làm bằng ngón tay người. Đại vương hãy tẩn xuất nó".

Rồi vua Pasenadi nước Kosala, với khoảng năm trăm con ngựa, sáng sớm đi ra khỏi Savatthi, đi đến tinh xá, đi xe đến chỗ nào còn đi xe được, rồi vua

SANH                                                1439

xuống xe, đi bộ đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với vua Pasenadi xứ Kosala đang ngồi một bên:

– Thưa Đại vương, có phải vua Seniya
Bimbisara nước Magadha tức giận với Đại vương,
hay các người Licchavi ở Vesali, hay một địch
vương nào khác?

– Bạch Thế Tôn, vua Seniya Bimbisara xứ
Magadha không có tức giận với con, không phải các
người Licchavi ở Vesali, cũng không phải có địch
vương nào khác. Bạch Thế Tôn, trong lãnh thổ của
con, có tên cướp tên là Angulimala, một tên thợ săn,
bàn tay vấy máu, sát hại, bạo tàn, không có lòng từ
mẫn đối với chúng sanh. Vì nó, các làng trở thành
không làng, các thị trấn trở thành không thị trấn, các
quốc độ trở thành không quốc độ. Bạch Thế Tôn,
nhưng con không có thể tẩn xuất nó được
(napatisedhissami).

– Thưa Đại vương, nếu Đại vương được thấy
Angulimala cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia,
từ bỏ gia đình, sống không gia đình, từ bỏ sát sanh,
từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ nói láo, ăn một ngày
một bữa, sống Phạm hạnh, giữ giới, hành trì thiện
pháp. Đại vương sẽ làm gì với Angulimala?

SANH                                                1440

– Bạch Thế Tôn, con sẽ đảnh lễ, hay đứng dậy,
hay đưa ghế mời ngồi, hay lo liệu bốn sự cúng dường
Angulimala, tức là y phục, ẩm thực, sàng tọa và dược
phẩm trị bệnh, hay chúng con bảo vệ, hộ trì đúng
pháp. Nhưng Bạch Thế Tôn, từ đâu một người phá
giới, làm các ác pháp lại có thể trở thành giữ giới,
biết chế ngự như vậy?

Lúc bấy giờ tôn giả Angulimala ngồi không xa Thế Tôn bao nhiêu. Rồi Thế Tôn duỗi cánh tay mặt và nói với vua Pasenadi:

– Thưa Đại vương, đây là Angulimala.

Vua Pasenadi nước Kosala liền hoảng sợ, run
sợ, lông tóc dựng ngược. Thế Tôn biết được vua
Pasenadi nước Kosala, hoảng sợ, khiếp sợ, lông tóc
dựng ngược, bèn nói với vua Pasenadi, nước Kosala:

– Chớ có sợ hãi, thưa Đại vương! Chớ có sợ hãi, thưa Đại vương. Ở đây, không có gì đáng sợ hãi cho Đại vương.

Rồi sự hoảng sợ, khiếp sợ, lông tóc dựng ngược
của vua Pasenadi, nước Kosala được tan biến. Rồi
vua Pasenadi nước Kosala đến Gần Tôn giả
Angulimala, sau khi đến, thưa với Tôn giả
Angulimala:

SANH                                              1441

– Thưa Tôn giả, có phải Tôn giả là Angulimala?

– Thưa phải, Đại vương.

– Thưa Tôn giả, phụ thân Tôn giả thuộc dòng họ gì? Mẫu thân thuộc dòng họ gì?

– Thưa Đại vương, phụ thân tôi thuộc dòng họ Gagga, mẫu thân thuộc dòng họ Mantani.

– Thưa Tôn giả, mong Tôn giả Gagga
Mantaniputta được hoan hỷ. Tôi sẽ cố gắng lo bốn
sự cúng dường là y phục, ẩm thực, sàng tọa, y dược
trị bệnh cho tôn giả.

Lúc bấy giờ, Tôn giả Angulimala theo hạnh ở
rừng núi, đi khất thực mà ăn, sống chỉ với ba y. Rồi
Tôn giả Angulimala nói với vua Pasenadi nước
Kosala:

– Thôi vừa rồi, thưa Đại vương, tôi đã đủ ba y.

Rồi vua Pasenadi nước Kosala đi đến gần Thế
Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một
bên. Ngồi xuống một bên, vua Pasenadi nước Kosala
bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu

SANH                                              1442

thay, bạch Thế Tôn! Làm sao Thế Tôn lại nhiếp phục
được người không thể nhiếp phục, làm cho an tịnh
được người không thể an tịnh, làm cho tịch diệt được
người không có thể tịch diệt. Bạch Thế Tôn, đối với
người con không thể nhiếp phục với gậy, với kiếm,
Thế Tôn đã có thể nhiếp phục được, với không gậy,
không kiếm. Bạch Thế Tôn, nay chúng con phải đi.
Chúng con có nhiều công việc, có nhiều trách nhiệm
phải làm.

– Thưa Đại vương, nay Đại vương hãy làm những gì Đại vương nghĩ là hợp thời.

Rồi vua Pasenadi, nước Kosala, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài và ra đi.

Rồi Tôn giả Angulimala, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát đi vào Savatthi để khất thực. Trong khi đi khất thực từng nhà một ở Savatthi, Tôn giả Angulimala thấy một người đàn bà đang sanh đẻ, rất là nguy kịch và đau đớn. Thấy vậy, Tôn giả suy nghĩ: "Thật đau khổ thay các chúng sanh! Thật đau khổ thay các chúng sanh! " Rồi Tôn giả Angulimala, sau khi đi khất thực ở Savatthi, sau buổi ăn, trên con đường đi khất thực trở về, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi

SANH                                              1443

xuống một bên, Tôn giả Angulimala bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, ở đây, con vào buổi sáng đắp
y, cầm y bát, đi vào thành Savatthi để khất thực. Bạch
Thế Tôn, trong khi đi khất thực từng nhà một ở
Savatthi, con thấy một người đàn bà đang sanh đẻ,
rất là nguy kịch, đau đớn. Thấy vậy, con suy nghĩ:
"Thật đau khổ thay các chúng sanh! Thật đau khổ
thay các chúng sanh! "

– Này Angulimala, Ông hãy đi đến Savatthi, sau khi đến, nói với người đàn bà ấy như sau: "Này Bà chị, vì rằng tôi từ khi sanh ra chưa bao giờ cố ý giết hại mạng sống của chúng sanh, mong rằng với sự thật ấy, bà được an toàn, và sanh đẻ được an toàn! "

– Bạch Thế Tôn, nếu làm vậy, thời con là cố ý nói láo. Bạch Thế Tôn, con đã cố ý giết hại mạng sống rất nhiều chúng sanh rồi.

– Vậy thì, này Angulimala, Ông hãy đi đến
Savatthi, sau khi đến hãy nói với người đàn bà ấy
như sau: "Này Bà chị, vì rằng tôi từ khi được Thánh
sanh đến nay chưa bao giờ cố ý giết hại mạng sống
của chúng sanh, mong rằng với sự thật ấy, bà được
an toàn và sanh đẻ được an toàn! "

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

SANH                                                1444

Tôn giả Angulimala, sau khi vâng đáp Thế Tôn,
đi đến Savatthi, sau khi đến nói với người đàn bà ấy
như sau: "Thưa Bà chị, vì rằng tôi từ khi được Thánh
sanh đến nay chưa bao giờ cố ý giết hại mạng sống
của chúng sanh, mong rằng với sự thật ấy, bà được
an toàn, và sanh đẻ được an toàn! " Và người đàn bà
được an toàn, sanh đẻ được an toàn.

Rồi Tôn giả Angulimala, sống một mình, viễn
ly, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, và không
bao lâu sau, tự thân chứng ngộ với thắng trí, chứng
đắc và an trú ngay trong hiện tại vô thượng cứu cánh
Phạm hạnh mà vì mục đích này các Thiện nam tử
xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. "Sanh
đã tận, Phạm hạnh đã thành, những gì nên làm đã
làm, từ nay không còn trở lui đời này nữa". Vị ấy biết
như vậy. Và như vậy, Tôn giả Angulimala trở thành
một vị A-la-hán nữa.

Rồi Tôn giả Angulimala buổi sáng đắp y, cầm y
bát, đi vào Savatthi để khất thực. Lúc bấy giờ, một
cục đất do một người ném, rơi trên thân Tôn giả
Angulimala, rồi một cây gậy do một người khác
quăng, rơi trên thân Tôn giả Angulimala, rồi một hòn
sỏi do một người khác quăng, rơi trên thân Tôn giả
Angulimala.

SANH                                                1445

Rồi Tôn giả Angulimala bị lỗ đầu, chảy máu,
bình bát bị bể, ngoại y bị rách, đi đến Thế Tôn. Thế
Tôn thấy Tôn giả Angulimala từ xa đi đến, thấy vậy,
liền nói với Tôn giả Angulimala: "Hãy kham nhẫn,
này Bà-la-môn! Hãy kham nhẫn, này Bà-la-môn!
Ông đang gặt hái ngay trong hiện tại quả báo của
nghiệp mà đáng lẽ Ông phải chịu nấu sôi ở địa ngục
nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm".

Rồi Tôn giả Angulimala sống độc cư, Thiền tịnh, cảm thọ được giải thoát lạc, và trong lúc ấy nói lên lời cảm khái sau đây:

"Ai trước phóng dật, sau không phóng dật,
Sáng chói đời này, như trăng thoát mây,
Ai làm ác nghiệp, nhờ thiện chận lại,
Sáng chói đời này, như trăng thoát mây.
Niên thiếu Tỷ-kheo trung thành Phật giáo,
Sáng chói đời này, như trăng thoát mây.
Mong kẻ địch ta, nghe giảng Pháp thoại!
Mong kẻ địch ta, trung thành Phật giáo!
Mong kẻ địch ta, thọ lãnh chánh pháp,
(Thân tâm) an tịnh, san sẻ mọi người.
Mong kẻ địch ta, từ bậc Thuyết nhẫn,
Từ bậc Tán thán, vô oán hận tâm.
Thời thời nghe pháp, y pháp hành trì.

SANH                                                1446

Một kẻ như vậy, không có hại ta,
Cũng không làm hại một người nào khác.
Vị ấy sẽ chứng tối thượng tịch tịnh.
Hộ trì mọi người, kẻ tham người không,
Như người dẫn nước, hướng dẫn nước chảy,
Như kẻ làm tên uốn cong thân tên,
Như người thợ mộc uốn nắn cây gỗ.
Kẻ trí tự mình, tự điều phục mình.
Có kẻ được điều bởi gậy, roi, móc,
Riêng Ta được điều không gậy, không kiếm.
(Bởi bậc như vậy).
Ta tên Vô Hại, trước ta sát hại,
Nay được chánh danh, vì chẳng hại ai.
Trước ta được tên Angulimala,
Bị nước thác cuốn, ta quy y Phật.
Trước tay vấy máu, danh xưng (Anguli) mala,
Xem ta quy y, đoạn dây sanh tử,
Làm nghiệp như vậy phải sanh ác thú,
Khi lãnh nghiệp báo, không nợ ta hưởng.
Kẻ ngu vô trí, đam mê phóng dật,
Còn người có trí, giữ không phóng dật,
Như giữ tài sản, tối thượng, tối quý,
Chớ mê phóng dật, chớ mê dục lạc.
Giữ không phóng dật, luôn luôn Thiền định,
Chứng đắc đại lạc, quảng đại vô lượng,
Thiện lai, ta đến, không đi lạc hướng,

SANH                                          1447

Không ai khuyên ta theo tư tưởng ác.
Giữa các chân lý (được khéo) giảng dạy,
Chân lý ta theo, chân lý tối thượng,
Thiện lai ta đến, không đi lạc hướng,
Không ai khuyên ta theo tư tưởng ác,
Ba minh ta chứng, Phật lý viên thành.

SANH                                      1448

158 Vô thỉ - 4 Đức Thế Tôn và một ngọn núi - Kinh Núi Vepulla – Tương II, 330

Núi Vepulla – Tương II, 330

1) Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha ( Vương Xá ), tại núi Gijjhakùta ( Linh Thứu ).

2) Tại đấy Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo...

3) Thế Tôn nói như sau:

- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo. Khởi điểm
không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của
các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói
buộc.

4) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, núi Vepulla này được biết với tên là Pàcìnavamsa. Lúc bấy giờ, dân chúng được biết với tên là Tivàrà. Này các Tỷ-kheo, dân chúng Tivàrà có tuổi thọ đến 40.000 năm. Này các Tỷ-kheo, dân chúng Tivàrà phải bốn ngày để leo lên núi Pàcìnavamsa, phải bốn ngày để leo xuống.

5) Lúc bấy giờ, này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kakusandha, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kakusandha,

SANH                                              1449

bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác, có hai vị đệ tử, hai vị thượng thủ, hiền thiện tên là Vidhura và Sajìva.

6) Hãy nhìn xem, này các Tỷ-kheo, tên của hòn núi ấy đã biến mất, dân chúng ấy đã mệnh chung, và bậc Thế Tôn ấy đã nhập diệt.

7) Này các Tỷ-kheo,

- Vô thường như vậy, là các hành.
- Không kiên cố như vậy, là các hành.
- Bất an như vậy, là các hành.
Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo là vừa đủ để
nhàm chán, là vừa đủ để từ bỏ, là vừa đủ để giải thoát
đối với tất cả các hành.

8) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, núi Vepulla này được
biết với tên là Vànkaka. Lúc bấy giờ, này các Tỷ-
kheo, dân chúng được biết với tên là Rohita. Này các
Tỷ-kheo, dân chúng Rohita có tuổi thọ đến 30.000
năm. Này các Tỷ-kheo, dân chúng Rohita phải ba
ngày để leo lên núi Vànkaka, phải ba ngày để leo
xuống.

9) Lúc bấy giờ, này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Konàgamana, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác
xuất hiện ở đời. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Konàgamana, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác, có

SANH                                                1450

hai vị đệ tử, hai vị thượng thủ, hiền thiện tên là Bhìyya và Suttara.

10) Hãy nhìn xem, này các Tỷ-kheo, tên của hòn núi
ấy đã biến mất, dân chúng ấy đã mệnh chung, và bậc
Thế Tôn ấy đã nhập diệt. Vô thường như vậy, này
các Tỷ-kheo, là các hành... là vừa đủ để giải thoát đối
với tất cả các hành.

11) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, núi Vepulla này
được biết với tên là Supassa. Lúc bấy giờ, này các
Tỷ-kheo, dân chúng được biết với tên là Suppiya.
Này các Tỷ-kheo, dân chúng Suppiya có tuổi thọ đến
20.000 năm. Này các Tỷ-kheo, dân chúng Suppiya
phải hai ngày để leo núi Supassa, phải hai ngày để
leo xuống.

12) Lúc bấy giờ, Thế Tôn Kassapa, bậc Ứng Cúng,
Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời. Này các Tỷ-kheo,
Thế Tôn Kassapa, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác,
có hai đệ tử, hai vị thượng thủ, hiền thiện tên là Tissa
và Bhàradvàja.

13) Hãy nhìn xem, này các Tỷ-kheo, tên của hòn núi ấy đã biến mất, dân chúng ấy đã mệnh chung, và bậc Thế Tôn ấy đã nhập diệt.

SANH                                                  1451

14) Vô thường như vậy, này các Tỷ-kheo, là các
hành. Không kiên cố như vậy, này các Tỷ-kheo, là
các hành... là vừa đủ để được giải thoát đối với tất cả
các hành.

15) Hiện tại, này các Tỷ-kheo, núi Vepulla này được biết với tên là Vepulla. Hiện tại, này các Tỷ-kheo, dân chúng ấy được biết với tên là Magadhaka. Tuổi thọ dân chúng Magadhaka ấy, này các Tỷ-kheo, là ít, nhẹ, không bao nhiêu, họ sống lâu cho đến 100 tuổi hay hơn một chút. Dân chúng Magadhaka, này các Tỷ-kheo, leo lên núi Vepulla này trong một thời gian ngắn, leo xuống trong một thời gian ngắn.

16) Hiện tại, này các Tỷ-kheo, Ta, bậc Ứng Cúng,
Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời. Này các Tỷ-kheo,
Ta có hai vị đệ tử, hai vị thượng thủ, hiền thiện tên
là Sàriputta và Moggallàna.

17) Một thời sẽ đến, này các Tỷ-kheo, tên của ngọn núi này sẽ biến mất, dân chúng sẽ mệnh chung, và Ta sẽ nhập diệt.

18) Này các Tỷ-kheo,

- Vô thường như vậy, là các hành. - Không kiên cố như vậy, là các hành. - Bất an như vậy, là các hành.

SANH                                                 1452

Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để được nhàm chán, là vừa đủ để từ bỏ, là vừa đủ để giải thoát đối với tất cả các hành.

19) Thế Tôn nói như vậy, bậc Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm:

Pacinavamsa,
Với dân Tivàra,
Tên núi Vankaka
Với dân Rohita,
Tên núi Vupassa
Với dân Suppiyà,
Tên núi Vepulla,
Với dân Magadha,
Chư hành là vô thường,
Phải sanh rồi phải diệt,
Sau khi sanh, chúng diệt,
Chúng tịnh là an lạc.

SANH                                               1453

159 Vô thỉ - Dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích - Kinh Khoảng Ba Mươi – Tương II, 324

Khoảng Ba Mươi – Tương II, 324

1) Trú ở Vương Xá, Trúc Lâm.

2) Ba mươi vị Tỷ-kheo xứ Pàvà, tất cả sống ở rừng,
tất cả đi khất thực, tất cả mang y phấn tảo, tất cả
mang ba y, tất cả đang còn kiết sử, cùng đi đến Thế
Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên.

3) Rồi Thế Tôn suy nghĩ: "Ba mươi vị Tỷ-kheo xứ Pàvà này, tất cả sống ở rừng, tất cả đi khất thực, tất cả mang y phấn tảo, tất cả mang ba y, tất cả đang còn kiết sử. Vậy Ta hãy thuyết pháp cho họ như thế nào để ngay tại chỗ ngồi này, tâm của họ được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ".

4) Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo"

- "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn.

5) Thế Tôn nói như sau:

SANH                                                1454

- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo. Khởi điểm
không thể nêu rõ, đối với sự lưu chuyển luân hồi của
các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói
buộc.

6) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái nào
là nhiều hơn, dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương
tích khi các Ông lưu chuyển luân hồi trong thời gian
dài này, hay là nước trong bốn biển lớn?

7) - Bạch Thế Tôn, theo như lời Thế Tôn thuyết pháp, chúng con hiểu rằng cái này là nhiều hơn, bạch Thế Tôn, tức là dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích, khi chúng con lưu chuyển luân hồi trong thời gian dài này, không phải là nước trong bốn biển lớn.

8) - Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Lành thay, này các Tỷ-kheo, các Ông đã hiểu Pháp Ta dạy như vậy!

9) Cái này là nhiều hơn, này các Tỷ-kheo, tức là dòng
máu tuôn chảy do đầu bị thương tích khi các Ông lưu
chuyển luân hồi trong thời gian dài này, không phải
là nước trong bốn biển lớn.

10) Này các Tỷ-kheo, dòng máu tuôn chảy do đầu các Ông bị thương tích khi các Ông là bò, sanh ra

SANH                                               1455

làm bò trong thời gian dài, hay là nước trong bốn biển lớn?

11) Này các Tỷ-kheo, dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích khi các Ông là trâu, sanh ra làm trâu trong thời gian dài...

12) Này các Tỷ-kheo, dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích khi các Ông là cừu, sanh ra làm cừu trong thời gian dài...

13)... khi các Ông là dê, sanh ra làm dê...

14)... khi các Ông là nai, sanh ra làm nai...

15)... khi các Ông là gia cầm, sanh ra làm gia cầm...

16)... khi các Ông là heo, sanh ra làm heo...

17) Này các Tỷ-kheo, dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích khi các Ông làm đạo tặc, làm kẻ trộm làng bị bắt trong thời gian dài...

18) Này các Tỷ-kheo, dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích khi các Ông làm đạo tặc, ăn cướp đường bị bắt trong thời gian dài...

19) Này các Tỷ-kheo, dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích khi các Ông làm đạo tặc, tư thông vợ

SANH                                               1456

người trong thời gian dài chớ không phải là nước trong bốn biển lớn.

20) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi
điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi
của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái
trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

21) Thế Tôn nói như vậy, các vị Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

22) Và trong khi lời dạy này được tuyên bố, đối với ba mươi vị Tỷ-kheo xứ Pàvà, tâm các vị ấy được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ.

SANH                                               1457

160 Vô thỉ - Kinh Tương ưng Vô thỉ – Tương II, 309

Tương Ưng Vô Thỉ (Anamatagga) (Chương IV)

I. Phẩm Thứ Nhất

Cỏ Và Củi – Tương II, 309

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi, Jetavana, tại vườn ông Anàthapindika.

2) Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ- kheo".

- " Thưa vâng, bạch Thế Tôn ". Các Tỷ-kheo vâng đáp Thế Tôn.

3) Thế Tôn nói như sau:

- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc.

SANH                                              1458

4) Ví như, này các Tỷ-kheo, có người chặt các cành cỏ, khúc cây, nhành cây, nhành lá, trong cõi Diêm- phù-đề này, chất chúng thành một đống, làm chúng thành những que đặt theo hình các ô vuông, cầm từng que đặt xuống và nói: "Đây là mẹ tôi, đây là mẹ của mẹ tôi". Và không thể cùng tận, này các Tỷ-kheo, là các bà mẹ, mẹ của người ấy. Nhưng nhành cỏ, khúc cây, nhành cây, nhành lá trong cõi Diêm-phù-đề này có thể đi đến đoạn tận, đoạn diệt.

5) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi
điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi
của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái
trói buộc.

6) Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai họa, và các mộ phần ngày một lớn lên.

7) Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Quả Đất – Tương II, 311

1) Trú ở Sàvatthi.

SANH                                               1459

2) Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo, khởi điểm
không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của
các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói
buộc.

3) Ví như, này các Tỷ-kheo, có người từ quả đất lớn này làm thành những cục đất tròn, lớn bằng hạt táo, cầm từng cục đất đặt xuống và nói: "Đây là cha tôi, đây là cha của cha tôi". Và không thể cùng tận, này các Tỷ-kheo, là các người cha, cha của người ấy. Nhưng quả đất lớn này đi đến đoạn tận, đoạn diệt.

4) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo,
khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển
luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị
tham ái trói buộc.

5) Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày càng lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Nước Mắt – Tương II, 312

SANH                                               1460

1) Trú ở Sàvatthi.

2) Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo, khởi điểm
không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của
các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói
buộc.

3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì là
nhiều hơn? Dòng nước mắt tuôn chảy do các Ông
than van, khóc lóc, phải hội ngộ với những gì không
ưa, phải biệt ly với những gì mình thích, khi các Ông
phải lưu chuyển luân hồi trong thời gian dài này hay
là nước trong bốn biển lớn?

4) - Bạch Thế Tôn, theo như lời Thế Tôn thuyết pháp,
chúng con hiểu rằng, cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều
hơn, tức là dòng nước mắt tuôn chảy do chúng con
than van, khóc lóc phải hội ngộ với những gì không
ưa, phải biệt ly với những gì mình thích, khi phải lưu
chuyển luân hồi trong thời gian dài này chớ không
phải nước trong bốn biển lớn.

5) - Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Lành thay, này các Tỷ-kheo, các Ông đã hiểu như vậy Pháp do Ta dạy!

6) Cái này là nhiều hơn, này các Tỷ-kheo, tức là dòng nước mắt tuôn chảy do các Ông than van, khóc lóc,

SANH                                                1461

phải hội ngộ với những gì không ưa, phải biệt ly với
những gì mình thích, khi các Ông phải lưu chuyển
luân hồi trong thời gian dài này chớ không phải nước
trong bốn biển lớn.

7) Trong một thời gian dài, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng mẹ chết.

8)... các Ông chịu đựng con chết. ..

9)... các Ông chịu đựng con gái chết...

10)... các Ông chịu đựng tai họa về bà con...

11)... các Ông chịu đựng tai họa về tiền của...

12) Trong một thời gian dài, này các Tỷ-kheo, các
Ông chịu đựng tai họa của bệnh tật. Cái này là nhiều
hơn, là dòng nước mắt tuôn chảy do các Ông than
van, khóc lóc, phải hội ngộ với những gì mình không
ưa, phải biệt ly với những gì mình thích, khi các Ông
phải chịu đựng tai họa, bệnh tật chớ không phải
nước trong bốn biển.

13) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo,
khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển
luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị
tham ái trói buộc.

SANH                                               1462

14) Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Sữa – Tương II, 312

1) Sàvatthi.

2) Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo, khởi điểm
không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của
các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói
buộc.

3) - Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì
là nhiều hơn, sữa mẹ mà các Ông đã uống trong khi
các Ông lưu chuyển luân hồi trong một thời gian dài,
hay là nước trong bốn biển?

4) - Bạch Thế Tôn, theo như lời Thế Tôn thuyết pháp,
chúng con hiểu rằng cái này là nhiều hơn, tức là sữa
mẹ mà chúng con đã uống trong khi chúng con lưu
chuyển luân hồi trong một thời gian dài chớ không
phải nước trong bốn biển!

5) - Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Lành thay, này các Tỷ-kheo, các Ông đã hiểu như vậy Pháp do Ta dạy!

SANH                                               1463

6) Cái này là nhiều hơn, này các Tỷ-kheo, tức là sữa
mẹ mà các Ông đã uống trong khi các Ông lưu
chuyển luân hồi trong một thời gian dài chớ không
phải nước trong bốn biển.

7) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo,
khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển
luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị
tham ái trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Núi – Tương II, 315

1). .. Trú ở Sàvatthi.

2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Một kiếp, bạch Thế Tôn, dài như thế nào?

SANH                                              1464

4) - Thật dài, này Tỷ-kheo, là một kiếp. Thật không dễ gì có thể đếm là một vài năm, một vài trăm năm, một vài ngàn năm hay một vài trăm ngàn năm.

5) - Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể cho một ví dụ được không?

6) - Có thể được, này Tỷ-kheo. Ví như, này Tỷ-kheo,
có một hòn núi đá lớn, một do tuần bề dài, một do
tuần bề rộng, một do tuần bề cao, không có khe hở,
không có lỗ hổng, một tảng đá thuần đặc. Rồi một
người đến, cứ sau một trăm năm lại lau hòn đá ấy
một lần với tấm vải kàsi. Này Tỷ-kheo, hòn núi đá
lớn ấy được làm như vậy có thể đi đến đoạn tận,
đoạn diệt mau hơn là một kiếp.

7) Như vậy dài, này các Tỷ-kheo, là một kiếp. Với
những kiếp dài như vậy, này Tỷ-kheo, hơn một kiếp
đã qua, hơn một trăm kiếp đã qua, hơn một ngàn kiếp
đã qua, hơn một trăm ngàn kiếp đã qua.

8) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo,
khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển
luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị
tham ái trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai

SANH                                              1465

họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Hột Cải – Tương II, 316

1) Sàvatthi.

2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn...

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Một kiếp, bạch Thế Tôn, dài như thế nào?

4) - Thật dài, này Tỷ-kheo, là một kiếp. Thật không dễ gì để có thể đếm là một vài năm, một vài trăm năm, một vài ngàn năm, hay một vài trăm ngàn năm.

5) - Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể cho một ví dụ được không?

6) - Có thể được, này Tỷ-kheo. Ví như, này Tỷ-kheo, có một thành bằng sắt, dài một do tuần, rộng một do tuần, cao một do tuần, chứa đầy hột cải cao như chóp khăn đầu. Một người từ nơi chỗ ấy, sau mỗi trăm năm lấy ra một hột cải. Này Tỷ-kheo, đống hột cải

SANH                                              1466

ấy được làm như vậy, có thể đi đến đoạn tận, đoạn diệt mau hơn là một kiếp.

7) Như vậy dài, này Tỷ-kheo, là một kiếp. Với
những kiếp dài như vậy, hơn một kiếp đã qua, hơn
một trăm kiếp đã qua, hơn một ngàn kiếp đã qua, hơn
một trăm ngàn kiếp đã qua.

8) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo,
khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển
luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị
tham ái trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Các Đệ Tử – Tương II, 317

1) Trú ở Sàvatthi.

2) Rồi nhiều Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn...

SANH                                             1467

3) Ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Có bao nhiêu kiếp, bạch Thế Tôn, đã đi qua, đã vượt qua?

4) - Rất nhiều, này các Tỷ-kheo, là những kiếp đã đi
qua, đã vượt qua. Thật không dễ gì để có thể đếm
chúng được là một vài kiếp, một vài trăm kiếp, một
vài ngàn kiếp, một vài trăm ngàn kiếp.

5) - Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể cho một ví dụ được không?

6) - Có thể được, này các Tỷ-kheo. Ở đây, này các
Tỷ-kheo, có bốn vị đệ tử, tuổi thọ một trăm tuổi, sống
đến một trăm năm. Cứ mỗi ngày họ nhớ đến trăm
ngàn kiếp, này các Tỷ-kheo, các kiếp được họ nhớ
đến là vậy. Bốn đệ tử ấy tuổi thọ một trăm tuổi, sống
đến một trăm năm, sau một trăm năm đi đến mệnh
chung.

7) Nhiều như vậy, này các Tỷ-kheo, là những kiếp
đã đi qua, đã vượt qua. Thật không dễ gì để có thể
đếm chúng được, là một vài kiếp, một vài trăm kiếp,
một vài ngàn kiếp, một vài trăm ngàn kiếp.

SANH                                                1468

8) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi
điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi
của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái
trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Sông Hằng – Tương II, 319

1) Ở Ràjagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm).

2) Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn...

3) Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn:

- Có bao nhiêu kiếp, bạch Thế Tôn, đã đi qua, đã vượt qua?

4) - Rất nhiều, này Bà-la-môn, là những kiếp đã đi
qua, đã vượt qua. Thật không dễ gì để có thể đếm
chúng được, là một vài kiếp, một vài trăm kiếp, một
vài ngàn kiếp, một vài trăm ngàn kiếp.

SANH                                              1469

5) - Tôn giả Gotama có thể cho một ví dụ được không?

6) - Có thể được, này Bà-la-môn. Ví như, này Bà-la-
môn, sông Hằng này từ chỗ nguồn bắt đầu đến chỗ
nó chảy nhập vào biển. Số cát nằm ở giữa chặng ấy,
thật không dễ gì để có thể đếm chúng được là một số
hột cát, là số trăm hột cát, là số ngàn hột cát, là số
trăm ngàn hột cát.

7) Nhiều hơn vậy, này Bà-la-môn, là những kiếp
đã đi qua, đã vượt qua. Thật không dễ gì có thể đếm
chúng được, là một số kiếp, một trăm kiếp, là một
ngàn kiếp, là một số trăm ngàn kiếp.

8) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này Bà-la-môn,
khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển
luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị
tham ái trói buộc.

9) Như vậy, đã lâu ngày, này Bà-la-môn, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này Bà-la-môn, là vừa đủ để nhàm chán, là vừa
đủ để từ bỏ, là vừa đủ để giải thoát đối với tất cả các
hành.

10) Được nghe nói vậy, Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn:

SANH                                                 1470

- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu
thay, Tôn giả Gotama!... Mong Tôn giả Gotama nhận
con làm đệ tử, từ nay cho đến mạng chung, con trọn
đời quy ngưỡng!

Cây Gậy – Tương II, 320

1) Trú ở Sàvatthi.

2) - Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo. Khởi
điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân
hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham
ái trói buộc.

3) Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây gậy được ném
lên trên hư không, khi thì rơi trên đầu gốc, khi thì rơi
chặng giữa, khi thì rơi đầu ngọn. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham
ái trói buộc, lưu chuyển luân hồi, khi thì từ thế giới
này đi thế giới khác, khi thì từ thế giới khác đến thế
giới này.

4) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi
điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi
của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái
trói buộc.

SANH                                                  1471

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Người – Tương II, 321

1) Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), tại núi Gijjhakùta (Linh Thứu).

2) Tại đấy Thế Tôn...

3) Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo. Khởi
điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân
hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham
ái trói buộc.

4) Các xương của một người, này các Tỷ-kheo, lưu
chuyển luân hồi có thể lớn như một đồi xương, một
chồng xương, một đống xương, như núi Vepulla này,
nếu có người thâu lượm xương lại, gìn giữ chúng,
không làm chúng hủy hoại.

5) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi

SANH                                              1472

của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

6) Thế Tôn nói vậy, Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm:

Chồng chất như xương người,
Chỉ sống có một kiếp,
Chất đống bằng hòn núi,
Bậc Đạo Sư nói vậy.
Đống xương ấy được nói,
Lớn như Vepulla,
Phía Bắc núi Linh Thứu,
Núi thành Magadha.
Người thấy bốn sự thật,
Với chân chánh trí tuệ,
Khổ và khổ tập khởi,
Sẽ vượt qua đau khổ,
Con đường Thánh tám ngành,
Dẫn đến khổ tịnh chỉ.
Người ấy phải luân chuyển,

SANH                                            1473

Tối đa là bảy lần. Là vị đoạn tận khổ, Đoạn diệt mọi kiết sử.

II. Phẩm Thứ Hai

Khốn Cùng – Tương II, 323

1) Một thời Thế Tôn trú ở Sàvatthi...

2) Tại đấy...

3) Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo. Khởi
điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân
hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham
ái trói buộc.

4) Này các Tỷ-kheo, khi các Ông thấy sự khốn cùng, bất hạnh, các Ông phải đi đến kết luận: "Chúng ta chịu đựng như vậy trong thời gian dài này".

5) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi
điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi
của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái
trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai

SANH                                              1474

họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

An Lạc – Tương II, 324

1) Trú ở Sàvatthi...

2) Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo...

3) Này các Tỷ-kheo, khi các Ông thấy an lạc, may mắn, các Ông phải đi đến kết luận: "Chúng ta chịu đựng như vậy trong thời gian dài này".

4) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi
điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi
của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái
trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

SANH                                              1475

Khoảng Ba Mươi – Tương II, 324

1) Trú ở Vương Xá, Trúc Lâm.

2) Ba mươi vị Tỷ-kheo xứ Pàvà, tất cả sống ở rừng,
tất cả đi khất thực, tất cả mang y phấn tảo, tất cả
mang ba y, tất cả đang còn kiết sử, cùng đi đến Thế
Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên.

3) Rồi Thế Tôn suy nghĩ: "Ba mươi vị Tỷ-kheo xứ Pàvà này, tất cả sống ở rừng, tất cả đi khất thực, tất cả mang y phấn tảo, tất cả mang ba y, tất cả đang còn kiết sử. Vậy Ta hãy thuyết pháp cho họ như thế nào để ngay tại chỗ ngồi này, tâm của họ được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ".

4) Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo"

- "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn.

5) Thế Tôn nói như sau:

- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo. Khởi điểm không thể nêu rõ, đối với sự lưu chuyển luân hồi của

SANH                                                1476

các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc.

6) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái nào
là nhiều hơn, dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương
tích khi các Ông lưu chuyển luân hồi trong thời gian
dài này, hay là nước trong bốn biển lớn?

7) - Bạch Thế Tôn, theo như lời Thế Tôn thuyết pháp, chúng con hiểu rằng cái này là nhiều hơn, bạch Thế Tôn, tức là dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích, khi chúng con lưu chuyển luân hồi trong thời gian dài này, không phải là nước trong bốn biển lớn.

8) - Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Lành thay, này các Tỷ-kheo, các Ông đã hiểu Pháp Ta dạy như vậy!

9) Cái này là nhiều hơn, này các Tỷ-kheo, tức là dòng
máu tuôn chảy do đầu bị thương tích khi các Ông lưu
chuyển luân hồi trong thời gian dài này, không phải
là nước trong bốn biển lớn.

10) Này các Tỷ-kheo, dòng máu tuôn chảy do đầu
các Ông bị thương tích khi các Ông là bò, sanh ra
làm bò trong thời gian dài, hay là nước trong bốn
biển lớn?

SANH                                               1477

11) Này các Tỷ-kheo, dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích khi các Ông là trâu, sanh ra làm trâu trong thời gian dài...

12) Này các Tỷ-kheo, dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích khi các Ông là cừu, sanh ra làm cừu trong thời gian dài...

13)... khi các Ông là dê, sanh ra làm dê...

14)... khi các Ông là nai, sanh ra làm nai...

15)... khi các Ông là gia cầm, sanh ra làm gia cầm...

16)... khi các Ông là heo, sanh ra làm heo...

17) Này các Tỷ-kheo, dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích khi các Ông làm đạo tặc, làm kẻ trộm làng bị bắt trong thời gian dài...

18) Này các Tỷ-kheo, dòng máu tuôn chảy do đầu bị thương tích khi các Ông làm đạo tặc, ăn cướp đường bị bắt trong thời gian dài...

19) Này các Tỷ-kheo, dòng máu tuôn chảy do đầu bị
thương tích khi các Ông làm đạo tặc, tư thông vợ
người trong thời gian dài chớ không phải là nước
trong bốn biển lớn.

SANH                                               1478

20) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi
điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi
của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái
trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

21) Thế Tôn nói như vậy, các vị Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

22) Và trong khi lời dạy này được tuyên bố, đối với ba mươi vị Tỷ-kheo xứ Pàvà, tâm các vị ấy được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ.

Mẹ – Tương II, 327

1) Trú ở Sàvatthi.

2) Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc.

SANH                                               1479

3) Này các Tỷ-kheo, thật không dễ gì tìm được một chúng sanh, trong thời gian dài này, lại không một lần đã làm mẹ...

4) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi
điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi
của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái
trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Cha – Tương II, 328

1) Trú ở Sàvatthi.

2) Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc

SANH                                              1480

3) Này các Tỷ-kheo, thật không dễ gì tìm được một chúng sanh, trong thời gian dài này, lại không một lần đã làm cha.

4) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi
điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi
của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái
trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Anh – Tương II, 328

1) Trú tại Sàvatthi.

2) Này các Tỷ-kheo, thật không dễ gì tìm được một chúng sanh, trong thời gian dài này, lại không một lần đã làm anh.

3) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi

SANH                                              1481

của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Chị – Tương II, 328

1) Trú ở Sàvatthi.

2) Này các Tỷ-kheo, thật không dễ gì tìm được một chúng sanh, trong thời gian dài này, lại không một lần đã làm chị.

3) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi
điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi
của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái
trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm

SANH                                              1482

chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Con Trai – Tương II, 329

1) Trú ở Sàvatthi.

2) - Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo. Khởi điểm
không thể nêu rõ, đối với sự lưu chuyển luân hồi của
các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói
buộc.

3) Này các Tỷ-kheo, thật không dễ gì tìm được một chúng sanh, trong thời gian dài này, lại không một lần đã làm con trai.

4) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo.
Khởi điểm không thể nêu rõ, này các Tỷ-kheo, đối
với sự lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô
minh che đậy, bị tham ái trói buộc.

5) Như vậy, trong thời gian này, này các Tỷ-kheo,
các Ông chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu
đựng tai họa, mộ phần càng ngày càng lớn lên. Cho
đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để nhàm
chán, là vừa đủ để từ bỏ, là vừa đủ để giải thoát đối
với tất cả các hành.

SANH                                               1483

Con Gái – Tương II, 329

1) Trú ở Sàvatthi.

2) - Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo. Khởi điểm
không thể nêu rõ, đối với sự lưu chuyển luân hồi của
các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói
buộc.

3) Này các Tỷ-kheo, thật không dễ gì tìm được một chúng sanh, trong thời gian dài này, lại không một lần đã làm con gái.

4) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo.
Khởi điểm không thể nêu rõ, này các Tỷ-kheo, đối
với sự lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô
minh che đậy, bị tham ái trói buộc.

5) Như vậy, trong thời gian này, này các Tỷ-kheo,
các Ông chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu
đựng tai họa, mộ phần càng ngày càng lớn lên. Cho
đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để nhàm
chán, là vừa đủ để từ bỏ, là vừa đủ để giải thoát đối
với tất cả các hành.

SANH                                               1484

Núi Vepulla – Tương II, 330

1) Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha ( Vương Xá ), tại núi Gijjhakùta ( Linh Thứu ).

2) Tại đấy Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo...

3) Thế Tôn nói như sau:

- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo. Khởi điểm
không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của
các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói
buộc.

4) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, núi Vepulla này được biết với tên là Pàcìnavamsa. Lúc bấy giờ, dân chúng được biết với tên là Tivàrà. Này các Tỷ-kheo, dân chúng Tivàrà có tuổi thọ đến 40.000 năm. Này các Tỷ-kheo, dân chúng Tivàrà phải bốn ngày để leo lên núi Pàcìnavamsa, phải bốn ngày để leo xuống.

5) Lúc bấy giờ, này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Kakusandha, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác xuất
hiện ở đời. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn Kakusandha,
bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác, có hai vị đệ tử, hai
vị thượng thủ, hiền thiện tên là Vidhura và Sajìva.

SANH                                              1485

6) Hãy nhìn xem, này các Tỷ-kheo, tên của hòn núi ấy đã biến mất, dân chúng ấy đã mệnh chung, và bậc Thế Tôn ấy đã nhập diệt.

7) Này các Tỷ-kheo,

- Vô thường như vậy, là các hành.
- Không kiên cố như vậy, là các hành.
- Bất an như vậy, là các hành.
Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo là vừa đủ để
nhàm chán, là vừa đủ để từ bỏ, là vừa đủ để giải thoát
đối với tất cả các hành.

8) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, núi Vepulla này được
biết với tên là Vànkaka. Lúc bấy giờ, này các Tỷ-
kheo, dân chúng được biết với tên là Rohita. Này các
Tỷ-kheo, dân chúng Rohita có tuổi thọ đến 30.000
năm. Này các Tỷ-kheo, dân chúng Rohita phải ba
ngày để leo lên núi Vànkaka, phải ba ngày để leo
xuống.

9) Lúc bấy giờ, này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Konàgamana, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác
xuất hiện ở đời. Này các Tỷ-kheo, Thế Tôn
Konàgamana, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác, có
hai vị đệ tử, hai vị thượng thủ, hiền thiện tên là
Bhìyya và Suttara.

SANH                                                1486

10) Hãy nhìn xem, này các Tỷ-kheo, tên của hòn núi
ấy đã biến mất, dân chúng ấy đã mệnh chung, và bậc
Thế Tôn ấy đã nhập diệt. Vô thường như vậy, này
các Tỷ-kheo, là các hành... là vừa đủ để giải thoát đối
với tất cả các hành.

11) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, núi Vepulla này
được biết với tên là Supassa. Lúc bấy giờ, này các
Tỷ-kheo, dân chúng được biết với tên là Suppiya.
Này các Tỷ-kheo, dân chúng Suppiya có tuổi thọ đến
20.000 năm. Này các Tỷ-kheo, dân chúng Suppiya
phải hai ngày để leo núi Supassa, phải hai ngày để
leo xuống.

12) Lúc bấy giờ, Thế Tôn Kassapa, bậc Ứng Cúng,
Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời. Này các Tỷ-kheo,
Thế Tôn Kassapa, bậc Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác,
có hai đệ tử, hai vị thượng thủ, hiền thiện tên là Tissa
và Bhàradvàja.

13) Hãy nhìn xem, này các Tỷ-kheo, tên của hòn núi ấy đã biến mất, dân chúng ấy đã mệnh chung, và bậc Thế Tôn ấy đã nhập diệt.

14) Vô thường như vậy, này các Tỷ-kheo, là các
hành. Không kiên cố như vậy, này các Tỷ-kheo, là
các hành... là vừa đủ để được giải thoát đối với tất cả
các hành.

SANH                                                  1487

15) Hiện tại, này các Tỷ-kheo, núi Vepulla này được biết với tên là Vepulla. Hiện tại, này các Tỷ-kheo, dân chúng ấy được biết với tên là Magadhaka. Tuổi thọ dân chúng Magadhaka ấy, này các Tỷ-kheo, là ít, nhẹ, không bao nhiêu, họ sống lâu cho đến 100 tuổi hay hơn một chút. Dân chúng Magadhaka, này các Tỷ-kheo, leo lên núi Vepulla này trong một thời gian ngắn, leo xuống trong một thời gian ngắn.

16) Hiện tại, này các Tỷ-kheo, Ta, bậc Ứng Cúng,
Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời. Này các Tỷ-kheo,
Ta có hai vị đệ tử, hai vị thượng thủ, hiền thiện tên
là Sàriputta và Moggallàna.

17) Một thời sẽ đến, này các Tỷ-kheo, tên của ngọn núi này sẽ biến mất, dân chúng sẽ mệnh chung, và Ta sẽ nhập diệt.

18) Này các Tỷ-kheo,

- Vô thường như vậy, là các hành. - Không kiên cố như vậy, là các hành. - Bất an như vậy, là các hành.

Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để được nhàm chán, là vừa đủ để từ bỏ, là vừa đủ để giải thoát đối với tất cả các hành.

SANH                                               1488

19) Thế Tôn nói như vậy, bậc Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm:

Pacinavamsa,
Với dân Tivàra,
Tên núi Vankaka
Với dân Rohita,
Tên núi Vupassa
Với dân Suppiyà,
Tên núi Vepulla,
Với dân Magadha,
Chư hành là vô thường,
Phải sanh rồi phải diệt,
Sau khi sanh, chúng diệt,
Chúng tịnh là an lạc.

SANH                                            1489

161 Vô thỉ - Vô thỉ là luân hồi này - Một kiếp dài như thế nào - Kinh Núi – Tương II, 315

Núi – Tương II, 315

1). .. Trú ở Sàvatthi.

2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Một kiếp, bạch Thế Tôn, dài như thế nào?

4) - Thật dài, này Tỷ-kheo, là một kiếp. Thật không dễ gì có thể đếm là một vài năm, một vài trăm năm, một vài ngàn năm hay một vài trăm ngàn năm.

5) - Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể cho một ví dụ được không?

6) - Có thể được, này Tỷ-kheo. Ví như, này Tỷ-kheo, có một hòn núi đá lớn, một do tuần bề dài, một do tuần bề rộng, một do tuần bề cao, không có khe hở, không có lỗ hổng, một tảng đá thuần đặc. Rồi một người đến, cứ sau một trăm năm lại lau hòn đá ấy

SANH                                              1490

một lần với tấm vải kàsi. Này Tỷ-kheo, hòn núi đá lớn ấy được làm như vậy có thể đi đến đoạn tận, đoạn diệt mau hơn là một kiếp.

7) Như vậy dài, này các Tỷ-kheo, là một kiếp. Với
những kiếp dài như vậy, này Tỷ-kheo, hơn một kiếp
đã qua, hơn một trăm kiếp đã qua, hơn một ngàn kiếp
đã qua, hơn một trăm ngàn kiếp đã qua.

8) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo,
khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển
luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị
tham ái trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

SANH                                             1491

162 Vô thỉ - Vô thỉ là sự luân chuyển... - Kinh Một Trăm Cây Thương – Tương V, 640

Một Trăm Cây Thương – Tương V, 640 (Sattisata)

1) ...

2) -- Ví như, này các Tỷ-kheo, một người tuổi thọ đến một trăm năm, mạng sống đến một trăm năm. Có người đến nói với người ấy: "Này Ông, vào buổi sáng, Ông sẽ bị đâm một trăm cây thương. Vào buổi trưa, Ông sẽ bị đâm một trăm cây thương. Vào buổi chiều, Ông sẽ bị đâm một trăm cây thương. Này Ông, như vậy mỗi ngày Ông bị đâm ba trăm cây thương, với tuổi thọ đến một trăm năm, với mạng sống đến một trăm năm. Sau một trăm năm, Ông sẽ được giác ngộ bốn Thánh đế trước kia chưa được giác ngộ".

Này các Tỷ-kheo, một thiện nam tử hiểu biết nghĩa lý (atthavasikena) có thể chấp nhận chăng? Vì sao?

3) Vô thỉ, này các Tỷ-kheo, là sự luân chuyển, khởi điểm không thể nêu rõ, đối với (những đau khổ) do bị thương đâm, do bị kiếm chém, do bị búa chặt. Dầu vậy đi chăng nữa, này các Tỷ-kheo, Ta cũng không tuyên bố rằng nhờ khổ và ưu mà bốn Thánh đế

SANH                                              1492

được chứng ngộ. Nhưng này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng nhờ lạc và hỷ mà bốn Thánh đế được chứng ngộ.

4) Thế nào là bốn?

- Thánh đế về Khổ,
- Thánh đế về Khổ tập,
- Thánh đế về Khổ diệt,
- Thánh đế về Con Đường đưa đến Khổ diệt.

5) Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ". Một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ tập". Một cố gắng cần
phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ diệt". Một cố gắng
cần phải làm để rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

SANH                                             1493

163 Vô thỉ - kiếp - Có bao nhiêu kiếp đã qua, đã vượt qua - Kinh Các Đệ Tử – Tương II, 317

Các Đệ Tử – Tương II, 317

1) Trú ở Sàvatthi.

2) Rồi nhiều Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn...

3) Ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

- Có bao nhiêu kiếp, bạch Thế Tôn, đã đi qua, đã vượt qua?

4) - Rất nhiều, này các Tỷ-kheo, là những kiếp đã đi
qua, đã vượt qua. Thật không dễ gì để có thể đếm
chúng được là một vài kiếp, một vài trăm kiếp, một
vài ngàn kiếp, một vài trăm ngàn kiếp.

5) - Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể cho một ví dụ được không?

6) - Có thể được, này các Tỷ-kheo. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có bốn vị đệ tử, tuổi thọ một trăm tuổi, sống đến một trăm năm. Cứ mỗi ngày họ nhớ đến trăm

SANH                                                1494

ngàn kiếp, này các Tỷ-kheo, các kiếp được họ nhớ
đến là vậy. Bốn đệ tử ấy tuổi thọ một trăm tuổi, sống
đến một trăm năm, sau một trăm năm đi đến mệnh
chung.

7) Nhiều như vậy, này các Tỷ-kheo, là những kiếp
đã đi qua, đã vượt qua. Thật không dễ gì để có thể
đếm chúng được, là một vài kiếp, một vài trăm kiếp,
một vài ngàn kiếp, một vài trăm ngàn kiếp.

8) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi
điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi
của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái
trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

Sông Hằng – 319tu2

1) Ở Ràjagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm).

2) Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn...

SANH                                               1495

3) Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn:

- Có bao nhiêu kiếp, bạch Thế Tôn, đã đi qua, đã vượt qua?

4) - Rất nhiều, này Bà-la-môn, là những kiếp đã đi
qua, đã vượt qua. Thật không dễ gì để có thể đếm
chúng được, là một vài kiếp, một vài trăm kiếp, một
vài ngàn kiếp, một vài trăm ngàn kiếp.

5) - Tôn giả Gotama có thể cho một ví dụ được không?

6) - Có thể được, này Bà-la-môn. Ví như, này Bà-la-
môn, sông Hằng này từ chỗ nguồn bắt đầu đến chỗ
nó chảy nhập vào biển. Số cát nằm ở giữa chặng ấy,
thật không dễ gì để có thể đếm chúng được là một số
hột cát, là số trăm hột cát, là số ngàn hột cát, là số
trăm ngàn hột cát.

7) Nhiều hơn vậy, này Bà-la-môn, là những kiếp
đã đi qua, đã vượt qua. Thật không dễ gì có thể đếm
chúng được, là một số kiếp, một trăm kiếp, là một
ngàn kiếp, là một số trăm ngàn kiếp.

8) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này Bà-la-môn, khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển

SANH                                                1496

luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc.

9) Như vậy, đã lâu ngày, này Bà-la-môn, các Ông
chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai
họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này Bà-la-môn, là vừa đủ để nhàm chán, là vừa
đủ để từ bỏ, là vừa đủ để giải thoát đối với tất cả các
hành.

10) Được nghe nói vậy, Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu
thay, Tôn giả Gotama!... Mong Tôn giả Gotama nhận
con làm đệ tử, từ nay cho đến mạng chung, con trọn
đời quy ngưỡng!

SANH                                                 1497

164 Xương của một người ví với núi.. - Kinh Người – Tương II, 321

Người – Tương II, 321

1) Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), tại núi Gijjhakùta (Linh Thứu).

2) Tại đấy Thế Tôn...

3) Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo. Khởi
điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân
hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham
ái trói buộc.

4) Các xương của một người, này các Tỷ-kheo, lưu
chuyển luân hồi có thể lớn như một đồi xương, một
chồng xương, một đống xương, như núi Vepulla này,
nếu có người thâu lượm xương lại, gìn giữ chúng,
không làm chúng hủy hoại.

5) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi
điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi
của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái
trói buộc.

Như vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai

SANH                                              1498

họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như
vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm
chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các
Ông giải thoát đối với tất cả các hành.

6) Thế Tôn nói vậy, Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm:

Chồng chất như xương người,
Chỉ sống có một kiếp,
Chất đống bằng hòn núi,
Bậc Đạo Sư nói vậy.
Đống xương ấy được nói,
Lớn như Vepulla,
Phía Bắc núi Linh Thứu,
Núi thành Magadha.
Người thấy bốn sự thật,
Với chân chánh trí tuệ,
Khổ và khổ tập khởi,
Sẽ vượt qua đau khổ,
Con đường Thánh tám ngành,
Dẫn đến khổ tịnh chỉ.
Người ấy phải luân chuyển,
Tối đa là bảy lần.
Là vị đoạn tận khổ,
Đoạn diệt mọi kiết sử.

SANH                                            1499

SANH   1500

165 Ác ma hỏi nàng không yêu thích gì Ta không yêu thích sanh - Kinh Càlà – Tương I, 291

Càlà – Tương I, 291

1) Nhân duyên ở Sàvatthi. Tỷ-kheo-ni Càlà vào buổi sáng đắp y... ngồi dưới một gốc cây để nghỉ ban ngày.

2) Ác ma đi đến Tỷ-kheo-ni Càlà; sau khi đến, nói với Tỷ-kheo-ni Càlà:

- Này Tỷ-kheo-ni, Nàng không vui thích gì?

- Này Hiền giả, ta không vui thích sanh.

- Sao Nàng không vui thích sanh?

- Khi đã sanh, phải thọ hưởng các dục.

- Này Tỷ-kheo-ni, ai dạy cho nàng: "Chớ có vui thích sanh"?

(Càlà):

3) Sanh ra rồi phải chết, Đã sanh thấy khổ đau,

SANH                                              1501

Kiết sử trói gia hại,
Do vậy không thích sanh.
Đức Phật thuyết giảng pháp,
Khiến vượt khỏi tái sanh,
Đoạn trừ mọi khổ não,
Giúp ta trú chân thật.
Chúng sanh hướng sắc giới,
Họ vọng vô sắc giới,
Nếu không biết đoạn diệt,
Họ đi đến tái sanh.

4) Ác ma biết được: "Tỷ-kheo-ni Càlà đã biết ta", buồn khổ, thất vọng, liền biến mất tại chỗ ấy.

SANH                                           1502

166 Ác ma hỏi nàng muốn tái sanh tại chỗ nào - Kinh Upacàlà – Tương I, 292

Upacàlà – Tương I, 292

1) Ở tại Sàvatthi.

2) Rồi Tỷ-kheo-ni Upacàlà, vào buổi sáng, đắp y... và ngồi xuống một gốc cây để nghỉ ban ngày... nói với Tỷ-kheo-ni Upacàlà:

- Này Tỷ-kheo-ni, Nàng muốn tái sanh tại chỗ nào?.

3) Ta không muốn tái sanh tại một chỗ nào cả, này Hiền giả.

4) Chư Thiên Ba mươi ba,
Dạ-ma, Đâu-suất thiên,
Chư vị Hóa lạc thiên,
Tha hóa Tự tại thiên,
Nàng hãy hướng tâm này,
Đến cảnh giới chư Thiên,
Rồi Nàng được tái sanh,
Hưởng an lạc cảnh ấy.

5) Chư Thiên Ba mươi ba, Dạ-ma, Đâu-suất thiên,

SANH                                            1503

Chư vị Hóa Lạc thiên,
Tha hóa, Tự tại thiên,
Vì ái dục trói buộc,
Lại bị ma chinh phục.
Toàn thế giới cháy đỏ,
Toàn thế giới hỏa thiêu,
Toàn thế giới bùng cháy,
Toàn thế giới rung động.
Không rung, không dao động,
Không hệ lụy, phàm phu,
Chỗ nào ma không đến,
Chỗ ấy ta vui thích.

6) Rồi Ác ma biết được... biến mất tại chỗ ấy.

SANH                                             1504

167 Ái đoạn tận thì sanh đoạn tận - Kinh CON CỦA MÀLUNKYÀPUTTA – Tăng II, 290

CON CỦA MÀLUNKYÀPUTTA – Tăng II, 290

1. Rồi Tôn giả Màlunkyàputta đi đến Thế Tôn; sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Tôn giả Màlunkyàputta bạch
Thế Tôn:

- Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn thuyết pháp
vắn tắt cho con; sau khi nghe thuyết pháp con sẽ sống
một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh
cần.

- Nay ở đây, này Màlunkyàputta, Ta nói gì cho các
Tỷ-kheo trẻ, trong khi Thầy đã già yếu, tuổi thọ cao,
là bậc trưởng thượng, lại cầu Như Lai giáo giới một
cách vắn tắt?

- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy thuyết pháp vắn tắt cho
con, chắc chắn con sẽ hiểu được ý nghĩa lời nói của
Thế Tôn, chắc chắn con sẽ trở thành thừa tự lời của
Thế Tôn.

SANH                                               1505

2. Này Màlunkyàputta, có bốn ái sanh này, ở đây, ái được sanh cho Tỷ-kheo. Thế nào là bốn?

- Hoặc do nhân y, này Màlunkyàputta, có ái
sanh, do ở đây, ái được sanh cho Tỷ-kheo.
- Hoặc do nhân đồ ăn khất thực …
- Hoặc do nhân sàng tọa …
- Hoặc do nhân sanh hữu này hay sanh hữu khá,
này Màlunkyàputta, có ái sanh, do đây ái được
sanh cho vị Tỷ-kheo.

Này Màlunkyàputta, có bốn ái sanh này, ở đây, ái được sanh cho Tỷ-kheo.

Khi nào, này Màlunkyàputta, ái được đoạn tận, được
chặt đứt từ gốc rễ, được làm cho như thân cây tala,
làm cho không thể tái sanh, làm cho không thể sanh
khởi trong tương lai. Vị ấy, này Màlunkyàputta,
được gọi là vị Tỷ-kheo đã đoạn diệt khát ái, đã thoát
ly kiết sử, chơn chánh minh kiến kiêu mạn, đã diệt
tận khổ đau.

3. Rồi Tôn giả Màlunkyàputta, sau khi nghe Thế Tôn
giáo giới với lời giáo giới này, từ chỗ ngồi đứng dậy,
đảnh lễ Thế Tôn, thân hữu hướng về phía Ngài rồi ra
đi.

SANH                                                1506

Rồi Tôn giả Màlunkyàputta, sống một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm tinh cần, không bao lâu, do mục đích gì các thiện nam tử chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, tức là vô thượng cứu cánh Phạm hạnh, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng đạt và an trú. Vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". Rồi Tôn giả Màlunkyàputta trở thành một vị A-la-hán nữa.

SANH                                                  1507

168     Ngạ quỷ - Cúng cho người mất - Kinh JÀNUSSONI – Tăng IV, 595

JÀNUSSONI – Tăng IV, 595

(Bố thí cho bà con huyết thống đã chết; Nghiệp - nghiệp dẫn đi tái sanh trong súc sanh; Bố thí - kết quả của người bố thí)

1. Rồi Bà-la-môn Jànussoni đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm
thân hữu, liền ngồi xuống một bên, Bà-la-môn
Jànussoni bạch Thế Tôn:

- Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi Bà-la-môn, cho
bố thí, làm các lễ cúng cho người chết. Mong rằng,
bố thí này cho bà con huyết thống đã chết được lợi
ích! Mong rằng các bà con huyết thống đã chết, thọ
hưởng bố thí này! Thưa Tôn giả Gotama, bố thí có
lợi ích gì cho các bà con huyết thống đã chết
không? Các bà con huyết thống đã chết có được
thọ hưởng bố thí ấy hay không?

- Này Bà-la-môn, nếu có tương ưng xứ, thời có lợi ích; không có lợi ích, nếu không có tương ưng xứ.

SANH                                             1508

- Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là tương ưng xứ, thế nào là không tương ưng xứ?

2. Ở đây, này Bà-la-môn, có người sát sanh, lấy của không cho, sống tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm, có tham ái, có sân, có tà kiến. Vị ấy, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào địa ngục. Món ăn của chúng sanh ở địa ngục ăn, tại đấy, vị ấy nuôi sống với món ăn ấy; tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là không tương ưng xứ, trú ở nơi đây, vị ấy không được lợi ích của bố thí ấy.

3. Ở đây, này Bà-la-môn, có người sát sanh... có tà
kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sanh vào
loại bàng sanh. Món ăn của chúng sanh ở bàng sanh
ăn, tại đấy, vị ấy nuôi sống với món ăn ấy; tại đấy, vị
ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là
không tương ưng xứ; trú ở đây, vị ấy không được lợi
ích của bố thí ấy.

4. Ở đây, này Bà-la-môn, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham ái, không có tâm sân hận, có chánh kiến. Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, sanh cộng trú với loài Người. Món ăn của loài người như thế nào, tại đấy, vị ấy nuôi

SANH                                                  1509

sống với món ăn ấy; tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là không tương ưng xứ, trú ở đây, vị ấy không được lợi ích của bố thí ấy.

5. Ở đây, này Bà-la-môn, có người từ bỏ sát sanh... có chánh kiến. Người ấy, sau khi thân hoại mạng chung được sanh cộng trú với chư Thiên. Món ăn của chư Thiên như thế nào, tại đấy, vị ấy nuôi sống với món ăn ấy; tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là không tương ưng xứ, trú ở đây, vị ấy không được lợi ích của bố thí ấy.

6. Ở đây, này Bà-la-môn, có người sát sanh... có tà kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sanh vào vào cỏi ngạ quỉ. Món ăn của các chúng sanh ngạ quỉ như thế nào, tại đấy, vị ấy nuôi sống với món ăn ấy, tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Món ăn nào, các bạn bè, hoặc thân hữu, hoặc bà con hoặc người cùng huyết thống từ đấy muốn hướng cúng cho vị ấy, tại đấy, vị ấy sống với món ăn ấy; tại đấy, vị ấy tồn tại với món ăn ấy. Này Bà-la-môn, đây là tương ưng xứ; trú nơi đây, vị ấy được lợi ích của bố thí ấy.

7. Thưa Tôn giả Gotama, nếu bà con huyết thống ấy đã chết, không sanh vào chỗ ấy, thời ai hưởng bố thí ấy?

SANH                                               1510

- Này Bà-la-môn, các bà con huyết thống khác đã chết, được sanh vào chỗ ấy, những người ấy được hưởng bố thí ấy.

- Thưa Tôn giả Gotama, nếu bà con huyết thống đã
chết, không sanh vào chỗ ấy, và các bà con huyết
thống khác cũng không sanh vào chỗ ấy, thời ai
hưởng bố thí ấy?

- Không có trường hợp ấy, không có cơ hội ấy, này
Bà-la-môn, rằng chỗ ấy có thể trống không trong một
thời gian dài, không có người bà con huyết thống đã
chết. Nhưng này Bà-la-môn, người bố thí không phải
không có hưởng quả.

- Có phải Tôn giả Gotama nói một giả thuyết không thế xảy ra?

- Này Bà-la-môn, Ta nói một giả thuyết không thể xảy ra.

Ở đây, này Bà-la-môn,

- Có người sát sanh, lấy của không cho, sống tà
hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời
độc ác, nói lời phù phiếm, có tham ái, có sân
tâm, có tà kiến.

SANH                                                1511

- Người ấy bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn,
các món ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa,
hương, phấn sáp, các giường nằm, trú xứ, đèn
đuốc.
- Người ấy sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cộng trú với các loài voi. Tại đây, vị ấy
được đồ ăn, đồ uống, vòng hoa, các loại trang
sức khác.

 Vì rằng, ở đây, này Bà-la-môn, có sát sanh, lấy
của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo,
nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm,
do vậy người ấy, sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cộng trú với các loài voi.
 Vì rằng vị ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-
môn đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa,
hương, phấn sáp, các giường nằm, trú xứ, đèn
đuốc; do vậy, tại đấy vị ấy được các món ăn,
các đồ uống, vòng hoa, các đồ trang sức khác.

Ở đây, này Bà-la-môn,

- Có người sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh
trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc
ác, nói lời phù phiếm, có tham ái, có sân tâm,
có tà kiến.

SANH                                               1512

- Người ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn,
các món ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa,
hương liệu, phấn sáp, giường nằm, trú xứ, đèn
đuốc.
- Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy cộng trú
với các loài ngựa... sanh cộng trú với các loài
bò... Cộng trú với các loài gia cầm. Vị ấy tại
đấy, được các món ăn, các đồ uống, vòng hoa,
các đồ trang sức khác.

 Vì rằng, này Bà-la-môn, có sát sanh, có lấy của
không cho, tà hạnh trong các dục, có nói láo,
có nói hai lưỡi, có nói lời độc ác, có nói lời phù
phiếm, có tham ái, có sân tâm, có tà kiến. Do
vậy, sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sanh
vào cộng trú với các loài gia cầm.
 Vì rằng vị ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-
môn với các đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ,
vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, các giường
nằm, trú xứ, đèn đuốc, nên tại đấy vị ấy được
đồ ăn, đồ uống, vòng hoa, các loại trang sức
khác.

Ở đây, này Bà-la-môn,

- Có hạng người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác,

SANH                                                1513

từ bỏ nói lời phù phiếm, từ bỏ tham ái, từ bỏ
sân tâm, có chánh kiến.
- Người ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn
các món ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, các vòng
hoa, hương liệu, phấn sáp, giường nằm, trú xứ,
đèn đuốc.
- Vị ấy sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
cộng trú với loài Người. Tại đấy, vị ấy được
năm loại dục công đức sai khác, thuộc về loài
Người.

 Vì rằng, này Bà-la-môn, vị ấy từ bỏ sát sanh,
từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong
các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ
nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, từ bỏ
tham ái, từ bỏ sân tâm, có chánh kiến, sau khi
thân hoại mạng chung, vị ấy được sanh cộng
trú với loài Người.
 Vì rằng vị ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-
môn các đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, các
vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, giường nằm,
các trú xứ, đèn đuốc; do vậy, ở đấy vị ấy được
năm dục công đức của loài Người.

Ở đây, này Bà-la-môn,

- Có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho... có chánh kiến,

SANH                                               1514

- Người ấy bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn
các đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, các vòng
hoa, hương liệu, phấn sáp, giường nằm, trú xứ,
đèn đuốc.
- Người ấy sau khi thân hoại mạng chung, được
sanh cộng trú với chư Thiên. Vị ấy tại đấy được
năm loại dục công đức của chư Thiên.

 Vì rằng ở đây có từ bỏ sát sanh... có chánh kiến,
cho nên sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy
được sanh cộng trú với chư Thiên.
 Vì rằng vị ấy có bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-
môn các đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, các
vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, giường nằm,
trú xứ, đèn đuốc. Do vậy, tại đấy vị ấy được
năm dục công đức của chư Thiên.

Tuy nhiên, này Bà-la-môn, người bố thí không phải không có kết quả.

8. Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật hy hữu thay, Tôn giả Gotama! Cho đến như thế này, thưa Tôn giả Gotama, là vừa đủ để bố thí, là vừa đủ để tổ chức các tín thí. Vì rằng, ở đấy, người bố thí không phải không có kết quả (như đã được nói).

- Như vậy, này Bà-la-môn, người bố thí này không phải không có kết quả.

SANH                                               1515

- Thật kỳ diệu thay Tôn giả Gotama... Xin Tôn giả Gotama hãy nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

SANH                                             1516

169     Ngạ quỷ - Ghen nên đổ than hừng lên
tình địch - Kinh Người Đàn Bà Khô
Héo Đã Rải Than Đỏ trên Một Người
Đàn Bà – Tương II, 455

Người Đàn Bà Khô Héo Đã Rải Than Đỏ trên Một Người Đàn Bà Khác – Tương II, 455

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một người đàn bà cằn cỗi, khô héo,
dính đầy than mồ hóng, đang đi giữa hư không.
Những con chim kên, những con quạ, những con
chim ưng đuổi theo để cắn mổ, rứt xé người ấy và
người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Người đàn bà ấy, này các Tỷ-kheo, là đệ nhất phu nhân của vua xứ Kalinga. Bà ta vì ghen tức nên đã đổ lò than hồng lên trên một vương nữ khác. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                                1517

SANH   1518

170    Ngạ quỷ - Gian phụ - Là một phụ nữ bị lột da - Kinh Gian Phụ bị Lột Da – Tương II, 454

Gian Phụ bị Lột Da – Tương II, 454

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một phụ nữ bị lột da đang đi giữa hư không. Những con chim kên, những con quạ, những con chim ưng đuổi theo để cắn mổ, rứt xé người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Người phụ nữ ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
gian phụ ở Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                                1519

171    Ngạ quỷ - Giết dê - Là một bị da bị quạ cắn mổ - Kinh Người Giết Dê Bị Lột Da – Tương II, 449

Người Giết Dê Bị Lột Da – Tương II, 449

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một bị da. Các con kên kên, các con quạ, các con chim ưng đuổi theo nó, cắn mổ nó, cắn xé nó, và nó kêu lên tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người đồ
tể giết dê ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người
đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục
nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều
trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người
đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                                1520

172     Ngạ quỷ - Giết heo - Là một người với
lông bằng đao kiếm... - Kinh Người
Giết Heo Với Đao Kiếm – Tương II,
449

Người Giết Heo Với Đao Kiếm – Tương II, 449

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một người với lông bằng đao kiếm
đang đi giữa hư không. Các đao kiếm ấy tiếp tục
đứng dựng lên và rơi xuống trên thân người ấy, và
người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
giết heo ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                                1521

173    Ngạ quỷ - Giết trâu bò - Là bộ xương đang đi trên trời bị quạ cắn mổ - Kinh Đống Xương – Tương II, 445

Đống Xương – Tương II, 445

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm) chỗ nuôi dưỡng các con sóc.

2) Lúc bấy giờ Tôn giả Lakkhana và Tôn giả Mahà Moggallàna trú ở núi Gijjhakùta (Linh Thứu).

3) Rồi Tôn giả Mahà Moggallàna đắp y, vào buổi sáng, cầm y bát, đi đến Tôn giả Lakkhana.

4) Sau khi đến, nói với Tôn giả Lakkhana:

- Chúng ta hãy cùng đi, này Hiền giả Lakkhana. Chúng ta hãy đi vào Ràjagaha để khất thực.

- Thưa vâng, Hiền giả.

Tôn giả Lakkhana vâng đáp Tôn giả Mahà Moggallàna.

SANH                                         1522

5) Rồi Tôn giả Mahà Moggallàna khi đi từ núi Gijjhakta bước xuống, đi qua một chỗ, liền mỉm cười.

6) Rồi Tôn giả Lakkhana nói với Tôn giả Mahà Moggallàna:

- Này Hiền giả Moggallàna, do nhân gì, do duyên gì, Hiền giả lại mỉm cười?

- Này Hiền giả Lakkhana, không phải thời là câu hỏi ấy. Trước mặt Thế Tôn, hãy hỏi tôi câu hỏi ấy.

7) Rồi Tôn giả Lakkhana và Tôn giả Mahà
Moggallàna sau khi đi khất thực ở Ràjagaha xong,
sau bữa ăn, trên con đường đi khất thực trở về, đi đến
Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi
xuống một bên.

8) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Lakkhana nói với Tôn giả Mahà Moggallàna:

- Ở đây, Tôn giả Mahàa Moggallàna khi từ núi
Gijjhakùta bước xuống, đi ngang qua một chỗ, liền
mỉm cười. Này Hiền giả Moggallàna, do nhân gì, do
duyên gì, Hiền giả lại mỉm cười?

9) - Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một bộ xương đang đi trên trời.

SANH                                                1523

Các con kên kên, các con quạ, các con chim ưng đuổi theo nó, cắn mổ xương sườn nó, cắn xé nó, và nó kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

10) - Này Hiền giả, tôi suy nghĩ như sau: "Thật vi
diệu thay! Thật vi diệu thay! Một kẻ có tên như vậy
lại trở thành một chúng sanh như vậy. Một kẻ có tên
như vậy lại trở thành một Dạ-xoa như vậy! Một kẻ
có tên như vậy lại trở thành được một tự ngã như vậy
"

11) Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Sống với nhau như thực nhãn, này các Tỷ-kheo,
là các đệ tử!
- Thật sống với nhau như thực trí, này các Tỷ-kheo,
là các đệ tử.
- Vì rằng một đệ tử sẽ biết, hay sẽ thấy, hay sẽ
chứng thực như vậy.

12) Xưa kia, này các Tỷ-kheo, Ta đã thấy chúng sanh ấy nhưng Ta không có nói. Nếu Ta có nói, các người khác cũng không tin Ta. Và những ai không tin Ta, những người ấy sẽ bị bất hạnh, đau khổ lâu dài.

13) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một đồ tể giết trâu bò (goghatako) ở Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong

SANH                                              1524

địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                            1525

174     Ngạ quỷ - Giết trâu bò - Là đống thịt đang đi giữa hư không - Kinh Đồ Tể Giết Trâu Bò – Tương II, 448

Đồ Tể Giết Trâu Bò – Tương II, 448 (Gavaghàtako)

1)...

2) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một đống thịt đang đi giữa hư không.
Các con kên kên, các con quạ, các con chim ưng đuổi
theo nó, cắn mổ nó, cắn xé nó, và nó kêu lên tiếng
kêu đau đớn.

3) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một đồ tể giết
trâu bò. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi
bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm
năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm và với
quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã
như vậy.

SANH                                                1526

175    Ngạ quỷ - Kinh Tương                 Ưng Lakkhana – Tương II, 445

Tương Ưng Lakkhana (Chương VIII)

I. Phẩm Thứ Nhất

Đống Xương – Tương II, 445

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm) chỗ nuôi dưỡng các con sóc.

2) Lúc bấy giờ Tôn giả Lakkhana và Tôn giả Mahà Moggallàna trú ở núi Gijjhakùta (Linh Thứu).

3) Rồi Tôn giả Mahà Moggallàna đắp y, vào buổi sáng, cầm y bát, đi đến Tôn giả Lakkhana.

4) Sau khi đến, nói với Tôn giả Lakkhana:

- Chúng ta hãy cùng đi, này Hiền giả Lakkhana. Chúng ta hãy đi vào Ràjagaha để khất thực.

- Thưa vâng, Hiền giả.

SANH                                         1527

Tôn giả Lakkhana vâng đáp Tôn giả Mahà Moggallàna.

5) Rồi Tôn giả Mahà Moggallàna khi đi từ núi Gijjhakta bước xuống, đi qua một chỗ, liền mỉm cười.

6) Rồi Tôn giả Lakkhana nói với Tôn giả Mahà Moggallàna:

- Này Hiền giả Moggallàna, do nhân gì, do duyên gì, Hiền giả lại mỉm cười?

- Này Hiền giả Lakkhana, không phải thời là câu hỏi ấy. Trước mặt Thế Tôn, hãy hỏi tôi câu hỏi ấy.

7) Rồi Tôn giả Lakkhana và Tôn giả Mahà
Moggallàna sau khi đi khất thực ở Ràjagaha xong,
sau bữa ăn, trên con đường đi khất thực trở về, đi đến
Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi
xuống một bên.

8) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Lakkhana nói với Tôn giả Mahà Moggallàna:

- Ở đây, Tôn giả Mahàa Moggallàna khi từ núi
Gijjhakùta bước xuống, đi ngang qua một chỗ, liền
mỉm cười. Này Hiền giả Moggallàna, do nhân gì, do
duyên gì, Hiền giả lại mỉm cười?

SANH                                                1528

9) - Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta
bước xuống, tôi thấy một bộ xương đang đi trên trời.
Các con kên kên, các con quạ, các con chim ưng đuổi
theo nó, cắn mổ xương sườn nó, cắn xé nó, và nó kêu
lên những tiếng kêu đau đớn.

10) - Này Hiền giả, tôi suy nghĩ như sau: "Thật vi
diệu thay! Thật vi diệu thay! Một kẻ có tên như vậy
lại trở thành một chúng sanh như vậy. Một kẻ có tên
như vậy lại trở thành một Dạ-xoa như vậy! Một kẻ
có tên như vậy lại trở thành được một tự ngã như vậy
"

11) Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Sống với nhau như thực nhãn, này các Tỷ-kheo,
là các đệ tử!
- Thật sống với nhau như thực trí, này các Tỷ-kheo,
là các đệ tử.
- Vì rằng một đệ tử sẽ biết, hay sẽ thấy, hay sẽ
chứng thực như vậy.

12) Xưa kia, này các Tỷ-kheo, Ta đã thấy chúng sanh ấy nhưng Ta không có nói. Nếu Ta có nói, các người khác cũng không tin Ta. Và những ai không tin Ta, những người ấy sẽ bị bất hạnh, đau khổ lâu dài.

SANH                                              1529

13) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một đồ tể
giết trâu bò (goghatako) ở Ràjagaha này. Do nghiệp
của người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong
địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn
năm, nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn
lại người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

Đồ Tể Giết Trâu Bò – Tương II, 448 (Gavaghàtako)

1)...

2) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một đống thịt đang đi giữa hư không.
Các con kên kên, các con quạ, các con chim ưng đuổi
theo nó, cắn mổ nó, cắn xé nó, và nó kêu lên tiếng
kêu đau đớn.

3) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một đồ tể giết
trâu bò. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi
bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm
năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm và với
quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã
như vậy.

Một Miếng Thịt và Kẻ Bắt Chim – Tương II, 448

SANH                                                1530

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một miếng thịt đang đi giữa hư
không. Các con kên kên, các con quạ, các con chim
ưng đuổi theo nó, cắn mổ nó, cắn xé nó, và nó kêu
lên tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một kẻ săn
chim ở Ràjagaha. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

Người Giết Dê Bị Lột Da – Tương II, 449

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một bị da. Các con kên kên, các con quạ, các con chim ưng đuổi theo nó, cắn mổ nó, cắn xé nó, và nó kêu lên tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người đồ
tể giết dê ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người
đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục
nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều
trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người
đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                                1531

Người Giết Heo Với Đao Kiếm – Tương II, 449

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một người với lông bằng đao kiếm
đang đi giữa hư không. Các đao kiếm ấy tiếp tục
đứng dựng lên và rơi xuống trên thân người ấy, và
người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
giết heo ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

Người Săn Thú Với Cây Lao – Tương II, 449

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với lông bằng các cây lao đang đi trên hư không. Những cây lao ấy tiếp tục đứng dựng lên và rơi xuống trên thân người ấy, và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người thợ săn thú ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó

SANH                                                1532

thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

Người Tra Tấn Với Mũi Tên – Tương II, 450

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gujjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với lông bằng các mũi tên, đang đi giữa hư không. Những mũi tên ấy tiếp tục đứng dựng lên và rơi xuống trên thân người ấy, và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người tra
tấn ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

Người Đánh Xe Với Các Cây Kim – Tương II, 450

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với lông bằng mũi kim đang đi giữa hư không...

SANH                                                1533

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
điều phục các loài thú (xin đọc Sùto thế cho Sùcako
của nguyên bản). Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

Người Do Thám – Tương II, 451

1) Ở đây, thưa Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với lông bằng mũi tên đang đi giữa hư không.

2) Các mũi tên ấy đâm vào đầu và ra khỏi miệng
người ấy. Chúng đâm vào miệng và ra khỏi ngực
người ấy, chúng đâm vào ngực và ra khỏi bụng người
ấy, chúng đâm vào bụng và ra khỏi bắp vế của người
ấy, chúng đâm vào bắp vế và ra khỏi cổ chân của
người ấy, chúng đâm vào cổ chân và ra khỏi bàn chân
của người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu
đau đớn.

3) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một gián điệp ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,

SANH                                             1534

nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

Người Phán Quan Tham Nhũng Với Hòn Dái Lớn – Tương II, 451

1) Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với hòn dái đang đi giữa hư không.

2) Khi đang đi, người ấy mang hòn dái trên vai mà đi. Khi ngồi, người ấy ngồi trên những hòn dái ấy.

3) Và các con chim kên kên, chim quạ, chim ưng đuổi theo người ấy để cắn mổ, cắn xé, và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

4) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một phán
quan ở Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

SANH                                              1535

II. Phẩm Thứ Hai

Kẻ Thông Dâm Bị Chìm Trong Hố – Tương II, 453

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn ở Ràjagaha ( Vương Xá ), Veluvana (Trúc Lâm).

2) - Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với đầu chìm trong hố phân.

3) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
thông dâm ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người
đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục
nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều
trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người
đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

Tà Ác BàLaMôn Ăn Phân – Tương II, 453

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người chìm trong hố phân, ăn phân bằng hai tay.

SANH                                                1536

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một Bà-la-
môn tại Ràjgaha này. Khi bậc Chánh Đẳng Giác
Kassapa đang giảng dạy, người ấy mời chúng Tỷ-
kheo dùng cơm. Rồi người ấy lấy một cái gáo đựng
đầy phân và nói: "Ôi mong các Tôn giả ăn cho tận
kỳ thỏa thích và mang về!". Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

Gian Phụ bị Lột Da – Tương II, 454

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một phụ nữ bị lột da đang đi giữa hư không. Những con chim kên, những con quạ, những con chim ưng đuổi theo để cắn mổ, rứt xé người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Người phụ nữ ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
gian phụ ở Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                                1537

Người Phụ Nữ Xấu Xí Bói Toán – Tương II, 454

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một người phụ nữ hôi hám, xấu xí
đang đi trên hư không. Các con chim kên, các con
quạ, các con chim ưng đuổi theo để cắn mổ, rứt xé
người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau
đớn.

2) Người phụ nữ ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
bói toán ở chính Ràjagaha này. Do nghiệp của người
đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục
nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều
trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người
đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

Người Đàn Bà Khô Héo Đã Rải Than Đỏ trên Một Người Đàn Bà Khác – Tương II, 455

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người đàn bà cằn cỗi, khô héo, dính đầy than mồ hóng, đang đi giữa hư không. Những con chim kên, những con quạ, những con

SANH                                                1538

chim ưng đuổi theo để cắn mổ, rứt xé người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Người đàn bà ấy, này các Tỷ-kheo, là đệ nhất phu nhân của vua xứ Kalinga. Bà ta vì ghen tức nên đã đổ lò than hồng lên trên một vương nữ khác. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

Kẻ Trộm Cướp Đứt Đầu – Tương II, 455

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gujjhakùta bước xuống, tôi thấy một cái thân không đầu đi giữa hư không. Con mắt và miệng thời ở trên ngực.

2) Các con chim kên, các con quạ, các con chim ưng đuổi theo để cắn mổ, rứt xé người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

3) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người ăn cướp tên là Hàrika ở tại Ràjagaha. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm,

SANH                                              1539

nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

Tỷ Kheo – Tương II, 456

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một Tỷ-kheo đi giữa hư không.

2) Y tăng-già-lê (thượng y) của vị ấy bị cháy đỏ, cháy
đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái bát cũng bị cháy đỏ, cháy
đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ, cháy
đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ
rực, cháy đỏ ngọn. Và vị ấy thốt lên những tiếng kêu
đau đớn.

3) Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo, là một ác Tỷ-kheo
trong thời bậc Chánh Đẳng Giác Kassapa đang
thuyết pháp. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau
khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm
năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm và với
quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã
như vậy.

Tỷ Kheo Ni – Tương II, 456

SANH                                                1540

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một Tỷ-kheo-ni đi giữa hư không.

2) Y tăng-già-lê của vị ấy bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Cái bát cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Và vị ấy thốt lên những tiếng kêu đau
đớn.

3) Tỷ-kheo ni ấy, này các Tỷ-kheo, là một ác Tỷ-
kheo ni trong thời bậc Chánh Đẳng Giác Kassapa
đang thuyết pháp. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

Học Nữ – Tương II, 456

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một học nữ đi giữa hư không.

2) Y tăng-già-lê của vị ấy bị cháy, cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái bát cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy

SANH                                                1541

đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Và vị ấy thốt lên những tiếng kêu đau đớn.

3)... là một ác học nữ trong thời bậc Chánh Đẳng
Giác Kassapa đang thuyết pháp. Do nghiệp của
người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa
ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm,
nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại
người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SaDi – Tương II, 457

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một Sa-di đi giữa hư không...

2-3) Y Tăng-già-lê của vị ấy bị cháy, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Cái bát cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Và vị ấy thốt lên những tiếng kêu đau
đớn.

... là một ác Sa-di trong thời bậc Chánh Đẳng Giác Kassapa đang thuyết pháp. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm

SANH                                                1542

ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SaDi Ni – Tương II, 457

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một Sa-di ni đi giữa hư không.

2) Y tăng-già-lê (sanghàti) của vị này bị cháy đỏ,
cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Bình bát cũng bị cháy đỏ,
cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ,
cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ,
cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Vị ấy thốt lên những
tiếng kêu đau đớn.

3) Này Hiền giả, tôi suy nghĩ như sau: "Thật vi diệu thay, thật hy hữu thay! Một kẻ có tên như vậy lại trở thành một chúng sanh như vậy. Một kẻ có tên như vậy trở thành một Dạ-xoa như vậy. Một kẻ có tên như vậy lại trở thành được một tự ngã như vậy".

4) Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Sống với như thực nhãn, này các Tỷ-kheo, là các
đệ tử. Sống với như thực trí, này các Tỷ-kheo, là các
đệ tử. Vì rằng, một đệ tử sẽ biết, hay sẽ thấy, hay sẽ
chứng thực như vậy.

SANH                                                1543

5) Xưa kia, này các Tỷ-kheo, Ta cũng thấy Sa-di-ni ấy, nhưng Ta không có nói. Nếu Ta có nói, các người khác cũng không tin Ta. Và những ai không tin Ta, những người ấy sẽ bị bất hạnh, đau khổ lâu dài.

6)Vị Sa-di ni ấy, này các Tỷ-kheo, là một ác Sa-di ni
trong thời                   bậc Chánh Đẳng Giác
Kassapa thuyết pháp. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm, và với quả thuần thục còn lại, người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

SANH                                               1544

176    Ngạ quỷ - Mời Tỷ kheo ăn phân thời
Đức Phật Kassapa, giờ chìm trong hố
phân, ăn phân bằng 2 tay - Kinh Tà Ác
Là BàLaMôn Ăn Phân – Tương II, 453

Tà Ác BàLaMôn Ăn Phân – Tương II, 453

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người chìm trong hố phân, ăn phân bằng hai tay.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một Bà-la-
môn tại Ràjgaha này. Khi bậc Chánh Đẳng Giác
Kassapa đang giảng dạy, người ấy mời chúng Tỷ-
kheo dùng cơm. Rồi người ấy lấy một cái gáo đựng
đầy phân và nói: "Ôi mong các Tôn giả ăn cho tận
kỳ thỏa thích và mang về!". Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                                1545

177    Ngạ quỷ - Người bói toán - Là một
người phụ nữ hôi hám xấu xí - Kinh
Người Phụ Nữ Xấu Xí Bói Toán –
Tương II, 454

Người Phụ Nữ Xấu Xí Bói Toán – Tương II, 454

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một người phụ nữ hôi hám, xấu xí
đang đi trên hư không. Các con chim kên, các con
quạ, các con chim ưng đuổi theo để cắn mổ, rứt xé
người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau
đớn.

2) Người phụ nữ ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
bói toán ở chính Ràjagaha này. Do nghiệp của người
đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục
nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều
trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người
đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                                1546

178    Ngạ quỷ - Người gián điệp - Là một người với lông bằng mũi tên - Kinh Người Do Thám – Tương II, 451

Người Do Thám – Tương II, 451

1) Ở đây, thưa Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với lông bằng mũi tên đang đi giữa hư không.

2) Các mũi tên ấy đâm vào đầu và ra khỏi miệng
người ấy. Chúng đâm vào miệng và ra khỏi ngực
người ấy, chúng đâm vào ngực và ra khỏi bụng người
ấy, chúng đâm vào bụng và ra khỏi bắp vế của người
ấy, chúng đâm vào bắp vế và ra khỏi cổ chân của
người ấy, chúng đâm vào cổ chân và ra khỏi bàn chân
của người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu
đau đớn.

3) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một gián điệp
ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

SANH                                             1547

SANH   1548

179    Ngạ quỷ - Người huấn luyện thú - Là
một người với lông bằng mũi kim -
Kinh Người Đánh Xe Với Các Cây
Kim – Tương II, 450

Người Đánh Xe Với Các Cây Kim – Tương II, 450

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với lông bằng mũi kim đang đi giữa hư không...

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
điều phục các loài thú (xin đọc Sùto thế cho Sùcako
của nguyên bản). Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

SANH                                                1549

180     Ngạ quỷ - Người phán quan - người
với hòn dái trên vai - Kinh Người Phán
Quan Tham Nhũng Với Hòn Dái Lớn
– Tương II, 451

Người Phán Quan Tham Nhũng Với Hòn Dái Lớn – Tương II, 451

1) Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với hòn dái đang đi giữa hư không.

2) Khi đang đi, người ấy mang hòn dái trên vai mà đi. Khi ngồi, người ấy ngồi trên những hòn dái ấy.

3) Và các con chim kên kên, chim quạ, chim ưng đuổi theo người ấy để cắn mổ, cắn xé, và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

4) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một phán
quan ở Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

SANH                                              1550

SANH   1551

181     Ngạ quỷ - Người săn chim - Là một
miếng thịt đang đi giữa hư không -
Kinh Một Miếng Thịt và Kẻ Bắt Chim
– Tương II, 448

Một Miếng Thịt và Kẻ Bắt Chim – Tương II, 448

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước
xuống, tôi thấy một miếng thịt đang đi giữa hư
không. Các con kên kên, các con quạ, các con chim
ưng đuổi theo nó, cắn mổ nó, cắn xé nó, và nó kêu
lên tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một kẻ săn
chim ở Ràjagaha. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

SANH                                                1552

182    Ngạ quỷ - Người săn thú - Là một
người với lông bằng các cây lao... -
Kinh Người Săn Thú Với Cây Lao –
Tương II, 449

Người Săn Thú Với Cây Lao – Tương II, 449

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với lông bằng các cây lao đang đi trên hư không. Những cây lao ấy tiếp tục đứng dựng lên và rơi xuống trên thân người ấy, và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người thợ
săn thú ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                                1553

183    Ngạ quỷ - Người thông dâm - Là một
người với đầu chìm trong hố phân -
Kinh Kẻ Thông Dâm Bị Chìm Trong
Hố – Tương II, 453

Kẻ Thông Dâm Bị Chìm Trong Hố – Tương II, 453

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời, Thế Tôn ở Ràjagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm).

2) - Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với đầu chìm trong hố phân.

3) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người
thông dâm ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người
đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục
nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều
trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người
đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                             1554

184    Ngạ quỷ - Người tra tấn - Là một
người với lông bằng các mũi tên... -
Kinh Người Tra Tấn Với Mũi Tên –
Tương II, 450

Người Tra Tấn Với Mũi Tên – Tương II, 450

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gujjhakùta bước xuống, tôi thấy một người với lông bằng các mũi tên, đang đi giữa hư không. Những mũi tên ấy tiếp tục đứng dựng lên và rơi xuống trên thân người ấy, và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

2) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người tra
tấn ở tại Ràjagaha này. Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                              1555

185     Ngạ quỷ - Phần lớn các ngạ quỷ nằm ngửa - Kinh CÁCH NẰM – Tăng II, 282

CÁCH NẰM – Tăng II, 282

 Này các Tỷ-kheo, có bốn cách nằm này. Thế nào là bốn?

- Cách nằm của ngạ quỷ,
- Cách nằm của kẻ hưởng thọ dục vọng,
- Cách nằm của con sư tử,
- Cách nằm của Như Lai.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là cách nằm của ngạ quỷ?

- Này các Tỷ-kheo, phần lớn các ngạ quỷ nằm ngửa. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là cách nằm của ngạ quỷ.

Và này cácTỷ-kheo, thế nào là cách nằm của người hưởng thọ các dục vọng?

- Và này các Tỷ-kheo, phần lớn người hưởng thọ các dục vọng nằm phía bên trái. Này các Tỷ-

SANH                                          1556

kheo, đây gọi là cách nằm của kẻ hưởng thọ các dục vọng.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là cách nằm của con sư tử?

Này các Tỷ-kheo, con sư tử, vua các loài thú, nằm về phía hông bên mặt, hai chân gác lên nhau và cuộn cái đuôi vào giữa hai bắp vế; khi thức dậy, nó duỗi ra phía thân trước, rồi nó ngó lui ra phía thân sau. Này các Tỷ-kheo, nếu con sư tử, vua các loài thú, thấy thân phần nào đặt sai chỗ hay lộn xộn, thời này các Tỷ-kheo, nếu con sư tử, vua các loài thú, không được hoan hỷ. Nhưng này các Tỷ-kheo, nếu con sư tử, vua các loài thú, thấy thân phần nào không đặt sai chỗ hay lộn xộn, thời này các Tỷ-kheo, nếu con sư tử, vua các loài thú, được hoan hỷ. Này các Tỷ-kheo, đây là cách nằm con sư tử.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là cách nằm của Như Lai?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo ly dục … chứng
đạt và an trú Thiền thứ tư. Này các Tỷ-kheo, đây là
cách nằm của Như Lai. Này các Tỷ-kheo, có bốn
cách nằm này.

SANH                                               1557

186     Ngạ quỷ - ác Sadi, ác Sadi ni - với thân thể và y áo bị cháy đỏ - Kinh Sa Di – Tương II, 457

SaDi – Tương II, 457

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một Sa-di đi giữa hư không...

2-3) Y Tăng-già-lê của vị ấy bị cháy, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Cái bát cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Và vị ấy thốt lên những tiếng kêu đau
đớn.

... là một ác Sa-di trong thời bậc Chánh Đẳng Giác
Kassapa đang thuyết pháp. Do nghiệp của người đó
thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm
ngàn năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm
thọ một tự ngã như vậy.

SaDi Ni – 457tu2

SANH                                                1558

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một Sa-di ni đi giữa hư không.

2) Y tăng-già-lê (sanghàti) của vị này bị cháy đỏ,
cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Bình bát cũng bị cháy đỏ,
cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ,
cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ,
cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Vị ấy thốt lên những
tiếng kêu đau đớn.

3) Này Hiền giả, tôi suy nghĩ như sau: "Thật vi diệu thay, thật hy hữu thay! Một kẻ có tên như vậy lại trở thành một chúng sanh như vậy. Một kẻ có tên như vậy trở thành một Dạ-xoa như vậy. Một kẻ có tên như vậy lại trở thành được một tự ngã như vậy".

4) Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

- Sống với như thực nhãn, này các Tỷ-kheo, là các
đệ tử. Sống với như thực trí, này các Tỷ-kheo, là các
đệ tử. Vì rằng, một đệ tử sẽ biết, hay sẽ thấy, hay sẽ
chứng thực như vậy.

5) Xưa kia, này các Tỷ-kheo, Ta cũng thấy Sa-di-ni ấy, nhưng Ta không có nói. Nếu Ta có nói, các người khác cũng không tin Ta. Và những ai không tin Ta, những người ấy sẽ bị bất hạnh, đau khổ lâu dài.

SANH                                                1559

6)Vị Sa-di ni ấy, này các Tỷ-kheo, là một ác Sa-di ni
trong thời                   bậc Chánh Đẳng Giác
Kassapa thuyết pháp. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm, và với quả thuần thục còn lại, người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

SANH                                               1560

187     Ngạ quỷ - ác Tỷ kheo ni - với y áo vào thân thể bị cháy đỏ - Kinh Tỷ Kheo Ni – Tương II, 456

Tỷ Kheo Ni – Tương II, 456

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một Tỷ-kheo-ni đi giữa hư không.

2) Y tăng-già-lê của vị ấy bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Cái bát cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực,
cháy đỏ ngọn. Và vị ấy thốt lên những tiếng kêu đau
đớn.

3) Tỷ-kheo ni ấy, này các Tỷ-kheo, là một ác Tỷ-
kheo ni trong thời bậc Chánh Đẳng Giác Kassapa
đang thuyết pháp. Do nghiệp của người đó thuần
thục, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm,
nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn
năm và với quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ
một tự ngã như vậy.

SANH                                                1561

188     Ngạ quỷ - ác Tỷ kheo thời Đức Phật
Kassapa - Là một Tỷ kheo với y áo và
thân bị cháy đỏ - Kinh Tỷ Kheo –
Tương II, 456

Tỷ Kheo – Tương II, 456

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một Tỷ-kheo đi giữa hư không.

2) Y tăng-già-lê (thượng y) của vị ấy bị cháy đỏ, cháy
đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái bát cũng bị cháy đỏ, cháy
đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ, cháy
đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ
rực, cháy đỏ ngọn. Và vị ấy thốt lên những tiếng kêu
đau đớn.

3) Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo, là một ác Tỷ-kheo
trong thời bậc Chánh Đẳng Giác Kassapa đang
thuyết pháp. Do nghiệp của người đó thuần thục, sau
khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm
năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm và với
quả thuần thục còn lại người đó cảm thọ một tự ngã
như vậy.

SANH                                                1562

SANH   1563

189    Ngạ quỷ - ác học nữ - với thân bị cháy đỏ - Kinh Học Nữ – Tương II, 456

Học Nữ – Tương II, 456

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gijjhakùta bước xuống, tôi thấy một học nữ đi giữa hư không.

2) Y tăng-già-lê của vị ấy bị cháy, cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái bát cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Cái nịt cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Thân cũng bị cháy đỏ, cháy đỏ rực, cháy đỏ ngọn. Và vị ấy thốt lên những tiếng kêu đau đớn.

3)... là một ác học nữ trong thời bậc Chánh Đẳng
Giác Kassapa đang thuyết pháp. Do nghiệp của
người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa
ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm,
nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại
người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                                1564

190    Ngạ quỷ - ăn cướp - Là một cái thân không đầu - Kinh Kẻ Trộm Cướp Đứt Đầu – Tương II, 455

Kẻ Trộm Cướp Đứt Đầu – Tương II, 455

1) Ở đây, này Hiền giả, khi tôi từ núi Gujjhakùta bước xuống, tôi thấy một cái thân không đầu đi giữa hư không. Con mắt và miệng thời ở trên ngực.

2) Các con chim kên, các con quạ, các con chim ưng đuổi theo để cắn mổ, rứt xé người ấy và người ấy kêu lên những tiếng kêu đau đớn.

3) Chúng sanh ấy, này các Tỷ-kheo, là một người ăn
cướp tên là Hàrika ở tại Ràjagaha. Do nghiệp của
người đó thuần thục, sau khi bị nung nấu trong địa
ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm,
nhiều trăm ngàn năm và với quả thuần thục còn lại
người đó cảm thọ một tự ngã như vậy.

SANH                                              1565

191     Địa ngục - 10 địa ngục và thọ mạng trong địa ngục - Kinh TỶ KHEO KOKÀLIKA – Tăng IV, 467

TỶ KHEO KOKÀLIKA – Tăng IV, 467

1. Bấy giờ có Tỷ-kheo Kokàlika đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Kokàlika bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Sàriputta và Moggallàna là ác dục, bị ác dục chinh phục.

- Này Kokàlika, chớ có nói vậy! Này Kokàlika, chớ
có nói vậy. Này Kokàlika, tâm hãy tịnh tín đối với
Sàriputta và Moggallàna. Hiền thiện là Sàriputta và
Moggallàna.

Lần thứ hai, Tỷ-kheo Kokàlika bạch Thế Tôn: "Bạch
Thế Tôn, dầu Thế Tôn có lòng tin và tin tưởng, đối
với con Sàriputta và Moggallàna là ác dục, bị ác dục
chinh phục."

SANH                                              1566

- Này Kokàlika, chớ có nói vậy! Này Kokàlika, chớ
có nói vậy. Này Kokàlika, tâm hãy tịnh tín đối với
Sàriputta và Moggallàna. Hiền thiện là Sàriputta và
Moggallàna.

Lần thứ ba, Tỷ-kheo Kokàlika bạch Thế Tôn... (như trên)

2. Rồi Tỷ-kheo Kokàlika từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Thế Tôn rồi đi ra.

Tỷ-kheo Kokàlika ra đi không bao lâu, toàn thân của Tỷ-kheo Kokàlika nổi lên những mụt to bằng hạt cải: sau khi lớn bằng hạt cải, chúng lớn lên bằng hột đậu; sau khi lớn lên bằng hột đậu, chúng lớn lên bằng hạt đậu lớn; sau khi lớn bằng hột đậu lớn, chúng lớn lên bằng hòn sỏi; sau khi lớn bằng hòn sỏi Kolatthi, chúng lớn lên bằng hột táo; sau khi lớn lên bằng hột táo, chúng lớn lên bằng trái Àmala, chúng lớn lên bằng trái dưa (trái vilva); sau khi lớn lên bằng trái dưa vilva, chúng lớn lên bằng trái billa (trái dưa đã chín); sau khi lớn lên bằng trái billa, chúng bị phá vỡ, mủ và máu chảy ra. Tại đây, nó nằm trên lá chuối, như con cá ăn phải đồ độc.

SANH                                               1567

3. Lúc ấy có độc giác Phạm thiên Tudu đi đến Tỷ- kheo Kokàlika, sau khi đến, đứng trên hư không và nói với Tỷ-kheo Kokàlika:

- Này Kokàlika, hãy đặt tâm tịnh tín nơi Sàriputta và Moggallàna! Hiền thiện là Sàriputta và Moggallàna.

- Ông là ai?

- Ta là độc giác Phạm thiên Tudu.

- Thưa Hiền giả, có phải Hiền giả là người được Thế
Tôn trả lời là đã chứng Bất lai? Sao người lại đến
đây? Hãy xem như thế nào người đã lầm lạc trong
vấn đề này.

Rồi độc giác Phạm thiện Tudu nói lên với Tỷ-kheo Kokàlika bài kệ này:

-Con người được sanh ra,
Sanh với búa trong miệng,
Người ngu nói điều xấu,
Là tự chém vào mình.
-Ai khen người đáng chê,
Ai chê người đáng khen,
Đều chất chứa bất hạnh,
Do từ miệng tạo thành,
Và chính do bất hạnh,

SANH                                               1568

Nên không được an lạc.
-Nhỏ thay, bất hạnh này,
Chính do cờ bạc sanh,
Khiến tài sản tiêu hao,
-Bất hạnh này lớn hơn,
Không những mất tất cả,
Lại mất cả tự mình,
Là người khởi ác ý
Đối với chư Thiện Thệ.
-Ai chỉ trích bậc Thánh,
Với lời, với ác ý,
Trải qua trăm ngàn thời,
Với ni-rab-bu-đa,
Còn thêm ba mươi sáu,
Với năm a-bu-đa,
Phải sanh vào địa ngục
Chịu khổ đau tại đấy.

4. Rồi Tỷ-kheo Kokàlika, do chứng bệnh ấy mệnh
chung. Sau khi chết, Tỷ-kheo Kokàlika sanh vào địa
ngục sen hồng vì tâm khởi ác ý đối với Sàriputta và
Moggallàna.

Rồi Phạm thiên Sahampati, sau khi đêm gần mãn, với dung sắc thù thắng chói sáng toàn vùng Jetavana, đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi

SANH                                              1569

đứng một bên, đứng một bên, Phạm thiên Sahampati
bạch Thế Tôn: "Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Kokàlika đã
mệnh chung. Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Kokàlika mệnh
chung, phải sanh vào địa ngục sen hồng, vì tâm khởi
ác ý đối với Sàriputta và Moggallàna". Phạm thiên
Sahampati nói như vậy. Nói như vậy xong, đảnh lễ
Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Thế Tôn rồi biến
mất tại chỗ.

5. Rồi Thế Tôn, sau khi đêm đã qua, bảo các Tỷ- kheo:

- Này các Tỷ-kheo, đêm nay Phạm thiên Sahampati
khi đêm đã gần mãn, với dung sắc thù thắng chói
sáng toàn vùng Jetavana, đi đến Ta; sau khi đến,
đảnh lễ Ta rồi đứng một bên, đứng một bên, này các
Tỷ-kheo, Phạm thiên Sahampati thưa với Ta: "Bạch
Thế Tôn, Tỷ-kheo, Kokàlika đã mệnh chung, phải
sanh vào địa ngục sen hồng, vì tâm khởi ác ý đối với
Sàripuuta và Moggallàna". Này các Tỷ-kheo, Phạm
thiên Sahampati nói như vậy. Nói như vậy xong,
đảnh lễ Ta, thân phía hữu hướng về Ta rồi biến mất
tại chỗ.

6. Khi nghe nói vậy, một Tỷ-kheo bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, lâu dài bao nhiêu, là tuổi thọ ở địa ngục sen hồng?

SANH                                              1570

- Này Tỷ-kheo, tuổi thọ ở địa ngục sen hồng, rất khó
mà tính được. Có chừng ấy năm, hay có chừng ấy
trăm năm, hay có chừng ấy ngàn năm, hay có chừng
ấy trăm ngàn năm.

- Bạch Thế Tôn, có thể cho một ví dụ được chăng?

- Có thể được, này Tỷ-kheo, một cỗ xe chở hai mươi cân kosala chở đầy hột mè. Rồi một người cứ sau một trăm năm, một trăm năm lấy lên một hột mè.

1. Mau hơn, này Tỷ-kheo, là cỗ xe chở hai mươi cân
kosala chở đầy hột mè, do phương pháp này, đi
đến tận sạch, không còn gì nữa, cũng chưa đủ là
một Abbuda địa ngục.
2. Ví như, hai mươi Abbuda địa ngục bằng một
Nirabbuda địa ngục.
3. Ví như, hai mươi Nirabbuda địa ngục bằng một
Ababà địa ngục.
4. Ví như, hai mươi Ababà địa ngục bằng một
Ahaha địa ngục.
5. Ví như, hai mươi Ahaha địa ngục bằng một Atato
địa ngục.
6. Ví như, hai mươi Atato địa ngục bằng một
Kumodo địa ngục.
7. Ví như, hai mươi Kumodo địa ngục bằng một
Sogandhika địa ngục.

SANH                                              1571

8.  Ví như, hai mươi Sogandhika địa ngục bằng một
Uppalako (Sen xanh) địa ngục.
9. Ví như, hai mươi Uppalako địa ngục bằng một
Pundarika (Sen trắng) địa ngục.
10. Ví như, hai mươi Pundarika địa ngục bằng một
Paduma (Sen hồng) địa ngục.

Này Tỷ kheo, Tỷ kheo Kokàlika phải sanh vào địa ngục Paduma (sen hồng), vì khởi lên ác ý đối với Sàriputta và Moggallàna.

Thế Tôn nói như vậy. Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Đạo Sư lại nói thêm:

Con người được sanh ra
Sanh với búa trong miệng,
Người ngu nói điều xấu,
Là tự chém vào mình.
Ai khen người đáng chê,
Ai chê người đáng khen,
Đều chất chứa bất hạnh,
Do từ miệng tạo thành,
Và chính do bất hạnh,
Nên không được an lạc.
Nhỏ thay bất hạnh này,
Chính do cờ bạc sanh,

SANH                                           1572

Khiến tài sản tiêu hao,
Bất hạnh này lớn hơn,
Không những mất tất cả,
Lại mất cả tự mình.
Là người khởi ác ý,
Đối với chư Thiện thệ.
Ai chỉ trích bậc Thánh,
Với lời, với ác ý,
Trải qua trăm ngàn thời,
Với ni-rab-bu-da,
Còn thêm ba mươi sáu,
Với năm a-bu-đa,
Phải sanh vào địa ngục,
Chịu khổ đau tại đấy.

SANH                              1573

192     Địa ngục - 10 địa ngục và tuổi thọ của các địa ngục - Kinh Kokàlika – Tương I, 329

Kokàlika – Tương I, 329

1) Tại Sàvatthi.

2) Rồi Tỷ-kheo Kokàlika đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo Kokàlika bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, Sàriputta và Moggallàna là hạng ác dục. Họ bị ác dục chi phối.

4) Khi được nghe nói vậy, Thế Tôn nói với Tỷ-kheo Kokàlika:

- Này Kokàlika, chớ có nói như vậy. Này Kokàlika,
chớ có nói như vậy. Này Kokàlika, hãy đặt tin tưởng
vào Sàriputta và Moggallàna. Sàriputta và
Moggallàna thật là hòa ái.

5) Lần thứ hai, Tỷ-kheo Kokàlika bạch Thế Tôn:

SANH                                             1574

Bạch Thế Tôn, dầu Thế Tôn đáng tin tưởng, rất đáng tin cậy; nhưng Sàriputta và Moggallàna là hạng ác dục. Họ bị ác dục chi phối.

6) Lần thứ hai, Thế Tôn nói với Tỷ-kheo Kokalika:

-- Này Kokàlika, chớ có nói như vậy. Này Kokàlika,
chớ có nói như vậy. Này Kokàlika, hãy đặt tin tưởng
vào Sàriputta và Moggallàna. Sàriputta và
Moggallàna thật là hòa ái.

7) Lần thứ ba, Tỷ-kheo Kokàlika bạch Thế Tôn:

--.. Họ bị ác dục chi phối.

8) Lần thứ ba, Thế Tôn bảo Tỷ-kheo Kokàlika:

--.. Sariputta và Moggallàna thật là hòa ái.

9) Rồi Tỷ-kheo Kokàlika từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên phải hướng về Ngài, rồi ra đi.

10) Tỷ-kheo Kokàlika ra đi không được bao lâu, toàn thân mọc lên những mụt nhọt lớn bằng hột cải. Từ hột cải, chúng lớn lên bằng hột đậu xanh (mugga). Từ hột đậu xanh, chúng lớn lên bằng hột đậu lớn (kalàya). Từ hột đậu lớn, chúng lớn lên bằng rolatthi (hột cây jujube, cây táo?). Từ hột rolatthi, chúng lớn lên bằng hột kolama. Từ hột kolama,

SANH                                               1575

chúng lớn lên bằng hột amala (a-ma-la quả). Từ quả
amala, chúng lớn lên bằng quả beluva chưa chín. Từ
quả beluva chưa chín, chúng lớn lên bằng quả billa.
Từ hình lớn bằng quả billa, chúng nứt vỡ ra, chảy
máu và mủ.

11) Rồi Tỷ-kheo Kokàlika do bệnh này bị mệnh
chung. Bị mệnh chung, Tỷ-kheo Kokàlika sanh trong
địa ngục Sen hồng, với tâm hận thù đối với Tôn giả
Sàriputta và Moggallàna.

12) Rồi Phạm thiên Sahampati, sau khi đêm đã gần
mãn, với dung sắc thù thắng, chói sáng toàn vùng
Jetavana, đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế
Tôn và đứng một bên.

13) Đứng một bên, Phạm thiên Sahampati bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo Kokàlika đã mệnh chung.
Bạch Thế Tôn, sau khi mệnh chung Tỷ-kheo
Kokàlika phải sanh vào địa ngục Sen hồng với tâm
hận thù đối với Tôn giả Sàriputta và Moggallàna.

14) Phạm thiên Sahampati nói như vậy. Sau khi nói xong, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài rồi biến mất tại chỗ ấy.

SANH                                             1576

15) Rồi Thế Tôn, sau khi đêm ấy đã qua, liền bảo các Tỷ-kheo:

-- Này các Tỷ-kheo, hồi hôm, Phạm thiên Sahampati,
khi đêm đã gần mãn, với dung sắc thù thắng, chói
sáng toàn vùng Jetavana đi đến Ta; sau khi đến, đảnh
lễ Ta rồi đứng một bên. Đứng một bên, này các Tỷ
kheo, Phạm thiên Sahampati bạch với Ta: "Bạch Thế
Tôn, Tỳ-kheo Kokàlika đã mệnh chung. Và bạch Thế
Tôn, Tỷ-kheo Kokàlika sau khi mệnh chung đã sanh
vào địa ngục Sen hồng với tâm thù hận đối với Tôn
giả Sàriputta và Moggattàna". Này các Tỷ-kheo,
Phạm thiên Sahampati nói như vậy. Sau khi nói
xong, đảnh lễ Ta, thân phía hữu hướng về Ta, rồi
biến mất tại chỗ.

16) Được nghe nói vậy, một Tỷ-kheo bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, bao nhiêu lâu là tuổi thọ trong địa ngục Sen hồng?

17) -- Thật dài, này Tỷ-kheo, là tuổi thọ trong địa
ngục Sen hồng. Không dễ gì tính được là bao nhiêu
năm, bao nhiêu trăm năm, bao nhiêu ngàn năm, bao
nhiêu trăm ngàn năm.

18) -- Bạch Thế Tôn, có thể tính được chăng bằng một ví dụ?

SANH                                              1577

19) Thế Tôn đáp:

-- Có thể được, này Tỷ-kheo.

Này Tỷ-kheo, ví như có một bao hột đậu mè, nặng
hai mươi khàrika, theo đo lường ở nước Kosala. Ví
dụ sau một trăm năm, một người lấy ra một lần một
hột mè.

- Này Tỷ-kheo, còn mau hơn là bao hột mè, nặng
hai mươi khàrika ấy, theo đo lường của nước
Kosala, đi đến tiêu hao, đi đến hao mòn do
phương tiện ấy, so sánh (với tuổi thọ) ở địa ngục
Abhuda.
- Này Tỷ-kheo, hai mươi tuổi thọ ở địa ngục
Abhuda bằng một tuổi thọ ở địa ngục Nirabbuda.
- Này Tỷ-kheo, hai mươi tuổi thọ ở địa ngục
Nirabbuda bằng một tuổi thọ ở địa ngục Ababa.
- Này-Tỷ kheo, hai mươi tuổi thọ ở địa ngục Ababa
bằng một tuổi thọ ở địa ngục Atata.
- Này Tỷ-kheo, hai mươi tuổi thọ ở địa ngục Atata
bằng một tuổi thọ ở địa ngục Ahaha.
- Này Tỷ-kheo, hai mươi tuổi thọ ở địa ngục Ahaha
bằng một tuổi thọ ở địa ngục Kumuda.
- Này Tỷ-kheo, hai mươi tuổi thọ ở địa ngục
Kumuda bằng một tuổi thọ ở địa ngục
Sogandhika.

SANH                                             1578

- Này Tỷ-kheo, hai mươi tuổi thọ ở địa ngục
Sogandhika bằng một tuổi thọ ở địa ngục Uppala
(Sen xanh).
- Này Tỷ-kheo, hai mươi tuổi thọ ở địa ngục Uppala
bằng một tuổi thọ ở địa ngục Pundarika (Sen
trắng).
- Này Tỷ-kheo, hai mươi tuổi thọ ở địa ngục Sen
trắng bằng một tuổi thọ ở địa ngục Pudumà (Sen
hồng).

Này Tỷ-kheo, Tỷ-kheo Kokàlika sanh tại địa ngục Sen hồng với tâm hận thù đối với tôn giả Sàriputta và Moggallàna.

20) Thế Tôn nói như vậy. Sau khi nói như vậy, bậc Thiện Thệ lại nói thêm:

Phàm con người đã sanh,
Sanh với búa trong miệng,
Kẻ ngu khi nói bậy,
Tự chặt đứt lấy thân.
Ai khen kẻ làm bậy,
Ai chê người làm hay,
Tự nhen nhúm bất hạnh,
Do nơi miệng của mình,
Chính do bất hạnh ấy,
Nên không được an lạc.

SANH                                            1579

Nhỏ thay bất hạnh này,
Trong canh bạc rủi may,
Bị tan hoang tài sản,
Trong giờ phút đỏ đen.
Lớn hơn sự bất hạnh,
Hơn mọi bất hạnh khác,
Do tự mình gây nên,
Cho tự ngã của mình.
Ai đối xử ác ý,
Với chư Phật, Thiện Thệ,
Phải trải qua thời gian,
Trăm ngàn nhiều hơn nữa,
Ba mươi sáu và năm,
Trải thời gian thật dài.
Ai với lời và ý,
Phỉ báng bậc Hiền Thánh,
Dùng ác tâm chống đối,
Sẽ sa đọa địa ngục.

SANH                          1580

193     Địa ngục - 3 hạng người rơi vào đọa xứ địa ngục - Kinh RƠI VÀO ĐỌA XỨ – Tăng I, 482

RƠI VÀO ĐỌA XỨ – Tăng I, 482

 Này các Tỷ-kheo, ba hạng người này rơi vào đọa
xứ, rơi vào địa ngục, trừ phi họ đoạn bỏ pháp này.
Thế nào là ba?
- Ai sống không Phạm hạnh, tự xưng là có sống
Phạm hạnh;
- Đối với người sống Phạm hạnh thanh tịnh,
hành Phạm hạnh thật thanh tịnh, ai công kích
là không Phạm hạnh một cách không căn cứ.
- Ai chủ trương như sau: "Không có lỗi lầm
trong các dục vọng" và rơi vào say đắm trong
các dục vọng.
Những hạng người này, này các Tỷ-kheo, là ba hạng
người rơi vào đọa xứ, rơi vào địa ngục, trừ phi họ
đoạn bỏ pháp này.

SANH                                              1581

194    Địa ngục - 3 địa ngục - Kinh HÀNG MA – 50 Trung I, 727

KINH HÀNG MA (Maratajjaniya suttam) – Bài kinh số 50 – Trung I, 727

Như vầy tôi nghe.

Một thời Tôn giả Mahamoggallana trú giữa dân
chúng Bhagga, tại Sumsumaragira, rừng
Bhessakalavana, vườn Lộc Uyển. Lúc bấy giờ, Tôn
giả Mahamoggallana đang đi kinh hành ngoài trời.
Khi ấy Ác ma đi vào bụng Tôn giả Mahamoggallana,
ở trong bao tử. Rồi Tôn giả Mahamoggallana nghĩ
như sau: "Nay sao bụng của Ta lại nặng nặng như
có gì chồng chất quá đầy?" Rồi Tôn giả
Mahamoggallana từ chỗ kinh hành bước xuống, đi
vào tự viện, và ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi
ngồi, Tôn giả Mahamoggallana tự chánh niệm. Tôn
giả Mahamoggallana thấy Ác ma, sau khi đi vào
trong bụng, đang ở trong bao tử. Thấy vậy, Tôn giả
liền nói với Ác ma:

– Hãy đi ra, Ác ma! Hãy đi ra, Ác ma! Chớ có

SANH                                            1582

phiền nhiễu Như Lai và đệ tử Như Lai. Chớ có khiến cho Ngươi bị bất hạnh, đau khổ lâu dài!

Rồi Ác ma suy nghĩ: "Vị Sa-môn này không biết ta, không thấy ta, lại nói như sau: "Hãy đi ra, Ác ma! Hãy đi ra Ác ma! Chớ có phiền nhiễu Như Lai, và đệ tử Như Lai. Chớ có khiến cho Ngươi bị bất hạnh, đau khổ lâu dài". Chính vị Bổn sư cũng chưa biết ta mau như vậy, làm sao vị đệ tử này có thể biết ta được?"

Rồi Tôn giả Mahamoggallana lại nói với Ác ma như sau:

– Này Ác ma, ta biết Ngươi. Đừng có nghĩ rằng:
"Vị ấy không biết ta". Ngươi là Ác ma. Này Ác ma,
Ngươi nghĩ như sau: "Vị Sa-môn này không biết ta,
không thấy ta, lại nói như sau: "Hãy đi ra, Ác ma!
hãy đi ra Ác ma! Chớ có phiền nhiễu Như Lai và đệ
tử Như Lai. Chớ có khiến cho Ngươi bị bất hạnh, đau
khổ lâu dài!" Chính vị Bổn sư cũng không biết ta
mau như vậy, làm sao vị đệ tử này có thể biết ta
được?"

Rồi Ác ma suy nghĩ như sau: "Vị Sa-môn này
biết ta, thấy ta và nói như sau: "Hãy đi ra, Ác ma!
Hãy đi ra, Ác ma! Chớ có phiền nhiễu Như Lai và đệ
tử Như Lai. Chớ có khiến cho Ngươi bị bất hạnh, đau
khổ lâu dài"". Rồi Ác ma từ miệng Tôn giả

SANH                                                1583

Mahamoggallana bước ra, và đứng dựa nơi cửa (miệng?). Tôn giả Mahamoggallana thấy Ác ma đứng dựa nơi cửa thấy vậy, bèn nói Ác ma:

– Ác ma, ở đây, ta cũng thấy Ngươi. Ngươi chớ có nghĩ rằng: "Vị ấy không thấy ta". Này Ác ma, nay Ngươi đang đứng dựa nơi cửa (miệng?).

Này Ác ma, thuở xưa, ta là Ác ma tên là Dusi, và chị ta tên là Kali. Ngươi con trai chị ta. Như vậy Ngươi là cháu ta.

Này Ác ma, lúc bấy giờ, Thế Tôn
Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ra
đời. Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán Chánh
Đẳng Giác có hai vị đệ tử tên là Vidhura, và Sanjiva,
hai bậc tối thượng, hai bậc Hiền giả.

Này Ác ma, đối với các vị đệ tử của Thế Tôn
Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác không
một ai ở đây có thể bằng Tôn giả Vidhura về thuyết
pháp. Này Ác ma, vì lý do này, Tôn giả Vidhura
được gọi là Vidhura (Vô song).

Còn Tôn giả Sanjiva là vị đi rừng, đi gốc cây, đi các chỗ không người và chứng Diệt thọ tưởng định không khó khăn gì. Này Ác ma, thuở xưa, Tôn giả Sanjiva đang ngồi nhập Diệt thọ tưởng định dưới một

SANH                                                1584

gốc cây. Này Ác ma, các người chăn bò, chăn thú, làm ruộng, các lữ hành thấy Tôn giả Sanjiva đang ngồi nhập Diệt thọ tưởng định dưới một gốc cây, thấy vậy liền nói với nhau như sau: "Thật vị diệu thay, này các Tôn giả! Thật hy hữu thay, này các Tôn giả! Vị Sa-môn này chết mà vẫn ngồi. Chúng ta hãy hỏa táng ngài!" Rồi này Ác ma, các người chăn bò, chăn thú, làm ruộng, các lữ hành liền thâu lượm cỏ, củi và phân bò chồng lên thân Tôn giả Sanjiva, đốt lửa và bỏ đi. Này Ác ma, Tôn giả Sanjiva, sau khi đếm ấy đã tàn, liền xuất định, phủi áo, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát vào làng khất thực. Này Ác ma, các người chăn bò, chăn thú, làm ruộng, các lữ hành thấy Tôn giả Sanjiva đang đi khất thực, thấy vậy liền nghĩ: "Thật vi diệu thay, này các Tôn giả! Thật hy hữu thay, này các Tôn giả! Vị Sa-môn này chết mà vẫn ngồi, nay được sống lại". Này Ác ma, vì lý do này, Tôn giả Sanjiva được xưng danh là Sanjiva, Sanjiva.

Này Ác ma, rồi Ác ma Dusi nghĩ như sau: "Ta không biết chỗ đến và chỗ đi của các vị Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện pháp này. Vậy nay ta hãy nhập vào hàng Bà-la-môn gia chủ và nói như sau: "Hãy đến phỉ báng, mạ lỵ, thống trách và nhiễu hại các vị Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Do bị phỉ báng, mạ lỵ, thống trách và nhiễu hại bởi các Người, các vị ấy có thể đổi tâm và như vậy, Ác ma Dusi mới có dịp

SANH                                                1585

để chi phối họ."

Rồi này Ác ma, Ác ma Dusi nhập vào hàng Bà- la-môn gia chủ và phỉ báng, mạ lỵ, thống trách và nhiễu hại các vị Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh như sau: "Những kẻ trọc đầu, Sa-môn giả hiệu, tiện nô, hắc nô, sanh tự gót chân này. Họ nói: "Chúng tôi tu thiền, chúng tôi tu thiền" và với hai vai thụt xuống, với mặt cúi xuống, mê mê dại dại, tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền. Ví như con cú đậu trên cành cây, khi đang rình chuột; tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền; cũng vậy, những kẻ trọc đầu, Sa-môn giả hiệu, tiện nô, hắc nô, sanh tự gót chân này. Chúng nói: "Chúng tôi tu thiền, chúng tôi tu thiền". Và với hai vai thụt xuống, với mặt cúi xuống, mê mê dại dại, tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền. Ví như con giả can trên bờ sông, khi đang rình cá; tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền; cũng vậy, những kẻ trọc đầu... (như trên)... dại thiền. Ví như con mèo ngồi bên đống rác, khi đang rình chuột; tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền; cũng vậy, những kẻ trọc đầu... (như trên)... dại thiền. Ví như con lừa, gánh nặng được đặt xuống, đang tu thiền, mê thiền, si thiền, dại thiền; cũng vậy, những kẻ trọc đầu, Sa-môn giả hiệu, tiện nô, hắc nô, sanh tự gót chân này. Chúng nói: "Chúng tôi tu thiền, chúng tôi tu thiền", và với hai vai thụt xuống, với mặt cúi xuống, mê mê dại dại, tu thiền, mê thiền, si thiền,

SANH                                                  1586

dại thiền". Này Ác ma lúc bấy giờ, phần lớn những người ấy sau khi thân hoại mạng chung phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Rồi này Ác ma, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác gọi các Tỷ-kheo:

"– Này các Tỷ-kheo, những Bà-la-môn gia chủ
bị Ác ma Dusi nhập vào và nói: "Hãy đến phỉ báng,
mạ lỵ, thống trách và nhiễu hại các Tỷ-kheo có giới
hạnh và thiện tánh. Do bị phỉ báng, mạ lụy, thống
trách và nhiễu hại bởi các Người, các vị ấy có thể đổi
tâm, và như vậy Ác ma Dusi mới có dịp để chi phối
họ".

Này các Tỷ-kheo, hãy đến biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, rồi an trú, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... (như trên)..., biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết

SANH                                                1587

thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân".

Rồi Ác ma, các Tỷ-kheo ấy được Thế Tôn
Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác
khuyến khích như vậy, khuyến giáo như vậy, đi đến
khu rừng, đi đến gốc cây, đi đến các chỗ không vắng,
biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ rồi an
trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ
ba; cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế
giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng
khắp vô biên giới, an trú biến mãn với tâm câu hữu
với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.
Với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu
hữu với hỷ... (như trên)...biến mãn một phương với
tâm câu hữu với xả rồi an trú; cũng vậy phương thứ
hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ
tư. Như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang,
hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, an trú
biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên,
không hận, không sân.

Này Ác ma, rồi Mara Dusi suy nghĩ như sau: "Làm như vậy, ta không thể biết chỗ đến hay chỗ đi của các Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Vậy ta hãy nhập vào các Bà-la-môn gia chủ và nói như sau:

SANH                                                1588

"Hãy đến tán thán, tôn trọng, đảnh lễ cúng dường các
Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh này. Do được tán
thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường, các vị ấy có thể
đổi tâm và như vậy, Ác ma Dusi mới có dịp để chi
phối họ".

Rồi này Ác ma, Ác ma Dusi nhập vào các Bà-
la-môn gia chủ và nói: "Hãy đến tán thán, tôn trọng,
đảnh lễ, cúng dường các Tỷ-kheo có giới hạnh và
thiện tánh. Những vị này được các Ngươi tán thán,
tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường có thể đổi tâm, và như
vậy Ác ma Dusi mới có dịp để chi phối họ", Rồi này
Ác ma, những Bà-la-môn gia chủ, bị Ác ma Dusi
xâm nhập, tán thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường
các Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Này Ác ma,
sau một thời gian những vị này mạng chung và phần
lớn sau khi thân hoại mạng chung được sanh lên
thiện thú, Thiên giới và đời này.

Rồi này Ác ma, Thế Tôn Kakusamdha, bậc A- la-hán, Chánh Đẳng Giác gọi các Tỷ-kheo:

"– Này các Tỷ-kheo, các Bà-la-môn gia chủ bị
Ác ma Dusi xâm nhập và nói như sau: "Các Người
hãy đến tán thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường các
Tỷ-kheo có giới hạnh và thiện tánh. Những vị này
được các Người tán thán, tôn trọng, đảnh lễ, cúng

SANH                                                1589

dường có thể đổi tâm và như vậy Ác ma Dusi mới có
dịp để chi phối họ". Này các Tỷ-kheo, các Người
hãy sống quán bất tịnh trên thân, (quán) tưởng
nhàm chán đối với các món ăn, (quán) tưởng bất
khả lạc đối với tất cả thế gian, quán tánh vô
thường đối với tất cả hành".

Và này Ác ma, những Tỷ-kheo ấy được Thế Tôn
Kakusandha khuyến khích như vậy, khuyến giáo như
vậy, đi đến khu rừng, đi đến gốc cây, đi đến các chỗ
trống vắng, sống quán (tánh) bất tịnh trên thân,
(quán) tưởng nhàm chán đối với các món ăn, (quán)
tưởng bất khả lạc đối với tất cả thế gian, quán tánh
vô thường đối với tất cả hành.

Rồi này Ác ma, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác, buổi sáng đắp y, mang y bát,
với Tôn giả Vidhura là thị giả, đi vào làng để khất
thực. Rồi này Ác ma, Ác ma Dusi nhập vào một đứa
trẻ, cầm một hòn đá, đánh trên đầu Tôn giả Vidhura
khiến bể đầu. Rồi này Ác ma, Tôn giả Vidhura với
đầu bị bể và với máu chảy, vẫn đi sau lưng Thế Tôn
Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Rồi
này Ác ma, Thế Tôn Kakusandha bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác nhìn xung quanh với cái nhìn
con voi chúa và suy nghĩ như sau: "Thật vậy, Ác ma
Dusi không biết sự vừa phải".

SANH                                              1590

Này Ác ma, khi Thế Tôn nhìn xung quanh, thì
Ác ma Dusi liền từ chỗ ấy từ trần và sinh vào cõi
địa ngục. Này Ác ma, địa ngục ấy được ba tên gọi:
Sáu xúc xứ địa ngục, Thiết qua địa ngục, Biệt thọ
khổ địa ngục. Rồi các người giữ địa ngục đến ta và
nói như sau: "Này Tôn giả, khi cọc sắt sẽ gặp cọc sắt
trong tim của Ngươi, Ngươi mới hiểu như sau: "Ta
sẽ bị trụng nước sôi một ngàn năm ở địa ngục.'' Và
ta, này Ác ma, ta bị trụng nước sôi, trải nhiều
năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm trong địa
ngục. Trải qua một vạn năm trong đại địa ngục
ấy, ta bị nấu sôi và cảm thọ cảm giác gọi là
Vutthanima. Do vậy, này Ác ma, thân của ta-là như
vậy, thân như con người, và đầu ta là như vậy, đầu
như con cá.

Địa ngục ấy thế nào
Dusi bị nấu sôi
Vì đánh Vidhura,
Đệ tử Kakusandha.
Có trăm loại cọc sắt,
Tự cảm thọ riêng biệt
Địa ngục là như vậy,
Dusi bị nấu sôi.
Vì đánh Vidhura,
Đệ tử Kakusandha
Tỷ-kheo đệ tử Phật,

SANH                                               1591

Hiểu biết rõ như vậy. Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo, Kanha chịu khổ thọ,

Dựng lên giữa biển cả,
Cung điện trải nhiều kiếp,
Bằng ngọc chói lưu ly,
Huy hoàng cùng chiếu diệu.
Tiên nữ múa tại đây,
Trang sức màu dị biệt.
Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ Thọ.

Ai Thế Tôn khuyến khích,
Được chư Tăng chứng kiến,
Với ngón chân rung chuyển,
Lâu đài Vijayanta!
Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ.

Với ngón chân rung chuyển Lâu đài Vijayanta? Đầy đủ thần thông lực,

SANH                            1592

Chư thiên cũng hoảng sợ.
Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ.

Ai hỏi vị Sakka,
Tại lầu Vijayanta,
Hiền giả, Người có biết,
Chứng ái tận giải thoát?
Sakka đã chân thành,
Trả lời câu được hỏi.
Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ.

Ai từng hỏi Phạm thiên,
Tại hội chúng Thiện pháp,
Hiền giả nay vẫn chấp,
Các tà kiến thuở xưa,
Có thấy cảnh huy hoàng,
Phạm thiên cảnh Thiên giới?
Brahmà đã chân thành,
Tiếp tục đáp câu hỏi:
Tôn giả, tôi không chấp,
Các tà kiến thuở xưa!

SANH                             1593

Tôi thấy sự huy hoàng,
Phạm thiên cảnh Thiên ơi!
Sao nay tôi nói được,
Tôi thường hằng thường tại?
Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ!

Ai với sự giải thoát,
Cảm xúc Cao sơ đảnh,
Rừng Đông Videha,
Và người nằm trên đất,
Tỷ-kheo đệ tử Phật,
Hiểu biết rõ như vậy.
Vì Ngươi đánh Tỷ-kheo,
Kanha chịu khổ thọ.

Thật sự lửa không nghĩ:
"Ta đốt cháy kẻ ngu",
Kẻ ngu đột kích lửa,
Tự mình bị thiêu cháy.
Cũng vậy, này Ác ma,
Ngươi đột kích Như Lai.
Tự mình đốt cháy mình
Như kẻ ngu chạm lửa,
Ác ma tạo ác nghiệp,

SANH                             1594

Do nhiễu hại Như Lai,
Ngươi nghĩ chăng, Ác ma,
"Ác quả không đến ta".
Điều ác Ác ma làm,
Chất chứa đã lâu rồi,
Ác ma, hãy tránh Phật,
Chớ vọng tưởng Tỷ-kheo!

Tỷ-kheo chống Ác ma,
Tại rừng Bhesakala,
Vị Dạ xoa, thất vọng,
Biến mất tại chỗ ấy.

SANH                          1595

195    Địa ngục - Hình phạt ở địa ngục - Kinh HIỀN NGU – 129 Trung III, 397

KINH HIỀN NGU (Balapandita suttam) – Bài kinh số 129 – Trung III, 397

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà-lâm), tại tịnh xá ông Anathapindika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo".

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

 Này các Tỷ-kheo, có ba đặc điểm, đặc tướng, và
đặc ấn này của người ngu. Thế nào là ba? Ở đây,
này các Tỷ-kheo, người ngu tư duy ác tư duy,
nói lời ác ngữ và hành các ác hạnh. Này các Tỷ-
kheo, nếu người ngu không tư duy ác tư duy,
không nói lời ác ngữ, không hành ác hạnh, thời
làm sao kẻ trí biết được người ấy: "Người này là

SANH                                              1596

người ngu, không phải là Chân nhân". Và vì rằng,
này các Tỷ-kheo, người ngu tư duy ác tư duy, nói
lời ác ngữ, hành ác hạnh, do vậy, người trí biết
người ấy: "Người này là người ngu, không phải là
Chân nhân". Người ngu ấy, này các Tỷ-kheo,
ngay trong hiện tại cảm thọ ba loại khổ ưu.

Này các Tỷ-kheo, nếu người ngu ngồi giữa hội
chúng, hay ngồi bên đường có xe cộ qua lại, hay tại
ngã (ba, ngã tư) đường, tại đấy (nếu) có người nghĩ
đến câu chuyện thích hợp về người ấy. Nếu người
ngu, này các Tỷ-kheo, sát sanh, lấy của không cho,
theo tà hạnh trong dâm dục, nói láo, say rượu men,
rượu nấu, thường ở đây, này các Tỷ-kheo, người ngu
ấy suy nghĩ như sau: "Các người ấy nghĩ đến câu
chuyện thích hợp về ta, vì những pháp ấy thật có nơi
ta và ta có những pháp ấy". Này các Tỷ-kheo, đây là
loại khổ ưu thứ nhất, người ngu cảm thọ ngay trong
hiện tại.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, người ngu thấy các vua chúa sau khi bắt tên trộm cướp có phạm tội liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn, họ chặt tay, họ chặt chân, họ chặt tay chân, họ xẻo tai, họ cắt mũi, họ xẻo tai cắt mũi; họ dùng hình phạt vạc dầu, họ dùng hình phạt bối đồi hình (xẻo đỉnh đầu thành hình

SANH                                              1597

con sò) họ dùng hình phạt la hầu khẩu hình, hỏa man hình (lấy lửa đốt thành vòng hoa), chúc thủ hình (đốt tay), khu hành hình (lấy rơm bện lại rồi siết chặt) bì y hình (lấy vỏ cây làm áo), linh dương hình (hình phạt con dê núi), câu nhục hình (lấy câu móc vào thịt), tiền hình (cắt thịt thành hình đồng tiền), khối trấp hình, chuyển hình, cao đạp đài, họ tưới bằng dầu sôi, họ cho chó ăn, họ đóng cọc những người sống, họ lấy gươm chặt đầu. Ở đây, này các Tỷ-kheo, người ngu nghĩ như sau: "Do nhân các ác hành như vậy, các vua chúa sau khi bắt tên trộm cướp có phạm tội, liền áp dụng những hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn, họ chặt tay, họ chặt chân, họ chặt tay chân.. họ lấy gươm chặt đầu. Những pháp ấy có thật nơi ta và ta có những pháp ấy. Nếu các vua chúa biết về ta, các vua chúa ấy sau khi bắt ta liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn... họ lấy gươm chặt đầu". Này các Tỷ-kheo, đây là loại khổ ưu thứ hai, người ngu cảm thọ ngay trong hiện tại.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, khi người ngu leo ngồi trên ghế, hay trên giường, hay nằm trên đất, lúc bấy giờ, những ác nghiệp người ấy làm từ trước, như thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, treo nằm, treo áp, treo đè lên người ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo,

SANH                                                1598

vào buổi chiều, những bóng các đỉnh núi treo nằm, treo áp, treo đè trên đất; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi người ngu ngồi trên ghế, hay ngồi trên giường, hay nằm dưới đất, trong khi ấy các nghiệp quá khứ của người ấy, tức là thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, treo nằm, treo áp, treo đè trên người ấy. Ở đây, này các Tỷ-kheo, người ngu suy nghĩ như sau: "Thật sự ta không làm điều phước, không làm điều thiện, không làm điều chống lại sợ hãi, làm điều ác, làm điều hung bạo, làm điều tội lỗi. Do không làm điều phước, không làm điều thiện, không làm điều chống lại sợ hãi, do làm điều ác, làm điều hung bạo, làm điều tội lỗi nên phải đi đến ác thú; ác thú ấy sau khi chết ta phải đi". Người ấy sầu muộn, than van, than khóc, đấm ngực, rên la và rơi vào bất tỉnh. Này các Tỷ-kheo, đây là sự khổ ưu thứ ba, ngay trong hiện tại, người ngu (phải) cảm thọ.

Này các Tỷ-kheo, kẻ ngu kia sau khi làm thân ác hành, sau khi làm khẩu ác hành, sau khi làm ý ác hành, khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỷ-kheo, nếu có ai nói một cách đúng đắn về người ấy, phải nói rằng người ấy hoàn toàn không tốt đẹp, hoàn toàn không khả ái, hoàn toàn không thích ý. Cũng như muốn nói một cách đúng đắn về Địa ngục, phải nói rằng Địa ngục, hoàn toàn không tốt đẹp, hoàn toàn không khả

SANH                                                1599

ái, hoàn toàn không thích ý. Về vấn đề này, này các Tỷ-kheo, cho đến một ví dụ cũng không dễ gì, vì rất nhiều là sự đau khổ của Địa ngục.

Khi được nói vậy, một Tỷ-kheo khác bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể cho con một ví dụ được không?

Thế Tôn đáp:

– Có thể được, này Tỷ-kheo. Ví như, này Tỷ- kheo, có người bắt được một tên trộm cắp, dẫn đến trước mặt vua và thưa: "Tâu Đại vương, đây là một tên trộm cướp phạm tội cho Ngài! Hãy hình phạt nó như Đại vương muốn". Và vị vua ấy nói như sau về tên trộm cướp ấy: "Này các Ông hãy đi và vào buổi sáng hãy đâm người này với một trăm ngọn giáo". Và vào buổi sáng, họ đâm người ấy với một trăm ngọn giáo. Rồi đến trưa, vua nói như sau: "Này các Ông, người ấy ra sao?" – "Tâu Đại vương, nó vẫn còn sống". Rồi vua lại nói như sau về tên trộm cướp ấy: "Này các Ông, hãy đi và vào buổi trưa, hãy đâm người này với một trăm ngọn giáo". Và vào buổi trưa, họ đâm người ấy với một trăm ngọn giáo. Rồi đến chiều, vua nói như sau: "Này các Ông, người ấy ra sao?" – "Tâu Đại vương, nó vẫn còn sống". Rồi

SANH                                             1600

vua lại nói như sau về người kia: "Này các Ông, vào
buổi chiều, họ đâm người này với một trăm ngọn
giáo". Và vào buổi chiều, họ đâm người ấy với một
trăm ngọn giáo.

Này các Tỷ-kheo, Ông nghĩ thế nào? Người ấy bị đâm ba trăm ngọn giáo, do nhân duyên ấy, có cảm thọ khổ ưu không?

– Bạch Thế Tôn, chỉ bị ngọn giáo đâm một lần, người kia do nhân duyên ấy cũng cảm thấy khổ ưu, còn nói gì đến ba trăm ngọn giáo!

Rồi Thế Tôn lượm lên một hòn đá nhỏ, lớn bằng bàn tay và nói với các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Cái gì lớn hơn, hòn đá này, to bằng bàn tay do ta lượm lên, hay núi Tuyết Sơn (Himava) vua các loại núi?

– Thật là quá nhỏ, bạch Thế Tôn, hòn đá này lớn
bằng bàn tay do Thế Tôn lượm lên. So sánh với
Tuyết Sơn vua các loại núi, nó không đáng kể gì, nó
không bằng một phần ngàn vạn lần (của núi Tuyết)
nó không thể so sánh được!

– Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, người ấy bị đâm bởi ba trăm ngọn giáo, do nhân duyên ấy

SANH                                             1601

cảm thọ khổ ưu. Khổ ưu ấy so sánh với khổ ưu ở Địa ngục không đáng kể gì, không bằng một phần ngàn vạn lần, không thể so sánh được.

 Này các Tỷ-kheo, các người giữ địa ngục bắt
người ấy chịu hình phạt gọi là năm cọc
(pancavidhabandhanam). Họ lấy cọc sắt
nung đỏ đóng vào một bàn tay, họ lấy cọc sắt
nung đỏ đóng vào bàn tay thứ hai, họ lấy cọc
sắt nung đỏ đóng vào bàn chân, họ lấy cọc sắt
nung đỏ đóng vào bàn chân thứ hai, họ lấy
cọc sắt nung đỏ đóng vào giữa ngực. Người
ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau đớn,
thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không
có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của
người ấy chưa được tiêu trừ.
 Này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục bắt
người ấy nằm xuống và lấy búa chặt người
ấy. Người ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau
đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy
không thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp
của người ấy chưa được tiêu trừ.
 Này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục
dựng ngược người ấy chân phía trên, đầu
phía dưới và lấy búa chặt người ấy. Người ấy
ở đây cảm thọ... (như trên)... chưa được tiêu

SANH                                             1602

trừ.
 Này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục cột
người ấy vào một chiếc xe, kéo người ấy chạy
tới chạy lui trên đất được đốt cháy đỏ, cháy
thành ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy ở đây cảm
thọ... chưa được tiêu trừ.
 Rồi này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục
đẩy người ấy lên kéo người ấy xuống trên
một sườn núi đầy than hừng, cháy đỏ, cháy
thành ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy ở đây cảm
thọ... (như trên)... chưa được tiêu trừ.
 Rồi này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục
dựng ngược người ấy chân phía trên, đầu
phía dưới và quăng người ấy vào một vạc dầu
bằng đồng nung đỏ, cháy đỏ, cháy thành
ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy ở đây bị nấu với
bọt nước sôi sùng sục, ở đây bị nấu với vạc
nước sôi sùng sục; khi thì nổi lên trên, khi thì
chìm xuống đáy, khi thì trôi dạt ngang. Người
ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau đớn,
thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không
có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của
người ấy chưa được tiêu trừ.
 Rồi này các Tỷ-kheo, những người giữ Địa
ngục quăng người ấy vào Đại địa ngục. Này
các Tỷ-kheo, Đại địa ngục ấy, có bốn góc,

SANH                                               1603

bốn cửa, chia thành phần bằng nhau; xung
quanh có tường sắt; mái sắt lợp lên trên. Nền
Địa ngục bằng sắt nung đỏ, cháy đỏ rực; đứng
thẳng, luôn có mặt, rộng một trăm do tuần.

Này các Tỷ-kheo, với rất nhiều pháp môn, Ta
nói về Địa ngục, nhưng thật khó nói cho được đầy
đủ, này các Tỷ-kheo, vì đau khổ ở Địa ngục quá
nhiều.

Này các Tỷ-kheo, có những loại sanh vật thuộc
loại bàng sanh, có hơi thở, ăn cỏ. Chúng ăn những cỏ
ướt và khô, với răng nhai nghiền, cỏ ấy. Này các Tỷ-
kheo, những sanh vật ấy thuộc loại bàng sanh, có hơi
thở, ăn cỏ là gì? Các loại ngựa, trâu, bò, lừa, dê, nai
hay các sanh vật khác, thuộc loại bàng sanh, có hơi
thở, ăn cỏ. Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy do trước
kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác nghiệp,
ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, sanh ra cọng
trú với các loài hữu tình ấy, những loại hữu tình ăn
cỏ.

Này các Tỷ-kheo, có các sanh vật thuộc loại bàng sanh, có hơi thở và ăn phân. Chúng ngửi được mùi phân từ đường xa, liền chạy tới, nghĩ rằng: "Chúng ta sẽ ăn ở đây, chúng ta sẽ ăn ở đây". Ví như các Bà-la-môn chạy đến, ngửi được mùi lễ tế sanh,

SANH                                                 1604

nghĩ rằng: "Chúng ta sẽ ăn ở đây, chúng ta sẽ ăn ở đây". Cũng vậy này các Tỷ-kheo, có các loại sanh vật, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, và ăn phân. Chúng ngửi được mùi phân từ đường xa, liền chạy tới, nghĩ rằng: "Chúng ta sẽ ăn ở đây, chúng ta sẽ ăn ở đây". Và này các Tỷ-kheo, các sanh vật ấy, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở và ăn phân là gì? Các loại gà, heo, chó, chó rừng (giả can), hay tất cả các sanh vật khác, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, ăn phân. Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy do trước kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác nghiệp ở đây, sau khi thân hoại mạng chung sanh ra cọng trú với các loại hữu tình ấy, những loại hữu tình ăn phân.

Này các Tỷ-kheo, có các loại sanh vật thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong bóng tối, già trong bóng tối và chết trong bóng tối. Này các Tỷ- kheo, những sanh vật ấy, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong bóng tối, già trong bóng tối và chết trong bóng tối là gì? Các loại côn trùng, con sùng, con dòi, con sâu đôm đốm và các loại sanh vật khác thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sống trong bóng tối. Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy do trước kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác nghiệp ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, sanh ra cọng trú với các loài hữu tình ấy tức là các loại hữu tình sinh ra trong bóng tối, già trong bóng tối, chết trong

SANH                                                1605

bóng tối.

Này các Tỷ-kheo, có những sanh vật, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sinh ra trong nước, già trong nước, chết trong nước. Và này các Tỷ-kheo, các sanh vật ấy thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong nước, già trong nước, chết trong nước là gì? Các loại cá, rùa, cá sấu, hay các sanh vật khác, thuộc loại bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong nước, già trong nước, chết trong nước. Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy, do trước kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác nghiệp ở đây, sau khi thân hoại mạng chung sanh ra cọng trú với các loài hữu tình ấy, tức là các loài hữu tình sanh ra trong nước, già trong nước, chết trong nước.

Này các Tỷ-kheo, có các sanh vật thuộc loài bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong bất tịnh, già trong bất tịnh, chết trong bất tịnh. Và này các Tỷ- kheo, các sanh vật ấy, các loại thuộc bàng sanh, có hơi thở, sanh ra trong bất tịnh, già trong bất tịnh, chết trong bất tịnh là gì? Này các Tỷ-kheo, các loài hữu tình nào sanh ra trong cá thúi hay già trong cá thúi, hay chết trong cá thúi, hay trong tử thi thúi, hay trong đồ ăn thúi, hay trong vũng nước, hay sinh ra trong đầm nước (nhớp)... già... hay chết trong đầm nước (nhớp). Này các Tỷ-kheo, người ngu ấy, do

SANH                                                  1606

trước kia hưởng thọ ở đây, do trước kia làm các ác
nghiệp ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, sanh ra
cọng trú với các loài hữu tình ấy, tức là các loài hữu
tình sanh ra trong bất tịnh, già trong bất tịnh, chết
trong bất tịnh.

Này các Tỷ-kheo, với rất nhiều pháp môn, Ta
nói về các loại bàng sanh, nhưng thật khó nói cho
được đầy đủ, này các Tỷ-kheo, vì đau khổ ở loài
bàng sanh quá nhiều.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người quăng một
khúc cây có một cái lỗ trên biển, một ngọn gió từ
phương Đông thổi nó trôi qua phía tây; một ngọn gió
từ phương Tây thổi nó trôi qua phía đông; một ngọn
gió từ phương Bắc thổi nó trôi qua phía nam; một
ngọn gió từ phương Nam thổi nó trôi qua phía bắc.
Rồi có một con rùa mù, cứ một trăm năm mới trồi
đầu lên một lần. Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế
nào? Con rùa mù ấy có thể đút cổ nó vào trong lỗ
cây này được không?

– Nếu có được chăng nữa, bạch Thế Tôn, thời chỉ được một lần, sau một thời gian rất lâu dài.

– Còn mau hơn, này các Tỷ-kheo, con rùa mù ấy có thể chui cổ vào khúc cây có lỗ hổng kia; nhưng này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng còn khó hơn được

SANH                                                1607

làm người trở lại, một khi người ngu bị rơi vào đọa
xứ. Vì sao vây? Vì ở đấy, này các Tỷ-kheo, không
có pháp hành, an tịnh hành, thiện hành, phước hành.
Này các Tỷ-kheo, ở đây chỉ có ăn lẫn nhau và ăn thịt
kẻ yếu.

Và này các Tỷ-kheo, nếu người ngu ấy sau một thời gian rất lâu dài, có được làm người trở lại, thời người ấy sẽ sanh trong gia đình thấp hèn, trong gia đình hạ cấp, trong gia đình kẻ đi săn, trong gia đình kẻ đan tre, trong gia đình người làm xe, hay trong gia đình người đổ phân, trong những gia đình nghèo khốn, không đủ để uống hay để ăn, cho đến miếng vải che lưng cũng khó tìm được. Lại nữa, người ấy thô xấu, khó nhìn, lùn thấp, hay bệnh, mù hay có tật, què hay bị bại, người ấy không có thể được các đồ ăn, đồ uống, vải xa, vòng hoa, hương liệu, giường nằm, chỗ trú xứ và ánh sáng. Người ấy hành thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành; vì hành thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành; sau khi thân hoại mạng chung, sinh ra trong cõi dữ, ác thú, đọa xứ, Địa ngục.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một người đánh bạc, trong canh đổ bạc đầu tiên, mất con, mất vợ, mất tất cả tài sản, lại cuối cùng phải tù tội. Nhưng này các Tỷ-kheo, còn nhỏ bé canh đổ bạc ấy, do canh đổ bạc đầu tiên này, người ấy mất con, mất vợ, mất tất cả

SANH                                                1608

tài sản, lại cuối cùng phải tù tội. Và canh bạc này to
lớn hơn, với canh bạc ấy người ngu, do thân ác hành,
khẩu ác hành, ý ác hành, sau khi thân hoại mạng
chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, Địa
ngục. Này các Tỷ-kheo, đây là địa xứ hoàn toàn
viên mãn của kẻ ngu.

 Này các Tỷ-kheo, có ba đặc điểm, đặc tướng, và
đặc ấn này của người trí. Thế nào là ba? Ở đây,
này các Tỷ-kheo, người trí tư duy thiện tư duy,
nói lời thiện ngữ, và hành các thiện hành. Này
các Tỷ-kheo, nếu người trí không tư duy thiện tư
duy, không nói lời thiện ngữ, không hành các
thiện hành, thời làm sao kẻ trí biết được người ấy:
"Vị này là người trí, là bậc Chân nhân". Và vì
rằng, này các Tỷ-kheo, người trí tư duy thiện tư
duy, nói lời thiện ngữ, hành thiện hành, do vậy
người trí biết người ấy: "Vị này là người có trí, là
bậc Chân nhân". Người trí ấy, này các Tỷ-kheo,
ngay trong hiện tại cảm thọ ba loại lạc hỷ.

Này các Tỷ-kheo, nếu người trí ngồi giữa hội chúng, hay ngồi bên đường có xe cộ qua lại, hay tại ngã (ba, ngã tư) đường, tại đấy (nếu) có người nghĩ đến câu chuyện thích hợp về người ấy; nếu người trí, này các Tỷ-kheo, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hành trong dâm dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ

SANH                                                1609

say rượu men rượu nấu, thời ở đây này các Tỷ-kheo,
người trí ấy suy nghĩ như sau: "Các người ấy nghĩ
đến câu chuyện thích hợp về ta, vì những pháp ấy
thật có nơi ta và ta có những pháp ấy". Này các Tỷ-
kheo, đây là loại lạc hỷ thứ nhất, người trí cảm thọ
ngay trong hiện tại.

Lại nữa này các Tỷ-kheo, người trí thấy các vua chúa, sau khi bắt tên trộm cướp phạm tội, liền áp dụng nhiều hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy, họ đánh bằng côn... (như trên)... họ lấy gươm chặt đầu. Ở đây, này các Tỷ-kheo người trí suy nghĩ như sau: "Do nhân các ác hành như vậy, các vua chúa sau khi bắt tên trộm cướp có phạm tội, liền áp dụng những hình phạt sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy... (như trên)... họ lấy gươm chặt đầu, những pháp ấy thật không có nơi ta, và ta không có những pháp ấy". Này các Tỷ-kheo, đây là loại lạc hỷ thứ hai, người trí cảm thọ ngay trong hiện tại.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, khi người trí leo ngồi trên ghế, hay trên giường, hay nằm trên đất, lúc bấy giờ những thiện nghiệp người ấy làm từ trước, như thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành treo nằm, treo áp, treo đè trên người ấy. Ví như, này các Tỷ-kheo, vào buổi chiều, những bóng các đỉnh núi treo nằm, treo áp, treo đè trên đất; cũng vậy, này các

SANH                                                1610

Tỷ-kheo, khi người trí ngồi trên ghế hay ngồi trên giường, hay nằm dưới đất, trong khi các nghiệp quá khứ của người ấy tức là thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành treo nằm, treo áp, treo đè trên người ấy. Ở đây, này các Tỷ-kheo, người trí suy nghĩ như sau: "Thật sự ta không làm điều ác, không làm điều hung bạo, không làm điều tội lỗi, lại làm điều phước, làm điều thiện, làm điều chống sợ hãi. Do không làm điều ác, không làm điều hung bạo, không làm điều tội lỗi, do làm điều phước, làm điều thiện, làm điều chống sợ hãi, được đi đến (thiện) thú nào, (thiện) thú ấy sau khi chết, ta được đi". Vị ấy không sầu muộn, không than van, không than khóc, không đấm ngực, rên la và rơi vào bất tỉnh. Này các Tỷ-kheo, đây là sự lạc hỷ thứ ba, ngay trong hiện tại người trí được cảm thọ.

Này các Tỷ-kheo, kẻ trí kia sau khi làm thân thiện hành, sau khi làm khẩu thiện hành, sau khi làm ý thiện hành, sau khi thân hoại mạng chung, sanh ra trong thiện thú, Thiên giới, cõi đời này. Này các Tỷ- kheo, nếu có ai nói một cách đúng đắn về vị ấy phải nói rằng vị ấy hoàn toàn tốt đẹp, hoàn toàn khả ái, hoàn toàn thích ý. Cũng như muốn nói một cách đúng đắn về Thiên giới phải nói rằng Thiên giới hoàn toàn tốt đẹp, hoàn toàn khả ái, hoàn toàn thích ý. Về vấn đề này, này các Tỷ-kheo, cho đến một ví dụ cũng không dễ gì, vì rất nhiều là sự (an) lạc của

SANH                                                 1611

Thiên giới.

Khi được nói vậy, một Tỷ-kheo khác bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể làm cho con một ví dụ được không?

– Có thể được, này Tỷ-kheo. Ví như, này các Tỷ-kheo, vị vua Chuyển luân có đầy đủ bảy món báu và bốn như ý đức, do nhân duyên ấy cảm thọ lạc hỷ. Thế nào là bảy? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vua Sát đế lỵ, đã làm lễ quán đảnh, vào ngày Bố-tát trăng rằm sau khi gội đầu, lên cao điện để trai giới, thời Thiên luân báu hiện ra, đủ một ngàn cọng xa, với vành xe, trục xe, đầy đủ mọi bộ phận. Thấy vậy, vua Sát đế lỵ đã làm lễ quán đảnh suy nghĩ: "Ta nghe như vầy: Khi một vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh vào ngày Bố-tát trăng rằm, sau khi gội đầu, lên cao điện để trai giới, nếu có Thiên luân báu hiện ra, đủ một ngàn cọng xe, với vành xe và trục xe, đầy đủ mọi bộ phận, thời vị vua ấy là Chuyển luân vương. Như vậy ta có thể là Chuyển luân vương".

Này các Tỷ-kheo, rồi vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y trên một vai, tay trái cầm bình nước và với tay phải rưới nước trên xe báu và nói: "Này xe báu hãy lăn khắp.

SANH                                              1612

Này xe báu hãy chinh phục!" Và này các Tỷ-kheo,
xe báu lăn về hướng Đông và vua Sát-đế-lỵ đã làm
lễ quán đảnh cùng với bốn loại binh chủng đi theo
sau. Và này các Tỷ-kheo, chỗ nào xe báu dừng lại,
chỗ ấy vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, an trú cùng
với bốn loại binh chủng.

Này các Tỷ-kheo, các địch vương ở phương
Đông đến yết kiến vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh,
và nói: "Hãy đến đây, Đại vương!" Hoan nghênh,
đón mừng Đại vương! Tâu Đại vương, tất cả đều
thuộc của Ngài. Đại vương hãy giáo huấn cho chúng
tôi!"

Vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, nói rằng:
"Không được sát sanh. Không được lấy của không
cho. Không được tà dâm. Không được nói láo.
Không được uống rượu. Hãy ăn uống cho thích
nghi".

Này các Tỷ-kheo, tất cả địch vương ở phương Đông đều trở thành chư hầu vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Này các Tỷ-kheo, rồi xe báu ấy lặn xuống biển lớn ở phương Đông rồi nổi lên và lặn về phương Nam... lặn xuống biển lớn ở phương Nam, rồi nổi lên và lặn về phương Tây... lặn xuống biển lớn ở phương

SANH                                               1613

Tây.. , rồi nổi lên và lặn về phương Bắc và vua Sát-
đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cùng với bốn loại binh
chủng đi theo sau. Này các Tỷ-kheo, chỗ nào xe báu
dừng lại, chỗ ấy vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh
an trú cùng với bốn loại binh chủng.

Này các Tỷ-kheo, các địch vương ở phương Bắc
đến yết kiến vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh và
nói: "Hãy đến đây, Đại vương! Hoan nghênh, đón
mừng Đại vương! Tâu Đại vương; tất cả đều thuộc
của Ngài, tất cả đều thuộc của Ngài. Đại vương hãy
giáo huấn cho chúng tôi!"

Này các Tỷ-kheo, tất cả địch vương ở phương Bắc đều trở thành chư hầu vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Này các Tỷ-kheo, xe báu ấy sau khi chinh phục trái đất cho đến hải biên, liền trở về kinh đô Kusavati, và đứng trước pháp đình, trên cửa nội cung như một trang bảo cho nội cung của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện của xe báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, voi báu xuất hiện cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, thuần trắng, bảy xứ kiên cường, có thần lực, phi hành trên hư không và tên là Uposatha (Bố-tát). Thấy (voi báu), vua Sát-

SANH                                                  1614

đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sanh tâm hoan hỷ và nghĩ: "Lành thay được cỡi con voi này, nếu nó chịu sự điều ngự" Và này các Tỷ-kheo, như một con hiền tượng quý phái chịu sự điều ngự lâu ngày, con voi báu ấy tự đến để chịu điều ngự. Này các Tỷ-kheo, thuở xưa, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, để thử voi báu này, sáng sớm cỡi voi đi khắp quả đất cho đến hải biên rồi về lại kinh đô Kusavati kịp giờ ăn sáng. Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện voi báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ngựa báu xuất hiện
cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, thuần trắng,
đầu đen như quạ, bờm ngựa màu đen, có thần lực,
phi hành trên hư không và tên là Valahaka. Thấy
(ngựa báu), vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sanh
tâm hoan hỷ và nghĩ: "Tốt đẹp thay được cỡi con
ngựa này nếu nó chịu sự điều ngự". Và này các Tỷ-
kheo, như một con hiền mã quý phái, chịu sự điều
ngự lâu ngày, con ngựa báu ấy tự đến để chịu sự điều
ngự. Này các Tỷ-kheo, thuở xưa, vua Sát-đế-lỵ đã
làm lễ quán đảnh để thử con ngựa báu này, sáng sớm
liền cỡi ngựa, đi khắp quả đất cho đến hải biên, rồi
về lại kinh đô Kusavati kịp giờ ăn sáng. Này các Tỷ-
kheo, như vậy là xuất hiện ngựa báu của vua Sát-đế-
lỵ đã làm lễ quán đảnh.

SANH                                               1615

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, châu báu lại xuất hiện
cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh. Châu báu ấy
là lưu ly châu, sáng suốt, thuần chất, có tám mặt, khó
dũa, khó mài, thanh tịnh, trong suốt, hoàn hảo mọi
phương diện. Này các Tỷ-kheo, hào quang châu báu
này chiếu sáng cùng khắp một do tuần. Này các Tỷ-
kheo, thuở xưa, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh
để thử châu báu này đã cho dàn bày bốn binh chủng,
đặt bảo châu cao trên quân kỳ và có thể tiến quân
trong đêm tối âm u. Này các Tỷ-kheo, mọi người
trong làng ở xung quanh đều bắt đầu làm việc, tưởng
rằng trời đã sáng rồi. Này các Tỷ-kheo, như vậy là
sự xuất hiện châu báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ
quán đảnh.

Này các Tỷ-kheo, nữ báu lại xuất hiện cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, mỹ miều, khả ái, cử chỉ đoan trang, màu da tuyệt mỹ, không quá cao, không quá thấp, không béo, không gầy, không quá đen, không quá trắng, vượt trên dung sắc loài Người, ánh sáng bằng dung sắc chư Thiên. Này các Tỷ-kheo, thân xác nữ báu này là (êm mịn) như bông, như nhung. Này các Tỷ-kheo, khi trời lạnh, chân tay nữ báu này trở thanh ấm áp; khi trời nóng, trở thành lạnh mát. Này các Tỷ-kheo, thân nữ báu tỏa mùi thơm chiên đàn, miệng tỏa mùi thơm hoa sen. Này các Tỷ- kheo, nữ báu này dậy trước và đi ngủ sau vua Sát-đế-

SANH                                                1616

lỵ đã làm lễ quán đảnh, mọi hành động làm vua thỏa
thích, yên lành khả ái. Này các Tỷ-kheo, nữ báu này
không có một tư tưởng nào bất tín đối với vua Sát đế
lỵ đã làm lễ quán đảnh, huống nữa là về thân thể.
Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện nữ báu của
vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, cư sĩ báu xuất hiện
cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, chứng được
thiên nhãn, do nghiệp dị thục sanh và nhờ thiên nhãn
này có thể thấy châu báu chôn cất có chủ hay không
có chủ. Cư sĩ báu này đến vua Sát-đế-lỵ đã làm quán
đảnh và nói:

– "Tâu Đại vương, Đại vương chớ có lo âu, thần sẽ xử lý thích nghi tài sản Đại vương".

Này các Tỷ-kheo, thuở xưa vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, muốn thử cư sĩ báu này, liền cỡi thuyền, chèo ra giữa sông Hằng và bảo cư sĩ báu:

"- Này cư sĩ, ta cần vàng.

"- Tâu Đại vương, hãy cho chèo thuyền gần bờ nào cũng được.

"- Này cư sĩ, ta cần vàng ngay tại đây.

SANH                                              1617

Này các Tỷ-kheo, khi ấy cư sĩ báu thọc hai tay xuống nước nhắc lên một ghè đầy cả vàng ròng rồi tâu với vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh:

"- Tâu Đại vương, như vậy đã đủ chưa? Tâu Đại vương, làm như vậy đã được chưa?"

Vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh trả lời:

"- Này Cư sĩ, như vậy là đủ. Này Cư sĩ, làm như vậy là được rồi. Này Cư sĩ, cúng dường như vậy là được rồi".

Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện cư sĩ báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, tướng quân báu xuất hiện cho vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, có học thức, thông minh, sáng suốt, có khả năng khuyến cáo vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, khi đáng tiến thì tiến, khi đáng lùi thì lùi, khi đáng dừng thì dừng:

Vị này đến tâu vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh:

"- Tâu Đại vương, Đại vương chớ có lo âu, thần sẽ cố vấn Đại vương".

SANH                                              1618

Này các Tỷ-kheo, như vậy là sự xuất hiện tướng quân báu của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh có đầy đủ bảy báu như vậy.

 Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh có đầy đủ bốn như ý đức. Thế nào là bốn?

Này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán
đảnh đẹp trai, khả ái, cử chỉ thanh lịch, sắc diện tuyệt
luân, thấy xa hơn mọi người. Này các Tỷ-kheo, đó là
như ý đức thứ nhất của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán
đảnh.

Này các Tỷ-kheo, lại nữa, vua Sát-đế-lỵ đã làm
lễ quán đảnh sống lâu, tuổi thọ thắng xa các người
khác. Này các Tỷ-kheo, đó là như ý đức thứ hai của
vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm
lễ quán đảnh ít bệnh tật, ít tai ương thể nhiệt không
quá lạnh, không quá nóng, được quân phân để điều
hòa sự tiêu hóa, thắng xa các người khác. Này các
Tỷ-kheo, đó là như ý đức thứ ba của vua Sát-đế-lỵ
đã làm lễ quán đảnh.

SANH                                                  1619

Lại nữa này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ, đã làm
lễ quán đảnh được các Bà-la-môn và Gia chủ ái kính
và yêu mến. Này các Tỷ-kheo, như người cha được
các người con ái kính và yêu mến; cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh được các
Bà-la-môn và Gia chủ ái kính và yêu mến. Này các
Tỷ-kheo, các vị Bà-la-môn và Gia chủ được vua Sát-
đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh ái kính và yêu mến. Này
các Tỷ-kheo, như những người con được người cha
ái kính và yêu mến; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, các
Bà-la-môn và Gia chủ được vua Sát-đế-lỵ, đã làm lễ
quán đảnh ái kính và yêu mến. Thuở xưa, này các
Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đi đến
hoa viên cùng với bốn loại binh chủng. Này các Tỷ-
kheo, các Bà-la-môn và Gia chủ đến vua Sát-đế-lỵ
đã làm lễ quán đảnh và tâu rằng:

"- Tâu Đại vương, hãy cho đi chậm chậm để chúng tôi có thể chiêm ngưỡng lâu dài hơn. ".

Này các Tỷ-kheo nhưng vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh lại ra lệnh cho người đánh xe:

"- Này anh Đánh xe, hãy đánh xe chậm chậm đủ để ta có thể thấy các vị Bà-la-môn và Gia chủ lâu dài hơn".

Này các Tỷ-kheo, như vậy là như ý đức thứ tư

SANH                                               1620

của vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh.

Và này các Tỷ-kheo, vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ
quán đảnh suy nghĩ: "Nay ta hãy cho xây những hồ
sen giữa các hàng cây tala, cứ cách khoảng một trăm
cung tầm!"

Này các Tỷ-kheo, vua Chuyển luân có đầy đủ bốn như ý đức này.

Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Vua Chuyển luân, đầy đủ bảy món báu và bốn như ý đức; do nhân duyên ấy, có cảm thọ lạc hỷ không?

– Bạch Thế Tôn, vua Chuyển luân chỉ đầy đủ một món báu, do nhân duyên ấy, có cảm thọ lạc hỷ; còn nói gì đầy đủ bảy món báu và bốn như ý đức.

Rồi Thế Tôn lượm lên một hòn đá nhỏ, lớn bằng bàn tay và nói với các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, các Ông nghĩ thế nào? Cái gì lớn hơn? Hòn đá này, to bằng bàn tay do Ta lượm lên hay núi Tuyết Sơn, vua các loại núi?

– Thật là quá nhỏ, bạch Thế Tôn là hòn đá này, lớn bằng bàn tay, do Thế Tôn lượm lên, so sánh với Tuyết Sơn vua các loại núi, nó không đáng kể gì, nó

SANH                                             1621

không bằng một phần ngàn vạn lần (của núi Tuyết), nó không thể so sánh được.

– Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vua Chuyển luân
với bảy món báu và bốn như ý đức, do nhân duyên
ấy cảm thọ lạc hỷ, lạc hỷ ấy so sánh với Thiên lạc
không đáng kể gì, không bằng một phần ngàn vạn
lần, không thể so sánh được.

Này các Tỷ-kheo, người có trí ấy, nếu sau một thời gian rất lâu dài, được sinh làm người, người ấy sẽ sinh ra trong một gia đình cao quí Sát-đế-lỵ đại gia, hay Bà-la-môn đại gia, hay Cư sĩ đại gia giàu có, tài sản nhiều, tài nguyên nhiều, vàng và bạc phong phú, tài vật phong phú, lúa thóc phong phú. Hơn nữa, vị ấy đẹp trai, khả ái, dễ thương, đầy đủ dung sắc tối thượng. Vị ấy nhận được đồ ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, giường, trú xứ và ánh sáng. Vị ấy sống với thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành. Sống với thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy được sanh lên thiện thú, Thiên giới. Ví như, này các Tỷ-kheo, một người đánh bạc, chính trong canh bạc thứ nhất (đổ xúc sắc) được tiền bạc rất nhiều. Thật là quá nhỏ, này các Tỷ-kheo, là canh bạc ấy, nhờ canh bạc đầu tiên này người đánh bạc ấy được tiền bạc rất nhiều. Lớn hơn canh bạc ấy là canh bạc

SANH                                                1622

nhờ đó người trí sau khi hành thân thiện hành, khẩu
thiện hành, ý thiện hành, sau khi thân hoại mạng
chung, sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.
Này các Tỷ-kheo, đây là địa vức hoàn toàn viên mãn
của bậc có trí.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

SANH                                             1623

196    Địa ngục - Hình phạt ở địa ngục và 3 Thiên sứ - Kinh DIÊM VƯƠNG – Tăng I, 247

DIÊM VƯƠNG – Tăng I, 247
1-6
1. Có ba Thiên sứ này, này các Tỷ-kheo, Thế nào là
ba?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người thân làm ác, miệng
nói ác, ý nghĩ ác. Sau khi thân làm ác, miệng nói ác,
ý nghĩ ác, khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh
vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Rồi này các Tỷ
kheo, những người lính địa ngục, với hai cánh tay bắt
người ấy dẫn đến Vua Yama (Diêm vương) và thưa:
- "Thưa Đại vương, người này không kính mẹ,
không kính cha, không kính Sa-môn, không kính Bà-
la-môn, không tôn kính các bậc lớn tuổi trong gia
đình, Đại vương hãy hình phạt nó"
Rồi vua Yama chất vấn người ấy, cật vấn, nạn vấn
người ấy về Thiên sứ thứ nhất:
- "Này người kia, Ngươi có thấy vị Thiên sứ thứ
nhất hiện ra giữa loài Người không?"
Người ấy trả lời:
- "Con không thấy, thưa Ngài"

SANH                                               1624

Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy:
- "Này người kia, ngươi có bao giờ thấy giữa loài
Người, một người đàn bà hay đàn ông 80 tuổi, hay
90 tuổi, hay 100 tuổi, già yếu, cong như nóc nhà,
lưng còm, chống gậy, vừa đi vừa run rẩy, bệnh hoạn,
tuổi trẻ đã tận, răng rụng tóc bạc, hư rụng, sói đầu,
da nhăn, đầu rung, tay chân da mồi, khô đét?"
Người ấy nói như sau:
- "Thưa Ngài, con có thấy".
Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy
như sau:
- "Này Người kia, với Ngươi là người có trí, và lớn
tuổi, Ngươi có nghĩ rằng: "Ta rồi cũng bị già, ta
không vượt qua tuổi già. Vậy ta hãy làm điều lành,
về thân, về lời nói, về ý?"
Người ấy nói như sau:
- "Không, thưa Ngài, con không có làm. Thưa
Ngài, con phóng dật"
Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy:
- "Này Người kia, chính vì do phóng dật, Ngươi đã
không làm các điều lành về thân, về lời nói, về ý.
Thật vậy, này Người kia, chúng ta sẽ làm cho Ngươi,
đúng theo sự phóng dật của Ngươi. Ác nghiệp ấy của
Ngươi, không phải mẹ làm, không phải cha làm,
không phải anh làm, không phải chị làm, không phải

SANH                                               1625

bạn bè thân hữu làm, không phải bà con huyết thống
làm, không phải chư Thiên làm, không phải Sa-môn
làm, Bà la môn làm. Ác nghiệp ấy, chính do Ngươi
làm và Ngươi sẽ thọ lãnh quả dị thục của ác nghiệp
ấy''.
---------
2. Rồi vua Yama, này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn,
cật vấn, nạn vấn người ấy về vị Thiên sứ thứ nhất,
liền chất vấn, cật vấn, nạn vấn người ấy về vị Thiên
sứ thứ hai:
- "Này Người kia, Ngươi có thấy vị Thiên sứ thứ
hai hiện ra giữa loài Người không?"
Người ấy trả lời:
- "Con không thấy, thưa Ngài"
Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy:
- "Này người kia, ngươi có bao giờ thấy giữa loài
Người, một người đàn bà hay đàn ông, bệnh hoạn,
khổ não nguy kịch, rơi nằm trong tiểu tiện, đại tiện
của mình, cần người khác nâng dậy, cần người khác
dìu nằm xuống?"
Người ấy nói như sau:
- "Thưa Ngài, con có thấy".
Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy
như sau:

SANH                                              1626

- "Này Người kia, với Ngươi là người có trí, và lớn
tuổi, Ngươi có nghĩ rằng: "Ta rồi cũng bị bệnh, ta
không vượt qua bệnh hoạn. Vậy ta hãy làm điều lành,
về thân, về lời nói, về ý?"
Người ấy nói như sau:
- "Không, thưa Ngài, con không có làm. Thưa Ngài,
con phóng dật"
Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy:
- "Này Người kia, chính vì do phóng dật, Ngươi đã
không làm các điều lành về thân, về lời nói, về ý.
Thật vậy, này người kia … ngươi sẽ thọ lãnh quả dị
thục của các nghiệp ấy."
---------
3. Rồi vua Yama, này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn,
cật vấn, nạn vấn người ấy về vị Thiên sứ thứ hai, liền
chất vấn, cật vấn, nạn vấn người ấy về vị Thiên sứ
thứ ba:
- "Này Người kia, Người có thấy vị Thiên sứ thứ
ba hiện ra giữa loài Người không?"
Người ấy trả lời:
- "Con không thấy, thưa Ngài"
Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy:
- "Này Người kia, Ngươi có bao giờ thấy giữa loài
Người, một người đàn bà hay một người đàn ông,

SANH                                                1627

chết đã được một ngày, hay chết được hai ngày, hay
chết được ba ngày, sưng phù lên, xanh xám lại và nát
rữa ra?"
Người ấy nói như sau:
- "Thưa Ngài, con có thấy".
Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy
như sau:
- "Này Người kia, với Ngươi là người có trí, và lớn
tuổi, Ngươi có nghĩ rằng: "Ta rồi cũng bị chết, ta
không vượt qua sự chết. Vậy ta hãy làm điều lành, về
thân, về lời nói, về ý?"
Người ấy nói như sau:
- "Không, thưa Ngài, con không có làm. Thưa Ngài,
con phóng dật"
Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người ấy:
- "Này người kia, chính vì do phóng dật, ngươi đã
không làm các điều lành về thân, về lời nói, về ý.
Thật vậy, này người kia …ngươi sẽ thọ lãnh quả dị
thục của các nghiệp ấy."
----------
4. Rồi vua Yama, này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn,
cật vấn, nạn vấn người ấy về vị Thiên sứ thứ ba, rồi
giữ im lặng.

SANH                                              1628

- Rồi này các Tỷ-kheo, những người lính địa
ngục, bắt người ấy chịu hình phạt gọi là năm
cọc. Họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào một bàn
tay, họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào bàn tay
thứ hai, họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào một
bàn chân, họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào bàn
chân thứ hai, Họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào
giữa ngực. Người ấy ở đây thọ lãnh các cảm
giác đau đớn, cực khổ, thống khổ, khốc liệt.
Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho
đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu
trừ.
- Này các Tỷ-kheo, rồi các người lính địa ngục
bắt người ấy nằm xuống và lấy cái rìu chặt
người ấy. Người ấy ở đây thọ lãnh … chưa
được tiêu trừ.
- Này các Tỷ-kheo, rồi các người lính địa ngục
dựng ngược người ấy chân trên, đầu dưới và
lấy dao sắc chặt người ấy. Người ấy ở đây thọ
lãnh … chưa được tiêu trừ.
- Này các Tỷ-kheo, các người lính địa ngục, cột
người ấy vào một chiếc xe, kéo người ấy chạy
tới, kéo người ấy chạy lui, trên đất được đốt
cháy đỏ, cháy thành ngọn, cháy đỏ rực. Người
ấy ở đây thọ lãnh … chưa được tiêu trừ.
- Rồi này các Tỷ-kheo, các người lính địa ngục
đẩy người ấy lên, kéo người ấy xuống trên một

SANH                                          1629

sườn núi đầy than hồng, cháy đỏ, cháy thành
ngọn, cháy đỏ rực, Người ấy ở đây thọ lãnh …
chưa được tiêu trừ.
- Rồi này các Tỷ-kheo, các người lính địa ngục
nắm ngược người ấy, chân phía trên, đầu phía
dưới và quăng người ấy vào một vạc dầu bằng
đồng nung đỏ, cháy đỏ, cháy thành ngọn, cháy
đỏ rực, Người ấy ở đây, bị nấu với bọt nước sôi
sùng sục, khi thì trôi nổi lên trên, khi thì chìm
xuống đáy, khi thì trôi dạt ngang. Người ấy ở
đây thọ lãnh các cảm giác đau đớn, cực khổ,
thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không
thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của
người ấy được tiêu trừ.
- Rồi này các Tỷ-kheo, những người lính địa
ngục quăng người ấy vào Đại địa ngục. Này
các Tỷ-kheo, Đại địa ngục ấy:
Có bốn góc, bốn cửa,
Chia thành phần bằng nhau,
Xung quanh có tường sắt,
Mái sắt lợp lên trên.
Nền địa ngục bằng sắt,
Nung đỏ cháy, đỏ rực,
Đứng thẳng luôn có mặt,
Rộng một trăm do tuần.
5. Một thời xưa lắm, này các Tỷ-kheo, vua Yama suy
nghĩ như sau: "Những ai làm ác nghiệp ở đời, phải

SANH                                                1630

thọ lãnh những hình phạt sai khác như vậy. Mong
rằng ta được làm người, và Như Lai, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời, ta có thể hầu hạ
Thế Tôn, Thế Tôn thuyết pháp cho ta, và ta có thể
thông hiểu pháp do Thế Tôn thuyết giảng".
Này các Tỷ-kheo, điều Ta đang nói, không phải Ta
nghe từ một Sa-môn hay một Bà-la-môn nào khác;
những điều ta đang nói chỉ được Ta biết mà thôi, chỉ
được Ta thấy mà thôi, chỉ được Ta hiểu mà thôi.
6. Dầu Thiên sứ báo động,
Thanh niên vẫn phóng dật,
Họ ưu buồn lâu dài,
Sanh làm người hạ liệt.

Ở đây, bậc Chân nhân,
Được Thiên sứ báo động,
Không bao giờ phóng dật
Trong diệu pháp bậc Thánh.

Thấy sợ trong chấp thủ,
Trong hiện hữu sanh tử,
Được giải thoát, không thủ,
Sanh tử được đoạn trừ,
Được yên ổn, không lạc,
Ngay hiện tại tịch tịnh.
Mọi oán hận, sợ hãi,
Các vị ấy vượt qua,

SANH                                              1631

Mọi đau đớn, khổ sầu Thảy đều được siêu thoát.

SANH                         1632

197    Địa ngục - Hình phạt ở địa ngục và 5 Thiên sứ - Kinh THIÊN SỨ – 130 Trung III, 425

KINH THIÊN SỨ (Devaduta suttam) – Bài kinh số 130 – Trung III, 425

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đa-lâm), tại tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Ở đấy Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– "Này các Tỷ-kheo".

– "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Ví như, này các Tỷ-kheo, có hai nhà có cửa; ở đây, một người có mắt đứng chính giữa có thể thấy những người đi vào nhà, đi ra khỏi nhà, đi qua, đi lại. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Ta với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, thấy các chúng hữu tình chết đi sanh lại, hạ liệt, cao sang, đẹp trai, xấu hình, thiện thú, ác

SANH                                                   1633

thú, tùy theo hạnh nghiệp của họ, (và Ta nghĩ): "Các bậc hữu tình này do thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không công kích các bậc Thánh, có chánh kiến, thọ trì nghiệp phù hợp chánh kiến, các vị ấy sau khi thân hoại mạng chung được sanh vào thiện thú, Thiên giới, ở đời này. Hay các vị hữu tình này, do thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không công kích các bậc Thánh, có chánh kiến, thọ trì nghiệp phù hợp với chánh kiến, các vị ấy sau khi thân hoại mạng chung, được sanh ra giữa loài Người.

Còn các hữu tình, do thành tựu thân ác hành,
khẩu ác hành, ý ác hành, công kích các bậc Thánh,
có tà kiến, thọ trì nghiệp phù hợp với tà kiến, các vị
ấy sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào cõi ngạ
quỹ (pettivisaya). Hay các hữu tình này, do thành tựu
thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, công kích các
bậc Thánh, có tà kiến, thọ trì nghiệp phù hợp tà kiến,
các hữu tình sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh
vào các loại bàng sanh. Hay các hữu tình này, do
thành tựu thân ác hành... (như trên)... Sau khi thân
hoại mạng chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ,
Địa ngục".

Này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Địa ngục, sau khi bắt giữ người ấy với nhiều cánh tay, dẫn

SANH                                                1634

người ấy đến trước vua Yama (và thưa):

"- Tâu Đại vương, người này không có từ tâm,
không xứng là Sa-môn, không xứng là Bà-la-môn,
không kính trọng các vị lớn tuổi trong gia đình. Đại
vương hãy trừng phạt nó!

 Này các Tỷ-kheo, vua Yama, chất vấn người ấy,
cật vấn, thẩm vấn người ấy về Thiên sứ thứ nhất:
"Này người kia, Ngươi có thấy Thiên sứ thứ nhất
đã hiện ra giữa loài Người không?"

 Người ấy nói: "Thưa Ngài, không thấy".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người
ấy: "Này Người kia, Ngươi có thấy giữa loài
Người có đứa con nít nhỏ, yếu ớt, nằm ngửa,
nằm rơi vào giữa phân và nước tiểu của nó hay
không?"
 Người ấy đáp: "Thưa Ngài, có thấy".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người
ấy: "Này người kia, tuy Ngươi là người có ý
thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ:
"Ta bị sanh chi phối, ta không thoát khỏi sanh;
ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý"
 Người ấy đáp: "Thưa Ngài, tôi không có thể
làm, vì tôi phóng dật".

SANH                                              1635

 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người
ấy: "Này người kia, nếu vì phóng dật nên
Ngươi không làm điều thiện về thân, khẩu, ý;
chắc chắn chúng sẽ làm cho Ngươi, này Người
kia, tùy theo sự phóng dật ấy của Ngươi. Vì
rằng đây là một ác nghiệp của Ngươi, không
phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không
phải do anh làm, không phải do chị làm, không
phải do bạn và thân hữu làm, không phải do bà
con huyết thống làm, không phải do Sa-môn,
Bà-la-môn làm, không phải do chư Thiên làm.
Ác nghiệp ấy chính do Ngươi làm, chính
Người phải cảm thọ quả báo việc làm ấy".

 Này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn, cật vấn và
thẩm vấn người kia về Thiên sứ thứ nhất, vua
Yama mới chất vấn, cật vấn, thẩm vấn về Thiên
sứ thứ hai: "Này người kia, Ngươi có thấy giữa
loài Người, Thiên sứ thứ hai hiện ra không?"

 Người ấy đáp: "Thưa Ngài, không thấy".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người
kia: "Này Người kia, Ngươi có thấy người đàn
bà hay người đàn ông tám mươi tuổi, hay chín
mươi tuổi, hay một trăm tuổi, già yếu, cong như
nóc nhà, lưng còm, chống gậy, vừa đi vừa run,
bệnh hoạn, tuổi trẻ đã qua mất, răng rụng, tóc

SANH                                             1636

sói, da nhăn, run rẩy, với tay chân bạc màu?"
 Người ấy đáp: "Thưa Ngài, có thấy".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người
ấy: "Này Người kia, tuy Ngươi là người có ý
thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ:
"Ta bị già chi phối, ta không thoát khỏi già; ta
hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý"
 Người ấy đáp: "Thưa Ngài, tôi không có thể
làm, vì tôi phóng dật, thưa Ngài".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người
ấy: "Này Người kia, nếu vì phóng dật nên
Ngươi không làm điều thiện về thân, khẩu, ý;
chắc chắn chúng sẽ làm cho Ngươi, này Người
kia, tùy theo sự phóng dật của Ngươi. Vì rằng
đây là một ác nghiệp của Ngươi, không phải do
mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do
anh làm, không phải do chị làm, không phải do
bạn và thân hữu làm, không phải do bà con
huyết thống làm, không phải do Sa-môn, Bà-
la-môn làm, không phải do chư Thiên làm. Ác
nghiệp ấy chính do Ngươi làm, chính Ngươi
phải cảm thọ quả báo sự làm ấy".

 Này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn, cật vấn, thẩm vấn người kia về Thiên sứ thứ hai, vua Yama mới chất vấn, cật vấn, thẩm vấn về Thiên sứ thứ ba:

SANH                                              1637

"Này Người kia, Ngươi có thấy giữa loài Người, Thiên sứ thứ ba hiện ra không?"

 Người ấy đáp: "Thưa Ngài không thấy".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người
kia: "Này Người kia, Người có thấy người đàn
bà hay người đàn ông bị bệnh hoạn, khổ não,
bị bệnh trầm trọng rơi nằm vào trong nước tiểu
và phân của mình, cần người khác nâng dậy,
cần người khác dìu nằm xuống?"
 Người ấy đáp: "Thưa Ngài, có thấy".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với nó:
"Này Người kia, tuy Ngươi là người có ý thức
và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ: "Ta
bị bệnh chi phối, ta không thoát khỏi bệnh; ta
hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý". "
 Người ấy đáp: "Thưa Ngài, tôi không có thể
làm, vì tôi phóng dật, thưa Ngài".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người
ấy: "Này Người kia, nếu vì phóng dật nên
Ngươi không làm điều thiện, về thân, khẩu, ý;
chắc chắn chúng sẽ làm cho Ngươi, này Người
kia, tùy theo sự phóng dật của Ngươi. Vì rằng
đây là một ác nghiệp của Ngươi, không phải do
mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do

SANH                                           1638

anh làm, không phải do chị làm, không phải do
bạn bè thân hữu làm, không phải do bà con
huyết thống làm, không phải do Sa-môn, Bà-
la-môn làm, không phải do chư Thiên làm. Ác
nghiệp ấy chính do Ngươi làm, chính Ngươi
phải cảm thọ quả báo việc làm ấy".

 Này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn, cật vấn thẩm
vấn người kia về Thiên giới thứ ba, vua Yama mới
chất vấn, cật vấn, thẩm vấn về Thiên sứ thứ tư:
"Này người kia, Ngươi có thấy giữa loài Người
Thiên sứ thứ tư hiện ra không?"

 Người ấy đáp: "Thưa Ngài, không thấy".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người
kia: "Này người kia, Ngươi có thấy giữa loài
Người, các vua chúa sau khi bắt được tên trộm
cướp có phạm tội, liền áp dụng nhiều hình phạt
sai khác. Họ đánh bằng roi, họ đánh bằng gậy...
(như trên)... họ lấy gươm chặt đầu".
 Người ấy nói: "Thưa Ngài, có thấy".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người
ấy: "Này Người kia, tuy Ngươi là người có ý
thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ:
"Thật sự những ai làm các ác nghiệp, họ phải
chịu những hình phạt sai khác, ngay trong hiện

SANH                                             1639

tại như vậy, huống nữa là về đời sau! Ta hãy
làm điều thiện về thân, khẩu, ý".
 Người ấy đáp: "Thưa Ngài, tôi không có thể
làm, vì tôi phóng dật, thưa Ngài".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với nó:
"Này Người kia, nếu vì phóng dật nên Ngươi
không làm điều thiện về thân, khẩu, ý; chắc
chắn họ sẽ làm cho Ngươi, này người kia, tùy
theo sự phóng dật của Ngươi. Vì rằng đây là
một ác nghiệp của Ngươi, không phải do mẹ
làm, không phải do cha làm, không phải do anh
làm, không phải do chị làm, không phải do bạn
bè thân hữu làm, không phải do bà con huyết
thống làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn
làm, không phải do chư Thiên làm. Ác nghiệp
ấy chính do Ngươi làm, chính Ngươi phải cảm
thọ quả báo việc làm ấy".

 Này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn, cật vấn, thẩm
vấn người kia về Thiên giới thứ tư, vua Yama mới
chất vấn, cật vấn, thẩm vấn về Thiên sứ thứ năm:
"Này Người kia, Ngươi có thấy giữa loài Người
Thiên sư thứ năm hiện ra không?

 "Người ấy đáp: "Thưa Ngài, không thấy".  Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người

SANH                                            1640

ấy: "Này Người kia, Ngươi có thấy giữa loài
Người, người đàn bà hay người đàn ông chết
đã được một ngày, hai ngày hay ba ngày, sưng
phồng lên, xanh xám lại, rữa nát ra?"
 Người ấy nói: "Thưa Ngài, có thấy".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người
ấy: "Này Người kia, tuy Ngươi là người có ý
thức và lớn tuổi, nhưng Ngươi không có nghĩ:
"Ta bị chết chi phối, ta không thoát khỏi chết;
ta hãy làm điều thiện về thân, khẩu và ý".
 Người ấy đáp: "Thưa Ngài, tôi không có thể
làm, vì tôi phóng dật, thưa Ngài".
 Rồi này các Tỷ-kheo, vua Yama nói với người
ấy: "Này Người kia, nếu vì phóng dật nên
Ngươi không làm điều thiện, về thân, khẩu ý;
chắc chắn chúng sẽ làm cho Ngươi, này Người
kia, tùy theo phóng dật của Ngươi. Vì rằng đây
là một ác nghiệp của Ngươi, không phải do mẹ
làm, không phải do cha làm, không phải do anh
làm, không phải do chị làm, không phải do bạn
bè thân hữu làm, không phải do bà con huyết
thống làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn
làm, không phải do chư Thiên làm. Ác nghiệp
ấy chính là Ngươi làm, chính Ngươi phải cảm
thọ quả báo việc làm ấy".

SANH                                            1641

 Rồi này các Tỷ-kheo, sau khi chất vấn, cật vấn, thẩm vấn, người ấy về Thiên sứ thứ năm, vua Yama giữ im lặng.

Rồi này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Địa
ngục bắt người ấy chịu hình phạt gọi là năm cọc
(Pancavidhabandhanam), họ lấy cọc sắt nung đỏ
đóng vào một bàn tay, họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng
vào bàn tay thứ hai, họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào
bàn chân, họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào bàn chân
thứ hai, họ lấy cọc sắt nung đỏ đóng vào giữa ngực,
Người ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau đớn, thống
khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh
chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa
được tiêu trừ.

Này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Địa ngục
bắt người ấy nằm xuống và lấy búa chặt người ấy.
Người ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau đớn, thống
khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh
chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được
tiêu trừ.

Này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục dựng
ngược người ấy chân phía trên, đầu phía dưới và lấy
búa chặt người ấy. Người ấy ở đây cảm thọ.. chưa
tiêu trừ.

SANH                                              1642

Này các Tỷ-kheo, các người giữ Địa ngục cột
người ấy vào một chiếc xe, kéo người ấy chạy tới
chạy lui trên đất được đốt cháy đỏ, cháy thành ngọn,
cháy đỏ rực. Người ấy ở đây cảm thọ... chưa được
tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo các người giữ Địa ngục
đẩy người ấy lên, kéo người ấy xuống một sườn núi
đầy than hừng, cháy đỏ, cháy thành ngọn, cháy đỏ
rực. Người ấy ở đây cảm thọ... chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo các người giữ Địa ngục
dựng ngược người ấy chân phía trên, đầu phía dưới
và quăng người ấy vào một vạc dầu bằng đồng nung
đỏ, cháy đỏ, cháy thành ngọn, cháy đỏ rực. Người ấy
ở đây bị nấu với bọt nước sôi sùng sục, ở đây bị nấu
với bọt nước sôi sùng sục, khi thì trôi nổi lên trên,
khi thì chìm xuống đáy, khi thì trôi dạt ngang. Người
ấy ở đây thọ lãnh các cảm giác đau đơn, thống khổ,
khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung
cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu
trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo, những người giữ Địa ngục quăng vào Đại địa ngục. Này các Tỷ-kheo, Đại địa ngục ấy có bốn góc, bốn cửa, chia thành phần bằng nhau, xung quanh có tường sắt mái sắt lợp lên trên.

SANH                                               1643

Nền Địa ngục bằng sắt nung đỏ, chảy đỏ rực, đứng thẳng, luôn có mặt, rộng một trăm do tuần.

Này các Tỷ-kheo, từ tường phía Đông của Đại
địa ngục ấy, những ngọn lửa bừng cháy lên được thổi
tạt đến tường phía Tây. Những ngọn lửa bừng cháy
lên từ tường phía Tây được thổi tạt đến tường phía
Đông. Những ngọn lửa bừng cháy lên từ tường phía
Bắc được thổi tạt đến tường phía Nam. Những ngọn
lửa bừng cháy lên từ tường phía Nam được thổi tạt
đến tường phía Bắc. Những ngọn lửa bừng cháy lên
từ phía Dưới, được thổi tạt lên phía Trên. Những
ngọn lửa bừng cháy lên từ phía Trên, được thổi tạt
xuống phía Dưới. Người ấy ở đây cảm thọ những
cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người
ấy không có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp
của người ấy chưa được tiêu trừ.

Này các Tỷ-kheo, rồi có một thời rất lâu dài, khi cửa phía Đông của Đại địa ngục được mở ra. Người ấy chạy vào đấy rất nhanh và mau lẹ. Khi người ấy chạy rất nhanh và mau lẹ, da ngoài bị cháy, da trong bị cháy, thịt bị cháy, dây gân bị cháy, xương bị khói xông đen. Sự trốn thoát của người ấy là như vậy. Này các Tỷ-kheo, dù cho người ấy có cố gắng rất nhiều, cửa vẫn đóng chống lại người ấy. Tại đây người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc

SANH                                                1644

liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo, có một thời rất lâu dài, khi cửa phía Tây được mở... (như trên)... cửa phía Bắc được mở... (như trên)... cửa phía Nam được mở. Người ấy liền chạy vào đấy rất nhanh và mau lẹ. Khi người ấy chạy rất nhanh và mau lẹ, da ngoài bị cháy, da trong bị cháy, thịt bị cháy, dây gân bị cháy, xương bị khói xông đen. Sự trốn thoát của người ấy là như vậy. Này các Tỷ-kheo, dầu cho người ấy có cố gắng rất nhiều, cửa vẫn đóng chống lại người ấy. Tại đây người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho đến khi các ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ. Rồi này các Tỷ-kheo, có một thời rất lâu dài, khi cửa phía Đông được mở ra, người ấy liền chạy vào đấy rất nhanh và mau lẹ... (như trên)... sự trốn thoát của người ấy là như vậy.

Người ấy đi ra khỏi cửa Địa ngục ấy.

Nhưng này các Tỷ-kheo, cận sát Đại địa ngục là Đại Phấn nị Địa ngục (Guthaniraya). Người ấy rơi vào Địa ngục này. Này các Tỷ-kheo, tại Phấn nị Địa ngục ấy, các chúng sanh với miệng như mũi kim cắt đứt da ngoài; sau khi cắt đứt da ngoài, chúng cắt đứt

SANH                                                1645

da trong; sau khi cắt dứt da trong, chúng cắt đứt thịt; sau khi cắt đứt thịt, chúng cắt đứt dây gân; sau khi cắt đứt dây gân, chúng cắt đứt xương; sau khi cắt đứt xương, chúng cắt đứt xương tủy. Ở đây, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Nhưng này các Tỷ-kheo, cận sát Đại địa ngục
Phấn nị ấy là Đại địa ngục Nhiệt khôi (Than hừng-
Kukkulaniraya). Người ấy rơi vào ở đấy. Ở đấy,
người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, thống
khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không thể mệnh
chung cho đến khi ác nghiệp của người ấy chưa được
tiêu trừ.

Nhưng này các Tỷ-kheo, cận sát Đại địa ngục
Nhiệt khôi là Đại Châm thọ lâm (Sambalivanam)
cao một do tuần, với những gai nhọn dài mười sáu
ngón tay, cháy đỏ, cháy thành ngọn, cháy đỏ rực. Họ
bắt người ấy leo lên, leo xuống. Ở đấy người ấy cảm
thọ những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt.
Nhưng người ấy không có thể mệnh chung cho đến
khi ác nghiệp của người ấy chưa được tiêu trừ.

Nhưng này các Tỷ-kheo, cận sát Châm thọ lâm là Đại Kiếm diệp lâm (Rừng lá gươm-

SANH                                                 1646

Asipattavanta). Người ấy vào trong ấy. Ở đấy, các lá
cây, do gió lay động, cắt đứt tay của người ấy, cắt
đứt chân, cắt đứt tay chân, cắt đứt tai, cắt đứt mũi,
cắt đứt tai mũi. Ở đây, người ấy cảm thọ những cảm
giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy
không có thể mạng chung cho đến khi ác nghiệp của
người ấy chưa được tiêu trừ.

Nhưng này các Tỷ-kheo, cận sát Kiếm diệp lâm
là Đại Khôi hà (Sông vôi-Kharodakanadi). Người
ấy rơi vào trong ấy. Tại đấy người ấy bị trôi thuận
theo dòng nước, người ấy bị trôi ngược lại dòng nước
người ấy trôi thuận theo, ngược lại dòng nước. Tại
đấy người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn,
thống khổ, khốc liệt. Nhưng người ấy không có thể
mệnh chung, cho đến khi ác nghiệp của người ấy
chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo, những người coi giữ Địa ngục, câu người ấy lên với móc câu, đặt người ấy trên đất và nói với người ấy: "Này Người kia, Ngươi muốn gì?" Người ấy nói: "Thưa các Ngài, tôi đói bụng". Rồi này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Địa ngục lấy cọc sắt nung đỏ cạy miệng người ấy và nhét vào miệng người ấy những cục đồng nung đỏ, cháy đỏ, cháy thành ngọn, cháy đỏ rực. Môi người ấy bị cháy, miệng bị cháy, cổ họng bị cháy, ngực bị cháy.

SANH                                               1647

Và kéo theo một ruột lớn, ruột nhỏ, các cục đồng ấy
rơi ra ngoài từ phía dưới. Ở đấy, người ấy cảm thọ
những cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt.
Nhưng người ấy không có thể mạng chung, cho đến
khi ác nghiệp của nó chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Địa
ngục nói với người ấy: "Này Người kia, Ngươi muốn
gì?" Người ấy nói: "Thưa các Ngài, tôi khát nước".
Rồi này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Địa ngục lấy
cọc sắt nung đỏ cạy miệng người ấy ra, và đổ vào
miệng người ấy nước đồng nấu sôi, cháy đỏ, cháy
thành ngọn, cháy đỏ rực. Môi ngươi ấy bị cháy,
miệng bị cháy, cổ họng bị cháy, ngực bị cháy. Và
kéo theo ruột lớn, ruột nhỏ (nước đồng sôi ấy) chảy
ra ngoài từ phía dưới. Người ấy ở đấy cảm thọ những
cảm giác đau đớn, thống khổ, khốc liệt. Nhưng người
ấy không có thể mạng chung cho đến khi ác nghiệp
của người ấy chưa được tiêu trừ.

Rồi này các Tỷ-kheo, các người coi giữ Địa ngục lại quăng người ấy vào Đại địa ngục.

Một thời xưa lắm, này các Tỷ-kheo, vua Yama
suy nghĩ như sau: "Những ai làm ác nghiệp ở đời,
phải thọ lãnh những hình phạt sai khác như vậy.
Mong rằng ta được làm người, và Như lai, bậc A-

SANH                                             1648

la-hán, Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời, và ta có
thể hầu hạ Thế Tôn, và Thế Tôn thuyết pháp cho
ta, và ta có thể thông hiểu pháp Thế Tôn thuyết
giảng".

Này các Tỷ-kheo, điều Ta đang nói không phải
Ta nghe từ một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác;
nhưng điều Ta đang nói chỉ được Ta biết mà thôi, chỉ
được Ta thấy mà thôi, chỉ được Ta hiểu mà thôi.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Sau khi Thiện thệ nói như vậy, bậc Đạo Sư lại nói thêm như sau:

Dầu Thiên sứ báo động,
Thanh niên vẫn phóng dật,
Họ ưu buồn lâu dài,
Sanh làm người hạ liệt.

Ở đây bậc Chân nhân,
Được Thiên sứ báo động,
Không bao giờ phóng dật,
Trong diệu pháp bậc Thánh.

Thấy sợ trong chấp thủ,
Trong hiện hữu sanh tử.
Được giải thoát chấp thủ,
Sanh tử được đoạn trừ,

SANH                                              1649

Được yên ổn an lạc,
Ngay hiện tại tịch tịnh,
Mọi oán hận sợ hãi,
Các vị ấy vượt qua;
Mọi đau đớn sầu khổ,
Họ đều được siêu thoát.

SANH                          1650

198     Địa ngục - Khi Ta đã tuyên bố một chiều - Kinh LỜI CẢM HỨNG – Tăng III, 197

LỜI CẢM HỨNG –Tăng III, 197

1. Như vầy tôi nghe:
Một thời, Thế Tôn đang du hành giữa dân chúng
Kosala với đại chúng Tỷ-kheo, đi đến một thị trấn
của dân chúng Kosala tên là Dandakappaka.
Rồi Thế Tôn từ trên đường bước xuống, ngồi xuống
chỗ đã được sửa soạn dưới một gốc cây; còn các Tỷ-
kheo ấy đi vào Dandakappaka để tìm chỗ ở.
Bấy giờ Tôn giả Ananda cùng với một số đông Tỷ-
kheo, đi đến sông Aciravatì để rửa tay chân, sau khi
rửa tay chân ở sông Aciravatì xong, ra khỏi sông,
đứng trên bờ đắp một y để phơi tay chân cho khô.
2. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Tôn giả Ananda, sau khi
đến, thưa với Tôn giả Ananda:
- Có phải Thế Tôn tập trung tất cả tâm, thưa Tôn giả
Ananda, để tuyên bố về Devadatta như sau:
"Devadatta phải sanh vào đọa xứ, phải sanh vào địa
ngục cho đến một kiếp, không thể cứu hộ được" hay
có phải nhờ một Thiên nhân?

SANH                                              1651

- Thật đúng như Thế Tôn đã tuyên bố.
Rồi Tôn giả Ànanda đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:
- Ở đây, bạch Thế Tôn, với một số đông Tỷ-kheo,
con đi đến sông Aciravatì để rửa tay chân, sau khi
rửa tay chân ở sông Aciravatì xong, ra khỏi sông,
đứng trên bờ đắp một tấm y để phơi tay chân cho
khô. Rồi bạch Thế Tôn, một Tỷ-kheo đi đến con, sau
khi đến thưa với con: "Có phải Thế Tôn tập trung tất
cả tâm, thưa Tôn giả Ànanda, để tuyên bố về
Devadatta như sau: "Devadatta phải sanh vào đọa xứ,
phải sanh vào địa ngục cho đến một kiếp, không thể
cứu hộ được" hay có phải nhờ một Thiên nhân? "
Khi được nói vậy, bạch Thế Tôn, con trả lời Tỷ-kheo
ấy: "Thưa Hiền giả, thật đúng như Thế Tôn đã tuyên
bố".
-Này Ànanda, hoặc Tỷ-kheo ấy là vị tân nhập, xuất
gia chưa được bao lâu, hay vị ấy là Tỷ-kheo trưởng
lão ngu si, không thông minh. Làm sao khi ta đã
tuyên bố một chiều, ở đây lại có thể có trường hợp
thứ hai được? Ta không thấy về một người nào khác,
này Ananda, sau khi tập trung tất cả tâm, Ta đã tuyên
bố như vậy, trừ với Devadatta!
Cho đến khi nào, này Ànanda, Ta thấy một pháp
trắng nhỏ như đầu sợi lông đuôi ngựa ở Devadatta,

SANH                                               1652

thời Ta đã không tuyên bố về Devadatta như sau:
"Devadatta phải sanh vào đọa xứ, phải sanh vào địa
ngục cho đến một kiếp, không thể cứu hộ được".
Cho đến khi nào, này Ànanda, Ta không thấy một
pháp trắng nhỏ như đầu sợi lông đuôi ngựa ở
Devadatta, cho nên Ta đã tuyên bố về Devadatta như
sau: "Devadatta phải sanh vào đọa xứ, phải sanh vào
địa ngục cho đến một kiếp, không thể cứu hộ được".
Ví như, này Ànanda, một hố phân cao hơn đầu
người, đầy cả phân, và một người rơi vào hố phân
cho đến cả đầu. Rồi một người khác đi đến, muốn lợi
ích, muốn hạnh phúc, muốn người ấy an ổn khỏi các
khổ ách, muốn kéo người ấy ra khỏi hố phân ấy.
Người này đi vòng quanh hố phân và không thấy cho
đến một điểm nhỏ như đầu sợi lông đuôi ngựa ở
người ấy mà không bị dính phân, để có thể nắm lấy
chỗ ấy và kéo lên.
Cũng vậy, này Ànanda, cho đến khi nào, Ta thấy một
pháp trắng nhỏ như đầu sợi lông đuôi ngựa ở
Devadatta, thời Ta đã không tuyên bố về Devadatta
như sau: "Devadatta phải sanh vào đọa xứ, phải sanh
vào địa ngục cho đến một kiếp, không thể cứu hộ
được".
Nếu thầy muốn nghe, này Ànanda, Như Lai sẽ
phân tích về căn trí của con người.

SANH                                             1653

- Nay đã đến thời, bạch Thế Tôn! Nay đã đến thời,
bạch Thiện Thệ, để Thế Tôn phân tích các căn trí của
con người, sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ thọ
trì.
Vậy này Ànanda, hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ
nói:
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Tôn giả Ànanda vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như
sau:
3. - Ở đây, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của một người khác: "Trong người này, có
những pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau
một thời gian khác, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ
biết tâm của người ấy: "Trong người này, các pháp
thiện đã biến mất, các pháp bất thiện đang hiện hữu,
nhưng còn có cội gốc thiện chưa bị cắt đứt. Và pháp
thiện sẽ khởi lên từ cội gốc thiện ấy". Như vậy người
này sẽ không bị thối đọa trong tương lai.
Ví như, này Ànanda, các hột giống chưa bị bể vụn,
chưa bị hư thối, chưa bị gió và sức nóng phá hoại,
còn giữ được sức sống bám sâu trong cánh đồng,
được gieo trên mảnh đất khéo sửa soạn. Này
Ànanda, Thầy có thể biết những hột giống này sẽ
được lớn lên, được tăng trưởng, được lớn mạnh
không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.

SANH                                               1654

- Cũng vậy, này Ànanda, ở đây, với tâm của Ta, Ta
rõ biết tâm của một người khác: "Trong người này,
có những pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau
một thời gian khác, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ
biết tâm của người ấy: "Trong người này, các pháp
thiện đã biến mất, các pháp bất thiện đang hiện hữu.
Nhưng còn có cội gốc của thiện chưa bị cắt đứt. Và
thiện pháp sẽ khởi lên từ cội gốc thiện ấy". Như vậy
người này sẽ không bị thối đọa trong tương lai.
 Như vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của
mình biết được tâm của loài Người.
 Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của
mình biết được các căn trí của người.
 Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của
mình biết được pháp sanh khởi trong tương lai.
4. Ở đây, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm
của một người khác: "Trong người này, có những
pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau một thời
gian khác, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm
của người ấy: "Trong người này, các pháp bất thiện
đã biến mất, các pháp thiện đang hiện hữu, nhưng
còn có cội gốc bất thiện chưa bị cắt đứt và các pháp
bất thiện sẽ khởi lên từ cội gốc bất thiện ấy". Như
vậy người này sẽ bị thối đọa trong tương lai.
Ví như, này Ànanda, các hột giống chưa bị bể vụn,
chưa bị hư thối, chưa bị gió và sức nóng phá hoại,

SANH                                              1655

còn giữ được sức sống, được bám sâu trong cánh
đồng, được gieo trên mảnh đất đầy sỏi đá. Này
Ànanda, Thầy có thể rõ biết những hột giống này sẽ
không có thể được lớn lên, được tăng trưởng, được
lớn mạnh không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Cũng vậy, này Ànanda, ở đây, với tâm của Ta, Ta
rõ biết tâm của người khác: "Trong người này, có
những pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau một
thời gian khác, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của người ấy: "Trong người này, các pháp bất
thiện đã biến mất, các pháp thiện đang hiện hữu,
nhưng cội gốc của pháp bất thiện chưa được cắt đứt
và các pháp bất thiện sẽ khởi lên từ cội gốc bất thiện
ấy. Như vậy người này sẽ bị thối đọa trong tương
lai".
Như vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của mình, đã
biết được tâm của loài Người. Cũng vậy, này
Ànanda, Như Lai với tâm của mình biết được các căn
trí của người. Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai với
tâm của mình biết được pháp sanh khởi trong tương
lai.
5. Ở đây, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm
của người khác: "Trong người này, có những pháp
thiện, có những pháp bất thiện". Sau một thời gian,
cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm của người

SANH                                                1656

ấy: "Người này không có pháp trắng cho đến nhỏ
như đầu sợi lông đuôi ngựa. Người này thành tựu với
những pháp bất thiện, chỉ một mặt màu đen, sau khi
thân hoại mạng chung sẽ bị sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục".
Ví như, này Ànanda, các hột giống bị bể vụn, bị hư
thối, bị gió và sức nóng phá hoại, được bám sâu
trong cánh đồng, được gieo trên mảnh đất khéo sửa
soạn. Này Ananda, Thầy có thể rõ biết những hột
giống này không thể được lớn lên, được tăng trưởng,
được lớn mạnh không?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Cũng vậy, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của người khác: "Trong người này, có những
pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau một thời
gian, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm của
người ấy: "Người này không có pháp trắng cho đến
nhỏ như đầu sợi lông đuôi ngựa. Người này thành
tựu với những pháp bất thiện, chỉ một mặt màu đen,
sau khi thân hoại mạng chung, sẽ bị sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục".
Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của mình
biết được tâm của loài Người. Cũng vậy, này
Ànanda, Như Lai với tâm của mình đã biết được các
căn trí của người. Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai

SANH                                              1657

với tâm của mình, biết được pháp sanh khởi trong
tương lai.
Khi được nói vậy, Tôn giả Ànanda bạch Thế Tôn:
- Bạch Thế Tôn, có thể tuyên bố ba hạng người khác
đồng loại với ba người này hay không?
- Có thể được, này Ànanda.
Thế Tôn nói như sau:
6. - Ở đây, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của người khác như sau: "Trong người này, có
những pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau
một thời gian, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của người ấy: "Trong người này, các pháp thiện
đã biến mất, các pháp bất thiện đang hiện khởi; và
cội gốc thiện chưa bị cắt đứt và nhưng đi đến hoàn
toàn bị nhổ lên bởi người ấy. Như vậy, người này sẽ
đi đến thối đọa trong tương lai".
- Ví như, này Ànanda, các cục than cháy đỏ, rực
cháy, cháy lửa ngọn, được quăng trên đất sỏi. Này
Ànanda, Thầy có biết không, đống than này không
có thể lớn lên, tăng trưởng, lớn mạnh?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Ví như, này Ànanda, vào buổi chiều, mặt trời
đang lặn, Thầy có thể biết được chăng, này
Ànanda, biết rằng: "Ánh sáng đã biến mất, bóng
tối đã xuất hiện"?

SANH                                             1658

- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Ví như, này Ànanda, khi đêm đã qua một phần,
trong thời gian ăn cơm, Thầy có biết chăng, này
Ànanda, biết rằng: "Ánh sáng đã biến mất, bóng
tối đã xuất hiện"?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Cũng vậy, này Ànanda, ở đây với tâm của Ta, Ta
rõ biết tâm của người khác như sau: "Trong người
này, có những pháp thiện, có những pháp bất thiện".
Sau một thời gian, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ
biết tâm của người ấy, biết rằng: "Trong người này,
các pháp thiện đã biến mất, các pháp bất thiện đã
hiện khởi. Và cội gốc thiện chưa bị cắt đứt, đi đến
hoàn toàn bị nhổ lên bởi người ấy. Như vậy, người
này sẽ đi đến thối đọa trong tương lai".
Cũng vậy, này Ananda, Như Lai biết được tâm của
loài Người, với tâm của mình. Cũng vậy, này
Ànanda, Như Lai với tâm của mình đã biết được các
căn trí của người. Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai
với tâm của mình, biết được pháp sanh khởi trong
tương lai.
7. Ở đây, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm
của người khác như sau: "Trong người này, có
những pháp thiện, có những pháp bất thiện". Sau
một thời gian, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của người ấy: "Trong người này, các pháp bất

SANH                                              1659

thiện đã biến mất, các pháp thiện hiện khởi; cội gốc
bất thiện chưa bị cắt đứt, nhưng đi đến hoàn toàn bị
nhổ lên bởi người ấy. Như vậy, người này sẽ không
phải bị thối đọa trong tương lai".
- Ví như, này Ànanda, đống than cháy đỏ, rực cháy,
cháy lửa ngọn, quăng trên một đống cỏ khô, hay
trên đống củi khô. Này Ànanda, Thầy có biết
chăng, đống than này sẽ được lớn lên, tăng
trưởng, lớn mạnh?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Ví như, này Ànanda, đêm đã gần mãn, mặt trời
đang mọc; này Ànanda, Thầy có biết chăng bóng
tối sắp sửa biến mất, ánh sáng sẽ hiện ra"?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Ví như, này Ànanda, trong một thời gian sau, vào
giữa trưa, vào giờ ăn cơm, Thầy có biết chăng,
này Ànanda, bóng tối đã biến mất, ánh sáng sẽ
hiện ra"?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Cũng vậy, này Ànanda, ở đây, với tâm của Ta, Ta
rõ biết tâm của người khác như sau: "Trong người
này, có những pháp thiện, có những pháp bất thiện".
Sau một thời gian khác, cũng vậy, với tâm của Ta,
Ta rõ biết tâm của người ấy: "Trong người này, pháp
bất thiện đã biến mất, các pháp thiện được hiện khởi;

SANH                                               1660

cội gốc bất thiện chưa bị cắt đứt, nhưng đi đến hoàn
toàn bị nhổ lên bởi người ấy. Như vậy, người này sẽ
không phải bị thối đọa trong tương lai".
Cũng vậy, này Ananda, Như Lai biết được tâm của
loài Người với tâm của mình. Cũng vậy, này
Ànanda, Như Lai với tâm của mình đã biết được các
căn trí của người. Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai
với tâm của mình, biết được pháp sanh khởi trong
tương lai.
8. Ở đây, này Ànanda, với tâm của Ta, Ta rõ biết tâm
của người khác như sau: "Trong người này, có
những pháp thiện, cũng có những pháp bất thiện".
Sau một thời gian, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ
biết tâm của người ấy: "Trong người này không có
pháp bất thiện cho đến nhỏ như đầu sợi lông đuôi
ngựa. Người này thành tựu với những pháp thuần túy
trắng, những pháp không có lỗi lầm, ngay trong hiện
tại, sẽ được nhập Niết-bàn".
Ví như, này Ànanda, những cục than nguội lạnh, đã
dập tắt, bị quăng trên đống cỏ hay trên đống củi khô.
Này Ànanda, Thầy có biết chăng, đống than này
không thể lớn lên, tăng trưởng, lớn mạnh?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
Cũng vậy, này Ananda, với tâm của Ta, Ta rõ biết
tâm của người khác như sau: "Trong người này, có
những pháp thiện, cũng có những pháp bất thiện".

SANH                                               1661

Sau một thời gian, cũng vậy, với tâm của Ta, Ta rõ
biết tâm của người ấy: "Trong người này không có
pháp bất thiện cho đến nhỏ như đầu sợi lông đuôi
ngựa. Người này thành tựu với những pháp thuần túy
trắng, những pháp không có lỗi lầm, ngay trong hiện
tại, sẽ được nhập Niết-bàn".
 Như vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của mình
biết được tâm của loài Người.
 Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của mình
đã biết được các căn trí của người.
 Cũng vậy, này Ànanda, Như Lai với tâm của mình
biết được pháp sanh khởi trong tương lai.
Ở đây, này Ànanda, ba hạng người trước, một trong
ba người ấy không phải bị thối đọa, một phải bị thối
đọa, một bị rơi vào đọa xứ, địa ngục.
Ở đây, này Ànanda, trong ba hạng người sau, một
trong ba hạng người này không phải bị thối đọa, một
phải bị thối đọa, một được nhập Niết-bàn.

SANH                                              1662

199     Địa ngục - Kinh ĐỊA NGỤC – Tăng I, 686

ĐỊA NGỤC – Tăng I, 686

1. - Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Với bốn pháp gì?

- Sát sanh,
- Lấy của không cho,
- Tà hạnh trong các dục,
- Nói láo.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Sát sanh và trộm cắp,
Cái được gọi nói láo,
Và đi đến vợ người,
Bậc trí không tán thán.

SANH                                           1663

200     Địa ngục - Kinh ĐỊA NGỤC – Tăng II, 640

ĐỊA NGỤC – Tăng II, 640

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, nam cư sĩ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là năm?

- Sát sanh,
- Lấy của không cho,
- Tà hạnh trong các dục,
- Nói dối,
- Đắm say rượu men, rượu nấu.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, nam cư sĩ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, nam cư sĩ như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là năm?

- Từ bỏ sát sanh,
- Từ bỏ lấy của không cho,
- Từ bỏ tà hạnh trong các dục,
- Từ bỏ nói dối,
- Từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu.

SANH                                            1664

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, nam cư sĩ như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

SANH                                         1665

201     Địa ngục - Nhân đồng, quả khác, tuỳ theo phước - Kinh HẠT MUỐI – Tăng I, 451

HẠT MUỐI – Tăng I, 451

1. - Ai nói như sau, này các Tỷ-kheo: "Người này làm
nghiệp như thế nào, như thế nào, người ấy cảm thọ
như vậy, như vậy". Nếu sự kiện là vậy, này các Tỷ-
kheo, thời không có đời sống Phạm hạnh, không có
cơ hội để nêu rõ đau khổ, được chơn chánh đoạn
diệt.
Và này các Tỷ-kheo, ai nói như sau: "Người này làm
nghiệp được cảm thọ như thế nào, như thế nào,
người ấy cảm thọ quả dị thục như vậy, như vậy".
Nếu sự kiện là vậy, này các Tỷ-kheo, thời có đời sống
Phạm hạnh, có cơ hội để nêu rõ đau khổ, được chơn
chánh đoạn diệt.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm nghiệp ác
nhỏ mọn, và nghiệp ác ấy đưa người ấy vào địa
ngục.
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm nghiệp ác
nhỏ mọn tương tợ, và nghiệp ác ấy đưa người ấy
đến cảm thọ ngay trong hiện tại, cho đến chút ít

SANH                                               1666

cũng không thấy được (trong đời sau), nói gì là
nhiều.
2. Hạng người như thế nào, này các Tỷ-kheo, có làm
nghiệp ác nhỏ mọn, và nghiệp ác ấy đưa người ấy
vào địa ngục?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người thân không tu
tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không
tu tập, hạn hẹp, tự ngã nhỏ nhen, sống chịu khổ ít
oi. Người như vậy, này các Tỷ-kheo, làm nghiệp
ác nhỏ mọn, và nghiệp ác ấy đưa người ấy vào địa
ngục.
Hạng người như thế nào, này các Tỷ-kheo, có làm
nghiệp ác nhỏ mọn tương tợ, và nghiệp ác ấy đưa
người ấy đến cảm thọ ngay trong hiện tại, cho đến
chút ít cũng không thấy được (trong đời sau), nói gì
là nhiều?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người thân được tu
tập, giới được tu tập, tâm được tu tập, tuệ được
tu tập, không có hạn hẹp, tự ngã to lớn, sống đời
vô lượng. Người như vậy, này các Tỷ-kheo, có
làm nghiệp ác nhỏ mọn tương tợ, và nghiệp ác ấy
đưa người ấy đến cảm thọ ngay trong hiện tại, cho
đến chút ít cũng không thấy được (trong đời sau),
nói gì là nhiều.
3. Ví như, này các Tỷ-kheo, có người bỏ một nắm
muối vào trong một chén nước nhỏ. Các Thầy nghĩ

SANH                                                1667

như thế nào, này các Tỷ-kheo, nước trong chén ấy có
vì nắm muối trở thành mặn và không uống được phải
không?
- Thưa đúng vậy, bạch Thế Tôn. Vì cớ sao? Nước
trong chén nhỏ này là ít, do nắm muối này, nước trở
thành mặn, không uống được.
- Ví như, này các Tỷ-kheo, có người bỏ một nắm
muối vào sông Hằng. Các Thầy nghĩ như thế nào,
này các Tỷ-kheo, sông Hằng ấy có vì nắm muối này
trở thành mặn và không uống được, phải không?
- Thưa không, bạch Thế Tôn. Vì cớ sao? Lớn là cả
khối nước sông Hằng. Khối nước ấy không vì nắm
muối này trở thành mặn và không uống được.
- Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, có người làm
nghiệp ác nhỏ mọn, và nghiệp ác ấy đưa người ấy
vào địa ngục. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm
nghiệp ác nhỏ mọn tương tợ, và nghiệp ác ấy đưa
người ấy đến cảm thọ ngay trong hiện tại, cho đến
chút ít cũng không thấy được (trong đời sau), nói gì
là nhiều.
4. Hạng người như thế nào, này các Tỷ-kheo, có làm
nghiệp ác nhỏ mọn, và nghiệp ác ấy đưa người ấy
vào địa ngục?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo có người thân không tu
tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không

SANH                                               1668

tu tập, hạn hẹp, tự ngã nhỏ nhen, sống chịu khổ ít
oi. Người như vậy, này các Tỷ-kheo, làm nghiệp
ác nhỏ mọn, và nghiệp ác ấy đưa người ấy vào địa
ngục.
Hạng người như thế nào, này các Tỷ-kheo, có làm
nghiệp ác nhỏ mọn tương tợ, và nghiệp ác ấy đưa
người ấy đến cảm thọ ngay trong hiện tại, cho đến
chút ít cũng không thấy được (trong đời sau), nói gì
là nhiều?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người thân được tu
tập, giới được tu tập, tâm được tu tập, tuệ được tu
tập, không có hạn hẹp, tự ngã to lớn, sống đời vô
lượng. Người như vậy, này các Tỷ-kheo, có làm
nghiệp ác nhỏ mọn tương tợ, và nghiệp ác ấy đưa
người ấy đến cảm thọ ngay trong hiện tại, cho đến
chút ít cũng không thấy được, nói gì là nhiều.
5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người bị tù tội vì nửa
đồng tiền, bị tù tội vì một đồng tiền, bị tù tội vì một
trăm đồng tiền. Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, có
người không bị tù tội vì nửa đồng tiền, không bị tù
tội vì một đồng tiền, không bị tù tội vì một trăm
đồng tiền.
Như thế nào, này các Tỷ-kheo, bị tù tội vì nửa đồng
tiền, bị tù tội vì một đồng tiền, bị tù tội vì một trăm
đồng tiền?

SANH                                                 1669

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người nghèo khổ, ít
sở hữu, ít tài sản. Người như vậy, này các Tỷ-
kheo, bị tù tội vì nửa đồng tiền, bị tù tội vì một
đồng tiền, bị tù tội vì một trăm đồng tiền.
Như thế nào, này các Tỷ-kheo, không bị tù tội vì nửa
đồng tiền, không bị tù tội vì một đồng tiền, không bị
tù tội vì một trăm đồng tiền?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người giàu có, có tiền
của lớn, có tài sản lớn. Người như vậy, này các
Tỷ-kheo, không bị tù tội vì nửa đồng tiền, không
bị tù tội vì một đồng tiền, không bị tù tội vì một
trăm đồng tiền.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây có người làm
nghiệp ác nhỏ mọn, và nghiệp ác ấy đưa người ấy
vào địa ngục. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm
nghiệp ác nhỏ mọn tương tự, nghiệp ác ấy đưa người
ấy đến cảm thọ ngay trong hiện tại, cho đến chút ít
cũng không thấy được, còn nói gì là nhiều.
6. Hạng người như thế nào, này các Tỷ-kheo, có làm
nghiệp ác nhỏ mọn, và nghiệp ác ấy đưa người ấy
vào địa ngục?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người thân không tu
tập, giới không tu tập, tâm không tu tập, tuệ không
tu tập, hạn hẹp, tự ngã nhỏ nhen, sống chịu khổ ít
oi. Người như vậy, này các Tỷ-kheo, làm nghiệp

SANH                                               1670

ác nhỏ mọn và nghiệp ác ấy đưa người ấy vào địa
ngục.
Hạng người như thế nào, này các Tỷ-kheo, có người
làm nghiệp ác nhỏ mọn tương tự, nghiệp ác ấy đưa
người ấy đến cảm thọ ngay trong hiện tại, cho đến
chút ít cũng không thấy được, còn nói gì là nhiều?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người thân được tu
tập, giới được tu tập, tâm được tu tập, tuệ được tu
tập, không có hạn hẹp, tự ngã to lớn, sống đời vô
lượng. Người như vậy, này các Tỷ-kheo, có làm
nghiệp ác nhỏ mọn tương tự, và nghiệp ác ấy đưa
người ấy đến cảm thọ ngay trong hiện tại, cho đến
chút ít cũng không thấy được, còn nói gì là nhiều.
7. Ví dụ một người đồ tể hay người giết dê, này các
Tỷ-kheo, đối với một số người đánh cắp dê, có thể
giết hay trói, hay tịch thu tài sản, hay làm như ý
muốn. Đối với một số người cũng đánh cắp dê,
không có thể giết, không có thể trói, không có thể
tịch thu tài sản, hay không có thể làm như ý muốn.
Như thế nào, này các Tỷ-kheo, người đồ tể hay người
giết dê, đối với một số người đánh cắp dê, có thể giết,
có thể trói, có thể tịch thu tài sản, hay có thể làm như
ý người ấy muốn?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người nghèo khổ, ít
sở hữu, ít tài sản. Kẻ đồ tể hay người giết dê, đối
với kẻ đánh cắp dê như vậy có thể giết, hay trói,

SANH                                                  1671

hay có thể tịch thu tài sản, hay có thể làm như ý
người ấy muốn.
Như thế nào, này các Tỷ-kheo, người đồ tể hay người
giết dê, đối với kẻ đánh cắp dê, không có thể giết,
không có thể trói, không có thể tịch thu tài sản, hay
không có thể làm như ý người ấy muốn?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người giàu có, có sở
hữu lớn, có tài sản lớn, hay nhà vua, hay đại thần
của nhà vua. Người đồ tể hay người giết dê, đối
với kẻ đánh cắp dê như vậy không có thể giết,
không có thể trói, không có thể tịch thu tài sản,
hay không có thể làm như ý người ấy muốn.
Không có gì phải làm khác hơn là chắp tay và cầu
xin như sau: "Thưa ngài, hãy cho con lại con dê
hay giá tiền con dê".
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, đối với một số
người có làm nghiệp ác nhỏ mọn, và nghiệp ác ấy
đưa người ấy vào địa ngục. Nhưng ở đây, này các
Tỷ-kheo, đối với một số người, có làm nghiệp ác nhỏ
mọn tương tự, và nghiệp ác ấy đưa người ấy đến cảm
thọ ngay trong hiện tại, cho đến chút ít cũng không
thấy được, còn nói gì là nhiều.
8. Hạng người như thế nào, này các Tỷ-kheo, có làm
nghiệp ác nhỏ mọn, và nghiệp ác ấy đưa người ấy
vào địa ngục?

SANH                                               1672

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có người thân
không tu tập, giới không tu tập, tâm không tu tập,
tuệ không tu tập, hạn hẹp, tự ngã nhỏ nhen, sống
chịu khổ ít oi. Người như vậy, này các Tỷ-kheo,
làm nghiệp ác nhỏ mọn, và nghiệp ác ấy đưa
người ấy vào địa ngục.
Hạng người như thế nào, này các Tỷ-kheo, có người
làm nghiệp ác nhỏ mọn tương tự, và nghiệp ác ấy
đưa người ấy đến cảm thọ ngay trong hiện tại, cho
đến chút ít cũng không thấy được, còn nói gì là
nhiều?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người thân được tu
tập, giới được tu tập, tâm được tu tập, tuệ được tu
tập, không có hạn hẹp, tự ngã to lớn, sống đời vô
lượng. Người như vậy, này các Tỷ-kheo, có làm
nghiệp ác nhỏ mọn tương tự, nghiệp ác ấy đưa
người ấy đến cảm thọ ngay trong hiện tại, cho đến
chút ít cũng không thấy được, còn nói gì là nhiều.
Ai nói như sau, này các Tỷ-kheo: "Người này làm
nghiệp ác như thế nào, như thế nào người ấy sẽ cảm
thọ (quả) như vậy, như vậy". Nếu sự kiện là vậy, này
các Tỷ-kheo, thời không có đời sống Phạm hạnh,
không có cơ hội để nêu rõ đau khổ được chơn chánh
đoạn diệt.
Và này các Tỷ-kheo, có ai nói như sau: "Người này
làm nghiệp được cảm thọ như thế nào, như thế nào,

SANH                                                1673

người ấy sẽ cảm thọ quả dị thục như vậy, như vậy".
Nếu sự kiện là vậy, này các Tỷ-kheo, thời có đời sống
Phạm hạnh, có cơ hội để nêu rõ đau khổ được chơn
chánh đoạn diệt.

SANH                                               1674

202    Địa ngục - Phần lớn nữ nhân sanh vào địa ngục - Kinh ANURUDDHA 1 – Tăng I, 513

ANURUDDHA 1 – Tăng I, 513

1. Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi
xuống một bên, Tôn giả Anuruddha bạch Thế Tôn:
- Ở đây, bạch Thế Tôn, với thiên nhãn thanh tịnh siêu
nhân, con thấy phần lớn các nữ nhân, sau khi thân
hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa
xứ, địa ngục. Do đầy đủ với bao nhiêu pháp, bạch
Thế Tôn, các nữ nhân, sau khi thân hoại mạng
chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục?
2. - Do đầy đủ ba pháp, này Anuruddha, các nữ nhân,
sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục. Thế nào là ba?
Ở đây, này Anuruddha:
 Nữ nhân vào buổi sáng, sống ở trong nhà, tâm
bị ám ảnh bởi cấu uế của xan lẫn;
 Vào buổi trưa, sống ở trong nhà, tâm bị ám ảnh
bởi cấu uế của tật đố.

SANH                                               1675

 Vào buổi chiều, sống ở trong nhà, tâm bị ám
ảnh bởi cấu uế của dục tham.
Do đầy đủ ba pháp này, này Anuruddha, các nữ nhân,
sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục.

SANH                                             1676

203    Địa ngục - Thế giới thuần nhất khổ - Kinh VỚI CHI TIẾT – Tăng II, 259

VỚI CHI TIẾT – Tăng II, 259

1. Có bốn nghiệp này, này các Tỷ-kheo, đã được ta chứng ngộ với thắng trí và thuyết giảng. Thế nào là bốn?

 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp đen quả đen;
 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp trắng quả trắng;
 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp đen trắng, quả đen
trắng,
 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp không đen không
trắng, quả không đen không trắng, nghiệp đưa
đến đoạn diệt.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp đen quả đen?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm thân
hành có tổn hại, làm khẩu hành có tổn hại, làm
ý hành có tổn hại.
- Người ấy, do làm thân hành có tổn hại, do làm
khẩu hành có tổn hại, do làm ý hành có tổn hại,
sanh ra ở thế giới có tổn hại.

SANH                                             1677

- Do người ấy sanh ra ở thế giới có tổn hại, các
cảm xúc có tổn hại được cảm xúc.
- Người ấy được cảm xúc với những cảm xúc có
tổn hại, nên cảm thọ những cảm thọ có tổn hại,
thuần nhất khổ, như những chúng sanh trong
địa ngục. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là nghiệp
đen quả đen.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp trắng quả trắng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm thân
hành không có tổn hại, làm khẩu hành không
có tổn hại, làm ý hành không có tổn hại.
- Người ấy, do làm thân hành không có tổn hại,
do làm khẩu hành không có tổn hại, do làm ý
hành không có tổn hại, sanh ra ở thế giới không
có tổn hại.
- Do người ấy sanh ra ở thế giới có không tổn
hại, các cảm xúc không có tổn hại được cảm
xúc.
- Người ấy được cảm xúc với những cảm xúc
không có tổn hại, nên cảm thọ những cảm thọ
không có tổn hại, thuần nhất lạc, như chư
Thiên ở Biến Tịnh Thiên. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là nghiệp trắng quả trắng.

SANH                                             1678

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp đen trắng quả đen trắng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm thân
hành có tổn hại và không có tổn hại, làm khẩu
hành có tổn hại và không có tổn hại, làm ý hành
có tổn hại và không có tổn hại.
- Người ấy, do làm thân hành có tổn hại và
không có tổn hại, do làm khẩu hành có tổn hại
và không có tổn hại, do làm ý hành có tổn hại
và không có tổn hại, sanh ra ở thế giới có tổn
hại và không có tổn hại.
- Do người ấy sanh ra ở thế giới có tổn hại và
không có tổn hại, các cảm xúc có tổn hại và
không tổn hại được cảm xúc.
- Người ấy được cảm xúc với những cảm xúc có
tổn hại và không tổn hại, nên cảm thọ những
cảm thọ có tổn hại và không tổn hại, xen lẫn,
pha trộn lạc và khổ. Ví như một số người và
chư Thiên, một số chúng sanh ở các đọa xứ.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là nghiệp đen trắng
quả đen trắng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp không đen không trắng quả không đen không trắng, nghiệp đưa đến đoạn diệt?

SANH                                             1679

- Tại đấy, này các Tỷ-kheo, phàm có tâm tư sở
nào để đoạn tận nghiệp đen quả đen này;
phàm có tâm tư sở nào để đoạn tận nghiệp trắng
quả trắng này; phàm có tâm tư sở nào để đoạn
tận nghiệp đen trắng quả đen trắng này; này các
Tỷ-kheo, đây được gọi là nghiệp không đen
không trắng quả không đen không trắng,
nghiệp đưa đến đoạn diệt.

Này các Tỷ-kheo, có bốn nghiệp này đã được Ta chứng ngộ với thắng trí và thuyết giảng.

SANH                                             1680

204    Địa ngục - Triệu phú không con đang bị nung nấu trong địa ngục - Kinh Không Có Con – Tương I, 204

Không Có Con – Tương I, 204

1) Rồi vua Pasenadi nước Kosala, giữa trưa, đi đến
Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống
một bên. Thế Tôn nói với vua Pasenadi nước Kosala
đang ngồi một bên:

- Thưa Đại vương, Đại vương đi đâu lại giữa trưa như thế này?.

2) Ở đây, bạch Thế Tôn, có triệu phú gia chủ ở
Sàvatthi bị mệnh chung. Và con đến để xem tài sản
của vị không có con ấy được chở vào nội thành. Bạch
Thế Tôn, có đến tám triệu đồng tiền vàng, không nói
đến tiền bằng bạc. Bạch Thế Tôn, tuy vậy đồ ăn của
vị triệu phú gia chủ ấy lại chỉ gồm có cháo tấm chua
ngày hôm qua để lại. Còn vải mặc chỉ mang vải gai
may thành ba tấm. Còn xe thì đi xe nhỏ cũ kỹ và hư
nát, có gắn tán che bằng lá.

3) Thật như vậy, thưa Đại vương. Thật như vậy, thưa Đại vương. Thưa Đại vương, vị triệu phú gia chủ ấy thuở xưa, đã bố thí đồ ăn khất thực cho một vị Bích-

SANH                                              1681

chi Phật tên là Tagarasikkhi. Vị ấy nói: "Hãy bố thí
cho vị Sa-môn". Nói xong, vị ấy từ chỗ ngồi đứng
dậy, rồi bỏ đi. Nhưng về sau, vị ấy hối tiếc, nói rằng:
"Tốt hơn, các người phục dịch hay làm công ăn đồ
ăn khất thực này". Và hơn nữa, vị ấy đoạt mạng sống
người con độc nhất của người anh, vì tài sản của
người ấy.

4) Thưa Đại vương, vì người triệu phú gia chủ ấy có
bố thí đồ ăn khất thực cho vị Độc Giác Phật tên là
Tagarasikkhi. Do kết quả hành động ấy, vị ấy được
sanh bảy lần lên thiện thú, Thiên giới. Do kết quả dư
hưởng còn lại, vị ấy được làm nhà triệu phú bảy lần
ở Sàvatthi này.

5) Thưa Đại vương, vì người triệu phú gia chủ ấy sau
khi bố thí về, lại hối tiếc nói rằng: "Tốt hơn, các
người phục vụ hay làm công ăn đồ ăn khất thực này".
Do kết quả của hành động ấy, tâm của vị ấy hướng
về các món ăn không được tốt đẹp, tâm của vị ấy
hướng về các đồ mặc không được tốt đẹp, tâm của vị
ấy hướng về các xe cộ không được tốt đẹp, tâm của
vị ấy hướng về sự thọ hưởng năm dục công đức
không được tốt đẹp.

6) Thưa Đại vương, vì người triệu phú gia chủ ấy đoạt mạng sống người con độc nhất của người anh, vì tài sản của người ấy. Do kết quả hành động của vị

SANH                                                 1682

ấy, vị ấy bị nung nấu ở địa ngục nhiều năm, nhiều
trăm năm, nhiều trăm ngàn năm. Do kết quả dư
hưởng còn lại, gia tài không con bảy lần phải nhập
vào công khố của vua.

- Thưa Đại vương, đối với người triệu phú gia chủ
này, các công đức cũ bị đoạn diệt và công đức mới
chưa được chứa cất thêm. Và nay, thưa Đại vương,
người triệu phú gia chủ đang bị nung nấu trong địa
ngục Mahàroruva.

7) - Bạch Thế Tôn, như vậy người triệu phú gia chủ đã sanh vào địa ngục Mahàroruva?

8) - Thưa Đại vương, như vậy người triệu phú gia chủ đã sanh vào địa ngục Mahàroruva.

9) Lúa, tài sản, vàng bạc,
Hay mọi vật sở hữu,
Nô tỳ và lao công,
Các mạng sống tùy thuộc,
Vị ấy phải ra đi,
Không đem theo được ai,
Tất cả phải bỏ lại,
Khi ra đi một mình.

10) Chỉ có các hành động, Về thân, miệng và ý.

SANH                                            1683

Mới thật thuộc vị ấy,
Mang theo khi ra đi,
Nghiệp ấy theo vị ấy,
Như bóng không rời hình.

11) Do vậy hãy làm lành,
Tích lũy cho đời sau,
Công đức cho đời sau,
Làm hậu cứ cho người.

SANH                          1684

205       Địa ngục - Địa ngục 6 xúc xứ, Thiên giới 6 xúc xứ - Kinh Thâu Nhiếp – Tương IV, 215

Thâu Nhiếp – Tương IV, 215

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, các Ông được lợi đắc. Này các Tỷ-kheo, các Ông được khéo lợi đắc. Các Ông đã nắm được cơ hội (khana) để sống Phạm hạnh.

3) Này các Tỷ-kheo, Ta đã thấy các địa ngục gọi là
sáu xúc xứ địa ngục. Ở đấy, phàm mắt thấy sắc gì,
thấy sắc không khả lạc, không phải sắc khả lạc; thấy
sắc không khả hỷ, không phải sắc khả hỷ; thấy sắc
không khả ý, không phải sắc khả ý.

Phàm tai nghe tiếng gì... Phàm mũi ngửi hương gì...
Phàm lưỡi nếm vị gì... Phàm thân cảm xúc gì... Phàm
ý nhận thức pháp gì, nhận thức pháp không khả lạc,
không phải pháp khả lạc; nhận thức không phải khả
hỷ, không phải pháp khả hỷ; nhận thức pháp không
khả ý, không phải pháp khả ý.

SANH                                              1685

Này các Tỷ-kheo, các Ông được lợi đắc. Này các Tỷ- kheo, các Ông được khéo lợi đắc. Các Ông đã nắm được cơ hội để sống Phạm hạnh.

4) Này các Tỷ-kheo, Ta đã thấy các Thiên giới gọi
là sáu xúc xứ Thiên giới. Tại đấy, phàm mắt thấy
sắc gì, thấy sắc khả lạc, không phải sắc không lạc;
thấy sắc khả hỷ, không phải sắc không khả hỷ; thấy
sắc khả ý, không phải sắc không khả ý.

Phàm tai nghe tiếng gì... Phàm mũi ngửi hương gì...
Phàm lưỡi nếm vị gì... Phàm thân cảm xúc gì... Phàm
ý nhận thức pháp gì, nhận thức pháp khả lạc, không
phải không khả lạc; nhận thức pháp khả hỷ, không
phải không khả hỷ; nhận thức pháp khả ý, không phải
pháp không khả ý.

Này các Tỷ-kheo, các Ông được lợi đắc. Này các Tỷ- kheo, các Ông được khéo lợi đắc. Các Ông đã nắm được cơ hội để sống Phạm hạnh.

SANH                                             1686

206    Địa ngục - Địa ngục Roruva - Kinh Con Gái Của Pajjunna – Tương I, 68

Con Gái Của Pajjunna – Tương I, 68

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Vesàli, Đại Lâm, tại Trùng Các giảng đường.

2) Rồi Kokanadà, con gái của Pajjunna, sau khi đêm
vừa mãn, với dung sắc thù thắng chiếu sáng toàn
vùng Đại Lâm, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ
Thế Tôn rồi đứng một bên.

3) Đứng một bên, Thiên nữ Kokanadà, con gái của Pajjunna, nói lên bài kệ này trước mặt Thế Tôn:

Bậc Chánh Đẳng Chánh Giác,
Thượng thủ các chúng sanh,
Nay an trú Đại Lâm,
Tại thành Vesàli,
Hãy để con đảnh lễ,
Con gái Pajjunna,
Tên Kokanadà.
Từ trước con chỉ nghe,
Bậc chứng ngộ Chánh Giác.

SANH                                             1687

Bậc vô thượng Pháp Nhãn,
Bậc Chánh Đẳng Chánh Giác.
Ngày nay con có thể,
Biết được Chánh pháp ấy,
Do Thiện Thệ thuyết giảng,
Bậc Mâu-ni Chánh Giác.

Những ai kém trí tuệ,
Khinh bác chống Thánh pháp,
Sẽ rơi vào địa ngục,
Mệnh danh Roruva,
Trải thời gian lâu dài,
Thọ lãnh nhiều thống khổ.

Những ai đối Thánh pháp,
Kham nhẫn, tâm tịch tịnh,
Từ bỏ thân làm người,
Viên mãn thân chư Thiên.

SANH                             1688

207      Địa ngục - Địa ngục Đại nhiệt não - Kinh Nhiệt Não – Tương V, 654

Nhiệt Não – Tương V, 654

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, có một địa ngục tên là Đại nhiệt não, tại đấy con mắt thấy sắc gì, chỉ thấy bất khả lạc sắc, không phải khả lạc sắc, chỉ thấy bất khả hỷ sắc, không phải khả hỷ sắc, chỉ thấy bất khả ý sắc, không phải khả ý sắc. Tai có nghe tiếng gì... mũi có ngửi hương gì... lưỡi có nếm vị gì... thân có cảm xúc gì... ý có nhận thức pháp gì, chỉ nhận thức bất khả lạc pháp, không phải khả lạc pháp, chỉ nhận thức bất khả hỷ pháp, không phải khả hỷ pháp, chỉ nhận thức bất khả ý pháp, không phải khả ý pháp.

3) Khi nghe nói vậy, một Tỷ-kheo bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, thật lớn thay, nhiệt não ấy! Bạch Thế Tôn, thật khéo to lớn thay, nhiệt não ấy! Bạch Thế Tôn, không biết có nhiệt não nào khác nữa, còn lớn hơn, còn đáng sợ hãi hơn nhiệt não ấy?

-- Này Tỷ-kheo, có nhiệt não khác còn đáng sợ hãi hơn nhiệt não ấy.

SANH                                                1689

-- Bạch Thế Tôn, nhiệt não khác ấy như thế nào, còn lớn hơn, và đáng sợ hãi hơn nhiệt não ấy?

4) -- Này các Tỷ-kheo,

- Những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không như
thật rõ biết: "Đây là Khổ"... không như thật rõ
biết: "Đây là Con Đường đưa đến Khổ diệt".
Họ hoan hỷ với các hành đưa đến sanh, họ
hoan hỷ với các hành đưa đến già, họ hoan hỷ
với các hành đưa đến chết, họ hoan hỷ với các
hành đưa đến sầu, bi, khổ, ưu, não.
- Vì họ hoan hỷ với các hành đưa đến sanh... đưa
đến già... đưa đến chết... đưa đến sầu, bi, khổ,
ưu, não, nên họ tạo dựng các hành đưa đến
sanh, họ tạo dựng các hành đưa đến già... đưa
đến chết,...
- Do họ tạo dựng các hành đưa đến sanh... đưa
đến già... đưa đến chết... đưa đến sầu, bi, khổ,
ưu, não, nên họ bị đốt cháy trong nhiệt não
sanh... già... chết... sầu, bi, khổ, ưu, não. Họ
không liễu thoát khỏi sanh, khỏi già, khỏi chết,
khỏi sầu, bi, khổ, ưu, não.
- Ta nói rằng, họ không liễu thoát khỏi đau
khổ.

5) Và này các Tỷ-kheo:

SANH                                              1690

- Những Sa-môn hay Bà-la-môn nào như thật rõ
biết: "Đây là Khổ"... như thật rõ biết: "Đây là
Con Đường đưa đến Khổ diệt", họ không hoan
hỷ với các hành đưa đến sanh... đưa đến già...
đưa đến chết... đưa đến sầu, bi, khổ, ưu, não.
- Vì họ không hoan hỷ với các hành đưa đến
sanh... đưa đến già... đưa đến chết... đưa đến
sầu, bi, khổ, ưu, não, nên họ không tạo dựng
các hành đưa đến sanh... đưa đến già... đưa đến
chết... đưa đến sầu, bi, khổ, ưu, não.
- Do họ không tạo dựng các hành đưa đến sanh...
đưa đến già... đưa đến chết... đưa đến sầu, bi,
khổ, ưu, não, nên họ không bị đốt cháy trong
nhiệt não sanh... già... chết... sầu, bi, khổ, ưu,
não. Họ liễu thoát khỏi sanh, khỏi già, khỏi
chết, khỏi sầu, bi, khổ, ưu, não.
- Ta nói rằng, họ liễu thoát khỏi đau khổ.

6) Do vậy, này các Tỷ-kheo, một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ". Một cố gắng cần phải
làm để rõ biết: "Đây là Khổ tập". Một cố gắng cần
phải làm để rõ biết: "Đây là Khổ diệt". Một cố gắng
cần phải làm để rõ biết: "Đây là Con Đường đưa đến
Khổ diệt".

SANH                                                1691

208    Địa ngục và Thiên giới - 40 nghiệp - Kinh MƯỜI PHÁP – Tăng IV, 634

MƯỜI PHÁP – Tăng IV,634

1. Thành tựu mười pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục

2. Thế nào là mười?

11. Sát sanh.
12. Lấy của không cho.
13. Tà hạnh trong các dục.
14. Nói láo.
15. Nói hai lưỡi.
16. Nói lời thô ác.
17. Nói lời phù phiếm.
18. Tham ái.
19. Sân tâm.
20. Tà kiến.

Thành tựu mười pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu mười pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

4. Thế nào là mười?

SANH                                           1692

11. Từ bỏ sát sanh.
12. Từ bỏ lấy của không cho.
13. Từ bỏ tà hạnh trong các dục.
14. Từ bỏ nói láo.
15. Từ bỏ nói hai lưỡi.
16. Từ bỏ nói lời thô ác.
17. Từ bỏ nói lời phù phiếm.
18. Không tham.
19. Không sân.
20. Tâm chánh kiến.

Thành tựu mười pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

HAI MƯƠI PHÁP – Tăng IV,635

1. Thành tựu hai mươi pháp, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là hai mươi?

- Tự mình sát sanh, khuyến khích người khác
sát sanh;
- Tự mình lấy của không cho, khuyến khích
người khác lấy của không cho;

SANH                                           1693

- Tự mình tà hạnh trong các dục; khuyến khích
người khác tà hạnh trong các dục;
- Tự mình nói láo và khuyến khích người khác
nói láo;
- Tự mình nói hai lưỡi và khuyến khích người
khác nói hai lưỡi;
- Tự mình nói lời thô ác và khuyến khích người
khác nói lời thô ác;
- Tự mình nói lời phù phiếm và khuyến khích
người khác nói lời phù phiếm;
- Tự mình tham và khuyến khích người khác
tham;
- Tự mình có sân tâm và khuyến khích người
khác có sân tâm;
- Tự mình có tà kiến và khuyến khích người khác
có tà kiến.

Thành tựu hai mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu hai mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

4. Thế nào là hai mươi?

- Tự mình từ bỏ sát sanh và khuyến khích người khác từ bỏ sát sanh;

SANH                                           1694

- Tự mình từ bỏ lấy của không cho, khuyến
khích người khác từ bỏ lấy của không cho;
- Tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục; khuyến
khích người khác từ bỏ tà hạnh trong các dục;
- Tự mình từ bỏ nói láo và khuyến khích người
khác từ bỏ nói láo;
- Tự mình từ bỏ nói hai lưỡi và khuyến khích
người khã từ bỏ nói hai lưỡi;
- Tự mình từ bỏ nói lời thô ác và khuyến khích
người khác từ bỏ nói lời thô ác;
- Tự mình từ bỏ nói lời phù phiếm và khuyến
khích người khác từ bỏ nói lời phù phiếm;
- Tự mình không tham và khuyến khích người
khác không tham;
- Tự mình không có sân tâm và khuyến khích
người khác không có sân tâm;
- Tự mình có chánh kiến và khuyến khích người
khác có chánh kiến.

Thành tựu hai mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

BA MƯƠI PHÁP – Tăng IV,636

SANH                                           1695

1. Thành tựu ba mươi pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là ba mươi?

31. Tự mình sát sanh.
32. Khuyến khích người khác sát sanh.
33. Và tùy thuận sát sanh.
34. Tự mình lấy của không cho.
35. Khuyến khích người khác lấy của không cho.
36. Và tùy thuận lấy của không cho.
37. Tự mình tà hạnh trong các dục.
38. Khuyến khích người khác tà hạnh trong các
dục.
39. Và tùy thuận tà hạnh trong các dục.
40. Tự mình nói láo.
41. Khuyến khích người khác nói láo.
42. Và tùy thuận nói láo.
43. Tự mình nói hai lưỡi.
44. Khuyến khích người khác nói hai lưỡi.
45. Và tùy thuận nói hai lưỡi.
46. Tự mình nói lời thô ác.
47. Khuyến khích người khác nói lời thô ác.
48. Và tùy thuận nói lời thô ác.
49. Tự mình nói lời phù phiếm.
50. Khuyến khích người khác nói lời phù phiếm.
51. Và tùy thuận nói lời phù phiếm.

SANH                                           1696

52. Tự mình có tham.
53. Khuyến khích người khác có tham.
54. Và tùy thuận có tham.
55. Tự mình có sân tâm.
56. Khuyến khích người khác có sân tâm.
57. Và tùy thuận sân tâm.
58. Tự mình có tà kiến.
59. Khuyến khích người khác có tà kiến.
60. Và tùy thuận tà kiến.

Thành tựu với ba mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu với ba mươi pháp này, này các Tỷ- kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

4. Thế nào là ba mươi?

31. Tự mình từ bỏ sát sanh.
32. Khuyến khích người khác từ bỏ sát sanh.
33. Và không tùy thuận sát sanh.
34. Tự mình từ bỏ lấy của không cho.
35. Khuyến khích người khác từ bỏ lấy của không
cho.
36. Và không tùy thuận lấy của không cho.
37. Tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục.
38. Khuyến khích người khác từ bỏ tà hạnh trong
các dục.

SANH                                            1697

39. Và không tùy thuận tà hạnh trong các dục.
40. Tự mình từ bỏ nói láo.
41. Khuyến khích người khác từ bỏ nói láo.
42. Và không tùy thuận nói láo.
43. Tự mình từ bỏ nói hai lưỡi.
44. Khuyến khích người khác từ bỏ nói hai lưỡi.
45. Và không tùy thuận nói hai lưỡi.
46. Tự mình từ bỏ nói lời thô ác.
47. Khuyến khích người khác từ bỏ nói lời thô ác.
48. Và không tùy thuận nói lời thô ác.
49. Tự mình từ bỏ nói lời phù phiếm.
50. Khuyến khích người khác từ bỏ nói lời phù
phiếm.
51. Và không tùy thuận nói lời phù phiếm.
52. Tự mình từ bỏ tham.
53. Khuyến khích người khác từ bỏ tham.
54. Và không tùy thuận tham.
55. Tự mình từ bỏ sân tâm.
56. Khuyến khích người khác từ bỏ sân tâm.
57. Và không tùy thuận sân tâm.
58. Tự mình có chánh kiến.
59. Khuyến khích người khác có chánh kiến.
60. Và tùy thuận chánh kiến.

Thành tựu với ba mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

SANH                                                1698

BỐN MƯƠI PHÁP – Tăng IV,639

1. Thành tựu với bốn mươi pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là bốn mươi?

41. Tự mình sát sanh.
42. Khuyến khích người khác sát sanh.
43. Tùy thuận sát sanh.
44. Và tán thán sát sanh.
45. Tự mình lấy của không cho.
46. Khuyến khích người khác lấy của không cho.
47. Tùy thuận lấy của không cho.
48. Và tán thán lấy của không cho.
49. Tự mình tà hạnh trong các dục.
50. Khuyến khích người khác tà hạnh trong các
dục.
51. Tùy thuận tà hạnh trong các dục.
52. Và tán thán tà hạnh trong các dục.
53. Tự mình nói láo.
54. Khuyến khích người khác nói láo.
55. Tùy thuận nói láo.
56. Và tán thán nói láo.
57. Tự mình nói hai lưỡi.
58. Khuyến khích người khác nói hai lưỡi.

SANH                                           1699

59. Tùy thuận nói hai lưỡi.
60. Và tán thán nói hai lưỡi.
61. Tự mình nói lời thô ác.
62. Khuyến khích người khác nói lời thô ác.
63. Tùy thuận nói lời thô ác.
64. Và tán thán nói lời thô ác.
65. Tự mình nói lời phù phiếm.
66. Khuyến khích người khác nói lời phù phiếm.
67. Tùy thuận nói lời phù phiếm.
68. Và tán thán nói lời phù phiếm.
69. Tự mình có tham.
70. Khuyến khích người khác có tham.
71. Tùy thuận có tham.
72. Và tán thán có tham.
73. Tự mình có sân tâm.
74. Khuyến khích người khác có sân tâm.
75. Tùy thuận sân tâm.
76. Và tán thán sân tâm.
77. Tự mình có tà kiến.
78. Khuyến khích người khác có tà kiến.
79. Tùy thuận có tà kiến.
80. Và tán thán có tà kiến.

Thành tựu bốn mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

SANH                                            1700

3. Thành tựu với bốn mươi pháp, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

4. Thế nào là bốn mươi?

41. Không tự mình từ bỏ sát sanh.
42. Không khuyến khích người khác sát sanh.
43. Không tùy thuận sát sanh.
44. Và không tán thán sát sanh.
45. Tự mình từ bỏ lấy của không cho.
46. Không khuyến khích người khác lấy của không
cho.
47. Không tùy thuận lấy của không cho.
48. Và không tán thán lấy của không cho.
49. Tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục.
50. Không khuyến khích người khác tà hạnh trong
các dục.
51. Không tùy thuận tà hạnh trong các dục.
52. Và không tán thán tà hạnh trong các dục.
53. Tự mình từ bỏ nói láo.
54. Không khuyến khích người khác nói láo.
55. Không tùy thuận nói láo.
56. Và không tán thán nói láo.
57. Tự mình từ bỏ nói hai lưỡi.
58. Không khuyến khích người khác nói hai lưỡi.
59. Không tùy thuận nói hai lưỡi.
60. Và không tán thán nói hai lưỡi.

SANH                                            1701

61. Tự mình từ bỏ nói lời thô ác.
62. Không khuyến khích người khác nói lời thô ác.
63. Không tùy thuận nói lời thô ác.
64. Và không tán thán nói lời thô ác.
65. Tự mình từ bỏ nói lời phù phiếm.
66. Không khuyến khích người khác nói lời phù
phiếm.
67. Không tùy thuận nói lời phù phiếm.
68. Và không tán thán nói lời phù phiếm.
69. Tự mình từ bỏ tham.
70. Không khuyến khích người khác tham.
71. Không tùy thuận tham.
72. Và không tán thán tham.
73. Tự mình từ bỏ sân tâm.
74. Không khuyến khích người khác sân tâm.
75. Không tùy thuận sân tâm.
76. Và không tán thán sân tâm.
77. Tự mình có chánh kiến.
78. Khuyến khích người khác có chánh kiến.
79. Tùy thuận có chánh kiến.
80. Và tán thán có chánh kiến.

Thành tựu bốn mươi pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

TỔN HẠI – Tăng IV,641

SANH                                             1702

- Thành tựu với mười pháp, này các Tỷ-kheo, đem
theo mình một tự ngã bị tổn hại, bị hủy hoại... đem
theo mình một tự ngã không bị tổn hại... không bị
hủy hoại...

Thành tựu với hai mươi pháp, này các Tỷ-kheo...

Thành tựu với ba mươi pháp, này các Tỷ-kheo...

Thành tựu với bốn mươi pháp, này các Tỷ-kheo,
đem theo mình một tự ngã bị tổn hại, bị hủy hoại...
không đem theo mình một tự ngã bị tổn hại, bị hủy
hoại.

SAU KHI CHẾT 1 – Tăng IV,642

- Thành tựu với mười pháp, này các Tỷ-kheo, ở đây
có người sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào
cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục... ở đây có người sau
khi thân hoại mạng chung được sanh lên thiện thú,
Thiên giới, cõi đời này...

Với hai mươi pháp, này các Tỷ-kheo...

Với ba mươi pháp, này các Tỷ-kheo...

SANH                                                1703

Với bốn mươi pháp, này các Tỷ-kheo, ở đây có
người sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào cõi
dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục... ở đây có người, sau
khi thân hoại mạng chung được sanh lên thiện thú,
Thiên giới, cõi đời này...

SAU KHI CHẾT 2 – Tăng IV,642

- Thành tựu với mười pháp, này các Tỷ-kheo, người ngu cần phải được biết... người hiền trí cần phải được biết...

Với hai mươi pháp, này các Tỷ-kheo...

Với ba mươi pháp, này các Tỷ-kheo...

Với bốn mươi pháp, này các Tỷ-kheo, người ngu cần phải được biết... người hiền trí cần phải được biết.

Thành tựu với mười pháp này, này các Tỷ-kheo, người hiền trí cần phải được biết...

SANH                                              1704

209     Địa ngục và Thiên giới - Kinh CON ĐƯỜNG ĐẾN ĐỊA NGỤC – Tăng II, 588

CON ĐƯỜNG ĐẾN ĐỊA NGỤC – Tăng II, 588

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị quăng vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

-   Sát sanh,
-   Lấy của không cho,
-   Tà hạnh trong các dục,
-   Nói láo,
-   Đắm say trong rượu men, rượu nấy.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị quăng vào địa ngục.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

4. Thế nào là năm?

- Từ bỏ sát sanh, - Từ bỏ lấy của không cho,

SANH                                           1705

- Từ bỏ tà hạnh trong các dục, - Từ bỏ nói láo, - Từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

SANH                                          1706

210    Địa ngục và Thiên giới - Kinh CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102

CÁC SỨC MẠNH – Tăng I, 102
------------------
6. Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn:
Do nhân gì, thưa Tôn giả Gotama, do duyên gì, ở
đây một số chúng sanh sau khi thân hoại mạng
chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục?
 Do nhân phi pháp hành và bất bình đẳng hành,
này Bà-la-môn, như vậy ở đây, một số các
chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung,
phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục!
Do nhân gì, thưa Tôn giả Gotama, do duyên gì, ở
đây một số chúng sanh sau khi thân hoại mạng
chung, sanh vào cõi thiện, cõi Trời, cõi đời này?
 Do nhân pháp hành và bình đẳng hành, này
Bà-la-môn, như vậy ở đây, một số các chúng
sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào
cõi Thiện, cõi Trời, cõi đời này.

SANH                                                1707

- Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng
lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những
gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ đi lạc hướng, đem
đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc. Cũng vậy, pháp được Tôn giả Gotama
dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Con nay
xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp, quy y chúng
Tỷ-kheo Tăng! Mong Tôn giả Gotama nhận con làm
đệ tử, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy
ngưỡng!
-----------------
7. Rồi Bà-la-môn Jànussoni đi đến Thế Tôn; sau khi
đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm, sau khi nói lên với Thế Tôn những lời chào
đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Ngồi
xuống một bên, Bà-la-môn Jànussoni bạch Thế Tôn:
- Do nhân gì, thưa Tôn giả Gotama, do duyên gì, ở
đây một số chúng sanh sau khi thân hoại mạng
chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục?
 Do vì có làm, này Bà-la-môn, do vì không làm.
Như vậy, ở đây một số chúng sanh, sau khi thân
hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục!

SANH                                               1708

- Do nhân gì, thưa Tôn giả Gotama, do duyên gì, ở
đây một số chúng sanh sau khi thân hoại mạng
chung, sanh vào cõi thiện, cõi Trời, cõi đời này?
 Do vì có làm, này Bà-la-môn, do vì không làm.
Như vậy, ở đây một số chúng sanh sau khi thân
hoại mạng chung, sanh vào cõi Thiện, cõi Trời,
cõi đời này.
- Thưa Tôn giả Gotama, lời nói vắn tắt không giảng
rộng của Tôn giả Gotama, con không được hiểu ý
nghĩa một cách rộng rãi. Lành thay, nếu Tôn giả
Gotama thuyết pháp cho con để con có thể hiểu ý
nghĩa một cách rộng rãi lời nói vắn tắt không giảng
rộng của Tôn giả Gotama.
- Vậy này Bà-la-môn, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ
nói.
Bà-la-môn Jànussoni vâng đáp Thế Tôn:
- Thưa vâng, Tôn giả.
Thế Tôn nói như sau:
- Ở đây, này Bà-la-môn, có người thân làm ác, thân
không làm thiện, miệng nói ác, miệng không nói
thiện, ý nghĩ ác, ý nghĩ không thiện. Như vậy, này
Bà-la-môn, do làm và do không làm là như vậy, ở
đây một số chúng sanh sau khi thân hoại mạng
chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

SANH                                                1709

Lại ở đây, này Bà-la-môn, có một số chúng sanh thân
làm thiện, thân không làm ác, miệng nói thiện, miệng
không nói ác, ý nghĩ thiện, ý nghĩ không ác. Như vậy,
này Bà-la-môn, do làm và do không làm là như vậy,
ở đây một số chúng sanh sau khi thân hoại mạng
chung, được sanh vào cõi thiện, cõi Trời, cõi đời này.
- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama … từ nay cho
đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!
--------------------------

SANH                                                1710

211    Địa ngục và Thiên giới - Kinh CÓ HẠI – Tăng II, 269

CÓ HẠI – Tăng II, 269

1.- Này các Tỷ-kheo, thành tựu với bốn pháp này, như vậy xứng đáng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là với bốn?

- Với thân nghiệp có tổn hại,
- Với khẩu nghiệp có tổn hại,
- Với ý nghiệp có tổn hại,
- Với kiến có tổn hại.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy xứng đáng bị rơi vào địa ngục.

2. Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy xứng đáng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là với bốn?

- Với thân nghiệp không có tổn hại,
- Với khẩu nghiệp không có tổn hại,
- Với ý nghiệp không có tổn hại,
- Với kiến không có tổn hại.

SANH                                             1711

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy xứng đáng được sanh lên cõi Trời.

SANH                                          1712

212    Địa ngục và Thiên giới - Kinh KHUYẾT ĐIỂM VÀ VIÊN MÃN – Tăng I, 487

KHUYẾT ĐIỂM VÀ VIÊN MÃN – Tăng I, 487

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba sự khiếm khuyết này.
Thế nào là ba?
 Khiếm khuyết về giới,
 Khiếm khuyết về tâm,
 Khiếm khuyết về tri kiến.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khiếm khuyết về giới?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sát sanh, lấy
của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo, nói
hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là khiếm khuyết về giới.
2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khiếm khuyết về
tâm?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tham lam, với
tâm sân hận. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là khiếm
khuyết về tâm.
3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là khiếm khuyết về tri
kiến?

SANH                                               1713

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có tà kiến, có
tri kiến điên đảo: "Không có bố thí, không có lễ
hy sinh, không có cúng tế, không có quả dị thục
trong các nghiệp thiện ác, không có đời này,
không có đời sau, không có mẹ, không có cha,
không có các loại hóa sanh, ở đời không có các
hàng Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh
hạnh, đã tự mình với thắng trí, giác ngộ đời này,
đời sau và truyền dạy lại". Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là khiếm khuyết về tri kiến.
4. Này các Tỷ-kheo,
- Do nhân khiếm khuyết về giới, các loài hữu tình,
sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục.
- Do nhân khiếm khuyết về tâm, các loài hữu tình,
sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục.
- Do nhân khiếm khuyết về tri kiến, các loài hữu
tình, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi
dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là ba khiếm
khuyết.
5. Này các Tỷ-kheo, có ba viên mãn này. Thế nào là
ba?
 Viên mãn về giới,

SANH                                              1714

 Viên mãn về tâm,
 Viên mãn về tri kiến.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là viên mãn về giới?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người từ bỏ sát sanh,
từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các
dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời
độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là viên mãn về giới.
6. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là viên mãn về tâm?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người không tham
lam, không có tâm sân hận. Này các Tỷ-kheo, đây
gọi là viên mãn về tâm.
7. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là viên mãn về tri
kiến?
- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có chánh kiến,
không có tri kiến điên đảo: "Có bố thí, có lễ hy
sinh, có cúng tế, có quả dị thục trong các nghiệp
thiện ác, có đời này, có đời sau, có mẹ, có cha, có
các loại hóa sanh, ở đời có các hàng Sa-môn, Bà-
la-môn chánh hướng, chánh hạnh, đã tự mình với
thắng trí, giác ngộ đời này, đời sau và truyền dạy
lại". Này các Tỷ-kheo, đây gọi là viên mãn về tri
kiến.
8. Này các Tỷ-kheo,

SANH                                                  1715

- Do nhân viên mãn về giới, các loại hữu tình, sau
khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi thiện, cõi
Trời, cõi đời này.
- Do nhân viên mãn về tâm, các loại hữu tình, sau
khi thân hoại mạng chung, sanh lên cõi thiện, cõi
Trời, cõi đời này.
- Do nhân viên mãn về tri kiến, các loại hữu tình,
sau khi thân hoại mạng chung, sanh lên cõi thiện,
cõi Trời, cõi đời này.
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là ba viên mãn.

CHÍNH XÁC – Tăng I, 490

1. - Này các Tỷ-kheo, có ba sự khiếm khuyết này.
Thế nào là ba?
- Khiếm khuyết về giới,
- Khiếm khuyết về tâm,
- Khiếm khuyết về tri kiến.
… (...giống như kinh 115, 1-4 ).
2. - Ví như, này các Tỷ-kheo, một hột xức xắc chính
xác, Nếu được liệng về mặt trên, được nằm về mặt
ấy, được nằm khéo đặt.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo:

SANH                                             1716

- Do nhân khiếm khuyết về giới, các loại hữu tình,
sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác
thú, đọa xứ, địa ngục.
- Do nhân khiếm khuyết về tâm, này các Tỷ-kheo,
các loại hữu tình, sau khi thân hoại mạng chung,
sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
- Do nhân khiếm khuyết về tri kiến, này các Tỷ-
kheo, các loại hữu tình, sau khi thân hoại mạng
chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là ba khiếm
khuyết.
3. Này các Tỷ-kheo, có ba viên mãn này. Thế nào là
ba? Viên mãn về giới, viên mãn về tâm, viên mãn về
tri kiến…( giống như kinh 115, 5-8 )
4. Ví như, này các Tỷ-kheo, một hột xúc xắc chính
xác, nếu được liệng về mặt trên, được nằm về mặt
ấy, được nằm khéo đặt.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo,
- Do nhân viên mãn về giới, các loại hữu tình, sau
khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi thiện, cõi
Trời, cõi đời này.
- Do nhân viên mãn về tâm, này các Tỷ-kheo, các
loại hữu tình, sau khi thân hoại mạng chung, sanh
lên cõi thiện, cõi Trời, cõi đời này.

SANH                                               1717

- Do nhân viên mãn về tri kiến, này các Tỷ-kheo,
các loại hữu tình, sau khi thân hoại mạng chung,
sanh lên cõi thiện, cõi Trời, cõi đời này.
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là ba viên mãn.

SANH                                            1718

213    Địa ngục và Thiên giới - Kinh KHÔNG TÁN THÁN TƯƠNG XỨNG – Tăng II, 736

KHÔNG TÁN THÁN TƯƠNG XỨNG – Tăng II, 736

1. - Thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

- Không có suy xét, không thẩm sát, tán thán
người không đáng được tán thán;
- Không suy xét, không thẩm sát, không tán thán
người đáng được tán thán;
- Không suy xét, không thẩm sát, đặt lòng tin
(làm rõ ràng) vào những chỗ không đáng được
tịnh tín;
- Không suy xét, không thẩm sát, không đặt lòng
tin vào những chỗ đáng được tịnh tín;
- Làm rơi rớt các vật tín thí.

Do thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

SANH                                            1719

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

4. Thế nào là năm?

- Có suy xét, có thẩm sát, không tán thán người
không đáng được tán thán;
- Có suy xét, có thẩm sát, tán thán người đáng
được tán thán;
- Có suy xét, có thẩm sát, không đặt lòng tin vào
những chỗ không đáng được tịnh tín;
- Có suy xét, có thẩm sát, đặt lòng tin vào những
chỗ đáng được tịnh tín;
- Không làm rơi rớt các vật tín thí.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

SANH                                             1720

214    Địa ngục và Thiên giới - Kinh NĂM PHÁP 1 – Tăng II, 754

NĂM PHÁP 1 – Tăng II, 754

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỳ-kheo như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

- Sát sanh;
- Lấy của không cho;
- Sống không Phạm hạnh;
- Nói láo;
- Đắm say rượu men, rượu nấu.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

4. Thế nào là năm?

- Từ bỏ sát sanh; - Từ bỏ lấy của không cho; - Từ bỏ không Phạm hạnh;

SANH                                          1721

- Từ bỏ nói láo; - Từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

NĂM PHÁP 2 – Tăng II, 755

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-
kheo ni...vị chánh học nữ...vị nam Sa-di...vị nữ sa-di,
vị nam cư sĩ, vị nữ cư sĩ như vậy tương xứng bị rơi
vào địa ngục. Thế nào là năm?

Tỷ-kheo (2 - 4) (như trên...#343, với những thay đổi cần thiết").

NĂM PHÁP 3 – Tăng II, 755

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, vị tà
mạng ngoại đạo ly hệ...đệ tử trọc đầu...bện tóc...các
du sĩ...các đệ tử của Magandika...kẻ theo phái cầm
chỉa ba...người theo phái không phản đối...người
theo phái Gotama...người theo thiện pháp, như vậy
tương xứng bị rơi vào địa ngục.

SANH                                                 1722

2. Thế nào là năm?

- Sát sanh,
- Lấy của không cho,
- Không có Phạm hạnh,
- Nói láo,
- Đắm say rượu men, rượu nấu.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, người theo thiện pháp như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

SANH                                           1723

215    Địa ngục và Thiên giới - Kinh SÁT SANH – Tăng I, 546

SÁT SANH – Tăng I, 546

 Đầy đủ ba pháp, này các Tỷ-kheo, tương xứng
như vậy, bị rơi vào địa ngục. Thế nào là ba?
- Tự mình sát sanh,
- Khích lệ người khác sát sanh,
- Tùy hỷ sự sát sanh.
Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, tương xứng
như vậy, bị rơi vào địa ngục.
 Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, tương xứng
như vậy được sanh thiên giới. Thế nào là ba?
- Tự mình từ bỏ sát sanh,
- Khích lệ người khác từ bỏ sát sanh,
- Tùy hỷ sự từ bỏ sát sanh.
Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, tương xứng
như vậy, được sanh thiên giới.

LẤY CỦA KHÔNG CHO – Tăng I, 547

SANH                                           1724

(Giống như kinh trên, chỉ khác đây là lấy của không cho) ...

TÀ HẠNH TRONG DỤC VỌNG – Tăng I, 547

(Giống như kinh trên, chỉ khác đây là tà hạnh trong
dục vọng) ...
156-162 ...
... (Giống như kinh trên, chỉ khác tuần tự các pháp
sau này: nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời
phù phiếm, tham, san, tà kiến ) ...

SANH                                                 1725

216    Địa ngục và Thiên giới - Kinh TÁN THÁN – Tăng I, 713

TÁN THÁN – Tăng I, 713

1. - Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là bốn?

- Không suy tư, không thẩm sát, tán thán người
không xứng đáng được tán thán;
- Không suy tư, không thẩm sát, không tán thán
người xứng đáng được tán thán;
- Không suy tư, không thẩm sát, tự cảm thấy tin
tưởng đối với những chỗ không đáng tin tưởng
- Không suy tư, không thẩm sát, tự cảm thấy
không tin tưởng đối với những chỗ đáng tin
tưởng.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

- Có suy tư, có thẩm sát, không tán thán người không xứng đáng được tán thán;

SANH                                             1726

- Có suy tư, có thẩm sát, tán thán người xứng
đáng được tán thán;
- Có suy tư, có thẩm sát, tự cảm thấy không tin
tưởng đối với những chỗ không xứng đáng
được tin tưởng;
- Có suy tư, có thẩm sát, tự cảm thấy tin tưởng
đối với những chỗ đáng tin tưởng.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

PHẪN NỘ – Tăng I, 714

(Như kinh trên, (83), chỉ khác về bốn pháp: Tôn
trọng phẫn nộ, không tôn trọng diệu pháp; tôn trọng
gièm pha, không tôn trọng diệu pháp; tôn trọng lợi
dưỡng, không tôn trọng diệu pháp; tôn trọng cung
kính, không tôn trọng diệu pháp).

SANH                                             1727

217    Địa ngục và Thiên giới - Kinh TÁN THÁN – Tăng II, 534

TÁN THÁN – Tăng II, 534

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo-ni tương xứng như vậy bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

- Không suy xét, không thẩm sát, tán thán người
không đáng được tán thán;
- Không suy xét, không thẩm sát, không tán thán
người đáng được tán thán;
- Không suy xét, không thẩm sát, đặt lòng tin vào
những chỗ không đáng được tịnh tín;
- Không suy xét, không thẩm sát, không đặt lòng
tin vào những chỗ đáng được tịnh tín;
- Bác bỏ các vật dụng tín thí.

Do thành tựu năm pháp này, Tỷ-kheo-ni như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo-ni tương xứng như vậy được sanh lên cõi Trời.

Thế nào là năm?

SANH                                             1728

- Có suy xét, có thẩm sát, không tán thán người
không đáng được tán thán;
- Có suy xét, có thẩm sát, tán thán người đáng
được tán thán;
- Có suy xét, có thẩm sát, không đặt lòng tin vào
những chỗ không đáng được tịnh tín;
- Có suy xét, có thẩm sát, đặt lòng tin vào những
chỗ đáng được tịnh tín;
- Không bác bỏ các vật dụng tín thí.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo- ni như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

SANH                                             1729

218    Địa ngục và Thiên giới - Kinh TỐI TĂM – Tăng I, 714

TỐI TĂM – Tăng I, 714

1. - Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn?

-   Sống trong bóng tối, hướng đến bóng tối;
-   Sống trong bóng tối, hướng đến ánh sáng;
-   Sống trong ánh sáng, hướng đến bóng tối;
-   Sống trong ánh sáng, hướng đến ánh sáng.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sống trong bóng tối, hướng đến bóng tối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người được sanh trong
một gia đình hạ tiện, gia đình một người đổ phân,
hay gia đình một người thợ săn, đan rổ, hay gia
đình người đan tre, làm bẫy sập, hay gia đình
người đống xe, hay gia đình người quét rác, hay
trong một gia đình một người nghèo đói, ăn uống
thiếu thốn, sanh kế khó khăn, khó tìm cho được
đồ ăn, đồ mặc. Và người ấy lại xấu xí, khó ngó,
còm lưng, nhiều bệnh hoạn, đui một mắt, quẹo tay
bại chân, hay đi khấp khểnh, hay nửa thân tê liệt,
không có được đồ ăn, đồ uống, đò mặc, xe cộ,

SANH                                              1730

vòng hoa, hương, phấn sáp, chỗ nằm, chỗ ở hay
đèn.
- Người ấy sống với thân làm ác, sống với miệng
nói ác, sống với ý nghĩ ác. Sau khi sống với thân
làm ác, với miệng nói ác, với ý nghĩ ác, khi thân
hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác
thú, đọa xứ, địa ngục. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là hạng người trong bóng tối hướng đến bóng tối.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sống trong bóng tối hướng đến ánh sáng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người được sanh trong
một gia đình hạ liệt ... chỗ nằm, chỗ ở hay đèn.
- Người ấy sống với thân làm lành, sống với miệng
nói lành, sống với ý nghĩ lành. Sau khi sống với
thân làm lành, với miệng nói lành, với ý nghĩ lành,
khi thân hoại mạng chung, được sanh lên cõi lành,
cõi trời, cõi đời này. Như vậy, này các Tỷ-kheo,
là hạng người sống trong bóng tối hướng đến ánh
sáng.

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người sống trong ánh sáng hướng đến bóng tối?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người được sanh trong một gia đình cao quý, trong gia đình Sát-đế- lỵ giàu có, hay trong gia đình Bà-la-môn giàu có,

SANH                                               1731

hay trong gia đình gia chủ giàu có, phú hào có tài
sản lớn, có của cải lớn, có nhiều vàng và bạc, có
nhiều tài sản, vật dụng, nhiều tiền của, ngũ cốc.
Người ấy lại đẹp trai, dễ nhìn, dễ thương, với màu
da tuyệt đẹp, xin xắn. Người ấy lại nhận được đồ
ăn, đồ uống, áo mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu,
phấn sáp, chỗ nằm, chỗ trú, đèn đuốc.
- Người ấy, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác.
Do thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác, sau khi
thân hoại mạng chúng, sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục. Này các Tỷ-kheo, như vậy là
hạng người sống trong ánh sáng hướng đến bóng
tối.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người sống trong ánh sáng hướng đến ánh sáng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sanh ra trong
gia đình cao quý, trong gia đình Sát-đế-lỵ giàu có,
hay trong gia đình Bà-la-môn giàu có, hay trong
gia đình gia chủ giàu có, phú hào có tài sản lớn,
có của cải lớn, có nhiều vàng và bạc, có nhiều tài
sản, vật dụng, có nhiều tiền của, ngũ cốc. Và
người ấy đẹp trai, dễ nhìn, dễ thương, với màu da
tuyệt đẹp, xinh xắn. Người ấy lại nhận được đồ
ăn, đồ uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu,
phấn sáp, chỗ nằm, chỗ trú, đèn đuốc.

SANH                                               1732

- Người ấy, thân làm lành, miệng nói lành, ý nghĩ
lành. Do thân làm lành, miệng nói lành, ý nghĩ
lành, người ấy khi thân hoại mạng chung được
sanh lê cõi lành, cõi trời, cõi đời này. Này các Tỷ-
kheo, như vậy là người sống trong ánh sáng
hướng đến ánh sáng.

SANH                                                1733

219    Địa ngục và Thiên giới - Kinh VỚI CHI TIẾT – Tăng II, 259

VỚI CHI TIẾT – Tăng II, 259

1. Có bốn nghiệp này, này các Tỷ-kheo, đã được ta chứng ngộ với thắng trí và thuyết giảng. Thế nào là bốn?

 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp đen quả đen;
 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp trắng quả trắng;
 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp đen trắng, quả đen
trắng,
 Này các Tỷ-kheo, có nghiệp không đen không
trắng, quả không đen không trắng, nghiệp đưa
đến đoạn diệt.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp đen quả đen?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm thân
hành có tổn hại, làm khẩu hành có tổn hại, làm
ý hành có tổn hại.
- Người ấy, do làm thân hành có tổn hại, do làm
khẩu hành có tổn hại, do làm ý hành có tổn hại,
sanh ra ở thế giới có tổn hại.

SANH                                             1734

- Do người ấy sanh ra ở thế giới có tổn hại, các
cảm xúc có tổn hại được cảm xúc.
- Người ấy được cảm xúc với những cảm xúc có
tổn hại, nên cảm thọ những cảm thọ có tổn hại,
thuần nhất khổ, như những chúng sanh trong
địa ngục. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là nghiệp
đen quả đen.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp trắng quả trắng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm thân
hành không có tổn hại, làm khẩu hành không
có tổn hại, làm ý hành không có tổn hại.
- Người ấy, do làm thân hành không có tổn hại,
do làm khẩu hành không có tổn hại, do làm ý
hành không có tổn hại, sanh ra ở thế giới không
có tổn hại.
- Do người ấy sanh ra ở thế giới có không tổn
hại, các cảm xúc không có tổn hại được cảm
xúc.
- Người ấy được cảm xúc với những cảm xúc
không có tổn hại, nên cảm thọ những cảm thọ
không có tổn hại, thuần nhất lạc, như chư
Thiên ở Biến Tịnh Thiên. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là nghiệp trắng quả trắng.

SANH                                             1735

4. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp đen trắng quả đen trắng?

- Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người làm thân
hành có tổn hại và không có tổn hại, làm khẩu
hành có tổn hại và không có tổn hại, làm ý hành
có tổn hại và không có tổn hại.
- Người ấy, do làm thân hành có tổn hại và
không có tổn hại, do làm khẩu hành có tổn hại
và không có tổn hại, do làm ý hành có tổn hại
và không có tổn hại, sanh ra ở thế giới có tổn
hại và không có tổn hại.
- Do người ấy sanh ra ở thế giới có tổn hại và
không có tổn hại, các cảm xúc có tổn hại và
không tổn hại được cảm xúc.
- Người ấy được cảm xúc với những cảm xúc có
tổn hại và không tổn hại, nên cảm thọ những
cảm thọ có tổn hại và không tổn hại, xen lẫn,
pha trộn lạc và khổ. Ví như một số người và
chư Thiên, một số chúng sanh ở các đọa xứ.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là nghiệp đen trắng
quả đen trắng.

5. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp không đen không trắng quả không đen không trắng, nghiệp đưa đến đoạn diệt?

SANH                                             1736

- Tại đấy, này các Tỷ-kheo, phàm có tâm tư sở
nào để đoạn tận nghiệp đen quả đen này;
phàm có tâm tư sở nào để đoạn tận nghiệp trắng
quả trắng này; phàm có tâm tư sở nào để đoạn
tận nghiệp đen trắng quả đen trắng này; này các
Tỷ-kheo, đây được gọi là nghiệp không đen
không trắng quả không đen không trắng,
nghiệp đưa đến đoạn diệt.

Này các Tỷ-kheo, có bốn nghiệp này đã được Ta chứng ngộ với thắng trí và thuyết giảng.

SANH                                             1737

220    Địa ngục và Thiên giới - Kinh XAN LẪN – Tăng II, 534

XAN LẪN – Tăng II, 534

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo-ni tương xứng như vậy bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

-   Xan tham về chỗ ở,
-   Xan tham về sự giúp đở các gia đình,
-   Xan tham về các vật dụng được cúng dường,
-   Xan tham tán thán,
-   Xan tham về pháp.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo-ni tương xứng như vậy bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ- kheo-ni tương xứng như vậy được sanh lên cõi Trời.

4. Thế nào là năm?

- Không xan tham về chỗ ở,
- Không xan tham về sự giúp đỗ các gia đình,
- Không xan tham về các vật dụng được cúng
dường,

SANH                                              1738

- Không xan tham về tán thán, - Không xan tham về pháp.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo-ni tương xứng như vậy được sanh lên cõi Trời.

SANH                                            1739

221    Địa ngục và Thiên giới - Kinh XAN THAM 1 – Tăng II, 738

XAN THAM 1 – Tăng II, 738

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

- Không suy xét, không thẩm sát, tán thán người
không đáng được tán thán;
- Không suy xét, không thẩm sát, không tán thán
người đáng được tán thán;
- Xan tham trú xứ, tham đắm trú xứ;
- Xan tham gia đình, tham đắm gia đình;
- Làm cho rơi rớt các vật tín thí.

Thành tựu năm pháp, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

4. Thế nào là năm?

- Có suy xét, có thẩm sát, không tán thán người không đáng được tán thán;

SANH                                              1740

- Có suy xét, có thẩm sát, tán thán người đáng
được tán thán;
- Không xan tham trú xứ, không tham đắm trú
xứ;
- Không xan tham gia đình, không tham đắm gia
đình;
- Không làm cho rơi rớt các vật tín thí.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

XAN THAM 2 – Tăng II, 739

(Như kinh trước #237, bỏ "tham đắm trú xứ", bỏ
"tham đắm gia đình", thay thế "làm cho rơi rớt vật
thí" bằng "xan tham lợi dưỡng". Phần sau có những
thay đổi cần thiết.)

XAN THAM 3 – Tăng II, 739

1. - Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

SANH                                              1741

-   Xan tham chỗ ở,
-   Xan tham gia đình,
-   Xan tham lợi dưỡng,
-   Xan tham tán thán,
-   Làm cho các vật tín thí rơi rớt.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

4. Thế nào là năm?

-   Không xan tham chỗ ở,
-   Không xan tham gia đình,
-   Không xan tham lợi dưỡng,
-   Không xan tham tán thán,
-   Không làm cho vật tín thí rơi rớt.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.

XAN THAM 4 – Tăng II, 739

SANH                                            1742

(Hoàn toàn giống như kinh #239, chỉ khác pháp thứ năm là "xan tham pháp", thế cho "làm cho vật tín thí rơi rớt".)

SANH                                              1743

222    Địa ngục và Thiên giới - Kinh ĂN TRỘM – Tăng I, 712

ĂN TRỘM – Tăng I, 712

1. - Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là bốn?

- Sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là bốn?

- Từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo.

Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

NÓI LÁO – Tăng I, 713

SANH                                             1744

(Như kinh trên, (81), chỉ khác bốn pháp là: nói láo, nói hai lưỡi, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm.)

SANH                                              1745

223    Địa ngục và Thiên giới - Kinh ĐÁNG QUỞ TRÁCH – Tăng II, 268

ĐÁNG QUỞ TRÁCH – Tăng II, 268

1.- Này các Tỷ-kheo, thành tựu với bốn pháp này, như vậy xứng đáng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là với bốn?

- Với thân nghiệp có tội,
- Với ngữ nghiệp có tội,
- Với ý nghiệp có tội,
- Với kiến có tội.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy xứng đáng bị rơi vào địa ngục.

2. Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy xứng đáng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là với bốn?

- Với thân nghiệp không có tội,
- Với ngữ nghiệp không có tội,
- Với ý nghiệp không có tội,
- Với kiến không có tội.

SANH                                             1746

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy xứng đáng được sanh lên cõi Trời.

CÓ HẠI – Tăng II, 269

1.- Này các Tỷ-kheo, thành tựu với bốn pháp này, như vậy xứng đáng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là với bốn?

- Với thân nghiệp có tổn hại,
- Với khẩu nghiệp có tổn hại,
- Với ý nghiệp có tổn hại,
- Với kiến có tổn hại.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy xứng đáng bị rơi vào địa ngục.

2. Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy xứng đáng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là với bốn?

- Với thân nghiệp không có tổn hại,
- Với khẩu nghiệp không có tổn hại,
- Với ý nghiệp không có tổn hại,
- Với kiến không có tổn hại.

SANH                                             1747

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy xứng đáng được sanh lên cõi Trời.

SANH                                          1748

224    Địa ngục và Thiên giới - Kinh ĐỊA NGỤC 1 – Tăng III, 245

ĐỊA NGỤC 1 –Tăng III, 245

1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy
tương xứng bị rơi vào địa ngục.
2. Thế nào là sáu?
- Sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các
dục, nói láo,
- Ác dục và tà kiến.
Thành tựu sáu pháp này, như vậy tương xứng bị rơi
vào địa ngục.
3. Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy
tương xứng được sanh lên cõi Trời.
4. Thế nào là sáu?
- Từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ
tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo,
- Không ác dục và chánh tri kiến.
Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương
xứng được sanh lên cõi Trời.

ĐỊA NGỤC 2 –Tăng III, 246

SANH                                            1749

1. - Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy
tương xứng bị rơi vào địa ngục.
2. Thế nào là sáu?
- Nói láo, nói hai lưỡi, nói lời ác ngữ, nói lời phù
phiếm,
- Tham dục, ăn nói táo bạo, trắng trợn.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy
tương xứng bị rơi vào địa ngục.
3. Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy
tương xứng được sanh lên cõi Trời.
4. Thế nào là sáu?
- Từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời
thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm,
- Không tham dục và không nói lời táo bạo, trắng
trợn.
Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy
tương xứng được sanh lên cõi Trời.

SANH                                                1750

225    Địa ngục và Thiên giới - Kinh ĐỊA NGỤC THIÊN GIỚI – Tăng IV, 606

ĐỊA NGỤC THIÊN GIỚI – Tăng IV,606

1. Thành tựu mười pháp, tương xứng như vậy, như vậy bị rơi vào địa ngục. Thế nào là mười?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người sát sanh, hung bạo, tay lấm máu, tâm chuyên sát hại đả thương, tâm không từ bi đối với tất cả loài hữu tình sinh vật.

Người này lấy của không cho, bất cứ tài vật gì của người khác, hoặc tại thôn làng, hoặc tại rừng núi, không cho người ấy, người ấy lấy trộm tài vật ấy.

Người sống ấy tà hạnh trong các dục, tà hạnh với các
hạng nữ nhân có mẹ che chở, có cha che chở, có anh
em che chở, có chị che chở, có bà con che chở, có
pháp che chở, đã có chồng, được hình phạt gậy gộc
bảo vệ, cho đến những nữ nhân được trang sức bằng
vòng hoa (đám cưới).

Người ấy nói láo, đến chỗ tập hội hay đến chỗ chúng tôi, hay đến giữa các thân tộc, hay đến giữa các tổ hợp, hay đến giữa các vương tộc, khi bị dẫn xuất làm chứng và được hỏi: "Này người kia, hãy nói những

SANH                                              1751

gì ông biết"; dầu không biết, người ấy nói: "Tôi biết";
dầu biết, người ấy nói: "Tôi không biết"; hay dầu
không thấy, người ấy nói: "Tôi thấy"; hay dầu thấy,
người ấy nói: "Tôi không thấy". Như vậy lời nói của
người ấy trở thành cố ý nói láo, hoặc nguyên nhân vì
mình, hoặc nguyên nhân vì người, hoặc nguyên nhân
vì một vài quyền lợi gì.

Người ấy là người nói hai lưỡi, nghe điều gì ở chỗ này, đến chỗ kia nói, để sanh chia rẽ ở những người này. Nghe điều gì ở chỗ kia, đi nói với những người này, để sanh chia rẽ ở những người kia. Như vậy, vị ấy ly gián những kẻ hòa hợp, hay xúi giục những kẻ ly gián, ưa thích chia rẽ, vui thích chia rẽ, thích thú chia rẽ, nói những lời đưa đến chia rẽ.

Và người ấy là người nói lời thô ác. Bất cứ lời gì thô
bạo, thô tục, khiến người đau khổ, khiến người tức
giận, liên hệ đến phẫn nộ, không đưa đến Thiền định,
người ấy nói những lời như vậy.

Và người ấy nói những lời phù phiếm, nói phi thời,
nói những lời phi chơn, nói những lời không lợi ích,
nói những lời phi pháp, nói những lời phi Luật, nói
những lời không đáng gìn giữ. Vì nói phi thời, nên
lời nói không có thuận lý, không có mạch lạc, hệ
thống, không có lợi ích.

SANH                                                 1752

Người ấy có tham ái, tham lam tài vật kẻ khác, nghĩ rằng: "Ôi, mong rằng mọi tài vật của người khác trở thành của mình! ".

Người ấy có sân tâm, khởi lên hại ý, hại niệm như
sau: "Mong rằng những loài hữu tình này bị giết, hay
bị tàn sát, hay bị tiêu diệt, hay bị tàn hại, hay mong
chúng không còn tồn tại! ".

Người ấy có tà kiến, có tưởng điên đảo, như: "Không có bố thí, không có cúng dường, không có thiện chí, các hành vi thiện ác không có kết quả dị thục, không có đời này, không có đời sau, không có mẹ, không có cha, không có các loại hóa sanh, trong đời không có các Sa-môn, Bà-la-môn chân chánh hành trì, chân chánh thành tựu, sau khi tự tri, tự chứng, lại tuyên bố cho đời này và cho đời sau".

Thành tựu mười pháp này, người ấy như vậy tương xứng rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu mười pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng, được sanh lên cõi Trời. Thế nào là mười?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người đoạn tận sát sanh, từ bỏ sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm; biết tàm

SANH                                                 1753

quý, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc tất cả chúng sanh và các loài hữu tình và sinh vật.

Người ấy đoạn tận lấy của không cho, từ bỏ lấy của
không cho, bất cứ vật gì của người khác, hoặc tại
thôn làng, hoặc tại rừng núi, không cho người ấy,
người ấy không lấy trộm tài vật ấy.

Người ấy đoạn tận tà hạnh trong các dục, từ bỏ tà
hạnh trong các dục, không hành tà hạnh với các hạng
nữ nhân, có mẹ che chở, có cha che chở, có anh che
chở, có chị che chở, có bà con che chở, có pháp che
chở, đã có chồng, được hình phạt gậy gộc bảo vệ,
cho đến những nữ nhân được trang sức bằng vòng
hoa (đám cưới).

Người ấy đoạn tận nói láo, từ bỏ nói láo, đến chỗ tập hội hay đến chỗ chúng hội, hay đến giữa các thân tộc, hay đến giữa các tổ hợp, hay đến giữa các vương tộc, khi bị dẫn xuất làm chứng và được hỏi: "Này ông kia, hãy nói những gì ông biết". Nếu biết, người ấy nói: "Tôi biết". Nếu không biết, người ấy nói: "Tôi không biết"; hay nếu không thấy, người ấy nói: "Tôi không thấy"; nếu thấy, người ấy nói: "Tôi thấy". Như vậy lời nói của người ấy không trở thành cố ý vọng ngữ, hoặc nguyên nhân vì mình, hoặc nguyên nhân vì người, hoặc nguyên nhân vì một vài quyền lợi gì.

SANH                                               1754

Người ấy đoạn tận nói hai lưỡi, từ bỏ nói hai lưỡi, nghe điều gì ở chỗ này, không đi đến chỗ kia nói, để sanh chia rẽ ở những người này; nghe điều gì ở chỗ kia, không đi nói với những người này, để sanh chia rẽ ở những người kia. Như vậy, người ấy sống hòa hợp những kẻ ly gián, tăng trưởng những kẻ hòa hợp, thích thú hòa hợp, nói những lời đưa đến hòa hợp.

Người ấy đoạn tận lời nói độc ác, từ bỏ lời nói độc ác. Những lời nói nhu hòa, êm tai, dễ thương, thông cảm đến tâm, tao nhã, đẹp lòng nhiều người, vui ý nhiều người, người ấy nói những lời như vậy.

Người ấy đoạn tận lời nói phù phiếm, nói đúng thời, nói chân thật, nói có ý nghĩa, nói Pháp, nói Luật, nói những lời đáng được gìn giữ. Vì nói hợp thời, nên lời nói thuận lý, có mạch lạc, hệ thống, có lợi ích.

Ở đây có người không tham ái, không tham lam tài vật kẻ khác, không nghĩ rằng: "Ôi! Mong rằng mọi tài vật của người khác trở thành của mình! ".

Lại có người không có sân tâm, không khởi lên hại ý, hại niệm, nhưng nghĩ rằng: "Mong rằng những loài hữu tình này sống không thù hận, không oán thù, không nhiễm loạn, được an lạc, lo nghĩ tự thân".

SANH                                                1755

Có chánh kiến, không có tư tưởng điên đảo, nghĩ
rằng: "Có bố thí, có cúng thí, có tế tự, các hành vi
thiện ác, có kết quả dị thục, có đời này, có đời sau,
có mẹ, có cha, có các loại hóa sanh, trong đời có các
Sa-môn, Bà-la-môn chân chánh hành trì, chân chánh
thành tựu, sau khi tự tri, tự chứng, lại tuyên bố cho
đời này và cho đời sau".

"Thành tựu mười pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên Thiên giới.

SANH                                               1756

226    Địa ngục và Thiên giới - Mắng nhiếc bậc có chánh kiến - Kinh DHAMMIKA – Tăng III, 143

DHAMMIKA –Tăng III, 143

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Ràjagaha (Vương Xá) tại
núi Gijihakùta (Linh Thứu).
Lúc bấy giờ, Tôn giả Dhammika trú tại chỗ sanh
trưởng của mình và có tất cả bảy trú xứ tại chỗ sanh
trưởng ấy.
Tại đấy, Tôn giả Dhammika đối với các khách Tỷ-
kheo, mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm,
khiến họ tức giận với những lời nói. Và các khách
Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở
trách, não hại, châm biếm, khiến họ tức giận, liền bỏ
đi, không có an trú và từ bỏ trú xứ.
Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng, suy nghĩ như sau:
"Chúng ta đã cung cấp cho chúng Tỷ-kheo Tăng các
vật dụng cần thiết như y áo, đồ ăn khất thực, sàng
tọa, dược phẩm trị bệnh, nhưng các khách Tỷ-kheo
lại bỏ đi, không có an trú và từ bỏ trú xứ. Do nhân
gì, do duyên gì, các khách Tỷ-kheo lại bỏ đi, không
có an trú, từ bỏ trú xứ? "Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh
trưởng suy nghĩ: "Có Tôn giả Dhammika này mắng

SANH                                               1757

nhiếc các khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm
biếm, làm họ tức giận với những lời nói. Các khách
Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở
trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với
những lời nói, nên bỏ đi, không có an trú, từ bỏ trú
xứ. Vậy chúng ta hãy mời Tôn giả Dhammika đi chỗ
khác."
Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng đi đến Tôn giả
Dhammika; sau khi đến, thưa với Tôn giả
Dhammika: "Thưa Tôn giả, Tôn giả Dhammika hãy
từ bỏ trú xứ này. Tôn giả trú ở đây đã vừa đủ rồi."
2. Rồi Tôn giả Dhammika từ bỏ trú xứ ấy, đi đến một
trú xứ khác. Tại đấy, Tôn giả Dhammika mắng nhiếc
các khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm biếm,
làm cho tức giận với các lời nói. Và các khách Tỷ-
kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở
trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với các
lời nói, liền bỏ đi, không an trú, và từ bỏ trú xứ. Rồi
các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy nghĩ như sau:
"Chúng ta đã cung cấp cho chúng Tỷ-kheo các vật
dụng cần thiết, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa,
dược phẩm trị bệnh, nhưng các khách Tỷ-kheo lại bỏ
đi, không an trú, từ bỏ trú xứ. Do nhân gì, do duyên
gì, các khách Tỷ-kheo lại bỏ đi, không có an trú, từ
bỏ trú xứ? " Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy
nghĩ: "Có Tôn giả Dhammika này mắng nhiếc các
khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm biếm, làm

SANH                                                 1758

họ tức giận với những lời nói. Các khách Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở trách, não hại, nên bỏ đi, không có n trú, từ bỏ trú xứ. Vậy chúng ta hãy mời Tôn giả Dhammika đi đến chỗ khác". Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng đi đến Tôn giả Dhammika; sau khi đến, thưa với tôn giả Dhammika: "Thưa Tôn giả, Tôn giả Dhammika hãy tử bỏ trú xứ này. Tôn giả trú ở đây đã vừa đủ rồi". 3. Rồi Tôn giả Dhammika từ bỏ trú xứ ấy, đi đến một xứ khác . Tại đấy, Tôn giả Dhammika mắng nhiếc các khách Tỷ-kheo, quở trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với lời nói. Và các khách tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm, làm cho tức giận với lời nói, liền bỏ đi, không có an trú và từ bỏ trú xứ. Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy nghĩ như sau: "Chúng ta đã cung cấp cho chúng Tỷ-kheo các vật dụng cần thiết như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, nhưng các khách Tỷ-kheo lại bỏ đi, không an trú, từ bỏ trú xứ. Do nhân gì, do duyên gì, các khách Tỷ- kheo lại bỏ đi, không có an trú từ bỏ trú xứ? ". Rồi các cư sĩ tại chỗ sanh trưởng suy nghĩ: "Có Tôn giả Dhammika này mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm, làm họ tức giận với những lời nói. Các khách Tỷ-kheo ấy bị Tôn giả Dhammika mắng nhiếc, quở trách, não hại, châm biếm, làm tức giận với những lời nói, nên bỏ đi, không có an trú, từ bỏ trú xứ. Vậy

SANH                                                1759

chúng ta hãy mời Tôn giả Dhammika rời bỏ hoàn
toàn bảy trú xứ tại chỗ đất sanh trưởng".
Rồi các cư sĩ tại chỗ đất sanh trưởng đi đến Tôn giả
Dhammika; sau khi đến, nói với Tôn giả Dhammika:
"Thưa Tôn giả, Tôn giả Dhammika hãy rời bỏ hoàn
toàn bảy trú xứ tại chỗ đất sanh trưởng".
4. Rồi Tôn giả Dhammika suy nghĩ: "Ta đã bị các cư
sĩ tại chỗ đất sanh trưởng mời rời bỏ hoàn toàn bảy
trú xứ tại chỗ đất sanh trưởng. Nay ta sẽ đi tại chỗ
nào? Ta hãy đi đến Thế Tôn". Rồi Tôn giả
Dhammika cầm y bát, ra đi, hướng đến Ràjagaha
(Vương Xá), dần dần đi đến núi Gijihakùta (Linh
Thứu) tại Ràjagaha; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả
Dhammika đang ngồi xuống một bên:
- Này Bà-la-môn Dhammika, Ông đi từ đâu đến?
- Bạch Thế Tôn, con bị các cư sĩ tại chỗ đất sanh
trưởng mời rời bỏ hoàn toàn bảy trú xứ tại chỗ đất
sanh trưởng!
- Thôi vừa rồi, này Bà-la-môn Dhammika! Sự việc
này, đối với ông có hề hấn gì! Dầu họ có mời ông từ
bỏ tại chỗ nào, chỗ nào, sau khi đã từ bỏ chỗ ấy, chỗ
ấy, ông đã đi đến gần Ta!
5. Trong quá khứ, này Bà-la-môn Dhammika, các
nhà buôn đường biển đem theo một con chim để tìm
bờ, khi họ đi tàu ra biển. Khi chiếc tàu ra xa, không

SANH                                               1760

thấy bờ, họ thả con chim đi tìm bờ. Con chim bay về
hướng Đông, bay về hướng Tây, bay về hướng Bắc,
bay về hướng Nam, bay về hướng Trên, bay về
hướng Gió. Nếu nó thấy bờ xung quanh, nó liền bay
luôn. Nếu nó không thấy bờ xung quanh, nó bay trở
lui về tàu. Cũng vậy, này Bà-la-môn Dhammika, dầu
họ có mời Ông từ bỏ tại chỗ nào, chỗ nào, sau khi đã
từ bỏ chỗ ấy, chỗ ấy, Ông đã đi đến gần Ta.
6. Thuở xưa, này Bà-la-môn Dhammika, vua
Koravya có một cây bàng chúa tên là Suppatittha,
cây này có năm cành, có bóng mát dịu, rất là khả ý.
Này Bà-la-môn Dhammika, cây bàng chúa
Suppatittha tỏa rộng ra đến mười hai do tuần, các rễ
mọc lan rộng đến năm do tuần.
Này Bà-la-môn Dhammika, cây bàng chúa
Suppatittha có những trái cây to lớn, lớn như những
cái nồi con; những trái cây ngọt lịm, trong sáng và
ngọt như mật ong.
Này Bà-la-môn Dhammika, vua với các cung nữ
hưởng thụ một cành của cây bàng chúa Suppatittha;
quân đội hưởng thụ một cành; các dân chúng ở thị
trấn và quốc độ hưởng thụ một cành; các Sa-môn,
Bà-la-môn hưởng thụ một cành; các loài thú, loài
chim hưởng thụ một cành.

SANH                                              1761

Này Bà-la-môn Dhammika, không có ai phòng hộ
các trái của cây bàng chúa Suppatittha, và không có
ai hại nhau vì trái cây.
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, một người sau khi đã
ăn hết cho đến thỏa thích những trái của cây bàng
chúa Suppatittha, liền bẻ gãy một cành rồi bỏ đi.
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, vị Thiên trú ở cây
bàng chúa Suppatittha suy nghĩ như sau: "Thật là vi
diệu, thưa Tôn giả! Thật là hy hữu, thưa Tôn giả, con
người lại ác cho đến như vậy! Sau khi ăn cho đến
thỏa thích các trái của cây bàng chúa Suppatittha, lại
bẻ một cành rồi bỏ đi! Vậy cây bàng chúa
Suppatittha hãy đừng sanh trái nữa trong tương lai!
"Rồi này Bà-la-môn Dhammika, cây bàng chúa
Suppatittha không sanh trái nữa trong tương lai.
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, vua Koravya đi đến
Thiên chủ Sakka; sau khi đến, thưa với Thiên chủ
Sakka: "Tôn giả có biết không? Cây bàng chúa
Suppatittha không sanh trái nữa! "
Rồi này Bà-la-môn Dhammika, Thiên chủ Sakka
thực hiện thần thông, khiến cho mưa to gió lớn khởi
lên, làm cây bàng chúa Suppatittha ngã xuống và bật
gốc rễ.
Này Bà-la-môn Dhammika, vị Thiên trú ở cây bàng
chúa Suppatittha khổ đau, sầu muộn, nước mắt đầy
mặt, khóc lóc, đứng một bên.

SANH                                                1762

Này Bà-la-môn Dhammika, rồi Thiên chủ Sakka đi
đến vị Thiên trú ở cây bàng chúa Suppatittha, sau khi
đến, nói với vị Thiên trú ở cây bàng chúa Suppatittha
như sau:
"- Vì sao, này vị Thiên kia, Ông lại khổ đau, sầu
muộn, nước mắt đầy mặt, khóc lóc, đứng một bên?
"- Thưa Tôn giả, có cơn mưa to gió lớn khởi lên, và
làm cho chỗ trú xứ của con bị ngã xuống và bật gốc
rễ lên.
"- Này vị Thiên kia, có phải ông đang gìn giữ cây
pháp, nhưng cơn mưa to lớn ấy khởi lên, làm trú xứ
của Ông bị ngã xuống và bật gốc rễ lên?
"- Làm thế nào, thưa Tôn giả, một cây... được gìn giữ
như một cây pháp?
"- Ở đây, này vị Thiên kia, những người cần rễ đến
lấy rễ cây đi, những người cần vỏ đến lấy vỏ cây đi.
Những người cần lá đến lấy lá đi. Những người cần
bông đến lấy bông đi. Những người cần trái đến lấy
trái đi. Như vậy, không có gì để khiến cho một vị
Thiên phải không hoan hỷ, không vui vẻ. Như vậy, là
một cây được gìn giữ như một cây pháp.
"- Thưa Tôn giả, con không gìn giữ một cây pháp,
khi cơn mưa to lớn ấy khởi lên, làm chỗ trú xứ của
con ngã xuống và bật gốc rễ lên!

SANH                                               1763

"- Này vị Thiên kia, nếu ông gìn giữ cây pháp, thời
trú xứ của ông sẽ trở lại như xưa.
"- Thưa Tôn giả, con sẽ gìn giữ cây pháp, mong rằng
trú xứ của con trở lại như xưa."
Rồi Thiên chủ Sakka thực hiện thần thông khiến cho
mưa to gió lớn đến dựng đứng lại cây bàng chúa và
chữa lành những rễ cây
Cũng vậy, này Bà-la-môn Dhammika, Ông có gìn
giữ Sa-môn pháp, khi các người cư sĩ tại chỗ sanh
trưởng mời ông đi khỏi bảy trú xứ tại chỗ sanh
trưởng không?
- Như thế nào, thưa Thế Tôn, là một Sa-môn gìn giữ
Sa-môn pháp?
- Như thế này, này Bà-la-môn Dhammika, ở đây, một
Sa-môn không có mắng nhiếc lại người đã mắng
nhiếc mình, không có tức giận người đã tức giận
mình, không có quở trách người đã quở trách mình.
Như vậy, này Bà-la-môn Dhammika, là vị Sa-môn
gìn giữ Sa-môn pháp.
- Thưa Thế Tôn, con không gìn giữ Sa-môn pháp khi
những người cư sĩ ở tại chỗ sanh trưởng mời con đi
khỏi hoàn toàn bảy trú xứ trong chỗ được sanh
trưởng.

SANH                                             1764

7. - Thuở xưa, này Bà-la-môn Dhammika, có một
ngoại đạo sư tên là Sunettto (Diệu Nhãn) đã viễn ly
các dục.
Này Bà-la-môn Dhammika, ngoại đạo sư Sunetto có
hàng trăm đệ tử. Ngoại đạo sư Sunetto thuyết pháp
về cộng trú tại Phạm thiên giới cho các người đệ tử.
Những ai nghe ngoại đạo sư Sunetto thuyết giảng về
cọng trú tại Phạm thiên giới mà tâm không được
hoan hỷ, các người ấy sau khi thân hoại mạng chung
bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.
Còn những ai, này Bà-la-môn Dhammika, nghe
ngoại đạo sư Sunetto thuyết giảng về cộng trú tại
Phạm thiên giới, tâm được hoan hỷ, các người ấy sau
khi thân hoại mạng chung được sanh vào thiện thú,
Thiên giới, cõi đời này.
Thuở xưa, này Bà-la-môn Dhammika, có ngoại đạo
sư tên là Mugapakkha... có ngoại đạo sư tên là
Aranemi... có ngoại đạo sư tên là Kuddàlaka... có
ngoại đạo sư tên là Hatthipàla... có ngoại đạo sư tên
là Jotipàla đã viễn ly các dục... được sanh vào thiện
thú, Thiên giới, cõi đời này.
Ông nghĩ thế nào, này Bà-la-môn Dhammika? Đối
với sáu ngoại đạo sư này đã viễn ly các dục, hay đối
với chúng đệ tử hàng trăm hội chúng của những vị
ấy, ai với tâm uế nhiễm, mắng nhiếc, quở trách, như
vậy có sanh khởi ra nhiều vô phước không?

SANH                                               1765

- Thưa có, bạch Thế Tôn.
8. - Thật vậy, này Bà-la-môn Dhammika, đối với sáu
ngoại đạo sư này đã viễn ly các dục, hay đối với
chúng đệ tử hàng trăm hội chúng của những vị ấy, ai
với tâm uế nhiễm, mắng nhiếc, quở trách, có sanh
khởi ra nhiều vô phước. Còn ai, đối với vị đầy đủ
chánh kiến, với tâm uế nhiễm, mắng nhiếc, quở
trách, như vậy sanh khởi ra nhiều vô phước hơn nữa.
Vì cớ sao? Ta tuyên bố rằng, này Bà-la-môn
Dhammika, sự tổn hại đối với các ngoại đạo sư như
vậy không bằng sự tổn hại nếu đối xử với các vị đồng
Phạm hạnh.
Do vậy, này các Bà-la-môn Dhammika, cần phải học
tập như sau:
"Chúng tôi sẽ không có tâm uế nhiễm đối với vị
đồng Phạm hạnh". Này Bà-la-môn Dhammika, các
ông cần phải học tập như vậy.

Các vị Bà-la-môn,
Như Sư Sunetto,
Sư Mugapakkha,
Và Aranemi,
Sư Kuddalaka,
Và Hatthipàla,
Sư Jotipàla,
Và Sư Govinda,

SANH                                              1766

Là quốc sư thứ bảy.
Sáu Sư bạn vị này,
Là những vị danh tiếng,
Quá khứ không hại ai,
Thoát hôi hám, từ bi,
Giải thoát dục kiết sử,
Thoát ly tham ái dục,
Đạt được Phạm thiên giới.
Và các hàng đệ tử,
Con số lên hàng trăm,
Thoát hôi hám, từ bi,
Giải thoát dục kiết sử,
Thoát ly tham ái dục,
Đạt được Phạm thiên giới.
- Ẩn sĩ ngoại đạo ấy,
Ly tham, tâm Thiền định,
Nếu với tâm uế nhiễm,
Có ai mắng nhiếc họ,
Người như vậy tạo ra,
Rất nhiều sự vô phước.
- Đối một đệ tử Phật,
Tỷ-kheo có chánh kiến,
Nếu với tâm uế nhiễm,
Có ai mắng vị ấy,
Người như vậy tạo ra,
Nhiều vô Phước hơn nữa.
Chớ phật lòng bậc thiện,

SANH                               1767

Hãy từ bỏ kiến xứ,
Tối thượng trong Thánh chúng,
Vị ấy được gọi vậy.
Ai chưa ly các dục,
Năm căn còn mềm dịu,
Tín, niệm và tinh tấn,
Với chỉ và với quán,
Nếu phật ý vị ấy,
Trước hết tự hại mình,
Sau khi tự hại mình,
Lại hại đến người khác,
Ai tự bảo vệ mình,
Bề ngoài cũng bảo vệ,
Do vậy, bảo vệ mình,
Bậc trí không tổn hại.

SANH                                   1768

227     Địa ngục và Thiên giới - Nguyên nhân sanh địa ngục hay thiên giới - Kinh SALEYYAKA – 41 Trung I, 623

KINH SALEYYAKA (Saleyyaka suttam) – Bài kinh số 41 – Trung I, 623

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn đang du hành trong nước
Kosala (Kiều tất la) cùng với Đại chúng Tỷ-kheo đi
đến một làng Bà-la-môn của dân chúng Kosala tên là
Sa la. Các gia chủ Bà-la-môn ở Sa la nghe rằng:
"Người ta nói Sa-môn Gotama, là Thích Tử, xuất gia
từ gia tộc Sakya, đang du hành trong nước Kosala
với Đại chúng Tỷ-kheo, và đã đến Sa-la. Tiếng đồn
tốt đẹp sau đây được truyền đi về Tôn giả Gotama:
"Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Biến Tri,
Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư,
Phật, Thế Tôn. Với thắng trí, Ngài tự thân chứng ngộ
thế giới này cùng với Thiên giới, Ma giới, Phạm
thiên giới, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, các
loài Trời và Người. Khi đã chứng ngộ, Ngài còn

SANH                                              1769

tuyên thuyết điều Ngài đã chứng ngộ. Ngài thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, đầy đủ văn nghĩa. Ngài truyền dạy phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ trong sạch. Lành thay nếu được yết kiến một A-la- hán như vậy!" Rồi các gia chủ Bà-la-môn ở Sa-la đi đến chỗ Thế Tôn ở, sau khi đến, một số đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số nói lên những lời chào đón, thân hữu xã giao với Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số chấp tay vái Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số nói lên tên họ của mình trước mặt Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số giữ im lặng rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các gia chủ Bà-la-môn ở Sa-la bạch Thế Tôn:

– Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì, ở
đây, một số hữu tình sau khi thân hoại mạng chung,
phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục? Này
Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì, ở đây, một
số loài hữu tình sau khi thân hoại mạng chung được
sanh vào thiện thú, Thiên giới, đời này?

– Này các Gia chủ, do nhân hành phi pháp, hành phi pháp chánh đạo, này các Gia chủ, mà như vậy, ở đây có một số loài hữu tình, sau khi thân hoại mạng chung phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Do nhân hành đúng pháp, hành đúng chánh đạo, này các gia chủ, mà như vậy, ở đây có một số loài hữu

SANH                                               1770

tình sau khi thân hoại mạng chung được sanh thiện thú, Thiên giới, đời này.

– Chúng con không thể hiểu đầy đủ những gì
Tôn giả Gotama thuyết một cách vắn tắt nếu không
được giải thích rộng rãi. Lành thay, nếu Tôn giả
Gotama thuyết pháp cho chúng con để chúng con có
thể hiểu đầy đủ những gì Tôn giả Gotama thuyết một
cách vắn tắt!

– Như vậy, này các Gia chủ, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, Tôn giả.

Các vị gia chủ Bà-la-môn, ở Sa-la vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các gia chủ, có ba loại thân hành phi pháp, phi chánh đạo, có bốn loại khẩu hành phi pháp, phi chánh đạo, có ba loại ý hành phi pháp, phi chánh đạo.

Này các gia chủ, thế nào là ba loại thân hành phi pháp, phi chánh đạo?

 Ở đây, này các Gia chủ, có người sát sanh, tàn nhẫn, tay lấm máu, tâm chuyên sát hại đả thương, tâm không từ bi đối với các loài hữu tình.

SANH                                                1771

 Người này lấy của không cho, bất cứ tài vật gì của
người khác hoặc tại thôn làng hoặc tại rừng núi
không cho người ấy, người ấy lấy trộm tài vật ấy.
 Người ấy sống tà hạnh đối với các dục lạc, giao
cấu với các hạng nữ nhân có mẹ che chở, có cha
che chở, có mẹ cha che chở, có anh che chở, có
chị che chở, có bà con che chở, đã có chồng, được
hình phạt gậy gộc bảo vệ, cho đến những nữ nhân
được trang sức bằng vòng hoa. Như vậy, này các
Gia chủ, là ba loại thân hành phi pháp, phi chánh
đạo.
Này các Gia chủ, thế nào là bốn loại khẩu hành
phi pháp, phi chánh đạo?

 Ở đây, này các Gia chủ, có người vọng ngữ, đến
chỗ tập hội, hay đến chỗ chúng hội, hay đến giữa
các thân tộc, hay đến giữa các tổ hợp, hay đến giữa
vương tộc, khi được dẫn ra làm chứng và được
hỏi: "Này người kia, hãy nói những gì Ông biết";
dầu cho người ấy không biết, người ấy nói: "Tôi
biết"; dầu cho người ấy biết, người ấy nói: "Tôi
không biết"; hay dầu cho người ấy không thấy,
người ấy nói: "Tôi thấy"; hay dầu cho người ấy
thấy, người ấy nói: "Tôi không thấy". Như vậy,
lời nói của người ấy trở thành cố ý vọng ngữ, hoặc
vì nguyên nhân tự kỷ, hoặc vì nguyên nhân tha

SANH                                               1772

nhân, hoặc vì nguyên nhân một vài quyền lợi gì.
 Và người ấy là người nói hai lưỡi, nghe điều gì ở
chỗ này, đến chỗ kia, nói dễ sanh chia rẽ ở những
người này, nghe điều gì ở chỗ kia, đi nói với
những người này để sanh chia rẽ ở những người
kia. Như vậy, người ấy ly gián những kẻ hòa hợp
hay xúi dục những kẻ ly gián, ưa thích phá hoại,
vui thích phá hoại, thích thú phá hoại, nói những
lời đưa đến phá hoại.
 Và người ấy là người nói lời thô ác. Bất cứ lời gì
thô ác, tàn ác, khiến người đau khổ, khiến người
tức giận, liên hệ đến phẫn nộ, không đưa đến
Thiền định, người ấy nói những lời như vậy.
 Và người ấy nói những lời phù phiếm, nói phi
thời, nói những lời phi chơn, nói những lời không
lợi ích, nói những lời phi pháp, nói những lời phi
luật, nói những lời không đáng gìn giữ. Vì nói phi
thời, nên lời nói không có thuận lý, không có
mạch lạc, hệ thống, không có lợi ích. Như vậy,
này các Gia chủ, có bốn loại khẩu hành phi pháp,
phi chánh đạo.
Và này các Gia chủ, thế nào là ba loại ý hành
phi pháp, phi chánh đạo?

 Ở đây, này các Gia chủ, có người có tham ái, tham lam tài vật kẻ khác, nghĩ rằng: "Ôi, mong rằng mọi

SANH                                              1773

tài vật của người khác trở thành của mình!"
 Lại có người có tâm sân, khởi lên hại ý, hại niệm
như sau: "Mong rằng những loài hữu tình này bị
giết, hay bị tàn sát, hay bị tiêu diệt, hay bị tàn hại,
hay mong chúng không còn tồn tại!"
 Lại có người có tà kiến, có tưởng điên đảo như:
"Không có bố thí, không có kết quả của bố thí,
không có tế lễ, không có cúng dường, các hành vi
thiện ác, không có kết quả dị thục, không có đời
này, không có đời sau, không có mẹ, không có
cha, không có các loại hóa sanh, trong đời không
có các Sa-môn, Bà-la-môn chân chính hành trì,
chân chánh thành tựu, sau khi tự tri, tự chứng lại
tuyên bố cho đời này và cho đời sau".
Như vậy, này các Gia chủ, là ba ý hành phi pháp,
phi chánh đạo. Như vậy do nhân hành phi pháp, hành
phi chánh đạo, này các Gia chủ, ở đây, một số loài
hữu tình sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh
vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Này các Gia chủ, có ba loại thân hành đúng
pháp, đúng chánh đạo, có bốn loại khẩu hành đúng
pháp, đúng chánh đạo, có ba loại ý hành đúng pháp,
đúng chánh đạo.

Này các Gia chủ, thế nào là ba loại thân hành

SANH                                                   1774

đúng pháp, đúng thánh đạo?

 Ở đây, này các Gia chủ, có người từ bỏ sát sanh,
tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm
quý, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc
tất cả chúng sanh và loại hữu tình;
 Từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của không
cho, bất cứ tài vật gì của người khác, hoặc tại thôn
làng, hoặc tại rừng núi không cho người ấy, người
ấy không lấy trộm tài vật ấy;
 Từ bỏ sống theo tà hạnh đối với các dục, không
giao cấu với các hạng nữ nhân có mẹ che chở, có
cha che chở, có mẹ cha che chở, có anh che chở,
có chị che chở, có bà con che chở, đã có chồng,
được hình phạt gậy gộc bảo vệ, cho đến những nữ
nhân được trang sức bằng vòng hoa.
Như vậy, này các Gia chủ, là ba loại thân hành
đúng pháp, đúng chánh đạo.

Và này các Gia chủ, thế nào là bốn loại khẩu hành đúng pháp, đúng chánh đạo?

 Ở đây, này các Gia chủ, có người từ bỏ vọng ngữ, tránh xa vọng ngữ, đến chỗ tập hội, hay đến chỗ chúng hội, hay đến giữa các thân tộc, hay đến giữa các tổ hợp, hay đến giữa vương tộc, khi được dẫn

SANH                                                1775

ra làm chứng và được hỏi: "Này người kia, hãy
nói những gì Ông biết", nếu biết người ấy nói "Tôi
biết"; nếu không biết, người ấy nói: "Tôi không
biết"; hay nếu không thấy, người ấy nói: "Tôi
không thấy"; nếu thấy, người ấy nói: "Tôi thấy".
Như vậy, lời nói của người ấy không trở thành cố
ý vọng ngữ, hoặc vì nguyên nhân tự kỷ, hoặc vì
nguyên nhân tha nhân, hoặc vì nguyên nhân một
vài quyền lợi gì.
 Từ bỏ nói hai lưỡi, tránh xa nói hai lưỡi, nghe điều
gì ở chỗ này, không đi đến chỗ kia nói để sanh
chia rẽ ở những người này, nghe điều gì ở chỗ kia
không đi nói với những người này để sanh chia rẽ
ở những người kia; như vậy, người ấy sống hòa
hợp những kẻ ly gián, tăng trưởng những kẻ hòa
hợp, ưa thích hòa hợp, vui thích hòa hợp, thích thú
hòa hợp, nói những lời đưa đến hòa hợp.
 Từ bỏ lời nói độc ác, tránh xa lời nói độc ác,
những lời nói nhu hòa, đẹp tai, dễ thương, thông
cảm đến tâm, tao nhã, đẹp lòng nhiều người, vui
lòng nhiều người, người ấy nói những lời như vậy.
 Từ bỏ lời nói phù phiếm, tránh xa lời nói phù
phiếm, nói đúng thời, người ấy nói những lời chân
thật, nói những lời có ý nghĩa, nói những lời về
Chánh pháp, nói những lời về Luật, nói những lời
đáng được gìn giữ. Vì nói hợp thời, nên lời nói

SANH                                                1776

thuận lý, có mạch lạc, hệ thống, có ích lợi. Như vậy, này các Gia chủ, có bốn loại khẩu hành đúng pháp, đúng chánh đạo.

Và này các Gia chủ, thế nào là ba loại ý hành đúng pháp, đúng chánh đạo?

 Ở đây, này các Gia chủ, có người không có tham
ái, không tham lam tài vật của kẻ khác, nghĩ rằng:
"Ôi, mong rằng mọi tài vật của người khác trở
thành của mình!"
 Lại có người không có tâm sân, không có khởi lên
hại ý, hại niệm, nhưng nghĩ rằng: "Mong rằng
những loài hữu tình này sống không thù hận,
không oán thù, không nhiễu loạn, được an lạc, lo
nghĩ tự thân!"
 Người ấy có chánh kiến, không có tưởng điên đảo:
"Có bố thí, có kết quả của bố thí, có tế lễ, có cúng
dường, các hành vi thiện ác có kết quả dị thục, có
đời này, có đời sau, có mẹ, có cha, có các loại hóa
sanh, trong đời, có các Sa-môn, Bà-la-môn chân
chánh hành trì, chân chánh thành tựu, sau khi tự
tri, tự chứng lại tuyên bố cho đời này và đời sau".
Như vậy, này các Gia chủ, có ba loại ý hành đúng
pháp, đúng chánh đạo.
Như vậy, do nhân hành đúng pháp, hành đúng

SANH                                                1777

chánh đạo, này các Gia chủ, ở đây, một số loài hữu tình sau khi thân hoại mạng chung được sanh vào thiện thú, Thiên giới, đời này.

Này các Gia chủ, nếu một vị hành đúng pháp,
đúng chánh đạo, mong ước: "Ôi, mong rằng sau khi
thân hoại mạng chung, tôi được sanh vào đại phú
gia, vương tộc Sát-đế-lỵ!" Sự kiện này xảy ra, vị ấy
sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào đại phú
gia, vương tộc Sát-đế-lỵ. Vì sao vậy? Vì vị ấy là vị
hành đúng pháp, đúng chánh đạo.

Này các Gia chủ, nếu một vị hành đúng pháp,
đúng chánh đạo, mong ước: "Ôi, mong rằng sau khi
thân hoại mạng chung, tôi được sanh vào đại phú gia
Bà-la-môn... đại phú gia gia chủ!" Sự kiện này xảy
ra, vị ấy sau khi thân hoại mạng chung, được sanh
vào đại phú gia gia chủ. Vì sao vậy? Vì vị ấy là vị
hành đúng pháp, đúng chánh đạo.

Này các Gia chủ, nếu một vị hành đúng pháp, đúng chánh đạo mong ước: "Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, tôi được sanh thân hữu với chư thiên Tứ thiên vương... với chư thiên cõi trời Ba mươi ba... với chư thiên Dạ ma với chư thiên Đâu- suất-đà... với chư thiên Hóa lạc... với chư thiên Tha hóa tự tại... với chư thiên Phạm chúng... với chư

SANH                                               1778

thiên Quang thiên... với chư thiên Thiểu Quang thiên... với chư thiên Vô lượng quang thiên... với chư thiên Quang âm thiên... với chư thiên Tịnh thiên... với chư thiên Thiểu tịnh thiên... với chư thiên Vô lượng tịnh thiên... với chư thiên Biến tịnh thiên... với chư thiên Quảng quả thiên... với chư thiên Vô phiền thiên... với chư thiên Vô nhiệt thiên... với chư thiên Thiện hiện thiên... với chư thiên Thiện kiến thiên... với chư thiên Sắc cứu kính thiên... với chư thiên Hư không vô biên xứ thiên... với chư thiên Thức Vô biên xứ thiên... với chư thiên Vô sở hữu xứ thiên... với chư thiên Phi tưởng Phi phi tưởng xứ thiên"! Sự kiện này xảy ra, vị ấy sau khi thân hoại mạng chung được sanh thân hữu với chư thiên Phi tưởng Phi phi tưởng xứ thiên. Vì sao vậy? Vì vị ấy là vị hành đúng pháp, đúng chánh đạo.

Khi nghe nói vậy, các gia chủ Bà-la-môn ở Sa- la bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vị
diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng
lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày những gì
bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem đèn
sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể
thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn
dùng nhiều phương tiện để trình bày. Và nay chúng

SANH                                                  1779

con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y
chúng Tỷ-kheo Tăng, mong Tôn giả Gotama nhận
chúng con làm đệ tử, từ nay trở đi cho đến mạng
chung, chúng con trọn đời quy ngưỡng!

SANH                                           1780

228     Địa ngục và Thiên giới - Nguyên nhân sanh địa ngục hay thiên giới - Kinh SAU KHI CHẾT – Tăng IV, 631

SAU KHI CHẾT – Tăng IV, 631

1. Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
vị Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn:

- Do nhân gì, do duyên gì, ở đây có hạng chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục?

- Do nhân phi pháp hành và bất bình đẳng hành, này
Bà-la-môn, như vậy ở đây, một số chúng sanh sau
khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú,
đọa xứ, địa ngục.

- Thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì, ở
đây có hạng chúng sanh, sau khi thân hoại mạng
chung được sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi đời
này?

SANH                                               1781

- Do nhân pháp hành và bình đẳng hành, này Bà-la-
môn, như vậy ở đây, một số chúng sanh sau khi thân
hoại mạng chung, được sanh lên Thiện thú, Thiên
giới, cõi đời này.

- Lời tuyên bố vắn tắt này của Sa-môn Gotama, con không hiểu ý nghĩa một cách rộng rãi. Lành thay, nếu Tôn giả Gotama, như vậy thuyết pháp cho con, để con có thể như vậy hiểu được ý nghĩa một cách rộng rãi lời nói vắn tắt này của Sa-môn Gotama.

- Vậy này Bà-la-môn, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

- Thưa vâng, Tôn giả.

Vị Bà-la-môn ấy vâng đáp Tôn giả Gotama. Tôn giả Gotama nói như sau:

2. Này Bà-la-môn, phi pháp hành, bất bình đẳng
hành về thân có ba; phi pháp hành, bất bình đẳng
hành về lời có bốn; phi pháp hành, bất bình đẳng
hành về ý có ba. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là phi
pháp hành, bất bình đẳng hành về thân có ba? ...
(Xem kinh trước 206, 2).

Như vậy, này Bà-la-môn, phi pháp hành, bất bình đẳng hành về thân có ba. Như thế nào, này Bà-la-

SANH                                              1782

môn, phi pháp hành, bất bình đẳng hành về lời có bốn? ... (Xem kinh trước 206, 3).

Như vậy, này Bà-la-môn, phi pháp hành, bất bình
đẳng hành về lời có bốn. Và như thế nào, này Bà-la-
môn, phi pháp hành, bất bình đẳng hành về lời có
ba? ... (Xem kinh trước 206, 4).

Như vậy, này Bà-la-môn, phi pháp hành, bất bình đẳng hành về ý có ba.

Như vậy, do nhân phi hành pháp, bất bình đẳng hành,
này Bà-la-môn như vậy ở đây có các loài chúng sanh,
sau khi thân hoại mạng chung bị sanh vào cõi dữ, ác
thú, đọa xứ, địa ngục.

3. Này Bà-la-môn, pháp hành, bình đẳng hành về
thân có ba; pháp hành, bình đẳng hành về lời có bốn;
pháp hành, bình đẳng hành về ý có ba. Như thế nào,
này Bà-la-môn, pháp hành, bình đẳng hành về thân
có ba? ... (như kinh trước 206, 8)...

Như vậy, này Bà-la-môn, pháp hành, bình đẳng hành
về thân có ba. Và này Bà-la-môn, như thế nào pháp
hành, bình đẳng hành về lời có bốn? ... (Xem kinh
trước 206, 9).

SANH                                              1783

Như vậy, này Bà-la-môn, pháp hành, bình đẳng hành
về lời có bốn. Và này Bà-la-môn, như thế nào pháp
hành, bình đẳng hành về ý có ba? ... (Xem kinh trước
206, 10).

Như vậy, này Bà-la-môn, pháp hành, bình đẳng hành về ý có ba.

Như vậy, này Bà-la-môn, do nhân pháp hành, bình
đẳng, như vậy, một số chúng sanh sau khi thân hoại
mạng chung, được sanh lên thiện thú, Thiên giới, cõi
đời này.

- Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! ... Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

SANH                                              1784

229     Địa ngục và Thiên giới - Người có
hành động che đậy, tà kiến, ác giới -
Kinh PHẨM NGƯỜI NGU – Tăng I,
114

PHẨM NGƯỜI NGU – Tăng I, 114
-----------------------
7. Với người có hành động che đậy, này các Tỷ-
kheo, một trong hai sanh thú được chờ đợi: địa ngục
hay bàng sanh.
Với người không có hành động che đậy, này các Tỷ-
kheo, một trong hai sanh thú được chờ đợi: chư
Thiên hay loài Người.
------------------------
8. Với người có tà kiến, này các Tỷ-kheo, một trong
hai sanh thú được chờ đợi: địa ngục hay loại bàng
sanh.
Với người có chánh kiến, này các Tỷ-kheo, một
trong hai sanh thú được chờ đợi: chư Thiên hay loài
Người.
Người theo ác giới, này các Tỷ-kheo, có hai chấp
nhận: địa ngục hay loài bàng sanh.
Người đầy đủ thiện giới, này các Tỷ-kheo, có hai
chấp nhận: chư Thiên hay loài Người.

SANH                                             1785

-----------------------

SANH                      1786

230     Địa ngục và Thiên giới - Thân khẩu ý - Kinh KIẾN – Tăng II, 251

KIẾN – Tăng II, 251

1.- Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là bốn?

- Với thân làm ác,
- Với lời nói ác,
- Với ý nghĩ ác,
- Với tà kiến.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là bốn?

- Với thân làm thiện,
- Với lời nói thiện,
- Với ý nghĩ thiện,
- Với chánh tri kiến.

SANH                                             1787

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

SANH                                          1788

231     Địa ngục và Thiên giới - Tín tàm quý tấn tuệ - Kinh TƯƠNG XỨNG – Tăng II, 308

TƯƠNG XỨNG – Tăng II, 308

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo tương xứng như vậy, bị rơi vào địa ngục. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

-   Không có lòng tin,
-   Không có lòng hổ thẹn,
-   Không có lòng sợ hãi,
-   Biếng nhác,
-   Có ác tuệ.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tương xứng như vậy, bị rơi vào địa ngục.

2. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo tương xứng như vậy, được sanh vào cõi Trời. Thế nào là năm?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

SANH                                           1789

-   Có lòng tin,
-   Có lòng hổ thẹn,
-   Có lòng sợ hãi,
-   Tinh cần tinh tấn,
-   Có trí tuệ.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tương xứng như vậy được sanh vào cõi Trời.

SANH                                          1790

232    Địa ngục và Thiên giới - Kinh CHẤP NHẬN 1 – Tăng II, 298

CHẤP NHẬN 1 – Tăng II, 298

1.- Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là với bốn pháp?

-   Tự mình sát sanh,
-   Khích lệ người khác sát sanh,
-   Chấp nhận sát sanh
-   Và tán thán sát sanh.

Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2.- Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là với bốn pháp?

-   Tự mình từ bỏ sát sanh,
-   Khích lệ người khác từ bỏ sát sanh,
-   Chấp nhận từ bỏ sát sanh
-   Và tán thán từ bỏ sát sanh.

Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

SANH                                            1791

CHẤP NHẬN 2 – Tăng II, 299

(Như trên, pháp ở đây là "lấy của không cho và từ bỏ lấy của không cho").

CHẤP NHẬN 3 –

(Như trên, pháp ở đây là "tà hạnh trong các dục và từ bỏ tà hạnh trong các dục").

CHẤP NHẬN 4 –

(Như trên, pháp ở đây là "nói láo và từ bỏ nói láo").

CHẤP NHẬN 5 –

(Như trên, pháp ở đây là "tự mình nói hai lưỡi và từ bỏ nói hai lưỡi").

CHẤP NHẬN 6 –

(Như trên, pháp ở đây là "tự mình nói lời thô ác và từ bỏ nói lời thô ác").

CHẤP NHẬN 7 –

(Như trên, pháp ở đây là "tự mình nói lời phù phiếm và từ bỏ nói lời phù phiếm").

SANH                                               1792

CHẤP NHẬN 8 –

(Như trên, pháp ở đây là "tự mình tham dục và tự mình không tham dục").

CHẤP NHẬN 9 –

(Như trên, pháp ở đây là "tự mình có tâm sân hận và tự mình không có tâm sân hận").

CHẤP NHẬN 10 – Tăng II, 300

1.- Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là với bốn pháp?

- Tự mình có tà kiến,
- Khích lệ người khác có tà kiến,
- Chấp nhận tà kiến
- Và tán thán tà kiến.

Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2.- Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là với bốn pháp?

SANH                                             1793

- Tự mình có chánh kiến,
- Khích lệ người khác có chánh kiến,
- Chấp nhận chánh kiến
- Và tán thán chánh tri kiến.

Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

SANH                                          1794

233    Địa ngục và Thiên giới - Kinh GANH TỊ – Tăng II, 536

GANH TỊ – Tăng II, 536

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo-ni như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

- Không suy xét, không thẩm sát, tán thán người
không đáng được tán thán;
- Không suy xét, không thẩm sát, không tán thán
người đáng được tán thán;
- Ganh tị;
- Xan tham;
- Bác bỏ các vật dụng tín thí.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo-ni như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo-ni như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

4. Thế nào là năm?

SANH                                            1795

- Có suy xét, có thẩm sát, không tán thán người
không đáng được tán thán;
- Có suy xét, có thẩm sát, tán thán người đáng
được tán thán;
- Không có ganh tị;
- Không có xan tham;
- Không bác bỏ các vật tín thí.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo-ni như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

TRI KIẾN – Tăng II, 537

1. - Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo-ni như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thế nào là năm?

- Không suy xét, không thẩm sát, tán thán người
không đáng được tán thán;
- Không suy xét, không thẩm sát, không tán thán
người đáng được tán thán;
- Có tà kiến;
- Có tà tư duy;
- Bác bỏ các vật tín thí.

SANH                                            1796

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo-ni như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

3. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo-ni như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

Thế nào là năm?

- Có suy xét, có thẩm sát, không tán thán người
không đáng được tán thán;
- Có suy xét, có thẩm sát, tán thán người đáng
được tán thán;
- Có chánh tri kiến;
- Có chánh tư duy;
- Không bác bỏ các vật tín thí.

Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ- kheo-ni như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

LỜI NÓI – Tăng II, 538

...(Giống như kinh số #118) ở trên, chỉ có khác trong kinh này: tà tinh tấn, tà niệm thế cho tà tri kiến, tà tư duy và chánh tinh tấn, chánh niệm thế cho chánh tri kiến, chánh tư duy của kinh trước).

SANH                                                   1797

TINH TẤN – Tăng II, 538

...(Giống như kinh số #118) ở trên, chỉ có khác trong kinh này: tà tinh tấn, tà niệm thế cho tà tri kiến, tà tư duy và chánh tinh tấn, chánh niệm thế cho chánh tri kiến, chánh tư duy của kinh trước).

SANH                                                   1798

234    Địa ngục và Thiên giới - Kinh KHÔNG BIẾT ƠN – Tăng II, 252

KHÔNG BIẾT ƠN – Tăng II, 252

1.- Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là bốn?

- Thành tựu với thân làm ác, với lời nói ác, với ý nghĩ ác, - Với không biết ơn, không biết trả ơn.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là bốn?

- Thành tựu với thân làm thiện, với lời nói thiện, với ý nghĩ thiện, - Biết ơn, biết trả ơn.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

SANH                                             1799

SÁT SANH – Tăng II, 252

(Như kinh 213, chỉ khác là bốn pháp khác: Sát sanh,
lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo; từ
bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh
trong các dục, từ bỏ nói láo).

CON ĐƯỜNG 1 – Tăng II, 253

(Như kinh trên 213, các pháp được đề cập đến là tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, và chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp)

CON ĐƯỜNG 2 – Tăng II, 253

(Như kinh trên 213, các pháp được đề cập đến là tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định, và chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định)

CÁCH THỨC NÓI 1 – Tăng II, 253

(Các pháp được đề cập là không thấy nói thấy, không nghe nói nghe, không cảm giác nói có cảm

SANH                                               1800

giác, không tri thức nói có tri thức; không thấy nói
không thấy, không nghe nói không nghe, không cảm
giác nói không có cảm giác, không tri thức nói không
có tri thức)

CÁCH THỨC NÓI 2 – Tăng II, 253

(Các pháp được đề cập là thấy nói không thấy, nghe
nói không nghe, cảm giác nói không cảm giác, tri
thức nói không tri thức; thấy nói có thấy, nghe nói
có nghe, cảm giác nói có cảm giác, tri thức nói có tri
thức)

KHÔNG XẤU HỔ – Tăng II, 254

1.- Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là bốn?

- Thành tựu với không có lòng tin,
- Với ác giới,
- Với không xấu hổ,
- Và không sợ hãi.

SANH                                                1801

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục.

2. Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời. Thế nào là bốn?

- Thành tựu với lòng tin,
- Với có giới,
- Với xấu hổ,
- Với sợ hãi.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng được sanh lên cõi Trời.

VỚI LIỆT TUỆ – Tăng II, 254

(Như kinh trên, các pháp được đề cập như sau: không có lòng tin, ác giới, biếng nhác, liệt tuệ; có lòng tin, có giới, tinh cần tinh tấn, có trí tuệ).

SANH                                                  1802

235    Địa ngục và Thiên giới - Kinh KHÔNG THIỆN – Tăng I, 537

KHÔNG THIỆN – Tăng I, 537

 Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, tương xứng
như vậy, bị rơi vào địa ngục. Thế nào là ba?
- Với thân không làm thiện,
- Với lời nói không thiện,
- Với ý nghĩ không thiện,
Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, tương xứng
như vậy, bị rơi vào địa ngục.
 Đầy đủ ba pháp, này các Tỷ-kheo, tương xứng
như vậy, được sanh lên cõi trời. Thế nào là ba?
- Với thân làm thiện,
- Với lời nói thiện,
- Với ý nghĩ thiện,
Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, tương xứng
như vậy, được sanh lên cõi trời.

CÓ PHẠM TỘI – Tăng I, 538

SANH                                           1803

 Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, tương xứng
như vậy, bị rơi vào địa ngục. Thế nào là ba?
- Với thân làm có tội,
- Với lời nói có tội,
- Với ý nghĩ có tội,
Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, tương xứng
như vậy, bị rơi vào địa ngục.
 Đầy đủ ba pháp, này các Tỷ-kheo, tương xứng
như vậy, được sanh lên cõi trời. Thế nào là ba?
- Với thân làm không có tội,
- Với lời nói không có tội,
- Với ý nghĩ không có tội,
Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, tương xứng
như vậy, sanh lên cõi Trời.

KHÔNG THĂNG BẰNG – Tăng I, 538 (Như kinh trên, chỉ khác là không thăng bằng và thăng bằng)

BẤT TỊNH – Tăng I, 538 (Như kinh trên, chỉ khác là bất tịnh và tịnh)

SANH                                            1804

MẤT GỐC 1 – Tăng I, 538
 Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu si,
không thông minh, không phải bậc Chân nhân, tự
mình xử sự như kẻ mất gốc, bị thương tích, có
phạm tội, bị người trí quở trách, làm nhiều điều
vô phước. Thế nào là ba?
- Với thân không làm thiện,
- Với lời nói không thiện,
- Với ý nghĩ không thiện,
Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu si,
không thông minh, không phải bậc Chân nhân, tự
mình xử sự như kẻ mất gốc, bị thương tích, có phạm
tội, bị người trí quở trách, làm nhiều điều vô phước.
 Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, bậc Hiền
sĩ thông minh, là bậc Chân nhân, không tự mình
xử sự như kẻ mất gốc, không bị thương tích,
không có phạm tội, không bị người trí quở trách,
làm nhiều điều phước lành. Thế nào là ba?
- Với thân làm thiện,
- Với lời nói thiện,
- Với ý nghĩ thiện,
Đầy đủ ba pháp này, này các Tỷ-kheo, bậc Hiền sĩ
thông minh, là bậc Chân nhân, không tự mình xử sự
như kẻ mất gốc, không bị thương tích, không có

SANH                                               1805

phạm tội, không bị người trí quở trách, làm nhiều điều phước lành.

MẤT GỐC 2 – Tăng I, 540 (Như kinh trên, chỉ khác là có phạm tội, không phạm tội) …

MẤT GỐC 3 – Tăng I, 540 (Như kinh trên, chỉ khác là có thăng bằng, không thăng bằng) …

MẤT GỐC 4 – Tăng I, 540 (Như kinh trên, chỉ khác là bất tịnh, và tịnh) …

KÍNH LỄ – Tăng I, 540

 Này các Tỷ-kheo, có ba loại kính lễ này. Thế nào
là ba?
- Với thân,
- Với lời nói,
- Với ý,
Các pháp này, này các Tỷ-kheo, là ba loại kính lễ.

SANH                                                 1806

SANH   1807

236       Địa ngục và Thiên giới - Địa ngục 6 xúc xứ, Thiên giới 6 xúc xứ - Kinh Thâu Nhiếp – Tương IV, 215

Thâu Nhiếp – Tương IV, 215

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, các Ông được lợi đắc. Này các Tỷ-kheo, các Ông được khéo lợi đắc. Các Ông đã nắm được cơ hội (khana) để sống Phạm hạnh.

3) Này các Tỷ-kheo, Ta đã thấy các địa ngục gọi là
sáu xúc xứ địa ngục. Ở đấy, phàm mắt thấy sắc gì,
thấy sắc không khả lạc, không phải sắc khả lạc; thấy
sắc không khả hỷ, không phải sắc khả hỷ; thấy sắc
không khả ý, không phải sắc khả ý.

Phàm tai nghe tiếng gì... Phàm mũi ngửi hương gì...
Phàm lưỡi nếm vị gì... Phàm thân cảm xúc gì... Phàm
ý nhận thức pháp gì, nhận thức pháp không khả lạc,
không phải pháp khả lạc; nhận thức không phải khả
hỷ, không phải pháp khả hỷ; nhận thức pháp không
khả ý, không phải pháp khả ý.

SANH                                              1808

Này các Tỷ-kheo, các Ông được lợi đắc. Này các Tỷ- kheo, các Ông được khéo lợi đắc. Các Ông đã nắm được cơ hội để sống Phạm hạnh.

4) Này các Tỷ-kheo, Ta đã thấy các Thiên giới gọi
là sáu xúc xứ Thiên giới. Tại đấy, phàm mắt thấy
sắc gì, thấy sắc khả lạc, không phải sắc không lạc;
thấy sắc khả hỷ, không phải sắc không khả hỷ; thấy
sắc khả ý, không phải sắc không khả ý.

Phàm tai nghe tiếng gì... Phàm mũi ngửi hương gì...
Phàm lưỡi nếm vị gì... Phàm thân cảm xúc gì... Phàm
ý nhận thức pháp gì, nhận thức pháp khả lạc, không
phải không khả lạc; nhận thức pháp khả hỷ, không
phải không khả hỷ; nhận thức pháp khả ý, không phải
pháp không khả ý.

Này các Tỷ-kheo, các Ông được lợi đắc. Này các Tỷ- kheo, các Ông được khéo lợi đắc. Các Ông đã nắm được cơ hội để sống Phạm hạnh.

SANH                                             1809

237 4 loại Kim xí điểu - Kinh Tương Ưng Kim Xí Điểu – Tương III, 399

Tương Ưng Kim Xí Điểu –Tương III, 399

I. Chủng Loại – Tương III, 399

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn loại Kim xí điểu về sanh chủng. Thế nào là bốn?

- Loại Kim xí điểu từ trứng sanh,
- Loại Kim xí điểu từ thai sanh,
- Loại Kim xí điểu từ ẩm ướt sanh,
- Loại Kim xí điểu hóa sanh.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn loại Kim xí điểu.

II. Mang Đi – Tương III, 399

1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...

3) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn loại Kim xí điểu về sanh chủng. Thế nào là bốn?

SANH                                            1810

- Loại Kim xí điểu từ trứng sanh,
- Loại Kim xí điểu từ thai sanh,
- Loại Kim xí điểu từ ẩm ướt sanh,
- Loại Kim xí điểu hóa sanh.

Này các Tỷ-kheo, đây là bốn loại Kim xí điểu.

4) Tại đây, này các Tỷ-kheo, các loại Kim xí điểu từ
trứng sanh chỉ mang đi các loại Nàga từ trứng sanh,
không mang đi các loại Nàga từ thai sanh, từ ẩm ướt
sanh và hóa sanh.

5) Tại đây, này các Tỷ-kheo, các loại Kim xí điểu từ thai sanh, mang đi các loại Nàga từ trứng sanh và các loại Nàga từ thai sanh, không mang đi các loại Nàga từ ẩm ướt sanh và các loại hóa sanh.

6) Tại đây, này các Tỷ-kheo, các loại Kim xí điểu từ
ẩm ướt sanh, mang đi các loại Nàga từ trứng sanh,
các loại từ thai sanh và các loại từ ẩm ướt sanh,
không mang đi các loại Nàga hóa sanh.

7) Tại đây, này các Tỷ-kheo, các loại Kim xí điểu hóa sanh, mang đi các loại Nàga từ trứng sanh, từ thai sanh, từ ẩm ướt sanh và các loại hóa sanh.

8) Như vậy, này các Tỷ-kheo, đây là bốn loại Kim xí điểu về sanh chủng.

SANH                                              1811

III. Làm Hai Hạnh – Tương III, 400

1) Nhân duyên ở Sàvatthi.

2) Một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây, một
loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng
sanh?

4) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, có loại (chúng sanh) làm
hai hạnh về thân, làm hai hạnh về lời nói, làm hai
hạnh về ý. Chúng được nghe như sau: "Loại Kim xí
điểu từ trứng sanh, có thọ mạng lâu dài, nhan sắc
thù thắng, hưởng thọ nhiều lạc".

5) Chúng suy nghĩ như sau: "Ôi mong rằng, sau khi
thân hoại mạng chung, chúng ta có thể được sanh
cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng sanh!" Sau khi
thân hoại mạng chung, chúng được sanh cọng trú với
các Kim xí điểu từ trứng sanh.

SANH                                              1812

6) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây,
một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng
sanh.

IV. Làm Hai Hạnh – Tương III, 401

(Như kinh trước, chỉ thế vào các loại Kim xí điểu từ thai sanh, từ ẩm ướt sanh và các loại hóa sanh ).

V. Ủng Hộ Bố Thí – Tương III, 402

1-3) Nhân duyên ở Sàvathi...

Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, ở đây một
số (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng
sanh?

4) -- Tại đây, này Tỷ-kheo, có loại (chúng sanh) làm
hai hạnh về thân, làm hai hạnh về lời nói, làm hai
hạnh về ý. Chúng nghe nói như sau: "Các Kim xí điểu
từ trứng sanh được thọ mạng lâu dài, nhan sắc thù
thắng, thọ hưởng nhiều lạc".

SANH                                              1813

5) Chúng suy nghĩ như sau: "Ôi mong rằng, sau khi thân hoại mạng chung, chúng ta được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng sanh!"

6) Chúng bố thí đồ ăn. Sau khi thân hoại mạng chung, chúng được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng sanh.

Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây,
một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng
sanh.

Chúng bố thí đồ uống... Chúng bố thí vải mặc...
Chúng bố thí hương liệu xoa bóp... Chúng bố thí
ngọa cụ... Chúng bố thí nhà cửa... Chúng bố thí đèn
dầu. Sau khi thân hoại mạng chung, chúng được sanh
cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng sanh.

7) Do nhân này, do duyên này, này Tỷ-kheo, ở đây
một loại (chúng sanh), sau khi thân hoại mạng chung,
được sanh cọng trú với các Kim xí điểu từ trứng
sanh.

VI. Ủng Hộ Bố Thí (S.iii,248) – Tương III, 403

SANH                                              1814

(Như kinh trên, câu hỏi được đặt ra với ba loại Kim xí điểu còn lại và câu trả lời được nói lên theo mỗi trường hợp).

SANH                                              1815
