Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 364 - Tiết Độ Ăn Uống
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 364

TIẾT ĐỘ
ĂN UỐNG
Chịu trách nhiệm chính tả:
TÂM MINH ANH

364

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC DẪN NHẬP .............................................................3 1     Kinh TÔN GIẢ NANDA – Tăng III, 510 ........9 2     Cách quán - Kinh HỮU HỌC – 53 Trung II, 39 .........................................................................13 3     Cách ăn uống của Đức Phật - Kinh BRAHMAYU – 91 Trung II, 643 ..................26 4     Kinh CON ĐƯỜNG KHÔNG CÓ LỖI LẦM – Tăng I, 201 ......................................................49 5     Kinh Hỷ Lạc – Tương IV, 288 .......................52 6     Kinh KHÔNG THỂ RƠI XUỐNG – Tăng I, 623 .........................................................................56 7     Kinh Sàriputta – Tương IV, 178 .....................59 8     Kinh THÂN GIÁO SƯ – Tăng II, 417 ...........62 9     Kinh TẠI KUSINÀRA – Tăng I, 498 ............66 10 Kinh ĐẠI Kinh XÓM NGỰA – 39 Trung I, 593 .........................................................................69 11 Món ăn khất thực mà Ta cho phép các ngươi.. - Kinh THANH TỊNH – 29 Trường II, 441 ......88

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                                               1

12 Thọ dụng món ăn không có tội lỗi - Kinh
JIVAKA – 55 Trung II, 71 ...........................127
13 Trình tự tu tập - Kinh GANAKA
MOGGALLANA – 107 Trung III, 107........134

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                         2

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                          3

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                         4

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                          5

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                         6

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                            7

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG   8

1     Kinh TÔN GIẢ NANDA – Tăng III, 510

TÔN GIẢ NANDA –Tăng III, 510

1. -Này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh về Nanda, có thể nói như sau: "Là Thiện nam tử".

Này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh về Nanda, có thể nói như sau: "Là vị có sức mạnh".

Này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh về Nanda, có thể nói như sau: "Là vị có tịnh tín".

Này các Tỷ-kheo, nói một cách chơn chánh về Nanda, có thể nói như sau: "Là vị có ái dục sắc bén".

Ai khác ngoài Nanda, này các Tỷ-kheo, thành tựu
chế ngự các căn, biết tiết độ trong ăn uống, chú tâm
cảnh giác, chánh niệm tỉnh giác? Nhờ vậy, Nanda có
thể hành Phạm hạnh đầy đủ thanh tịnh.

2. Ở đây, này các Tỷ-kheo, đây là sự chế ngự các căn của Nanda.

Này các Tỷ-kheo, nếu Nanda phải nhìn về phương Đông, tập trung tất cả tâm, Nanda nhìn về hướng Đông và suy nghĩ: "Như vậy, khi Ta đang nhìn về

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    9

hướng Đông, thời tham, ưu, các ác bất thiện pháp sẽ không có xâm nhập". Như vậy, vị ấy tỉnh giác.

Này các Tỷ-kheo, nếu Nanda phải nhìn về phương
Tây … nhìn về phương Bắc … về phương Nam …
ngước nhìn lên Trên … cúi nhìn về phương Dưới …
hay nhìn về hướng giữa các phương chính, tập trung
tất cả tâm, Nanda nhìn về hướng giữa các phương
chính và suy nghĩ: "Như vậy, khi ta đang nhìn về
hướng giữa các phương chính, thời tham, ưu, các ác
bất thiện pháp sẽ không có xâm nhập ". Như vậy, ở
đây, vị ấy tỉnh giác. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là
Nanda chế ngự các căn.

3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Nanda tiết độ trong ăn uống.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Nanda với chánh tư duy thọ
dụng các món ăn, không phải để vui đùa, không phải
để đam mê, không phải để trang sức, không phải để
tự làm đẹp mình, mà chỉ để thân này được an trú và
được bảo dưỡng, để thân này khỏi bị thương hại, để
hỗ trợ Phạm hạnh, nghĩ rằng: "Như vậy chúng ta diệt
trừ các cảm thọ cũ và không cho khởi lên các cảm
thọ mới, và chúng ta sẽ không có lỗi lầm, sống được
an ổn". Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Nanda tiết độ
trong ăn uống.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                  10

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Nanda chú tâm cảnh giác.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Nanda ban ngày đi kinh
hành hay trong khi ngồi, Nanda tẩy sạch tâm tư khỏi
các pháp chướng ngại. Ban đêm canh một đi kinh
hành, hay trong khi ngồi, Nanda tẩy sạch tâm tư khỏi
các pháp chướng ngại. Ban đêm, canh giữa, Nanda
nằm dáng con sư tử, bên hông tay phải, một chân đặt
trên chân kia, chánh niệm tỉnh giác, tâm nghĩ đến
thức dậy lại. Ban đêm, canh cuối thức dậy, đi kinh
hành hay trong khi ngồi, Nanda tẩy sạch tâm tư khỏi
các pháp chướng ngại. Này các Tỷ-kheo, như vậy
Nanda chú tâm cảnh giác.

5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Nanda chánh niệm tỉnh giác.

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Nanda rõ biết khi các thọ
khởi lên, rõ biết khi các thọ an trú, rõ biết khi các thọ
chấm dứt … rõ biết khi các tưởng … rõ biết khi các
tầm nổi lên, rõ biết khi các tầm an trú, rõ biết khi các
tầm chấm dứt. Này các Tỷ-kheo, đây là Nanda chánh
niệm tỉnh giác.

Này các Tỷ-kheo, ai khác ngoài Nanda, này các Tỷ- kheo, thành tựu chế ngự các căn, biết tiết độ trong ăn uống, chú tâm cảnh giác, chánh niệm tỉnh giác? Nhờ

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                        11

vậy, Nanda có thể hành Phạm hạnh đầy đủ thanh tịnh.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                            12

2     Cách quán - Kinh HỮU HỌC – 53 Trung II, 39

KINH HỮU HỌC (Sekha suttam) – Bài kinh số 53 – Trung II, 39

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn sống giữa các Sakka, (Thích- ca), thành Kapilavatthu, tại tinh xá Nigrodha. Lúc bấy giờ, một ngôi giảng đường mới được dựng lên không bao lâu cho các Sakya ở Kapilavatthu, và chưa được một Sa-môn, Bà-la-môn, hay một người nào đến ở. Rồi các Sakya ở Kapilavatthu đi đến chỗ Thế

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                  13

các vị Sakya ở Kapilavatthu sẽ hưởng hạnh phúc, an lạc lâu dài.

Thế Tôn im lặng nhận lời. Các vị Sakya ở
Kapilavatthu, sau khi được biết Thế Tôn đã nhận lời,
từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía
hữu hướng về Ngài, rồi đi đến ngôi giảng đường, sau
khi đến, cho lấy nệm trải khắp giảng đường, sắp đặt
chỗ ngồi, đặt ghè nước, treo đèn dầu, rồi đi đến chỗ
Thế Tôn ở, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng
một bên. Các Sakya ở Kapilavatthu đứng một bên,
bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, ngôi giảng đường đã được trải
nệm tất cả, các chỗ ngồi đã được sắp đặt, ghè nước
đã được đặt sẵn, đèn dầu đã được treo lên. Bạch Thế
Tôn, Thế Tôn hãy làm những gì Thế Tôn nghĩ là hợp
thời.

Rồi Thế Tôn đắp y, cầm y bát, cùng với chúng
Tỷ-kheo Tăng đi đến giảng đường, sau khi đến Ngài
rửa chân, bước vào ngôi giảng đường và ngồi xuống,
dựa vào cột ở giữa, mặt hướng phía Đông. Chúng
Tỷ-kheo Tăng, sau khi rửa chân, bước vào giảng
đường, ngồi dựa vào bức tường phía Tây, mặt hướng
về phía Đông, với Thế Tôn ngồi trước họ. Các Sakya
ở thành Kapilavatthu cũng rửa chân, bước vào ngôi

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   14

giảng đường, rồi ngồi xuống dựa vào bức tường phía
Đông, mặt hướng phía Tây, với Thế Tôn ngồi trước
mặt. Rồi Thế Tôn cho đến quá nửa đêm, thuyết pháp,
khai thị, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan
hỷ các Sakya ở Kapilavatthu, rồi nói với Tôn giả
Ananda:

– Này Ananda, hãy giảng hữu học đạo cho các Sakya ở Kapilavatthu, Ta bị đau lưng. Ta sẽ nằm nghỉ.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Ananda vâng đáp Thế Tôn. Rồi Thế
Tôn trải đại y gấp bốn lại, nằm xuống phía bên hông
bên hữu như dáng nằm con sư tử chân gác trên chân
với nhau, chánh niệm tỉnh giác, hướng niệm đến lúc
ngồi dậy lại.

Rồi Tôn giả Ananda nói với Sakya Mahanama:

– Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử:

 Thành tựu giới hạnh,
 Hộ trì các căn,
 Biết tiết độ trong ăn uống,
 Chú tâm cảnh giác,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                  15

 Thành tựu bảy diệu pháp,
 Hiện tại lạc trú bốn Thiền, thuộc tăng
thượng tâm, chứng đắc không khó khăn,
chứng đắc không mệt nhọc, chứng đắc
không phí sức.
 Và này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử
thành tựu giới hạnh?

Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử có giới
hạnh, sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Patimokkha, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy nguy
hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ lãnh và tu học các
học pháp. Này Mahanama, như vậy là vị Thánh đệ
tử thành tựu giới hạnh.

 Này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử hộ trì các căn?

Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử, khi mắt
thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm
giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì nhãn căn
không được chế ngự, khiến tham ưu, các ác, bất thiện
pháp khởi lên, vị ấy tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ
trì nhãn căn, thực hành sự hộ trì nhãn căn.

Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, vị ấy

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     16

không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng
riêng. Những nguyên nhân gì vì ý căn không được
chế ngự, khiến tham ưu, các ác, bất thiện pháp khởi
lên, vị ấy chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thiệt
hành sự hộ trì ý căn. Này Mahanama, như vậy là vị
Thánh đệ tử hộ trì các căn.

 Và này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử biết tiết độ trong ăn uống?

Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử chơn
chánh giác sát, thọ dụng món ăn, không phải để vui
đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức,
không phải để tự làm đẹp mình, chỉ để thân này được
duy trì, được bảo dưỡng, khỏi bị gia hại, để chấp trì
Phạm hạnh, nghĩ rằng: "Như vậy ta diệt trừ các cảm
thọ cũ và không cho khởi lên các cảm thọ mới; và ta
sẽ không phạm lỗi lầm, sống được an ổn". Này
Mahanama, như vậy là vị Thánh đệ tử biết tiết độ
trong sự ăn uống.

 Và này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử chú tâm cảnh giác?

Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử ban ngày trong khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp, ban đêm trong canh một, trong khi đi kinh hành và trong khi

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     17

đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại
pháp, ban đêm trong canh giữa, vị này nằm xuống
phía hông bên phải, như dáng nằm con sư tử, chân
gác trên chân với nhau, chánh niệm tỉnh giác, hướng
niệm đến lúc ngồi dậy lại. Ban đêm trong canh cuối,
khi đã thức dậy, trong khi đi kinh hành và trong khi
đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại
pháp. Này Mahanama, như vậy là vị Thánh đệ tử chú
tâm cảnh giác.

 Và này Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử thành tựu Bảy diệu pháp?

1. Ở đây, này Mahanama, vị Thánh đệ tử có lòng
tin, có lòng tin ở sự giác ngộ của Như Lai: Ngài
là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác,
Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô
Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân
Sư, Phật, Thế Tôn.
2. Vị này có lòng tàm, tự xấu hổ vì thân ác hạnh,
khẩu ác hạnh, ý ác hạnh, tự xấu hổ vì thành tựu
ác, bất thiện pháp.
3. Vị này có lòng quý, tự sợ hãi vì thân ác hạnh,
khẩu ác hạnh, ý ác hạnh, tự sợ hãi vì thành tựu
ác, bất thiện pháp.
4. Vị này là vị đa văn, nhớ nghĩ những điều đã

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    18

nghe, tích tụ những điều đã nghe. Những pháp
nào, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có nghĩa,
có văn, nói lên phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ
thanh tịnh, những pháp như vậy, vị ấy nghe
nhiều, thọ trì, đọc tụng bằng lời, được ý suy tư,
được chánh kiến thể nhập.
5. Vị ấy sống tinh cần tinh tấn, trừ bỏ các pháp
bất thiện, thành tựu các thiện pháp, nỗ lực, kiên
trì, không từ bỏ gánh nặng đối với các thiện
pháp.
6. Vị ấy có niệm, thành tựu niệm tuệ tối thắng,
nhớ lại, nhớ lại nhiều lần những gì đã làm từ
lâu, đã nói từ lâu.
7. Vị ấy có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt,
thành tựu Thánh thể nhập đưa đến chơn chánh
đoạn tận khổ đau.
Này Mahanama, như vậy vị Thánh đệ tử thành
tựu bảy diệu pháp.

 Và này, Mahanama, thế nào là vị Thánh đệ tử
hiện tại lạc trú bốn Thiền, thuộc tăng thượng
tâm, chứng đắc không khó khăn, chứng đắc
không mệt nhọc, chứng đắc không phí sức?

 Ở đây, này Mahanama, (vị ấy) ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Sơ thiền, một trạng

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     19

thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ.
 Diệt tầm và tứ, vị ấy chứng và trú Thiền thứ
hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không
tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm.
 Ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự
lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú,
vị ấy chứng và trú Thiền thứ ba.
 Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, vị
ấy chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không
lạc, xả niệm thanh tịnh.
Này Mahanama, như vậy là vị Thánh đệ tử hiện
tại lạc trú bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, chứng
đắc không khó khăn, chứng đắc không mệt nhọc,
chứng đắc không phí sức.

Này Mahanama, khi một vị Thánh đệ tử thành
tựu giới hạnh như vậy, hộ trì các căn như vậy, biết
tiết độ trong ăn uống như vậy, chú tâm cảnh giác như
vậy, đầy đủ bảy diệu pháp như vậy, hiện tại lạc trú
bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, chứng đắc không
khó khăn, chứng đắc không mệt nhọc, chứng đắc
không phí sức như vậy, này Mahanama, vị Thánh
đệ tử ấy được gọi là đang đi trên con đường hữu
học, có trứng không bị hư hoại, có khả năng phá vỡ,
có khả năng giác ngộ, có khả năng chứng đạt vô
thượng an ổn khỏi các ách phược.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   20

Này Mahanama, ví như có tám, có mười hay có
mười hai trứng gà, được gà mái khéo ấp ngồi, khéo
ấp nóng, khéo ấp dưỡng; dầu cho con gà mái ấy
không khởi lên ý muốn: "Mong rằng, các con gà con
của ta, sau khi phá vỡ vỏ trứng với móng chân, hay
với mỏ của chúng, thoát ra ngoài một cách an toàn".
Những con gà con ấy, sau khi phá vỡ vỏ trứng với
móng chân hay mỏ của chúng, có thể thoát ra ngoài
một cách an toàn.

Cũng vậy, này Mahanama khi một vị Thánh đệ
tử, thành tựu giới hạnh như vậy, hộ trì các căn như
vậy, biết tiết độ trong ăn uống như vậy, chú tâm cảnh
giác như vậy, đầy đủ bảy diệu pháp như vậy, hiện tại
lạc trú bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, chứng đắc
không khó khăn, chứng đắc không mệt nhọc, chứng
đắc không phí sức như vậy, này Mahanama, vị
Thánh đệ tử ấy được gọi là đang đi trên con đường
hữu học, có trứng không bị hư hoại, có khả năng phá
vỡ, có khả năng giác ngộ, có khả năng chứng đạt vô
thượng an ổn khỏi các ách phược.

 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử ấy, khi chứng
được vô thượng xả niệm thanh tịnh này, nhớ
đến các đời sống quá khứ sai biệt, như một đời,
hai đời... (như trên)... nhớ đến nhiều đời sống quá
khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    21

Đây là sự phá vỡ thứ nhất của con gà con ra khỏi
vỏ trứng.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử ấy, khi chứng
được vô thượng xả niệm thanh tịnh này, với thiên
nhãn thuần tịnh siêu nhân thấy sự sống chết của
chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng, chúng sanh người
hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người
may mắn kẻ bất hạnh.. (như trên)... đều do hạnh
nghiệp của chúng. Đây là sự phá vỡ thứ hai của
con gà con ra khỏi vỏ trứng.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử ấy, khi chứng
được vô thượng xả niệm thanh tịnh này, với sự
đoạn tận các lậu hoặc, tự mình ngay trong hiện tại
với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay
trong hiện tại, vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.
Đây là sự phá vỡ thứ ba của con gà con ra khỏi vỏ
trứng.
 Hạnh Đức:

 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào thành tựu
giới hạnh, như vậy thuộc về hạnh đức của vị
ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào hộ trì các
căn, như vậy thuộc về hạnh đức của vị ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào có tiết độ
trong ăn uống, như vậy thuộc về hạnh đức của

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                       22

vị ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào chú tâm
cảnh giác, như vậy thuộc về hạnh đức của vị
ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào đầy đủ bảy
diệu pháp, như vậy thuộc về hạnh đức của vị
ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào hiện tại lạc
trú bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm, chứng
đắc không khó khăn, chứng đắc không mệt
nhọc, chứng đắc không phí sức, như vậy thuộc
về hạnh đức của vị ấy.
 Trí Đức:

 Mahanama, vị Thánh đệ tử nào, nhớ đến các
đời sống quá khứ sai biệt, như một đời, hai
đời... (như trên)... cùng với các nét đại cương
và các chi tiết như vậy thuộc về trí đức của vị
ấy.
 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào với thiên
nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống chết
của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh
người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô
xấu, người may mắn kẻ bất hạnh... (như trên)...
đều do hạnh nghiệp của chúng, như vậy thuộc
về trí đức của vị ấy.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                  23

 Này Mahanama, vị Thánh đệ tử nào với sự
đoạn tận các lậu hoặc, tự mình ngay trong hiện
tại với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú
ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ
giải thoát, như vậy thuộc về trí đức của vị ấy.
Như vậy, này Mahanama, vị Thánh đệ tử được
gọi là Minh cụ túc, Hạnh cụ túc, Minh Hạnh cụ
túc.

Này Mahanama, Phạm thiên Sanankumara (Thường Đồng Hình Phạm thiên) có nói bài kệ như sau:

Chúng sanh tin giai cấp
Vương tộc là tối thượng.
Vị minh hạnh cụ túc,
Tối thắng ở Nhơn Thiên.
Này Mahanama, bài kệ ấy được Phạm thiên
Sanankumara khéo hát, không phải vụng hát, khéo
nói, không phải vụng nói, có ý nghĩa, không phải vô
nghĩa, và được Thế Tôn ấn khả.
Rồi Thế Tôn ngồi dậy, nói với Tôn giả Ananda:

– Lành thay, lành thay Ananda! Thật lành thay, này Ananda, người đã giảng hữu học đạo cho các Sakka (Thích tử) ở Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ).

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   24

Tôn giả Ananda thuyết giảng như vậy, bậc Đạo Sư ấn khả. Các vị Sakka ở Kapilavatthu hoan hỷ tín thọ lời Tôn giả Ananda dạy.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                 25

3     Cách ăn uống của Đức Phật - Kinh BRAHMAYU – 91 Trung II, 643

KINH BRAHMAYU (Brahmayu suttam) – Bài kinh số 91 – Trung II, 64

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn du hành ở Videha, cùng với
đại chúng Tỷ-kheo khoảng năm trăm vị. Lúc bấy giờ,
Bà-la-môn Brahmayu trú tại Mithila (Di-tát-la) già
yếu, niên cao, lạp lớn, đã đến tuổi trưởng thượng, đã
gần mãn cuộc đời, tuổi đã đến một trăm hai mươi,
một vị đọc tụng Thánh điển, chấp trì chú thuật, tinh
thông ba tập Veda, với tự vựng, lễ nghi, ngữ nguyên
và thứ năm là các cổ truyện, thông hiểu từ ngữ và
văn phạm, thâm hiểu Thuận thế luận và Đại nhân
tướng.

Bà-la-môn Brahmayu có nghe: "Sa-môn
Gotama là Thích tử, xuất gia từ dòng họ Sakya
(Thích-ca) đang du hành ở Videha, cùng với đại
chúng Tỷ-kheo khoảng năm trăm vị". Tiếng đồn tốt
đẹp sau đây được truyền đi về Tôn giả Gotama: "Đây

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    26

là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn. Với thắng trí, Ngài tự thân chứng ngộ thế giới này cùng với Thiên giới, Phạm thiên giới, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, các loài Trời và loài Người. Khi đã chứng ngộ, Ngài còn tuyên thuyết điều Ngài đã chứng ngộ. Ngài thuyết pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, văn nghĩa đầy đủ, Ngài tuyên dạy Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Tốt đẹp thay sự chiêm ngưỡng một vị A-la-hán như vậy! ".

Lúc bấy giờ đệ tử của Bà-la-môn Brahmayu là
thanh niên Uttara... một vị tinh thông ba tập Veda...
(như trên)... và Đại nhân tướng. Rồi Bà-la-môn
Brahmayu bảo thanh niên Uttara:

– Này Uttara thân mến, Sa-môn Gotama này là Thích tử... Chánh Đẳng Giác... (như trên)... Thật tốt đẹp thay được yết kiến một vị A-la-hán như vậy. Uttara thân mến, hãy đi đến Sa-môn Gotama, sau khi đến hãy tìm hiểu Sa-môn Gotama, có phải là Tôn giả Gotama như tiếng đã đồn, hay là không phải, hay là Tôn giả Gotama như thế này, hay là không phải như thế này. Chính nhờ Ông mà chúng ta biết về Tôn giả Gotama. Ta cũng vậy, tùy theo điều Ông nói, ta sẽ biết Tôn giả Gotama có phải là Tôn giả Gotama như

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    27

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG   28

Thế Tôn, sau khi đến, nói lên những lời chào đón hỏi thăm với Thế Tôn, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, thanh niên Uttara tìm xem ba mươi hai Đại nhân tướng trên thân Thế Tôn. Thanh niên Uttara thấy trên thân Thế Tôn phần lớn ba mươi hai Đại nhân tướng, trừ hai tướng. Đối với hai Đại nhân tướng ấy, nghi hoặc sanh, do dự sanh, chưa được thỏa mãn, chưa được hài lòng, tức là tướng mã âm tàng và tướng lưỡi rộng dài. Rồi Thế Tôn nghĩ rằng: "Thanh niên Uttara này thấy ở nơi Ta phần lớn ba mươi hai Đại nhân tướng, trừ hai tướng. Đối với hai Đại nhân tướng ấy, nghi hoặc sanh, do dự sanh, chưa được thỏa mãn, chưa được hài lòng, tức là tướng mã âm tàng và tướng lưỡi rộng dài". Thế Tôn liền dùng thần thông khiến thanh niên Uttara thấy được tướng mã âm tàng của Thế Tôn. Và Thế Tôn le lưỡi, rờ đến, liếm đến hai lỗ tai; rờ đến, liếm đến hai lỗ mũi, và dùng lưỡi che khắp cả vùng trán.

Rồi thanh niên Uttara suy nghĩ: "Sa-môn
Gotama có đầy đủ ba mươi hai Đại nhân tướng. Vậy
ta hãy theo sát Sa-môn Gotama để dò xem các uy
nghi (của Ngài)". Rồi thanh niên Uttara trong bảy
tháng theo sát Thế Tôn như bóng không bao giờ rời
hình.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                      29

Rồi thanh niên Uttara, sau bảy tháng, khởi hành
đi đến Mithila ở Videha, tuần tự du hành đi đến
Mithila, rồi đi đến Bà-la-môn Brahmayu, sau khi
đến, đảnh lễ Bà-la-môn Brahmayu rồi ngồi xuống
một bên. Bà-la-môn Brahmayu nói với thanh niên
Uttara đang ngồi một bên:

– Này Uttara thân mến, có phải tiếng đồn về Tôn giả Gotama là đúng như vậy, không phải khác, có phải Tôn giả Gotama là như vậy, không phải khác?

– Tiếng đồn về Tôn giả Gotama là đúng như vậy, không phải khác, Tôn giả Gotama là như vậy, không phải khác.

 Và Tôn giả Gotama ấy có đầy đủ ba mươi hai Đại nhân tướng.

1. Tôn giả Gotama có lòng bàn chân bằng phẳng.
Đây là Đại nhân tướng của Đại nhân Tôn giả
Gotama.
2. Dưới hai bàn chân Tôn giả Gotama, có hiện ra
hình bánh xe, với ngàn tăm xe, với trục xe vành
xe, với các bộ phận hoàn toàn đầy đủ.
3. Tôn giả Gotama có gót chân thon dài.
4. Tôn giả Gotama có ngón tay, ngón chân dài.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   30

5. Tôn giả Gotama có tay chân mềm mại.
6. Tôn giả Gotama tay chân có màn da lưới.
7. Tôn giả Gotama có mắt cá tròn như con sò.
8. Tôn giả Gotama có ống chân to như con dê
rừng.
9. Tôn giả Gotama đứng thẳng, không cong lưng
xuống có thể rờ đầu gối với hai bàn tay.
10. Tôn giả Gotama có tướng mã âm tàng.
11. Tôn giả Gotama có màu da như đồng, màu
sắc như vàng.
12. Tôn giả Gotama có da trơn mướt khiến bụi
không có thể bám dính vào.
13. Tôn giả Gotama có lông da mọc từng lỗ lông
một, mỗi lỗ chân lông có một lông.
14. Tôn giả Gotama có lông mọc xoáy tròn thẳng
lên, mỗi sợi lông đều vậy, màu xanh đậm như
thuốc bôi mắt, xoáy lên từng xoáy tròn nhỏ, và
xoáy về hướng mặt.
15. Tôn giả Gotama có thân hình cao thẳng.
16. Tôn giả Gotama có bảy chỗ tròn đầy.
17. Tôn giả Gotama có nửa thân trước như thân
con sư tử.
18. Tôn giả Gotama không có lõm khuyết xuống

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                  31

giữa hai vai.
19. Tôn giả Gotama có thân thể cân đối như cây
bàng. Bề cao thân ngang bằng bề dài hai tay sải
rộng, bề dài hai tay sải rộng ngang bằng bề cao
của thân.
20. Tôn giả Gotama có bán thân trên vuông tròn.
21. Tôn giả Gotama có vị giác hết sức sắc bén.
22. Tôn giả Gotama có quai hàm như con sư tử.
23. Tôn giả Gotama có bốn mươi răng.
24. Tôn giả Gotama có răng đều đặn.
25. Tôn giả Gotama có răng không khuyết hở.
26. Tôn giả Gotama có răng cửa trơn láng.
27. Tôn giả Gotama có tướng lưỡi rộng dài.
28. Tôn giả Gotama có giọng nói tuyệt diệu như
tiếng chim ca-lăng- tần-già (karavika).
29. Tôn giả Gotama có hai mắt màu xanh đậm.
30. Tôn giả Gotama có lông mi con bò cái.
31. Tôn giả Gotama, giữa hai lông mày, có sợi
lông trắng mọc lên mịn màng như bông nhẹ.
32. Tôn giả Gotama có nhục kế trên đầu.
 Đây là Đại nhân tướng của Đại nhân Tôn giả
Gotama.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    32

 Khi Tôn giả Gotama đi, Ngài bước chân mặt
trước, không đặt chân xuống quá xa, không rút
chân lên quá gần, không bước quá mau, không
bước quá chậm, khi đi đầu gối không va chạm
đầu gối, khi đi mắt cá không va chạm mắt cá;
Ngài đi không co bắp vế lên, không duỗi bắp
vế xuống, không đưa bắp vế vào trong, không
đưa bắp vế ra ngoài. Khi đi Tôn giả Gotama chỉ
di động phần thân ở dưới, và không đi, dùng
toàn thân lực. Khi ngó quanh, Tôn giả Gotama
ngó quanh với toàn thân.
 Khi đi không có ngưỡng mặt lên, không cúi
mặt xuống, không có ngó quanh, và chỉ ngó
xuống khoảng một tầm (yugamattam, bề dài
một cái cày). Xa hơn, tri kiến được mở rộng
(anavatam: không bị che đậy).
 Khi đi vào nhà, (Tôn giả Gotama) không ngửa
thân về phía sau, không cúi thân về phía trước,
không đưa thân về phía trong, không đưa thân
về phía ngoài; vị ấy quay lưng không quá xa
ghế ngồi, không quá gần ghế ngồi; ngồi trên
ghế, không nắm chặt thành ghế, không gieo
thân ngồi xuống ghế.
 Khi ngồi trong nhà. Ngài không rung tay,
không rung chân, không ngồi tréo đầu gối với
nhau, tréo mắt cá với nhau, không ngồi tay

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                  33

chống cằm. Khi ngồi trong nhà, không có sợ
hãi, không có run rẩy, không có dao động,
không có hoảng hốt. Như vậy Tôn giả Gotama
ngồi, không sợ hãi, không run sợ, không dao
động, không hoảng hốt, lông tóc không dựng
ngược, Thiền tịnh độc cư.
 Khi Ngài nhận cơm, không chúc bình bát lên,
không chúc bình bát xuống, không xoay bình
bát vào phía trong, không xoay bình bát ra phía
ngoài, nhận cơm không quá ít, không quá
nhiều.
 Ngài ăn đồ ăn vừa phải (với cơm), không có bỏ
miếng cơm, chỉ lựa miếng ăn. Tôn giả Gotama
đưa miếng cơm quanh miệng hai ba lần rồi mới
nuốt, không hột cơm nào được vào trong thân
không bị nghiến nát, và không một hột cơm nào
còn lại trong miệng trước khi ăn miếng cơm
khác. Tôn giả Gotama không thưởng thức vị ăn
khi ăn đồ ăn, không thưởng thức lòng tham vị.
 Tôn giả Gotama ăn đồ ăn có đầy đủ tám đức
tánh, không phải để vui đùa, không phải để
đam mê, không phải để trang sức, không phải
để tự làm đẹp mình, mà chỉ để thân này được
sống lâu và được bảo dưỡng, để (thân này) khỏi
bị thương hại, để hỗ trợ Phạm hạnh, nghĩ rằng:
"Như vậy, Ta diệt trừ các cảm thọ cũ và không

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                  34

cho khởi lên các cảm thọ mới, và Ta sẽ không
lỗi lầm, sống được an ổn".
 Ngài ăn xong lấy nước rửa bát, không chúc
bình bát lên, không chúc bình bát xuống, không
xoay bình bát vào phía trong, không xoay bình
bát ra phía ngoài, nhận nước không quá ít,
không quá nhiều. Ngài rửa bát không sanh
tiếng động, rửa bát không xoay tròn bình bát,
không có đặt bình bát xuống đất rồi rửa tay, khi
hai tay rửa xong, bình bát cũng rửa xong, khi
bình bát rửa xong, hai tay cũng rửa xong. Ngài
đổ nước bình bát, không quá xa, không quá
gần, không vẩy nước cùng khắp.
 Khi ăn xong, Ngài đặt bình bát xuống đất,
không quá xa, không quá gần, không phải
không nghĩ đến bình bát, cũng không quá lo
cho bình bát. Khi ăn xong, Ngài ngồi im lặng
một lát nhưng không để quá thì giờ nói lời tùy
hỷ (công đức). Ngài nói lời tùy hỷ (công đức),
không chỉ trích bữa ăn ấy, không mong bữa ăn
khác; trái lại, Ngài với pháp thoại khai thị hội
chúng ấy, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho
hoan hỷ. Ngài sau khi với pháp thoại khai thị
hội chúng ấy, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm
cho hoan hỷ, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.
Ngài đi không quá mau, không quá chậm. Ngài

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   35

đi không phải (như muốn) lánh xa hội chúng
ấy.
 Tôn giả Gotama đắp y không kéo lên quá cao
trên thân, không kéo xuống quá thấp, không
dính sát vào thân, không có lơi ra khỏi thân, gió
thổi không thoát y khỏi thân Tôn giả Gotama;
bụi nhớp không dính trên thân Tôn giả Gotama.
 Đi đến tu viện, Ngài ngồi trên ghế đã soạn sẵn,
sau khi ngồi liền rửa chân, và Tôn giả Gotama
không sống chú tâm vào công việc làm đẹp hai
chân. Ngài ngồi kiết già, lưng thẳng, và đặt
niệm trước mặt. Ngài không nghĩ đến tự hại,
không nghĩ đến hại người, không nghĩ đến hại
cả hai. Tôn giả Gotama ngồi, tâm hướng đến
lợi mình, lợi người, lợi cả hai, lợi toàn thế giới.
 Đi đến tu viện, Ngài thuyết pháp cho hội
chúng, không tán dương hội chúng ấy, không
chỉ trích hội chúng ấy, trái lại với pháp thoại
khai thị hội chúng ấy, khích lệ làm cho phấn
khởi, làm cho hoan hỷ.
 Tiếng nói thoát ra từ miệng Tôn giả Gotama có
tám đức tánh: lưu loát, dễ hiểu, dịu ngọt, nghe
rõ ràng, sung mãn, phân minh, thâm sâu và
vang động. Khi Tôn giả Gotama giải thích cho
hội chúng với tiếng nói của mình, tiếng nói

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                      36

không vượt ra khỏi hội chúng. Hội chúng sau
khi được Tôn giả Gotama khai thị, khích lệ,
làm cho phấn khởi, làm cho thích thú, làm cho
hoan hỷ, Ngài từ chỗ ngồi đứng dậy, và ra đi
vẫn quay nhìn lại, không muốn rời bỏ.
Chúng con thấy Tôn giả Gotama đi. Chúng con
thấy (Tôn giả) đứng. Chúng con thấy (Tôn giả) ngồi
im lặng trong nhà. Chúng con thấy (Tôn giả) ăn trong
nhà. Chúng con thấy (Tôn giả) sau khi ăn xong, ngồi
im lặng. Chúng con thấy (Tôn giả) sau khi ăn xong,
nói lời tùy hỷ (công đức). Chúng con thấy (Tôn giả)
đi trở về tu viện. Chúng con thấy (Tôn giả) đi đến tu
viện ngồi im lặng. Chúng con thấy (Tôn giả) đi đến
tu viện thuyết pháp cho hội chúng. Như vậy, và như
vậy là Tôn giả Gotama ấy và lại còn nhiều hơn như
vậy nữa.

Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Brahmayu từ chỗ
ngồi đứng dậy, đắp thượng y vào một bên vai, chắp
tay hướng đến Thế Tôn, và ba lần nói lời cảm hứng
sau đây:

– Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác! Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng
Giác! Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A la hán, Chánh Đẳng
Giác! Có thể tại một chỗ nào, thời gian nào, chúng
tôi sẽ đi đến gặp Tôn giả Gotama ấy. Có lẽ sẽ có một

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    37

cuộc nói chuyện.

Rồi Thế Tôn, tuần tự du hành ở Videha và đi
đến Mithila. Ở đấy, Thế Tôn trú tại rừng xoài
Makhadeva ở Mithila. Các Bà-la-môn, Gia chủ ở
Mithila nghe nói: "Sa-môn Gotama là Thích tử, xuất
gia từ dòng họ Thích-ca, đang du hành ở Videha,
cùng với đại chúng Tỷ-kheo khoảng năm trăm vị đã
đến Mithila và hiện trú ở rừng xoài Makhadeva, tại
Mithila. Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về
Tôn giả Gotama: "... (như trên)... được yết kiến một
vị A-la-hán như vậy! " Rồi các Bà-la-môn, Gia chủ
ở Mithila đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến, một số
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số nói
lên những lời chào đón hỏi thăm Thế Tôn, sau khi
nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi
ngồi xuống một bên; một số chắp tay hướng vái Thế
Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số xưng danh họ
rồi ngồi xuống một bên; một số im lặng rồi ngồi
xuống một bên.

Bà-la-môn Brahmayu nghe như sau: "Sa-môn
Gotama là Thích tử, xuất gia từ dòng họ Thích-ca, đã
đến Mithila và trú ở Mithila tại rừng xoài
Makhadeva". Rồi Bà-la-môn Brahmayu đi đến rừng
xoài Makhadeva cùng với một số đông thanh niên
Bà-la-môn. Khi đến không xa rừng xoài bao nhiêu,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   38

Bà-la-môn Brahmayu khởi lên ý nghĩ: "Thật không
thích đáng cho ta đến yết kiến Sa-môn Gotama mà
không báo trước". Rồi Bà-la-môn Brahmayu bảo
một người thanh niên:

– Này Thanh niên, hãy đi đến Sa-môn Gotama,
sau khi đến hãy nhân danh ta hỏi thăm Sa-môn
Gotama có ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe,
lạc trú: "Thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn
Brahmayu hỏi thăm Tôn giả Gotama có ít bệnh, ít
não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú và thưa như sau:
"Thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn Brahmayu già
yếu, niên cao, lạp lớn, đã đến tuổi trưởng thượng, đã
gần mãn cuộc đời, tuổi đã đến một trăm hai mươi,
một vị đọc tụng Thánh điển, chấp trì chú thuật, tinh
thông ba tập Veda, với tự vựng, lễ nghi, ngữ nguyên
và thứ năm là các cổ truyện, thông hiểu từ ngữ và
văn phạm, thâm hiểu Thuận thế luận và Đại nhân
tướng. Thưa Tôn giả, đối với các Bà-la-môn, Gia chủ
sống tại Mithila, Bà-la-môn Brahmayu được xem là
tối thượng về phương diện tài sản, Bà-la-môn
Brahmayu được xem là tối thượng về phương diện
chú thuật (manta), Bà-la-môn Brahmayu được xem
là tối thượng về phương diện tuổi tác và danh vọng.
Vị ấy muốn yết kiến Tôn giả Gotama".

– Thưa vâng, Tôn giả.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    39

Thanh niên ấy vâng đáp Bà-la-môn Brahmayu,
đi đến Thế Tôn, sau khi đến nói lên những lời chào
đón hỏi thăm Thế Tôn, sau khi nói lên những lời chào
đón hỏi thăm thân hữu, liền đứng một bên. Đứng một
bên, thanh niên ấy bạch Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn Brahmayu
hỏi thăm Tôn giả Gotama có ít bệnh, ít não, khinh
an, có mạnh khỏe, lạc trú: "Thưa Tôn giả Gotama,
Bà-la-môn Brahmayu già yếu... (như trên)... và Đại
nhân tướng. Thưa Tôn giả, đối với các Bà-la-môn,
Gia chủ sống ở Mithila, Bà-la-môn Brahmayu được
xem là tối thượng về phương diện tài sản, Bà-la-môn
Brahmayu được xem là tối thượng về phương diện
chú thuật (manta), Bà-la-môn Brahmayu được xem
là tối thượng về phương diện tuổi tác và danh vọng.
Vị ấy muốn yết kiến Tôn giả Gotama".

– Này Thanh niên, nay Bà-la-môn Brahmayu hãy làm những gì vị ấy nghĩ là hợp thời.

Rồi vị thanh niên ấy đi đến Bà-la-môn Brahmayu, sau khi đến, liền thưa với Bà-la-môn Brahmayu:

– Tôn giả đã được Sa-môn Gotama chấp nhận. Nay Tôn giả hãy làm những gì Tôn giả nghĩ là hợp thời.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   40

Rồi Bà-la-môn Brahmayu đi đến Thế Tôn. Hội
chúng ấy thấy Bà-la-môn Brahmayu từ xa đi đến, sau
khi thấy liền tránh chỗ hai bên vì vị này được nhiều
người biết đến và có danh vọng. Bà-la-môn
Brahmayu nói với hội chúng ấy:

– Thôi vừa rồi, các Tôn giả, hãy ngồi trên chỗ ngồi của mình. Ở đây, tôi sẽ ngồi gần Sa-môn Gotama.

Rồi Bà-la-môn Brahmayu đi đến Thế Tôn, sau
khi đến, nói lên những lời chào đón hỏi thăm Thế
Tôn, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm
thân hữu rồi ngồi xuống một bên.

Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Brahmayu tìm
xem ba mươi hai Đại nhân tướng trên thân Thế Tôn.
Bà-la-môn Brahmayu thấy phần lớn ba mươi hai Đại
nhân tướng trên thân Thế Tôn, trừ hai tướng, đối với
hai Đại nhân tướng ấy, nghi hoặc sanh, do dự sanh,
chưa được thỏa mãn, chưa được hài lòng, tức là
tướng mã âm tàng và tướng lưỡi rộng dài. Rồi Bà-la-
môn Brahmayu nói với Thế Tôn những bài kệ sau
đây:

Tôn giả Gotama! Ba hai Đại nhân tướng, Con được nghe nói đến,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   41

Hai tướng con không thấy
Trên thân của Tôn giả,
Tôn giả, mã âm tàng,
Bậc tối thượng loài Người,
Ngài có hay không có?
Hay là tướng nữ nhân?
Hay lưỡi Ngài quá ngắn?
Hay lưỡi Ngài rộng dài?
Để con như thật biết.
Hãy đưa lưỡi Ngài ra,
Mong bậc Đại Tiên Nhân,
Trừ nghi cho chúng con,
Vì an lạc hiện tại,
Vì hạnh phúc tương lai,
Chúng con xin được phép,
Hỏi điều muốn được biết.
Rồi Thế Tôn suy nghĩ: "Bà-la-môn Brahmayu
này thấy trên thân Ta phần lớn ba mươi hai Đại nhân
tướng, trừ hai tướng, đối với hai Đại nhân tướng ấy,
nghi hoặc sanh, do dự sanh, chưa được thỏa mãn,
chưa được hài lòng, tức là mã tướng âm tàng và
tướng lưỡi rộng dài". Thế Tôn liền dùng thần thông
khiến Bà-la-môn Brahmayu thấy được tướng mã âm
tàng của Thế Tôn, và Thế Tôn le lưỡi, rờ đến, liếm
đến hai lỗ tai; rờ đến liếm đến hai lỗ mũi, và dùng
lưỡi che khắp cả vùng trán.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   42

Rồi Thế Tôn trả lời Bà-la-môn Brahmayu với bài kệ:

Ba hai Đại nhân tướng,
Ông đã được nghe đến,
Đều có trên thân Ta,
Hiền giả, chớ có nghi!
Điều cần biết, đã biết,
Điều cần tu, đã tu,
Điều cần trừ, đã trừ,
Do vậy, Ta là Phật.
(Này Bà-la-môn! )
Vì an lạc hiện tại,
Vì hạnh phúc tương lai,
Ông được phép vấn hỏi,
Những điều Ông muốn biết.
Rồi Bà-la-môn Brahmayu suy nghĩ như sau:
"Nay Sa-môn Gotama đã cho phép ta. Vậy ta nên hỏi
Sa-môn Gotama về mục đích hiện tại hay tương lai".

Rồi Bà-la-môn Brahmayu suy nghĩ: "Ta đã
thiện xảo về mục đích hiện tại và các người khác hỏi
ta về mục đích hiện tại. Vậy ta hãy hỏi Sa-môn
Gotama về mục đích tương lai". Rồi Bà-la-môn
Brahmayu dùng bài kệ thưa Thế Tôn:

Thế nào (là) Bà-la-môn?

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   43

Thế nào thông Vệ-đà?
Thế nào là ba minh?
Thế nào gọi cát tường?
Thế nào là ứng cúng?
Thế nào bậc Viên mãn?
Thế nào bậc Mâu-ni?
Thế nào gọi Phật-đà?
Rồi Thế Tôn dùng bài kệ trả lời Bà-la-môn
Brahmayu:

Ai biết được đời trước,
Thấy thiện thú, ác thú,
Đoạn tận được tái sanh,
Thắng trí được viên thành,
Vị ấy gọi Mâu-ni.
Ai biết tâm thanh tịnh,
Giải thoát mọi tham dục,
Sanh tử đều đoạn tận,
Phạm hạnh được viên thành,
Thông đạt nhứt thiết pháp,
Vị ấy xưng Phật-đà.
Khi được nghe vậy, Bà-la-môn Brahmayu từ
chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y vào một bên vai,
cúi đầu xuống dưới chân Thế Tôn, dùng miệng hôn
xung quanh chân Thế Tôn, lấy tay rờ xung quanh và
tự xưng danh:

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                44

– Thưa Tôn giả Gotama, con là Bà-la-môn Brahmayu.

Và hội chúng ấy tâm tư trở thành kinh dị, vi
diệu: "Thật vi diệu thay! Thật hy hữu thay, đại uy
lực, đại thần lực của vị Sa-môn đã khiến cho Bà-la-
môn Brahmayu này, với danh tiếng, danh vọng như
vậy, lại hạ mình tối đa như vậy". Rồi Thế Tôn nói
với Bà-la-môn Brahmayu:

– Thôi vừa rồi, Bà-la-môn, hãy đứng dậy. Ông hãy ngồi trên ghế của Ông vì tâm của Ông đã hoan hỷ đối với Ta.

Rồi Bà-la-môn Brahmayu, sau khi đứng dậy, liền ngồi trên ghế của mình. Rồi Thế Tôn thứ lớp thuyết pháp cho Bà-la-môn Brahmayu, thuyết về bố thí, thuyết về trì giới, thuyết về các cõi Trời, trình bày sự nguy hiểm, sự hạ liệt, sự nhiễm ô của dục lạc và sự lợi ích của xuất ly. Khi Thế Tôn biết tâm của Bà-la-môn Brahmayu đã sẵn sàng, đã nhu thuận, không còn chướng ngại, được phấn khởi, được tín thành, liền thuyết pháp mà chư Phật đã đề cao, tức là Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Cũng như tấm vải thuần bạch, được gột rửa các vết đen, sẽ rất dễ thấm màu nhuộm, cũng vậy, chính tại chỗ ngồi này, pháp nhãn xa trần ly cấu khởi lên trong tâm Bà-la-môn Brahmayu:

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     45

"Phàm pháp gì được tập khởi lên đều bị tiêu
diệt". Bà-la-môn Brahmayu thấy pháp, chứng pháp,
ngộ pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ tiêu trừ, do
dự diệt tận, chứng được tự tin, không y cứ nơi người
khác đối với đạo pháp của đức Bổn sư. Bà-la-môn
Brahmayu liền bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng
lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những
gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem
đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả
Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích.
Con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y chúng
Tỷ-kheo. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử,
từ nay cho đến mạng chung, con xin trọn đời quy
ngưỡng! Mong Tôn giả Gotama ngày mai nhận lời
mời của con đến dùng cơm với chúng Tỷ-kheo!

Thế Tôn im lặng nhận lời. Rồi Bà-la-môn
Brahmayu khi được biết Thế Tôn đã nhận lời, liền từ
chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu
hướng về Ngài rồi ra đi.

Bà-la-môn Brahmayu sau khi đêm ấy đã mãn, sau khi đã sửa soạn tại trú xá của mình các món ăn

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   46

thượng vị, loại cứng và loại mềm, liền báo thì giờ
cho Thế Tôn: "Tôn giả Gotama, nay đã đến giờ, cơm
đã sẵn sàng". Rồi Thế Tôn buổi sáng đắp y, lấy y bát,
đi đến trú xá của Bà-la-môn Brahmayu, sau khi đến
liền ngồi trên chỗ đã soạn sẵn với chúng Tỷ-kheo.
Bà-la-môn Brahmayu tự tay làm cho chúng Tỷ-kheo
với đức Phật là vị cầm đầu, thỏa mãn bằng những
món ăn thượng vị loại cứng và loại mềm.

Rồi Thế Tôn sau bảy ngày liền khởi sự du hành ở Videha.

Sau khi Thế Tôn ra đi không bao lâu, Bà-la-môn
Brahmayu mệnh chung. Một số đông Tỷ-kheo đi đến
Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống
một bên. Ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch
Thế Tôn:

– Bà-la-môn Brahmayu đã mệnh chung. Sanh thú của vị ấy là gì, tương lai tái sanh thế nào?

– Này các Tỷ-kheo, Bà-la-môn Brahmayu là bậc
hiền triết. Vị ấy theo Pháp đúng với Chánh pháp,
không có phiền nhiễu Ta với những kiện cáo về
Chánh pháp (Dhammadhikaranam). Này các Tỷ-
kheo, Bà-la-môn Brahmayu sau khi đoạn trừ năm
hạ phần kiết sử, được hóa sanh, từ chỗ ấy nhập Niết-
bàn, không có trở lui đời này nữa.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    47

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                               48

4     Kinh CON ĐƯỜNG KHÔNG CÓ LỖI LẦM – Tăng I, 201

CON ĐƯỜNG KHÔNG CÓ LỖI LẦM – Tăng I,
201
 Thành tựu ba pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
thực hành con đường không có lỗi lầm, và có
những căn bản thắng tấn để đoạn diệt các lậu hoặc.
Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hộ
trì các căn, tiết độ trong ăn uống và chú tâm cảnh
giác.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo hộ trì các
căn?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc,
không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng
riêng. Những nguyên nhân gì, vì nhãn căn không
được bảo vệ, khiến tham ưu, các ác bất thiện pháp
khởi lên, Tỷ-kheo tự bảo vệ nguyên nhân ấy, phòng
hộ nhãn căn, thật hành phòng hộ nhãn căn. Khi tai
nghe tiếng … mũi ngửi hương … lưỡi nếm vị … thân
cảm xúc … ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm
giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những
nguyên nhân gì, ví ý căn không được bảo vệ, khiến
tham mưu, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo
bảo vệ nguyên nhân ấy, phòng hộ ý căn, thật hành

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    49

phòng hộ ý căn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-
kheo hộ trì các căn.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo tiết độ
trong ăn uống?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như lý giác sát thọ
dụng các món ăn, không phải để vui đùa, không phải
để đam mê, không phải để trang sức, không phải để
tự làm đẹp mình, mà chỉ để thân này được an trú và
được bảo dưỡng, để (thân này) khỏi bị thương hại,
để hộ trợ Phạm hạnh, nghĩ rằng: ", Như vậy, ta diệt
trừ các cảm thọ cũ, và không cho khởi lên các cảm
thọ mới, và ta sẽ không có lỗi lầm, sống được an ổn".
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo tiết độ trong
ăn uống.
 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo chú tâm
cảnh giác?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ban ngày trong khi
đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các triền cái,
ban đêm trong canh một, trong khi đi kinh hành và
ngồi, gột sạch tâm khỏi các triền cái, ban đêm trong
giữa canh, nằm xuống như con sư tử về phía hông
bên phải, hai chân gác lên nhau, chánh niệm tỉnh
giấc, tác ý tưởng thức dậy, ban đêm trong canh cuối,
sau khi thức dậy trong khi đi kinh hành và ngồi, gột
sạch tâm khỏi các triền cái. Như vậy, này các Tỷ-
kheo, Tỷ-kheo chú tâm cảnh giác.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     50

Thành tựu ba pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thực hành con đường không có lỗi lầm, và có những căn bản thắng tấn để đoạn diệt các lậu hoặc.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                51

5          Kinh Hỷ Lạc – Tương IV, 288

Hỷ Lạc – Tương IV, 288

1-2) ...

3) -- Này các Tỷ-kheo, đầy đủ được ba pháp ấy, một
Tỷ-kheo ngay trong hiện tại, sống nhiều an lạc, hoan
hỷ, và tạo nguyên nhân bắt đầu đoạn tận các lậu
hoặc. Thế nào là ba? Hộ trì các căn, tiết độ trong ăn
uống và chú tâm tỉnh giác.

4) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo hộ trì các căn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi mắt thấy sắc, Tỷ-kheo không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến nhãn căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo tự chế ngự những nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thực hành hộ trì nhãn căn.

Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc....

Khi ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     52

khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo tự chế ngự những nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành hộ trì ý căn.

5) Ví như, này các Tỷ-kheo, trên đất bằng, tại chỗ
ngã tư, có chiếc xe đang đậu, thắng với ngựa hay, có
roi ngựa đặc biệt đang sẵn sàng. Có người mã thuật
sư thiện xảo, người đánh xe điều ngự các con ngựa
đáng được điều ngự, leo lên xe ấy, tay trái nắm lấy
dây cương, tay mặt cầm lấy roi ngựa, có thể đánh xe
ngựa đi tới đi lui, như thế nào và tại chỗ nào theo ý
mình muốn.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo học hộ trì, học chế ngự, học điều ngự, học tịnh chỉ sáu căn này. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo hộ trì các căn.

6) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo tiết độ trong ăn uống?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chân chánh giác sát thọ dụng món ăn không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, mà chỉ để thân này được an trú, được bảo dưỡng, khỏi bị thương hại, để hỗ trợ Phạm hạnh; vị ấy nghĩ rằng: "Như vậy, ta diệt trừ các cảm thọ cũ, không cho khởi lên các cảm thọ mới, và ta sẽ không có lỗi lầm, sống được an lạc".

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    53

7) Ví như, này các Tỷ-kheo, một người bôi thuốc vào
một vết thương để chữa lành vết thương ấy. Ví như
một người bôi dầu vào trục xe với mục đích để có thể
chở đồ nặng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo chân chánh giác sát thọ dụng món ăn không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, mà chỉ để thân này được an trú, được bảo dưỡng, khỏi bị thương hại, để hỗ trợ Phạm hạnh; vị ấy nghĩ rằng: " Như vậy, ta diệt trừ các cảm thọ cũ, không cho khởi lên các cảm thọ mới, và ta sẽ không có lỗi lầm, sống được an lạc ".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo tiết độ trong ăn uống.

8) Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo chú tâm tỉnh giác?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ban ngày trong khi đi kinh hành hay ngồi, tâm trừ sạch các chướng ngại pháp. Ban đêm canh một, khi đi kinh hành hay ngồi, tâm trừ sạch các chướng ngại pháp. Ban đêm canh giữa, vị ấy nằm phía hông bên phải, trong dáng nằm con sư tử, hai chân để trên nhau, chánh niệm tỉnh giác, tác ý đến lúc thức dậy. Ban đêm trong canh cuối

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    54

cùng, vị ấy thức dậy và trong khi đi kinh hành và ngồi, tâm trừ sạch các chướng ngại pháp.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo chú tâm tỉnh giác.

9) Này các Tỷ-kheo, đầy đủ ba pháp ấy, Tỷ-kheo ngay trong hiện tại, sống nhiều an lạc, hoan hỷ, và tạo nguyên nhân bắt đầu đoạn tận các lậu hoặc.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                  55

6        Kinh KHÔNG THỂ RƠI XUỐNG – Tăng I, 623

KHÔNG THỂ RƠI XUỐNG – Tăng I, 623

1. - Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không có thể bị thối đọa, vị ấy gần Niết-bàn. Thế nào là bốn?

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo:

-   Đầy đủ giới,
-   Hộ trì các căn,
-   Biết tiết độ trong ăn uống,
-   Chú tâm cảnh giác.

2. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo đầy đủ
giới? - Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có giới,
sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn
Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi
trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong
các học pháp.

3. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo hộ trì các căn? - Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi mắt thấy sắc, Tỷ- kheo không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, làm cho nhãn

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    56

căn không được chế ngự, khiến tham ái ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thật hành sự hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi hương... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... khi ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, làm cho ý căn không được chế ngự, khiến tham ái ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thật hành sự hộ trì ý căn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo hộ trì ý căn.

4. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo tiết độ trong ăn uống? - Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo chơn chánh giác sát thọ dụng món ăn khất thực, không phải vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, mà chỉ để thân này được sống lâu và được bảo dưỡng, để thân này khỏi bị thương hại, để hỗ trợ Phạm hạnh, nghĩ rằng: "Như vậy, ta diệt trừ các cảm thọ cũ và không cho khởi lên các cảm thọ mới, và ta sẽ không có lỗi lầm, sống được an ổn." Như vậy, này các Tỷ-kheo, là biết tiết độ trong ăn uống.

5. Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo chú tâm cảnh giác? - Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ban ngày đi kinh hành, hay trong lúc ngồi, tẩy sạch

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                      57

tâm tư khỏi các pháp chướng ngại. Ban đêm, canh
một, vị ấy đi kinh hành hay trong lúc ngồi tẩy sạch
tâm tư khỏi các pháp chướng ngại. Ban đêm, canh
giữa, vị ấy nằm dáng nằm con sư tử bên hông tay
phải, một chân đặt trên chân kia, chánh niệm tỉnh
giác, tâm nghĩ đến thức dậy lại. Ban đêm, canh cuối,
vị ấy thức dậy đi kinh hành hay trong lúc ngồi, tẩy
sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại.

Thành tựu với bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ- kheo không thể thối đọa, tiến gần đến Niết-bàn.

6. Tỷ-kheo an trú giới,
Sống chế ngự các căn,
Biết tiết độ ăn uống,
Và chú tâm cảnh giác,
Sống an trú như vậy,
Ngày đêm không mệt mỏi
Tu tập các thiện pháp,
Đạt an ổn ách nạn,
Ưa thích không phóng dật,
Thnh1.50676( )]TJ-110.j8.280 Tc8f <033.9202D069>-2<0 gi0’-•Q€•Y%0SKyQJGX0@G`!`p0†$vPg

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                                            58

6) Và này Hiền giả, thế nào là hộ trì các căn?

- Này Hiền giả, khi mắt thấy sắc, Tỷ-kheo không
nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng.
Những nguyên nhân gì, vì đó nhãn căn không
được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác bất
thiện pháp khởi lên, Tỷ-kheo tự chế ngự những
nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thực hành sự hộ
trì nhãn căn.
- Khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi hương... khi lưỡi
nếm vị... khi thân cảm xúc...
- Khi ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ
tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những
nguyên nhân gì, vì đó ý căn không được chế ngự,
khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi
lên, Tỷ-kheo tự chế ngự những nguyên nhân ấy,
hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn. Như vậy,
này Hiền giả, là sự hộ trì các căn.

7) Này Hiền giả, thế nào là tiết độ trong ăn uống?

Ở đây, này Hiền giả, Tỷ-kheo như lý giác sát, thọ dụng các món ăn. Không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để tự mình làm đẹp mình mà chỉ để thân này được duy trì và được bảo dưỡng, để thân này khỏi bị thương hại, để hỗ trợ Phạm hạnh, nghĩ rằng: "Như vậy, ta diệt trừ các cảm thọ cũ và không cho khởi lên các

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     60

cảm thọ mới, và ta sẽ không có lỗi lầm, sống được an ổn". Như vậy, này Hiền giả, là tiết độ trong ăn uống.

8) Và này Hiền giả, như thế nào là chú tâm tỉnh giác?

- Ở đây, này Hiền giả, Tỷ-kheo ban ngày trong khi
đi kinh hành và ngồi, tâm gột sạch các pháp
triền cái.
- Ban đêm trong canh một, trong khi vị ấy đi kinh
hành và ngồi, tâm gột sạch các pháp triền cái.
- Ban đêm trong canh giữa, vị ấy nằm phía hông
bên hữu, trong tư thế con sư tử, chân này đặt trên
chân kia, chánh niệm tỉnh giác, tác ý tưởng đến
lúc ngồi dậy.
- Ban đêm trong canh cuối, khi vị ấy đi kinh hành
và trong khi ngồi, tâm gột sạch khỏi các pháp triền
cái. Như vậy, này Hiền giả, là chú tâm tỉnh giác.

9) Do vậy, này Hiền giả, cần phải học tập như sau: "Chúng tôi sẽ hộ trì các căn, tiết độ trong ăn uống, chú tâm tỉnh giác".

Như vậy, này Hiền giả, ông cần phải học tập.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    61

8     Kinh THÂN GIÁO SƯ – Tăng II, 417

THÂN GIÁO SƯ – Tăng II, 417

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến vị giáo thọ của mình, sau khi đến, thưa với vị giáo thọ của mình như sau:

- Bạch Thượng tọa, nay thân con cảm thấy như bị
say ngọt, con không thấy rõ phương hướng, pháp
không được con nhớ đến. Hôn trầm thụy miên chinh
phục tâm con và an trú. Không có hoan hỷ, con sống
Phạm hạnh. Con có những nghi ngờ đối với Chánh
pháp.

2. Rồi Tỷ-kheo ấy đem theo một vị Tỷ-kheo cộng
trú, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo
ấy bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo này nói như sau: "Bạch
Thượng Toạ, thân con cảm thấy như bị say ngọt, mắt
con không thấy rõ phương hướng, pháp không được
con nhớ đến. Hôn trầm thụy miên chinh phục tâm
con và an trú. Không có hoan hỷ, con sống Phạm
hạnh. Con có những nghi ngờ đối với Chánh pháp".

3.- Sự việc là vậy, này Tỷ-kheo, khi một người sống với các căn không được bảo vệ, với ăn uống không

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    62

có tiết độ, không có chú tâm cảnh giác, không có
quán nhìn các thiện pháp, không có trước đêm và
sau đêm chuyên chú tu tập các pháp giác chi. Do vậy,
thân Thầy cảm thấy như bị say ngọt, mắt Thầy không
thấy rõ phương hướng, pháp không được Thầy nhớ
đến. Hôn trầm thụy miên chinh phục tâm Thầy và an
trú. Không có hoan hỷ, Thầy sống Phạm hạnh. Thầy
có những nghi ngờ đối với Chánh pháp.

Do vậy, này Tỷ-kheo, Thầy phải học tập như sau: "Ta
sẽ bảo vệ các căn, có tiết độ trong ăn uống, chú tâm
cảnh giác, quán nhìn các Thiện pháp, trước đêm và
sau đêm ta sẽ sống chuyên chú tu tập các pháp giác
chi".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

4. Rồi Tỷ-kheo ấy được Thế Tôn giáo giới với lời giáo giới này, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân phía hữu hướng về Ngài rồi ra đi. Rồi Tỷ- kheo ấy sống một mình, an tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu chứng được mục đích mà các thiện nam tử chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, chính là vô thượng cứu cánh Phạm hạnh, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng đạt và an trú. Vị ấy hoàn toàn liễu tri: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   63

việc nên làm đã làm, không có trở lui trạng thái này nữa". Tỷ-kheo ấy trở thành một vị A-la-hán.

Rồi Tỷ-kheo đã chứng đắc A-la-hán ấy đi đến vị giáo thọ sư của mình, sau khi đến, thưa với vị giáo thọ sư của mình:

5.- Bạch Thượng tọa, nay thân con không cảm thấy
như bị say ngọt, mắt con thấy rõ các phương hướng.
Pháp được con nhớ rõ. Với tâm hoan hỷ, con sống
Phạm hạnh, Con không còn nghi nhờ đối với các
thiện pháp.

6. Rồi Tỷ-kheo ấy đem theo một Tỷ-kheo cộng trú;
đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo
ấy bạch Thế Tôn:

-Bạch Thế Tôn, vị Tỷ-kheo này nói như sau: "Bạch
Thượng Toạ, nay thân con không cảm thấy như bị
say ngọt, con thấy rõ các phương hướng, pháp được
con nhớ rõ. Với tâm hoan hỷ, con sống Phạm hạnh.
Con không còn nghi ngờ đối với các thiện pháp".

7.- Như vậy là phải, này Tỷ-kheo, khi một người sống với các căn được bảo vệ, với ăn uống có tiết độ, có chú tâm cảnh giác, có quán nhìn các thiện pháp, trước đêm và sau đêm sống chuyên chú tu tập các

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    64

pháp giác chi. Do vậy, thân không cảm thấy như bị
say ngọt, các phương hướng được hiện rõ, và pháp
được người ấy nhớ rõ. Hôn trầm thụy miên không
còn chinh phục tâm của vị ấy. Với tâm hoan hỷ, vị
ấy sống Phạm hạnh. Vị ấy không còn nghi ngờ đối
với các thiện pháp.

Vậy này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập như
sau: "Ta sẽ bảo vệ các căn, có tiết độ trong ăn uống,
chuyên tâm cảnh giác, quán nhìn các thiện pháp,
trước đêm và sau đêm, ta sẽ sống chuyên chú tu tập
các pháp giác chi".

Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Thầy cần phải học tập.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    65

9      Kinh TẠI KUSINÀRA – Tăng I, 498

TẠI KUSINÀRA – Tăng I, 498

Một thời Thế Tôn ở Kusinàra, tại khóm rừng
Baliharana. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:
- Này các Tỷ-kheo.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, Thế Tôn nói như
sau:
 Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sống dựa
vào một làng hay một thị trấn. Rồi người gia chủ
hay con người gia chủ đi đến vị ấy mời mai lại
dùng cơm. Nếu muốn, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
nhận lời. Sau khi đêm ấy đã mãn, Tỷ-kheo ấy vào
buổi sáng, đắp y, cầm y bát và đi đến trú xứ người
gia chủ hay con người gia chủ. Sau khi đến, vị ấy
ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi người gia
chủ hay con người gia chủ tự tay đứng mời và làm
cho thỏa mãn Tỷ-kheo ấy với các món ăn thượng
vị loại cứng và loại mềm.
- Vị ấy suy nghĩ: "Thật tốt lành thay, người gia
chủ hay con người gia chủ này tự tay đứng mời
và làm thỏa mãn ta với các món ăn thượng vị,
loại cứng và loại mềm! ". Rồi vị ấy suy nghĩ

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    66

như sau: "Mong rằng người gia chủ hay con
người gia chủ này trong tương lai, tự tay đứng
mời và làm thỏa mãn ta với các món ăn thượng
vị, loại cứng và loại mềm!". Vị ấy thọ hưởng
món ăn khất thực ấy, tham dính say đắm, đam
trước, không thấy sự nguy hại, không thấy
được sự xuất ly. Vị ấy ở đây khởi lên suy tầm
về dục, khởi lên sự suy tầm về sân, khởi lên sự
suy tầm về hại.
- Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng bố thí cho Tỷ-
kheo như vậy không có quả lớn. Vì cớ sao?
Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống phóng dật.
 Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sống
dựa vào một làng hay một thị trấn. Rồi người gia
chủ hay con người gia chủ đi đến vị ấy mời mai
lại dùng cơm. Nếu muốn, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo nhận lời. Sau khi đêm ấy đã mãn, Tỷ-kheo
ấy vào buổi sáng, đắp y, cầm y bát và đi đến trú
xứ người gia chủ hay con người gia chủ. Sau khi
đến, vị ấy ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi
người gia chủ hay con người gia chủ tự tay đứng
mời và làm cho thỏa mãn Tỷ-kheo ấy với các món
ăn thượng vị loại cứng và loại mềm.
- Vị ấy không có suy nghĩ: "Thật tốt lành thay,
người gia chủ hay con người gia chủ này tự tay
đứng mời và làm thỏa mãn ta với các món ăn

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   67

thượng vị, loại cứng và loại mềm! ". Rồi vị ấy
không suy nghĩ như sau: "Mong rằng người gia
chủ hay con người gia chủ này trong tương lai,
tự tay đứng mời và làm thỏa mãn ta với các
món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm!". Vị
ấy thọ hưởng món ăn khất thực ấy, không tham
dính, không say đắm, không đam trước, thấy
được sự nguy hại, thấy được sự xuất ly. Vị ấy ở
đây khởi lên suy tầm về viễn ly, khởi lên sự suy
tầm về vô sân, khởi lên sự suy tầm về vô hại.
- Này các Tỷ-kheo, Ta nói rằng bố thí cho Tỷ-
kheo như vậy có quả lớn. Vì cớ sao? Này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống không phóng dật.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   68

10    Kinh ĐẠI Kinh XÓM NGỰA – 39 Trung I, 593

ĐẠI KINH XÓM NGỰA (Mahassapura suttam) – Bài kinh số 39 – Trung I, 593

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở giữa dân chúng Anga (Ương- già), tại một xã ấp của dân chúng Anga, tên là Assapura. Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Sa-môn! Sa-môn! Này các Tỷ-kheo, dân
chúng biết các Ông là vậy. Và nếu các Ông được hỏi:
"Các Ông là ai!" Các Ông phải tự nhận: "Chúng tôi
là Sa-môn".

Này các Tỷ-kheo, các Ông đã được danh xưng

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                  69

như vậy, đã tự nhận là như vậy, thì này, các Tỷ-kheo, các Ông phải tự tu tập như sau: "Chúng ta sẽ thọ trì và thực hành những pháp tác thành Sa-môn, những pháp tác thành Bà-la-môn. Như vậy, danh xưng này của chúng ta mới chân chánh và sự tự nhận này của chúng ta mới như thật. Và những đồ cúng dường mà chúng ta thọ hưởng như y phục, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh mới có được kết quả lớn, lợi ích lớn cho chúng ta. Và chúng ta xuất gia không thành vô dụng, có kết quả, có thành tích".

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp tác thành Sa-môn, và các pháp tác thành Bà-la-môn?

"Chúng ta sẽ thành tựu tàm quý", như vậy, này
các Tỷ-kheo, các Ông phải tu tập. Này các Tỷ-kheo,
các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành
tựu tàm quý đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến
mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt
được mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì
phải làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông
có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến
cáo các Ông. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố cho các
Ông: Khi các Ông hướng đến mục đích Sa-môn
hạnh, chớ có từ bỏ mục đích này, khi đang còn
công việc đáng phải làm hơn nữa.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    70

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Thân hành chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì thân hành thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt được mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì phải làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ- kheo, Ta khuyến cáo các Ông. Này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố cho các ông: Khi các Ông hướng đến mục đích Sa-môn hạnh, chớ có từ bỏ mục đích này, khi đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Khẩu hành chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì khẩu hành thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ; đến mức độ này, như vậy đã làm xong. Chúng ta đã đạt được

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   71

mục đích Sa-môn hạnh. Chúng ta không có gì phải
làm hơn nữa". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể
tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải
làm hơn nữa? "Ý hành chúng ta phải được thanh
tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu.
Nhưng chúng ta không vì ý hành thanh tịnh ấy, khen
mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các
Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có
thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý,
thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh,
và ý hành thanh tịnh, đến mức độ này, như vậy là vừa
đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông
có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo
các Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng
phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là công việc đáng phải làm hơn nữa? "Sanh mạng chúng ta phải được thanh tịnh, minh chánh, cởi mở, không có tỳ vết, che giấu. Nhưng chúng ta không vì sanh mạng thanh tịnh ấy, khen mình, chê người". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    72

quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh. Đến mức độ này như vậy là vừa đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các Ông... (như trên)... đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải hộ trì các căn. Khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến con mắt không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, chúng ta sẽ tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu, bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên, chúng ta sẽ tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn". Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, và các căn đã được hộ trì, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     73

trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng
phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải biết tiết độ trong
ăn uống, với chánh tư duy, chúng ta thọ thực, không
phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải
để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, mà chỉ
để thân này được sống lâu và được bảo dưỡng, để
(thân này) khỏi bị thương hại, để hổ trợ phạm hạnh,
nghĩ rằng: "Như vậy chúng ta diệt trừ các cảm thọ
cũ và không cho khởi lên cảm thọ mới, và chúng ta
sẽ không có lỗi lầm, sống được an ổn". Như vậy, này
các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập. Nhưng này các
Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta
đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh,
khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng
thanh tịnh và các căn đã được hộ trì, ăn uống có tiết
độ, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như
trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    74

phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải chú tâm cảnh giác. Ban ngày đi kinh hành (hay) trong lúc ngồi, chúng ta phải tẩy sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại. Ban đêm canh một đi kinh hành (hay) trong lúc ngồi, chúng ta phải tẩy sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại. Ban đêm canh giữa, chúng ta phải nằm dáng nằm con sư tử, nghiêng bên hông tay phải, một chân đặt trên chân kia, chánh niệm tỉnh giác, tâm nghĩ đến lúc thức dậy lại. Ban đêm canh đầu thức dậy, đi kinh hành (hay) trong lúc ngồi, chúng ta phải tẩy sạch tâm tư khỏi các pháp chướng ngại". Như vậy, này các Tỷ- kheo, các Ông cần phải tu tập. Nhưng này các Tỷ- kheo, các Ông có thể khởi lên ý kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, các căn đã được hộ trì, ăn uống có tiết độ, chú tâm cảnh giác, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? "Chúng ta phải chánh niệm tỉnh giác, khi đi tới, khi đi lui đều tỉnh giác, khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác, khi co tay, khi duỗi tay đều tỉnh giác, khi mang y kép, bình bát,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                      75

thượng y đều tỉnh giác, khi ăn uống, nhai, nuốt đều
tỉnh giác, khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác, khi
đi đứng, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh giác". Như
vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu tập.
Nhưng này các Tỷ-kheo, các Ông có thể khởi lên ý
kiến: "Chúng ta đã thành tựu tàm quý, thân hành
chúng ta thanh tịnh, khẩu hành thanh tịnh, ý hành
thanh tịnh, sanh mạng thanh tịnh, các căn đã được hộ
trì, ăn uống có tiết độ, chú tâm cảnh giác, chánh niệm
tỉnh giác, đến mức độ này, như vậy là vừa đủ... (như
trên)...". Và cho đến mức độ ấy, các Ông có thể tự
thỏa mãn. Này các Tỷ-kheo, Ta khuyến cáo các
Ông... (như trên)... khi đang còn công việc đáng phải
làm hơn nữa.

Này các Tỷ-kheo, thế nào là các công việc đáng phải làm hơn nữa? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo lựa một chỗ thanh vắng, tịch mịch, như khu rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm. Sau khi đi khất thực về và ăn xong, vị ấy ngồi kiết già, lưng thẳng, và an trú chánh niệm trước mặt. Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát ly tham ái, gột rửa tâm hết tham ái. Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu tình, gột rửa tâm hết sân hận. Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát ly hôn trầm và thụy miên, với tâm tưởng hướng về ánh

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                       76

sáng, chánh niệm tỉnh giác, gột rửa tâm hết hôn trầm
thụy miên. Từ bỏ trạo cử hối quá, vị ấy sống không
trạo cử hối tiếc, nội tâm trầm lặng, gột rửa tâm hết
trạo cử hối tiếc. Từ bỏ nghi ngờ, vị ấy sống thoát
khỏi nghi ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm
hết nghi ngờ đối với thiện pháp.

 Này các Tỷ-kheo, như một người mắc nợ liền làm
các nghề nghiệp. Những nghề này được phát đạt,
người ấy không những trả được nợ cũ, còn có tiền
dư để nuôi dưỡng vợ. Người ấy nghĩ: "Ta trước
kia mắc nợ nên làm các nghề nghiệp. Những nghề
này được phát đạt, ta không những trả được
những nợ cũ, còn có tiền dư để nuôi dưỡng vợ".
Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người bị bệnh, đau
đớn, trầm trọng, ăn uống không tiêu, thể lực suy
yếu. Sau một thời gian, người ấy khỏi bệnh, ăn
uống tiêu thông, thể lực khôi phục. Người ấy nghĩ:
"Ta trước kia bị bệnh, đau đớn trầm trọng, ăn
uống không tiêu, thể lực suy yếu. Nay ta khỏi
bệnh, ăn uống tiêu thông, thể lực khôi phục".
Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người bị nhốt trong
ngục. Người ấy sau một thời gian được khỏi tù tội,
an lạc kiện toàn, tài sản không bị giảm tổn. Người

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   77

ấy nghĩ: "Ta trước kia bị nhốt trong ngục, nay ta
được khỏi tù tội, an lạc kiện toàn, tài sản không
bị giảm tổn. "Người ấy nhờ vậy được sung sướng,
hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người nô lệ, không
được tự chủ, lệ thuộc người khác, không được tự
do đi lại. Người ấy sau một thời gian thoát khỏi
cảnh nô lệ, được tự chủ, không lệ thuộc người
khác, một người thoát khỏi cảnh nô lệ, được tự
chủ, không lệ thuộc người khác, một người giải
thoát, được tự do đi lại. Người ấy nghĩ: "Ta trước
kia bị cảnh nô lệ, không được tự chủ, lệ thuộc
người khác , không được tự do đi lại. Nay ta thoát
khỏi cảnh nô lệ, được tự chủ, không lệ thuộc
người khác, một người giải thoát, được tự do đi
lại". Người ấy nhờ vậy được sung sướng, hoan hỷ.
 Này các Tỷ-kheo, như một người giàu có, nhiều
tài sản, đang đi qua bãi sa mạc. Người ấy sau một
thời gian đã đi khỏi bãi sa mạc ấy, đến đầu làng,
yên ổn, không có nguy hiểm, tài sản không bị tổn
giảm. Người ấy nghĩ: "Ta trước kia giàu có, nhiều
tài sản, đi qua bãi sa mạc. Nay ta đã đi qua khỏi
bãi sa mạc ấy, yên ổn, không có nguy hiểm, tài
sản không bị tổn giảm". Người ấy nhờ vậy được
sung sướng, hoan hỷ.
Cũng vậy này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tự mình,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   78

quán năm triền cái chưa xả ly, như món nợ, như bệnh hoạn, như ngục tù, như cảnh nô lệ, như con đường qua sa mạc. Này các Tỷ-kheo, cũng như không mắc nợ, không bị bệnh tật được khỏi tù tội, được tự do, đến được đất lành yên ổn. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo quán năm triền cái khi chúng được diệt trừ.

Sau khi đã đoạn trừ năm triền cái này, những triền cái làm ô nhiễm tâm tư, làm yếu ớt trí tuệ, vị ấy ly dục, ly ác, bất thiện pháp chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ nào trên toàn thân không có hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, như một người hầu tắm lão luyện, hay đệ tử người hầu tắm, sau khi rắc bột tắm trong thau bằng đồng, liền nhồi bột ấy với nước, cục bột tắm ấy được thấm nhuần nước ướt, trào trộn với nước ướt, thấm ướt cả trong lẫn ngoài với nước, nhưng không chảy thành giọt. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                      79

do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm.
Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn
đầy thân này với hỷ lạc do định sanh, không một chỗ
nào trên toàn thân không được hỷ lạc do định sanh
ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, ví như một hồ
nước, nước từ trong dâng lên, phương Đông không
có lỗ nước chảy ra, phương Tây không có lỗ nước
chảy ra, phương Bắc không có lỗ nước chảy ra,
phương Nam không có lỗ nước chảy ra, và thỉnh
thoảng trời mưa lớn. Suối nước mát từ hồ nước ấy
phun ra, thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn,
tràn đầy hồ nước ấy, với nước mát lạnh, không một
chỗ nào của hồ nước ấy không được nước mát lạnh
thấm nhuần. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, vị ấy thấm
nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân
mình với hỷ lạc do định sanh không một chỗ nào trên
toàn thân không được hỷ lạc do định sanh thấm
nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ly hỷ trú xả, chánh niệm tĩnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là "xả niệm lạc trú", chứng và trú Thiền thứ ba. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc thọ không có hỷ ấy, không một chỗ nào trên toàn thân không được lạc thọ không có hỷ ấy thấm nhuần. Này các Tỷ-kheo, ví như trong hồ sen xanh, hồ sen hồng, hồ sen trắng, có

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   80

những sen xanh, sen hồng hay sen trắng. Những
bông sen ấy sanh trong nước, lớn lên trong nước,
không vượt khỏi nước, nuôi sống dưới nước, từ đầu
ngọn cho đến gốc rễ đều thấm nhuần, tẩm ướt, tràn
đầy thấu suốt bởi nước mát lạnh ấy, không một chỗ
nào của toàn thể sen xanh, sen hồng hay sen trắng
không được nước mát lạnh ấy thấm nhuần. Cũng
vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt,
làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc thọ
không có hỷ ấy, không một chỗ nào trên toàn thân
không được lạc thọ không có hỷ ấy thấm nhuần.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo xả lạc xả
khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền
thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị
ấy thấm nhuần toàn thân mình với tâm thuần tịnh
trong sáng, không một chỗ nào trên toàn thân không
được tâm thuần tịnh trong sáng ấy thấm nhuần. Này
các Tỷ-kheo, ví như một người ngồi, dùng tấm vải
trắng trùm đầu, không một chỗ nào trên toàn thân
không được vải trắng ấy che thấu. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị ấy ngồi thấm nhuần toàn thân mình với
tâm thuần tịnh trong sáng, không một chỗ nào trên
toàn thân không được tâm thuần tịnh trong sáng ấy
thấm nhuần.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   81

cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến Túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp. Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sinh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mực như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ra ở đây". Như vậy, vị ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các chi tiết. Này các Tỷ-kheo, ví như một người đi từ làng mình đến làng khác, từ làng ấy đi đến một làng khác nữa, và từ làng này lại trở về làng của mình, người ấy nghĩ: "Ta từ làng của mình đi đến làng kia, nơi đây, ta đã đứng như thế này, đã ngồi như thế này, đã nói như thế này, đã yên lặng như thế này. Từ nơi làng nọ, ta đã trở về làng của ta". Như vậy, này các Tỷ-kheo, với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     82

đến, Túc mạng minh. Vị ấy nhớ đến các đời sống quá
khứ, như một đời, hai đời... (như trên)... Như vậy, vị
ấy nhớ đến nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét
đại cương và các chi tiết.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến trí tuệ về sanh tử của chúng sanh. Vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh người hạ liệt kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Những chúng sanh làm những ác hạnh về thân, lời và ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn những chúng sanh nào làm những thiện hạnh về thân, lời và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, cõi Trời, trên đời này. Như vậy, vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều do hạnh nghiệp của họ. Này các Tỷ-kheo,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     83

ví như có hai nhà có cửa, và ở đây, một người có mắt
đứng ở giữa, người này có thể thấy các người (khác)
đi vào nhà, đi ra, đi qua, đi lại. Cũng vậy, này các
Tỷ-kheo, vị ấy với Thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân,
thấy sự sống chết của chúng sanh. Vị ấy biết rõ rằng
chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang... đều do hạnh
nghiệp của họ.

Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, vị ấy dẫn tâm, hướng tâm đến Lậu tận trí. Vị ấy biết như thật: "Đây là khổ", biết như thật: "Đây là Nguyên nhân của Khổ", biết như thật: "Đây là sự Diệt khổ", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến diệt khổ", biết như thật: "Đây là những lậu hoặc", biết như thật: "Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc", biết như thật: "Đây là sự đoạn trừ các lậu hoặc", biết như thật: "Đây là con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc". Nhờ hiểu biết như vậy, nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm xong, sau đời hiện tại không có đời sống nào khác nữa". Này các Tỷ-kheo, ví như tại dãy núi lớn có một hồ nước, thuần tịnh, trong sáng,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    84

không cấu nhiễm, một người có mắt, đứng trên bờ sẽ thấy con hến, con sò, những hòn đá, hòn sạn, những đàn cá bơi qua lại hay đứng một chỗ. Vị ấy nghĩ: "Đây là hồ nước thuần tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm. Đây là những con hến, con sò, những hòn đá, hòn sạn, những đàn cá đang bơi qua lại hay đứng yên một chỗ". Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết như thật: "Đây là khổ... biết như thật: "Đây là Con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc!" Nhờ hiểu biết như vậy, nhờ nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Đối với tự thân đã giải thoát, vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần phải làm đã làm xong, sau đời hiện tại không có đời sống nào khác nữa".

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như vậy được gọi là
Sa-môn, là Bà-la-môn, là vị đã tắm sạch sẽ, là vị đã
biết và hiểu rõ, là bậc có học, là bậc Thánh, là bậc A-
la-hán.

 Này các Tỷ-kheo, như thế nào, Tỷ-kheo là Sa-
môn? - Vị này đã làm cho dừng lại các ác, các
pháp bất thiện, những pháp này ô nhiễm, đưa đến
tái sanh, đáng sợ hãi, đem lại khổ quả, đưa đến
sanh, già, chết trong tương lai. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là Sa-môn.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                      85

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào Tỷ-kheo là Bà-
la-môn? - Vị này đã tẩn xuất ra ngoài các ác, các
pháp bất thiện, những pháp này ô nhiễm, đưa đến
tái sanh, đáng sợ hãi, đem lại khổ quả, đưa đến
sanh già, chết trong tương lai. Như vậy, này các
Tỷ-kheo, Tỷ-kheo là Bà-la-môn.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào Tỷ-kheo đã tắm
sạch sẽ? - Vị này đã tắm gội sạch sẽ các ác, các
pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã
tắm sạch sẽ.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo đã
biết và hiểu rõ? -Vị này đã biết và hiểu rõ các ác,
các pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đã
biết rõ.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo có
học? - Vị này đã tiêu diệt các ác, các pháp bất
thiện...đưa đến sanh, già, chết trong tương lai.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có học.
 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo được
gọi là bậc Thánh? - Vị này đã làm cho xa lìa các
ác pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết trong
tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
được gọi là bậc Thánh.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    86

 Và này các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo được
gọi là bậc A-la-hán? - Vị này đã làm cho xa lìa các
ác, các pháp bất thiện... đưa đến sanh, già, chết
trong tương lai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-
kheo là bậc A-la-hán.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan
hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    87

11    Món ăn khất thực mà Ta cho phép các ngươi.. - Kinh THANH TỊNH – 29 Trường II, 441

KINH THANH TỊNH – Bài kinh số 29 – Trường II, 441 Như vầy tôi nghe.

1. Một thời, Thế Tôn trú giữa giòng tộc Sakya (Thích ca) trong vườn xoài của một gia đình Thích ca tên là Vedhannà.

Lúc bấy giờ, Nigantha Nàthaputta vừa mới tạ thế ở Pàvà.

Sau khi vị này tạ thế, các vị Nigantha chia ra làm hai phái, chia rẽ nhau, tranh chấp nhau, tranh luận nhau và sống tàn hại nhau với binh khí bằng miệng - "Ngươi không biết pháp luật này, ta biết pháp luật này. Sao Ngươi có thể biết pháp luật này? Ngươi theo tà hạnh, ta theo chánh hạnh. Lời nói của ta tương ưng, lời nói Ngươi không tương ưng. Điều đáng nói trước, Ngươi nói sau; điều đáng nói sau, Ngươi nói trước. Điều Ngươi quan niệm trình bày, đã bị đảo lộn. Quan điểm của Ngươi đã bị thách đố. Ngươi đã bị đánh bại. Hãy đi giải tỏa quan điểm của Ngươi!

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     88

Hãy tự thoát khỏi bế tắc nếu Ngươi có thể làm được."
Hình như các đệ tử của Nigantha Nàthaputta muốn
tàn hại lẫn nhau. Chính các đệ tử cư sĩ mặc đồ trắng
của Nigantha Nàthaputta cũng chán ngấy, cơ hiềm,
và phản đối các vị Nigantha, vì pháp luật của họ đã
được trình bày, tuyên bố một cách vụng về, không
có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an tịnh,
không do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết, pháp y
chỉ đã bị đổ vỡ, không có chỗ y chỉ.

2. Rồi Sa di Cunda, sau khi an cư mùa mưa ở Pàvà
đến thăm tôn giả Ananda ở Sàmàgama, sau khi đến,
đảnh lễ tôn giả Ananda và ngồi xuống một bên. Sau
khi ngồi xuống một bên. Sa di Cunda bạch tôn giả
Ananda:

- Bạch Tôn giả, Nigantha Nàthaputta đã từ trần ở
Pàvà sau khi vị này tạ thế, các Nigantha chia ra làm
hai phái... Pháp y chỉ đã bị đổ vỡ, không có chỗ y
chỉ.

Khi nghe nói vậy, tôn giả Ananda nói với Sa di Cunda:

- Này Hiền giả Cunda, đây là vấn đề đáng đưa ra để
yết kiến Thế Tôn. Này Hiền giả Cunda, chúng ta hãy
đi yết kiến Thế Tôn; sau khi đến xong, chúng ta hãy
trình bày vấn đề này để Thế Tôn biết.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   89

- Bạch Tôn giả, vâng!

- Sa di Cunda vâng lời tôn giả Ananda.

3. Rồi tôn giả Ananda cùng với Sa di Cunda, đi đến
yết kiến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Ngài và ngồi
xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, tôn giả
Ananda bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, Sa di Cunda có nói: "Nigantha
Nàthaputta đã từ trần ở Pàvà. Sau khi vị này từ trần,
các vị Nigantha chia ra làm hai phái... Pháp y chỉ đã
bị đổ vỡ, không có chỗ y chỉ."

- Này Cunda, như vậy ở đây pháp luật đã được trình
bày tuyên bố một cách vụng về, không có hiệu năng
hướng dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị
Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết.

4. Này Cunda, ở đây có vị đạo sư không phải là Chánh Đẳng Giác, có pháp luật đã được trình bày tuyên bố một cách vụng về, không có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và người đệ tử trong pháp này, không thành tựu và an trú trong pháp và tùy pháp, không sống đúng chánh hạnh, không sống đúng tùy pháp, sống vượt ra ngoài pháp. Người đệ tử ấy cần được nói như sau: "Này Hiền giả, thật là lợi

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    90

ích cho Ngươi. Thật khéo chứng đắc cho Ngươi. Đạo
sư của Ngươi không phải là vị Chánh Đẳng Giác.
Pháp của Ngươi đã được trình bày, tuyên bố một
cách vụng về, không có hiệu năng hướng dẫn, không
hướng đến an tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác
tuyên bố. Và Ngươi trong pháp này, không thành tựu
và an trú trong pháp và tùy pháp, không sống đúng
chánh hạnh, không sống đúng tùy pháp, vượt ra
ngoài pháp.

 Này Cunda, như vậy ở đây, vị đạo sư đáng quở
trách, ở đây pháp đáng quở trách, nhưng ở đây đệ
tử đáng tán thán. Này Cunda, với vị đệ tử như vậy,
nên nói như sau:" Này Đại đức, dầu Đại đức thực
hành đúng như pháp vị đạo sư đã dạy và trình bày,
ai có suy tầm, ai có bị suy tầm, ai có suy tầm rồi
như thực thi hành, tất cả đều không có phước báo.
Vì sao vậy? Vì pháp luật đã được trình bày tuyên
bố một cách vụng về, không có hiệu năng hướng
dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị Chánh
Đẳng Giác tuyên thuyết."

5. Này Cunda, ở đây, vị đạo sư không là vị Chánh Đẳng Giác, và pháp được trình bày tuyên bố một cách vụng về, không có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết, và vị đệ tử trong pháp này, sống thành

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   91

tựu pháp và tùy pháp, sống theo chánh hạnh, sống
đúng tùy pháp, sống luận theo pháp. Người này nên
được nói như sau: "Này Hiền giả, thật không lợi ích
cho Ngươi, thật không khéo chứng đắc cho Ngươi.
Vị đạo sư của Ngươi không là vị Chánh Đẳng Giác
và pháp được trình bày tuyên bố một cách vụng về,
không có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an
tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết,
những người trong pháp này sống thành tựu pháp và
tùy pháp, sống theo chánh hạnh, sống đúng tùy pháp,
sống thuận theo pháp".

 Này Cunda, ở đây vị đạo sư đáng quở trách, ở đây
pháp đáng quở trách, ở đây vị đệ tử cũng đáng quở
trách. Này Cunda, với vị đệ tử như vậy, có ai, nên
nói như sau: "Thật vậy, Đại đức thành tựu theo
chánh hạnh, tinh tấn trong chánh hạnh, người
khen, người được khen, người được khen như vậy
lại càng tinh tấn hơn nữa, tất cả đều không được
phước đức." Vì sao vậy? Này Cunda, vì pháp
được trình bày tuyên bố một cách vụng về, không
có hiệu năng hướng dẫn, không hướng đến an
tịnh, không do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết.

6. Này Cunda, ở đây vị đạo sư là vị Chánh Đẳng Giác, pháp được khéo giảng và trình bảy, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   92

Đẳng Giác tuyên thuyết. Vị đệ tử trong pháp này
sống không thành tựu pháp và tùy pháp, sống không
theo chánh hạnh, sống không đúng tùy pháp, sống
không thuận theo pháp. Vị đệ tử ấy cần phải được
nói: "Này Hiền giả, thật không lợi ích cho Ngươi,
thật không khéo chứng đắc cho Ngươi. Vị đạo sư của
Ngươi là vị Chánh Đẳng Giác, pháp được khéo tuyên
bố trình bày, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an
tịnh, do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Nhưng
Ngươi trong pháp này sống không thành tựu pháp,
sống không theo chánh hạnh, sống không đúng tùy
pháp, sống không thuận theo pháp."

 Này Cunda, ở đây vị đạo sư đáng được tán thán,
ở đây pháp đáng được tán thán, ở đây vị đệ tử đáng
quở trách. Nếu có ai, hãy nói với vị đệ tử ấy như
sau: "Đại đức hãy thực hành đúng như pháp do vị
đạo sư của Đại đức trình bày và tuyên thuyết. Ai
có điều tra, ai có bị điều tra, ai có bị điều tra rồi
như thực thi hành, tất cả đều được phước báo". Vì
sao vậy? Này Cunda, pháp luật này khéo thuyết
khéo trình bày là như vậy, có hiệu năng hướng
dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh Đẳng Giác
tuyên thuyết.

7. Này Cunda ở đây vị đạo sư là Chánh Đẳng Giác, và pháp được khéo tuyên thuyết, khéo trình bày, có

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                      93

hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị
Cháng Đẳng Giác tuyên thuyết, và vị đệ tử trong
pháp này sống thành tựu pháp và tùy pháp, sống
thành tựu chánh hạnh, sống đúng tùy pháp, sống
thuận theo pháp. Nếu có ai, hãy nói vị đệ tử ấy nói
như sau: "Này Hiền giả, thật là lợi ích cho Ngươi,
thật khéo chứng đắc cho Ngươi. Vị đạo sư của Ngươi
là vị A la hán Chánh Đẳng Giác, pháp được khéo
tuyên thuyết, được khéo trình bày, có hiệu năng
hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh Đẳng
Giác tuyên thuyết. Và Ngươi trong pháp này sống
thành tựu pháp và tùy pháp, sống thành tựu chánh
hạnh, sống đúng tùy pháp, sống thuận theo pháp".

 Này Cunda, như vậy ở đây vị đạo sư đáng được
tán thán, ở đây pháp đáng được tán thán, ở đây vị
đệ tử cũng đáng được tán thán. Này Cunda, nếu
có ai, hãy nói vị đệ tử ấy như sau: "Thật vậy, Đại
đức thành tựu như pháp, tinh tấn như pháp, người
khen, người được khen, người được khen như vậy
lại càng tinh tấn thực hành, tất cả đều được nhiều
công đức". Vì sao vậy? Này Cunda, vì pháp luật
được khéo tuyên thuyết, khéo trình bày như vậy,
có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị
Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết.

8. Này Cunda, ở đây vị đạo sư xuất hiện ở đời, bậc

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   94

A la hán, Chánh Đẳng Giác, và pháp được khéo
tuyên thuyết, được khéo trình bày, có hiệu năng
hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh Đẳng
Giác tuyên thuyết. Và các vị đệ tử chưa được tinh
thông diệu pháp, và phạm hạnh hoàn toàn viên mãn
chưa được tỏ lộ cho các vị này, chưa được trình bày
rõ ràng, với tất cả thứ bậc vị trí liên hệ, chưa được
trở thành diệu dụng, chưa được khéo trình bày cho
loài Người, và vị đạo sư viên tịch. Này Cunda, đối
với vị đạo sư như vậy, nếu viên tịch, các đệ tử sẽ ưu
tư rất nhiều. Vì sao vậy? Vì đạo sư của chúng ta xuất
hiện ở đời, và pháp được khéo tuyên thuyết, khéo
trình bày, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an
tịnh, do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Nhưng
chúng ta chưa được tinh thông diệu pháp, và phạm
hạnh hoàn toàn viên mãn chưa được tỏ lộ cho chúng
ta với tất cả thứ bậc, vị trí liên hệ, chưa được trở
thành diệu dụng, chưa được khéo trình bày cho loài
Người, và vị đạo sư của chúng ta viên tịch. Này
Cunda, vị Đạo sư như vậy có viên tịch, các đệ tử có
sự ưu tư.

9. Này Cunda, ở đây vị đạo sư xuất hiện ở đời, bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, pháp được khéo tuyên bố và được khéo trình bày, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, do vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và các vị đệ tử được tinh thông diệu pháp, và

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    95

Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn được tỏ lộ cho các vị ấy với tất cả thứ bậc vị trí liên hệ, được trở thành diệu dụng, được khéo trình bày cho loài Người, và vị đạo sư của những vị ấy viên tịch. Này Cunda, vị đạo sư như vậy có viên tịch, các đệ tử không có ưu tư. Vì cớ sao? Vị đạo sư của chúng ta xuất hiện ở đời là bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, pháp được khéo tuyên thuyết, được khéo trình bày, có hiệu năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, được vị Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Còn chúng ta được tinh thông diệu pháp, và phạm hạnh hoàn toàn viên mãn được tỏ lộ cho chúng ta biết với tất cả thứ bậc vị trí liên hệ, được trở thành diệu dụng, được khéo trình bày cho loài Người, và vị Đạo sư của chúng ta viên tịch. Này Cunda, vị đạo sư như vậy có viên tịch, các đệ tử không có ưu tư.

10. Này Cunda, nếu Phạm hạnh được đầy đủ những
chi phần như vậy, nếu không có một vị đạo sư là một
vị Thượng tọa có nhiều kinh nghiệm, xuất gia lâu
ngày, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng
thành, một phạm hạnh như vậy được xem là không
viên mãn, trong trường hợp như vậy.

Này Cunda, nếu Phạm hạnh được đầy đủ những chi phần như vậy, và nếu có vị đạo sư là một vị Thượng tọa có nhiều kinh nghiệm, xuất gia lâu ngày, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng thành, một

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                        96

Phạm hạnh như vậy được xem là viên mãn, trong trường hợp như vậy.

11. Này Cunda, nếu Phạm hạnh được đầy đủ những
chi phần như vậy, và có vị đạo sư là vị Thượng tọa
có nhiều kinh nghiệm, xuất gia lâu ngày, đã đến tuổi
trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng thành, nhưng
không có các vị Thượng tọa Tỷ kheo, những vị đệ tử
là những vị sáng suốt, tự điều phục, vô úy, đa văn,
đã đạt đến sự an ổn, có thể thuyết diệu pháp, với giáo
lý ngoại đạo được khởi lên có thể khéo nhiếp phục
với giáo pháp của mình, có thể thuyết diệu pháp bất
tư nghì; như vậy Phạm hạnh này không thể viên mãn
bởi chi tiết này.

12. Này Cunda, khi nào Phạm hạnh được đầy đủ về những phương diện này, vị đạo sư là vị Thượng tọa, có nhiều kinh nghiệm, xuất gia đã lâu ngày, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng thành, và những vị Thượng tọa Tỷ kheo, những vị đệ tử... nếu không có các vị Trung lạp Tỷ kheo, những vị đệ tử... có các vị Trung lạp Tỷ kheo, những vị đệ tử... nhưng nếu không có các vị Hạ lạp Tỷ kheo, những vị đệ tử... có các Hạ lạp Tỷ kheo, những vị đệ tử... nhưng nếu không có các vị Trưởng lão Tỷ kheo ni, các vị đệ tử... nhưng nếu không có các vị Trung lạp Tỷ kheo ni, các vị đệ tử... nhưng nếu không có các vị Hạ lạp Tỷ kheo

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     97

ni, các vị đệ tử... có các vị Hạ lạp Tỷ kheo ni, các vị
đệ tử... nhưng nếu không có Nam cư sĩ đệ tử, những
vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh... có
những Nam cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo
trắng, sống theo Phạm hạnh... nhưng nếu không có
những Nam cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo
trắng, chấp nhận dục lạc... có những Nam cư sĩ đệ tử,
những vị tại gia, mặc áo trắng, chấp nhận dục lạc...
nhưng nếu không có những Nữ cư sĩ đệ tử, những vị
tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh... có
những Nư cư sĩ đệ tử, những vị tại giam mặc áo
trắng, sống theo Phạm hạnh... nhưng nếu không có
những Nữ cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng
chấp nhận dục lạc... có những Nữ cư sĩ đệ tử, những
vị tại gia, mặc áo trắng chấp nhận dục lạc ...Phạm
hạnh như vậy nếu không được thành công, hưng
thịnh, phát triển và phổ thông một cách rộng rãi,
khéo tuyên bố giữa các người, nhưng không đạt được
danh xưng và lợi dưỡng một cách tối thắng, Phạm
hạnh như vậy không được viên mãn về phương diện
này.

13. Này Cunda, khi nào Phạm hạnh được đầy đủ với những phương diện này, vị đạo sư là Thượng tọa có nhiều kinh nghiệm, xuất gia đã lâu ngày, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi trưởng thành, và những vị Thượng tọa là những bậc Tỷ kheo, những vị đệ tử

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                      98

sáng suốt, tự điều phục... thuyết pháp diệu dụng, có Trung lạp Tỷ kheo đệ tử, có Hạ lạp Tỷ kheo đệ tử, có Trưởng lão Ni đệ tử, có Trung lạp Ni đệ tử, có Hạ lạp Ni đệ tử, có Nam cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh, có Nam cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng, chấp nhận dục lạc, có Nữ cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh, có những vị Nữ cư sĩ đệ tử, những vị tại gia, mặc áo trắng, chấp nhận dục lạc; Phạm hạnh như vậy được thành công, hưng thịnh, phát triển, và phổ thông một cách rộng rãi, khéo tuyên bố giữa các người, đạt được danh xưng và lợi dưỡng một cách tối thắng, Phạm hạnh như vậy được viên mãn về phương diện này.

14. Này Cunda, nay Ta hiện tại là bậc Đạo sư xuất
hiện ở đời, là bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, và
pháp được khéo tuyên bố, khéo trình bày, có hiệu
năng hướng dẫn, hướng đến an tịnh, được vị
Chánh Đẳng Giác trình bày, và các vị đệ tử của
Ta tinh thông diệu pháp, và Phạm hạnh hoàn
toàn viên mãn được tỏ lộ với tất cả thứ bậc vị trí
liên hệ, được trở thành diệu dụng, được khéo
trình bày cho loài Người. Này Cunda, nay Ta là vị
Đạo sư Trưởng lão, có nhiều kinh nghiệm, xuất gia
đã lâu ngay, đã đến tuổi trưởng thượng, đã đến tuổi
trưởng thành.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     99

15. Này Cunda, nay Ta có những vị Thượng tọa Tỷ kheo đệ tử sáng suốt, tự biết điều phục, vô úy, đa văn, đã đạt đến sự an ổn, có thể thuyết diệu pháp, đối với giáo lý ngoại đạo được khởi lên, có thể khéo chiết phục với giáo pháp của mình, có thể thuyết diệu pháp bất khả tư nghì. Này Cunda, Ta lại có những Trung lạp Tỷ kheo sáng suốt. Này Cunda, nay Ta có những vị Hạ lạp Tỷ kheo đệ tử. Này Cunda, nay Ta có những vị Trưởng lão Tỷ kheo ni đệ tử. Này Cunda, nay Ta có những vị Trung lạp Tỷ kheo ni đệ tử. Này Cunda, nay Ta có những vị Hạ lạp Tỷ kheo ni đệ tử. Này Cunda, nay Ta có những vị Nam cư sĩ, là những vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh. Này Cunda, nay Ta có những vị Nam cư sĩ, là những vị tại gia mặc áo trắng, chấp nhận dục lạc. Này Cunda, nay Ta có những vị Nữ cư sĩ, là những vị tại gia, mặc áo trắng, sống theo Phạm hạnh. Này Cunda, nay Ta có những vị Nữ cư sĩ là những vị tại gia, mặc áo trắng chấp nhận dục lạc...

Này Cunda, nay Phạm hạnh của Ta được thành công, hưng thịnh, phát triển, và phổ thông một cách rộng rãi, khéo tuyên bố giữa mọi người.

16. Này Cunda, đối với tất cả những vị đạo sĩ nay xuất hiện ở đời; này Cunda, Ta không thấy một vị đạo sư nào khác có thể bằng Ta về phương diện lợi

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                      100

dưỡng và danh xưng tối thượng.

Này Cunda, đối với tất cả các đoàn thể, các hội chúng nay xuất hiện ở đời; này Cunda, Ta không thấy một đoàn thể nào khác có thể bằng đoàn thể Tỷ-kheo về phương diện lợi dưỡng và danh xưng tối thượng.

Nếu có ai, khi tả một Phạm hạnh, thành tựu hết thảy
tướng, không thiếu sót, không quá đáng, được khéo
tuyên bố một cách viên mãn, vị ấy nếu tuyên bố đúng
đắn sẽ tuyên bố như sau: "Thành tựu hết thảy tướng...
Phạm hạnh được khéo tuyên bố".

Này Cunda, Uddaka con của Ràma thường nói:
"Thấy mà không thấy". Thấy cái gì mà không thấy?
Với một con dao sắc bén, chỉ thấy lưỡi dao không
thấy khía cạnh sắc bén của dao. Này Cunda, đấy là
nghĩa của câu: "Thấy mà không thấy". Này Cunda,
ở đây Uddaka con của Ràma đề cập đến một vật đê
tiện, hạ liệt, thuộc về phàm phu, không xứng bậc
Thánh, không có lợi ích, nói về con dao.

 Này Cunda, nếu nói đúng đắn câu "Thấy mà không thấy", thời phải nói như sau: "Thấy mà không thấy". Vị ấy thấy cái gì mà không thấy?

 Một Phạm hạnh, thành tựu hết thảy tướng, đầy đủ hết thảy tướng, không thiếu sót,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    101

không quá đáng, được khéo tuyên bố một cách viên mãn, được khéo trình bày. Chính vị ấy thấy Phạm hạnh này.

 Nếu vị ấy trừ bớt một phương diện nào tại một chỗ nào, nghĩ rằng làm vậy sẽ được rõ ràng hơn, vị ấy sẽ không thấy gì.

 Nếu vị ấy thêm vào một phương diện nào tại chỗ nào, nghĩ rằng làm vậy sẽ được rõ ràng hơn, vị ấy sẽ không thấy gì.

 Nếu vị ấy thêm vào một phương diện nào tại chỗ nào, nghĩ rằng làm vậy được viên mãn hơn, vị ấy sẽ không thấy gì.

 Như vậy gọi là "Thấy mà không thấy".

 Này Cunda, nếu có ai khi tả một Phạm hạnh thành
tựu hết thảy tướng... Phạm hạnh được khéo tuyên
bố, vị ấy sẽ tuyên bố đúng đắn như sau: "Phạm
hạnh này thành tựu hết thảy tướng, cụ túc hết
thảy tướng, không thiếu thốn, không quá đáng,
được khéo tuyên bố một cách viên mãn, được
khéo trình bày".

17. Do vậy, này Cunda, những pháp do Ta tự chứng tri và tuyên bố cho các Ngươi, tất cả các

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                102

Ngươi hãy hội họp lại và tụng đọc lại, chớ có cãi
lộn nhau, nhưng hãy so sánh các nghĩa với nhau, các
câu với nhau để cho Phạm hạnh này được tồn tại lâu
dài, được an trú lâu dài, vì hạnh phúc cho muôn loài,
vì an lạc cho muôn loài, vì lòng thương tưởng cho
đời, vì lợi ích, vì an lạc cho chư Thiên và cho loài
Người.

Này Cunda, thế nào là những pháp do Ta tự chứng tri và tuyên bố cho các Ngươi, tất cả các Ngươi hãy hội họp lại và tụng đọc lại, chớ có cãi lộn nhau, nhưng hãy so sánh các nghĩa với nhau, các câu với nhau, để cho Phạm hạnh này được tồn tại lâu dài, được an trú lâu dài, vì hạnh phúc cho muôn loài, vì an lạc cho muôn loài, vì lòng thương tưởng cho đời, vì lợi ích, vì an lạc cho chư Thiên và cho loài Người?

 Những pháp ấy là Bốn Niệm xứ, Bốn Chánh
cần, Bốn Như ý túc, Năm Căn, Năm Lực,
Bảy Giác chi, Tám Thánh đạo. Này Cunda,
những pháp ấy do Ta tự chứng tri và tuyên bố
cho các Ngươi, tất cả Ngươi hãy hội họp lại và
tụng đọc lại, chớ có cãi lộn nhau, nhưng hãy so
sánh các nghĩa với nhau, các câu với nhau, để
cho Phạm hạnh này được tồn tại lâu dài, được
an trú lâu dài, vì hạnh phúc của muôn loài, vì
an lạc cho muôn loài, vì lòng thương tưởng cho

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     103

đời, vì lợi ích, vì an lạc cho chư Thiên và cho loài Người.

18. Này Cunda, các Ngươi hãy hội họp với nhau trong tinh thần hòa đồng và tương kính, không có tranh luận nhau. Có vị đồng phạm hạnh nói pháp giữa Tăng chúng. Nếu các Ngươi nghĩ rằng "Vị Đại đức này nắm nghĩa sai lạc hay hành văn sai lạc", các Ngươi không nên tán thán, không nên bác bỏ. Không tán thán không bác bỏ, các Ngươi nên nói với vị ấy:

"Này Hiền giả, với nghĩa này, cách hành văn này hay
cách hành văn kia, cách nào thích hợp hơn? Giữa
những cách hành văn này, nghĩa này hay nghĩa kia,
nghĩa nào thích hợp hơn?" Nếu vị ấy trả lời: "Này
Hiền giả, với nghĩa này, cách hành văn này thích hợp
hơn cách hành văn kia. Giữa những cách hành văn
này, nghĩa này thích hợp hơn nghĩa kia", các Ngươi
không nên bác bỏ vị ấy, không nên phỉ báng vị ấy.
Không bác bỏ, không phỉ báng, các Ngươi phải giải
thích cho vị ấy một cách cẩn thận cả nghĩa lẫn hành
văn.

19. Lại nữa này Cunda, có vị đồng Phạm hạnh khác nói pháp giữa Tăng chúng. Nếu các Ngươi nghĩ rằng: "Vị Đại đức ấy nắm nghĩa sai lạc nhưng hành văn đúng đắn", các Ngươi không nên tán thán, không nên

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   104

bác bỏ. Không thán thán, không bác bỏ, các ngươi
nên nói với vị ấy: Này Hiền giả, giữa những cách
hành văn này, nghĩa này hay nghĩa kia, nghĩa nào
thích hợp hơn?" Nếu vị ấy trả lời: "Này Hiền giả,
giữa những cách hành văn này, nghĩa này thích hợp
hơn nghĩa kia", các Ngươi không nên bác bỏ, không
phỉ báng, các Ngươi phải giải thích một cách cẩn
thận ý nghĩa đúng đắn cho vị ấy.

20. Này Cunda, có vị đồng Phạm hạnh khác nói pháp giữa Tăng chúng. Nếu các Ngươi nghĩ rằng: "Vị Đại đức này nắm nghĩa đúng đắn, nhưng hành văn sai lạc", các Ngươi không nên tán thán, không nên bác bỏ. Không tán thán không bác bỏ, các Ngươi nên nói với vị ấy: "Này Hiền giả, giữa những cách hành văn này, nghĩa này hay nghĩa kia, nghĩa nào thích hợp hơn?" Nếu vị ấy trả lời: "Giữa những cách hành văn này, nghĩa này thích hợp hơn nghĩa kia", các Ngươi không nên bác bỏ vị ấy, không nên phỉ báng vị ấy. Không bác bỏ, không phỉ báng, các ngươi phải giải thích một cách cẩn thận cách hành văn cho vị ấy.

21. Này Cunda, có vị đồng Phạm hạnh khác nói pháp giữa Tăng chúng, nếu các Ngươi nghĩ rằng: "Vị Đại đức này nắm nghĩa đúng đắn và hành văn đúng đắn", các Ngươi nên tán đồng và tán thán vị ấy với câu: "Thật là tốt đẹp", các Ngươi phải nói với vị ấy" "Thật

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     105

là tốt đẹp", các Ngươi phải nói với vị ấy: "Này Hiền
giả thật là lợi ích cho chúng tôi, này Hiền giả thật là
lợi ích cho chúng tôi; này Hiền giả, thật là may mắn
cho chúng tôi; này Hiền giả, thật là may mắn cho
chúng tôi, khi chúng tôi thấy một vị đồng Phạm hạnh
như Hiền giả, tinh thông nghĩ lý như vậy, tinh thông
hành văn như vậy".

22. Này Cunda, một pháp mới, Ta thuyết giảng để
ngăn chận các lậu hoặc ngay trong hiện tại. Này
Cunda, Ta không thuyết pháp, chỉ để diệt trừ các
lậu hoặc trong tương lai mà thôi. Này Cunda, Ta
thuyết pháp vừa để ngăn chận các lậu hoặc ngay
trong hiện tại mà cũng để diệt trừ các lậu hoặc
trong tương lai nữa.

 Do vậy, này Cunda, tấm y mà Ta cho phép các
Ngươi mặc, như vậy vừa đủ cho các Ngươi
ngăn chận lạnh, ngăn chận nóng, ngăn chận sự
xúc chạm của các loài ruồi muỗi, của gió, mặt
trời và các loài rắn, và các che dấu sự hổ thẹn.

 Các món ăn khất thực mà Ta cho phép các
Ngươi dùng, như vậy vừa đủ để nuôi dưỡng
thân thể, giúp thân thể sống còn, tránh khỏi
nguy hại và giúp đời sống Phạm hạnh với hy
vọng: "Như vậy ta diệt trừ các cảm thọ củ và

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                      106

không cho khởi lên các cảm thọ mới. Nhờ vậy đời sống của ta mới khỏi bị lỗi lầm và ta sống an lạc"

 Nhà cửa mà ta cho phép các ngươi an trú như
vậy vừa đủ cho các Ngươi ngăn chận lạnh,
ngăn chận nóng, ngăn chận sự xúc chạm của
ruồi muỗi, gió, mặt trời và các loài rắn, chỉ với
mục đích tránh thoát sự nguy hiểm của thời tiết,
và an hưởng đời sống tịnh cư.

 Các dược phẩm và thuốc trị bịnh mà Ta cho
phép các Ngươi dùng, như vậy vừa đủ để ngăn
chận các cảm thọ đau ốm khởi lên và để gìn giữ
sức khỏe.

23. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra, các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Các Sa-môn Thích tử sống đam mê hỷ lạc".

 Này Cunda, nếu được nói như vậy, các du sĩ ngoại
đạo phải được trả lời như vậy: "Này Hiền giả, thế
nào là đam mê hỷ lạc? Đam mê hỷ lạc có nhiều
loại, có nhiều cách". Này Cunda, bốn loại đam mê
hỷ lạc này là thấp kém, hạ liệt, thuộc phàm phu,
không xứng Thánh hạnh, không có lợi ích, không
hướng đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh,
thắng trí, giác ngộ và Niết-bàn.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    107

Thế nào là bốn?

- Này Cunda, ở đây có người ngu si, sau khi sát
sanh, tự mình sung sướng hoan hỷ, đó là hỷ lạc
thứ nhất.
- Lại nữa, này Cunda, ở đây có người sau khi lấy
của không cho, tự mình sung sướng, hoan hỷ,
đó là hỷ lạc thứ hai.
- Lại nữa này Cunda, ở đây có người sau khi nói
láo, tự mình sung sướng hoan hỷ, đó la hỷ lạc
thứ ba.
- Lại nữa này Cunda, ở đây có người say đắm,
đam mê sống vây quanh với năm món dục lạc,
đó là hỷ lạc thứ tư.

Này Cunda, bốn loại hỷ lạc này là thấp kém, hạ liệt, thuộc phàm phu, không xứng Thánh hạnh, không có lợi ích, không hướng đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ và Niết-bàn.

24. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra, các ngoại đạo có thể hỏi: "Các Sa-môn Thích tử có phải sống đam mê bốn loại hỷ lạc này không?"

 Họ cần phải được trả lời: "Chớ có nói như vậy. Các ông nói như vậy là nói không đúng đắn. Nói

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   108

như vậy là các ông xuyên tạc, không đúng sự thật, không thực có". Này Cunda, có bốn loại hỷ lạc nhất định đưa đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Thế nào là bốn?

- Này Cunda, ở đây vị Tỷ-kheo, ly dục, ly ác
pháp, chứng và an trú Sơ thiền, một trạng thái
hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm, với tứ. Đó là hỷ
lạc thứ nhất.
- Lại nữa này Cunda, vị Tỷ-kheo diệt tầm và tứ,
chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ
lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tình
nhất tâm. Đó là hỷ lạc thứ hai.
- Lại nữa này Cunda, vị Tỷ-kheo ly hỷ... Đó là
hỷ lạc thứ ba.
- Lại nữa này Cunda, vị Tỷ-kheo xả lạc... Đó là
hỷ lạc thứ tư. Này Cunda, bốn loại hỷ lạc nhất
định đưa đến yểm ly, vô tham, tịch diệt, an tịnh,
thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ
ngoại đạo có thể nói: "Các vị Sa-môn Thích tử đang
sống đam mê bốn loại hỷ lạc này". Họ cần phải được
trả lời: "Nói như vậy là phải; các ông nói như vậy là
nói đúng đắn. Nói như vậy là các ông không xuyên
tạc, đúng sự thật, và thực có".

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     109

25. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ
ngoại đạo có thể nói: "Này Hiền giả, những ai sống
đam mê theo bốn loại hỷ lạc ấy có thể mong đợi kết
quả gì, lợi ích gì?"

 Được nói vậy, phải trả lời cho các du sĩ ngoại đạo
như sau: "Này Hiền giả, những ai sống đam mê
bốn loại hỷ lạc ấy, có thể mong đợi bốn kết quả,
bốn sự lợi ích. Thế nào là bốn?

- Này Hiền giả, ở đây, vị Tỷ-kheo diệt trừ ba kiết
sử, được nhập vào dòng Thánh, không còn bị
đọa lạc, nhất định sẽ được giác ngộ. Đó là kết
quả thứ nhất.
- Lại nữa này Hiền giả, vị Tỷ-kheo diệt trừ ba
kiết sử, làm muội lược tham, sân, si, chứng bậc
Nhất lai, chỉ còn trở lại đời này một lần nữa
trước khi diệt tận khổ đau. Đó là kết quả thứ
hai, lợi ích thứ hai.
- Lại nữa, này Hiền giả, vị Tỷ-kheo diệt trừ năm
hạ phần kiết sử, được hóa sanh ở tại chỗ ấy mà
nhập Niết-bàn, không còn phải trở lại đời này
nữa. Như vậy là kết quả thứ ba, lợi ích thứ ba.
- Lại nữa, này Hiền giả, vị Tỷ-kheo diệt trừ các
lậu hoặc, tự mình chứng tri, chứng ngộ và an
trú ngay trong hiện tại vô lậu Tâm giải thoát,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   110

Tuệ giải thoát. Như vậy là kết quả thứ tư.

Này Hiền giả, vị nào sống đam mê bốn loại hỷ lạc này, có thể mong đợi bốn kết quả, bốn lợi ích như vậy".

26. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Các Sa-môn Thích tử sống không giữ vững lập trường".

Này Cunda, các vị du sĩ ngoại đạo nói vậy cần phải được trả lời như sau: "Này Hiền giả, Thế Tôn, vị đã biết, đã thấy, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã thuyết, đã trình bày những pháp cho các đệ tử cho đến trọn đời. Này Hiền giả, giống như cột trụ bằng đá hay bằng sắt, chân cột được khéo chôn sâu vào đất, không lắc qua lại, không có rung động.

Này Hiền giả, vị Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, đã diệt trừ
các lậu hoặc, phạm hạnh đã thành, các việc phải làm
đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, mục tiêu đã đạt, hữu
kiết sử đã diệt trừ, chánh trí giải thoát, không thể làm
chín việc sau đây:

1. Này Hiền giả, vị Tỷ-kheo đã diệt trừ các lậu hoặc, không thể cố ý tước đoạt sanh mạng của loài hữu tình;

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                       111

2. Vị Tỷ-kheo đã diệt trừ các lậu hoặc không thể
lấy của không cho, tức là ăn trộm;
3. Vị Tỷ kheo đã diệt trừ các lậu hoặc không thể
hành dâm;
4. Vị Tỷ-kheo đã diệt trừ các lậu hoặc, không thể
biết mà nói láo;
5. Vị Tỷ-kheo đã diệt trừ các lậu hoặc không thể
cất chứa tiền của để hưởng thọ dục lạc, như khi
còn tại gia;
6. Vị Tỷ-kheo đã diệt tận các lậu hoặc không thể
đi con đường hành tham;
7. Vị Tỷ-kheo đã diệt tận các lậu hoặc không thể
di con đường hành sân;
8. Vị Tỷ-kheo đã diệt tận các lậu hoặc, không thể
đi con đường hành si;
9. Vị Tỷ-kheo đã diệt tận các lậu hoặc, không thể
đi con đường hành theo sợ hãi.

Này Hiền giả, một vị Tỷ-kheo, là bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, đã diệt tận các lậu hoặc, (Phạm
hạnh) đã thành, các việc phải làm đã làm, đã đặt gánh
nặng xuống, mục tiêu đã đạt, hữu kiết sử đã diệt trừ,
chánh trí giải thoát, không thể làm chín việc như
vậy".

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    112

27. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: "Đối với quá khứ, Sa- môn Gotama có tri kiến siêu việt. Nhưng đối với tương lai, Sa-môn Gotama không có tri kiến siêu việt; như sự việc xảy ra như thế nào và vì sao lại xảy ra như vậy?" Như vậy, các vị du sĩ ngoại đạo này chủ trương rằng tri kiến về vấn đề này có thể được trình bày nêu rõ bởi tri kiến một vấn đề khác, như những kẻ ngu si không thông minh khác.

- Này Cunda, về vấn đề quá khứ, Như Lai có thức nhớ đến đời sống quá khứ. Ngài muốn như thế nào, Ngài có thể nhớ xa được như vậy.

- Về vấn đề vị lai, Như Lai có trí do tuệ sanh: "Đây là đời sống cuối cùng, nay không còn đời sống nào khác nữa".

28.

- Này Cunda, nếu những gì thuộc quá khứ là hư
vọng, không thật, không lợi ích, Như Lai không
trả lời.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc quá khứ là
chơn chánh, như thật, nhưng không lợi ích,
Như Lai cũng không trả lời.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc quá khứ là

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     113

chơn chánh, như thật, có lợi ích, Như Lai biết
thời trả lời câu hỏi ấy.
 Này Cunda, nếu những gì thuộc vị lai là hư
vọng, không thật, không lợi ích, Như Lai không
trả lời.
 Này Cunda, nếu những gì thuộc vị lai là chơn
chánh, như thật, nhưng không lợi ích, Như Lai
cũng không trả lời.
 Này Cunda, nếu những gì thuộc vị lai là chơn
chánh, như thật, có lợi ích, Như Lai biết thời
trả lời câu hỏi ấy một cách vắn tắt.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc hiện tại là hư
vọng, không thật, không lợi ích, Như Lai không
trả lời.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc hiện tại và
chơn chánh, như thật, nhưng không lợi ích,
Như Lai cũng không trả lời.
- Này Cunda, nếu những gì thuộc hiện tại là chơn
chánh, như thật, có lợi ích, Như Lai biết thời
trả lời câu hỏi ấy.

Như vậy, này Cunda, đối với các pháp quá khứ, vị
lai, hiện tại, Như Lai là vị nói phải thời nói chơn
chánh, nói như thật, nói có lợi ích, nói đúng Pháp,
nói đúng Luật. Do vậy mới gọi là Như Lai.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                  114

29. Này Cunda, trong thế giới này với chư Thiên, Ma
vương, Phạm thiên, với chúng Sa-môn và Bà-la-
môn, với chư Thiên và loài Người, những gì được
thấy, được nghe, được cảm giác, được phân biệt,
được đạt đến, được tìm cầu, được suy đạt với ý,
tất cả đều được Như Lai biết rõ. Do vậy mới gọi là
Như Lai.

Này Cunda, trong thời gian giữa đêm Như Lai chứng
ngộ Vô thượng Chánh Đẳng Giác và đêm Như Lai
nhập Vô dư y Niết-bàn giới, trong thời gian ấy,
những gì Như Lai nói trong khi thuyết giảng, nói
chuyện hay trình bày, tất cả là như vậy, chớ
không gì khác. Do vậy mới gọi là Như Lai.

Này Cunda, Như Lai nói gì thời làm vậy, làm gì thời nói vậy. Nói gì thời làm vậy, làm gì thời nói vậy nên được gọi là Như Lai.

Đối với thế giới với chư Thiên, Ma vương, Phạm
thiên, với chúng Sa-môn và Bà-la-môn, với chư
Thiên và loài Người, Như Lai là bậc Toàn Thắng,
không ai có thể thắng nổi, bậc Toàn kiến, bậc Tự
Tại.

30. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Thế nào Hiền giả, Như Lai có tồn tại sau khi chết không. Như vậy là đúng sự thực,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     115

ngoài ra là sai lầm?" Này Cunda, được nói vậy, Ngươi phải trả lời các du sĩ ngoại đạo như sau: "Như Lai không có nói: "Như Lai có tồn tại sau khi chết. Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm!"

Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ
ngoại đạo có thể nói: "Thế nào Hiền giả, Như Lai
không có tồn tại sau khi chết, có phải không? Như
vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm?" Này
Cunda, được nói vậy, Ngươi phải trả lời các du sĩ
ngoại đọa như sau: "Như Lai không có nói: "Như Lai
không có tồn tại sau khi chết. Như vậy là đúng sự
thực, ngoài ra là sai lầm!"

Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Thế nào Hiền giả, Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết... Như lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết? Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra là sai lầm?" Này Cunda được nói vậy, Ngươi phải trả lời các du sĩ ngoại đạo như sau: "Như Lai không có nói: "Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra là sai lầm!".

31. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Này Hiền giả, vì sao Sa môn Gotama lại không nói?" Này Cunda, được nói vậy,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     116

Ngươi phải trả lời các du sĩ ngoại đạo như sau: "Này
Hiền giả, vì không liên hệ đến lợi ích, không liên hệ
đến Pháp, không liên hệ đến căn bản Phạm hạnh,
không hướng đến yểm ly, vô tham, đoạn diệt, an tịnh,
thắng trí, giác ngộ và Niết bàn. Do vậy Thế Tôn
không trả lời."

32. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ
ngoại đạo có thể nói: "Này Hiền giả, Sa môn
Gotama nói điều gì?" Này Cunda, được nói vậy,
Ngươi phải trả lời các du sĩ ngoại đạo như sau: "Đây
là Khổ, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn nói. Đây
là Khổ tập, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn nói.
Đây là Khổ diệt, này Hiền giả, đó là điều Thế Tôn
nói. Đây là con đường đưa đến Khổ diệt, này Hiền
giả, đó là điều Thế Tôn nói."

33. Này Cunda, sự kiện này có thể xảy ra. Các du sĩ ngoại đạo có thể nói: "Này Hiền giả, vì sao Thế Tôn lại nói vậy?" Này Cunda, được nói như vậy, Ngươi phải trả lời cho các du sĩ ngoại đạo như sau: "Này Hiền giả, vì liên hệ đến lợi ích, liên hệ đến Pháp, liên hệ đến căn bản Phạm hạnh, vì nhất định hướng đến yểm ly, vô tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ và Niết bàn. Do vậy, Thế Tôn mới nói."

34. Này Cunda, mọi biện luận về các tà kiến liên hệ

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                       117

đến quá khứ tối sơ, những biện luận nào đáng nói cho
các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi. Còn những biện
luận nào không đáng nói cho các Ngươi, sao Ta lại
sẽ nói cho các Ngươi? Này Cunda, mọi biện luận về
các tà kiến liên hệ đến tương lai, những biện luận nào
đáng nói cho các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi.
Còn những biện nào không đáng nói cho các Ngươi,
sao Ta lại sẽ nói cho các Ngươi?

Này Cunda, thế nào là những biện luận về tà kiến
liên hệ đến quá khứ tối sơ, những biện luận nào đáng
nói cho các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi, và
những biện luận không đáng nói cho các Ngươi?

Này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có những
quan điểm như sau, có những tri kiến như sau: "Bản
ngã và thế giới là thường còn, như vậy là đúng sự
thực, ngoài ra là sai lầm". Có một số Sa-môn, Bà-la-
môn có những quan điểm như sau, có những tri kiến
như sau:

- "Bản ngã và thế giới là không thường còn...
- "Bản ngã và thế giới là thường còn và không
thường còn...
- "Bản ngã và thế giới là không thường còn và
không không thường còn...

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     118

- "Bản ngã và thế giới là do mình tự tạo ra...
- "Bản ngã và thế giới là do người khác tạo ra...
- "Bản ngã và thế giới là do mình tạo ra và do
người khác tạo ra...
- "Bản ngã và thế giới là không do mình tự tạo
ra và cũng không phải không do mình tự tạo
ra...
- "Bản ngã và thế giới là tự nhiên sanh, không do
mình tạ tạo ra, không do người khác tạo ra. Như
vậy là đúng sự thực, ngoài ra sai lầm.
- "Lạc, khổ là thường còn...
- "Lạc, khổ là vô thường...
- "Lạc, khổ là thường còn và vô thường...
- "Lạc, khổ là do tự mình tạo ra...
- "Lạc, khổ là do người khác tạo ra...
- "Lạc, khổ là do tự nhiên sanh, không do mình
tự tạo ra, không do người khác tạo ra. Như vậy
là đúng sự thực, ngoài ra đều là sai lầm".

35. Này Cunda, những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào có quan điểm như sau, có tri kiến như sau: "Bản ngả và thế giới là thường còn, như vậy là đúng sự thật, ngoài ra đều là sai lầm". Ta đến những vị ấy và nói: "Này

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     119

Hiền giả có phải Hiền giả nói rằng: "Bản ngã và thế
giới là thường còn" không?" Nếu các vị ấy trả lời:
"Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra đều là sai lầm",
thì Ta không chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Có
một số hữu tình có những tư tưởng sai khác. Ta cũng
không xem quan điểm ấy ngang bằng quan điểm của
Ta, chớ đừng nói cao hơn. Như vậy ở đây Ta cao hơn
về thượng trí.

36. Này Cunda, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có quan điểm như sau, có tri kiến như sau: "Bản ngã và thế giới là thường còn...

"Bản ngã và thế giới là vô thường...

"Bản ngã và thế giới là thường còn và vô thường...

"Bản ngã và thế giới là không thường còn và không không thường còn...

"Bản ngã và thế giới là do mình tự tạo ra...

"Bản ngã và thế giới là do người khác tạo ra...

"Bản ngã và thế giới là do tự mình tạo ra và do người khác tạo ra..." "Bản ngã và thế giới là do tự mình tạo ra và không do người khác tạo ra. "Bản ngã và thế giới do tự nhiên sanh, không do mình tự tạo, không

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     120

do người khác tạo ra...

"Lạc, khổ là thường còn...

"Lạc, khổ là vô thường...

"Lạc, khổ là thường còn và vô thường...

"Lạc, khổ không thường còn và không vô thường...

"Lạc, khổ là tự mình tạo ra...

"Lạc, khổ là tự người khác tạo ra...

"Lạc, khổ là tự mình tạo ra và tự người khác tạo ra...

"Lạc, khổ là tự nhiên sanh, không tự mình tạo ra và không do người khác tạo ra. Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra đều là sai lầm".

Ta đến những vị ấy và nói: Này Hiền giả, có phải Hiền giả nói rằng: "Lạc, khổ là tự nhiên sanh, không tự mình tạo ra và không do người khác tạo ra?" Nếu các vị ấy trả lời: "Như vậy là đúng sự thực, ngoài ra đều là sai lầm", thì Ta không chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Có một số hữu tình có những ý tưởng sai khác. Này Cunda Ta cũng không xem quan điểm ấy ngang bằng quan điểm của Ta, chớ đừng nói cao hơn.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     121

Như vậy ở đây Ta cao hơn về thượng trí.

Này Cunda, những biện luận về các tà kiến liên hệ
đến quá khứ tối sơ này, biện luận nào đáng nói cho
các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi. Còn những biện
luận nào không đáng nói cho các Ngươi, sao Ta lại
sẽ nói cho các Ngươi?

37. Này Cunda, thế nào là những biện luận về tà kiến
liên hệ đến tương lai, những biện luận nào đáng nói
cho các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi; và những
biện luận không đáng nói cho các Ngươi?

- Này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có
những quan điểm như sau, có những tri kiến
như sau: "Bản ngã là có sắc, không bệnh, sau
khi chết. Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là
sai lầm".
- Lại nữa này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-
môn có những quan điểm như sau, có những tri
kiến như sau:
- "Bản ngã là vô sắc...
- "Bản ngã là không phải sắc, không phải vô
sắc...
- "Bản ngã là có tưởng...

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   122

- "Bản ngã là vô tưởng...
- "Bản ngã là không có tưởng, không vô tưởng...
- "Bản ngã là đoạn diệt, biến hoại, sau khi chết
không có tồn tại, như vậy là đúng sự thật ngoài
ra là sai lầm".

38. Này Cunda, những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào có quan điểm như sau, có tri kiến như sau: "Bản ngã là có sắc, không bệnh sau khi chết. Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm", Ta đến những vị ấy và nói: "Này Hiền giả có phải Hiền giả có nói: "Bản ngã là có sắc, không có bệnh sau khi chết?" Nếu các vị ấy trả lời: "Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm", thì Ta không chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Này Cunda, vì có mọt số hữu tình có những tư tưởng sai khác. Này Cunda, Ta cũng không xem quan điểm ấy ngang bằng quan điểm của Ta, chớ đừng nói cao hơn. Như vậy ở đây, Ta cao hơn về thượng trí.

39. Này Cunda, có những Sa-môn, Bà-la-môn có những quan điểm như sau, có những tri kiến như sau:

"Bản ngã là vô sắc...

"Bản ngã là có sắc và vô sắc...

"Bản ngã là không có sắc và không không có sắc...

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                       123

"Bản ngã là có tưởng...

"Bản ngã là không tưởng...

"Bản ngã là không có tưởng và không không có tưởng...

"Bản ngã là đoạn diệt, biến hoại, sau khi chết không có tồn tại. Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm".

Ta đến những vị ấy và nói: "Này Hiền giả, có phải Hiền giả nói rằng: "Bản ngã là đoạn diệt biến hoại, sau khi chết không có tồn tại?" Này Cunda nếu những vị ấy nói: "Như vậy là đúng sự thật, ngoài ra là sai lầm", thì Ta không chấp nhận như vậy. Tại sao vậy? Vì có một số hữu tình có những tư tưởng sai khác. Này Cunda, Ta cũng không xem quan điểm ấy ngang bằng quan điểm của Ta chớ đừng nói cao hơn. Như vậy ở đây, Ta cao hơn về thượng trí.

Này Cunda, những biện luận về những tà kiến liên
hệ đến tương lai, những biện luận nào đáng nói cho
các Ngươi, Ta đã nói cho các Ngươi. Còn những biện
luận nào không đáng nói cho các Ngươi, sao Ta lại
sẽ nói cho các Ngươi?

40. Này Cunda, với mục đích đoạn trừ và vượt qua

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   124

những biện luận về các tà kiến liên hệ đến quá khứ
tối sơ này và các biện luận về các tà kiến liên hệ đến
tương lai này, mà bốn pháp Niệm xứ được ta
truyền thuyết, trình bày. Thế nào là bốn?

Này Cunda, ở đây vị Tỷ kheo sống quan thân trên
thân, tinh thần, tỉnh giác, chánh niệm, với mục đích
nhiếp phục tham, sân ở đời, sống quán thọ trên các
cảm thọ... trong các tâm... quán pháp trên các pháp,
tinh cần, tỉnh giác, chánh niệm, với mục đích nhiệp
phục tham, sân ở đời.

 Này Cunda, với mục đích đoạn trừ và vượt qua
các biện luận về các tà kiến liên hệ đến quá khứ
tối sơ này và các biện luận về các tà kiến liên hệ
đến tương lai này mà bốn Niệm xứ được Ta
truuyền thuyết trình bày.

41. Lúc bấy giờ, Tôn giả Upavàna đang đứng sau lưng hầu quạt Thế Tôn. Tôn giả Upavàna bạch Thế Tôn:

- Thật hy hữu thay, bạch Thế Tôn! Thật kỳ diệu thay,
bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, pháp thoại này thật là
thanh tịnh! Bạch Thế Tôn, pháp thoại này thật là
tuyệt đối thanh tịnh! Bạch Thế Tôn, pháp thoại này
tên là gì?

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     125

- Này Upavàna, pháp thoại này là Thanh tịnh (Pàsàdikà), hãy như vậy mà phụng trì.

Thế Tôn thuyết dạy như vậy. Tôn giả Upavàna hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                               126

12    Thọ dụng món ăn không có tội lỗi - Kinh JIVAKA – 55 Trung II, 71

KINH JIVAKA (Jivaka suttam) – Bài kinh số 55 – Trung II, 71

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Rajagaha (Vương Xá),
tại rừng xoài của Jivaka Komarabhacca. Rồi Jivaka
Komarabhacca đi đến chỗ Thế Tôn ở, sau khi đến
đảnh lễ Thế Tôn, ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi
xuống một bên, Jivaka Komarabhacca bạch Thế
Tôn:

– Bạch Thế Tôn, con nghe nói như sau: "Vì Sa- môn Gotama, họ giết hại các sinh vật. Và Sa-môn Gotama (tuy) biết thế (vẫn) dùng các loại thịt được giết vì mình và được làm cho mình". Bạch Thế Tôn, những ai nói như sau: "Vì Sa-môn Gotama, họ giết hại các sinh vật. Và Sa-môn Gotama (tuy) biết thế (vẫn) dùng các loại thịt được giết (vì mình) và được làm cho mình", bạch Thế Tôn, những người ấy có nói chính lời Thế Tôn, họ không xuyên tạc Thế Tôn

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   127

không đúng sự thật, họ trả lời đúng pháp, thuận pháp, và những ai như pháp, thuyết đúng (pháp) thuận (pháp) không có thể quở trách?

– Này Jivaka, những ai nói như sau: "Vì Sa-môn
Gotama, họ giết hại các sinh vật. Và Sa-môn Gotama
(tuy) biết thế (vẫn) dùng các loại thịt được giết (vì
mình) được làm cho mình", những người ấy không
nói chính lời của Ta, họ xuyên tạc Ta, không như
chân, không như thật.

 Này Jivaka, Ta nói trong ba trường hợp, thịt
không được thọ dụng: thấy, nghe và nghi (vì
mình mà giết). Này Jivaka, Ta nói trong ba
trường hợp này, thịt không được thọ dụng.

 Này Jivaka, Ta nói trong ba trường hợp, thịt
được thọ dụng: không thấy, không nghe và
không nghi (vì mình mà giết). Này Jivaka, Ta
nói trong ba trường hợp này, thịt được thọ
dụng.

Ở đây, này Jivaka, Tỷ-kheo sống dựa vào một làng hay một thị trấn nào, vị ấy biến mãn một phương với tâm có lòng từ, và an trú; cũng vậy phương thứ hai, phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy biến mãn

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    128

với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân và an trú. Một người cư sĩ hay con một người cư sĩ đến Tỷ-kheo ấy và mời ngày mai thọ trai và này Jivaka, Tỷ-kheo ấy nhận lời. Sau khi đêm ấy đã qua, Tỷ-kheo ấy vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi đến chỗ người cư sĩ kia hay con người cư sĩ kia. Sau khi đến, vị ấy ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Và vị cư sĩ, hay con vị cư sĩ ấy thỉnh vị ấy dùng các món ăn khất thực thượng vị. Vị Tỷ-kheo ấy không nghĩ: "Thật tốt lành thay, người cư sĩ này, hay con người cư sĩ này thỉnh ta dùng các món ăn khất thực thượng vị. Mong rằng người cư sĩ này, hay con người cư sĩ này trong tương lai sẽ thỉnh ta dùng các món khất thực thượng vị như vậy". Tỷ-kheo ấy không nghĩ như vậy. Vị ấy thọ dụng các món ăn khất thực ấy, với tâm không tham trước, không tham đắm, không đam mê, thấy rõ các tai họa, ý thức rõ rệt sự xuất ly.

Này Jivaka, Ông nghĩ thế nào? Tỷ-kheo kia, trong thời gian ấy có nghĩ đến tự hại, hay nghĩ đến hại người, hay nghĩ đến hại cả hai?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này Jivaka, Tỷ-kheo kia, trong thời gian ấy có phải dùng các món ăn không có lỗi lầm?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, con

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     129

nghe như sau: "Cao thượng thay, an trú lòng từ! Bạch Thế Tôn, Thế Tôn diện kiến thân chứng cho con điểm này, Bạch Thế Tôn, Thế Tôn an trú lòng từ.

– Này Jivaka, cái gọi là tham, là sân, là si, do đó sân hận khởi lên, tham ấy, sân ấy, si ấy được Như Lại đoạn trừ, chặt cho đến tận gốc, làm cho như thân cây tala, khiến không thể tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. Này Jivaka, nếu như vậy là ý nghĩa Ông muốn nói, thời Ta đồng ý với Ông.

– Bạch Thế Tôn, như vậy thật là ý nghĩa con muốn nói.

– Ở đây, này Jivaka, Tỷ-kheo sống dựa vào một làng nào hay một thị trấn nào. Vị ấy biến mãn một phương với tâm có lòng bi... với tâm có lòng hỷ... với tâm có lòng xả và an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy, biến mãn với tâm có lòng xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân và an trú. Một cư sĩ hay con một người cư sĩ đến Tỷ-kheo ấy và mời ngày mai thọ trai. Và này Jivaka, Tỷ-kheo ấy nhận lời. Sau khi đêm ấy đã qua, vị ấy vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi đến chỗ người cư sĩ kia, hay con của người cư sĩ

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                       130

kia. Sau khi đến, vị ấy ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Và vị cư sĩ, hay con vị cư sĩ ấy thỉnh vị ấy dùng các món ăn khất thực thượng vị. Tỷ-kheo ấy không nghĩ: "Thật tốt lành thay, người cư sĩ này, hay con người cư sĩ này thỉnh ta dùng các món ăn khất thực thượng vị. Mong rằng vị cư sĩ này, hay con vị cư sĩ này trong tương lai sẽ thỉnh ta dùng các món ăn khất thực thượng vị như vậy". Tỷ-kheo ấy không nghĩ như vậy. Vị ấy thọ dụng các món ăn khất thực ấy với tâm không tham trước, không tham đắm, không đam mê, thấy rõ các tai họa, ý thức rõ rệt sự xuất ly. Này Jivaka, Ông nghĩ thế nào? Tỷ-kheo kia, trong thời gian ấy có nghĩ đến hại mình, hay nghĩ đến hại người, hay nghĩ đến hại cả hai?

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Này Jivaka, vị Tỷ-kheo kia, trong thời gian ấy, có phải dùng các món ăn không có lỗi lầm?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, con
nghe như sau: "Cao thượng thay, an trú lòng xả!
Bạch Thế Tôn, Thế Tôn diện kiến thân chứng cho con
điểm này. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn an trú lòng xả.

– Này Jivaka, cái gọi là tham, là sân, là si, do đó sân hận khởi lên, tham ấy, sân ấy, si ấy được Như Lại đoạn trừ, chặt cho đến tận gốc, làm cho như thân

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                       131

cây tala, khiến không thể tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. Này Jivaka, nếu như vậy thì ý nghĩa Ông muốn nói, thời ta đồng ý với Ông.

– Bạch Thế Tôn, như vậy thật là ý nghĩa con muốn nói.

 Này Jivaka, người nào vì Như Lai, hay vì đệ tử Như Lai mà giết hại sinh vật, người ấy chất chứa nhiều phi công đức do năm nguyên nhân:

 Khi người ấy nói như sau: "Hãy đi và dắt con
thú này đến", đó là nguyên nhân thứ nhứt,
người ấy chất chứa nhiều phi công đức.
 Con thú ấy, khi bị dắt đi, vì bị kéo lôi nơi cổ,
nên cảm thọ khổ ưu, đó là nguyên nhân thứ hai,
người ấy chất chứa nhiều phi công đức.
 Khi người ấy nói: "Hãy đi và giết con thú này",
đó là nguyên nhân thứ ba, người ấy chất chứa
nhiều phi công đức.
 Khi con thú ấy bị giết, cảm thọ khổ ưu, đây là
nguyên nhân thứ tư, người ấy chất chứa nhiều
phi công đức.
 Khi người ấy cúng dường Như Lai hay đệ tử
Như Lai một cách phi pháp, đó là nguyên nhân
thứ năm, người ấy chất chứa nhiều phi công

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   132

đức.
Này Jivaka, người nào vì Như Lai, hay vì đệ tử
Như Lai mà giết hại sinh vật, người ấy sẽ chất chứa
nhiều phi công đức do năm nguyên nhân này.

Khi nghe nói vậy, Jivaka Komarabhacca bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu
thay, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, các Tỷ-kheo thật
sự thọ dụng các món ăn một cách hợp pháp. Bạch
Thế Tôn, các Tỷ-kheo thật sự thọ dụng các món ăn
không có khuyết phạm. Thật vi diệu thay, bạch Thế
Tôn! Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! ... Mong Thế
Tôn nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung,
con trọn đời quy ngưỡng.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                  133

13    Trình tự tu tập - Kinh GANAKA MOGGALLANA – 107 Trung III, 107

KINH GANAKA MOGGALLANA (Ganaka Moggallana suttam) – Bài kinh số 107 – Trung III, 107

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, Pubbarama,
nơi lâu đài của Migaramatu (Đông Viên Lộc Mẫu
Giảng đường). Rồi Bà-la-môn Gananka Moggallana
đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến nói lên những lời
chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào
đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Ganaka
Moggallana bạch Thế Tôn:

 Ví như, thưa Tôn giả Gotama, tại lâu đài
Migaramatu này, có thể thấy được một học tập
tuần tự, một công trình tuần tự, một đạo lộ tuần
tự, tức là những tầng cấp của lầu thượng cuối
cùng.
 Thưa Tôn giả Gotama, cũng vậy, đối với những

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   134

vị Bà-la-môn này, được thấy một học tập tuần
tự, một công trình tuần tự, một đạo lộ tuần tự,
tức là sự học hỏi (các tập Veda).
 Thưa Tôn giả Gotama, cũng vậy, đối với những
vị bắn cung này, được thấy một học tập tuần tự,
một công trình tuần tự, một đạo lộ tuần tự, tức
là nghệ thuật bắn cung.
 Cũng vậy, Thưa Tôn giả Gotama, đối với
chúng con là những người toán số, sống nhờ
nghề toán số, cũng được thấy một học tập tuần
tự, một công trình tuần tự, một đạo lộ tuần tự,
tức là toán số. Thưa Tôn giả Gotama, vì rằng
khi có được người đệ tử, trước hết chúng con
bắt người ấy đếm như sau: "Một, một lần, hai,
hai lần, ba, ba lần, bốn, bốn lần, năm, năm lần,
sáu, sáu lần, bảy, bảy lần, tám, tám lần, chín,
chín lần, mười, mười lần". Và thưa Tôn giả
Gotama, chúng con bắt đếm tới một trăm.
 Có thể trình bày chăng, thưa Tôn giả Gotama,
trong pháp và luật này, cũng có một tuần tự
học tập, một tuần tự công trình, một tuần tự
đạo lộ như vậy?
– Có thể trình bày, này Bà-la-môn, trong pháp
và luật này, có một tuần tự học tập, có một tuần tự
công trình, có một tuần tự đạo lộ.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   135

Ví như, này Bà-la-môn, một người huấn luyện
ngựa thiện xảo, sau khi được một con ngựa hiền
thiện, trước tiên luyện tập cho nó quen mang dây
cương, rồi tập luyện cho nó quen các hạnh khác.

Cũng vậy, này Bà-la-môn, Như Lai khi được
một người đáng được điều phục, trước tiên huấn
luyện người ấy như sau: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy giữ
giới hạnh, hãy sống chế ngự với sự chế ngự của giới
bổn, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sự nguy hiểm
trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và học tập các học
giới".

Này Bà-la-môn, khi vị Tỷ-kheo giữ giới hạnh, chế ngự với sự chế ngự của giới bổn, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sự nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và học tập các học giới, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm như sau: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy hộ trì các căn, khi mắt thấy sắc chớ có nắm giữ tướng chung, chớ có nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, vì nhãn căn không được chế ngự khiến tham ái ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, vị Tỷ-kheo tự chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng.... mũi ngửi hương... lưỡi nếm vị.. thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   136

nguyên nhân gì, vì ý căn không được chế ngự, khiến
tham ái, ưu bi, các pháp ác bất thiện khởi lên, Tỷ-
kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành
sự hộ trì ý căn".

Này Bà-la-môn, sau khi Tỷ-kheo hộ trì các căn rồi, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm như sau: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy tiết độ trong ăn uống, chơn chánh giác sát thọ dụng món ăn, không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, chỉ để thân này được duy trì, được bảo dưỡng, khỏi bị gia hại, để chấp trì Phạm hạnh, nghĩ rằng: "Như vậy ta diệt trừ các cảm thọ cũ và không cho khởi lên các cảm thọ mới; và ta sẽ không phạm lỗi lầm, sống được an ổn".

Này Bà-la-môn, sau khi Tỷ-kheo tiết độ trong ăn uống rồi, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm như sau: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy chú tâm cảnh giác! Ban ngày trong khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp; ban đêm trong canh đầu, trong khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp; ban đêm trong canh giữa, hãy nằm xuống phía hông bên phải, như dáng nằm con sư tử, chân gác trên chân với nhau, chánh niệm tỉnh giác, hướng niệm đến lúc ngồi dậy lại. Ban đêm trong canh cuối,

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    137

khi đã thức dậy, trong khi đi kinh hành và trong khi đang ngồi, gột sạch tâm trí khỏi các chướng ngại pháp".

Này, Bà-la-môn, sau khi vị Tỷ-kheo chú tâm
tỉnh giác, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm nữa
như sau: "Hãy đến Tỷ-kheo, hãy thành tựu chánh
niệm tỉnh giác, khi đi tới khi đi lui đều tỉnh giác; khi
nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác; khi co tay,
khi duỗi tay đều tỉnh giác; khi mang y kép, bình bát,
thượng y đều tỉnh giác; khi ăn, uống, nhai, nuốt, đều
tỉnh giác; khi đi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh giác; khi
đi, đứng, ngồi, nằm, thức, nói, yên lặng đều tỉnh
giác".

Này Bà-la-môn, sau khi chánh niệm tỉnh giác
rồi, Như Lai mới huấn luyện vị ấy thêm như sau:
"Hãy đến Tỷ-kheo, hãy lựa một chỗ thanh vắng, tịch
mịch như rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, bãi tha
ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm". Vị ấy lựa một
chỗ thanh vắng, tịch mịch, như rừng, gốc cây, khe
núi, hang đá, bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống
rơm. Sau khi đi khất thực về và ăn xong, vị ấy ngồi
kiết-già, lưng thẳng tại chỗ nói trên và an trú chánh
niệm trước mặt:

 Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                       138

ly tham ái, gột rửa tâm hết tham ái.
 Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân
hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng hữu
tình, gột rửa tâm hết sân hận.
 Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát
ly hôn trầm thụy miên, với tâm tưởng hướng
về ánh sáng, chánh niệm tỉnh giác, gột rửa
tâm hết hôn trầm thụy miên.
 Từ bỏ trạo cử hối tiếc, vị ấy sống không trạo
cử, nội tâm trầm lặng gột rửa tâm hết trạo cử
hối tiếc.
 Từ bỏ nghi ngờ, vị ấy sống thoát khỏi nghi
ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm
hết nghi ngờ đối với các thiện pháp.

Sau khi đoạn trừ năm triền cái ấy, những pháp làm ô nhiễm tâm, làm trí tuệ yếu ớt:

 Vị ấy ly dục, ly bất thiện pháp chứng và trú
Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly
dục sanh, với tầm với tứ.
 Vị ấy diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ
hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không
tầm không tứ, nội tỉnh nhất tâm.
 Vị ấy ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   139

cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả
niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba.
 Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước,
chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không
lạc, xả niệm thanh tịnh.

 Này Bà-la-môn, đối với những Tỷ-kheo nào là
bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, đang sống cần
cầu sự vô thượng an tịnh các triền ách, đó là sự
giảng dạy của Ta như vậy đối với những vị ấy.

 Còn đối với những vị Tỷ-kheo là bậc A-la-hán,
các lậu đã tận, tu hành thành mãn, các việc nên
làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt
lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí giải
thoát, những pháp ấy đưa đến sự hiện tại lạc trú
và chánh niệm tỉnh giác.

Khi được nói vậy,         Bà-la-môn    Ganaka Moggallana bạch Thế Tôn:

– Các đệ tử của Sa-môn Gotama, khi được Sa-
môn Gotama khuyến giáo như vậy, giảng dạy như
vậy, có phải tất cả đều chứng được cứu cánh đích
Niết-bàn hay chỉ có một số chứng được?

– Này Bà-la-môn, một số đệ tử của Ta, khi được

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                 140

khuyến giáo như vậy, giảng dạy như vậy, chứng được cứu cánh đích Niết-bàn, một số không chứng được.

– Thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên
gì trong khi có mặt Niết-bàn, trong khi có mặt con
đường đưa đến Niết-bàn, trong khi có mặt Tôn giả
Gotama là bậc chỉ đường, tuy vậy các đệ tử Tôn giả
Gotama, được Tôn giả Gotama khuyến giáo như vậy,
giảng dạy như vậy, một số chứng được cứu cánh đích
Niết-bàn, một số không chứng được?

– Này Bà-la-môn, ở đây Ta sẽ hỏi Ông. Nếu
Ông kham nhẫn, hãy trả lời cho Ta. Này Bà-la-môn,
Ông nghĩ thế nào? Ông có giỏi về con đường đi đến
Rajagaha (Vương Xá)?

– Thưa Tôn giả, con có giỏi về con đường đi đến Rajagaha.

– Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có
một người, muốn đi đến Rajagaha, người này đến
Ông và nói như sau: "Thưa Tôn giả, tôi muốn đi đến
Rajagaha. Hãy chỉ cho tôi con đường đi đến
Rajagaha". Ông nói với người ấy như sau: "Được,
này Bạn, đây là con đường đưa đến Rajagaha. Hãy
đi theo con đường ấy trong một thời gian. Sau khi đi
trong một thời gian, Bạn sẽ thấy một làng tên như

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   141

thế này. Hãy đi theo trong một thời gian. Sau khi đi
trong một thời gian, Bạn sẽ thấy một thị trấn tên như
thế này. Hãy đi theo trong một thời gian. Sau khi đi
trong một thời gian, Bạn sẽ thấy Rajagaha với những
khu vườn mỹ diệu, với những khu rừng mỹ diệu, với
những vùng đất mỹ diệu, với những hồ ao mỹ diệu".
Dầu cho người ấy được khuyến giáo như vậy, được
giảng dạy như vậy, nhưng lại lấy con đường sai lạc,
đi về hướng Tây.

Rồi một người thứ hai đến, muốn đi đến
Rajagaha. Người này đến Ông và hỏi như sau: "Thưa
Tôn giả, tôi muốn đi đến Rajagaha, mong Tôn giả
chỉ con đường ấy cho tôi". Rồi Ông nói với người ấy
như sau: "Được, này Bạn, đây là đường đi đến
Rajagaha. Hãy đi theo con đường ấy trong một thời
gian. Sau khi đi một thời gian, Bạn sẽ thấy một làng
có tên như thế này. Hãy đi theo con đường ấy trong
một thời gian. Sau khi đi một thời gian, Bạn sẽ thấy
một thị trấn có tên như thế này. Hãy đi theo con
đường ấy trong một thời gian. Sau khi đi theo con
đường ấy trong một thời gian, Bạn sẽ thấy Rajagaha
với những khu vườn mỹ diệu, với những khu rừng
mỹ diệu, với những vùng đất mỹ diệu, với những ao
hồ mỹ diệu". Người ấy được Ông khuyến giáo như
vậy, giảng như vậy, đi đến Rajagaha một cách an
toàn.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                    142

– Này Bà-la-môn, do nhân gì, do duyên gì, trong
khi có mặt Rajagaha, trong khi có mặt con đường
đưa đến Rajagaha, trong khi có mặt Ông là người
chỉ đường, dầu cho Ông có khuyến giáo như vậy,
giảng dạy như vậy, một người lấy con đường sai lạc,
đi về hướng Tây, còn một người có thể đi đến
Rajagaha một cách an toàn?

– Thưa Tôn giả Gotama, ở đây, con làm gì được? Con chỉ là người chỉ đường, thưa Tôn giả Gotama.

– Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi có mặt
Niết-bàn, trong khi có mặt con đường đi đến Niết-
bàn, và trong khi có mặt Ta là bậc chỉ đường. Nhưng
các đệ tử của Ta, được Ta khuyến giáo như vậy,
giảng dạy như vậy, một số chứng được cứu cánh đích
Niết-bàn, một số không chứng được. Ở đây, này Bà-
la-môn, Ta làm gì được? Như Lai chỉ là người chỉ
đường.

Khi nghe nói vậy,            Bà-la-môn     Ganaka Moggalana bạch Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, đối với những người không phải vì lòng tin, chỉ vì sinh kế, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình, những người xảo trá, lường gạt, hư ngụy, mất thăng bằng, cao mạn, dao

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     143

động, nói phô tạp nhạp, không hộ trì các căn, ăn uống
không tiết độ, không chú tâm cảnh giác, thờ ơ với
Sa-môn hạnh, không tôn kính học tập, sống quá đầy
đủ, uể oải, đi đầu trong thối thất, từ bỏ gánh nặng
viễn ly, biếng nhác, tinh cần thấp kém, thất niệm,
không tỉnh giác, không định tâm, tâm tán loạn, liệt
tuệ, câm ngọng; Tôn giả Gotama không thể sống với
những người như vậy.

Còn những Thiện gia nam tử vì lòng tin xuất gia,
từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không xảo trá,
không lường gạt, không hư ngụy, không mất thăng
bằng, không cao mạn, không dao động, không nói
phô tạp nhạp, hộ trì các căn, ăn uống có tiết độ, chú
tâm tỉnh giác, không thờ ơ với Sa-môn hạnh, tôn kính
học tập, sống không quá đầy đủ, không uể oải, từ bỏ
thối thất, đi đầu trong viễn ly, tinh cần, tinh tấn,
chánh niệm, an trú, tỉnh giác, định tĩnh, nhứt tâm, có
trí tuệ, không câm ngọng; Tôn giả Gotama sống (hòa
hợp) với những vị ấy.

Ví như Tôn giả Gotama, trong các loại căn
hương, hắc chiên đàn hương được gọi là tối thượng;
trong các loại lõi cây hương, xích chiên đàn hương
được gọi là tối thượng; trong các loại hoa hương, vũ
quý hương (jasmine) được gọi là tối thượng. Cũng
vậy là lời khuyến giáo của Tôn giả Gotama được

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                     144

xem là cao nhất trong những lời khuyến giáo hiện nay.

Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Như người dựng
đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày
những gì bị che kín, chỉ đường cho những người bị
lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để
những ai có mắt có thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh
pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương
tiện trình bày giải thích. Con xin quy y Tôn giả
Gotama, quy y Pháp và chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong
Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử, từ nay cho đến
mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

TIẾT ĐỘ ĂN UỐNG                                   145
