Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 322 - Tải Sản
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 322

TÀI SẢN Chịu trách nhiệm chính tả: TÂM MINH ANH

322

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC DẪN NHẬP .............................................................4 1     10 hạng người hưởng dục - Kinh NGƯỜI HƯỞNG DỤC – Tăng IV, 477.......................10 2     4 Dự lưu phần là tài sản giàu có của cư sĩ - Kinh Sung Mãn – Tương V, 581 .............................22 3     4 bánh xe tăng thịnh trong tài sản - Kinh BÁNH XE – Tăng I, 609 ............................................27 4     4 cửa hao tài sản - Kinh DÌGHAJÀNU NGƯỜI KOLIYA – Tăng III, 661 ................................29 5     4 hành động đúng pháp - Kinh BỐN NGHIỆP CÔNG ĐỨC – Tăng I, 676 .............................37 6     5 lý do để tạo tài sản - Kinh TRỞ THÀNH GIÀU – Tăng II, 374 ......................................44 7     5 lợi ích của tài sản - Kinh TÀI SẢN – Tăng II, 727...................................................................48 8     5 tài sản - Tín, giới, văn, thí, tuệ - Kinh TÀI VẬT – Tăng II, 390 ........................................50

TÀI SẢN                                                                    1

9     5 tài sản - Tín, tàm, quý, tấn, tuệ - Tài sản cuả người tu - Kinh NGHÈO KHỔ – Tăng III, 117 .........................................................................53 10 6 nguyên nhân phung phí tài sản - Kinh GIÁO THỌ THI–CA–LA–VIỆT – 31 Trường II, 529 .........................................................................60 11 7 tài sản - Tín, giới, tàm, quý, văn, thí, tuệ - Kinh CÁC TÀI SẢN RỘNG THUYẾT – Tăng III, 280...................................................................86 12 7 tài sản - Tín, giới, tàm, quý, văn, thí, tuệ - Kinh UGGA – Tăng III, 283 ...................................89 13 Nguyên nhân gia đình lớn mạnh hay suy kiệt - Kinh LỢI ÍCH GIA ĐÌNH – Tăng II, 292 .....91 14 Thức ăn của tài sản là gì - Kinh KHẢ LẠC – Tăng IV, 418 ...................................................93 15 Tài sản cho con người là Thánh pháp vô thượng - Kinh ESUKARI – 96 Trung II, 739 .............96 16 Tài sản của người tu - Kinh NGHÈO KHỔ – Tăng III, 117 .................................................113 17 Tài sản sử dụng ntn là lợi ích - Kinh BỐN NGHIỆP CÔNG ĐỨC – Tăng I, 676 ...........120

TÀI SẢN                                                                       2

TÀI SẢN   3

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

TÀI SẢN                                                  4

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

TÀI SẢN                                                 5

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

TÀI SẢN                                                  6

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

TÀI SẢN                                                 7

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

TÀI SẢN                                                    8

TÀI SẢN   9

1     10 hạng người hưởng dục - Kinh NGƯỜI HƯỞNG DỤC – Tăng IV, 477

NGƯỜI HƯỞNG DỤC – Tăng IV, 477

(cư sĩ – 10 hạng người hưởng dục)

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu
vườn ông Anàhapindika. Rồi nam cư sĩ
Anàthapindika đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ
Thế Tôn rồi xuống một bên. Thế tôn nói với
Anàthapindika đang ngồi một bên:

2. - Này Gia chủ, có mười người hưởng dục này có mặt hiện hữu ở đời. Thế nào là mười?

3. Ờ đây, này Gia chủ, có hạng người hưởng dục, tầm
cầu tài sản phi pháp với sức mạnh. Sau khi tầm cầu
tài sản phi pháp với sức mạnh, vị ấy không tự mình
được an lạc, hân hoan, không có chia xẻ, không làm
các công đức.

4. Ở đây, này Gia chủ, có hạng người hưởng dục, tầm
cầu tài sản phi pháp với sức mạnh. Sau khi tầm cầu
tài sản phi pháp với sức mạnh, vị ấy tự mình được an
lạc, hân hoan, không có chia xẻ, không làm các công
đức.

TÀI SẢN                                             10

5. Ở đây, này Gia chủ, có hạng người hưởng dục, tầm
cầu tài sản phi pháp với sức mạnh, sau khi tầm cầu
tài sản phi pháp với sức mạnh, tự mình được an lạc,
hân hoan, chia xẻ, làm các công đức.

6. Ở đây, này Gia chủ, có hạng người hưởng dục, tầm
cầu tài sản đúng pháp và phi pháp với sức mạnh và
không với sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng
pháp và phi pháp với sức mạnh và không với sức
mạnh, vị ấy không tự mình được an lạc, hân hoan,
không có chia xẻ, không làm các công đức.

7. Ở đây, này Gia chủ, có hạng người hưởng dục, tầm
cầu tài sản đúng pháp và phi pháp với sức mạnh và
không sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp
và phi pháp với sức mạnh và không với sức mạnh, tự
mình được an lạc hân hoan, nhưng không chia xẻ,
không làm các công đức.

8. Ở đây, này Gia Chủ, có hạng người hưởng dục,
tầm cầu tài sản đúng pháp và phi pháp với sức mạnh
và không với sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng
pháp và phi pháp với sức mạnh và không với sức
mạnh, vị ấy tự mình được an lạc, hân hoan, có chia
xẻ, có làm các công đức.

9. Ở đây, này Gia chủ, có hạng người hưởng dục, tầm cầu tài sản đúng pháp không với sức mạnh; sau khi

TÀI SẢN                                          11

tầm cầu tài sản đúng pháp không với sức mạnh, vị ấy không tự mình được an lạc, hân hoan, không chia xẻ, không làm các công đức.

10. Ở đây, này Gia chủ, có người hưởng dục tầm cầu
tải sản đúng pháp không với sức mạnh. Sau khi tầm
cầu tài sản đúng pháp không với sức mạnh, vị ấy tự
mình được an lạc, hân hoan, không chia xẻ, không
làm các công đức.

11. Ở đây, này Gia chủ, có người hưởng dục, tầm cầu
tài sản đúng pháp không với sức mạnh. Sau khi tầm
cầu tài sản đúng pháp không với sức mạnh, vị ấy tự
mình an lạc, hân hoan, chia xẻ, làm các công đức. Và
vị này hưởng thụ các tài sản ấy với tâm tham trước,
đắm say, mê loạn, không thấy sự nguy hại, không với
trí tuệ xuất ly.

12. Ở đây, này Gia chủ, có người hưởng dục, tầm cầu
tài sản đúng pháp không với sức mạnh. Sau khi tầm
cầu tài sản đúng pháp không với sức mạnh, vị ấy tự
mình an lạc, hân hoan, chia xẻ, làm các công đức. Và
vị này hưởng thụ các tài sản ấy, không với tâm tham
trước, không đắm say, không mê loạn, thấy sự nguy
hại, với trí tuệ xuất ly.

13. Tại đây, này Gia chủ, vị hưởng dục này, tầm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu

TÀI SẢN                                           12

tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, vị ấy không tự
mình an lạc, hân hoan, không chia xẻ, không làm các
công đức. Này Gia chủ, vị hưởng dục này do ba điều
bị quở trách:

- "Tầm cầu tài sản phi pháp, dùng sức mạnh là
điều thứ nhất, bị khiển trách;
- Không tự mình an lạc hân hoan là điều thứ hai,
bị khiển trách;
- Không chia xẻ, không làm công đức là điều thứ
ba, bị khiển trách.

Này Gia chủ, vị hưởng dục này có ba điều bị quở trách.

14. Tại đây, này Gia chủ, vị hưởng dục này, tầm cầu
tài sản phi pháp, dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài
sản phi pháp và dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc
hân hoan, không chia xẻ, không làm các công đức.
Này gia chủ, vị hưởng dục này có hai điều bị quở
trách, và một điều được tán thán.

- Vị ấy tầm cầu tài sản phi pháp và dùng sức
mạnh do điều thứ nhất này, bị quở trách.
- Vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, do một điều
này được tán thán.
- Vị ấy không san sẻ, không làm các công đức,
do điều thứ hai này, bị chỉ trích.

TÀI SẢN                                           13

Vị hưởng dục này, này gia chủ, có hai điều này bị chỉ trích, và một điều này được tán thán.

15. Tại đấy, này Gia chủ, vị hưởng dục này, tầm cầu
tài sản phi pháp và dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu
tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an
lạc, hân hoan, san sẻ và làm các công đức. Vị hưởng
dục này, này Gia chủ, do một điều bị chỉ trích, do hai
điều được tán thán.

- Vị ấy tầm cầu tài sản một cách phi pháp và
dùng sức mạnh, do một điều này, bị chỉ trích.
- Vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, do điều thứ nhất
này được tán thán.
- Vị ấy chia xẻ và làm các công đức, do điều thứ
hai này được tán thán.

Vị hưởng dục này, này Gia chủ, có một điều bị chỉ trích, và hai điều được tán thán.

16. Tại đây, này Gia chủ, vị hưởng dục này, tầm cầu
tài sản đúng pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và
không dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng
pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không dùng sức
mạnh, vị ấy không tự mình an lạc, hân hoan, không
chia xẻ, không làm các công đức. Vị hưởng dục này,
này gia chủ, có một điều được tán thán, có ba điều bị
chỉ trích.

TÀI SẢN                                             14

- Vị ấy tầm cầu tài sản đúng pháp không dùng
sức mạnh, do một điều này được tán thán.
- Vị ấy tầm cầu tài sản phi pháp và dùng sức
mạnh, do điều thứ nhất này bị chỉ trích.
- Vị ấy không tự mình an lạc, hân hoan, do điều
thứ hai này bị chỉ trích.
- Vị ấy không chia xẻ, không làm các công đức,
do điều thứ ba này bị chỉ trích.

Vị hưởng dục này, này Gia chủ, có một điều này được tán thán, và ba điều này bị chỉ trích.

17. Tại đây, này gia chủ, vị hưởng dục này, tầm cầu
tài sản đúng pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và
không dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng
pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không dùng sức
mạnh, vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, không chia xẻ,
không làm các công đức. Người hưởng dục này, này
Gia chủ, có hai điều được tán thán, và hai điều bị chỉ
trích.

- Vị ấy tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng
sức mạnh, do điều thứ nhất này, được tán thán.
- Vị ấy tầm cầu tài sản phi pháp và dùng sức
mạnh, do điều thứ nhất này bị chỉ trích.
- Vị ấy tự mình an lạc hân hoan, do điều thứ hai
được tán thán.

TÀI SẢN                                             15

- Vị ấy không san sẻ, không làm các công đức, do điều thứ hai này, bị chỉ trích.

Vị hưởng dục này, này Gia chủ, có hai điều này được tán thán, và hai điều này bị chỉ trích.

18. Tại đây, này Gia chủ, người hưởng dục này, tầm
cầu tài sản đúng pháp và phi pháp, dùng sức mạnh
và không dùng sức mạnh. Sau khi, tầm cầu tài sản
đúng pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không
dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, chia
xẻ và làm các công đức. Vị hưởng dục này, này Gia
chủ, có ba điều được tán thán, và một điều bị chỉ
trích.

- Vị ấy tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng
sức mạnh, do điều thứ nhất này được tán thán.
- Vị ấy tầm cầu tài sản phi pháp và dùng sức
mạnh, do điều thứ nhất này, bị chỉ trích.
- Vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, do điều thứ hai
này, được tán thán.
- Vị ấy chia xẻ và làm các công đức, do điều thứ
ba này, được tán thán.

Vị hưởng dục này, này Gia chủ, có ba điều này được tán thán, và một điều này trích.

TÀI SẢN                                          16

19. Tại đây, này Gia chủ, vị hưởng dục này, tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, vị ấy không tự mình an lạc, hân hoan, không chia xẻ và làm các công đức. Vị hưởng dục này, này Gia chủ, có một điều được tán thán, và hai điều bị chỉ trích.

- Vị ấy tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng
sức mạnh, do điều này được tán thán.
- Vị ấy không tự mình an lạc, hân hoan, và điều
thứ nhất này, bị chỉ trích.
- Vị ấy không chia xẻ, không làm các công đức,
do điều thứ hai này, bị chỉ trích.

Vị hưởng dục này, này Gia chủ, có một điều này được tán thán, và hai điều này bị chỉ trích.

20. Tại đây, này Gia chủ, người hưởng dục này, tầm
cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh. Sau
khi tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức
mạnh, vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, không chia xẻ,
không làm các công đức. Vị hưởng dục này, này Gia
chủ, có hai điều được tán thán, và một điều bị chỉ
trích.

- Vị ấy tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, do điều thứ nhất này được tán thán.

TÀI SẢN                                           17

- Vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, do điều thứ hai
này, được tán thán.
- Vị ấy không chia xẻ, không làm các công đức,
do điều thứ nhất này, bị chỉ trích.

Vị hưởng này, này Gia chủ, có hai điều được tán thán, và một điều bị chỉ trích.

21. Tại đây, này gia chủ, người hưởng dục này tầm
cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh. Sau
khi tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức
mạnh, vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, chia xẻ và làm
các công đức. Và người ấy thọ hưởng các tài sản ấy
tham đắm, đắm say, mê loạn, không thấy sự nguy
hại, không có xuất ly với trí tuệ. Người hưởng dục
này, này Gia chủ, có ba điều được tán thán, và một
điều bị chỉ trích.

- Vị ấy tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng
sức mạnh, do điều thứ nhất này, được tán thán.
- Vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, do điều thứ hai
này, được tán thán.
- Vị ấy chia xẻ các công đức, do điều thứ ba này,
được tán thán.
- Vị ấy thọ hưởng các tài sản ấy tham đắm, đắm
say, mê loạn, không thấy sự nguy hại, không

TÀI SẢN                                           18

có xuất ly với trí tuệ, do một điều này bị chỉ trích

Vị hưởng dục này, này Gia chủ, có ba điều này được tán thán, và một điều này bị chỉ trích.

22. Tại đây, này Gia chủ, vị hưởng dục này, tầm cầu
tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh. Sau khi
tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh,
vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, chia xẻ và làm các
công đức. Người ấy hưởng thọ các tài sản ấy, không
có tham đắm, không có đắm say, không có mê loạn,
thấy được sự nguy hại, có xuất ly với trí tuệ. Vị
hưởng dục này, này Gia chủ, có bốn điều được tán
thán.

- Vị ấy tầm cầu đúng pháp và không dùng sức
mạnh, do điều thứ nhất này, được tán thán.
- Vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, do điều thứ hai
này, được tán thán.
- Vị ấy chia xẻ và làm các công đức, do điều thứ
ba này, được tán thán.
- Vị ấy thọ hưởng các tài sản ấy, không tham
đắm, không có đắm say, không có mê loạn,
thấy được sự nguy hại, có xuất ly với trí tuệ, do
điều thứ tư này, được tán thán

TÀI SẢN                                            19

Vị hưởng dục này, này Gia chủ, có bốn điều này được tán thán.

Này Gia chủ, mười hạng người hưởng dục này có mặt, hiện hữu ở đời.

23. Trong mười hạng người hưởng dục này, này Gia
chủ, người hưởng dục tầm cầu tài sản đúng pháp,
không dùng sức mạnh, Sau khi tầm cầu tài sản đúng
pháp, không dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc,
hân hoan, chia xẻ, làm các công đức, hưởng thọ các
tài sản ấy, không tham đắm, không đắm say, không
mê loạn thấy được sự nguy hại, có xuất ly với trí tuệ.
Trong mười hạng người hưởng dục này, hạng người
này là tối thượng, là tối thắng, là thượng thủ, là vô
thượng, là tối tôn.

Ví như, này Gia chủ, từ con bò có sữa, từ sữa có lạc, từ lạc có sanh tô, từ sanh tô có thục tô, từ thục tô có tinh túy của thục tô, đề hồ, tinh túy thục tô được xem như tối thượng ở đây. Cũng vậy, này Gia chủ, trong mười hạng người hưởng dục này, vị hưởng dục này tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh. Sau khi tầm cầu tài sản đúng pháp và không dùng sức mạnh, vị ấy tự mình an lạc, hân hoan, chia xẻ và làm các công đức, thọ hưởng các tài sản ấy, không tham đắm, không đắm say, không mê loạn, thấy được sự nguy hại, có xuất ly với trí tuệ. Hạng người này là

TÀI SẢN                                              20

tối thượng, tối thắng, thượng thủ, vô thượng và tối tôn.

TÀI SẢN                                          21

2        4 Dự lưu phần là tài sản giàu có của cư sĩ - Kinh Sung Mãn – Tương V, 581

Sung Mãn 1 – Tương V, 581

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tịnh tín bất động đối với Phật: "Đây là bậc Ứng
Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ,
Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Đây là phước
đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc thứ
nhất.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu
lòng tịnh tín bất động đối với Pháp... đối với Tăng...
thành tựu các giới được các bậc Thánh ái kính... đưa
đến Thiền định. Đây là phước đức sung mãn, thiện
sung mãn, món ăn cho lạc thứ tư.

Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc.

TÀI SẢN                                             22

4) Với vị Thánh đệ tử thành tựu bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này, này các Tỷ-kheo, thật không dễ đếm được vô lượng phước đức: "Số lượng như thế này là phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc". Chúng chỉ có thể gọi được là vô số, vô lượng, đại uẩn phước đức.

5) Ví như, này các Tỷ-kheo, thật không dễ đếm được
số lượng nước trong biển lớn là có bao nhiêu thùng,
hay có bao nhiêu trăm thùng, hay có bao nhiêu trăm
ngàn thùng. Chúng chỉ có thể gọi được là vô số, vô
lượng nước lớn tụ tập.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này, thật không dễ gì đếm được số lượng phước đức: "Số lượng như thế này là phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc". Chúng chỉ có thể gọi được là vô số, vô lượng, đại uẩn phước đức.

6) Thế Tôn nói như vầy:

Là       đại         dương,     đại      hải,
Nước       mênh         mông    rộng     lớn,
Đầy       rẫy         những    hãi      hùng,
Chứa       vô         lượng   trân      châu,
Phục       vụ        trăm    ngàn      người,
Các       con          sông    lớn,      nhỏ,

TÀI SẢN                                          23

Chúng        tuôn        chảy        ồ        ạt,
Chúng        đổ        về        bể        khơi.
Cũng      vậy       là      những        người,
Thí       đồ        ăn,        uống,         vải,
Bố      thí      giường,         chỗ       ngồi,
Mền,       nệm,        các        đồ       nằm,
Vô     lượng      nguồn        phước        đức,
Từ       kẻ        trí        tuôn        chảy,
Như       sông        hồ        đầy       nước,
Chảy tuôn ra bể cả.

Sung Mãn 2 – Tương V, 584

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, có bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc này. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật... đối với Pháp... đối với chúng Tăng... trú ở gia đình, với tâm thoát khỏi cấu uế của xan tham, bố thí dễ dàng, bàn tay rộng mở, thích thú từ bỏ, đáp ứng điều yêu cầu, thích thú chia xẻ vật bố thí. Đây là phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc thứ tư. Những

TÀI SẢN                                                24

pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc.

4) ... (như đoạn số 4, kinh trên) ...

5) Ví như, tại chỗ mà các con sông lớn này gặp nhau, nhập vào một dòng với nhau, ví như sông Hằng, sông Yamunà, sông Aciravati, sông Sarabhuu, sông Mahi, thật không dễ gì đếm được số lượng nước tại chỗ ấy là có bao nhiêu thùng, bao nhiêu trăm thùng, bao nhiêu trăm ngàn thùng. Chúng chỉ có thể gọi được là vô số, vô lượng nước lớn tụ tập... đại uẩn phước đức.

6) Thế Tôn nói như vầy:

... (giống như hai bài kệ kinh trên) ...

Sung Mãn 3 – Tương V, 585

1) ...

2) ... (như đoạn số 2, kinh trên) ...

3) ... (đoạn đầu giống kinh trên về đối với Phật, Pháp, Tăng... ) có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt (các pháp), trí tuệ các bậc Thánh thể nhập (các pháp), đưa đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Những pháp này,

TÀI SẢN                                                25

này các Tỷ-kheo, là bốn phước đức sung mãn, thiện sung mãn, món ăn cho lạc.

4) ... (như đoạn số 4, kinh trước) ...

5) Thế Tôn thuyết như vầy:

Ai     ước         muốn             phước        đức, Vững        trú      trên            điều      thiện, Tu       tập       theo             con       đường, Đưa          đến        đạt             bất       tử, Chứng         được      lõi           của      pháp, Thích       thú       đoạn            lậu       hoặc, Vị        ấy        không              run        sợ, Khi nghĩ đến thần chết.

TÀI SẢN                                                 26

3      4 bánh xe tăng thịnh trong tài sản - Kinh BÁNH XE – Tăng I, 609

BÁNH XE – Tăng I, 609

1. Có bốn bánh xe này, này các Tỷ-kheo, thành tựu với chúng, bốn bánh xe được vận chuyển giữa chư Thiên và loài Người, thành tựu với chúng, chư Thiên và loài người không bao lâu đạt đến sự lớn mạnh, tăng thịnh trong các tài sản. Thế nào là bốn?

- Trú xứ thích hợp,
- Thân cận các bậc Chân nhân,
- Tự nguyện chân chánh,
- Trước đã làm phước.

Có bốn bánh xe này, này các Tỷ-kheo, thành tựu với
chúng, bốn bánh xe được vận chuyển giữa chư Thiên
và loài Người, thành tựu với chúng, chư Thiên và
loài Người không bao lâu đạt đến sự lớn mạnh, tăng
thịnh trong các tài sản.

2. Sống địa phương thích hợp,
Làm bạn với bậc Thánh,
Tự nguyện được chân chánh,
Trước đã làm phước đức
Người ấy về lúa gạo,

TÀI SẢN                                          27

Tài sản và danh xưng, Danh tiếng cùng an lạc, Được đưa đến đầy đủ.

TÀI SẢN                   28

4     4 cửa hao tài sản - Kinh DÌGHAJÀNU NGƯỜI KOLIYA – Tăng III, 661

DÌGHAJÀNU NGƯỜI KOLIYA –Tăng III, 661

1. Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Koliya,
tại một thị trấn của dân chúng Koliya tên là
Kakkarapatta. Rồi Koliya tử Dìghajànu (đầu gối dài)
đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Koliya tử
Dìghajànu bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, chúng con là những người gia chủ
thọ hưởng những dục vọng, sống hệ phược với vợ
con, dùng các hương chiên-đàn ở Kàsi, đeo và dùng
các vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, thọ lãnh vàng
và bạc. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hãy thuyết pháp cho
những người như chúng con, thuyết như thế nào để
những pháp ấy đem đến cho chúng con hạnh phúc
an lạc ngay trong hiện tại, và hạnh phúc an lạc trong
tương lai.

2. - Này Byagghapajja (chân cọp), có bốn pháp này đưa đến hạnh phúc hiện tại, an lạc hiện tại cho thiện nam tử.

3. Thế nào là bốn?

TÀI SẢN                                            29

- Đầy đủ sự tháo vát.
- Đầy đủ phòng hộ.
- Làm bạn với thiện.
- Sống thăng bằng điều hòa.

Này Byagghapajja, thế nào là đầy đủ sự tháo vát?

4. Ở đây, này Byagghapajja, thiện nam tử làm nghề gì để sống, hoặc nghề nông, hoặc đi buôn, hoặc nuôi bò, hoặc làm người bắn cung, hoặc làm việc cho vua, hoặc bất cứ nghề gì, trong các nghề ấy, người ấy thiện xảo, không biết mệt, biết suy tư hiểu phương tiện vừa đủ để tự làm và điều khiển người khác làm. Này Byagghapajja, đây gọi là đầy đủ sự tháo vát.

Và này Byagghapajja, thế nào là đầy đủ phòng hộ?

5. Ở đây, này Byagghapajja, những tài sản của thiện
nam tử do tháo vát tinh tấn thâu hoạch được, do sức
mạnh bàn tay cất chứa được, do mồ hôi đổ ra đúng
pháp, vị ấy giữ gìn chúng, phòng hộ và bảo vệ: "Làm
thế nào các tài sản này của ta không bị vua mang đi,
không bị trộm cướp mang đi, không bị lửa đốt, không
bị nước cuốn trôi, không bị các người con thừa tự
không khả ái cướp đoạt". Này Byagghapajja, đây gọi
là đầy đủ sự phòng hộ.

Và này Byagghapajja, thế nào là làm bạn với thiện?

TÀI SẢN                                            30

6. Ở đây, này Byagghapajja, thiện nam tử sống tại làng hay tại thị trấn. Tại đấy có những gia chủ hay con người gia chủ, những trẻ được nuôi lớn trong giới đức, hay những người lớn tuổi được lớn lên trong giới đức, đầy đủ lòng tin, đầy đủ giới đức, đầy đủ bố thí, vị ấy làm quen, nói chuyện, thảo luận.

- Với những người đầy đủ lòng tin, vị ấy học tập
với đầy đủ lòng tin.
- Với những người đầy đủ giới đức, vị ấy học tập
với đầy đủ giới đức.
- Với những người đầy đủ bố thí, vị ấy học tập
với đầy đủ bố thí.
- Với những người đầy đủ trí tuệ, vị ấy học tập
với đầy đủ trí tuệ.

Này Byagghapajja, đây gọi là làm bạn với thiện.

Và này Byagghapajja, thế nào là sống thăng bằng, điều hòa?

7. Ở đây, này Byagghapajja, thiện nam tử sau khi biết
tài sản nhập, và sau khi biết tài sản xuất, sinh sống
một cách điều hòa, không quá phung phí, không quá
bỏn xẻn. Vị ấy suy nghĩ: "Đây là tiền nhập của ta,
sau khi trừ đi tiền xuất, còn lại như vậy; không phải
đây là tiền xuất của ta, sau khi trừ đi tiền nhập, còn
lại như vậy".

TÀI SẢN                                             31

Ví như, này Byagghapajja, người cầm cân hay đệ tử
người cầm cân, sau khi cầm cân biết rằng: "Với
chừng ấy, cân nặng xuống, hay với chừng ấy, cân
bổng lên". Cũng vậy, này Byagghapajja, thiện nam
tử sau khi biết tài sản nhập, và sau khi biết tài sản
xuất, sinh sống một cách điều hòa, không quá phung
phí, không quá bỏn xẻn. Vị ấy suy nghĩ: "Đây là tiền
nhập của ta, sau khi trừ đi tiền xuất, còn lại như vậy;
không phải đây là tiền xuất của ta, sau khi trừ đi tiền
nhập, còn lại như vậy".

 Này Byagghapajja, nếu thiện nam tử này tiền
nhập vào ít, nhưng sống nếp sống rộng rãi, hoang
phí, thời người ta nói về người ấy như sau: "Người
thiện nam tử này ăn tài sản của vị ấy như ăn trái
cây sung".
 Này Byagghapajja, nếu người thiện nam tử này có
tiền nhập lớn, nhưng sống nếp sống cơ cực, thời
người ta sẽ nói về vị ấy như sau: "Người thiện nam
tử này sẽ chết như người chết đói".
 Khi nào, này Byagghapajja, thiện nam tử này, sau
khi biết tài sản nhập, và sau khi biết tài sản xuất,
sinh sống một cách điều hòa, không quá phung
phí, không quá bỏn xẻn. Vị ấy suy nghĩ: "Đây là
tiền nhập của ta, sau khi trừ đi tiền xuất, còn lại
như vậy; không phải đây là tiền xuất của ta, sau
khi trừ đi tiền nhập, còn lại như vậy". Này

TÀI SẢN                                              32

Byagghapajja, đây gọi là nếp sống thăng bằng điều hòa.

8. Như vậy, này Byagghapajja, có bốn cửa xuất để tiêu phí tài sản thâu nhập:

- Đam mê đàn bà.
- Đam mê rượu chè.
- Đam mê cờ bạc.
- Bạn bè kẻ ác, thân hữu kẻ ác, giao du kẻ ác.

Ví như, này Byagghapajja, một hồ nước lớn, có bốn
cửa nước chảy vào, có bốn cửa nước chảy ra, có
người đóng lại các cửa nước chảy vào, mở ra các
cửa nước chảy ra, trời lại không mưa đúng lúc, như
vậy, này Byagghapajja, chờ đợi là hồ nước ấy bị
giảm thiểu, không có tăng trưởng. Cũng vậy, này
Byagghapajja, có bốn cửa xuất để tiêu phí tài sản
được thâu nhập: "Đam mê đàn bà, đam mê rượu chè,
đam mê cờ bạc; bạn bè kẻ ác, thân hữu kẻ ác, giao
du kẻ ác".

9. Như vậy, Này Byagghapajja, có bốn cửa vào để tài sản được hưng khởi:

- Không say đắm đàn bà. - Không say đắm rượu chè. - Không say đắm cờ bạc.

TÀI SẢN                                            33

- Bạn bè với thiện, thân hữu với thiện, giao du với thiện.

Ví như, này Byagghapajja, một hồ nước lớn, có bốn
cửa nước chảy vào, có bốn cửa nước chảy ra, có
người đóng lại các cửa nước chảy ra, mở ra các cửa
nước chảy vào, và trời lại mưa đúng lúc, như vậy,
này Byagghapajja, chờ đợi là hồ nước ấy tăng
trưởng, không có giảm thiểu. Cũng vậy, này
Byagghapajja, có bốn cửa vào để tài sản được hưng
khởi: " Không say đắm đàn bà, không say đắm rượu
chè, không say đắm cờ bạc; bạn bè với thiện, thân
hữu với thiện, giao du với thiện".

Bốn pháp này, này Byagghapajja, đưa đến hạnh phúc hiện tại.

10. Có bốn pháp này, này Byagghapajja, đưa đến hạnh phúc tương lai, an lạc tương lai cho thiện nam tử.

11. Thế nào là bốn?

- Đầy đủ lòng tin.
- Đầy đủ bố thí
- Đầy đủ giới đức.
- Đầy đủ trí tuệ.

TÀI SẢN                                         34

Và này Byagghapajja, thế nào là đầy đủ lòng tin?

12. Ở đây, này Byagghapajja, thiện nam tử có lòng
in, tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế
Tôn … bậc Nhân Sư, Phật, Thế Tôn ". Này
Byagghapajja, đây gọi là đầy đủ lòng in.

Và này Byagghapajja, thế nào là đầy đủ giới đức?

13. Ở đây, này Byagghapajja, thiện nam tử từ bỏ sát sanh … từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu. Này Byagghapajja, đây gọi là đầy đủ giới đức.

Và này Byagghapajja, thế nào là đầy đủ bố thí?

14. Ở đây, này Byagghapajja, thiện nam tử sống ở gia đình, với tâm không bị cấu uế, xan tham chi phối, bố thí rộng rãi, với bàn tay mở rộng, vui thích từ bỏ, sẵn sàng để được yêu cầu, vui thích chia xẻ vật bố thí. Này Byagghapajja, đây gọi là đầy đủ bố thí.

Và này Byagghapajja, thế nào là đầy đủ trí tuệ?

15. Ở đây, này Byagghapajja, thiện nam tử có trí tuệ,
thành tựu trí tuệ về sanh diệt, với thánh thể nhập
(quyết trạch), chơn chánh chấm dứt khổ đau. Này
Byagghapajja, đây gọi là đầy đủ trí tuệ.

Tháo vát trong công việc

TÀI SẢN                                             35

Không phóng dật, nhanh nhẹn
Sống đời sống thăng bằng
Giữ tài sản thâu được
Có tin, đầy đủ giới
Bố thí không xan tham
Rửa sạch đường thượng đạo
An toàn trong tương lai
Đây chính là tám pháp
Bậc tín chủ tìm cầu
Bậc chân thật tuyên bố
Đưa đến lạc hai đời
Hạnh phúc cho hiện tại
Và an lạc tương lai
Đây trú xứ gia chủ
Bố thí tăng công đức.

TÀI SẢN                                 36

5      4 hành động đúng pháp - Kinh BỐN NGHIỆP CÔNG ĐỨC – Tăng I, 676

BỐN NGHIỆP CÔNG ĐỨC – Tăng I, 676

1. Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn, sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi
một bên:

2. - Có bốn pháp này, này Gia chủ, khả lạc, khả hỷ, khả ý, khó được ở đời. Thế nào là bốn?

- "Mong rằng tài sản khởi lên cho ta đúng pháp".
Đây là pháp thứ nhất, khả lạc ... khó được ở
đời.
- "Tài sản đã được đúng pháp, mong rằng tiếng
tốt được đồn về ta, cùng với bà con, và các bậc
Thầy". Đây là pháp thứ hai, khả lạc ... khó
được ở đời.
- "Tài sản đã được đúng pháp, tiếng tốt đã được
đồn về ta, cùng với bà con, và các bậc Thầy,
mong rằng ta sống lâu, hộ trì thọ mạng kéo
dài". Đây là pháp thứ ba, khả lạc ... khó được
ở đời.
- "Tài sản đã được đúng pháp, tiếng tốt đã được
đồn về ta, cùng với bà con, và các bậc Thầy,

TÀI SẢN                                            37

sau khi được sống lâu, hộ trì thọ mạng kéo dai,
mong rằng khi thân hoại mạng chung, ta sanh
lên cõi thiện, cõi Trời, cõi đời này". Đây là
pháp thứ tư, khả lạc ... khó được ở đời.

Bốn pháp này, này Gia chủ, khả lạc, khả hỷ, khả ý, khó tìm được ở đời.

3. Này Gia chủ, đối với bốn pháp khả lạc, khả hỷ, khả ý, khó được ở đời này, có bốn pháp đưa đến chứng được những pháp ấy. Thế nào là bốn?

-   Đầy đủ lòng tin,
-   Đầy đủ giới,
-   Đầy đủ bố thí,
-   Đầy đủ trí tuệ.

4. Và này Gia chủ, thế nào là đầy đủ lòng tin?

- Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử có lòng tin, tin
tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: Vị này là bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc,
Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.
Này Gia chủ, đây gọi là đầy đủ lòng tin.

5. Và này Gia chủ, thế nào là đầy đủ giới?

TÀI SẢN                                            38

- Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử từ bỏ sát sanh ... từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu. Này Gia chủ, đây gọi là đầy đủ giới.

6. Và này Gia chủ, thế nào là đầy đủ bố thí?

- Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử sống ở gia
đình, tâm không bị cấu uế xan tham chi phối, bố
thí rộng rãi, với bàn tay rộng mở, ưa thích từ bỏ,
sẵn sàng để được yêu cầu, vui thích san sẻ vật bố
thí. Này Gia chủ, đây gọi là đầy đủ bố thí.

7. Và này Gia chủ, thế nào là đầy đủ trí tuệ?

- Này Gia chủ, sống với tâm bị dục tham chinh
phục, làm việc không nên làm, không làm việc
nên làm. Do làm việc không nên làm, không làm
việc nên làm, vị ấy rời khỏi danh tiếng và an lạc.
- Này Gia chủ, sống với tâm vị sân hận chinh
phục ... sống với tâm bị hôn trầm thụy miên chinh
phục ... sống với tâm bị trạo hối chinh phục ...
sống với tâm bị nghi chinh phục, làm việc không
nên làm, không làm việc đáng làm; do làm việc
không nên làm, không làm việc đáng làm, vị ấy
rời khỏi danh tiếng và an lạc.

8. Này Gia chủ, Thánh đệ tử ấy:

TÀI SẢN                                           39

- Sau khi biết được dục tham là uế nhiễm của
tâm, từ bỏ dục tham uế nhiễm của tâm;
- Sau khi biết được sân hận là uế nhiễm của tâm,
từ bỏ sân hận, uế nhiễm của tâm;
- Sau khi biết được hôn trầm thụy miên là uế
nhiễm của tâm, từ bỏ hôn trầm thuỵ miên uế
nhiễm của tâm;
- Sau khi biết được trạo hối là uế nhiễm của tâm,
từ bỏ trạo hối uế nhiễm của tâm;
- Sau khi biết được nghi là uế nhiễm của tâm, từ
bỏ nghi, uế nhiễm của tâm;

Này Gia chủ, đây gọi là vị Thánh đệ tử có đại trí tuệ, có trí tuệ rộng lớn, bước vào giới vức minh kiến, đầy đủ trí tuệ. Đây gọi là đầy đủ trí tuệ.

Này Gia chủ, đối với bốn pháp khả lạc, khả hỷ, khả ý, khó được ở đời này, có bốn pháp này đưa đến chứng được những pháp ấy.

9. Vị Thánh đệ tử ấy, này Gia chủ, với tài sản thâu
hoạch được do nỗ lực tinh tấn, tích lũy do sức mạnh
cánh tay, do mồ hôi đổ ra, đúng pháp, thâu hoạch
đúng pháp, là người đã làm bốn hành động. Thế nào
là bốn?

10. Ở đây, này Gia chủ, Thánh đệ tử, với tài sản thâu hoạch được do nỗ lực tinh tấn, tích lũy được do sức

TÀI SẢN                                             40

mạnh cánh tay, do mồ hôi đổ ra đúng pháp, thâu
hoạch đúng pháp, tự làm mình an lạc, hoan hỷ, chơn
chánh đem lại an lạc, giúp cha mẹ được an lạc hoan
hỷ, giúp vợ con, người phục vụ, người làm công
được an lạc, hoan hỷ, chơn chánh đem lại an lạc, giúp
bạn bè thân hữu được an lạc hoan hỷ, là người chơn
chánh đem lại an lạc. Này Gia chủ, đây là trường hợp
thứ nhất, vị ấy đi đến được, đạt được sự hưởng thọ
đúng phương xứ.

11. Lại nữa, này Gia chủ, Thánh đệ tử, với tài sản
thâu hoạch được do nỗ lực tinh tấn, tích lũy được do
sức mạnh cánh tay, do mồ hôi đổ ra đúng pháp, thâu
hoạch đúng pháp, với tài sản ấy, tự làm cho mình
được an toàn, chống lại những tai họa từ lửa đến, từ
nước đến, từ vua đến, từ ăn trộm đến, từ các thừa tự
thù nghịch đến. Này Gia chủ, đây là trường hợp thứ
hai vị ấy đi đến được, đạt được sự hưởng thọ đúng
phương xứ.

12. Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử với tài sản ... thâu hoạch đúng pháp. Với tài sản ấy, vị ấy tổ chức năm loại lễ hiến cúng:

-   Hiến cúng cho bà con,
-   Hiến cúng cho khách,
-   Hiến cúng cho các vong linh quá khứ,
-   Hiến cúng cho vua,

TÀI SẢN                                               41

- Hiến cúng cho chư Thiên.

Này Gia chủ, đây là trường hợp thứ ba vị ấy đi đến được, đạt được sự hưởng thọ đúng phương xứ.

13. Lại nữa, này Gia chủ, Thánh đệ tử với tài sản ...
thâu hoạch đúng pháp, đối với những vị Sa-môn, Bà-
la-môn sống từ bỏ kiêu mạn, phóng dật, an trú trên
nhẫn nhục, nhu hòa, an tịnh tự mình, nhiếp phục tự
mình, làm lắng dịu tự mình; đối với những Sa-môn,
Bà-la-môn như vậy, vị ấy tổ chức sự cúng dường tối
thượng, thuộc về cõi Trời, đem đến quả lạc dị thục,
đưa đến Thiên giới. Này Gia chủ, đây là trường hợp
thứ tư vị ấy đi đến được, đạt được sự hưởng thọ đúng
phương xứ.

14. Vị Thánh đệ tử ấy, này Gia chủ, với tài sản thâu
hoạch được do nỗ lực tinh tấn, tích lũy được do sức
mạnh cánh tay, do mồ hôi đổ ra đúng pháp, thâu
hoạch đúng pháp; với tài sản ấy, vị ấy là người đã
làm được bốn hành động này.

- Nếu tài sản của ai, được tiêu dùng không đúng với
bốn hành động này, những tài sản này được gọi
là tài sản đi đến không lợi ích, đi đến không
thành đạt, đạt được sự hưởng thọ không đúng
phương xứ.

TÀI SẢN                                            42

- Nếu những tài sản của ai, được tiêu dùng với bốn
hành động này, những tài sản này được gọi là
những tài sản đi đến lợi ích, đi đến thành đạt, đạt
được sự hưởng thọ đúng phương xứ.

Tài sản ta thọ hưởng,
Gia nhân được nuôi dưỡng,
Chính nhờ các tài sản,
Do ta tránh tai họa,
Ta cúng dường tối thượng,
Làm năm loại hiến vật,
Hộ trì bậc trì giới,
Bậc tự điều, Phạm hạnh,
Mục đích gì bậc trí,
Trú nhà, cầu tài sản,
Mục đích ấy Ta đạt,
Được làm không hối hận.
Người nào nhớ nghĩ vậy,
An trú trên Thánh pháp,
Đời này được tán thán,
Đời sau được hoan hỷ,
Trên cảnh giới chư Thiên.

TÀI SẢN                                            43

6     5 lý do để tạo tài sản - Kinh TRỞ THÀNH GIÀU – Tăng II, 374

TRỞ THÀNH GIÀU – Tăng II, 374

1. Như vầy tôi nghe:

Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu
vườn ông Anàthapindika. Rồi gia chủ Anàthapindika
đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với gia chủ
Anàthapindika đang ngồi một bên:

2. - Này Gia chủ, có năm lý do này để gầy dựng tài sản. Thế nào là năm?

Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ
nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm
được do đổ mồ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp;
tự làm mình an lạc, hoan hỷ và chơn chánh duy trì
sự an lạc; làm cho mẹ cha an lạc, hoan hỷ và chơn
chánh duy trì sự an lạc; làm cho vợ con, người phục
vụ, các người làm công được an lạc, hoan hỷ và chơn
chánh duy trì sự an lạc. Đây là lý do thứ nhất để gây
dựng tài sản.

TÀI SẢN                                            44

3. Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản
nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay,
kiếm được do đổ mồ hôi ra, thâu được một cách hợp
pháp. Vị ấy làm cho bạn bè thân hữu an lạc, hoan hỷ
và chơn chánh duy trì sự an lạc. Đây là lý do thứ hai
để gầy dựng tài sản.

4. Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm được do đổ mổ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp. Các tai họa từ lửa, từ nước, từ vua, từ ăn trộm, từ kẻ thù hay từ các người thừa tự được chận đứng, và vị ấy giữ tài sản được an toàn cho vị ấy. Đây là lý do thứ ba để gầy dựng tài sản.

5. Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản
nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay,
kiếm được do đổ mồ hôi ra, thâu được một cách hợp
pháp, có thể làm năm hiến cúng.

-   Hiến cúng cho bà con,
-   Hiến cúng cho khách,
-   Hiến cúng cho hương linh đã chết (peta),
-   Hiến cúng cho vua,
-   Hiến cúng cho chư Thiên.

Đây là lý do thứ tư để gầy dựng tài sản.

TÀI SẢN                                             45

6. Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm được do đổ mồ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp, đối với các Sa-môn, Bà-la-môn nào ly kiêu mạn, ly phóng dật, an trú nhẫn nhục, nhu hòa, nhiếp phục tự mình, an tịnh tự mình, làm lắng dịu tự mình, đối với những Sa-môn, Bà-la-môn như vậy vị ấy tổ chức sự cúng dường tối thượng, đưa đến cảnh giới chư Thiên, được quả dị thục, đưa đến cõi trời. Đây là lý do thứ năm để gầy dựng tài sản.

Này Gia chủ, có năm lý do này để gầy dựng tài sản.

7. Này Gia chủ, đối với vị Thánh đệ tử gầy dựng tài sản với năm lý do này, khi tài sản đi đến hoại diệt, vị ấy suy nghĩ như sau: "Các tài sản do những lý do để gầy dựng, ta đã gầy dựng chúng. Nay các tài sản ấy của ta đi đến hoại diệt", vị ấy không có hối hận.

Này Gia chủ, đối với vị Thánh đệ tử gầy dựng tài sản
với năm lý do này, nếu tài sản ấy đi đến tăng trưởng,
vị ấy suy nghĩ như sau: "Các tài sản do những lý do
gầy dựng, ta đã gầy dựng chúng. Nay các tài sản ấy
của ta đi đến tăng trưởng". Như vậy, cả hai phương
diện, vị ấy không có hối hận.

Tài sản được thọ hưởng, Gia nhân được nuôi dưỡng,

TÀI SẢN                                              46

Chính nhờ các tài sản,
Do ta tránh tai họa.
Là cúng dường tối thượng,
Làm năm loại hiến vật,
Dành cho bậc trì giới
Bậc tự điều, Phạm hạnh.
Mục đích gì bậc Trí,
Trú nhà, cầu tài sản,
Mục đích ấy ta đạt,
Được làm không hối hận.
Người nào nhớ nghĩ vậy,
An trú trên Thánh pháp,
Đời này được tán thán,
Đời sau được hoan hỉ,
Trên cảnh giới chư Thiên.

TÀI SẢN                               47

7       5 lợi ích của tài sản - Kinh TÀI SẢN – Tăng II, 727

TÀI SẢN – Tăng II, 727

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm nguy hại này trong các tài sản.

2. Thế nào là năm?

-   Tài sản bị nguy hiểm về lửa;
-   Bị nguy hiểm về nước;
-   Bị nguy hiểm về vua;
-   Bị nguy hiểm về trộm cướp;
-   Bị nguy hiểm về các người thừa tự không khả
ái.

Này các Tỷ-kheo, có năm nguy hại này trong các tài sản.

3. Này các Tỷ-kheo, có năm lợi ích này trong các tài sản.

4. Thế nào là năm?

- Nhờ tài sản, tự làm cho mình được an lạc, hoan hỷ và chơn chánh duy trì sự an lạc ấy;

TÀI SẢN                                           48

- Làm cho mẹ cha được an lạc, hoan hỷ và chơn
chánh duy trì sự an lạc ấy;
- Làm cho vợ con, các người phục vụ, các người
làm công được an lạc, hoan hỷ và chơn chánh
duy trì sự an lạc ấy;
- Làm cho bạn bè thân hữu được an lạc, hoan hỷ
và chơn chánh duy trì sự an lạc ấy;
- Đối với các vị Sa-môn, Bà-la-môn, cung cấp
các sự cúng dường hướng thượng, đưa đến sự
an lạc, dị thục liên hệ đến cõi trời và dẫn lên
Thiên giới.

Này các Tỷ-kheo, có năm lợi ích này trong các tài sản.

TÀI SẢN                                          49

8        5 tài sản - Tín, giới, văn, thí, tuệ - Kinh TÀI VẬT – Tăng II, 390

TÀI VẬT – Tăng II, 390

1.- Này các Tỷ-kheo, có năm tài sản này. Thế nào là năm?

-   Tín tài,
-   Giới tài,
-   Văn tài,
-   Thí tài,
-   Tuệ tài.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tín tài?

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có lòng
tin, tin tưởng vào sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là
Thế Tôn, Bậc La-hán, Chánh Đẳng Giác,... Thiên
Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Này các Tỷ-kheo, đây gọi
là tín tài.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là giới tài?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử từ bỏ sát sanh... từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là giới tài.

TÀI SẢN                                           50

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là văn tài?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử nghe được nhiều... khéo thể nhập với tri kiến. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là văn tài.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là thí tài?

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử sống ở gia đình, tâm không bị cấu uế xan tham chi phối, bố thí rộng rãi, với bàn tay rộng mở, ưa thích từ bỏ, sẵn sàng để được yêu cầu, ưa thích phân phát vật bố thí. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là thí tài.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tuệ tài?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử có trí tuệ,
thành tựu trí tuệ đối với sanh diệt và sự thể nhập bậc
Thánh đưa đến đoạn tận khổ đau. Này các Tỷ-kheo,
đây gọi là tuệ tài.

Các pháp này, này các Tỷ-kheo là năm tài sản.

Ai tin tưởng Như Lai,
Bất động, khéo an trí,
Ai gìn giữ thiện giới,
Thánh ái mộ tán thán.
Ai tịnh tín chúng Tăng,
Được thấy bậc Chánh trực,

TÀI SẢN                                             51

Người ấy gọi không nghèo,
Mạng sống không trống không.
Do vậy, tín và giới,
Tịnh tín thấy Chánh pháp,
Bậc trí tâm chuyên chú,
Nhớ đến lời Phật dạy.

TÀI SẢN                                  52

9     5 tài sản - Tín, tàm, quý, tấn, tuệ - Tài sản cuả người tu - Kinh NGHÈO KHỔ – Tăng III, 117

NGHÈO KHỔ –Tăng III, 117

1.-Sự nghèo khổ, này các Tỷ-kheo, có phải là một sự
đau khổ cho người có tham dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Khi một người nghèo khổ không có sở hữu, sống
túng thiếu, phải mắc nợ. Mắc nợ ấy, này các Tỷ-
kheo, có phải là một sự đau khổ cho người có tham
dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Khi một người nghèo khổ không có sở hữu, sống
túng thiếu phải, sau khi mắc nợ, phải chấp nhận tiền
lời. Tiền lời, này các Tỷ-kheo, có phải là một sự đau
khổ cho người có tham dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn!
- Khi một người nghèo khổ, không có sở hữu, sống
túng thiếu, phải chấp nhận tiền lời, và khi thời hạn
đến, không trả được tiền lời, người ta hối thúc, đốc
thúc người ấy. Sự hối thúc, đốc thúc, này các Tỷ-

TÀI SẢN                                            53

kheo, có phải là một sự đau khổ cho người có tham
dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Khi một người nghèo khổ, này các Tỷ-kheo, không
có sở hữu, sống túng thiếu, bị hối thúc, không trả
được, người ta theo sát gót truy tìm người ấy. Bị theo
sát gót, bị truy tìm, này các Tỷ-kheo, có phải là một
sự đau khổ cho người có tham dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Khi một người nghèo khổ, này các Tỷ-kheo, không
có sở hữu, sống túng thiếu, bị theo sát gót, bị truy
tìm, không trả nợ được, người ta bắt trói người ấy.
Sự bắt trói, này các Tỷ-kheo, có phải là một sự đau
khổ cho người có tham dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Này các Tỷ-kheo, như vậy:
 Nghèo khổ là một sự đau khổ cho người có
tham dục ở đời;
 Mắc nợ cũng là một sự đau khổ cho người có
tham dục ở đời;
 Tiền lời cũng là sự đau khổ cho người có tham
dục ở đời;
 Bị hối thúc, đốc thúc cũng là một sự đau khổ
cho người có tham dục ở đời;

TÀI SẢN                                             54

 Bị theo sát gót, bị truy tìm cũng là một sự đau
khổ cho người có tham dục ở đời;
 Bị bắt trói cũng là một sự đau khổ cho người
có tham dục ở đời.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo:
- Ai không có lòng tin trong các thiện pháp, không
có lòng hổ thẹn trong các thiện pháp, không có
lòng sợ hãi trong các thiện pháp, không có tinh tấn
trong các thiện pháp, không có trí tuệ trong các
thiện pháp; người này, này các Tỷ-kheo, được gọi
là người nghèo khổ, không có sở hữu, sống túng
thiếu trong Luật của bậc Thánh.
- Nay chính người ấy, này các Tỷ-kheo, nghèo khổ,
không có sở hữu, sống túng thiếu, không có lòng
tin trong thiện pháp, không có lòng hổ thẹn trong
các thiện pháp, không có lòng sợ hãi trong các
thiện pháp, không có tinh tấn trong các thiện pháp,
không có trí tuệ trong các thiện pháp, làm ác hạnh
về thân, làm ác hạnh về lời, làm ác hạnh về ý nghĩ.
Ta gọi người ấy là người mắc nợ.
- Người ấy do nhân che giấu thân ác hạnh, khởi lên
ác dục, muốn rằng: "Mong rằng không ai biết ta
làm", suy nghĩ rằng: "Mong rằng không ai biết ta
làm", nói rằng: "Mong rằng không ai biết ta làm",
cố gắng với tác động về thân, nghĩ rằng: "Mong

TÀI SẢN                                            55

rằng không ai biết ta làm". Người ấy, do nhân che
giấu ác hạnh về lời... ác hạnh về ý, khởi lên ác
dục, muốn rằng: "Mong rằng không ai biết ta
làm", suy nghĩ rằng: "Mong rằng không ai biết ta
làm", nói rằng: ''Mong rằng không ai biết ta làm'',
cố gắng với tác động về thân, nghĩ rằng: "Mong
rằng không ai biết ta làm". Đây Ta gọi rằng: "Tiền
lời gia tăng".
- Và các đồng Phạm hạnh thuần thành nói về người
ấy như sau: "Tôn giả này có làm như vậy, có sở
hành như vậy". Đây Ta nói rằng, người ấy bị hối
thúc, đốc thúc.
- Rồi người ấy đi đến rừng hay đi đến gốc cây, hay
đi đến ngôi nhà trống, các ác bất thiện tầm, câu
hữu với hối lỗi hiện hành. Đây Ta gọi là bị theo
sát gót, bị truy tìm.
- Nay chính người ấy, này các Tỷ-kheo, nghèo khổ,
không có sở hữu, sống túng thiếu, sau khi làm ác
hạnh về thân, sau khi làm ác hạnh về lời, sau khi
làm ác hạnh về ý, khi thân hoại mạng chung, bị
trói buộc trong trói buộc của Địa ngục, bị trói
buộc trong trói buộc của loài bàng sanh. Và này
các Tỷ-kheo, Ta không thấy một trói buộc nào
khác lại khắc nghiệt như vậy, lại ác liệt như vậy,
lại làm chướng ngại như vậy cho sự chứng đắc vô
thượng an ổn khỏi các khổ ách, này các Tỷ-kheo,

TÀI SẢN                                            56

giống như sự trói buộc Địa ngục hay sự trói buộc
các loài bàng sanh.
Nghèo khổ và mắc nợ,
Được gọi khổ ở đời!
Kẻ bần cùng mắc nợ,
Thọ dụng, bị tổn hại,
Rồi bị người truy lùng,
Cho đến bị trói buộc.
Trói buộc vậy là khổ,
Cho người cầu được dục.

Như vậy trong Luật Thánh,
Ai sống không lòng tin,
Không xấu hổ, sợ hãi,
Quyết định chọn ác nghiệp.
Sau khi làm ác hạnh,
Về thân, lời và ý.
Lại mong muốn được rằng:
"Chớ ai biết ta làm".
Người ấy khéo che giấu,
Với thân, lời và ý,
Làm tăng trưởng ác nghiệp,
Tại đây, đó, làm nữa.
Người ác tuệ, ác nghiệp,
Biết việc ác mình làm,
Như kẻ nghèo mắc nợ,
Thọ dụng, bị tổn hại.

TÀI SẢN                                         57

Những tư tưởng khổ đau
Sanh ra từ hối hận
Vẫn truy tìm người ấy,
Ở làng hoặc ở rừng.
Người ác nghiệp, ác tuệ,
Biết việc ác mình làm,
Hoặc rơi vào bàng sanh,
Hoặc bị trói Địa ngục.
Trói buộc này là khổ.
- Ai tâm tịnh bố thí,
Với vật dụng đúng pháp,
Gieo cầu may hai đường,
Tín tại gia tìm cầu,
Hiện tại được hạnh phúc,
Đời sau được an lạc.
Như vậy tại gia thí,
Tăng trưởng các công đức.

Như vậy trong Luật Thánh
Tín tâm được an trú.
Có xấu hổ, sợ hãi,
Có trí, bảo hộ giới,
Bậc ấy, trong Luật Thánh,
Được gọi: "Sống an lạc".
Được lạc không vật chất,
An trú trên tánh xả.
Từ bỏ năm triền cái,

TÀI SẢN                               58

Thường siêng năng, tinh cần,
Chứng Thiền định, nhứt tâm,
Thận trọng, giữ chánh niệm.
Biết như thật là vậy,
Đoạn diệt mọi kiết sử,
Hoàn toàn không chấp thủ,
Chơn chánh, tâm giải thoát,
Với chánh giải thoát ấy,
Nếu trí như vậy khởi:
"Bất động ta giải thoát,
Đoạn diệt hữu kiết sử".
Trí này, trí tối thượng,
Lạc này, lạc vô thượng,
Không sầu, không trần cấu,
Được an ổn, (giải thoát),
Trạng thái không nợ này,
Được xem là tối thượng.

TÀI SẢN                                  59

10    6 nguyên nhân phung phí tài sản - Kinh GIÁO THỌ THI–CA–LA–VIỆT – 31 Trường II, 529

KINH GIÁO THỌ THI–CA–LA–VIỆT (SINGALOVADA SUTTANTA) – Bài kinh số 31 – Trường II, 52

Như vậy tôi nghe.

1. Một thời Thế Tôn sống ở Ràjagaha (Vương Xá
thành), tại Veluvana (Trúc Lâm), Kalandakanivàpa
(chỗ tìm ăn của loài sóc). Lúc bấy giờ, Singàlaka
(Thi-ca-la-việt), gia chủ tử, dậy sớm, ra khỏi thành
Vương Xá, với áo thấm nước, với tóc thấm nước,
chấp tay đảnh lễ các phương hướng, hướng Đông,
hướng Nam, hướng Tây, hướng Bắc, hướng Hạ,
hướng Thượng.

2. Rồi Thế Tôn buổi sáng đắp y, cầm y bát vào thành
Vương Xá khất thực. Thế Tôn thấy Singàlaka, gia
chủ tử, dậy sớm, ra khỏi thành Vương Xá, với áo
thấm nước, với tóc thấm nước, chấp tay đảnh lễ các
phương hướng, hướng Đông, hướng Nam, hướng
Tây, hướng Bắc, hướng Hạ, hướng Thượng. Thấy

TÀI SẢN                                           60

vậy Ngài nói với Singàlaka, gia chủ tử:

- Này Gia chủ tử, vì sao Ngươi dậy sớm, ra khỏi
thành Vương Xá, với áo thấm ướt, với tóc thấm ướt
chấp tay đảnh lễ các phương hướng, hướng Đông...
hướng Thượng?

- Bạch Thế Tôn, thân phụ con khi gần chết có dặn
con: " Này con thân yêu, hãy đảnh lễ các phương
hướng ". Bạch Thế Tôn, con kính tín, cung kính, tôn
trọng, đảnh lễ lời nói của thân phụ con, buổi sáng dậy
sớm, ra khỏi thành Vương Xá, với áo thấm ướt, với
tóc thấm ướt, chấp tay đảnh lễ các phương hướng,
hướng Đông... hướng Thượng.

- Này Gia chủ tử, trong luật pháp của bậc Thánh, lễ bái sáu phương không phải như vậy.

- Bạch Thế Tôn, trong luật pháp của bậc Thánh, thế
nào là lễ bái sáu phương? Bạch Thế Tôn, trong luật
pháp của bậc Thánh, đảnh lễ sáu phương phải như
thế nào? Lành thay! Thế Tôn hãy giảng pháp ấy cho
con!

- Này Gia chủ tử, hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

TÀI SẢN                                             61

Singàlaka, gia chủ tử vâng lời Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

3. - Này Gia chủ tử, đối với vị Thánh đệ tử, bốn
nghiệp phiền não được diệt trừ, không làm ác
nghiệp theo bốn lý do, không theo sáu nguyên
nhân để phung phí tài sản. Vị này, do từ bỏ mười
bốn ác pháp, trở thành vị che chở sáu phương; vị
này đã thực hành để chiến thắng hai đời, vị này
đã chiến thắng đời này và đời sau. Sau khi thân
hoại mạng chung, vị này sanh ở thiện thú, Thiên
giới.

Thế nào là bốn nghiệp phiền não đã được diệt
trừ? Này Gia chủ tử, đó là nghiệp phiền não sát sanh,
nghiệp phiền não trộm cắp, nghiệp phiền não tà dâm,
nghiệp phiền não nói láo. Bốn nghiệp phiền não này
đã được trừ diệt.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy.

4. Thiện thệ thuyết giảng xong, bậc Đạo Sư lại giảng thêm:

Sát sanh và trộm cắp,
Nói láo, lấy vợ người,
Kẻ trí không tán thán,
Những hạnh nghiệp như vậy.

TÀI SẢN                                            62

5. Thế nào là không làm ác nghiệp theo bốn lý do?
Ác nghiệp làm do tham dục, ác nghiệp làm do sân
hận, ác nghiệp làm do ngu si, ác nghiệp làm do sợ
hãi. Này Gia chủ tử, vì vị Thánh đệ tử không tham
dục, không sân hận, không ngu si, không sợ hãi, nên
không làm ác nghiệp theo bốn lý do.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy.

6. Thiện Thệ thuyết giảng xong, bậc Đạo Sư lại giảng thêm:

Ai phản lại Chánh pháp,
Vì tham, sân, bố, si,
Thanh danh bị sứt mẻ
Như mặt trăng đêm khuyết.
Ai không phản Chánh pháp,
Vì tham, sân, bố, si,
Thanh danh được tròn đủ,
Như mặt trăng đêm đầy.

7. Thế nào là không theo sáu nguyên nhân phung phí tài sản?

 Này Gia chủ tử, đam mê các loại rượu là nguyên nhân phung phí tài sản.

TÀI SẢN                                           63

 Du hành đường phố phi thời là nguyên nhân
phung phí tài sản.
 La cà đình đám hí viện là nguyên nhân phung
phí tài sản.
 Đam mê cờ bạc là nguyên nhân phung phí tài
sản.
 Giao du ác hữu là nguyên nhân phung phí tài
sản.
 Quen thói lười biếng là nguyên nhân phung phí
tài sản.

8. Này Gia chủ tử, đam mê các loại rượu có sáu nguy hiểm:

 Tài sản hiện tại bị tổn thất,
 Đấu tranh tăng trưởng,
 Bệnh tật dễ xâm nhập,
 Thương tổn danh dự,
 Để lộ âm tàng,
 Và thứ sáu là trí lực tổn hại.

Này Gia chủ tử, đam mê các loại rượu có sau nguy hiểm như vậy.

TÀI SẢN                                        64

9. Này Gia chủ tử, du hành đường phố phi thời có sáu nguy hiểm:

 Tự mình không được che chở hộ trì,
 Vợ con không được che chở hộ trì,
 Tài sản không được che chở hộ trì,
 Bị tình nghi là tác giả các ác sự,
 Nạn nhân các tin đồn thất thiệt,
 Tự rước vào thân nhiều khổ não.

Này Gia chủ tử, du hành đường phố phi thời có sáu nguy hiểm như vậy.

10. Này Gia chủ tử, la cà đình đám hý viện có sáu nguy hiểm:

 Luôn luôn tìm xem chỗ nào có múa, chỗ nào có ca, chỗ nào có nhạc, chỗ nào có tán tụng, chỗ nào có nhạc tay, chỗ nào có trống.

Này Gia chủ tử, la cà đình đám hý viện có sáu nguy hiểm như vậy.

11. Này Gia chủ tử, đam mê cờ bạc có sáu nguy hiểm:

TÀI SẢN                                         65

 Nếu thắng thì sanh oán thù,
 Nếu thua thì tâm sanh sầu muộn,
 Tài sản hiện tại bị tổn thất,
 Tại hội trường (pháp đình) lời nói không hiệu
lực,
 Bằng hữu đồng liêu khinh miệt,
 Vấn đề cưới gả không được tín nhiệm vì người
đam mê cờ bạc không xứng để có vợ.

Này Gia chủ tử, đam mê cờ bạc có sáu nguy hiểm như vậy.

12. Này Gia chủ tử, thân cận các ác hữu có sáu nguy hiểm:

 Những kẻ cờ bạc, loạn hành, nghiện rượu,
những kẻ trá ngụy, lường gạt, bạo động là
những người bạn, là những thân hữu của người
ấy.

Này Gia chủ tử, thân cận ác hữu có sáu nguy hiểm như vậy.

13. Này Gia chủ tử, quen thói lười biếng có sáu nguy hiểm:

TÀI SẢN                                        66

 "quá lạnh", không làm vịêc;
 "quá nóng", không làm việc;
 "quá trễ" không làm việc;
 "quá sớm", không làm việc;
 "tôi đói quá", không làm việc;
 "tôi quá no", không làm việc.

Trong khi những công việc phải làm lại không làm. Tài sản chưa có không xây dựng lên, tài sản có rồi bị tiêu thất. Này Gia chủ tử, quen thói lười biếng có sáu nguy hiểm như vậy. Thế Tôn thuyết giảng như vậy.

14. Thiện Thệ thuyết giảng xong, bậc Đạo Sư lại giảng thêm:

Có bạn gọi bạn rượu,
Có bạn, bạn bằng mồm,
Bạn lúc thật hữu sự,
Mới xứng danh bạn bè.

Ngủ ngày, thông vợ người,
Ưa đấu tranh, làm hại,
Thân ác hữu, xan tham,
Sáu sự não hại người.

TÀI SẢN                                             67

Ác hữu, ác bạn lữ,
Ác hạnh, hành ác xứ,
Đời này cả đời sau,
Hai đời, người bị hại.

Cờ bạc và đàn bà,
Rượu chè, múa và hát
Ngủ ngày, đi phi thời
Thân ác hữu, xan tham,
Sáu sự não hại người.

Chơi xúc xắc, uống rượu
Theo đuổi đàn bà người,
Lẽ sống của người khác,
Thân cận kẻ hạ tiện,
Không thân cận bậc trí,
Người ấy tự héo mòn,
Như trăng trong mùa khuyết.

Rượu chè không tiền của,
Khao khát, tìm tửu điểm,
Bị chìm trong nợ nần,
Như chìm trong bồn nước,
Mau chóng tự hại mình,
Như kẻ mất gia đình.

Ai quen thói ngủ ngày,

TÀI SẢN                                 68

Thức trọn suốt đêm trường, Luôn luôn say sướt mướt, Không thể sống gia đình.

Ở đây ai hay than:
Ôi quá lạnh, quá nóng,
Quá chiều, quá trễ giờ,
Sẽ bỏ bê công việc.
Lợi ích, điều tốt lành,
Bị trôi dạt một bên.

Ai xem lạnh và nóng,
Nhẹ nhàng hơn cỏ lau,
Làm mọi công chuyện mình,
Hạnh phúc không từ bỏ.

15. Này Gia chủ từ, có bốn hạng người phải xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn:

 Người vật gì cũng lấy phải được xem không
phải bạn, dầu tự cho là bạn;
 Người chỉ biết nói giỏi phải được xem không
phải bạn, dầu tự cho là bạn;
 Người khéo nịnh hót phải được xem không
phải bạn, dầu tự cho là bạn;

TÀI SẢN                                      69

 Người tiêu pha xa xỉ phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn.

16. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp người vật gì cũng lấy phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn:

 Người vật gì cũng lấy,
 Cho ít xin nhiều,
 Vì sợ mà làm,
 Làm vì mưu lợi cho mình.

Này Gia chủ tử, như vậy là bốn trường hợp người vật gì cũng lấy phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn.

17. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người chỉ biết nói giỏi phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn:

 Tỏ lộ thân tình việc đã qua;
 Tỏ lộ thân tình việc chưa đến;
 Mua chuộc cảm tình bằng sáo ngữ;
 Khi có công việc, tự tỏ sự bất lực của mình.

TÀI SẢN                                            70

Này Gia chủ tử, như vậy là bốn trường hợp, người chỉ biết nói giỏi phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn.

18. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, kẻ nịnh hót phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn:

 Đồng ý các việc ác;
 Không đồng ý các việc thiện;
 Trước mặt tán thán;
 Sau lưng chỉ trích.

Này Gia chủ tử, như vậy là bốn trường hợp kẻ nịnh hót phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn.

19. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người tiêu pha xa xỉ phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn:

 Là bạn khi mình đam mê các loại rượu;
 Là bạn, khi mình du hành đường phố phi thời;
 Là bạn khi mình la cà đình đám hý viện;
 Là bạn khi mình đam mê cờ bạc.

Này Gia chủ tử, như vậy có bốn trường hợp, người

TÀI SẢN                                           71

tiêu pha xa xỉ phải được xem không phải bạn, dầu tự cho là bạn.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy.

20. Thiện Thệ thuyết giảng xong, bậc Đạo Sư lại giảng thêm:

Người bạn gì cũng lấy,
Người bạn chỉ nói giỏi,
Người nói lời nịnh hót,
Người tiêu pha xa xỉ.
Cả bốn, không phải bạn,
Biết vậy, người trí tránh,
Như đường đầy sợ hãi.

21. Này Gia chủ tử, bốn loại bạn này phải được xem là bạn chân thật:

 Người bạn giúp đỡ phải được xem là bạn chân
thật;
 Người bạn chung thủy trong khổ cũng như
trong vui phải được xem là bạn chân thật;
 Người bạn khuyên điều lợi ích phải được xem
là bạn chân thật;
 Người bạn có lòng thương tưởng phải được

TÀI SẢN                                          72

xem là bạn chân thật.

22. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người bạn giúp đỡ phải được xem là bạn chân thật:

 Che chở cho bạn khi bạn vô ý phóng dật,
 Che chở của cải cho bạn khi bạn vô ý phóng
dật,
 Là chỗ nương tựa cho bạn khi bạn sợ hãi,
 Khi bạn có công việc sẽ giúp đỡ cho bạn của
cải gấp hai lần những gì bạn thiếu.

Này Gia chủ tử, như vậy có bốn trường hợp, người bạn giúp đỡ phải được xem là người bạn chân thật.

23. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người bạn chung thủy trong khổ cũng như trong vui phải được xem là người bạn chân thật:

 Nói cho bạn biết điều bí mật của mình;
 Giữ gìn kín điều bí mật của bạn;
 Không bỏ bạn khi bạn gặp khó khăn;
 Dám hy sinh thân mạng vì bạn.

Này Gia chủ tử, như vậy có bốn trường hợp, người

TÀI SẢN                                        73

bạn chung thủy trong khổ cũng như trong vui phải được xem là người bạn chân thật.

24. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người bạn khuyên điều lợi ích phải được xem là người bạn chân thật:

 Ngăn chận bạn không làm điều ác;
 Khuyến khích bạn làm điều thiện;
 Cho bạn nghe điều bạn chưa nghe;
 Cho bạn biết con đường lên cõi chư Thiên.

Này Gia chủ tử, như vậy có bốn trường hợp, người bạn khuyên điều lợi ích phải được xem là người bạn chân thật.

25. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người bạn thương tưởng phải được xem là người bạn chân thật:

 Không hoan hỷ khi bạn gặp hoạn nạn;
 Hoan hỷ khi bạn gặp may mắn;
 Ngăn chận những ai nói xấu bạn;
 Khuyến khích những ai tán thán bạn.

Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người bạn

TÀI SẢN                                          74

thương tưởng phải được xem là người bạn chân thật.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy.

26. Thiện thệ thuyết giảng xong, bậc Đạo Sư lại giảng thêm:

Bạn sẵn sàng giúp đỡ,
Bạn chung thủy khổ vui,
Bạn khuyến khích lợi ích,
Bạn có lòng thương tưởng.
Biết rõ bốn bạn này,
Người trí phục vụ họ,
Như mẹ đối con ruột.

Người trí giữ giới luật,
Sáng như lửa đồi cao.
Người tích trữ tài sản,
Như cử chỉ con ong.

Tài sản được chồng chất,
Như ụ mối đùn cao,
Người cư xử như vậy,
Chất chứa các tài sản,
Vừa đủ để lợi ích
Cho chính gia đình mình.

TÀI SẢN                                         75

Tài sản cần chia bốn
Để kết hợp bạn bè:
Một phần mình an hưởng,
Hai phần dành công việc,
Phần tư, phần để dành,
Phòng khó khăn hoạn nạn.

27. Này Gia chủ tử, vị Thánh đệ tử hộ trì sáu phương như thế nào? Này Gia chủ tử, sáu phương này cần được hiểu như sau:

 Phương Đông cần được hiểu là cha mẹ.
 Phương Nam cần được hiểu là sư trưởng.
 Phương Tây cần được hiểu là vợ con.
 Phương Bắc cần được hiểu là bạn bè.
 Phương Dưới cần được hiểu là tôi tớ, lao công.
 Phương Trên cần được hiểu là Sa-môn, Bà-la-
môn.

28. Này Gia chủ tử, có bốn trường hợp, người con phải phụng dưỡng cha mẹ như phương Đông:

 "Được nuôi dưỡng, tôi sẽ nuôi dưỡng lại cha mẹ;  Tôi sẽ làm bổn phận đối với cha mẹ;

TÀI SẢN                                         76

 Tôi sẽ gìn giữ gia đình và truyền thống;  Tôi bảo vệ tài sản thừa tự;  Tôi sẽ làm tang lễ khi cha mẹ qua đời".

Này Gia chủ tử, được con phụng dưỡng như phương Đông, theo năm cách như vậy.

Cha mẹ có lòng thương tưởng đến con theo năm cách:

 Ngăn chận con làm điều ác;
 Khuyến khích con làm điều thiện;
 Dạy con nghề nghiệp,
 Cưới vợ xứng đáng cho con;
 Đúng thời trao của thừa tự cho con.

Này Gia chủ tử, như vậy là cha mẹ được con phụng dưỡng như phương Đông theo năm cách và cha mẹ có lòng thương tưởng con theo năm cách.

 Như vậy phương Đông được che chở, được trở thành an ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi.

29. Này Gia chủ tử, có năm cách, đệ tử phụng dưỡng các bậc sư trưởng như phương Nam:

TÀI SẢN                                         77

 Đứng dậy để chào,
 Hầu hạ thầy,
 Hăng hái học tập,
 Tự phục vụ thầy,
 Chú tâm học hỏi nghề nghiệp.

Này Gia chủ tử, được đệ tử phụng dưỡng như phương Nam theo năm cách như vậy.

Các bậc sư trưởng có lòng thương tưởng đến các đệ tử theo năm cách:

 Huấn luyện đệ tử những gì mình đã được khéo
huấn luyện;
 Dạy cho bảo trì những gì mình được khéo bảo
trì;
 Dạy cho thuần thục các nghề nghiệp;
 Khen đệ tử với các bạn bè quen thuộc;
 Bảo đảm nghề nghiệp cho đệ tử về mọi mặt.

Này Gia chủ tử, như vậy là bậc sư trưởng được đệ tử phụng dưỡng như phương Nam theo năm cách và sư tưởng có lòng thương tưởng đến đệ tử theo năm cách.

TÀI SẢN                                          78

 Như vậy phương Nam được che chở, được trở thành an ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi.

30. Này Gia chủ tử, có năm cách, người chồng phải đối xử với vợ như phương Tây:

 Kính trọng vợ,
 Không bất kính đối với vợ;
 Trung thành với vợ;
 Giao quyền hành cho vợ;
 Sắm đồ nữ trang với vợ;

Này Gia chủ tử, được chồng đối xử như phương Tây theo năm cách như vậy.

Người vợ có lòng thương tưởng chồng theo năm cách:

 Thi hành tốt đẹp bổn phận của mình;
 Khéo tiếp đón bà con;
 Trung thành với chồng;
 Khéo gìn giữ tài sản của chồng;
 Khéo léo và nhanh nhẹn làm mọi công việc.

Này Gia chủ, người vợ được người chồng đối xử như

TÀI SẢN                                         79

phương Tây theo năm cách.

Như vậy phương Tây được che chở, được trở thành an ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi.

31. Này Gia chủ tử, có năm cách vị thiện nam tử đối xử với bạn bè như phương Bắc:

 Bố thí,
 Ai ngữ,
 Lợi hành,
 Đồng sự,
 Không lường gạt.

Này Gia chủ tử, được vị thiện nam tử đối xử như phương Bắc theo năm cách như vậy. Bạn bè có lòng thương kính vị thiện nam tử theo năm cách:

 Che chở nếu vị thiện nam tử phóng túng;
 Bảo trì tài sản của vị thiện nam tử nếu vị này
phóng túng;
 Trở thành chỗ nương tựa khi vị thiện nam tử
gặp nguy hiểm;
 Không tránh xa khi vị thiện nam tử gặp khó
khăn;

TÀI SẢN                                          80

 Kính trọng gia đình của vị thiện nam tử.

Như vậy các bạn bè được vị thiện nam tử đối xử như phương Bắc theo năm cách và bạn bè có lòng thương vị thiện nam tử theo năm cách.

Như vậy phương Bắc được che chở, được trở thành an ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi.

32. Này Gia chủ tử, có năm cách một vị Thánh chủ nhân đối xử với hạng nô bộc như phương Dưới:

 Giao việc đúng theo sức lực của họ;
 Lo cho họ ăn uống và tiền lương;
 Điều trị cho họ khi bệnh hoạn;
 Chia xẻ các mỹ vị đặc biệt cho họ;
 Thỉnh thoảng cho họ nghỉ phép.

Này Gia chủ tử, các hàng nô bộc được Thánh chủ
nhân đối xử như phương Dưới với năm cách như kia,
có lòng thương đối với vị chủ nhân theo năm cách
như sau:

 Dậy trước khi chủ dậy;  Đi ngủ sau chủ;

TÀI SẢN                                         81

 Tự bằng lòng với các vật đã cho;  Khéo làm các công việc;  Đem danh tiếng tốt đẹp cho chủ.

Này Gia chủ tử, các hàng nô bộc được vị Thánh chủ
nhân đối xử như phương Dưới với năm cách, có lòng
thương đối với Thánh chủ nhân theo năm cách. Như
vậy phương Dưới được che chở, được trở thành an
ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi.

33. Này Gia chủ tử, có năm cách vị thiện nam tử đối xử với các vị Sa-môn, Bà-la-môn như phương Trên:

 Có lòng từ trong hành động về thân;
 Có lòng từ trong hành động về khẩu;
 Có lòng từ trong hành động về ý;
 Mở rộng cửa để đón các vị ấy;
 Cúng dường các vị ấy các vật dụng cần thiết.

Này Gia chủ tử, các vị Bà-la-môn, Sa-môn được vị
thiện nam tử đối xử như phương Trên theo năm cách
như vậy, có lòng thương vị thiện nam tử ấy theo năm
cách sau đây:

 Ngăn họ không làm điều ác;

TÀI SẢN                                          82

 Khuyến khích họ làm điều thiện;
 Thương xót họ với tâm từ bi,
 Dạy họ những điều chưa nghe, Làm cho thanh
tịnh điều đã được nghe;
 Chỉ bày con đường đưa đến cõi Trời.

Này Gia chủ tử, các vị Sa-môn, Bà-la-môn được thiện nam tử đối xử như phương Trên với năm cách, có lòng thương thiện nam tử theo năm cách.

Như vậy phương Trên được che chở, được trở thành an ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy.

34. Thiện thệ thuyết giảng xong, bậc Đạo Sư lại giảng thêm:

Cha mẹ là phương Đông,
Sư trưởng là phương Nam,
Vợ chồng là phương Tây,
Bạn bè là phương Bắc,
Nô bộc là phương Dưới,
Sa-môn, Bà-la-môn,
Có nghĩa là phương Trên.
Cư sĩ vì gia đình,

TÀI SẢN                                        83

Đảnh lễ phương hướng ấy.
Kẻ trí giữ giới, Luật,
Từ tốn và biện tài,
Khiêm nhường và nhu thuận,
Nhờ vậy được danh xưng.

Dậy sớm không biếng nhác,
Bất động giữa hiểm nguy,
Người hiền, không phạm giới,
Nhờ vậy được danh xưng.

Nhiếp chúng, tạo nên bạn,
Từ ái, tâm bao dung,
Dẫn đạo, khuyến hóa đạo,
Nhờ vậy được danh xưng.

Bố thí và ái ngữ,
Lợi hành bất cứ ai,
Đồng sự trong mọi việc,
Theo trường hợp xử sự.

Chính những nhiếp sự này,
Khiến thế giới xoay quanh,
Như bánh xe quay lăng,
Vòng theo trục xe chính.

Nhiếp sự này vắng mặt,

TÀI SẢN                                  84

Không có mẹ hưởng thọ, Hay không cha hưởng thọ, Sự hiếu kính của con.

Do vậy bậc có trí,
Đối với nhiếp pháp này,
Như quán sát chấp trì,
Nhờ vậy thành vĩ đại,
Được tán thán, danh xưng.

35. Khi được nghe vậy, Singàlaka, gia chủ tử bạch Thế Tôn:

- "Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Như người dựng
đứng lại những gì bị quăng xuống, phơi bày ra những
gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem
đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn
dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Bạch
Thế Tôn, nay con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và
chúng Tỷ-kheo. Mong Thế Tôn nhận con làm đệ tử,
từ này trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy
ngưỡng.

TÀI SẢN                                           85

11    7 tài sản - Tín, giới, tàm, quý, văn, thí, tuệ - Kinh CÁC TÀI SẢN RỘNG THUYẾT – Tăng III, 280

CÁC TÀI SẢN RỘNG THUYẾT –Tăng III, 280

1. - Này các Tỷ-kheo, có bảy tài sản này.

2. Thế nào là bảy?

- Tín tài, giới tài, tàm tài, quý tài, văn tài, thí tài, tuệ tài.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tín tài?

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng tin,
tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế
Tôn, bậc A-la-hán... Phật, Thế Tôn". Này các Tỷ-
kheo, đây gọi là tín tài.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là giới tài?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử từ bỏ sát sanh... từ bỏ đắm say rượu men rượu nấu. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là giới tài.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tàm tài?

TÀI SẢN                                            86

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có xấu hổ,
xấu hổ đối với thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác,
xấu hổ vì đã thành tựu các pháp các, bất thiện. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là tàm tài.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là quý tài?

6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có lòng sợ
hãi, sợ hãi đối với thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ
sợ hãi vì thành tựu các pháp ác, bất thiện. Này các
Tỷ-kheo, đây gọi là quý tài.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là văn tài?

7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử nghe nhiều,
gìn giữ những gì đã nghe, chất chứa những gì đã
nghe, những pháp ấy, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện,
nghĩa văn đầy đủ, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn
toàn đầy đủ thanh tịnh; những pháp ấy, vị ấy nghe
nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ tụng đọc nhiều lần,
chuyên ý quán sát, khéo thành tựu nhờ chánh kiến.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là văn tài.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là thí tài?

8. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử với tâm từ bỏ cấu uế của xan tham, sống tại gia phóng xả, với bàn tay rộng mở, ưa thích xả bỏ, sẵn sàng để được

TÀI SẢN                                             87

yêu cầu, ưa thích san sẻ vật bố thí. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là thí tài.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tuệ tài?

9. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử có trí tuệ, có
trí tuệ về sanh diệt, thành tựu Thánh thể nhập (quyết
trạch) đưa đến chơn chánh đoạn diệt khổ đau. Này
các Tỷ-kheo, đây gọi là tuệ tài.

Này các Tỷ-kheo, đây gọi là bảy tài sản.

Tín lực và giới tài,
Tàm tài và quý tài,
Văn tài và thí tài,
Và tuệ, tài thứ bảy;
Ai có những tài này,
Nữ nhân hay nam nhân,
Được gọi không nghèo khổ,
Mạng sống không trống rỗng,
Do vậy tín và giới,
Tịnh tín và thấy pháp,
Bậc trí chuyên chú tâm,
Ức niệm lời Phật dạy.

TÀI SẢN                                            88

12    7 tài sản - Tín, giới, tàm, quý, văn, thí, tuệ - Kinh UGGA – Tăng III, 283

UGGA –Tăng III, 283

1. Bấy giờ Ugga, vị Đại thần của vua đi đến Thế Tôn,
sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Ugga, vị đại thần của vua, bạch
Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu thay,
bạch Thế Tôn! Giàu có đến như vậy, đại phú đến như
vậy, tài sản nhiều đến như vậy, bạch Thế Tôn, là
Migàra Rohaneyyo!

- Này Ugga, Migàra Rohaneyyo giàu có đến mức nào, đại phú đến mức nào, tài sản nhiều đến mức nào?

- Bạch Thế Tôn, về vàng có đến trăm ngàn, còn nói gì về bạc!

- Này Ugga, đây có thể là tài sản chăng? Không phải
Ta nói rằng đây không phải là tài sản. Nhưng tài sản
ấy bị chi phối bởi lửa, nước, vua chúa, ăn trộm, các
kẻ thừa tự, thù địch.

TÀI SẢN                                           89

Bảy tài sản này, này Ugga, không bị lửa, nước, vua
chúa, ăn trộm, các kẻ thừa tự, thù địch chi phối. Thế
nào là bảy? Tín tài, giới tài, tàm tài, quý tài, văn tài,
thí tài, tuệ tài. Bảy loại tài sản này, này Ugga, không
bị lửa, nước, vua chúa, ăn trộm, các kẻ thừa tự, thù
địch chi phối.

Tín tài và giới tài,
Tàm tài và quý tài,
Văn tài và thí tài,
Và tuệ, tài thứ bảy;
Ai có tài sản này,
Nữ nhân hay nam nhân,
Người ấy là đại phú
Thiên nhân giới khó thắng
Do vậy tín và giới,
Tịnh tín và thấy pháp,
Bậc trí chuyên chú tâm,
Ức niệm lời Phật dạy.

TÀI SẢN                                                90

13        Nguyên nhân gia đình lớn mạnh hay suy kiệt - Kinh LỢI ÍCH GIA ĐÌNH – Tăng II, 292

LỢI ÍCH GIA ĐÌNH – Tăng II, 292

1.- Phàm những gia đình nào, này các Tỷ-kheo, đạt
đến sự lớn mạnh trong các tài sản, không được tồn
tại lâu dài; tất cả đều do bốn sự kiện ấy hay là một
trong những sự kiện này. Thế nào là bốn?

-   Không tìm những gì đã mất;
-   Không sửa lại cái gì đã già yếu;
-   Ăn và uống quá độ;
-   Đặt ác giới nữ nhân, nam nhân trong địa vị tối
thắng.

Phàm những gia đình nào, này các Tỷ-kheo, đạt đến
sự lớn mạnh trong các tài sản, không được tồn tại lâu
dài; tất cả đều do bốn sự kiện ấy hay là một trong
những sự kiện này.

Phàm những gia đình nào, này các Tỷ-kheo, đạt đến
sự lớn mạnh trong các tài sản, được tồn tại lâu dài;
tất cả đều do bốn sự kiện ấy hay là một trong những
sự kiện này.

TÀI SẢN                                              91

2. Thế nào là bốn?

-   Tìm những gì đã mất;
-   Sửa lại cái gì đã già yếu;
-   Ăn và uống không quá độ;
-   Đặt nữ nhân, nam nhân có giới trong địa vị tối
thắng.

Phàm những gia đình nào, này các Tỷ-kheo, đạt đến
sự lớn mạnh trong các tài sản, được tồn tại lâu dài;
tất cả đều do bốn sự kiện ấy hay là một trong những
sự kiện này.

TÀI SẢN                                           92

14      Thức ăn của tài sản là gì - Kinh KHẢ LẠC – Tăng IV, 418

KHẢ LẠC – Tăng IV, 418

1. - Có mười pháp này khả lạc, khả hỷ, khả ý, khó tìm được ở đời.

2. Thế nào là mười?

1.     Tài sản khả lạc, khả hỷ, khả ý, khó tìm được ở
đời.
2. Dung sắc...
3. Không bệnh...
4. Các giới đức...
5. Phạm hạnh...
6. Các bạn bè...
7. Nhiều trí....
8. Trí tuệ…
9. Các pháp...
10. Thiên giới, khả lạc, khả hỷ, khả ý khó tìm được
ở đời.

Này các Tỷ-kheo, mười pháp khả lạc, khả lạc, khả hỷ, khả này khó tìm ở đời.

TÀI SẢN                                               93

 Này các Tỷ-kheo, đối với mười pháp khả lạc, khả hỷ, khả ý khó tìm được ở này, mười pháp là những chướng ngại.

1.  Thụ động và không hăng hái là chướng ngại
cho tài sản.
2. Không trang sức, không tô điểm là chướng
ngại cho dung sắc.
3. Hành động không thích ứng là chướng ngại
cho không bệnh.
4. Ác bằng hữu là chướng ngại cho giới đức.
5. Không chế ngự các căn là chướng ngại cho
Phạm hạnh.
6. Lừa dối là chướng ngại cho các bạn bè.
7. Không học tập là chướng ngại cho nhiều trí.
8. Không nghe, không hỏi là chướng ngại cho trí
tuệ.
9. Không có chú tâm, không có quán sát là
chướng ngại cho các pháp.
10. Tà hạnh là chướng ngại cho Thiên giới.

Này các Tỷ-kheo, đối với mười khả lạc, khả hỷ, khả ý khó tìm ở đời này, mười pháp này là những chướng ngại.

 Này các Tỷ-kheo, đối với mười pháp khả lạc, khả hỷ, khả ý khó tìm được ở đời này, mười pháp là những thức ăn.

TÀI SẢN                                         94

1.  Không thụ động, hăng hái là món ăn cho các
tài sản.
2. Trang sức, tô điểm là món ăn cho dung sắc.
3. Hành động thích ứng là món ăn cho không
bệnh.
4. Bạn bè với thiện là thức ăn cho các giới đức.
5. Chế ngự các căn là thức ăn cho Phạm hạnh.
6. Không có lừa dối là thức ăn cho các bạn bè.
7. Học tập là thức ăn cho nhiều trí.
8. Khéo nghe, biết hỏi là thức ăn cho trí tuệ.
9. Chú tâm quán sát là thức ăn cho các pháp.
10. Chánh hạnh là thức ăn cho Thiên giới.

Này các Tỷ-kheo, đối với mười pháp khả lạc, khả hỷ, khả ý khó tìm được ở đời này, mười pháp này là những thức ăn.

TÀI SẢN                                          95

15    Tài sản cho con người là Thánh pháp vô thượng - Kinh ESUKARI – 96 Trung II, 739

KINH ESUKARI (Esukari suttam) – Bài kinh số 96 – Trung II, 739

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi (Xá Vệ), rừng Jetavana (Kỳ-đà-lâm), tại tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Rồi Bà-la-môn Esukari đi đến Thế Tôn, sau khi đến nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm, và sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên, ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Esukari bạch Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ
trương bốn loại phụng sự: chủ trương phụng sự cho
Bà-la-môn, chủ trương cho Sát-đế-lỵ (Khattiya), chủ
trương phụng sự cho Phệ-xá (Vessa: người buôn
bán), chủ trương phụng sự cho Thủ-đà (Sudda: lao
công).

TÀI SẢN                                          96

 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Bà-la-môn như sau:

 Bà-la-môn phụng sự cho Bà-la-môn;
 hay Khattiya phụng sự cho Bà-la-môn;
 hay Vessa phụng sự cho Bà-la-môn,
 hay Sudda phụng sự cho Bà-la-môn.
Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn
chủ trương phụng sự cho Bà-la-môn.

 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Khattiya như sau:

 Khattiya phụng sự cho Khattiya;
 hay Vessa phụng sự cho Khattiya;
 hay Sudda phụng sự cho Khattiya.
Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn
chủ trương phụng sự cho Khattiya.

 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Vessa như sau:

 Vessa phụng sự cho Vessa;  hay Sudda phụng sự cho Vessa.

TÀI SẢN                                       97

Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Vessa.

 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Sudda như sau:

 Sudda phụng sự cho Sudda. Vì rằng không còn ai khác có thể phụng sự cho Sudda.

Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Sudda.

 Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương bốn loại phụng sự này. Ở đây, Tôn giả Gotama có nói gì về vấn đề này?

– Nhưng này các Bà-la-môn, có phải tất cả mọi người ở đời đồng ý với các Bà-la-môn khi họ chủ trương bốn loại phụng sự này?

– Không có vậy, thưa Tôn giả Gotama.

– Này Bà-la-môn, ví như một người nghèo nàn,
không có sở hữu, khốn khổ, dầu cho người không
muốn, bị bắt nuốt miếng thịt: "Này người kia, Ông
phải ăn miếng thịt này và Ông phải trả một số tiền".
Cũng vậy, này Bà-la-môn, dầu không được các Sa-
môn, Bà-la-môn ấy chấp nhận, các Bà-la-môn chủ

TÀI SẢN                                           98

trương bốn loại phụng sự này.

 Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng, tất cả cần
phải phụng sự.
 Nhưng này Bà-la-môn, Ta cũng không nói
rằng, tất cả không cần phải phụng sự.
 Vì rằng, này Bà-la-môn, nếu có ai trong khi
phụng sự, trở thành xấu hơn, không trở thành
tốt hơn, Ta không nói rằng, người đó cần phải
phụng sự.
 Nhưng này Bà-la-môn , nếu có ai trong khi
phụng sự, trở thành tốt hơn, không trở thành
xấu hơn. Ta nói rằng, người đó cần phải
phụng sự.

 Và nếu này Bà-la-môn, có người hỏi vị Khattiya
như sau: "Người phụng sự cho Ông, do nguyên
nhân phụng sự này trở thành xấu hơn, không trở
thành tốt hơn; hay người phụng sự cho Ông, do
nguyên nhân phụng sự này trở thành tốt hơn,
không trở thành xấu hơn? Và như vậy ông ở đây
cần phải được phụng sự bởi người nào?"

Vị Khattiya, này Bà-la-môn, nếu trả lời chân chánh cần phải đáp như sau: "Người nào phụng sự tôi, do nguyên nhân phụng sự này trở thành xấu hơn,

TÀI SẢN                                          99

không tốt hơn, thì tôi không cần người ấy phụng sự
tôi. Nhưng nếu người nào phụng sự tôi, do nguyên
nhân phụng sự này trở thành tốt hơn, không xấu hơn,
thì tôi cần người ấy phụng sự tôi".

 Và này Bà-la-môn , nếu có người hỏi Bà-la- môn ... (như trên) ...

 Này Bà-la-môn , nếu có người hỏi Vessa...

 Và này Bà-la-môn, nếu có người hỏi Sudda như
sau: "Người phụng sự cho ông, do nguyên nhân
phụng sự này trở thành xấu hơn, không trở thành
tốt hơn; hay người phụng sự cho ông, do nguyên
nhân phụng sự này trở thành tốt hơn, không trở
thành xấu hơn? Và như vậy, ông ở đây cần phải
được phụng sự bởi người nào?"

Người Sudda, này Bà-la-môn, nếu trả lời chơn
chánh cần phải đáp như sau: "Người nào phụng sự
tôi, do nguyên nhân phụng sự này trở thành xấu hơn,
không tốt hơn, thì tôi không cần người ấy phụng sự
tôi. Nhưng nếu người nào phụng sự tôi, do nguyên
nhân phụng sự này trở thành tốt hơn, không xấu hơn,
thì tôi cần người ấy phụng sự tôi".

 Này Bà-la-môn, Ta không nói tốt hơn vì sanh trong một gia đình cao quý.

TÀI SẢN                                          100

 Này Bà-la-môn, Ta không nói xấu hơn vì
sanh trong một gia đình cao quý.
 Này Bà-la-môn, Ta không nói tốt hơn vì nhan
sắc thù thắng.
 Này Bà-la-môn, Ta không nói xấu hơn vì
nhan sắc thù thắng.
 Này Bà-la-môn, Ta không nói tốt hơn vì tài
sản thù thắng.
 Này Bà-la-môn, Ta không nói xấu hơn vì tài
sản thù thắng.

Ở đây, này Bà-la-môn, có người sanh trong một
gia đình cao quý, sát sanh, lấy của không cho, sống
tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời
độc ác, nói lời phù phiếm, có tham tâm, có sân tâm,
có tà kiến. Do vậy, Ta không nói tốt hơn vì sanh
trong một gia đình cao quý.

Ở đây, này Bà-la-môn có người sanh trong một
gia đình cao quý từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không
cho, từ bỏ sống tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo,
từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời
phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm,
có chánh kiến. Do vậy, Ta không nói trở thành xấu
hơn vì sanh trong gia đình cao quý.

TÀI SẢN                                              101

Ở đây, này Bà-la-môn, có người với nhan sắc thù thắng... (như trên)...

Ở đây, này Bà-la-môn, có người với tài sản thù
thắng, sát sanh, lấy của không cho... (như trên)... có
tà kiến. Do vậy, Ta không nói trở thành tốt hơn vì có
tài sản thù thắng.

Ở đây, này Bà-la-môn, có người với tài sản thù
thắng từ bỏ sát sanh... (như trên)... có chánh kiến. Do
vậy, Ta không nói trở thành xấu hơn vì có tài sản thù
thắng.

 Này Bà-la-môn, Ta không nói tất cả cần phải
phụng sự.
 Nhưng này Bà-la-môn, Ta cũng không nói tất
cả không cần phải phụng sự.
 Này Bà-la-môn, người nào phụng sự, do
nguyên nhân phụng sự này, lòng tin được
tăng trưởng, giới được tăng trưởng, sự
nghe được tăng trưởng, bố thí được tăng
trưởng, trí tuệ được tăng trưởng, Ta nói
người ấy cần phải phụng sự.

Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Esukari bạch Thế Tôn:

TÀI SẢN                                              102

 Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương
bốn loại tài sản, chủ trương tài sản của người Bà-
la-môn, chủ trương tài sản của người Khattiya,
chủ trương tài sản của người Vessa, chủ trương
tài sản của người Sudda.

 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn
chủ trương tài sản của Bà-la-môn là khất thực.
Nhưng khi người Bà-la-môn khinh thường tài
sản khất thực, người ấy không làm bổn phận
của mình và giống như người chăn bò lấy của
không cho. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các
Bà-la-môn chủ trương tài sản của Bà-la-môn.
 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn
chủ trương tài sản của Khattiya là cung và tên.
Nhưng khi người Khattiya khinh thường tài sản
cung và tên, người ấy không làm bổn phận của
mình, và giống như người chăn bò lấy của
không cho. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các
Bà-la-môn chủ trương tài sản của Khattiya.
 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn
chủ trương tài sản của Vessa là canh nông và
nuôi bò. Nhưng khi người Vessa khinh thường
tài sản canh nông và nuôi bò, người ấy không
làm bổn phận của mình, và giống như người
chăn bò lấy của không cho. Như vậy, thưa Tôn

TÀI SẢN                                           103

giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản
của Vessa.
 Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn
chủ trương tài sản của Sudda là lưỡi liềm và
đòn gánh. Nhưng khi người Sudda khinh
thường tài sản lưỡi liềm và đòn gánh, người ấy
không làm bổn phận của mình và giống như
người chăn bò lấy của không cho. Như vậy,
thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn, chủ
trương tài sản của người Sudda.

Các Bà-la-môn, thưa Tôn giả Gotama, chủ trương bốn loại tài sản này. Ở đây, Tôn giả Gotama nói gì về vấn đề này?

– Này Bà-la-môn, có phải tất cả mọi người ở đây đồng ý với các Bà-la-môn khi họ chủ trương bốn loại tài sản này?

– Không có vậy, thưa Tôn giả Gotama.

– Này Bà-la-môn, ví như một người nghèo nàn,
không có sở hữu, khốn khổ, dầu cho người đó không
muốn, bị bắt nuốt miếng thịt: "Này người kia, Ông
phải ăn miếng thịt này và Ông phải trả một số tiền".
Cũng vậy, này Bà-la-môn, dầu không được các Bà-
la-môn, Sa-môn ấy chấp nhận, các Bà-la-môn vẫn

TÀI SẢN                                           104

chủ trương bốn loại tài sản này.

 Này Bà-la-môn, Ta chủ trương tài sản cho con người là Thánh pháp vô thượng.

Trong khi nhớ đến gia hệ thuở xưa của mình về phía cha và mẹ, chỗ nào một tự thể sanh ra, thời sẽ được chấp nhận tùy thuộc chỗ ấy.

 Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình
Khattiya, thời được chấp nhận là Khattiya.
 Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình
Bà-la-môn, thời được chấp nhận là Bà-la-
môn.
 Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình
Vessa, thời được chấp nhận là Vessa.
 Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình
Sudda, thời được chấp nhận là Sudda.

Này Bà-la-môn, như tùy thuộc duyên gì một ngọn lửa được đốt lên, thời ngọn lửa được chấp nhận theo duyên ấy.

 Nếu do duyên củi, một ngọn lửa được đốt lên, thời ngọn lửa ấy được chấp nhận là lửa củi.  Nếu do duyên dăm bào, một ngọn lửa được

TÀI SẢN                                          105

đốt lên, thời ngọn lửa ấy được chấp nhận là
lửa dăm bào.
 Nếu do duyên cỏ, một ngọn lửa được đốt lên,
thời ngọn lửa ấy được chấp nhận là lửa cỏ.
 Nếu do duyên phân bò, một ngọn lửa được
đốt lên, thời ngọn lửa ấy được chấp nhận là
lửa phân bò.

Cũng vậy, này Bà-la-môn, Ta chủ trương tài sản cho con người là Thánh pháp vô thượng.

Trong khi nhớ đến gia hệ thuở xưa của mình về
phía cha và mẹ, chỗ nào một tự thể sanh ra, thời sẽ
được chấp nhận tùy thuộc chỗ ấy. Nếu tự thể được
sanh ra trong một gia đình Khattiya, thời được chấp
nhận là Khattiya. Nếu tự thể được sanh ra trong một
gia đình Bà-la-môn... trong một gia đình Vessa...
trong một gia đình Sudda, thời được chấp nhận là
Sudda.

 Nhưng này Bà-la-môn, nếu một người từ một gia đình Khattiya xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình nhờ pháp và luật được Như Lai tuyên thuyết, (người ấy) từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có

TÀI SẢN                                             106

sân tâm, có chánh kiến, người ấy thành tựu chánh đạo, thiện pháp.

Này Bà-la-môn, nếu một người từ một gia đình Bà-la-môn...

...từ một gia đình Vessa... từ một gia đình Sudda xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nhờ pháp và luật được Như Lai tuyên thuyết (người ấy) từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho... có chánh kiến, người ấy thành tựu chánh đạo, thiện pháp.

Này Bà-la-môn. Ông nghĩ thế nào? Trong lập
trường này, chỉ có người Bà-la-môn mới có thể tu
tập từ tâm, không hận, không sân; người Khattiya
không có thể được, người Vessa không có thể được,
người Sudda không có thể được?

– Thưa không phải vậy, Tôn giả Gotama. Người
Khattiya, thưa Tôn giả Gotama, cũng có thể trong lập
trường này, tu tập từ tâm, không hận, không sân.
Người Bà-la-môn cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama;
người Vessa cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama; người
Sudda cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama. Tất cả bốn
giai cấp, thưa Tôn giả Gotama, trong lập trường này
đều có thể tu tập từ tâm, không hận, không sân.

– Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu một người từ

TÀI SẢN                                             107

gia đình Khattiya, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình, người ấy nhờ pháp và luật do Như
Lai tuyên thuyết, từ bỏ sát sanh... (như trên)... có
chánh kiến, người ấy thành tựu chánh đạo, thiện
pháp.

Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có
người Bà-la-môn mới có thể lấy cào lưng và bột tắm,
đi đến sông, và tắm rửa cho sạch đất và bụi; người
Khattiya không thể được; người Vessa không thể
được; người Sudda không thể được?

– Thưa không phải vậy, Tôn giả Gotama. Người
Khattiya, thưa Tôn giả Gotama, cũng có thể lấy cào
lưng và bột tắm, đi đến sông và tắm rửa cho sạch đất
và bụi, người Bà-la-môn cũng vậy, thưa Tôn giả
Gotama; người Vessa cũng vậy, thưa Tôn giả
Gotama; người Sudda cũng vậy, thưa Tôn giả
Gotama. Tất cả bốn giai cấp, thưa Tôn giả Gotama,
đều có thể lấy cào lưng và bột tắm đi đến sông và
tắm rửa cho sạch đất và bụi.

– Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu từ một gia đình Khattiya, có người xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, người này nhờ pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết, từ bỏ sát sanh... có chánh kiến, người ấy được xem là thành tựu chánh đạo, thiện

TÀI SẢN                                           108

pháp.

Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Bà-
la-môn; này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình
Vessa; này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình
Sudda, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình,
người ấy nhờ pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết,
từ bỏ sát sanh... có chánh kiến, người ấy được xem
là thành tựu chánh đạo, thiện pháp.

Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, nếu
có vị vua Khattiya đã làm lễ quán đảnh, cho hội họp
một trăm người thuộc nhiều chủng tánh khác nhau
và nói: "Quý vị hãy đến đây, quý vị nào thuộc gia
đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn, sanh ra từ
hoàng tộc, hãy đem đến bộ phận trên của đồ quay
lửa, bằng cây saka, hay cây sala, hay cây salala, hay
cây chiên-đàn, hay cây sen, quay cho bật lửa và sức
nóng hiện ra. Còn những người thuộc gia đình
Chiên-đà-la (hạ tiện), thuộc gia đình săn bắn, thuộc
gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc
gia đình đổ phân, hãy đến đây, đem đến bộ phận trên
của đồ quay lửa làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng
heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-la
(elanda: cây thu đủ thầu dầu), và quay cho bật lửa và
sức nóng hiện ra".

TÀI SẢN                                            109

Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Có phải chỉ
có ngọn lửa được nhen lên và sức nóng được tạo ra
từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-
la-môn, sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến bộ phận
của đồ quay lửa, làm bằng cây saka, hay cây sala,
hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, chỉ
có lửa ấy mới có ngọn, mới có màu sắc, mới có ánh
sáng, và chỉ có ngọn lửa ấy mới dùng được vào các
công việc do lửa đem lại; còn ngọn lửa được nhen
lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình
hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm
đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình đổ
phân, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa
làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo ăn, hay
máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan, lửa ấy không
có ngọn, không có màu sắc, không có ánh sáng, và
ngọn lửa ấy không có thể dùng được vào các công
việc do lửa đem lại?

– Không phải vậy, thưa Tôn giả Gotama. Ngọn lửa được nhen lên, sức nóng được tạo ra, thưa Tôn giả Gotama, từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn, sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng cây saka hay cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, ngọn lửa ấy có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, ngọn lửa ấy dùng được vào các công việc do

TÀI SẢN                                           110

lửa đem lại; còn ngọn lửa được nhen lên, và sức nóng tạo ra từ người thuộc gia đình hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình đổ phân, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan, lửa ấy cũng có ngọn, cũng có màu sắc, cũng có ánh sáng, và ngọn lửa ấy có thể dùng được vào các công việc do lửa đem lại. Thưa Tôn giả Gotama, tất cả ngọn lửa đều có ngọn, đều có màu sắc, đều có ánh sáng, tất cả loại lửa đều có thể dùng được vào các công việc do lửa đem lại.

– Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu có người từ gia
đình Khattiya xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình, nhờ pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết,
người ấy từ bỏ sát sanh... có chánh kiến, người ấy
được xem là thành tựu chánh đạo, thiện pháp. Nếu
có người từ gia đình Bà-la-môn... Nếu có người từ
gia đình Vessa... Nếu có người từ gia đình Sudda,
xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nhờ
pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ
sát sanh... có chánh kiến, người ấy được xem là thành
tựu chánh đạo, thiện pháp.

Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Esukari bạch Thế Tôn:

TÀI SẢN                                             111

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay Tôn giả Gotama! ... Mong Tôn giả Gotama
nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con
trọn đời quy ngưỡng.

TÀI SẢN                                         112

16    Tài sản của người tu - Kinh NGHÈO KHỔ – Tăng III, 117

NGHÈO KHỔ –Tăng III, 117

1.-Sự nghèo khổ, này các Tỷ-kheo, có phải là một sự
đau khổ cho người có tham dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Khi một người nghèo khổ không có sở hữu, sống
túng thiếu, phải mắc nợ. Mắc nợ ấy, này các Tỷ-
kheo, có phải là một sự đau khổ cho người có tham
dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Khi một người nghèo khổ không có sở hữu, sống
túng thiếu phải, sau khi mắc nợ, phải chấp nhận tiền
lời. Tiền lời, này các Tỷ-kheo, có phải là một sự đau
khổ cho người có tham dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn!
- Khi một người nghèo khổ, không có sở hữu, sống
túng thiếu, phải chấp nhận tiền lời, và khi thời hạn
đến, không trả được tiền lời, người ta hối thúc, đốc
thúc người ấy. Sự hối thúc, đốc thúc, này các Tỷ-
kheo, có phải là một sự đau khổ cho người có tham
dục ở đời?

TÀI SẢN                                            113

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Khi một người nghèo khổ, này các Tỷ-kheo, không
có sở hữu, sống túng thiếu, bị hối thúc, không trả
được, người ta theo sát gót truy tìm người ấy. Bị theo
sát gót, bị truy tìm, này các Tỷ-kheo, có phải là một
sự đau khổ cho người có tham dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Khi một người nghèo khổ, này các Tỷ-kheo, không
có sở hữu, sống túng thiếu, bị theo sát gót, bị truy
tìm, không trả nợ được, người ta bắt trói người ấy.
Sự bắt trói, này các Tỷ-kheo, có phải là một sự đau
khổ cho người có tham dục ở đời?
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
- Này các Tỷ-kheo, như vậy:
 Nghèo khổ là một sự đau khổ cho người có
tham dục ở đời;
 Mắc nợ cũng là một sự đau khổ cho người có
tham dục ở đời;
 Tiền lời cũng là sự đau khổ cho người có tham
dục ở đời;
 Bị hối thúc, đốc thúc cũng là một sự đau khổ
cho người có tham dục ở đời;
 Bị theo sát gót, bị truy tìm cũng là một sự đau
khổ cho người có tham dục ở đời;

TÀI SẢN                                             114

 Bị bắt trói cũng là một sự đau khổ cho người
có tham dục ở đời.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo:
- Ai không có lòng tin trong các thiện pháp, không
có lòng hổ thẹn trong các thiện pháp, không có
lòng sợ hãi trong các thiện pháp, không có tinh tấn
trong các thiện pháp, không có trí tuệ trong các
thiện pháp; người này, này các Tỷ-kheo, được gọi
là người nghèo khổ, không có sở hữu, sống túng
thiếu trong Luật của bậc Thánh.
- Nay chính người ấy, này các Tỷ-kheo, nghèo khổ,
không có sở hữu, sống túng thiếu, không có lòng
tin trong thiện pháp, không có lòng hổ thẹn trong
các thiện pháp, không có lòng sợ hãi trong các
thiện pháp, không có tinh tấn trong các thiện pháp,
không có trí tuệ trong các thiện pháp, làm ác hạnh
về thân, làm ác hạnh về lời, làm ác hạnh về ý nghĩ.
Ta gọi người ấy là người mắc nợ.
- Người ấy do nhân che giấu thân ác hạnh, khởi lên
ác dục, muốn rằng: "Mong rằng không ai biết ta
làm", suy nghĩ rằng: "Mong rằng không ai biết ta
làm", nói rằng: "Mong rằng không ai biết ta làm",
cố gắng với tác động về thân, nghĩ rằng: "Mong
rằng không ai biết ta làm". Người ấy, do nhân che
giấu ác hạnh về lời... ác hạnh về ý, khởi lên ác
dục, muốn rằng: "Mong rằng không ai biết ta

TÀI SẢN                                            115

làm", suy nghĩ rằng: "Mong rằng không ai biết ta
làm", nói rằng: ''Mong rằng không ai biết ta làm'',
cố gắng với tác động về thân, nghĩ rằng: "Mong
rằng không ai biết ta làm". Đây Ta gọi rằng: "Tiền
lời gia tăng".
- Và các đồng Phạm hạnh thuần thành nói về người
ấy như sau: "Tôn giả này có làm như vậy, có sở
hành như vậy". Đây Ta nói rằng, người ấy bị hối
thúc, đốc thúc.
- Rồi người ấy đi đến rừng hay đi đến gốc cây, hay
đi đến ngôi nhà trống, các ác bất thiện tầm, câu
hữu với hối lỗi hiện hành. Đây Ta gọi là bị theo
sát gót, bị truy tìm.
- Nay chính người ấy, này các Tỷ-kheo, nghèo khổ,
không có sở hữu, sống túng thiếu, sau khi làm ác
hạnh về thân, sau khi làm ác hạnh về lời, sau khi
làm ác hạnh về ý, khi thân hoại mạng chung, bị
trói buộc trong trói buộc của Địa ngục, bị trói
buộc trong trói buộc của loài bàng sanh. Và này
các Tỷ-kheo, Ta không thấy một trói buộc nào
khác lại khắc nghiệt như vậy, lại ác liệt như vậy,
lại làm chướng ngại như vậy cho sự chứng đắc vô
thượng an ổn khỏi các khổ ách, này các Tỷ-kheo,
giống như sự trói buộc Địa ngục hay sự trói buộc
các loài bàng sanh.
Nghèo khổ và mắc nợ,

TÀI SẢN                                            116

Được gọi khổ ở đời!
Kẻ bần cùng mắc nợ,
Thọ dụng, bị tổn hại,
Rồi bị người truy lùng,
Cho đến bị trói buộc.
Trói buộc vậy là khổ,
Cho người cầu được dục.

Như vậy trong Luật Thánh,
Ai sống không lòng tin,
Không xấu hổ, sợ hãi,
Quyết định chọn ác nghiệp.
Sau khi làm ác hạnh,
Về thân, lời và ý.
Lại mong muốn được rằng:
"Chớ ai biết ta làm".
Người ấy khéo che giấu,
Với thân, lời và ý,
Làm tăng trưởng ác nghiệp,
Tại đây, đó, làm nữa.
Người ác tuệ, ác nghiệp,
Biết việc ác mình làm,
Như kẻ nghèo mắc nợ,
Thọ dụng, bị tổn hại.
Những tư tưởng khổ đau
Sanh ra từ hối hận
Vẫn truy tìm người ấy,

TÀI SẢN                                117

Ở làng hoặc ở rừng.
Người ác nghiệp, ác tuệ,
Biết việc ác mình làm,
Hoặc rơi vào bàng sanh,
Hoặc bị trói Địa ngục.
Trói buộc này là khổ.
- Ai tâm tịnh bố thí,
Với vật dụng đúng pháp,
Gieo cầu may hai đường,
Tín tại gia tìm cầu,
Hiện tại được hạnh phúc,
Đời sau được an lạc.
Như vậy tại gia thí,
Tăng trưởng các công đức.

Như vậy trong Luật Thánh
Tín tâm được an trú.
Có xấu hổ, sợ hãi,
Có trí, bảo hộ giới,
Bậc ấy, trong Luật Thánh,
Được gọi: "Sống an lạc".
Được lạc không vật chất,
An trú trên tánh xả.
Từ bỏ năm triền cái,
Thường siêng năng, tinh cần,
Chứng Thiền định, nhứt tâm,
Thận trọng, giữ chánh niệm.

TÀI SẢN                                  118

Biết như thật là vậy,
Đoạn diệt mọi kiết sử,
Hoàn toàn không chấp thủ,
Chơn chánh, tâm giải thoát,
Với chánh giải thoát ấy,
Nếu trí như vậy khởi:
"Bất động ta giải thoát,
Đoạn diệt hữu kiết sử".
Trí này, trí tối thượng,
Lạc này, lạc vô thượng,
Không sầu, không trần cấu,
Được an ổn, (giải thoát),
Trạng thái không nợ này,
Được xem là tối thượng.

TÀI SẢN                                 119

17    Tài sản sử dụng ntn là lợi ích - Kinh BỐN NGHIỆP CÔNG ĐỨC – Tăng I, 676

BỐN NGHIỆP CÔNG ĐỨC – Tăng I, 676

1. Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn, sau
khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên.
Thế Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi
một bên:

2. - Có bốn pháp này, này Gia chủ, khả lạc, khả hỷ, khả ý, khó được ở đời. Thế nào là bốn?

- "Mong rằng tài sản khởi lên cho ta đúng pháp".
Đây là pháp thứ nhất, khả lạc ... khó được ở
đời.
- "Tài sản đã được đúng pháp, mong rằng tiếng
tốt được đồn về ta, cùng với bà con, và các bậc
Thầy". Đây là pháp thứ hai, khả lạc ... khó
được ở đời.
- "Tài sản đã được đúng pháp, tiếng tốt đã được
đồn về ta, cùng với bà con, và các bậc Thầy,
mong rằng ta sống lâu, hộ trì thọ mạng kéo
dài". Đây là pháp thứ ba, khả lạc ... khó được
ở đời.

TÀI SẢN                                          120

- "Tài sản đã được đúng pháp, tiếng tốt đã được
đồn về ta, cùng với bà con, và các bậc Thầy,
sau khi được sống lâu, hộ trì thọ mạng kéo dai,
mong rằng khi thân hoại mạng chung, ta sanh
lên cõi thiện, cõi Trời, cõi đời này". Đây là
pháp thứ tư, khả lạc ... khó được ở đời.

Bốn pháp này, này Gia chủ, khả lạc, khả hỷ, khả ý, khó tìm được ở đời.

3. Này Gia chủ, đối với bốn pháp khả lạc, khả hỷ, khả ý, khó được ở đời này, có bốn pháp đưa đến chứng được những pháp ấy. Thế nào là bốn?

-   Đầy đủ lòng tin,
-   Đầy đủ giới,
-   Đầy đủ bố thí,
-   Đầy đủ trí tuệ.

4. Và này Gia chủ, thế nào là đầy đủ lòng tin?

- Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử có lòng tin, tin
tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: Vị này là bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc,
Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều
Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.
Này Gia chủ, đây gọi là đầy đủ lòng tin.

TÀI SẢN                                            121

8. Này Gia chủ, Thánh đệ tử ấy:

- Sau khi biết được dục tham là uế nhiễm của
tâm, từ bỏ dục tham uế nhiễm của tâm;
- Sau khi biết được sân hận là uế nhiễm của tâm,
từ bỏ sân hận, uế nhiễm của tâm;
- Sau khi biết được hôn trầm thụy miên là uế
nhiễm của tâm, từ bỏ hôn trầm thuỵ miên uế
nhiễm của tâm;
- Sau khi biết được trạo hối là uế nhiễm của tâm,
từ bỏ trạo hối uế nhiễm của tâm;
- Sau khi biết được nghi là uế nhiễm của tâm, từ
bỏ nghi, uế nhiễm của tâm;

Này Gia chủ, đây gọi là vị Thánh đệ tử có đại trí tuệ, có trí tuệ rộng lớn, bước vào giới vức minh kiến, đầy đủ trí tuệ. Đây gọi là đầy đủ trí tuệ.

Này Gia chủ, đối với bốn pháp khả lạc, khả hỷ, khả ý, khó được ở đời này, có bốn pháp này đưa đến chứng được những pháp ấy.

9. Vị Thánh đệ tử ấy, này Gia chủ, với tài sản thâu
hoạch được do nỗ lực tinh tấn, tích lũy do sức mạnh
cánh tay, do mồ hôi đổ ra, đúng pháp, thâu hoạch
đúng pháp, là người đã làm bốn hành động. Thế nào
là bốn?

TÀI SẢN                                             123

10. Ở đây, này Gia chủ, Thánh đệ tử, với tài sản thâu
hoạch được do nỗ lực tinh tấn, tích lũy được do sức
mạnh cánh tay, do mồ hôi đổ ra đúng pháp, thâu
hoạch đúng pháp, tự làm mình an lạc, hoan hỷ, chơn
chánh đem lại an lạc, giúp cha mẹ được an lạc hoan
hỷ, giúp vợ con, người phục vụ, người làm công
được an lạc, hoan hỷ, chơn chánh đem lại an lạc, giúp
bạn bè thân hữu được an lạc hoan hỷ, là người chơn
chánh đem lại an lạc. Này Gia chủ, đây là trường hợp
thứ nhất, vị ấy đi đến được, đạt được sự hưởng thọ
đúng phương xứ.

11. Lại nữa, này Gia chủ, Thánh đệ tử, với tài sản
thâu hoạch được do nỗ lực tinh tấn, tích lũy được do
sức mạnh cánh tay, do mồ hôi đổ ra đúng pháp, thâu
hoạch đúng pháp, với tài sản ấy, tự làm cho mình
được an toàn, chống lại những tai họa từ lửa đến, từ
nước đến, từ vua đến, từ ăn trộm đến, từ các thừa tự
thù nghịch đến. Này Gia chủ, đây là trường hợp thứ
hai vị ấy đi đến được, đạt được sự hưởng thọ đúng
phương xứ.

12. Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử với tài sản ... thâu hoạch đúng pháp. Với tài sản ấy, vị ấy tổ chức năm loại lễ hiến cúng:

- Hiến cúng cho bà con, - Hiến cúng cho khách,

TÀI SẢN                                               124

- Hiến cúng cho các vong linh quá khứ, - Hiến cúng cho vua, - Hiến cúng cho chư Thiên.

Này Gia chủ, đây là trường hợp thứ ba vị ấy đi đến được, đạt được sự hưởng thọ đúng phương xứ.

13. Lại nữa, này Gia chủ, Thánh đệ tử với tài sản ...
thâu hoạch đúng pháp, đối với những vị Sa-môn, Bà-
la-môn sống từ bỏ kiêu mạn, phóng dật, an trú trên
nhẫn nhục, nhu hòa, an tịnh tự mình, nhiếp phục tự
mình, làm lắng dịu tự mình; đối với những Sa-môn,
Bà-la-môn như vậy, vị ấy tổ chức sự cúng dường tối
thượng, thuộc về cõi Trời, đem đến quả lạc dị thục,
đưa đến Thiên giới. Này Gia chủ, đây là trường hợp
thứ tư vị ấy đi đến được, đạt được sự hưởng thọ đúng
phương xứ.

14. Vị Thánh đệ tử ấy, này Gia chủ, với tài sản thâu
hoạch được do nỗ lực tinh tấn, tích lũy được do sức
mạnh cánh tay, do mồ hôi đổ ra đúng pháp, thâu
hoạch đúng pháp; với tài sản ấy, vị ấy là người đã
làm được bốn hành động này.

- Nếu tài sản của ai, được tiêu dùng không đúng với bốn hành động này, những tài sản này được gọi là tài sản đi đến không lợi ích, đi đến không

TÀI SẢN                                            125

thành đạt, đạt được sự hưởng thọ không đúng
phương xứ.
- Nếu những tài sản của ai, được tiêu dùng với bốn
hành động này, những tài sản này được gọi là
những tài sản đi đến lợi ích, đi đến thành đạt, đạt
được sự hưởng thọ đúng phương xứ.

Tài sản ta thọ hưởng,
Gia nhân được nuôi dưỡng,
Chính nhờ các tài sản,
Do ta tránh tai họa,
Ta cúng dường tối thượng,
Làm năm loại hiến vật,
Hộ trì bậc trì giới,
Bậc tự điều, Phạm hạnh,
Mục đích gì bậc trí,
Trú nhà, cầu tài sản,
Mục đích ấy Ta đạt,
Được làm không hối hận.
Người nào nhớ nghĩ vậy,
An trú trên Thánh pháp,
Đời này được tán thán,
Đời sau được hoan hỷ,
Trên cảnh giới chư Thiên.

TÀI SẢN                                            126

TÀI SẢN   127
