Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 354 - Thiết Thực Hiện Tại
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 354

THIẾT THỰC
HIỆN TẠI
Chịu trách nhiệm chính tả:
TÂM MINH ANH

354

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC DẪN NHẬP .............................................................2 1     Kinh BÀLAMÔN CƯ SĨ – Tăng I, 281 ...........8 2     Kinh CHO ĐỜI NAY 1 – Tăng III, 127.........11 3     Kinh KHÔNG UẾ NHIỄM – 5 Trung I, 59 ...16 4     Kinh NIẾT BÀN – Tăng I, 283 ......................35 5     Kinh Ràsiya – Tương IV, 517 ........................37 6     Kinh THIẾT THỰC HIỆN TẠI NIẾT BÀN – Tăng IV, 221 ...................................................59 7     Kinh Upavàna 1 – Tương IV, 75 ....................63 8     Kinh VAPPA – Tăng II, 196 ..........................66 9     Kinh VÍ DỤ TẤM VẢI – 7 Trung I, 87 .........74 10 Kinh VỊ BÀLAMÔN – Tăng I, 280 ...............83

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                                  1

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                      2

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                     3

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                      4

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                     5

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                        6

THIẾT THỰC HIỆN TẠI   7

1      Kinh BÀLAMÔN CƯ SĨ – Tăng I, 281

BÀLAMÔN CƯ SĨ – Tăng I, 28

Rồi một Bà-la-môn du sĩ đi đến; Thế Tôn, sau khi
đến, … Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn du sĩ bạch
Thế Tôn:
 Pháp là thiết thực hiện tại, thưa Tôn giả Gotama,
được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, thưa
Tôn giả Gotama, pháp là thiết thực hiện tại,
không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu?
 Bị tham ái làm say đắm, bị chinh phục, tâm bị
xâm chiếm, nên suy nghĩ điều hại mình, suy
nghĩ điều hại người, suy nghĩ điều hại cả hai,
cảm thọ tâm khổ, tâm ưu. Tham ái được đoạn
trừ, thời không nghĩ đến tự hại, không nghĩ đến
hại người, không nghĩ đến hại cả hai, không
cảm thọ tâm khổ, tâm ưu.
 Bị tham ái làm say đắm, bị chinh phục, tâm bị
xâm chiếm, vị ấy làm ác hạnh về thân…ác
hạnh về lời nói, ác hạnh về ý. Tham ái được
đoạn trừ, vị ấy không làm ác hạnh về thân …
ác hạnh về lời nói…, ác hạnh về ý.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                8

 Bị tham ái làm say đắm, bị chinh phục, tâm bị
xâm chiếm, vị ấy không như thật rõ biết lợi ích
của mình, không như thật rõ biết lợi ích của
người, không như thật rõ biết lợi ích của cả hai.
Tham ái được đoạn trừ, vị ấy như thật rõ biết
lợi ích của mình, như thật rõ biết lợi ích của
người, như thật rõ biết lợi ích của cả hai
Như vậy, này Bà-la-môn, pháp là thiết thực hiện tại,
không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.
 Bị sân làm uế nhiễm, …
 Bị si làm mê mờ, bị chinh phục, tâm bị xâm
chiếm, nên suy nghĩ đến hại mình … nên suy
nghĩ đến hại cả hai, cảm thọ tâm khổ, tâm ưu.
Si được đoạn trừ, thời không nghĩ đến tự hại …
không cảm thọ tâm khổ, tâm ưu.
 Bị si làm cho mê mờ, bị chinh phục, tâm bị xâm
chiếm, nên làm ác hạnh về thân, ác hạnh về lời
nói, ác hạnh về ý. Si được đoạn trừ, thời không
làm ác hạnh về thân, ác hạnh về lời nói, ác
hạnh về ý.
 Bị si làm cho mê mờ, bị chinh phục, tâm bị xâm
chiếm, nên không như thật rõ biết lợi ích của
mình, không như thật rõ biết lợi ích của người,
không như thật rõ biết lợi ích của cả hai. Si

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 9

được đoạn trừ, thời như thật rõ biết lợi ích của
mình, như thật rõ biết lợi ích của người, như
thật rõ biết lợi ích của cả hai.
Như vậy, này Bà-la-môn, pháp là thiết thực hiện tại,
không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                10

2     Kinh CHO ĐỜI NAY 1 – Tăng III, 127

CHO ĐỜI NAY 1 –Tăng III, 127
1. Rồi du sĩ ngoại đạo Moliyasìvaka đi đến Thế Tôn;
sau khi đến, nói với Thế Tôn những lời chào đón hỏi
thăm thân hữu, sau khi nói lên những lời chào đón
hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi
xuống một bên, du sĩ ngoại đạo Moliyasìvaka bạch
Thế Tôn:
- Pháp là thiết thực hiện tại, Pháp là thiết thực hiện
tại, bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Cho đến
như thế nào, bạch Thế Tôn, pháp là thiết thực hiện
tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu?
2.- Vậy này Sìvaka, ở đây Ta sẽ hỏi Ông; nếu Ông
có thể kham nhẫn thời hãy trả lời.
 Ông nghĩ thế nào, này Sìvaka? Nội tâm có tham,
Ông có biết: "Nội tâm ta có tham "? Nội tâm
không có tham, Ông có biết: "Nội tâm ta không có
tham"?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Này Sìvaka, nội tâm có tham, Ông có biết: "Nội
tâm ta có tham". Nội tâm không có tham, Ông có
biết: "Nội tâm ta không có tham". Như vậy này
Sìvaka, pháp là thiết thực hiện tại...

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 11

Ông nghĩ thế nào, này Sìvaka? Nội tâm có
sân...( Như trên)...Ông nghĩ thế nào, này Sìvaka? Nội
tâm có si, Ông có biết: "Nội tâm ta có si"? Hay nội
tâm không si, Ông có biết: "Nội tâm ta không si"?
-Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Này Sìvaka, nội tâm có si, Ông có biết: "Nội tâm ta
có si", hay nội tâm không có si, Ông có biết: "Nội
tâm ta không si". Như vậy, này Sìvaka, pháp là thiết
thực hiện tại...
 Ông nghĩ thế nào, này Sìvaka? Nội tâm có tham
pháp,... hay nội tâm có sân pháp..., hay nội tâm có
si pháp..., Ông có biết: "Nội tâm ta có si pháp"?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Hay nội tâm không có si pháp. Ông có biết: "Nội
tâm ta không có si pháp"?
- Thưa có, bạch Thế Tôn.
- Này Sìvaka, nội tâm có si pháp, Ông có biết: "Nội
tâm ta có si pháp", hay nội tâm không có si pháp,
Ông có biết: "Nội tâm ta không có si pháp. "Như vậy,
này Sìvaka, pháp là thiết thực hiện tại, không có
thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng
thượng, được người có trí tự mình giác hiểu.
- Thật vi diệu thay! ... Mong Thế Tôn nhận con làm
đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời
quy ngưỡng.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 12

CHO ĐỜI NAY 2 – 129tc3

1. Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
vị Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn:
- Pháp là thiết thực hiện tại, pháp là thiết thực hiện
tại, thưa Tôn giả Gotama, được nói đến như vậy. Cho
đến như thế nào, thưa Tôn giả Gotama, pháp là thiết
thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có
khả năng hướng thượng, được người có trí tự mình
giác hiểu?
2.- Vậy này Bà-la-môn, ở đây Ta sẽ hỏi Ông. Nếu
Ông có thể kham nhẫn thời hãy trả lời.
 Ông nghĩ thế nào, này Bà-la-môn, Nội tâm có
tham ái, Ông có biết: "Nội tâm ta có tham ái"?
Hay nội tâm không có tham ái. Ông có biết: "Nội
tâm ta không có tham ái"?
- Thưa có, thưa Tôn giả.
- Này Bà-la-môn, nội tâm có tham ái, Ông có biết:
"Nội tâm ta có tham ái". Hay nội tâm không có tham

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 13

ái, Ông có biết: "Nội tâm ta không có tham ái. "Như
vậy, này Bà-la-môn, pháp là thiết thực hiện tại...
 Ông nghĩ thế nào, này Bà-la-môn? Nội tâm ta có
sân...Nội tâm có si, Ông có biết: "Nội tâm ta có
si"? Hay nội tâm không có si, Ông có biết:'' Nội
tâm ta không có si''?
-Thưa có, thưa Tôn giả.
- Này Bà-la-môn, nội tâm có si, Ông có biết: "Nội
tâm ta có si" Hay nội tâm không có si, Ông có biết:
"Nội tâm ta không có si " Như vậy, này Bà-la-môn,
pháp là thiết thực hiện tại...
 Ông nghĩ thế nào, này Bà-la-môn? Nội tâm có
thân uế..., hay nội tâm có khẩu uế...hay nội tâm có
ý uế, Ông có biết: "Nội tâm ta có ý uế"? Hay nội
tâm không có ý uế, Ông có biết: "Nội tâm ta không
có ý uế..."?
- Thưa có, thưa Tôn giả.
- Này Bà-la-môn, nội tâm có ý uế, Ông có biết: "Nội
tâm ta có ý uế". Hay nội tâm không có ý uế, Ông có
biết: "Nội tâm ta không có ý uế". Như vậy này Bà-
la-môn, pháp là thiết thực hiện tại, không có thời
gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng,
được người trí tự mình giác hiểu.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                  14

- Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama... Mong Tôn giả Gotama nhận con làm để tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                              15

3      Kinh KHÔNG UẾ NHIỄM – 5 Trung I, 59

KINH KHÔNG UẾ NHIỄM (Anangana suttam) – Bài kinh số 5 – Trung I, 59

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Ở tại đây, Tôn giả Sariputta (Xá lợi
Phất) gọi các Tỷ-kheo. "Chư Hiền Tỷ-kheo". - "Thưa
Hiền giả", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả
Sariputta. Tôn giả Sariputta nói như sau:

Này chư Hiền, ở đời có bốn hạng người. Thế nào là bốn?

 Chư Hiền, ở đây, có hạng người có cấu uế,
nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân ta có
cấu uế".
 Có hạng người có cấu uế, và như thật tuệ tri:
"Nội thân ta có cấu uế".
 Có hạng người không có cấu uế, nhưng không

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                              16

như thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu uế".  Có hạng người không có cấu uế và như thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu uế".

Chư Hiền, ở đây, hạng người có cấu uế nhưng không
như thật tuệ tri: "Nội thân ta có cấu uế". Trong hai
hạng người có cấu uế, hạng người này vì vậy được
gọi là hạng người hạ liệt.

Chư Hiền, ở đây, hạng người có cấu uế và như thật
tuệ tri: "Nội thân ta có cấu uế". Trong hai hạng người
có cấu uế, hạng người này vì vậy được gọi là hạng
người ưu thắng.

Chư Hiền, ở đây, có hạng người không có cấu uế nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu uế". Trong hai hạng người không có cấu uế, hạng người này vì vậy được gọi là hạng người hạ liệt.

Chư Hiền, ở đây, hạng người không có cấu uế và như
thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu uế". Trong hai
hạng người không có cấu uế, hạng người này vì vậy
được gọi là hạng người ưu thắng.

Được nói như vậy, Tôn giả Mahamoggallana (Đại Mục-kiền-liên) nói với Tôn giả Sariputta như sau:

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 17

– Tôn giả Sariputta, do nhân gì, do duyên gì,
trong hai hạng người có cấu uế này, một hạng người
được gọi là hạ liệt, một hạng người được gọi là ưu
thắng? Tôn giả Sariputta, do nhân gì, do duyên gì
trong hai hạng người không có cấu uế này, một hạng
người được gọi là hạ liệt, một hạng người được gọi
là ưu thắng?

– Ở đây, Hiền giả, hạng người có cấu uế nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân ta có cấu uế". Với người này, có thể chờ đợi như sau: "Người này sẽ không khởi lên ước muốn, sẽ không cố gắng, sẽ không tinh tấn để diệt trừ cấu uế ấy. Người này sẽ từ trần, trong khi còn có tham, còn có sân, còn có si, trong khi còn cấu uế, trong khi tâm còn ô nhiễm". Này Hiền giả, giống như một cái bát bằng đồng, mang từ chợ về hay mang từ nhà thợ rèn về, phủ đầy bụi bặm, và người chủ cái bát ấy không dùng đến, không lau chùi và quăng cái bát ấy vào chỗ đầy bụi bặm. Này Hiền giả, như vậy cái bát ấy, sau một thời gian càng ô nhiễm hơn, càng đầy bụi bặm hơn.

– Này Hiền giả, sự thật là vậy.

– Này Hiền giả, như vậy hạng người có cấu uế nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân ta có cấu uế". Với người này, có thể chờ đợi như sau: "Người này

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 18

sẽ không khởi lên ước muốn, sẽ không cố gắng, sẽ không tinh tấn để diệt trừ cấu uế ấy. Người này sẽ từ trần, trong khi còn có tham, còn có sân, còn có si, trong khi còn cấu uế, trong khi tâm còn nhiễm".

Ở đây, này Hiền giả, hạng người có cấu uế, và
như thật tuệ tri: "Nội thân ta có cấu uế". Với người
này, có thể chờ đợi như sau: "Người này sẽ khởi lên
ước muốn, sẽ cố gắng, sẽ tinh tấn để diệt trừ cấu uế
ấy. Người này sẽ từ trần, trong khi không còn tham,
không còn sân, không còn si, trong khi không còn
cấu uế, trong khi tâm không còn ô nhiễm". Này Hiền
giả, giống như cái bát bằng đồng, mang từ chợ về
hay mang từ nhà thợ rèn về, phủ đầy bụi bặm, và
người chủ cái bát ấy dùng đến, lau chùi và không
quăng cái bát ấy vào chỗ đầy bụi bặm. Này Hiền giả,
như vậy cái bát ấy, sau một thời gian được thanh tịnh
hơn, được sạch sẽ hơn.

– Này Hiền giả, sự thật là vậy.

– Này Hiền giả, như vậy hạng người có cấu uế và như thật tuệ tri: "Nội thân ta có cấu uế". Với hạng người này, có thể chờ đợi như sau: "Người này sẽ khởi lên ước muốn, sẽ cố gắng, sẽ tinh tấn, để diệt trừ cấu uế ấy. Người này sẽ từ trần, trong khi không còn tham, không còn sân, không còn si, trong khi

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 19

không còn cấu uế, trong khi tâm không còn ô nhiễm".

Ở đây, này Hiền giả, hạng người không có cấu
uế nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân ta không
có cấu uế". Với người này, có thể chờ đợi như sau:
"Người này sẽ tư niệm tịnh tướng. Do tư niệm tịnh
tướng, tham sẽ làm ô nhiễm tâm của người này.
Người này sẽ từ trần, trong khi còn có tham, còn có
sân, còn có si, trong khi còn cấu uế, trong khi tâm
còn ô nhiễm". Này Hiền giả, giống như một cái bát
bằng đồng, mang từ chợ về hay mang từ nhà thợ rèn
về, thanh tịnh và sạch sẽ. Và người chủ cái bát ấy
không dùng đến, không lau chùi và quăng cái bát ấy
vào chỗ đầy bụi bặm. Này Hiền giả, như vậy cái bát
ấy, sau một thời gian, càng ô nhiễm hơn, càng bụi
bặm hơn.

– Này Hiền giả, sự thật là vậy.

– Này Hiền giả, như vậy hạng người không có
cấu uế nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân ta
không có cấu uế". Với người này có thể chờ đợi sau:
"Người này sẽ tư niệm tịnh tướng. Do tư niệm tịnh
tướng, tham sẽ làm ô nhiễm tâm của người này.
Người này sẽ từ trần trong khi còn có tham, còn có
sân, còn có si, trong khi còn cấu uế, trong khi tâm
còn ô nhiễm".

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                              20

Ở đây, này Hiền giả, hạng người không có cấu uế và như thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu uế". Với người này có thể chờ đợi như sau: "Người này sẽ không tư niệm tịnh tướng. Do không tư niệm tịnh tướng, tham sẽ không làm ô nhiễm tâm của người này. Người này sẽ từ trần, trong khi không có tham, không có sân, không có si, trong khi không còn cấu uế, trong khi tâm không còn ô nhiễm". Này Hiền giả, giống như một cái bát bằng đồng, mang từ chợ về hay mang từ nhà thợ rèn về, thanh tịnh và sạch sẽ và người chủ cái bát ấy dùng đến, lau chùi và không quăng cái bát ấy vào chỗ đầy bụi bặm. Này Hiền giả, như vậy cái bát ấy, sau một thời gian, càng được thanh tịnh hơn, càng được sạch sẽ hơn.

– Này Hiền giả, sự thật là vậy.

– Này Hiền giả, như vậy hạng người không có
cấu uế, và như thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu
uế". Với người này có thể chờ đợi như sau: "Người
này sẽ không tư niệm tịnh tướng. Do không tư niệm
tịnh tướng, tham sẽ không làm ô nhiễm tâm người
này. Người này sẽ từ trần, không có tham, không có
sân, không có si, không còn cấu uế, tâm không còn ô
nhiễm".

Này Hiền giả Moggallana, do nhân này, do

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 21

duyên này, trong hai người có cấu uế này, một người được gọi là hạ liệt, một người được gọi là ưu thắng. Này Hiền giả Moggallana, do nhân này, do duyên này, trong hai người này không có cấu uế, một người được gọi là hạ liệt, một người được gọi là ưu thắng.

Này Hiền giả, cấu uế gọi là cấu uế, danh từ gì là đồng nghĩa cái gọi là cấu uế?

- Này Hiền giả, các ác bất thiện pháp, cảnh giới của dục là đồng nghĩa cái gọi là cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Nếu ta có phạm giới tội, mong rằng các Tỷ-kheo chớ có biết về ta rằng là đã phạm giới tội". Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: các Tỷ-kheo có thể biết được các Tỷ-kheo ấy đã phạm giới tội. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Các Tỷ-kheo đã biết được ta đã phạm giới tội". Do đó, vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Nếu ta có phạm giới tội, mong rằng các Tỷ-kheo hãy quở trách ta ở chỗ kín đáo, không phải ở giữa Tăng chúng". Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: các Tỷ-kheo quở trách Tỷ-kheo ấy ở giữa Tăng chúng, không phải

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                22

ở chỗ kín đáo. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Các Tỷ-kheo
quở trách ta ở giữa Tăng chúng, không phải ở chỗ
kín đáo". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn.
Này Hiền giả, phẫn nộ, và bất mãn, cả hai thuộc về
cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ-
kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Nếu ta có
phạm giới tội, mong rằng một Tỷ-kheo đồng đẳng
hãy quở trách ta, chớ không phải một vị không đồng
đẳng". Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một
Tỷ-kheo không đồng đẳng quở trách Tỷ-kheo ấy,
không phải một Tỷ-kheo đồng đẳng. Tỷ-kheo này
nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo không đồng đẳng quở trách
ta, không phải một Tỷ-kheo đồng đẳng". Do đó vị
này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả,
phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ-
kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng
bậc Đạo Sư hãy hỏi ta nhiều lần trong khi giảng
pháp cho chúng Tỷ-kheo! Mong rằng bậc Đạo Sư
không hỏi Tỷ-kheo khác nhiều lần trong khi giảng
pháp cho chúng Tỷ-kheo!". Này Hiền giả, sự tình này
có thể xảy ra: bậc Đạo Sư hỏi một Tỷ-kheo khác
nhiều lần trong khi giảng pháp cho chúng Tỷ-kheo,
bậc Đạo Sư không hỏi Tỷ-kheo ấy nhiều lần trong

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                23

khi giảng pháp cho chúng Tỷ-kheo. Tỷ-kheo này
nghĩ rằng: "Bậc Đạo Sư hỏi một Tỷ-kheo khác nhiều
lần trong khi giảng pháp cho chúng Tỷ-kheo. Bậc
Đạo Sư không hỏi ta nhiều lần trong khi giảng pháp
cho chúng Tỷ-kheo". Do đó, vị này trở thành phẫn
nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả
hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ-
kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng
các Tỷ-kheo hãy để ta đi trước trong khi vào làng để
dùng cơm! Mong rằng các Tỷ-kheo không để một Tỷ-
kheo khác đi trước trong khi vào làng để dùng cơm!"
Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: các Tỷ-kheo
để một Tỷ-kheo khác đi trước trong khi vào làng để
dùng cơm, các Tỷ-kheo không để Tỷ-kheo ấy đi
trước trong khi vào làng để dùng cơm. Tỷ-kheo này
nghĩ rằng: "Các Tỷ-kheo để một Tỷ-kheo khác đi
trước trong khi vào làng để dùng cơm, các Tỷ-kheo
không để ta đi trước trong khi vào làng để dùng
cơm". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn.
Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về
cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng tại chỗ ăn, ta được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, đồ

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                24

ăn khất thực tốt nhất! Mong rằng Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn không được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất!" Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất; còn Tỷ-kheo ấy tại chỗ ăn không được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất. Tại chỗ ăn, ta không được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất". Do đó, vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng tại chỗ ăn sau khi ăn xong, ta sẽ thuyết tùy hỷ pháp, không phải Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn, sau khi ăn xong, sẽ thuyết pháp tùy hỷ pháp!" Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn, sau khi ăn xong, thuyết tùy hỷ pháp; Tỷ-kheo ấy tại chỗ ăn, sau khi ăn xong, không thuyết tùy hỷ pháp. Tỷ- kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn, sau khi ăn xong, thuyết tùy hỷ pháp. Ta tại chỗ ăn, sau khi ăn xong, không thuyết tùy hỷ pháp". Do đó, vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả,

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 25

phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng, ta sẽ thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá, chớ không phải một Tỷ-kheo khác thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá!" Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá; còn Tỷ-kheo ấy không thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá ,Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá, còn ta không thuyết pháp cho các Tỷ- kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng, ta sẽ thuyết pháp cho các Tỷ-kheo-ni tụ tập tại ngôi tịnh xá,... (như trên)... ta sẽ thuyết pháp cho các Nam cư sĩ... ta sẽ thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá, chớ không phải một Tỷ-kheo khác thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá!" Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá; còn Tỷ-kheo ấy không thuyết pháp cho các Nữ

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                  26

cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá; còn ta không thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá". Do đó, vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ-
kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng
các Tỷ-kheo cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường
ta; các vị Tỷ-kheo chớ có cung kính, tôn trọng, lễ bái
cúng dường một Tỷ-kheo khác!" Này Hiền giả, sự
tình này có thể xảy ra: các Tỷ-kheo cung kính, tôn
trọng lễ bái, cúng dường một Tỷ-kheo khác, các Tỷ-
kheo không cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường
Tỷ-kheo ấy. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Các Tỷ-kheo
cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường một Tỷ-
kheo khác chớ không cung kính, tôn trọng, lễ bái,
cúng dường ta". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và
bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai
thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng các Tỷ- kheo-ni... (như trên)... các Nam cư sĩ... (như trên)... các Nữ cư sĩ cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường ta. Các Nữ cư sĩ không cung kính, tôn trọng, lễ bái,

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                  27

cúng dường một Tỷ-kheo khác!" Này Hiền giả, sự
tình này có thể xảy ra: các Nữ cư sĩ cung kính, tôn
trọng, lễ bái, cúng dường một Tỷ-kheo khác, các Nữ
cư sĩ không cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường
Tỷ-kheo ấy. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Các Nữ cư sĩ
cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường một Tỷ-
kheo khác; các Nữ cư sĩ không cung kính, tôn trọng,
lễ bái, cúng dường ta". Do đó vị này trở thành phẫn
nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả
hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng ta nhận được các y phục tối thắng, Tỷ-kheo khác không nhận được các y phục tối thắng!" Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác nhận được các y phục tối thắng, Tỷ-kheo ấy không nhận được các y phục tối thắng. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác nhận được các y phục tối thắng; ta không nhận được các y phục tối thắng". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả sự tình này xảy ra, ở đây, một Tỷ- kheo có thể khởi lên ý muốn như sau: "Mong rằng ta nhận được các đồ ăn khất thực tối thắng... (như trên)... các sàng tọa tối thắng, các dược phẩm trị

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                28

bịnh tối thắng. Tỷ-kheo khác không nhận được các dược phẩm trị bịnh tối thắng!" Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác nhận được các dược phẩm trị bịnh tối thắng, còn Tỷ-kheo ấy không nhận được các dược phẩm trị bịnh tối thắng". Tỷ- kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác nhận được các dược phẩm trị bịnh tối thắng; còn ta không nhận được các dược phẩm trị bịnh tối thắng". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.

Này Hiền giả, các ác bất thiện pháp, cảnh giới của dục này là đồng nghĩa cái gọi là cấu uế.

Này Hiền giả, đối với Tỷ-kheo nào, các ác, bất thiện pháp, cảnh giới của dục này còn được thấy và nghe là chưa được diệt trừ, nếu Tỷ-kheo ấy là vị sống trong rừng núi, tại các trú xứ xa vắng, sống hạnh khất thực, thứ lớp khất thực từng nhà một, theo hạnh mang phấn tảo y, mặc y phục thô xấu, thời các đồng phạm hạnh không cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường Tỷ-kheo ấy. Vì sao vậy? Vì các bậc Tôn giả này còn được thấy và còn được nghe các ác, bất thiện pháp, cảnh giới dục của Tỷ-kheo chưa được diệt trừ.

Này Hiền giả, ví như một bát bằng đồng, mang từ chợ về hay từ nhà người thợ rèn về, bát ấy thanh

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 29

tịnh, sạch sẽ. Nhưng người chủ của bát ấy đựng đầy
bát với xác rắn, xác chó hay xác người, đậy lại với
một cái bát đồng khác rồi mang về hàng chợ lại. Có
người thấy vậy bèn hỏi: "Bạn mang cái gì có vẻ đẹp
đẽ ngon lành vậy?" Khi cầm cái bát lên, mở ra và
nhìn vào, thì với người ấy, không ưa thích khởi lên,
sự ghê tởm khởi lên, và sự yếm ố khởi lên. Những
người đói còn chưa muốn ăn các thứ ấy, huống nữa
là những người đã no.

Này Hiền giả, đối với Tỷ-kheo nào, các ác, bất
thiện pháp, cảnh giới của dục này còn được thấy và
được nghe là chưa được diệt trừ, nếu Tỷ-kheo ấy là
vị sống trong rừng núi, tại các trú xứ xa vắng, sống
hạnh khất thực, thứ lớp khất thực từng nhà một, theo
hạnh mang phấn tảo y, mặc y phục thô xấu, thời các
đồng phạm hạnh không cung kính, tôn trọng, lễ bái,
cúng dường Tỷ-kheo ấy. Vì sao vậy? Vì các bậc Tôn
giả này còn được thấy và còn được nghe các ác, bất
thiện pháp, cảnh giới của dục này là chưa được diệt
trừ.

Này Hiền giả, đối với Tỷ-kheo nào mà các ác, bất thiện pháp, cảnh giới của dục này được thấy và được nghe là đã diệt trừ, nếu Tỷ-kheo ấy sống gần làng mạc, chấp nhận biệt thỉnh thực, mang y người gia chủ cúng, thời các đồng phạm hạnh cung kính,

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               30

tôn trọng, lễ bái, cúng dường vị Tỷ-kheo ấy. Vì sao
vậy? Vì các bậc Tôn giả này được thấy và được nghe
các ác, bất thiện pháp, cảnh giới của dục của vị Tỷ-
kheo ấy đã được diệt trừ.

Này Hiền giả, ví như một bát đồng, mang từ
hàng chợ về hay từ nhà người thợ rèn về, bát ấy
thanh tịnh, sạch sẽ. Người chủ cái bát ấy dựng đầy
với gạo ngon, cơm lành, các hột đen đã lấy ra, các
loại đồ ăn, đậy lại với một bát đồng khác rồi mang
về hàng chợ lại. Các người thấy vậy bèn hỏi: "Bạn
mang cái gì có vẻ đẹp đẽ ngon lành vậy?" Khi cầm
cái bát lên, mở ra và nhìn vào, thì đối với người ấy,
ưa thích khởi lên, sự không ghê tởm khởi lên, sự
không yếm ố khởi lên. Người no còn muốn ăn các thứ
ấy huống nữa là người đói.

Này Hiền giả, cũng vậy, đối với vị Tỷ-kheo nào,
mà các ác, bất thiện pháp, cảnh giới của dục này
được thấy và được nghe là đã diệt trừ, nếu Tỷ-kheo
ấy sống ở biên giới gần làng mạc, chấp nhận biệt
thỉnh thực, mang y người gia chủ cúng, thời các đồng
phạm hạnh cung kính, tôn trọng lễ bái cúng dường
Tỷ-kheo ấy. Vì sao vậy? Vì các bậc Tôn giả này được
thấy và được nghe các ác, bất thiện pháp cảnh giới
của dục này đã được diệt trừ.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                31

Được nghe nói vậy, Tôn giả Mahamoggallana thưa với Tôn giả Sariputta:

– Hiền giả Sariputta, một ví dụ khởi lên cho tôi!

– Hiền giả Moggallana, hãy nói lên ví dụ ấy.

– Hiền giả, một thời tôi ở thành Vương Xá, tại Giribbaja. Này Hiền giả, rồi tôi đắp y vào buổi sáng, mang theo y bát, vào thành Vương Xá để khất thực. Lúc bấy giờ, Samiti, con một người làm xe, đang đẽo một vành xe, và tà mạng ngoại đạo Panduputta, trước là con của một người làm xe, đang đứng một bên. Rồi tà mạng ngoại đạo Panduputta trước là con một người làm xe, khởi lên ý nghĩ như sau: "Mong rằng Samiti, con người thợ xe, hãy đẽo đường cong này, đường méo này và các mắt gỗ này, để vành xe này không có cong, không có đường méo, không có mắt gỗ, được trơn tru và được đặt vào trong trục chính". Này Hiền giả, tà mạng ngoại đạo Panduputta, trước là con một người làm xe suy nghĩ như thế nào, thời đúng như vậy, Samiti, con người làm xe, đẽo đường cong này, đường méo này và các mắt gỗ này của vành xe ấy. Này Hiền giả, tà mạng ngoại đạo Panduputta trước là con người làm xe, hoan hỷ nói lên lời hoan hỷ như sau: "Hình như người này đang đẽo (vành xe ấy) như là với tâm của anh ta, anh ta

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                32

biết tâm ta vậy".

Này Hiền giả, những ai không có lòng tin, vì mục đích sinh sống, không phải vì lòng tin mà xuất gia, sống đời sống vô gia đình, những vị gian ngụy, xảo trá, khi cuống, trạo cử, kiêu mạn, dao động, lắm lời, tạp thoại, không hộ trì các căn, không tiết độ trong ăn uống, không chú tâm cảnh giác, không tha thiết với hạnh Sa-môn, không nhiệt thành tôn trọng Phật pháp, ưa sống sung túc, biếng nhác, dẫn đầu về đọa lạc, chối bỏ trọng trách sống viễn ly, giải đãi không tinh tấn, lãng quên không chú niệm, không định tâm, tâm tán loạn, liệt tuệ, đần độn. Tôn giả Sariputta với pháp môn này, như là với tâm của Tôn giả, Tôn giả biết tâm của những hạng người ấy.

Những kẻ Thiện nam tử, do lòng tin, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình; những vị nào không gian ngụy, không xảo trá, không khi cuống, không trạo cử, không kiêu mạn, không dao động, không lắm lời, không tạp thoại, hộ trì các căn, tiết độ trong ăn uống, chú tâm cảnh giác, tha thiết với hạnh Sa-môn, nhiệt thành tôn trọng Phật pháp, không sống trong sung túc, không biếng nhác, bỏ rơi gánh nặng về đọa lạc, dẫn đầu về viễn ly, tinh cần, tinh tấn, nỗ lực, chú tâm cảnh giác, định tâm, nhất tâm, có trí tuệ, không đần độn. Những vị này sau khi nghe pháp môn

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                  33

này của Tôn giả Sariputta, hình như đang uống, hình
như đang nếm với lời nói và tâm ý. Thật lành thay,
một vị Tôn giả đồng phạm hạnh đã khiến cho vượt
khỏi bất thiện và an trú vào chánh thiện!

Này Hiền giả, ví như một người đàn bà hay người đàn ông, còn đang tuổi trẻ, tánh ưa trang sức, sau khi gội đầu xong, sau khi được một vòng hoa sen xanh hay một vòng vũ sanh hoa, hay một vòng thiện tư hoa, dùng hai tay cầm lấy vòng hoa ấy và đặt trên đỉnh đầu. Này Hiền giả, cũng vậy những Thiện nam tử vì lòng tin đã xuất gia, từ bỏ gia đình sống không gia đình, không gian ngụy... (như trên)... Thật lành thay một Tôn giả đồng phạm hạnh đã khiến cho vượt khỏi bất thiện và an trú vào chánh thiện!

Như vậy hai vị cao đức ấy cùng nhau thiện thuyết, cùng nhau tùy hỷ.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                34

4      Kinh NIẾT BÀN – Tăng I, 283

NIẾT BÀN – Tăng I, 283

Rồi Bà-la-môn Jànussoni đi đến Thế Tôn … Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Jànussoni bạch Thế Tôn: - Thiết thực hiện tại là Niết bàn, thưa Tôn giả Gotama, được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, thưa Tôn giả Gotama, Niết bàn là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu?

- Này Bà-la-môn,
 Bị tham ái làm say đắm, bị chinh phục, tâm bị
xâm chiếm, nên suy nghĩ điều hại mình, suy
nghĩ điều hại người, suy nghĩ điều hại cả hai,
cảm thọ tâm khổ, tâm ưu.
 Tham ái được đoạn trừ, thời không nghĩ đến tự
hại mình, không nghĩ đến hại người, không
nghĩ đến hại cả hai, không cảm thọ tâm khổ,
tâm ưu.
Như vậy, này Bà-la-môn, Niết bàn là thiết thực hiện
tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả
năng hướng thượng, được người trí tự mình giác
hiểu.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                35

 Bị sân làm uế nhiễm, …
 Bị si làm mê mờ, bị chinh phục, tâm bị xâm
chiếm, nên suy nghĩ đến hại mình … nên suy
nghĩ đến hại cả hai, cảm thọ tâm khổ, tâm ưu.
Si được đoạn trừ, thời không nghĩ đến tự hại …
không cảm thọ tâm khổ, tâm ưu.
Như vậy, này Bà-la-môn, Niết bàn là thiết thực hiện
tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.
Khi vị ấy, cảm thọ tham ái được đoạn tận, không có
dư tàn, cảm thọ sân được đoạn tận, không có dư tàn,
cảm thọ si được đoạn tận, không có dư tàn. Như vậy,
này Bà-la-môn, Niết bàn là thiết thực hiện tại,
không có thời gian, … được người trí tự mình giác
hiểu.
- Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama... Mong
Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho
đến mạng chung, con xin trọn đời quy ngưỡng.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                36

5        Kinh Ràsiya – Tương IV, 517

Ràsiya – Tương IV, 517

1) ...

2) Một thời thôn trưởng Ràsiya đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi một bên, thôn trưởng Ràsiya bạch Thế Tôn:

-- Con có nghe rằng Sa-môn Gotama chỉ trích tất cả
khổ hạnh, bài bác, chống báng hoàn toàn mọi người
sống khổ hạnh, mọi lối sống khắc khổ. Những người
nói như vậy, bạch Thế Tôn, không biết có nói đúng
với lời Thế Tôn, không xuyên tạc Thế Tôn với điều
không thực, trả lời thuận pháp, đúng pháp, và không
một ai nói lời tương ứng đúng pháp có lý do để chỉ
trích?

-- Này Thôn trưởng, những ai đã nói như sau: "Sa-
môn Gotama chỉ trích tất cả khổ hạnh, bài bác, chống
báng hoàn toàn mọi lối sống khắc khổ"; họ nói không
đúng lời Ta nói, họ xuyên tạc Ta với điều không thật,
với điều không chơn chánh.

I

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                37

4) Có hai cực đoan mà người xuất gia không nên thực hành:

- Một là say đắm dục lạc đối với các dục vọng hạ
liệt, đê tiện, phàm phu, không xứng Thánh hạnh,
không liên hệ đến mục đích.
- Hai là hành hạ tự thân, khổ đau, không xứng bậc
Thánh, không liên hệ đến mục đích.
- Từ bỏ hai cực đoan này là con đường trung đạo,
đã được Như Lai giác ngộ, tác thành mắt, tác
thành trí, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-
bàn.

5) Thế nào là con đường trung đạo ấy, này Thôn
trưởng, đã được Như Lai giác ngộ, tác thành mắt,
tác thành trí, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ,
Niết-bàn?

Đây là con đường Thánh đạo Tám ngành, tức là
chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh
nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm,
chánh định. Đây là con đường trung đạo, này Thôn
trưởng, được Như Lai giác ngộ, tác thành mắt, tác
thành trí, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-
bàn.

II

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                   38

6) Này Thôn trưởng, có ba hạng người hưởng thọ vật dục có mặt ở trong đời. Thế nào là ba?

(i)

7) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật
dục, tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh. Sau
khi tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, người
ấy không tự mình vui sướng, không hoan hỷ, không
san sẻ, không làm các công đức.

(ii)

8) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật
dục, tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh. Sau
khi tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, người
ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, không san sẻ, không
làm các công đức.

(iii)

9) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật
dục, tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh. Sau
khi tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, người
ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, san sẻ và làm các
công đức.

(iv)

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               39

10) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật
dục, tìm cầu tài sản hợp pháp và phi pháp, dùng sức
mạnh và không dùng sức mạnh. Sau khi tìm cầu tài
sản hợp pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không
dùng sức mạnh, người ấy không tự mình vui sướng,
không hoan hỷ, không san sẻ, không làm các công
đức.

(v)

11) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật
dục, tìm cầu tài sản hợp pháp và phi pháp, dùng sức
mạnh và không dùng sức mạnh. Sau khi tìm cầu tài
sản hợp pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không
dùng sức mạnh, người ấy tự mình vui sướng, hoan
hỷ, không san sẻ, không làm các công đức.

(vi)

12) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật
dục, tìm cầu tài sản hợp pháp và phi pháp, dùng sức
mạnh và không dùng sức mạnh. Sau khi tìm cầu tài
sản hợp pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không
dùng sức mạnh, người ấy tự mình vui sướng, hoan
hỷ, san sẻ, làm các công đức.

(vii)

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                              40

13) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật dục, tìm cầu tài sản hợp pháp, không dùng sức mạnh. Sau khi tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng sức mạnh, người ấy không tự mình vui sướng, không hoan hỷ, không san sẻ, không làm các công đức.

(viii)

14) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật dục, tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng sức mạnh. Sau khi tìm cầu tài sản một cách hợp pháp và không dùng sức mạnh, người ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, không san sẻ, không làm các công đức.

(ix)

15) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật dục, tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng sức mạnh. Sau khi tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng sức mạnh, người ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, san sẻ, và làm các công đức. Nhưng người ấy hưởng thọ với tâm tham trước, đắm say, phạm tội, không thấy sự nguy hiểm, không với trí tuệ xuất ly.

(x)

16) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật dục, tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng sức

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                              41

mạnh. Sau khi tìm cầu tài sản hợp pháp và không
dùng sức mạnh, người ấy tự mình vui sướng, hoan
hỷ, san sẻ và làm các công đức. Nhưng người ấy
hưởng thọ với tâm không tham trước, không say
đắm, không phạm tội, thấy sự nguy hiểm và với trí
huệ xuất ly.

III

(i)

17) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật
dục, tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh. Sau
khi tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, người
ấy không tự mình vui sướng, không hoan hỷ, không
san sẻ, không làm các công đức. Người hưởng thọ
vật dục này, này Thôn trưởng, về ba phương diện bị
chỉ trích.

Về ba phương diện nào bị chỉ trích?

- Người ấy tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức
mạnh, về phương diện thứ nhất này, người ấy bị
chỉ trích.
- Người ấy không vui sướng, không hoan hỷ, về
phương diện thứ hai này, người ấy bị chỉ trích.
- Người ấy không san sẻ, không làm các công đức,
về phương diện thứ ba này, người ấy bị chỉ trích.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               42

Này Thôn trưởng, người hưởng thọ vật dục này về ba phương diện bị chỉ trích.

(ii)

18) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật dục, tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh. Sau khi tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, người ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, nhưng không san sẻ, không làm các công đức. Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về hai phương diện bị chỉ trích, về một phương diện được tán thán.

Về hai phương diện gì bị chỉ trích?

- Người ấy tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức
mạnh, về phương diện thứ nhất này, người ấy bị
chỉ trích.
- Người ấy không san sẻ, không làm các công đức,
về phương diện thứ hai này, người ấy bị chỉ trích.

Về một phương diện gì người ấy được tán thán?

- Người ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, về phương diện này, người ấy được tán thán.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               43

Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về hai phương diện bị chỉ trích, về một phương diện được tán thán.

(iii)

19) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật
dục, tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh. Sau
khi tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, người
ấy tự mình vui vẻ, hoan hỷ, san sẻ và làm các công
đức. Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng,
về một phương diện bị chỉ trích, về hai phương diện
được tán thán.

Về một phương diện gì người ấy bị chỉ trích?

- Người ấy tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, về phương diện này, người ấy bị chỉ trích.

Về phương diện gì người ấy được tán thán?

- Người ấy tự mình vui vẻ, hoan hỷ, về phương diện
thứ nhất này, người ấy được tán thán.
- Người ấy san sẻ và làm các công đức, về phương
diện thứ hai này, người ấy được tán thán.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               44

Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về một phương diện bị chỉ trích, về hai phương diện được tán thán.

(iv)

20) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật
dục, tìm cầu tài sản hợp pháp và phi pháp, dùng sức
mạnh và không dùng sức mạnh. Sau khi tìm cầu tài
sản hợp pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không
dùng sức mạnh, người ấy không tự mình vui sướng,
không hoan hỷ, không san sẻ, không làm các công
đức. Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng,
về một phương diện được tán thán, về ba phương
diện bị chỉ trích.

Một phương diện gì được tán thán?

- Người ấy tìm cầu tài sản một cách hợp pháp và không dùng sức mạnh, về phương diện này, người ấy được tán thán.

Về ba phương diện nào người ấy bị chỉ trích?

- Người ấy tìm cầu tài sản một cách phi pháp và dùng sức mạnh, về phương diện thứ nhất này, người ấy bị chỉ trích.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                              45

- Người ấy không tự mình vui sướng, không hoan
hỷ, về phương diện thứ hai này, người ấy bị chỉ
trích.
- Người ấy không san sẻ, không làm các công đức,
về phương diện thứ ba này, người ấy bị chỉ trích.

Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về một phương diện được tán thán, về ba phương diện bị chỉ trích.

(v)

21) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật
dục, tìm cầu tài sản một cách hợp pháp và phi pháp,
dùng sức mạnh và không dùng sức mạnh, tự mình
vui sướng, hoan hỷ, nhưng không san sẻ, không làm
các công đức. Người hưởng thọ vật dục này, này
Thôn trưởng, về hai phương diện được tán thán, về
hai phương diện bị chỉ trích.

Về hai phương diện nào người ấy được tán thán?

- Người ấy tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng
sức mạnh, về phương diện thứ nhất này, người ấy
được tán thán.
- Người ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, về phương
diện thứ hai này, người ấy được tán thán.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                              46

Về hai phương diện nào người ấy bị chỉ trích?

- Người ấy tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức
mạnh, về phương diện thứ nhất này, người ấy bị
chỉ trích.
- Người ấy không san sẻ, không làm các công đức,
về phương diện thứ hai này, người ấy bị chỉ trích.

Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về hai phương diện được tán thán, về hai phương diện bị chỉ trích.

(vi)

22) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật dục, tìm cầu tài sản hợp pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không dùng sức mạnh. Sau khi tìm cầu tài sản hợp pháp và phi pháp, dùng sức mạnh và không dùng sức mạnh, người ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, san sẻ và làm các công đức. Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về ba phương diện được tán thán, về một phương diện bị chỉ trích.

Về ba phương diện nào được tán thán?

- Người ấy tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng sức mạnh, về phương diện thứ nhất này, người ấy được tán thán.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               47

- Người ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, về phương
diện thứ hai này, người ấy được tán thán.
- Người ấy san sẻ và làm các công đức, về phương
diện thứ ba này, người ấy được tán thán.

Thế nào là một phương diện người ấy bị chỉ trích?

- Người ấy tìm cầu tài sản phi pháp và dùng sức mạnh, về một phương diện này, người ấy bị chỉ trích.

Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về ba phương diện được tán thán, về một phương diện bị chỉ trích.

(vii)

23) Ở đây, có người hưởng thọ vật dục, này Thôn
trưởng, tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng sức
mạnh. Sau khi tìm cầu tài sản hợp pháp và không
dùng sức mạnh, người ấy không tự mình vui sướng,
hoan hỷ, không san sẻ và không làm các công đức.
Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về
một phương diện được tán thán, về hai phương diện
bị chỉ trích.

Về một phương diện nào được tán thán?

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                             48

- Người ấy tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng sức mạnh, về phương diện này, người ấy được tán thán.

Về hai phương diện nào người ấy bị chỉ trích?

- Người ấy không tự mình vui sướng, hoan hỷ, về phương diện thứ nhất này, người ấy bị chỉ trích. - Người ấy không san sẻ, không làm các công đức, về phương diện thứ hai này, người ấy bị chỉ trích.

Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về một phương diện được tán thán, về hai phương diện bị chỉ trích.

(viii)

24) Ở đây, có người hưởng thọ vật dục, này Thôn
trưởng, tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng sức
mạnh. Sau khi tìm cầu tài sản hợp pháp và không
dùng sức mạnh, người ấy tự mình vui sướng, hoan
hỷ, không san sẻ, không làm các công đức. Người
hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về hai
phương diện được tán thán, về một phương diện bị
chỉ trích.

Về hai phương diện nào người ấy được tán thán?

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               49

- Người ấy tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng
sức mạnh, về phương diện thứ nhất này, người ấy
được tán thán.
- Người ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, về phương
diện thứ hai này, người ấy được tán thán.

Về một phương diện nào người ấy bị chỉ trích?

- Người ấy không san sẻ, không làm các công đức, về phương diện này, người ấy bị chỉ trích.

Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về hai phương diện được tán thán, về một phương diện bị chỉ trích.

(ix)

25) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật
dục, tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng sức
mạnh. Sau khi tìm cầu tài sản hợp pháp và không
dùng sức mạnh, người ấy tự mình vui sướng, hoan
hỷ, san sẻ và làm các công đức. Người ấy hưởng thọ
các tài sản một cách tham trước, say đắm, phạm tội,
không thấy sự nguy hiểm, với trí tuệ không xuất ly.
Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về
ba phương diện được tán thán, về một phương diện
bị chỉ trích.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                              50

Về ba phương diện nào người ấy được tán thán?

- Người ấy tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng
sức mạnh, về phương diện thứ nhất này, người ấy
được tán thán.
- Người ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, về phương
diện thứ hai này, người ấy được tán thán.
- Người ấy san sẻ và làm các công đức, về phương
diện thứ ba này, người ấy được tán thán.

Về một phương diện nào người ấy bị chỉ trích?

- Người ấy hưởng thọ các tài sản ấy với tâm tham
trước, say đắm, phạm tội, không thấy sự nguy
hiểm, với trí tuệ không xuất ly, về phương diện
này, người ấy bị chỉ trích.

Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về ba phương diện được tán thán, về một phương diện bị chỉ trích.

(x)

26) Ở đây, này Thôn trưởng, có người hưởng thọ vật dục, tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng sức mạnh. Sau khi tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng sức mạnh, người ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, san sẻ và làm các công đức. Người ấy hưởng thọ

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                             51

các tài sản ấy, không có tham trước, không có say đắm, không có phạm tội, thấy sự nguy hiểm và với trí tuệ xuất ly. Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về bốn phương diện được tán thán.

Về bốn phương diện nào được tán thán?

- Người ấy tìm cầu tài sản hợp pháp và không dùng
sức mạnh, về phương diện thứ nhất này, người ấy
được tán thán.
- Người ấy tự mình vui sướng, hoan hỷ, về phương
diện thứ hai này, người ấy được tán thán.
- Người ấy san sẻ và làm các công đức, về phương
diện thứ ba này, người ấy được tán thán.
- Người ấy hưởng thọ tài sản ấy không có tham
trước, không có say đắm, không có phạm tội, thấy
sự nguy hiểm và với trí tuệ xuất ly, về phương
diện thứ tư này, người ấy được tán thán.

Người hưởng thọ vật dục này, này Thôn trưởng, về bốn phương diện được tán thán.

IV.(i)

27) Này Thôn trưởng, có ba hạng người tu khổ hạnh, sống khắc khổ, có mặt hiện sống ở đời.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                             52

28) Này Thôn trưởng, có hạng người tu khổ hạnh,
sống khắc khổ, do lòng tin đã xuất gia, từ bỏ gia đình,
sống không gia đình. Vị ấy nghĩ rằng: "Mong rằng
ta chứng được thiện pháp; mong rằng ta chứng ngộ
các Thượng nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng
bậc Thánh!". Vị ấy tự mình hành xác, hành khổ,
nhưng không chứng được thiện pháp nào; không
chứng ngộ Thượng nhân pháp, tri kiến thù thắng
xứng đáng bậc Thánh nào.

IV.(ii)

29) Ở đây, này Thôn trưởng, có người tu khổ hạnh,
sống khắc khổ, vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình,
sống không gia đình, nghĩ rằng: "Mong rằng ta
chứng được thiện pháp; mong rằng ta chứng ngộ các
Thượng nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh!". Người ấy tự mình hành xác, hành khổ,
chứng được thiện pháp; nhưng không chứng ngộ
Thượng nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh.

IV.(iii)

30) Ở đây, này Thôn trưởng, có người tu khổ hạnh, sống khắc khổ, vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nghĩ rằng: "Mong rằng ta chứng được thiện pháp; mong rằng ta chứng ngộ các

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                  53

Thượng nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh!" Người ấy tự mình hành xác, hành khổ,
chứng được thiện pháp; chứng ngộ Thượng nhân
pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh.

V.(i)

31) Ở đây, này Thôn trưởng, có người tu khổ hạnh,
sống khắc khổ, tự mình hành xác, hành khổ, không
chứng được thiện pháp; không chứng ngộ Thượng
nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh.
Người tu khổ hạnh, sống khắc khổ này, này Thôn
trưởng, về ba phương diện bị chỉ trích.

Thế nào là về ba phương diện bị chỉ trích?

- Người ấy tự mình hành xác, hành khổ, về phương
diện thứ nhất này, người ấy bị chỉ trích.
- Người ấy không chứng đắc thiện pháp, về phương
diện thứ hai này, người ấy bị chỉ trích.
- Người ấy không chứng ngộ Thượng nhân pháp,
tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh, về
phương diện thứ ba này, người ấy bị chỉ trích.

Người tu khổ hạnh, sống khắc khổ này, này Thôn trưởng, về ba phương diện này bị chỉ trích.

V.(ii)

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                             54

32) Ở đây, này Thôn trưởng, có người tu khổ hạnh,
sống khắc khổ, tự mình hành xác, hành khổ, chứng
được thiện pháp, nhưng không chứng ngộ Thượng
nhân pháp, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh.
Người tu khổ hạnh, sống khắc khổ này, này Thôn
trưởng, về hai phương diện bị chỉ trích, về một
phương diện được tán thán.

Thế nào là về hai phương diện người ấy bị chỉ trích?

- Người ấy tự mình hành xác, hành khổ, về phương
diện thứ nhất này, người ấy bị chỉ trích.
- Người ấy không chứng ngộ Thượng nhân pháp,
tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh, về
phương diện thứ hai này, người ấy bị chỉ trích.

Thế nào là về một phương diện người ấy được tán thán?

- Người ấy chứng được thiện pháp, về phương diện này, người ấy được tán thán.

Người tu khổ hạnh, sống khắc khổ này, này Thôn trưởng, về hai phương diện bị chỉ trích, về một phương diện được tán thán.

V.(iii)

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               55

33) Ở đây, này Thôn trưởng, có người tu khổ hạnh,
sống khắc khổ, tự mình hành xác, hành khổ, chứng
được thiện pháp, và chứng ngộ Thượng nhân pháp,
tri kiến thù thắng xứng đáng bậc Thánh. Người tu
khổ hạnh, sống khắc khổ này về một phương diện bị
chỉ trích, về hai phương diện được tán thán.

Về một phương diện nào bị chỉ trích?

- Người ấy tự mình hành xác, hành khổ, về phương diện này, người ấy bị chỉ trích.

Về hai phương diện nào người ấy được tán thán?

- Người ấy chứng được thiện pháp, về phương diện
thứ nhất này, người ấy được tán thán.
- Người ấy chứng ngộ Thượng nhân pháp, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh, về phương diện
thứ hai này, người ấy được tán thán.

Người tu khổ hạnh, sống khắc khổ này, này Thôn trưởng, về một phương diện bị chỉ trích, về hai phương diện được tán thán.

VI

34) Này Thôn trưởng, có ba pháp thiết thực hiện tại, không có già lão, có hiệu quả tức thời, đến để mà

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               56

thấy, có khả năng hướng thượng, được người có trí tự mình giác hiểu. Thế nào là ba?

VI.(i)

35) Phàm người tham dục (ràga), do nhân tham dục, nghĩ đến tự hại, nghĩ đến hại người khác, nghĩ đến hại cả hai. Khi tham dục được đoạn tận, người ấy không nghĩ đến tự hại, không nghĩ đến hại người khác, không nghĩ đến hại cả hai. Như vậy, những pháp này thiết thực hiện tại, không có già lão, có hiệu quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người có trí tự mình giác hiểu.

VI.(ii)

36) Phàm người sân hận, do nhân sân hận, nghĩ đến
tự hại, nghĩ đến hại người khác, nghĩ đến hại cả hai.
Khi sân hận được đoạn tận, người ấy không nghĩ đến
tự hại, không nghĩ đến hại người khác, không nghĩ
đến hại cả hai. Như vậy, những pháp này thiết thực
hiện tại, không có già lão, có hiệu quả tức thời, đến
để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người
có trí tự mình giác hiểu.

VI.(iii)

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                  57

37) Phàm người si mê, do nhân si mê, nghĩ đến tự
hại, nghĩ đến hại người khác, nghĩ đến hại cả hai. Khi
si mê được đoạn tận, vị ấy không nghĩ đến tự hại,
không nghĩ đến hại người khác, không nghĩ đến hại
cả hai. Như vậy, những pháp này thiết thực hiện tại,
không có già lão, có hiệu quả tức thời, đến để mà
thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự
mình giác hiểu.

Ba pháp này, này Thôn trưởng, thiết thực hiện tại,
không có già lão, có hiệu quả tức thời, đến để mà
thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự
mình giác hiểu.

38) Khi được nghe nói vậy, thôn trưởng Ràsiya bạch Thế Tôn:

-- Thật là vi diệu, bạch Thế Tôn!... từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 58

6      Kinh THIẾT THỰC HIỆN TẠI NIẾT BÀN – Tăng IV, 221

THIẾT THỰC HIỆN TẠI NIẾT BÀN – Tăng IV,221

1. - "Thiết thực hiện tại Niết-bàn, Thiết thực hiện tại
Niết-bàn", này Hiền giả, được nói đến như vậy. Cho
đến như thế nào, này Hiền giả, là thiết thực hiện tại
Niết-bàn được Thế Tôn nói đến?

2. - Ở đây, này Hiền giả, Tỷ-kheo ly dục... chứng đạt
và an trú sơ Thiền. Cho đến như vậy, này Hiền giả,
là thiết thực hiện tại Niết-bàn được Thế Tôn nói đến
với pháp môn.

Lại nữa, này các Hiền giả, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ... Thiền thứ hai... Thiền thứ ba... Thiền thứ tư...

... chứng đạt và an trú Không vô biên xứ....

... chứng đạt và an trú Thức vô biên xứ...

... chứng đạt và an trú Vô sở hữu xứ ...

... chứng đạt và an trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ ...

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                  59

3. Lại nữa, này Hiền giả, Tỷ-kheo sau khi vượt qua
Phi tưởng phi phi tưởng xứ một cách hoàn toàn,
chứng đạt và an trú Diệt thọ tưởng định, sau khi
thấy với trí tuệ, các lậu hoặc được tận. Cho đến như
vậy, này Hiền giả, là thiết thực hiện tại Niết-bàn
được Thế Tôn nói đến với phi pháp môn.

| Mục lục Kinh Tăng Chi bộ || Phẩm kế |

CHƯƠNG CHÍN CHÍN PHÁP

VI. PHẨM AN ỔN

AN ỔN – Tăng IV,222

- "An ổn, an ổn", này Hiền giả, được nói đến như vậy.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               60

NGƯỜI ĐẠT AN ỔN – Tăng IV,222

- "Người đạt an ổn, người đạt an ổn", này Hiền giả, được nói đến như vậy.

BẤT TỬ – Tăng IV,222

- "Bất tử, bất tử", này Hiền giả, được nói đến như vậy.

NGƯỜI ĐẠT ĐƯỢC BẤT TỬ – Tăng IV,222

- "Người đạt được bất tử, người đạt được bất tử", này Hiền giả, được nói đến như vậy.

VÔ ÚY – Tăng IV,223

- "Vô úy, vô úy", này Hiền giả, được nói đến như vậy.

NGƯỜI ĐẠT VÔ ÚY – Tăng IV,223

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                61

- "Người đạt vô úy, người đạt vô úy", này Hiền giả, được nói đến như vậy.

KHINH AN – Tăng IV,223

- "Khinh an, khinh an", này Hiền giả, được nói đến như vậy.

THỨ ĐỆ KHINH AN – Tăng IV,223

Thứ đệ khinh an, thứ đệ khinh an, này Hiền giả, được nói đến như vậy.

ĐOẠN DIỆT – Tăng IV,223

- "Đoạn diệt, đoạn diệt", này Hiền giả, được nói đến như vậy.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               62

7        Kinh Upavàna 1 – Tương IV, 75

Upavàna – Tương IV, 75

1) ...

2) Rồi Tôn giả Upavàna đi đến Thế Tôn...

3) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Upavàna bạch Thế Tôn:

-- "Thiết thực hiện tại, thiết thực hiện tại
(Sanditthika)", bạch Thế Tôn, như vậy được nói đến.
Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là thiết thực
hiện tại, có kết quả tức thời, đến để mà thấy, có khả
năng hướng thượng, được những người có trí tự
mình giác hiểu?

4) -- Ở đây, này Upavàna, sau khi mắt thấy sắc, Tỷ-
kheo cảm thọ sắc và cảm thọ tham sắc và có nội
tham đối với các sắc; vị ấy biết rõ: "Tôi có nội tham
đối với các sắc". Cho đến chừng nào sau khi mắt
thấy sắc, Tỷ-kheo cảm thọ sắc và cảm thọ tham sắc,
và có nội tham đối với các sắc; vị ấy biết rõ: "Tôi có
nội tham đối với các sắc". Như vậy, này Upavàna, là
thiết thực hiện tại, có kết quả tức thời, đến để mà
thấy, có khả năng hướng thượng, được những người
trí tự mình giác hiểu.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 63

5-6) Lại nữa, này Upavàna, Tỷ-kheo sau khi tai nghe tiếng... sau khi mũi ngửi hương...

7-8) Lại nữa, này Upavàna, Tỷ-kheo sau khi lưỡi nếm vị... thân cảm xúc...

9) Lại nữa, này Upavàna, sau khi ý nhận biết pháp, Tỷ-kheo cảm thọ pháp và cảm thọ tham pháp, và có nội tham đối với các pháp; vị ấy biết rõ: "Tôi có nội tham đối với các pháp". Cho đến chừng nào sau khi ý nhận biết pháp, Tỷ-kheo cảm thọ pháp và cảm thọ tham pháp, và có nội tham đối với các pháp; vị ấy biết rõ: "Tôi có nội tham đối với các pháp". Như vậy, này Upavàna, là thiết thực hiện tại, có kết quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được những người trí tự mình giác hiểu.

10) Ở đấy, này Upavàna, sau khi mắt thấy sắc, Tỷ-
kheo cảm thọ sắc, nhưng không cảm thọ tham sắc,
và không có nội tham đối với sắc; vị ấy biết rõ: "Tôi
không có nội tham đối với sắc". Cho đến chừng
nào, này Upavàna, sau khi mắt thấy sắc, Tỷ-kheo
cảm thọ sắc, nhưng không cảm thọ tham sắc, và
không có nội tham đối với các sắc; vị ấy biết rõ: "Tôi
không có nội tham đối với các sắc". Như vậy, này
Upavàna, là thiết thực hiện tại, có kết quả tức thời,
đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được
những người trí tự mình giác hiểu.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 64

11-14) Lại nữa, này Upavàna, Tỷ-kheo sau khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc...

15) Lại nữa, này Upavàna, sau khi ý nhận thức pháp, Tỷ-kheo cảm thọ pháp nhưng không cảm thọ tham pháp, và không có nội tham đối với pháp; vị ấy biết rõ: "Tôi không có nội tham đối với pháp". Cho đến chừng nào, này Upavàna, Tỷ-kheo sau khi ý nhận thức pháp, cảm thọ pháp nhưng không cảm thọ tham pháp, và không có nội tham đối với pháp; vị ấy biết rõ: "Tôi không có nội tham đối với pháp". Như vậy, này Upavàna, là thiết thực hiện tại, có kết quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, chỉ những người có trí tự mình giác hiểu.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                              65

8     Kinh VAPPA – Tăng II, 196

VAPPA – Tăng II, 196

1. Một thời, Thế Tôn ở giữa dân chúng Sakka, tại
Kapilavatthu khu vườn Nigrodha. Rồi thích tử
Vappa, đệ tử của Nigantha đi đến Tôn giả
Mahàmoggalàna; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả
Mahàmoggalàna rồi ngồi xuống một bên, Tôn giả
Mahàmoggallàna nói với thích tử Vappa, đệ tử của
Nigantha đang ngồi một bên:

- Ở đây, này Vappa, có thể có người với thân chế
ngự, với lời chế ngự, với ý chế ngự, vô minh được
viễn ly, minh được sanh khởi. Ông có thấy người ấy,
do một nhân duyên nào, các lậu hoặc khiến họ cảm
thọ đau khổ có thể khởi lên cho người ấy trong
tương lai?

- Thưa Tôn giả, con có thể thấy trường hợp ấy. Ở đây
thưa Tôn giả, do ác nghiệp tạo ra về trước chưa đưa
đến quả dị thục, do một nhân duyên ấy, các lậu hoặc
khiến họ cảm thọ đau khổ có thể khởi lên cho người
ấy trong tương lai.

Và câu chuyện này giữa Tôn giả Mahàmoggallàna và Thích tử Vappa, đệ tử của Niganthà bị bỏ dở.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               66

2. Rồi Thế Tôn vào buổi chiều từ Thiền Tịnh đứng
dậy đi đến hội trường; sau khi đến, ngồi xuống trên
chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống, Thế Tôn nói với Tôn
giả Mahàmoggallàna:

- Này Mahàmoggallàna, câu chuyện gì được nói đến, khi các Ông ngồi tụ họp ở đây? Và câu chuyện giữa các Ông chưa được nói xong?

- Ở đây, bạch Thế Tôn, con nói với Thích tử Vappa,
đệ tử của Nigantha: "Ở đây, này Vappa, có thể có
người với thân chế ngự, với lời chế ngự, với ý chế
ngự, vô minh được viễn ly, minh được sanh khởi.
Ông có thấy người ấy, do một nhân duyên nào, các
lậu hoặc khiến họ cảm thọ đau khổ có thể khởi lên
cho người ấy trong tương lai?" Bạch Thế Tôn, khi
người nói như vậy, Thích tử Vappa, đệ tử của
Nigantha nói với con như sau: "Thưa Tôn giả, con có
thể thấy trường hợp ấy. Ở đây thưa Tôn giả, do ác
nghiệp tạo ra về trước chưa đưa đến quả dị thục, do
một nhân duyên ấy, các lậu hoặc khiến họ cảm thọ
đau khổ có thể khởi lên cho người ấy trong tương
lai!". Bạch Thế Tôn, ở đây là câu chuyện giữa Thích
Tử Vappa, đệ tử của Nigantha và chúng con, câu
chuyện bị bỏ dở khi Thế Tôn đến!

3. Rồi Thế Tôn nói với Thích tử Vappa, đệ tử của Nigantha:

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                              67

- Này Vappa, nếu Ông có thể chấp nhận điều Ông có thể chấp nhận, và có thể bác bỏ điều đáng được bác bỏ, và trong trường hợp Ông không có thể biết được ý nghĩa lời nói của Ta, nếu Ông hỏi ta thêm về vấn đề ấy: "Bạch Thế Tôn, lời nói này, ý nghĩa là gì?", thời có thể có cuộc nói chuyện giữa chúng ta.

- Bạch Thế Tôn, con có thể chấp nhận điều con có
thể chấp nhận, và có thể bác bỏ điều đáng được bác
bỏ, và trong trường hợp con không có thể biết được
ý nghĩa lời nói của Thế Tôn, con sẽ hỏi Thế Tôn thêm
về vấn đề ấy: "Bạch Thế Tôn, lời nói này, ý nghĩa là
gì?", mong rằng ở đây có cuộc nói chuyện giữa
chúng ta.

4.- Ý Ông nghĩ thế nào, này Vappa? Nếu do nhân
duyên thân khởi động, các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não
khởi lên; với người chế ngự được thân khởi động,
như vậy, các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não ấy không có
nơi người ấy nữa. Người ấy không làm nghiệp mới,
còn hành động trước của người ấy, do cảm xúc
thường xuyên được chấm dứt; con đường đưa đến
sự héo mòn các phiền não là thiết thực hiện tại,
không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                68

Này Vappa, Ông có thấy trường hợp ấy, do nhân duyên này, các lậu hoặc khiến cảm thọ khổ đau có thể khởi lên cho người ấy trong tương lai không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn!

5. - Ý Ông nghĩ thế nào, này Vappa? Nếu do nhân
duyên lời khởi động, các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não
khởi lên; với người chế ngự được lời khởi động, như
vậy, các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não ấy không có nơi
người ấy nữa. Người ấy không làm nghiệp mới, còn
hành động trước của người ấy, do cảm xúc thường
xuyên được chấm dứt; con đường đưa đến sự héo
mòn các phiền não là thiết thực hiện tại, không có
thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng
thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

Này Vappa, Ông có thấy trường hợp ấy, do nhân duyên này, các lậu hoặc khiến cảm thọ khổ đau có thể khởi lên cho người ấy trong tương lai không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn.

6.- Ý Ông nghĩ thế nào, này Vappa? Nếu do nhân duyên ý khởi động, các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não khởi lên; với người chế ngự được ý khởi động, như vậy, các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não ấy không có nơi người ấy nữa. Người ấy không làm nghiệp mới, còn

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               69

hành động trước của người ấy, do cảm xúc thường
xuyên được chấm dứt; con đường đưa đến sự héo
mòn các phiền não là thiết thực hiện tại, không có
thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng
thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

Này Vappa, Ông có thấy trường hợp ấy, do nhân duyên này, các lậu hoặc khiến cảm thọ khổ đau có thể khởi lên cho người ấy trong tương lai không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn!

7.- Ý Ông nghĩ thế nào, này Vappa? Đối với các lậu
hoặc tàn hại, nhiệt não ấy do duyên vô minh khởi lên,
vô minh được ly tham, minh được khởi lên, như vậy,
các lậu hoặc tàn hại, nhiệt não ấy không có với người
ấy nữa. Người ấy không làm nghiệp mới, còn hành
động trước của người ấy, do cảm xúc thường xuyên
được chấm dứt; con đường đưa đến sự héo mòn
các phiền não là thiết thực hiện tại, không có thời
gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng,
được người trí tự mình giác hiểu.

Này Vappa, Ông có thấy trường hợp ấy, do nhân duyên này, các lậu hoặc khiến cảm thọ khổ đau có thể khởi lên cho người ấy trong tương lai không?

- Thưa không, bạch Thế Tôn!

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                70

8.- Như vậy, này Vappa, với vị Tỷ-kheo có tâm được chơn chánh giải thoát, sáu an trú thường hằng được chứng đắc. Vị ấy, khi mắt thấy sắc, không có ý đẹp, không có phật ý, trú xả, chánh niệm tỉnh giác. Khi tai nghe tiếng…, khi mũi ngửi hương… khi lưỡi nếm vị… khi thân cảm xúc … khi ý thức tri pháp, không có ý đẹp, không có phật ý, trú xả, chánh niệm tỉnh giác. Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng của thân, vị ấy quán tri: "Ta cảm giác một cảm thọ tận cùng của thân". Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng của sinh mạng, vị ấy quán tri: "Ta cảm giác một cảm thọ tận cùng của sinh mạng". Vị ấy quán tri: "Sau khi thân hoại mạng chung, ở đây tất cả các cảm thọ không còn có hỷ lạc, sẽ trở thành vắng lạnh".

9. Ví như, này Vappa, duyên một thân cây, bóng cây hiện ra. Rồi có người đến cầm các cuốc và cái giỏ, chặt thân cây ấy ở nơi rễ. Sau khi chặt ở nơi rễ, người ấy đào cái mương. Sau khi đào cái mương, người ấy nhổ lên các rễ lớn cho đến các rễ con và rễ phụ. Rồi người ấy chặt cây ấy thành từng khúc, người ấy bửa. Sau khi bửa, người ấy chẻ thành từng miếng nhỏ. Sau khi chẻ thành từng miếng nhỏ, người ấy phơi giữa gió và nắng, người ấy lấy lửa đốt. Sau khi lấy lửa đốt, người ấy vun thành đống tro. Sau khi người ấy vun thành đống tro, người ấy sàng tro giữa gió lớn, hay để tro ấy vào dòng nước mạnh cho nước

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 71

cuốn đi. Như vậy, này Vappa, do duyên thân cây nên
có bóng cây. Bóng cây ấy, rễ bị chấm dứt, làm thành
như thân cây tala, làm cho không thể tái sanh trong
tương lai, không thể sống lại được.

Cũng vậy, này Vappa, vị Tỷ-kheo có tâm được chơn chánh giải thoát, sáu an trú thường hằng được chứng đắc. Vị ấy, khi mắt thấy sắc, không có ý đẹp, không có phật ý, trú xả, chánh niệm tỉnh giác. Khi tai nghe tiếng…, khi mũi ngửi hương… khi lưỡi nếm vị… khi thân cảm xúc … khi ý thức tri pháp, không có ý đẹp, không có phật ý, trú xả, chánh niệm tỉnh giác. Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng của thân, vị ấy biết: "Ta cảm giác một cảm thọ tận cùng của thân". Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng của sinh mạng, vị ấy biết: "Ta cảm giác một cảm thọ tận cùng của sinh mạng". Vị ấy biết: "Sau khi thân hoại mạng chung, ở đây tất cả các cảm thọ không còn hỷ lạc, sẽ trở thành vắng lạnh".

10. Khi được nói như vậy, Thích tử Vappa, đệ tử của Nigantha bạch Thế Tôn:

- Ví như, bạch Thế Tôn, một người mong ước được tài sản, lo nuôi dưỡng tài sản của mình, nhưng không được tăng trưởng gì, trái lại chỉ được mệt nhọc và dự phần vào phiền muộn. Cũng vậy, bạch Thế Tôn, con cầu mong được lợi ích khi con hầu hạ kẻ ngu

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                72

Nigantha này. Con đã không được lợi ích gì, trái lại
con chỉ được mệt nhọc và dự phần vào phiền muộn.
Bắt đầu từ hôm này, bạch Thế Tôn, với lòng tin gì
con đã có với kẻ ngu Nigantha, con sẽ sàng lòng tin
ấy giữa gió lớn, hay để lòng tin ấy vào dòng nước
lạnh cho nước cuốn đi.

- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng!

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               73

9     Kinh VÍ DỤ TẤM VẢI – 7 Trung I, 87

KINH VÍ DỤ TẤM VẢI (Vatthupatna sutta) – Bài kinh số 7 – Trung I, 87

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại
Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Độc). Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-
kheo: "Này các Tỷ-kheo". - "Bạch Thế Tôn", các vị
Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, như một tấm vải cấu uế,
nhiễm bụi, một người thợ nhuộm nhúng tấm vải ấy
vào thuốc nhuộm này hay thuốc nhuộm khác - hoặc
xanh, hoặc vàng, hoặc đỏ, hoặc tía - vải ấy sẽ được
màu nhuộm không tốt đẹp, sẽ được màu nhuộm
không sạch sẽ. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì tấm
vải không được trong sạch. Cũng vậy, này các Tỷ-
kheo, cõi ác chờ đợi một tâm cấu uế.

Này các Tỷ-kheo, như một tấm vải thanh tịnh, trong sạch, một người thợ nhuộm nhúng tấm vải ấy vào thuốc nhuộm này hay thuốc nhuộm khác - hoặc

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                              74

xanh, hoặc vàng, hoặc đỏ, hoặc tía, vải ấy sẽ được
màu nhuộm tốt đẹp, sẽ được màu nhuộm sạch sẽ. Vì
sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì tấm vải được trong
sạch. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, cõi thiện chờ đợi
một tâm không cấu uế.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những cấu uế của tâm?

- Tham dục, tà tham là cấu uế của tâm,
- Sân là cấu uế của tâm,
- Phẫn là cấu uế của tâm,
- Hận là cấu uế của tâm,
- Hư ngụy, não hại, tật đố, xan tham, man trá,
khi cuống, ngoan cố, cấp tháo, quá mạn, kiêu,
phóng dật là cấu uế của tâm.

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào nghĩ rằng: "Tham dục, tà tham là cấu uế của tâm" và sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ tham dục, tà tham cấu uế của tâm; nghĩ rằng: "Sân là cấu uế của tâm", và sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ sân, cấu uế của tâm; phẫn... hận... hư ngụy... não hại, tật đố, xan tham, man trá, khi cuống... ngoan cố... cấp tháo... mạn... quá mạn... kiêu; nghĩ rằng: "Phóng dật là cấu uế của tâm" thì sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ phóng dật, cấu uế của

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 75

tâm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo biết được:
"Tham dục, tà tham là cấu uế của tâm", tham dục, tà
tham cấu uế của tâm được diệt trừ, ... sân... phẫn...
hận... hư ngụy... não hại... tật đố... xan tham... man
trá... khi cuống... ngoan cố... cấp tháo... mạn... quá
mạn... kiêu; khi nào Tỷ-kheo biết được: "Phóng dật
là cấu uế của tâm", phóng dật, cấu uế của tâm được
diệt trừ.

 Tỷ-kheo ấy thành tựu lòng tin tuyệt đối, đối với
Phật: Ngài là bậc Thế Tôn, A-la-hán, Chánh
Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian
Giải, Điều Ngự Trượng Phu, Vô Thượng Sĩ, Thiên
Nhân Sư, Phật, Thế Tôn;
 Vị ấy thành tựu lòng tin tuyệt đối đối với Pháp:
Pháp được Thế Tôn khéo thuyết giảng, thiết thực
hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có
khả năng hướng thượng, được người có trí chứng
hiểu;
 Vị ấy thành tựu lòng tin tuyệt đối, đối với chúng
Tăng: Diệu hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn;
Trực hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn; Như lý
hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn; Chánh hạnh
là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                 76

vị. Chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn, đáng được cung
kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng
dường, đáng được chắp tay, là phước điền vô
thượng ở đời.

Đến giai đoạn này, đối với vị ấy có sự từ bỏ, có sự diệt trừ, có sự giải thoát, có sự đoạn trừ, có sự xả ly.

 Vị ấy tự nghĩ: "Ta thành tựu lòng tin tuyệt đối, đối
với Thế Tôn", và chứng được nghĩa tín thọ, chứng
được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ
đến pháp, từ hân hoan, hỷ sanh, từ hỷ, thân được
khinh an, thân khinh an, cảm giác được lạc thọ;
với lạc thọ, tâm được Thiền định.
 Vị ấy tự nghĩ: "Ta thành tựu lòng tin tuyệt đối đối
với Pháp", và chứng được nghĩa tín thọ, chứng
được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ
đến pháp; từ hân hoan, hỷ sanh, từ hỷ, thân được
khinh an; thân khinh an, cảm giác được lạc thọ;
với lạc thọ, tâm được Thiền định.
 Vị ấy tự nghĩ: "Ta thành tựu lòng tin tuyệt đối đối
với Tăng", và chứng được nghĩa tín thọ, chứng
được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ
đến pháp; từ hân hoan hỷ sanh; từ hỷ, thân được
khinh an, thân khinh an, cảm giác được lạc thọ;

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                  77

với lạc thọ, tâm được Thiền định.
 Vị ấy tự nghĩ: "Đến giai đoạn này, đối với Ta, có
sự từ bỏ, có sự diệt trừ, có sự giải thoát, có sự
đoạn trừ, có sự xả ly", và chứng được nghĩa tín
thọ, chứng được pháp tín thọ, chứng được hân
hoan liên hệ đến pháp; từ hân hoan, hỷ sanh; từ
hỷ, thân khinh an; thân khinh an, cảm giác được
lạc thọ; với lạc thọ, tâm được Thiền định.

Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo, giới như vậy, pháp như vậy, tuệ như vậy - nếu có ăn đồ khất thực với gạo thơm, hạt đen được vất đi, với các món ăn khác cũng không vì vậy trở thành một chướng ngại cho vị ấy. Này các Tỷ-kheo, như một tấm vải cấu uế, nhiễm bụi, nếu bỏ trong nước sạch, trở thành thanh tịnh sạch sẽ, như bỏ vào lò lửa trở thành thanh tịnh sạch sẽ. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo, giới như vậy, pháp như vậy, tuệ như vậy, - nếu có ăn đồ khất thực với gạo thơm, hạt đen được vất đi, với các món canh, với các món ăn khác, cũng không vì vậy trở thành một chướng ngại cho vị ấy.

Vị ấy an trú, biến mãn một phương với tâm câu
hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy
phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy,
cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy
phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               78

mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên,
không hận, không sân... biến mãn một phương với
tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu
với hỷ... (như trên)... biến mãn một phương với tâm
câu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy
phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy
cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy
phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến
mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại vô biên,
không hận, không sân.

Vị ấy biết: "Có cái này, có cái hạ liệt, có cái cao thượng, có sự giải thoát vượt qua các tưởng". Do vị ấy biết như vậy, thấy như vậy, tâm được giải thoát khỏi dục lậu, tâm được giải thoát khỏi hữu lậu, tâm được giải thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát, trí khởi lên: "Ta đã giải thoát, sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". Này các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi là Tỷ-kheo đã được tắm rửa với sự tắm rửa nội tâm.

Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Sundarikabharadvaja đang ngồi không xa Thế Tôn. Rồi Bà-la-môn Sundarikabharadvaja bạch Thế Tôn:

– Tôn giả Gotama có đi đến sông Bahuka để tắm

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                    79

rửa không?

– Này Bà-la-môn, sông Bahuka là gì? Sông Bahuka có làm được lợi ích gì?

– Tôn giả Gotama, sông Bahuka được nhiều
người xem là có khả năng giải thoát. Tôn giả
Gotama, sông Bahuka được nhiều người xem là có
khả năng đem lại công đức. Và nhiều người đã gội
sạch các ác nghiệp trong sông Bahuka.

Rồi Thế Tôn nói lên những bài kệ sau đây cho Bà-la-môn Sundarikabharadvaja:

Trong sông Bàhukà
Tại Adhikakkà,
Tại cả sông Gayà
Và Sundarikà,
Tại Sarassatì
Và tại Payàna,
Tại Bàhumatì,
Kẻ ngu dầu thường tắm,
Ác nghiệp không rửa sạch.
Sông Sundarikà
Có thể làm được gì?
Payàga làm gì?
Cả sông Bàhukà?
Không thể rửa nghiệp đen

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                           80

Của kẻ ác gây tội.

Đối kẻ sống thanh tịnh,
Ngày nào cũng ngày tốt,
Với kẻ sống thanh tịnh,
Ngày nào cũng ngày lành,
Các tịnh nghiệp thanh tịnh,
Luôn thành tựu (thiện) hạnh.
Này vị Bà-la-môn,
Chỉ nên tắm ở đây,
Khiến mọi loài chúng sanh,
Được sống trong an ổn.
Nếu không nói dối trá,
Nếu không hại chúng sanh,
Không lấy của không cho,
Có lòng tín, không tham,
Đi Gayà làm gì,
Gayà một giếng nước?

Khi được nghe nói vậy,               Bà-la-môn Sundarikabharadvaja bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Tôn giả Gotama, như
người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống,
phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                               81

lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối, để
những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy Chánh
pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương
tiện trình bày. Nay con quy y Tôn giả Gotama, quy
y Pháp và quy y Tăng. Mong con được xuất gia với
Tôn giả Gotama! Mong con được thọ đại giới!

Bà-la-môn Sundarikabharadvaja được xuất gia
với Thế Tôn, được thọ đại giới. Trong thời gian ngắn
sau khi thọ đại giới, Tôn giả Bharadvaja sống độc cư,
không phóng dật, nhiệt tâm tinh cần và không bao
lâu sau khi tự thân chứng ngộ với thượng trí, chứng
đắc và an trú ngay trong hiện tại, vô thượng cứu cánh
Phạm hạnh mà vì mục đích này các Thiện nam tử
xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy
đã thắng tri: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành,
những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng
thái này nữa". Như vậy, Tôn giả Bharadvaja trở
thành một vị A-la-hán nữa.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                82

10    Kinh VỊ BÀLAMÔN – Tăng I, 280

VỊ BÀLAMÔN – Tăng I, 280
Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn, sau khi đến, nói
lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm …
Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn:
- Pháp là thiết thực hiện tại, thưa Tôn giả Gotama,
được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, thưa
Tôn giả Gotama, pháp là thiết thực hiện tại,
không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng
hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu?
 Bị tham ái làm say đắm, bị chinh phục, tâm bị
xâm chiếm, nên suy nghĩ điều hại mình, suy
nghĩ điều hại người, suy nghĩ điều hại cả hai,
cảm thọ tâm khổ, tâm ưu. Tham ái được đoạn
trừ, thời không nghĩ đến tự hại, không nghĩ đến
hại người, không nghĩ đến hại cả hai, không
cảm thọ tâm khổ, tâm ưu. Như vậy, này Bà-la-
môn, pháp là thiết thực hiện tại, không có thời
gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng
thượng, được người trí tự mình giác hiểu.
 Bị sân làm uế nhiễm, bị chinh phục, tâm bị xâm
chiếm, nên suy nghĩ điều hại mình, … tâm khổ,
tâm ưu. Sân được đoạn trừ, thời không nghĩ
đến tự hại, không nghĩ đến hại người, không

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                              83

nghĩ đến hại cả hai, không cảm thọ tâm khổ,
tâm ưu. Như vậy, này Bà-la-môn, pháp là thiết
thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà
thấy, có khả năng hướng thượng, được người
trí tự mình giác hiểu.
 Bị si làm cho mê mờ, bị chinh phục, tâm bị xâm
chiếm, nên suy nghĩ điều hại mình, … tâm khổ,
tâm ưu. Si được đoạn trừ, thời không nghĩ đến
tự hại, không nghĩ đến hại người, không nghĩ
đến hại cả hai, không cảm thọ tâm khổ, tâm ưu.
Như vậy, này Bà-la-môn, pháp là thiết thực
hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có
khả năng hướng thượng, được người trí tự
mình giác hiểu.
- Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Xin Tôn
giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến
mạng chung, con xin trọn đời quy ngưỡng.

THIẾT THỰC HIỆN TẠI                                84
