Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 376 - Tôn Giả Anuruddha
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 376

TÔN GIẢ
ANURUDDHA
Chịu trách nhiệm chính tả:
TÂM MINH ANH

376

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC DẪN NHẬP .............................................................3 1     8 pháp được sanh làm Thiên nữ - Kinh TÔN GIẢ ANURUDDHA – Tăng III, 638 ...............8 2     8 tư niệm của bậc Đại nhân - Kinh TÔN GIẢ ANURUNDHA – Tăng III, 594 .....................14 3     Chứng đắc thế giới chư Thiên - Kinh ANALUẬT – 127 Trung III, 365 ...................27 4     Dạ xoa mẹ dạy con ráng nghe hiểu Kinh Pháp cú - Kinh Piyankara – Tương I, 462 ...............41 5     Kinh TIỂU Kinh RỪNG SỪNG BÒ – 31 Trung I, 449 ...............................................................43 6     Kinh ĐẠI Kinh RỪNG SỪNG BÒ – 32 Trung I, 463 ...............................................................55 7     Một thiên nữ đời trước là vợ của Tôn giả - Kinh Anuruddha – Tương I, 439 .............................72 8     Nói kệ khi Thế Tôn nhập diệt - Kinh Parinibhàna BÁT NIẾT BÀN – Tương I, 346 ...................74 9     Thấy phần lớn nữ nhân rơi vào... - Kinh Phẫn Nộ – Tương IV, 387 .......................................78

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                                          1

10 Thấy phần lớn nữ nhân rời vào... - Kinh ANURUDDHA 1 – Tăng I, 513 .....................83 11 Đây là kiêu mạn của Hiền giả - Kinh ANURUDDHA 2 – Tăng I, 514 .....................85 12 Đệ nhất Thiên nhãn - Kinh CÁC VỊ TỶ KHEO 1 - Tăng I, 49...................................................87

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                                  2

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                        3

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                       4

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                        5

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                       6

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                          7

1      8 pháp được sanh làm Thiên nữ - Kinh TÔN GIẢ ANURUDDHA – Tăng III, 638

TÔN GIẢ ANURUDDHA –Tăng III, 638

1. Một thời, Thế Tôn trú ở Kosambi, tại khu vườn Ghosita. Lúc bấy giờ Tôn giả Anuruddha, đang đi nghỉ ban ngày, ngồi Thiền tịnh.

Rồi rất nhiều Thiên nữ với thân khả ái đi đến Tôn giả
Anuruddha, sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Anuruddha
rồi đứng một bên. Đứng một bên, các Thiên nữ ấy
thưa với Tôn giả:

- Chúng tôi là những thiên nữ với thân khả ái. Trên ba địa hạt, chúng tôi có quyền lực và có tự tại!

 Thưa Tôn giả, chúng tôi muốn có hình sắc như
thế nào, chúng tôi liền được hình sắc ấy ngay
lập tức.
 Chúng tôi muốn được tiếng như thế nào, chúng
tôi liền được tiếng ấy ngay lập tức.
 Chúng tôi muốn được lạc thọ như thế nào,
chúng tôi liền được lạc thọ ấy ngay lập tức.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  8

Thưa Tôn giả, chúng tôi là những thiên nữ với thân khả ái. Trên ba địa hạt, chúng tôi có quyền lực và có tự tại.

2. Rồi Tôn giả Anuruddha suy nghĩ: "Mong rằng các
Thiên nữ này tất cả trở thành xanh, dung sắc xanh, y
áo xanh, trang điểm xanh". Rồi các Thiên nữ ấy, biết
được tâm của Tôn giả Anuruddha, tất cả đều trở
thành xanh, dung sắc xanh, y áo xanh, trang điểm
xanh.

Anuruddha suy nghĩ như sau: " Mong rằng các Thiên
nữ này tất cả trở thành vàng … tất cả trở thành đỏ …
tất cả trở thành trắng, dung sắc trắng, y áo trắng,
trang sức trắng. Rồi các Thiên nữ ấy, biết được tâm
của Tôn giả Anuruddha, tất cả đều trở thành vàng ...
đỏ ... trắng, dung sắc trắng, y áo trắng, trang sức
trắng.

Rồi các Thiên nữ ấy, một người hát, một người múa, một người vỗ tay. Ví như năm loại nhạc khí, khéo hòa điệu, khéo chơi, khéo đánh bởi người thiện xảo, thời tiếng phát ra được đáng ưa, khả lạc, khả dục, khả ái, mê ly. Cũng vậy, là nhạc của các Thiên nữ khéo trang điểm ấy, tiếng phát ra được đáng ưa, khả lạc, khả dục, khả ái, mê ly. Nhưng Tôn giả Anuruddha giữ các căn nhiếp phục. Các Thiên nữ ấy nghĩ rằng:

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   9

"Tôn giả Anuruddha không có thưởng thức", liền biến mất tại chỗ.

3. Rồi Tôn giả Anuruddha, vào buổi chiều, từ Thiền
định đứng dậy đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ
Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một
bên,Tôn giả Anuruddha bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, ở đây, con đang đi nghỉ ban ngày,
ngồi Thiền tịnh. Rồi rất nhiều Thiên nữ với thân khả
ái đi đến con, sau khi đến, đảnh lễ con rồi đứng một
bên. Đứng một bên, các Thiên nữ ấy thưa với Tôn
giả:

- Chúng tôi là những thiên nữ với thân khả ái. Trên ba địa hạt, chúng tôi có quyền lực và có tự tại! ...

2. Rồi con suy nghĩ: " Mong rằng các Thiên nữ này tất cả trở thành xanh, dung sắc xanh, y áo xanh, trang điểm xanh". Rồi các Thiên nữ ấy, biết được tâm của con, tất cả đều trở thành xanh, dung sắc xanh, y áo xanh, trang điểm xanh. Rồi bạch Thế Tôn, con suy nghĩ như sau: " Mong rằng các Thiên nữ này tất cả trở thành vàng … tất cả trở thành đỏ … tất cả trở thành trắng, dung sắc trắng, y áo trắng, trang sức trắng. Rồi bạch Thế Tôn, các Thiên nữ ấy, biết được tâm của con, tất cả đều trở thành trắng, dung sắc trắng, y áo trắng, trang sức trắng.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   10

Rồi bạch Thế Tôn, các Thiên nữ ấy, một người hát,
một người múa, một người vỗ tay. Ví như năm loại
nhạc khí, khéo hòa điệu, khéo chơi, khéo đánh bởi
người thiện xảo, thời tiếng phát ra được đáng ưa, khả
lạc, khả dục, khả ái, mê ly. Cũng vậy, là nhạc của các
Thiên nữ khéo trang điểm ấy, tiếng phát ra được đáng
ưa, khả lạc, khả dục, khả ái, mê ly. Nhưng bạch Thế
Tôn, con giữ các căn nhiếp phục. Các Thiên nữ ấy
nghĩ rằng: "Con không có thưởng thức", liền biến
mất tại chỗ.

- Bạch Thế Tôn, thành tựu bao nhiêu pháp, nữ nhân sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cộng trú với các Thiên nữ ấy với thân khả ái?

4. - Này, Anuruddha, đầy đủ tám pháp, nữ nhân sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cộng trú với các Thiên nữ ấy với thân khả ái. Thế nào là tám?

5. Ở đây, này Anuruddha:

1. Nữ nhân đối với người chồng nào mẹ cha gả
cho, vì muốn lợi ích, vì tìm hạnh phúc, vì lòng
thương tưởng, vì lòng từ mẫn khởi lên đối với
người ấy, nữ nhân dậy trước, đi ngủ sau cùng,
vui lòng nhận mọi công việc, xử sự đẹp lòng,
lời nói dễ thương.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   11

2. Những ai có người chồng kính trọng Sa-môn,
Bà-la-môn như cha mẹ, nữ nhân ấy cung kính
tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường, và khi họ đến,
sẽ dâng hiến chỗ ngồi và nước.
3. Phàm có những việc trong nhà, thuộc về len
hay vải bông, ở đây, nữ nhân ấy thông thạo,
không biếng nhác, tự tìm phương pháp làm,
vừa đủ để tự mình làm, vừa đủ để sắp đặt người
làm.
4. Trong nhà người chồng, phàm có nô tỳ nào,
hay người đưa tin, hay người công thợ, nữ
nhân biết công việc của họ với công việc đã
làm, biết sự thiếu xót của họ với công việc
không làm, biết sức mạnh hay sức không mạnh
của những người đau bệnh, biết chia các đồ ăn,
loại cứng và loại mềm, mỗi người tùy theo từng
phần của mình.
5. Phàm có tiền bạc, lúa gạo, bạc và vàng người
chồng đem về, nữ nhân ấy bảo vệ, phòng hộ
chúng, giữ gìn để khỏi ăn trộm, ăn cắp, kẻ uống
rượu, kẻ phá hoại.
6. Nữ cư sĩ quy y Phật, quy y Pháp, Quy y Tăng.
7. Nữ cư sĩ giữ giới, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của
không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ
nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu.
8. Nữ cư sĩ bố thí, sống ở gia đình với tâm tư từ
bỏ uế của xan tham, bố thí rộng rãi, với bàn tay

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 12

cởi mở, vui thích từ bỏ, sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu, vui thích chia xẻ các vật dụng bố thí.

Thành tựu tám pháp này, nữ nhân sau khi thân hoại mạng chung, được sanh cộng trú với các Thiên nữ ấy với thân khả ái.

Hãy thường yêu thương chồng
Luôn nỗ lực cố gắng
Người đem lại lạc thú
Chớ khinh thường người chồng
Chớ làm chồng không vui
Chớ làm chồng tức tối
Với những người ganh tị
Chồng cung kính những ai
Hãy đảnh lễ tất cả
Vì nàng người có trí
Hoạt động thật nhanh nhẹn
Giữa các người làm việc
Xử sự thật khả ái
Biết giữ tài sản chồng
Sẽ được sanh tại chỗ
Các chư Thiên khả ái.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 13

2      8 tư niệm của bậc Đại nhân - Kinh TÔN GIẢ ANURUNDHA – Tăng III, 594

TÔN GIẢ ANURUNDHA –Tăng III, 594

1. Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Bhagga, tại núi Sumsumàra, rừng Bhesakala, vườn Lộc Uyển.

Lúc bấy giờ, Tôn giả Anuruddha sống giữa dân chúng Celì, tại Pàcìnavamsadàya.

Rồi Tôn giả Anuruddha, trong khi sống độc cư … Thiền tịnh, tâm tư khởi lên như sau:

- "Pháp này để cho người ít dục, pháp này không
phải để cho người nhiều dục;
- Pháp này để cho người biết đủ, pháp này không
phải để cho người không biết đủ;
- Pháp này để cho người sống thanh vắng, pháp
này không phải để cho người ưa hội chúng;
- Pháp này để cho người tinh cần tinh tấn, pháp
này không phải để cho người biếng nhác;
- Pháp này để cho người trú niệm, pháp này
không phải để cho người thất niệm;

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                14

- Pháp này để cho người Thiền định, pháp này
không phải để cho người không Thiền định;
- Pháp này để cho người có trí tuệ, pháp này
không phải để cho người ác tuệ".

2. Rồi Thế Tôn với tâm của mình rõ biết tâm của Tôn
giả Anuruddha, ví như người lực sĩ duỗi bàn tay đang
co lại, hay co lại bàn tay đang duỗi ra, cũng vậy, Thế
Tôn biến mất ở giữa dân chúng Bhagga, tại núi
Sumsumàra, rừng Bhesakalà, vườn Lộc Uyển, và
hiện ra giữa dân chúng Celì, tại Pàcìnavamsadàya,
trước mặt Tôn giả Anuruddha. Thế Tôn ngồi xuống
trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả
Anuruddha đang ngồi một bên:

3. - Lành thay, lành thay, này Anuruddha! Lành thay, này Anuruddha, Thầy đã suy nghĩ đến bảy niệm của bậc Đại nhân: " Pháp này để cho người ít dục, pháp này không phải để cho người nhiều dục; Pháp này để cho người biết đủ, pháp này không phải để cho người không biết đủ; Pháp này để cho người sống thanh vắng, pháp này không phải để cho người ưa hội chúng; Pháp này để cho người tinh cần tinh tấn, pháp này không phải để cho người biếng nhác; Pháp này để cho người trú niệm, pháp này không phải để cho người nhất niệm; Pháp này để cho người Thiền định, pháp này không phải để cho người không Thiền

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   15

định; Pháp này để cho người có trí tuệ, pháp này không phải để cho người ác tuệ".

Do vậy, này Anuruddha, hãy suy nghĩ đến niệm thứ tám này của bậc Đại nhân: "Pháp này để cho người không ưa hý luận, không thích hý luận, Pháp này không phải để cho người ưa lý luận, thích hý luận ".

4. Khi nào, này Anuruddha, Thầy sẽ suy nghĩ đến tám tư niệm này của bậc Đại nhân, thời nếu Thầy muốn, Thầy sẽ chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ.

5. Khi nào, này Anuruddha, Thầy sẽ suy nghĩ đến
tám tư niệm này của bậc Đại nhân, thời nếu Thầy
muốn, diệt tầm diệt tứ, Thầy sẽ chứng đạt và an trú
Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh,
không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm.

6. Khi nào, này Anuruddha, khi nào Thầy sẽ suy nghĩ đến tám tư niệm này của bậc Đại nhân, thời nếu Thầy muốn, Thầy sẽ ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là "xả niệm lạc trú", chứng và an trú Thiền thứ ba.

7. Khi nào, này Anuruddha, Thầy sẽ suy nghĩ đến tám tư niệm này của bậc Đại nhân, thời nếu Thầy muốn, Thầy sẽ xả lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 16

trước, chứng và an trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh.

8. Khi nào, này Anuruddha, Thầy sẽ suy nghĩ đến
tám tư niệm này của bậc Đại nhân, khi nào bốn Thiền
này thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, chứng
được không khó khăn, chứng được không mệt nhọc,
chứng được không phí sức, thời này Anuruddha, tấm
y lượm từ đống rác lên của Thầy sẽ giống như tủ áo
đầy những vải có nhiều màu sắc của người gia chủ
hay con người gia chủ, để được sống biết đủ, ưa
thích, không có lo âu, được lạc trú, được bước vào
Niết-bàn.

9. Khi nào, này Anuruddha, Thầy sẽ suy nghĩ đến
tám tư niệm này của bậc Đại nhân, thời nếu Thầy
muốn, khi nào bốn Thiền này thuộc tăng thượng tâm,
hiện tại lạc trú, chứng được không khó khăn, chứng
được không mệt nhọc, chứng được không phí sức,
thời này Anuruddha, các món ăn từng miếng Thầy
khất thực được sẽ giống như món cơm bằng gạo
trắng, các hạt đen đã được lượm sạch, với nhiều loại
súp, với nhiều loại đồ ăn của người gia chủ, hay của
con người gia chủ, để được sống biết đủ, ưa thích,
không có lo âu, được lạc trú, được bước vào Niết-
bàn.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 17

10. Khi nào, này Anuruddha, Thầy sẽ suy nghĩ đến
tám tư niệm này của bậc Đại nhân, thời nếu Thầy
muốn, khi nào bốn Thiền này thuộc tăng thượng tâm,
hiện tại lạc trú, chứng được không khó khăn, chứng
được không mệt nhọc, chứng được không phí sức,
thời này Anuruddha, chỗ nằm dưới gốc cây thầy sẽ
giống như nhà có nóc nhọn, có trét hồ trong ngoài,
cửa được cài then, cửa sổ được đóng lại ngăn chặn
gió của người gia chủ, hay của con người gia chủ, để
được sống biết đủ, ưa thích, không có lo âu, được lạc
trú, được bước vào Niết-bàn.

11. Khi nào, này Anuruddha, Thầy sẽ suy nghĩ đến
tám tư niệm này của bậc Đại nhân, khi nào bốn Thiền
này thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, chứng
được không khó khăn, chứng được không mệt nhọc,
chứng được không phí sức, thời này Anuruddha,
giường nằm và chỗ ngồi trải với đệm cỏ của Thầy sẽ
giống như ghế dài, nệm trải giường nằm bằng len,
chăn len trắng, chăn len thêu bông, nệm bằng da con
sơn dương gọi là kadali, tấm thảm với đầu che phía
trên, ghế dài có đầu gối chân màu đỏ của các người
gia chủ, hay của con người gia chủ, để được sống
biết đủ, ưa thích, không có lo âu, được lạc trú, được
bước vào Niết-bàn.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  18

12. Khi nào, này Anuruddha, Thầy sẽ suy nghĩ đến tám tư niệm này của bậc Đại nhân, khi nào bốn Thiền này thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, chứng được không khó khăn, chứng được không mệt nhọc, chứng được không phí sức, thời này Anuruddha, dược phẩm nước tiểu hôi của Thầy sẽ giống như các loại dược phẩm của các người gia chủ, hay của con người gia chủ, như thục tô, sanh tô, dầu, mật, đường bánh, để được sống biết đủ, ưa thích, không có lo âu, được lạc trú, được bước vào Niết-bàn.

13. Vậy này Anuruddha, nhân kỳ an cư mùa mưa sắp đến, hãy trú giữa dân chúng Cetì ở Pàcìnavamsadàya.

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Anuruddha vâng đáp Thế Tôn. Rồi Thế Tôn
sau khi khuyến giáo Tôn giả Anuruddha với lời
khuyến giáo này, như người lực sĩ duỗi cánh tay đang
co lại, hay co lại cánh tay đang duỗi ra; cũng vậy,
Ngài biến mất giữa dân chúng Cetì ở
Pàcìnavamsadàya và hiện ra giữa dân chúng Bhagga,
trên núi Sumsumàra trong rừng Bhesakalà, vườn Lộc
Uyển. Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn, sau
khi ngồi xuống, Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo:

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  19

14. - Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết tám tư niệm của bậc Đại nhân cho các Thầy. Hãy lắng nghe và khéo tư niệm, Ta sẽ giảng:

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Các tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế tôn nói như sau:

- Này các Tỷ-kheo, thế nào là tám tư niệm của bậc Đại nhân?

15. Này các Tỷ-kheo,

1. Pháp này để cho người ít dục, Pháp này không
phải để cho người nhiều dục;
2. Pháp này để cho người biết đủ, pháp này không
phải để cho người không biết đủ;
3. Pháp này để cho người sống thanh vắng, pháp
này không phải để cho người ưa hội chúng;
4. Pháp này để cho người tinh cần tinh tấn, pháp
này không phải để cho người biếng nhác;
5. Pháp này để cho người trú niệm, pháp này
không phải để cho người nhất niệm;
6. Pháp này để cho người Thiền định, pháp này
không phải để cho người không Thiền định;
7. Pháp này để cho người có trí tuệ, Pháp này
không phải để cho người ác tuệ;

TÔN GIẢ ANURUDDHA                               20

8. Pháp này để cho người không ưa hý luận, không thích hý luận, không phải để cho người ưa hý luận, thích hý luận .

16. Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người ít dục, Pháp này không để cho người có dục lớn", như vậy đã được nói đến. Do duyên gì được nói như vậy?

17. Này các Tỷ-kheo, ở đây:

- Tỷ-kheo ít dục không muốn: "Mong người ta
biết tôi là ít dục";
- Tỷ kheo biết đủ, không muốn: "Mong người ta
biết tôi là biết đủ";
- Tỷ kheo sống viễn ly, không muốn: " Mong
người ta biết tôi sống viễn ly";
- Tỷ kheo tinh cần tinh tấn, không muốn: "
Mong người ta biết tôi sống tinh cần tinh tấn";
- Tỷ kheo trú niệm, không muốn: " Mong người
ta biết tôi trú niệm"
- Tỷ kheo có định, không muốn: " Mong người
ta biết tôi có định";
- Tỷ kheo có tuệ, không muốn: " Mong người ta
biết tôi có tuệ ";
- Tỷ kheo không thích hý luận, không muốn: "
Mong người ta biết tôi không thích hý luận".

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                21

Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người ít dục,
Pháp này không để cho người có dục lớn", đã được
nói đến như vậy. Do duyên này được nói đến như
vậy.

18. Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người biết đủ, Pháp này không để cho người không biết đủ ", như vậy đã được nói đến. Do duyên gì được nói như vậy?

19. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết đủ với bất cứ vật dụng gì như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.

Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người biết đủ, Pháp này không để cho người không biết đủ, đã được nói đến như vậy. Do duyên này được nói như vậy.

20. Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người sống
viễn ly, Pháp này không để cho người ưa hội chúng",
như vậy đã được nói đến. Do duyên gì được nói như
vậy?

21. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống viễn ly, có nhiều người đến thăm như Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, vua chúa, đại thần, các ngoại đạo sư, đệ tử của các ngoại đạo sư. Ở đây, Tỷ-kheo với tâm thuận về viễn ly, hướng về viễn ly, nhập vào viễn

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   22

ly, trú vào viễn ly, thích thú xuất ly, nói lời hoàn toàn liên hệ đến lánh xa.

Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người viễn ly,
Pháp này không để cho người không ưa hội chúng",
đã được nói đến như vậy. Do duyên này được nói
đến như vậy.

22. Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người tinh
cần tinh tấn, Pháp này không để cho người biếng
nhác", như vậy đã được nói đến. Do duyên gì được
nói như vậy?

23. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống tinh cần
tinh tấn, đoạn tận các pháp bất thiện, thành tựu các
Pháp thiện, nỗ lực kiên trì, không từ bỏ gánh nặng
đối với các thiện pháp.

Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người tinh cần
tinh tấn, Pháp này không để cho người biếng nhác",
đã được nói đến như vậy. Do duyên này được nói
đến như vậy.

24. Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người trú niệm, Pháp này không để cho người thất niệm", như vậy đã được nói đến. Do duyên gì được nói như vậy?

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                      23

25. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ niệm, thành tựu niệm tuệ tối thắng, ức nhớ tùy niệm những điều đã làm, nói đã lâu.

Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người trú niệm,
Pháp này không để cho người thất niệm", đã được
nói đến như vậy. Do duyên này được nói đến như
vậy.

26. Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người thiền
định, Pháp này không để cho người không thiền
định", như vậy đã được nói đến. Do duyên gì được
nói như vậy?

27. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ly dục, ly ác
pháp … chứng đạt và an trú Thiền thứ tư. Này các
Tỷ-kheo, Pháp này để cho người thiền định, Pháp
này không để cho người không thiền định", đã được
nói đến như vậy. Do duyên này được nói đến như
vậy.

28. Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người có trí
tuệ, Pháp này không để cho người không trí tuệ",
như vậy đã được nói đến. Do duyên gì được nói như
vậy?

29. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có trí tuệ, có trí tuệ về sanh diệt, thành tựu Thánh thể nhập (quyết

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  24

trạch), đưa đến chơn chánh đoạn diệt khổ đau. Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người có trí tuệ, Pháp này không để cho người không trí tuệ", đã được nói đến như vậy. Do duyên này được nói đến như vậy

30. Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người không
ưa hý luận, không thích hý luận, Pháp này không để
cho người ưa hý luận, thích hý luận", như vậy đã
được nói đến. Do duyên gì được nói như vậy?

31. Này các Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo đối với đoạn diệt hý luận, tâm được phấn chấn, tịnh tín, an trú, hướng đến.

Này các Tỷ-kheo, Pháp này để cho người không ưa
hý luận, không thích hý luận, Pháp này không để cho
người ưa hý luận, thích hý luận", đã được nói đến
như vậy. Do duyên này được nói đến như vậy.

32. Rồi Tôn giả Anuruddha, mùa mưa an cư đến, đến trú ở giữa dân chúng Cetì, tại Pacìnavamsadàya. Rồi Tôn giả Anuruddha sống một mình, an tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu, do mục đích gì, các Thiện nam tử chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, tức là vô thượng cứu cánh Phạm hạnh ngay trong hiện tại, vị ấy tự mình nói thắng trí, chứng ngộ, chứng nhập và an trú. Vị ấy chứng rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành,

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  25

những gì nên làm đã làm, không có trở lui lại trạng
thái này nữa" và Tôn giả Anuruddha trở thành một
vị A-la-hán nữa ngay trong thời gian ấy, nói lên
những bài kệ này:

Thế gian vô thượng sư
Rõ biết tư tưởng ta
Với thân do ý tạo
Thần thông đến với ta
Tùy theo ta nghĩ gì
Ngài thuyết rõ tất cả
Phật không ưa hý luận
Ngài thuyết, không hý luận
Ngộ pháp, ta hoan hỷ
Trú trong giáo pháp ngài
Ba minh đã đạt được
Giáo pháp Phật làm xong.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                26

3     Chứng đắc thế giới chư Thiên - Kinh ANALUẬT – 127 Trung III, 365

KINH ANALUẬT (Anuruddha suttam) – Bài kinh số 127 – Trung III, 36

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, tại Jetavana, chỗ tinh xá của ông Anathapindika. Rồi thợ mộc Pancakanga bảo một người.

– Hãy đến, này Người kia, hãy đi đến Tôn giả
Anuruddha, nhân danh ta, cúi đầu đảnh lễ chân Tôn
giả Anuruddha và thưa như sau: "Thưa Tôn giả, thợ
mộc Pancakanga cúi đầu đảnh lễ Tôn giả
Anuruddha, và thưa: Mong rằng Tôn giả Anuruddha
cùng ba vị nữa, ngày mai nhận lời dùng bữa ăn với
thợ mộc Pancakanga. Mong rằng Tôn giả Anuruddha
đến thật sớm, vì thợ mộc Pancakanga có nhiều công
việc, có nhiều bổn phận phải làm đối với vua".

– Thưa vâng, Tôn giả.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                               27

Người ấy vâng đáp thợ mộc Pancakanga, đi đến
Tôn giả Anuruddha, sau khi đến đảnh lễ Tôn giả
Anuruddha, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, người ấy thưa Tôn giả Anuruddha:

– Thợ mộc Pancakanga cúi đầu đảnh lễ Tôn giả
Anuruddha và thưa như sau: "Thưa Tôn giả, mong
rằng Tôn giả Anuruddha với ba vị nữa ngày mai đến
dùng bữa ăn với thợ mộc Pancakanga. Thưa Tôn giả,
mong rằng Tôn giả Anuruddha đến cho thật sớm, vì
thợ mộc Pancakanga có nhiều công việc, có nhiều
bổn phận phải làm đối với vua".

Tôn giả Anuruddha im lặng nhận lời. Rồi Tôn
giả Anuruddha, sau khi đêm ấy đã mãn, vào buổi
sáng đắp y, cầm y bát, đi đến trú xứ thợ mộc
Pancakanga, sau khi đến liền ngồi trên chỗ đã soạn
sẵn. Rồi thợ mộc Pancakanga tự tay mời mọc và làm
cho thỏa mãn Tôn giả Anuruddha với các món ăn
thượng vị, loại cứng và loại mền. Và sau khi Tôn giả
Anuruddha đã ăn xong, đã cất tay khỏi bình bát, thợ
mộc Pancakanga lấy một ghế thấp rồi ngồi xuống
một bên, Ngồi xuống một bên, thợ mộc Pancakanga
thưa cùng Tôn giả Anuruddha:

– Ở đây, thưa Tôn giả, các Trưởng lão Tỷ-kheo đến và nói như sau: "Này Gia chủ, hãy tu tập vô

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 28

lượng tâm giải thoát". Có một số vị Trưởng lão lại
nói như sau: "Này Gia chủ, hãy tu tập đại hành tâm
giải thoát". Thưa Tôn giả, vô lượng tâm giải thoát và
đại hành tâm giải thoát, các pháp này vừa khác
nghĩa vừa khác văn, hay đồng nghĩa, chỉ khác biệt
về văn?

– Này Gia chủ, hãy nói lên những điều gì Ông nghĩ về vấn đề này, nhờ vậy, vấn đề này sẽ trở thành xác thật cho Ông.

– Thưa Tôn giả, con nghĩ như sau: "Vô lượng tâm giải thoát và đại hành tâm giải thoát, các pháp này đồng nghĩa nhưng khác văn".

– Này Gia chủ, vô lượng tâm giải thoát và đại
hành tâm giải thoát, những pháp này vừa khác
nghĩa vừa khác văn. Do vậy, này "Cư sĩ, đây cần
phải hiểu đúng với pháp môn, nghĩa là các pháp này
vừa khác nghĩa vừa khác văn.

 Và này Cư sĩ, thế nào là Vô lượng tâm giải thoát?

 Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo an trú, biến mãn một
phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy
phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng
vậy phương thứ tư. Như vậy, cùng khắp thế
giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ,

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  29

cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

 ... Với tâm câu hữu với bi, với tâm câu hữu với
hỷ, an trú biến mãn, một phương với tâm câu
hữu với xả ... quảng đại, vô biên, không hận,
không sân. Như vậy, này Cư sĩ, được gọi là Vô
lượng tâm giải thoát.

 Này Cư sĩ, thế nào là Đại hành tâm giải thoát?

 Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo, cho đến một gốc
cây, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho
đến như vậy (trong khi tu Thiền). Như vậy, này
Cư sĩ, được gọi là đại hành tâm giải thoát.
 Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo cho đến hai hay ba
gốc cây, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn
cho đến như vậy (trong khi tu Thiền). Như vậy,
này Cư sĩ, được gọi là đại hành tâm giải thoát.
 Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo cho đến một ruộng
làng an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho
đến như vậy (trong khi tu Thiền). Như vậy, này
Cư sĩ, được gọi là đại hành tâm giải thoát.
 Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo cho đến hai hay ba
ruộng làng, an trú biến mãn và thấm nhuần lớn

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  30

cho đến như vậy (trong khi tu Thiền). Như vây,
này Cư sĩ được gọi là đại hành tâm giải thoát.
 Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo cho đến một đại
vương quốc, an trú biến mãn và thấm nhuần lớn
cho đến như vậy (trong khi tu Thiền). Như vậy,
này Cư sĩ, được gọi là đại hành tâm giải thoát.
 Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo cho đến hai hay ba
đại vương quốc an trú, biến mãn và thấm nhuần
lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền). Như
vậy, này Cư sĩ, được gọi là đại hành tâm giải
thoát.

Do vậy, này Cư sĩ, đây cần phải hiểu đúng với pháp môn này, nghĩa là các pháp này vừa khác nghĩa, vừa khác văn.

 Này Cư sĩ, có bốn hữu sanh này (bhavuppattiyo: bốn sự sanh khởi cho một đời sống mới). Thế nào là bốn?

 Ở đây, này Cư sĩ, có người, với hào quang hạn
lượng (parittabha) an trú, biến mãn và thấm
nhuần. Vị ấy sau khi thân hoại mạng chung
được sanh cọng trú với chư Thiểu Quang
thiên.
 Ở đây, này Cư sĩ, có người với hào quang vô

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                31

lượng, an trú, biến mãn và thấm nhuần. Vị ấy
sau khi thân hoại mạng chung được sanh cọng
trú với chư Vô Lượng Quang thiên.
 Ở đây, này Cư sĩ có người với hào quang tạp
nhiễm, an trú biến mãn và thấm nhuần. Vị ấy
sau khi thân hoại mạng chung được sanh cọng
trú với chư Tạp Nhiễm Quang thiên.
 Ở đây, này Cư sĩ, có người với hào quang thanh
tịnh an trú, biến mãn và thấm nhuần. Vị ấy sau
khi thân hoại mạng chung được sanh cộng trú
với chư Biến Tịnh Quang thiên.
Này Cư sĩ, có bốn loại hữu sanh này.

– Có thời, này Cư sĩ, chư Thiên kia tập họp tại
một chỗ. Khi các vị này tập họp tại một chỗ, có thấy
sự sai khác về màu sắc, không có thấy sự sai khác về
hào quang. Ví như, này Cư sĩ, có người cầm nhiều
cây đèn dầu đi vào trong một nhà. Khi các cây đèn
dầu ấy được đem vào trong nhà, có thấy sự sai khác
về ngọn lửa, nhưng không có thấy sự sai khác về ánh
sáng. Cũng vậy, này Cư sĩ, có thời chư Thiên kia tập
họp tại một chỗ. Khi các vị này tập họp tại một chỗ,
có thấy sự sai khác về màu sắc, không có thấy sự sai
khác về hào quang.

Có thời, này Cư sĩ, chư Thiên ấy, đi ra khỏi từ

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 32

chỗ kia. Khi chư Thiên ấy đi ra khỏi từ chỗ kia, có thấy sự sai khác về màu sắc và cũng có thấy sự sai khác về hào quang. Ví như, này Cư sĩ, có người đem nhiều cây đèn dầu ra khỏi ngôi nhà ấy, khi các cây đèn dầu ấy được đem ra khỏi ngôi nhà kia, có thấy sự sai khác về màu sắc và cũng có thấy sự sai khác về ánh sáng. Cũng vậy, này Cư sĩ, có thời chư Thiên ấy đi ra khỏi từ chỗ kia. Khi chư Thiên ấy đi ra khỏi từ chỗ kia, có thấy sự sai khác về màu sắc và cũng có thấy sự sai khác về hào quang.

Này Cư sĩ, chư Thiên ấy không có nghĩ: "Đây là thường còn, thường trú, thường hằng cho chúng tôi". Nhưng chỗ nào chư Thiên ấy an trú, tại chỗ ấy, chư Thiên kia sống trong thoải mái. Ví như, này Cư sĩ, khi các con ruồi bị mang đi trong đòn gánh hay trong cái giỏ, chúng nó không có nghĩ: "Đây là sự thường còn, thường trú hay thường hằng cho chúng tôi". Nhưng chỗ nào, chỗ nào các con ruồi kia an trú, tại chỗ ấy các con ruồi ấy sống trong thoải mãi. Cũng vậy, này Cư sĩ, chư Thiên ấy không có nghĩ: "Đây là thường còn, thường trú hay thường hằng cho chúng tôi". Nhưng chỗ nào, chỗ nào chư Thiên ấy an trú, tại chỗ ấy, chư Thiên kia sống trong thoải mái.

Khi được nghe nói vậy, Tôn giả Abhiya Kaccana thưa với Tôn giả Anuruddha!

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  33

– Tốt lành thay, Tôn giả Anuruddha! Ở đây, tôi
có câu này cần phải hỏi thêm. Thưa Tôn giả, chư
Thiên có hào quang, tất cả đều có hào quang có hạn
lượng? Hay là ở đây có một số chư Thiên có hào
quang vô lượng?

– Này Hiền giả Kaccana, tùy theo trường hợp, ở
đây một số chư Thiên có hào quang có hạn lượng,
nhưng ở đây cũng có một số chư Thiên có hào quang
vô lượng.

– Thưa Tôn giả Anuruddha, do nhân gì, do
duyên gì, dầu cho chư Thiên ấy được sanh khởi trong
một Thiên chúng, lại có một số chư Thiên có hào
quang hạn lượng và có một số chư Thiên khác có hào
quang vô lượng?

– Này Hiền giả Kaccana, ở đây Ta sẽ hỏi Hiền
giả. Nếu Hiền giả kham nhẫn, Hiền giả sẽ trả lời. Này
Hiền giả Kaccana, Hiền giả nghĩ thế nào? Tỷ-kheo
cho đến một gốc cây, an trú biến mãn và thấm nhuần
lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), và Tỷ-kheo
cho đến hai hay ba gốc cây, an trú biến mãn và thấm
nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền),
trong hai sự tu tập tâm này, sự tu tập tâm nào rộng
lớn hơn?

– Thưa Tôn giả, Tỷ-kheo cho đến hai hay ba gốc

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  34

cây, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm này rộng lớn hơn.

– Này Hiền giả Kaccana, Hiền giả nghĩ thế
nào? Tỷ-kheo cho đến hai hay ba gốc cây, an trú biến
mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi
tu Thiền), và Tỷ-kheo, cho đến một ruộng làng, an
trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy
(trong khi tu Thiền) trong hai sự tu tập tâm này, sự
tu tập tâm nào rộng lớn hơn?

– Thưa Tôn giả, Tỷ-kheo cho đến một ruộng
làng, an trú, biến mãn, và thấm nhuần lớn cho đến
như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm
ấy, sự tu tập tâm này rộng lớn hơn.

– Này Hiền giả Kaccana, Tỷ-kheo cho đến hai
hay ba ruộng làng, an trú, biến mãn và thấm nhuần
lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), và Tỷ-kheo
cho đến một đại vương quốc, an trú, biến mãn và
thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền)
trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm này rộng
lớn hơn?

– Thưa Tôn giả, Tỷ-kheo, cho đến một đại vương quốc, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (Trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  35

tâm ấy, sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm này rộng lớn hơn.

– Này Hiền giả Kaccana, Tỷ-kheo cho đến một
đại vương, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho
đến như vậy (trong khi tu Thiền), và Tỷ-kheo cho đến
hai hay ba một đại vương quốc, an trú, biến mãn và
thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền),
trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm nào rộng
lớn hơn?

– Thưa Tôn giả Anuruddha, Tỷ-kheo cho đến
hai hay ba đại vương quốc, an trú, biến mãn và thấm
nhuần rộng lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền),
trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm này rộng lớn
hơn.

– Này Hiền giả Kaccana, Hiền giả nghĩ thế
nào? Tỷ-kheo cho đến hai hay ba đại vương quốc, an
trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy
(trong khi tu Thiền), và Tỷ-kheo cho đến giải đất tận
hải biên, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến
như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm
ấy, sự tu tập tâm nào rộng lớn hơn?

– Thưa Tôn giả, Tỷ-kheo cho đến giải đất tận hải biên, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                    36

tập tâm này rộng lớn hơn.

– Này Hiền giả Kaccana, do nhân này, do duyên
này, giữa các chư Thiên ấy được sanh khởi trong một
Thiên chúng, có một số chư Thiên có hào quang có
hạn lượng nhưng có một số chư Thiên có hào quang
vô lượng.

– Lành thay, Tôn giả Anuruddha! Tôi có một
câu cần phải hỏi thêm nữa. Thưa Tôn giả, về hào
quang chư Thiên, có phải tất cả hào quang là tạp
nhiễm hay có một số chư Thiên có hào quang thanh
tịnh?

– Tùy theo trường hợp, này Hiền giả Kaccana,
ở đây có một số chư Thiên có hào quang tạp nhiễm,
nhưng ở đây cũng có một số chư Thiên có hào quang
thanh tịnh.

– Thưa Tôn giả Anuruddha, do nhân gì, do
duyên gì, trong chư Thiên ấy được sanh khởi trong
một Thiên chúng, có một số hào quang tạp nhiễm,
nhưng có một số chư Thiên có hào quang thanh tịnh?

Này Hiền giả Kaccana, Ta sẽ cho Hiền giả một ví dụ. Nhờ ví dụ ở đây, người có trí hiểu được ý nghĩa của lời nói.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   37

Ví như, này Hiền giả Kaccana, một cây đèn
đang cháy với dầu không được sạch sẽ, với tim đèn
cũng không được sạch sẽ. Vì dầu không được sạch
sẽ, và cũng vì tim đèn không được sạch sẽ, nên cây
đèn cháy rất lu mờ. Cũng vậy, này Hiền giả Kaccana,
ở đây Tỷ-kheo an trú biến mãn và thấm nhuần với
hào quang tạp nhiễm. Thân dâm hạnh của vị ấy
không được khéo chấm dứt, hôn trầm thụy miên
không được khéo đoạn trừ, trạo cử hối quá không
được khéo nhiếp phục. Vì không được khéo chấm
dứt thân dâm hạnh, vì không khéo đoạn trừ hôn trầm
thụy miên, vì không khéo nhiếp phục trạo cử hối quá,
nên vị ấy được cháy lên một cách lu mờ. Vị ấy sau
khi thân hoại mạng chung được sanh cọng trú với
chư Thiên có hào quang tạp nhiễm.

Ví như, này Hiền giả Kaccana, một ngọn đèn
dầu được dốt cháy, với dầu sạch sẽ và với tim đèn
cũng được sạch sẽ. Do dầu được sạch sẽ và cũng do
tim đèn được sạch sẽ, nên cây đèn ấy được cháy
không có mù mờ. Cũng vậy, này Hiền giả Kaccana,
ở đây Tỷ-kheo an trú biến mãn và thấm nhuần với
hào quang thanh tịnh. Thân dâm hạnh của vị này
được khéo chấm dứt, hôn trầm thụy miên được khéo
đoạn trừ, trạo cử hối quá được khéo nhiếp phục. Do
thân dâm hạnh được khéo chấm dứt, do hôn trầm
thụy miên được khéo đoạn trừ, do trạo cử hối quá

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 38

được khéo nhiếp phục, vị ấy được cháy lên không có mù mờ. Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy được sanh cọng trú với chư Thiên có hào quang thanh tịnh.

Này Hiền giả Kaccana, do nhân này, do duyên
này, giữa chư Thiên ấy sanh khởi cùng trong một
Thiên chúng, có một số chư Thiên có hào quang tạp
nhiễm, nhưng có một số chư Thiên có hào quang
thanh tịnh.

Khi được nghe nói vậy, Tôn giả Abhiya Kaccana thưa với Tôn giả Anuruddha:

– Thật lành thay, Tôn giả Anuruddha! Thưa Tôn
giả, Tôn giả Anuruddha không có nói như sau: "Như
vậy tôi nghe". hay "sự việc đúng như vậy". Trái lại,
thưa Tôn giả, Tôn giả Anuruddha chỉ nói: "Chư
Thiên này là như vậy và chư Thiên kia là như vậy".
Thưa Tôn giả, tôi nghĩ như sau: "Tôn giả Anuruddha
chắc chắn đã sống từ trước, đã đàm thoại từ trước, đã
đàm luận từ trước với chư Thiên ấy".

– Này Hiền giả Kaccana, lời nói này của Hiền
giả đến gần như thử thách Ta phải tuyên bố,
nhưng Ta sẽ trả lời cho Hiền giả. Này Hiền giả
Kaccana, đã từ lâu, Ta đã sống từ trước, đã đàm
thoại từ trước, đã đàm luận từ trước với chư Thiên
ấy.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  39

Khi nghe nói vậy, Tôn giả Abhiya Kaccana nói với thợ mộc Pancakanga:

– Thật lợi ích thay cho Ông, này Cư sĩ, rằng Ông đã đoạn trừ được điều nghi ngờ từ trước, và cũng được dịp nghe pháp môn này.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 40

4     Dạ xoa mẹ dạy con ráng nghe hiểu Kinh Pháp cú - Kinh Piyankara – Tương I, 462

Piyankara – Tương I, 462

1) Một thời Tôn giả Anuruddha trú ở Sàvatthi, Jetavana, tại vườn ông Anàthapindika.

2) Lúc bấy giờ Tôn giả Anuruddha thức dậy khi đêm vừa mới sáng, đang tụng đọc pháp cú.

3) Một nữ Dạ-xoa, mẹ của Piyankara dỗ cho con nín như sau:

Này Piyankara,
Chớ có sanh tiếng động,
Vị Tỷ-kheo đang tụng,
Những lời về pháp cú.
Nếu chúng ta biết được,
Học được pháp cú này,
Rồi như pháp hành trì,
Chúng ta được lợi ích.
Không sát hại sanh vật,
Không cố ý nói láo,
Tự học tập giới luật,

TÔN GIẢ ANURUDDHA                              41

Chúng ta thoát ngạ quỷ.

TÔN GIẢ ANURUDDHA            42

5     Kinh TIỂU Kinh RỪNG SỪNG BÒ – 31 Trung I, 449

TIỂU KINH RỪNG SỪNG BÒ (Culagosingasuttam) – Bài kinh số 31 – Trung I, 449

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Nadika, tại Ginjakavasatha.
Lúc bấy giờ Tôn giả Anuruddha (A-na-luật-đà), Tôn
giả Nandiya, Tôn giả Kimbila trú tại khu vườn trong
rừng Gosinga có nhiều cây ta-la. Rồi Thế Tôn, vào
buổi chiều, sau khi tham thiền, đứng dậy đi đến khu
vườn trong rừng Gosinga có nhiều cây ta-la. Người
giữ vườn thấy Thế Tôn từ xa đi đến, liền bạch Thế
Tôn:

– Bạch Sa-môn, chớ có vào khu vườn này. Có ba Thiện nam tử đang trú tại đây, rất ái luyến tự ngã. Chớ có phiền nhiễu các vị ấy.

Tôn giả Anuruddha nghe người giữ vườn nói chuyện với Thế Tôn như vậy liền nói với người giữ

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   43

vườn:

– Này người giữ vườn, chớ có ngăn chận Thế Tôn. Thế Tôn, bậc Đạo Sư của chúng tôi đã đến.

Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến Tôn giả Nandiya Tôn giả Kimbila và nói:

– Chư Tôn giả hãy đến, chư Tôn giả hãy đến. Thế Tôn, bậc Đạo Sư của chúng ta đã đến.

Rồi Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Nandiya và
Tôn giả Kimbila ra đón Thế Tôn, một người cầm y
bát của Thế Tôn, một người sửa soạn chỗ ngồi, một
người đặt sẵn nước rửa chân. Thế Tôn ngồi trên chỗ
ngồi đã soạn sẵn, sau khi ngồi, Thế Tôn rửa chân.
Rồi các Tôn giả ấy đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống
một bên. Và Thế Tôn nói với Tôn giả Anuruddha
đang ngồi xuống một bên:

– Này các Anuruddha, các Ông có được an lành không? Có được sống yên vui không? Đi khất thực có khỏi mệt nhọc không?

– Bạch Thế Tôn, chúng con được an lành; bạch Thế Tôn, chúng con sống yên vui; bạch Thế Tôn, chúng con đi khất thực khỏi có mệt nhọc.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                               44

– Này các Anuruddha, các Ông có sống hòa
hợp, hoan hỷ với nhau, không có cãi nhau, như nước
với sữa, sống nhìn nhau với cặp mắt thiện cảm
không?

– Bạch Thế Tôn, thật sự chúng con sống hòa hợp, hoan hỷ với nhau, không có cãi nhau, như nước với sữa, sống nhìn nhau với cặp mắt thiện cảm.

– Này các Anuruddha, như thế nào các Ông sống hòa hợp, hoan hỷ với nhau, như nước với sữa, sống nhìn nhau với cặp mắt thiện cảm?

– Bạch Thế Tôn, ở đây, chúng con nghe như
sau: "Thật lợi ích thay cho ta, thật khéo lợi ích thay
cho ta, khi ta được sống với các vị đồng phạm hạnh
như vậy". Bạch Thế Tôn, do vậy, đối với các vị đồng
phạm hạnh này, con khởi lên từ thân nghiệp trước
mặt và sau lưng, con khởi lên từ khẩu nghiệp, trước
mặt và sau lưng, con khởi lên từ ý nghiệp, trước mặt
và sau lưng. Bạch Thế Tôn, do vậy, chúng con nghĩ
như sau: "Ta hãy từ bỏ tâm của ta và sống thuận theo
tâm của những Tôn giả này". Bạch Thế Tôn, con từ
bỏ tâm của con, và sống thuận theo tâm của những
Tôn giả ấy. Bạch Thế Tôn, chúng con tuy khác thân
nhưng giống như đồng một tâm.

Rồi Tôn giả Nandiya... (như trên)... rồi Tôn giả

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   45

Kimbila bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, ở đây chúng con nghĩ như sau: "Thật lợi ích thay cho ta, thật khéo lợi ích thay cho ta, khi ta được sống với các vị đồng phạm hạnh như vậy". Bạch Thế Tôn, do vậy, đối với các vị đồng phạm hạnh này, con khởi lên từ thân nghiệp, trước mặt và sau lưng, con khởi lên từ khẩu nghiệp, trước mặt và sau lưng, con khởi lên từ ý nghiệp, trước mặt và sau lưng. Bạch Thế Tôn, do vậy, chúng con nghĩ như sau: "Ta hãy từ bỏ tâm của ta và sống thuận theo tâm của những Tôn giả này". Bạch Thế Tôn, con từ bỏ tâm của con và sống thuận theo tâm của những Tôn giả ấy. Bạch Thế Tôn, chúng con tuy khác thân nhưng giống như đồng một tâm. Bạch Thế Tôn, như vậy chúng con sống hòa hợp, hoan hỷ với nhau, như nước với sữa, sống nhìn nhau với cặp mắt thiện cảm.

– Lành thay, lành thay, này Anuruddha! Này các Anuruddha, các Ông có sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần không?

– Bạch Thế Tôn, thật sự chúng con sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần.

– Này các Anuruddha, như thế nào, các Ông sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần?

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  46

– Ở đây, bạch Thế Tôn, chúng con, ai đi làng
khất thực về trước, thì người ấy sắp đặt các chỗ ngồi,
soạn sẵn nước uống, nước rửa chân, soạn sẵn một
bát để bỏ đồ dư. Ai đi làng khất thực về sau, thì người
ấy, còn đồ ăn thừa nếu muốn thì ăn, nếu không muốn
thì bỏ vào chỗ không có cỏ xanh hay đổ vào nước
không có loài côn trùng và người ấy xếp dọn lại các
chỗ ngồi, cất đi nước uống, nước rửa chân, cất đi cái
bát để bỏ đồ dư và quét sạch nhà ăn. Ai thấy ghè
nước uống, ghè nước rửa chân, hay ghè nước trong
nhà cầu hết nước, trống không thì người ấy sẽ lo liệu
(nước). Nếu ai làm không nổi với sức bàn tay của
mình, thì người ấy dùng tay ra hiệu gọi người thứ
hai: "Chúng ta hãy lo liệu (nước)". Dầu vậy, bạch
Thế Tôn, chúng con không vì vậy mà gây ra tiếng
động. Và đến ngày thứ năm, bạch Thế Tôn, suốt cả
đêm, chúng con ngồi đàm luận về đạo pháp. Như
vậy, bạch Thế Tôn chúng con sống không phóng dật,
nhiệt tâm, tinh cần.

– Lành thay, lành thay, này các Anuruddha!
Này các Anuruddha, các Ông sống không phóng dật,
nhiệt tâm, tinh cần như vậy, các Ông có chứng được
pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc
Thánh, sống thoải mái, an lạc không?

– Bạch Thế Tôn, sao có thể không được. Ở đây,

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                    47

bạch Thế Tôn, lâu cho đến khi chúng con muốn,
chúng con ly dục, ly pháp bất thiện, chứng và trú
Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh,
có tầm có tứ. Như vậy, bạch Thế Tôn, đối với chúng
con, là pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng, xứng
đáng bậc Thánh; chúng con chứng được và sống
thoải mái, an lạc, nhờ chúng con sống không phóng
dật, nhiệt tâm, tinh cần.

– Lành thay, lành thay, này các Anuruddha! Này
các Anuruddha, các Ông có vượt qua sự an trú kia,
có làm cho khinh an sự an trú kia, và chứng được
một pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng
xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái, an lạc
không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể không được. Ở
đây, bạch Thế Tôn, lâu cho đến khi chúng con muốn,
chúng con diệt tầm diệt tứ, chứng và trú Thiền thứ
hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm
không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Bạch Thế Tôn, chúng
con vượt qua sự an trú kia, làm cho khinh an sự an
trú kia; chúng con chứng được pháp thượng nhân
khác, một tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh
và sống thoải mái, an lạc.

– Lành thay, lành thay, này các Anuruddha! Này

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  48

các Anuruddha, các Ông có vượt qua sự an trú kia,
có làm cho khinh an sự an trú kia, và chứng được
một pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng,
xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái, an lạc
không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể không được. Ở
đây, lâu cho đến khi chúng con muốn, chúng con ly
hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ
mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và
trú Thiền thứ ba, Bạch Thế Tôn, chúng con vượt
qua sự an trú kia, làm cho khinh an sự an trú kia;
chúng con chứng được pháp thượng nhân khác, một
tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh, và sống
thoải mái, an lạc.

– Lành thay, lành thay, này các Anuruddha! Này
các Anuruddha, các Ông có vượt qua sự an trú kia,
có làm cho khinh an sự an trú kia, và chứng được
một pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng,
xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái, an lạc
không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể không được. Ở
đây, lâu cho đến khi chúng con muốn, chúng con xả
lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và
trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 49

thanh tịnh. Bạch Thế Tôn, chúng con vượt qua sự an
trú kia, làm cho khinh an sự an trú kia; chúng con
chứng được pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù
thắng, xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái an
lạc.

– Lành thay, lành thay, này các Anuruddha! Này
các Anuruddha, các Ông có vượt qua sự an trú kia,
có làm cho khinh an sự an trú kia, và chứng được
một pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng,
xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái, an lạc
không?

– Bạch Thế Tôn, làm sao có thể không được. Ở
đây lâu cho đến khi chúng con muốn, chúng con vượt
lên mọi sắc tưởng, diệt trừ mọi chướng ngại tưởng,
không tác ý đối với dị tưởng; chúng con nghĩ rằng:
"Hư không là vô biên", chứng và trú Không vô biên
xứ. Bạch Thế Tôn, chúng con vượt qua sự an trú kia,
làm cho khinh an sự an trú kia; chúng con chứng
được pháp thượng nhân khác, một tri kiến thù thắng,
xứng đáng bậc Thánh và sống thoải mái, an lạc...
(như trên)...

Ở đây, lâu cho đến khi chúng con muốn; chúng con vượt qua mọi Không vô biên xứ, nghĩ rằng: "Thức là vô biên", chứng và trú Thức vô biên xứ...

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                50

(như trên)...

Ở đây, lâu cho đến khi chúng con muốn; chúng
con vượt qua mọi Thức vô biên xứ, nghĩ rằng:
"Không có vật gì", chứng và trú Vô sở hữu xứ...
(như trên)...

Ở đây, lâu cho đến khi chúng con muốn; chúng con vượt qua mọi Vô sở hữu xứ, chứng và trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ...

Ở đây, lâu cho đến khi chúng con muốn; chúng
con vượt qua Phi tưởng phi phi tưởng xứ, chứng và
trú Diệt thọ tưởng định. Sau khi đã thấy nhờ trí tuệ,
các lậu hoặc của chúng con được đoạn trừ. Bạch Thế
Tôn, chúng con vượt qua sự an trú kia, làm cho khinh
an sự an trú kia; chúng con chứng được pháp thượng
nhân này, một tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc
Thánh và sống thoải mái, an lạc. Bạch Thế Tôn,
chúng con không thấy một lạc trú nào khác cao
thượng hơn, thù thắng hơn sự lạc trú này.

– Lành thay, lành thay, các Anuruddha! Này các Anuruddha, ngoài lạc trú này, không có một lạc trú nào khác cao thượng hơn, thù thắng hơn.

Thế Tôn thuyết pháp cho Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Nandiya và Tôn giả Kimbila, khai thị, khích

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  51

lệ làm cho hoan hỷ, làm cho phấn khởi, rồi từ chỗ
ngồi đứng dậy ra về. Tôn giả Anuruddha, Tôn giả
Nandiya và Tôn giả Kimbila, sau khi tiễn đưa Thế
Tôn và đi trở về. Tôn giả Nandiya và Tôn giả
Kimbila nói với Tôn giả Anuruddha:

– Chúng tôi không bao giờ nói với Tôn giả
Anuruddha như sau: "Chúng tôi là người đã chứng
và an trú quả này, an trú quả này", và nhờ vậy, Tôn
giả Anuruddha, trước mặt Thế Tôn, đã nêu rõ (các
quả chứng) cho đến sự đoạn trừ các lậu hoặc.

– Chư Tôn giả không nói với tôi như sau:
"Chúng tôi là người đã chứng và an trú quả này, an
trú quả này", nhưng với tâm của tôi, tôi biết được tâm
của các Tôn giả: "Chư Tôn này là Người đã chứng
và an trú quả này, an trú quả này". Và chư Thiên có
nói với tôi về vấn đề này: "Chư Tôn này là Người đã
chứng và an trú quả này, an trú quả này". Chính nhờ
phương tiện này, các câu mà Thế Tôn hỏi đã được
trả lời.

Rồi Digha Parajana, một Yakkha (Trường quỷ
Dạ-xoa) đến chỗ Thế Tôn ở, sau khi đến, đảnh lễ
Ngài và đứng một bên. Sau khi đứng một bên, Digha
Parajana bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, thật lợi ích thay cho dân chúng

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   52

Vajji (Bạt kỳ)! Thật khéo lợi ích thay cho dân chúng Vajji! Vì Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở đây, và cả ba Thiện nam tử, Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Nandiya và Tôn giả Kimbila cũng vậy.

Sau khi nghe tiếng của Yakkha Digha Parajana, các địa thần làm cho tiếng này được nghe: "Chư Hiền giả, thật lợi ích thay cho dân chúng Vajji! thật khéo lợi ích cho dân chúng Vajji! Vì Thế Tôn, bậc A-la- hán, Chánh Đẳng Giác ở đây và cả ba Thiện nam tử này, Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Nandiya và Tôn giả Kimbila cũng vậy". Sau khi nghe tiếng của các Địa thần, bốn Thiên vương... (như trên)... cõi trời Ba mươi ba... Dạ-ma thiên... Đâu-suất-đà thiên... Hóa lạc thiên... Tha hóa tự tại thiên... Phạm chúng thiên làm cho tiếng này được nghe: "Chư Hiền giả, thật lợi ích thay có dân chúng Vajji! Thật khéo lợi ích thay cho dân chúng Vajji! Vì Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở đây, và cả ba Thiện nam tử này, Tôn giả Anuruddha, Tôn giả Nandiya, và Tôn giả Kimbila". Như vậy, trong giờ phút này, trong sát-na này, các Tôn giả ấy được biết cho đến Phạm thiên.

– Sự việc là như vậy, này Digha, sự việc là như
vậy, này Digha, này Digha, nếu gia đình nào, ba
Thiện nam tử này xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình, nghĩ đến ba Thiện nam tử này với

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   53

tâm niệm hoan hỷ, thì gia đình ấy sẽ được an lạc, hạnh phúc lâu dài. Này Digha, nếu bà con quyến thuộc của gia đình mà ba Thiện nam tử này xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nghĩ đến ba Thiện nam tử này với tâm niệm hoan hỷ, thì bà con quyến thuộc của gia đình mà ba Thiện nam tử này xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nghĩ đến ba thiện nam tử này với tâm niệm hoan hỷ, thì bà con quyến thuộc của gia đình ấy sẽ được an lạc, hạnh phúc lâu dài. Này Digha, nếu làng nào... nếu xã ấp nào... nếu thành phố nào... nếu quốc độ nào... nếu tất cả Sát đế lỵ... nếu tất cả Bà-la-môn... nếu tất cả Phệ xá (Vessa)... nếu tất cả Thủ đà (Sudda)... Này Digha, nếu thế giới với chư Thiên, với Ác ma, với Phạm thiên, với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người nhớ đến ba Tôn giả này với tâm niệm hoan hỷ, thì thế giới ấy với chư Thiên, với Ác ma, với Phạm thiên, với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người sẽ được an lạc, hạnh phúc lâu dài. Này Digha, hãy xem ba Thiện nam tử này sống như thế nào? - Vì hạnh phúc cho chúng sanh, vì an lạc cho chúng sanh, vì lòng thương tưởng cho đời, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư Thiên và loài Người.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Dạ xoa Digha Parajana hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   54

6     Kinh ĐẠI Kinh RỪNG SỪNG BÒ – 32 Trung I, 463

ĐẠI KINH RỪNG SỪNG BÒ (Mahagosingasuttam) – Bài kinh số 32 – Trung I, 463

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở tại khu vườn trong rừng
Gosinga có nhiều cây ta-la cùng với một số đông
Thượng Tọa đệ tử nổi tiếng như Tôn giả Sariputta
(Xá-lợi-phất) Tôn giả Mahamoggallana (Đại Mục-
kiền-liên), Tôn giả Mahakassapa (Đại Ca-diếp), Tôn
giả Anuruddha (A-na-luật-đà), Tôn giả Revata (Ly-
bà-đa), Tôn giả Ananda (A-nan) cùng với một số
Thượng Tọa đệ tử nổi tiếng khác. Rồi Tôn giả
Mahamoggallana vào buổi chiều, sau khi tham thiền
đứng dậy, đi đến chỗ Tôn giả Mahakassapa ở, sau
khi đến bèn nói với Tôn giả Mahakassapa:

– Hiền giả Kassapa, chúng ta hãy đến chỗ Tôn giả Sariputta để nghe pháp.

– Thưa vâng, Hiền giả.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                               55

Tôn giả Mahakassapa vâng đáp Tôn giả
Mahamoggallana. Rồi Tôn giả Mahamoggallana,
Tôn giả Mahakassapa và Tôn giả Anuruddha đi đến
chỗ Tôn giả Sariputta để nghe pháp. Tôn giả Ananda
thấy Tôn giả Mahamoggallana, Tôn giả
Mahakassapa và Tôn giả Anuruddha đi đến chỗ Tôn
giả Sariputta để nghe pháp, sau khi thấy vậy liền đi
đến chỗ Tôn giả Revata và nói với Tôn giả Revata:

– Này Hiền giả Revata, các bậc Thượng nhân
như vậy đã đến chỗ Tôn giả Sariputta để nghe pháp.
Này Hiền giả Revata, chúng ta hãy đi đến chỗ Tôn
giả Sariputta để nghe pháp.

– Thưa vâng, Hiền giả.

Tôn giả Revata vâng đáp Tôn giả Ananda. Rồi
Tôn giả Revata và Tôn giả Ananda đi đến chỗ Tôn
giả Sariputta để nghe pháp. Tôn giả Sariputta thấy
Tôn giả Revata, Tôn giả Ananda từ xa đi đến, sau khi
thấy bèn nói với Tôn giả Ananda:

– Tôn giả Ananda hãy đến đây, thiện lai, Tôn giả Ananda, vị thị giả Thế Tôn, vị hầu cận Thế Tôn. Này Hiền giả Ananda, khả ái thay khu rừng Gosinga! Đêm rằm sáng trăng, cây Ta la trổ hoa cùng khắp, hương trời như được tỏa rộng khắp nơi. Này Hiền giả Ananda, hạng Tỷ-kheo nào có thể làm chói sáng khu

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 56

rừng Gosinga?

– Ở đây, này Hiền giả Sariputta, Tỷ-kheo nghe nhiều, gìn giữ điều đã nghe, tích tụ điều đã nghe. Những pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, văn nghĩa cụ túc, nói lên phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh, những pháp ấy được vị ấy nghe nhiều và gìn giữ kỹ, được lập lại lớn tiếng, được ý tư duy, được tri kiến khéo quán sát; vị ấy thuyết pháp cho bốn hội chúng với văn cú viên dung, lưu loát, với mục đích đoạn trừ mọi tùy miên. Này Hiền giả Sariputta, hạng Tỷ-kheo này có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga.

Khi nghe nói vậy, Tôn giả Sariputta nói với Tôn giả Revata:

– Này Hiền giả Revata, Tôn giả Ananda đã trả
lời theo sự giải thích của mình. Ở đây, nay chúng tôi
hỏi Tôn giả Revata: Này Hiền giả Revata, khả ái thay
ngôi rừng Gosinga... (như trên)... Này Hiền giả
Revata, hạng Tỷ-kheo nào làm sáng chói khu rừng
Gosinga?

– Ở đây, này Hiền giả Sariputta, Tỷ-kheo ưa thích đời sống tịnh cư, vui thú đời sống tịnh cư, nội tâm tu pháp, tịnh chỉ, không gián đoạn thiền định, thành tựu quán hạnh, luôn luôn lui tới các chỗ không tịch. Này Hiền giả Sariputta, hạng Tỷ-kheo này có

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  57

thể làm sáng chói khu rừng Gosinga.

Khi nghe nói vậy, Tôn giả Sariputta nói với Tôn giả Anuruddha:

– Này Hiền giả Anuruddha, Tôn giả Revata đã
trả lời theo sự giải thích của mình. Ở đây, nay chúng
tôi hỏi Tôn giả Anuruddha: Này Hiền giả
Anuruddha, khả ái thay ngôi rừng Gosinga... (như
trên)... Này Hiền giả Anuruddha, hạng Tỷ-kheo nào
làm sáng chói khu rừng Gosinga?

– Ở đây, này Hiền giả Sariputta, Tỷ-kheo, với
thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhiên, quán sát ngàn thế
giới. Này Hiền giả Sariputta, ví như một người có
mắt lên trên đỉnh một ngôi lầu tốt đẹp, quán sát một
ngàn đường vòng xung quanh. Cũng vậy, này Hiền
giả Sariputta, Tỷ-kheo, với thiên nhãn thanh tịnh,
siêu nhiên, quán sát ngàn thế giới. Này Hiền giả
Sariputta, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng
chói khu rừng Gosinga.

Khi nghe nói vậy, Tôn giả Sariputta nói với Tôn giả Mahakassapa:

– Này Hiền giả Kassapa, Tôn giả Anuruddha đã trả lời theo sự giải thích của mình. Ở đây, nay chúng tôi hỏi Tôn giả Kassapa: Này Hiền giả Kassapa, khả

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  58

ái thay ngôi rừng Gosinga... (như trên)... Này Hiền giả Kassapa, hạng Tỷ-kheo nào làm sáng chói khu rừng Gosinga?

– Ở đây, này Hiền giả Sariputta, Tỷ-kheo, tự mình sống ở rừng núi và tán thán đời sống ở rừng núi, tự mình sống khất thực, và tán thán đời sống khất thực, tự mình mặc y phấn tảo và tán thán hạnh mặc y phấn tảo, tự mình sống với ba y và tán thán hạn ba y, tự mình sống thiểu dục và tán thán hạnh thiểu dục, tự mình sống biết đủ và tán thán hạnh biết đủ, tự mình sống độc cư và tán thán hạnh sống độc cư, tự mình sống không nhiễm thế tục và tán thán hạnh không nhiễm thế tục, tự mình tinh cần, tinh tấn và tán thán hạn tinh cần, tinh tấn, tự mình thành tựu giới hạnh và tán thán sự thành tựu giới hạnh, tự mình thành tựu Thiền định và tán thán sự thành tựu thiền định, tự mình thành tựu trí tuệ và tán thán sự thành tựu trí tuệ, tự mình thành tựu giải thoát và tán thán sự thành tựu giải thoát, tự mình thành tựu giải thoát tri kiến và tán thán sự thành tựu giải thoát tri kiến. Này Hiền giả Sariputta, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga.

Khi nghe nói vậy, Tôn giả Sariputta nói Tôn giả Mahamoggallana:

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                    59

– Hiền giả Moggallana, Tôn giả Mahakassapa
đã trả lời theo sự giải thích của mình. Ở đây, nay
chúng tôi hỏi Tôn giả Mahamoggallana: Này Hiền
giả Moggallana, khả ái thay khu rừng Gosinga!...
Này Hiền giả Moggallana, hạng Tỷ-kheo nào có thể
làm sáng chói khu rừng Gosinga?

– Ở đây, này Hiền giả Sariputta, hai Tỷ-kheo
đàm luận về Abhidhamma (A-tỳ-đàm). Các vị ấy hỏi
nhau câu hỏi, và khi được hỏi, các vị trả lời được với
nhau chớ không dừng lại (không trả lời được), và
cuộc đàm luận về pháp được tiếp tục. Này Hiền giả
Sariputta, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng
chói khu rừng Gosinga.

Rồi Tôn giả Mahamoggallana nói với Tôn giả Sariputta:

– Hiền giả Sariputta, chúng tôi đã trả lời theo sự giải thích của chúng tôi. Ở đây, nay chúng tôi hỏi Tôn giả Sariputta: Này Hiền giả Sariputta, khả ái thay, khu rừng Gosinga! Đêm rằm sáng trăng, cây Ta-la trổ hoa cùng khắp, hương trời như được tỏa rộng khắp nơi. Này Hiền giả Sariputta, hạng Tỷ-kheo nào có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga?

– Ở đây, này Hiền giả Moggallana, Tỷ-kheo điều phục được tâm, không phải Tỷ-kheo không điều

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                    60

phục được tâm. An trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi sáng, vị ấy an trú quả ấy vào buổi sáng; an trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi trưa, vị ấy an trú quả ấy buổi trưa; an trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi chiều, vị ấy an trú quả ấy vào buổi chiều. Hiền giả Moggallana, ví như một vị vua hay vị đại thần của vua có một tủ áo đựng đầy những áo có nhiều màu sắc khác nhau. Cặp áo nào nhà vua muốn mặc vào buổi sáng, nhà vua mặc cặp áo ấy vào buổi sáng; cặp áo nào nhà vua muốn mặc vào buổi trưa, nhà vua mặc cặp áo ấy vào buổi trưa; cặp áo nào nhà vua muốn mặc vào buổi chiều, nhà vua mặc cặp áo ấy vào buổi chiều. Cũng vậy, này Hiền giả Moggallana, Tỷ-kheo điều phục được tâm, không phải Tỷ-kheo không điều phục được tâm. An trú quả nào Tỷ-kheo ấy muốn an trú vào buổi sáng, vị ấy an trú quả ấy vào buổi sáng; an trú quả nào Tỷ-kheo ấy muốn an trú vào buổi trưa, vị ấy an trú quả ấy vào buổi trưa; an trú quả nào vị Tỷ-kheo ấy muốn an trú vào buổi chiều, vị ấy an trú quả ấy vào buổi chiều. Này Hiền giả Moggallana, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga.

Rồi Tôn giả Sariputta nói với các Tôn giả ấy:

– Này chư Hiền, chúng ta đã trả lời theo sự giải thích của chúng ta. Chư Hiền, chúng ta hãy đi đến

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   61

chỗ Thế Tôn ở và thuật lại vấn đề này cho Thế Tôn rõ. Thế Tôn trả lời chúng ta như thế nào, chúng ta sẽ như vậy thọ trì.

– Thưa vâng, Hiền giả.

Các Tôn giả ấy vâng đáp Tôn giả Sariputta. Rồi
những Tôn giả ấy đi đến chỗ Thế Tôn ở, sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Sau khi
ngồi xuống một bên, Tôn giả Sariputta bạch Thế
Tôn:

– Ở đây, bạch Thế Tôn, Tôn giả Revata và Tôn
giả Ananda đến tại chỗ con ở để nghe pháp. Bạch
Thế Tôn, con thấy Tôn giả Revata và Tôn giả
Ananda từ xa đi đến; thấy vậy, con nói với Tôn giả
Ananda:

"– Tôn giả Ananda, hãy đến đây, thiện lai Tôn
giả Ananda, vị thị giả Thế Tôn, vị hầu cận Thế Tôn.
Này Hiền giả Ananda, khả ái thay khu rừng Gosinga!
Đếm rằm sáng trăng, cây ta-la trổ hoa cùng khắp,
hương trời như được tỏa rộng khắp nơi. Này Hiền giả
Ananda, hạng Tỷ-kheo nào có thể làm sáng chói khu
rừng Gosinga? ’’

Bạch Thế Tôn, được hỏi vậy, Tôn giả Ananda trả lời với con như sau:

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  62

"– Ở đây, Hiền giả Sariputta, Tỷ-kheo nghe nhiều, gìn giữ điều đã nghe, tích tụ điều đã nghe. Những pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, văn nghĩa cụ túc, nói lên phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh, những pháp ấy được vị ấy nghe nhiều và giữ gìn kỹ, được lập lại lớn tiếng, được ý tư duy, được tri kiến khéo quán sát. Vị ấy thuyết pháp cho bốn hội chúng với văn cú viên dung, lưu loát, với mục đích đoạn trừ mọi tùy miên. Này Hiền giả Sariputta, hạng Tỷ-kheo này có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga."

– Lành thay, lành thay, Sariputta! Nếu trả lời cho được chơn chánh, Ananda phải trả lời như vậy. Này Sariputta, Ananda là bậc đa văn, gìn giữ điều đã nghe, tích tụ điều đã nghe. Những pháp sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, văn nghĩa cụ túc, nói lên phạm hạnh hoàn toàn thanh tịnh, những pháp ấy được vị ấy nghe nhiều và gìn giữ kỹ, được lập lại lớn tiếng, được ý tư duy, được tri kiến khéo quán sát. Vị ấy thuyết pháp cho bốn hội chúng, với văn cú viên dung lưu loát, với mục đích đoạn trừ mọi tùy miên.

– Bạch Thế Tôn khi nghe nói vậy, con nói với Tôn giả Revata:

"– Này Hiền giả Revata, Tôn giả Ananda, đã trả lời theo sự giải thích của mình. Ở đây, nay chúng tôi

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   63

hỏi Tôn giả Revata:

"– Này Hiền giả Revata, khả ái thay ngôi rừng
Gosinga... (như trên)... Này Hiền giả Revata, hạng
Tỷ-kheo nào có thể làm sáng chói khu rừng
Gosinga".

"– Ở đây, này Hiền giả Sariputta, Tỷ-kheo ưa
thích đời sống tịnh cư, vui thú đời sống tịnh cư, nội
tâm tu tập tịnh chỉ, không gián đoạn thiền định, thành
tựu quán hạnh, luôn luôn lui tới các chỗ không tịch.
Này Hiền giả Sariputta, hạng Tỷ-kheo này có thể làm
sáng chói khu rừng Gosinga".

– Lành thay, lành thay, Sariputta! Nếu trả lời
cho được chơn chánh, Revata phải trả lời như vậy.
Này Sariputta, Revata ưa thích đời sống tịnh cư, vui
thú đời sống tịnh cư, nội tâm tu tập tịnh chỉ, không
gián đoạn thiền định, thành tựu quán hạnh, luôn luôn
lui tới các chỗ không tịch.

– Bạch Thế Tôn, khi được nói vậy, con nói với Tôn giả Anuruddha như sau:

"– Này Hiền giả Anuruddha, Tôn giả Revata đã trả lời theo sự giải thích của mình. Ở đây, nay chúng tôi hỏi Tôn giả Anuruddha:

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   64

"– Này Hiền giả Anuruddha, khả ái thay ngôi
rừng Gosinga... (như trên)... Này Hiền giả
Anuruddha, hạng Tỷ-kheo nào làm sáng chói khu
rừng Gosinga?"

Bạch Thế Tôn, được nói vậy, Tôn giả Anuruddha nói với con:

"– Này Hiền giả Sariputta, ở đây, Tỷ-kheo với
thiên nhãn thanh tịnh siêu nhiên, quán sát ngàn thế
giới. Này Hiền giả Sariputta, ví như một người có
mắt, lên trên đỉnh một ngôi lầu tốt đẹp rồi quán sát
một ngàn đường vòng xung quanh. Cũng vậy, này
Hiền giả Sariputta, Tỷ-Kheo với thiên nhãn thanh
tịnh siêu nhiên quán sát ngàn thế giới. Này Hiền giả
Sariputta, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng
chói khu rừng Gosinga".

- Lành thay, lành thay, Sariputta! Nếu trả lời cho
được chơn chánh, Anuruddha phải trả lời như vậy.
Này Sariputta, chính Anuruddha với thiên nhãn
thanh tịnh siêu nhiên quán sát ngàn thế giới.

– Bạch Thế Tôn, được nói vậy, con nói với Tôn giả Mahakassapa:

"– Này Hiền giả Kassapa, Tôn giả Anuruddha đã trả lời theo sự giải thích của mình. Ở đây, nay

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   65

chúng tôi hỏi Tôn giả Kassapa:

"– Khả ái thay ngôi rừng Gosinga!... (như trên)... Này Hiền giả Kassapa, hạng Tỷ-kheo nào làm sáng chói khu rừng Gosinga?"

Bạch Thế Tôn, được nói vậy, Tôn giả Mahakassapa nói với con:

"– Ở đây, này Hiền giả Sariputta, Tỷ-kheo tự mình sống ở rừng núi và tán thán đời sống ở rừng núi, tự mình sống khất thực và tán thán đời sống khất thực, tự mình mặc y phấn tảo và tán thán hạnh mặc y phấn tảo, tự mình sống với ba y và tán thán hạnh ba y, tự mình sống thiểu dục và tán thán hạnh thiểu dục, tự mình sống biết đủ và tán thán hạnh biết đủ, tự mình sống độc cư và tán thán hạnh độc cư, tự mình sống không nhiễm thế tục và tán thán hạnh không nhiễm thế tục, tự mình tinh cần, tinh tấn và tán thán hạnh tinh cần, tinh tấn, tự mình thành tựu giới hạnh và tán thán sự thành tựu giới hạnh, tự mình thành tựu thiền định và tán thán sự thành tựu thiền định, tự mình thành tựu trí tuệ và tán thán sự thành tựu trí tuệ, tự mình giải thoát và tán thán sự thành tựu giải thoát, tự mình thành tựu giải thoát tri kiến và tán thán sự thành tựu giải thoát tri kiến. Này Hiền giả Sariputta, hạng Tỷ-kheo ấy có thể làm sáng chói khu rừng

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                     66

Gosinga."

– Lành thay Sariputta! Nếu trả lời cho được
chân chánh, Kassapa phải trả lời như vậy. Này
Sariputta, Kassapa tự mình sống ở rừng núi và tán
thán đời sống ở rừng núi... tự mình thành tựu giải
thoát tri kiến và tán thán sự thành tựu giải thoát tri
kiến.

– Bạch Thế Tôn, được nói vậy, con nói với Tôn giả Mahamoggallana:

"– Hiền giả Moggallana, Tôn giả Mahakassapa đã trả lời theo sự giải thích của mình. Ở đây, nay chúng tôi hỏi Tôn giả Mahamoggallana:

"– Này Hiền giả Moggallana, khả ái thay khu rưng Gosinga!... Này Hiền giả Moggallana, hạng Tỷ- kheo nào có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga?"

Bạch Thế Tôn, được nói vậy, Tôn giả Mahamoggallana nói với con:

"– Ở đây, này Hiền giả Sariputta, hai Tỷ-kheo đàm luận về Abhidhamma, (A-tỳ-đàm). Họ hỏi nhau câu hỏi, và khi được hỏi, họ trả lời được với nhau, chớ không dừng lại vì không trả lời được, và cuộc đàm luận về pháp của họ được tiếp tục. Này Hiền giả

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   67

Sariputta, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga. "

– Lành thay Sariputta! Nếu trả lời cho được chơn chánh, Moggallana phải trả lời như vậy. Này Sariputta, Moggallana là bậc thuyết về Chánh pháp.

Được nói vậy, Tôn giả Mahamoggallana bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, con nói với Tôn giả Sariputta, như sau:

"– Hiền giả Sariputta, chúng tôi đã trả lời theo sự giải thích của chúng tôi. Ở đây, nay chúng tôi hỏi Tôn giả Sariputta:

"– Này Hiền giả Sariputta, khả ái thay khu rừng
Gosinga! Đêm rằm sáng trăng, cây ta-la trổ hoa cùng
khắp, hương trời như tỏa rộng khắp nơi. Này Hiền
giả Sariputta, hạng Tỷ-kheo nào có thể làm sáng chói
khu rừng Gosinga?"

– Bạch Thế Tôn, được nói vậy, Tôn giả Sariputta nói với con:

"– Ở đây, này Hiền giả Moggallana, Tỷ-kheo điều phục được tâm, không phải Tỷ-kheo không điều

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  68

phục được tâm. An trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi sáng, vị ấy an trú quả ấy vào buổi sáng; an trú quả nào vị ấy an trú vào buổi trưa, vị ấy an trú quả ấy vào buổi trưa; an trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi chiều, vị ấy an trú quả ấy vào buổi chiều. Hiền giả Moggallana, ví như một vị vua hay vị đại thần của vua có một tủ áo đựng đầy những áo có nhiều màu sắc khác nhau. Cặp áo nào nhà vua muốn mặc vào buổi sáng, nhà vua mặc cặp áo ấy vào buổi sáng; cặp áo nào nhà vua muốn mặc vào buổi trưa, nhà vua mặc cặp áo ấy vào buổi trưa; cặp áo nào nhà vua muốn mặc vào buổi chiều, nhà vua mặc cặp áo ấy vào buổi chiều. Cũng vậy, này Hiền giả Moggallana, Tỷ-kheo điều phục được tâm, không phải Tỷ-kheo không điều phục được tâm. An trú quả nào Tỷ-kheo ấy muốn an trú vào buổi sáng, Tỷ-kheo ấy an trú quả ấy vào buổi sáng; an trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi trưa, vị ấy an trú quả ấy vào buổi trưa; an trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi chiều, vị ấy an trú quả ấy vào buổi chiều. Này Hiền giả Moggallana, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga?."

– Lành thay, lành thay, Moggallana! Nếu trả lời cho được chơn chánh, Sariputta phải trả lời như vậy. Này Moggallana, Sariputta điều phục được tâm, không phải Sariputta không điều phục được tâm. An

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 69

trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi sáng, vị ấy an trú quả ấy vào buổi sáng; an trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi trưa, vị ấy an trú quả ấy vào buổi trưa; an trú quả nào vị ấy muốn an trú vào buổi chiều, vị ấy an trú quả ấy vào buổi chiều.

Khi được nói vậy, Tôn giả Sariputta bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, vị nào đã khéo trả lời (câu hỏi được đặt ra)?

– Này Sariputta, tất cả đều lần lượt khéo trả lời.

Và này các Ông hãy nghe Ta nói hạng Tỷ-kheo nào có thể làm sáng chói khu rừng Gosinga?

Ở đây, này Sariputta, Tỷ-kheo, sau buổi ăn, sau
khi đi khất thực về, ngồi kiết-già, lưng thẳng, đặt
niệm trước mặt, và nghĩ rằng: "Ta sẽ không bỏ ngồi
kiết-già này cho đến khi tâm của ta được khéo giải
thoát các lậu hoặc, không có chấp thủ". Này
Sariputta, hạng Tỷ-kheo như vậy có thể làm sáng
chói khu rừng Gosinga.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các Tôn giả ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                     70

TÔN GIẢ ANURUDDHA   71

7     Một thiên nữ đời trước là vợ của Tôn giả - Kinh Anuruddha – Tương I, 439

Anuruddha – Tương I, 439

1) Một thời Tôn giả Anuruddha trú ở giữa dân chúng Kosala, tại một khu rừng.

2) Rồi một Thiên nữ ở chúng Tàvatimsa, tên là Jàlinii, đời trước là vợ của Tôn giả Anuruddha, đi đến Tôn giả Anuruddha.

3) Sau khi đến, vị ấy nói lên bài kệ với Tôn giả Anuruddha:

Hãy hướng tâm tư Ông,
Vào đời trước của Ông,
Giữa Tam thập tam thiên,
Mọi ái dục thành tựu,
Và Ông được chói sáng,
Giữa Thiên nữ đoanh vây.
(Anuruddha):
4) Bất hạnh thay Thiên nữ,
Họ kiên trú thân kiến,
Cũng bất hạnh, họ sanh,
Bị Thiên nữ chinh phục.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                               72

(Jàlinii):
5) Họ chưa biết hạnh phúc,
Chưa thấy Dandana,
Trú xứ các Thiền nhơn,
Danh xưng giới Tam thập.
(Anuruddha):

6) Kẻ ngu, Bà không biết,
Lời nói bậc La-hán,
Mọi hành là vô thường,
Phải chịu luật sanh diệt,
Chúng sanh rồi chúng diệt,
Nhiếp chúng là an lạc.
Hiện nay đối với ta,
Không còn chỗ trú xứ,
Trên cảnh giới chư Thiên,
Ôi này Jàlinì!
Đường sanh tử đứt đoạn,
Nay tái sanh không còn.

TÔN GIẢ ANURUDDHA            73

8         Nói kệ khi Thế Tôn nhập diệt - Kinh Parinibhàna BÁT NIẾT BÀN – Tương I, 346

Parinibhàna BÁT NIẾT BÀN – Tương I, 346

1) Một thời Thế Tôn ở Kusinàrà, tại Upavattana, trong rừng cây ta-la, giữa dân chúng Mallà, giữa hai cây ta-la song thọ trong khi Ngài nhập Niết-bàn.

2) Rồi Thế Tôn nói với các vị Tỷ-kheo:

-- Này các Tỷ-kheo, nay Ta khuyên các Ông, hãy tinh tấn, chớ phóng dật. Các pháp hữu vi là vô thường. Đây là những lời cuối cùng của Như Lai.

3)

1. Rồi Thế Tôn vào định sơ Thiền.
2. Ra sơ Thiền, Ngài vào Thiền thứ hai.
3. Ra Thiền thứ hai, Ngài vào Thiền thứ ba.
4. Ra Thiền thứ ba, Ngài vào Thiền thứ thư.
5. Ra Thiền thứ tư, Ngài vào Không vô biên xứ.
6. Ra Không vô biên xứ, Ngài vào Thức vô biên
xứ.
7. Ra Thức vô biên xứ, Ngài vào Vô sở hữu xứ.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 74

8.   Ra Vô sở hữu xứ, Ngài vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ.

4)

1. Ra Phi tưởng phi phi tưởng xứ, Ngài vào Vô sở
hữu xứ.
2. Ra Vô sở hữu xứ, Ngài vào Thức vô biên xứ.
3. Ra Thức vô biên xứ, Ngài vào Không vô biên
xứ.
4. Ra Không vô biên xứ, Ngài vào Thiền thứ tư.
5. Ra Thiền thứ tư, Ngài vào Thiền thứ ba.
6. Ra Thiền thứ ba, Ngài vào Thiền thứ hai.
7. Ra Thiền thứ hai, Ngài vào sơ Thiền.

- Ra sơ Thiền, Ngài vào Thiền thứ hai.
- Ra Thiền thứ hai, Ngài vào Thiền thứ ba.
- Ra Thiền thứ ba, Ngài vào Thiền thứ tư.
- Ra Thiền thứ tư, Thế Tôn liền nhập diệt.

5) Khi Thế Tôn diệt độ, nhân sự diệt độ này, Phạm thiên Brahmà nói lên bài kệ:

Mọi sinh vật ở đời,
Tử bỏ thân năm uẩn,
Bậc Đạo Sư cũng vậy,
Đấng Tuyệt Luân trên đời,
Như Lai, đấng Hùng Lực,

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  75

Bậc Giác Ngộ nhập diệt.

6) Khi Thế Tôn diệt độ, nhân sự diệt độ này, Thiên chủ Sakha nói lên bài kệ:

Các hành là vô thường,
Có sanh phải có diệt,
Sau khi sanh, chúng diệt,
Tịnh chỉ chúng, an lạc.

7) Khi Thế Tôn diệt độ, nhân sự diệt độ này, Tôn giả Anada nói lên bài kệ:

Thật kinh khủng bàng hoàng,
Thật lông tóc dựng ngược,
Bậc Thắng Tướng đầy đủ,
Bậc Giác Ngộ nhập diệt.

8) Khi Thế Tôn diệt độ, nhân sự diệt độ này Tôn giả Anumddha nói lên bài kệ:

Không thở ra, thở vào,
Tâm trú vào chánh định,
Không tham ái, tịch tịnh,
Bậc Biến Nhãn diệt độ.
Với tâm an, bất động,
Ngài cảm thọ lâm chung,
Như đèn sáng chợt tắt,

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 76

Tâm giải thoát Niết-bàn.

TÔN GIẢ ANURUDDHA             77

9        Thấy phần lớn nữ nhân rơi vào... - Kinh Phẫn Nộ – Tương IV, 387

Phẫn Nộ – Tương IV, 387

1) ...

2) Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến Thế Tôn...

3) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Anuruddha bạch Thế Tôn:

-- Ở đây, bạch Thế Tôn, với thiên nhãn thanh tịnh
siêu nhân, con thấy người đàn bà, sau khi thân hoại
mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục. Bạch Thế Tôn, nữ nhân, do đầy đủ những
pháp gì, sau khi thân hoại mạng chung sanh vào
cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục?

4) -- Đầy đủ năm pháp, này Anuruddha, người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Thế nào là năm?

5) Đó là bất tín, là vô tàm, là vô quý, là phẫn nộ, là ác tuệ.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   78

6) Đầy đủ năm pháp này, này Anuruddha, người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Có Hận (Upanàhi) – 387tu4

...(như kinh trên, chỉ thế có hận vào pháp thứ tư) ...

Tật Đố (Issukii) – 387tu4

...(như kinh trên, chỉ thế có tật đố vào pháp thứ tư) ...

Do Xan Tham (Macharena) – 388tu4

...(như kinh trên, chỉ thế xan tham vào pháp thứ tư) ...

Phạm Dâm (Aticari) – 388tu4

...(như kinh trên, chỉ thế phạm dâm vào pháp thứ tư) ...

Ác Giới – 388tu4

...(như kinh trên, chỉ thế ác giới vào pháp thứ tư) ...

Ít Nghe – 388tu4

...(như kinh trên, chỉ thế ít nghe vào pháp thứ tư) ...

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                      79

Biếng Nhác (Kusìta) – 388tu4

...(như kinh trên, chỉ thế biếng nhác vào pháp thứ tư) ...

Thất Niệm (Mutthassati) – 388tu4

...(như kinh trên, chỉ thế thất niệm vào pháp thứ tư) ...

Năm Cấm – 388tu4 (Pancaveram)

1-2-3) ...

4) -- Đầy đủ năm pháp, này Anuruddha, người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Thế nào là năm?

5) Đó là sát sanh, là lấy của không cho, là tà hạnh trong các dục, là nói láo, là say đắm rượu men, rượu nấu.

6) Đầy đủ năm pháp này, này Anuruddha, người đàn bà sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

Phần Hai - Phẩm Trung Lược

(Anuruddha II. Phần trắng)

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   80

1) ...

2) Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến Thế Tôn...

3) Ngồi một bên, Tôn giả Anuruddha bạch Thế Tôn:

-- Ở đây, bạch Thế Tôn, với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, con thấy người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào thiện thú, thiên giới, thế giới nầy. Đầy đủ bao nhiêu pháp, bạch Thế Tôn, người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên giới, thế giới này?

Không Phẫn Nộ – 391tu4

1) ...

2) Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến Thế Tôn...

3) Ngồi một bên, Tôn giả Anuruddha bạch Thế Tôn:

-- Ở đây, bạch Thế Tôn, với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, con thấy người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào thiện thú, thiên giới, thế giới nầy. Đầy đủ bao nhiêu pháp, bạch Thế Tôn, người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên giới, thế giới này?

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 81

4) -- Đầy đủ năm pháp, này Anuruddha, người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên giới, thế giới này. Thế nào là năm?

5) Có lòng tin, có lòng tàm, có lòng quý, không phẫn nộ, có trí tuệ.

6) Đầy đủ năm pháp này, này Anuruddha, một người đàn bà, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, thiên giới, cõi đời này.

16-24. II-X. (S.iv,245) – 392tu4

(Các đoạn này trái với đoạn 6-14 trước, như không
có hận, không tật đố, không xan tham, không phạm
dâm, không ác giới, không ít nghe, không biếng
nhác, không thất niệm, không có năm cấm)

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 82

10    Thấy phần lớn nữ nhân rời vào... - Kinh ANURUDDHA 1 – Tăng I, 513

ANURUDDHA 1 – Tăng I, 513

1. Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi
xuống một bên, Tôn giả Anuruddha bạch Thế Tôn:
- Ở đây, bạch Thế Tôn, với thiên nhãn thanh tịnh siêu
nhân, con thấy phần lớn các nữ nhân, sau khi thân
hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa
xứ, địa ngục. Do đầy đủ với bao nhiêu pháp, bạch
Thế Tôn, các nữ nhân, sau khi thân hoại mạng
chung, phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa
ngục?
2. - Do đầy đủ ba pháp, này Anuruddha, các nữ nhân,
sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục. Thế nào là ba?
Ở đây, này Anuruddha:
 Nữ nhân vào buổi sáng, sống ở trong nhà, tâm
bị ám ảnh bởi cấu uế của xan lẫn;
 Vào buổi trưa, sống ở trong nhà, tâm bị ám ảnh
bởi cấu uế của tật đố.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  83

 Vào buổi chiều, sống ở trong nhà, tâm bị ám
ảnh bởi cấu uế của dục tham.
Do đầy đủ ba pháp này, này Anuruddha, các nữ nhân,
sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào cõi dữ,
ác thú, đọa xứ, địa ngục.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                84

11      Đây là kiêu mạn của Hiền giả - Kinh ANURUDDHA 2 – Tăng I, 514

ANURUDDHA 2 – Tăng I, 514

1. Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến Tôn giả Sàriputta,
sau khi đến, nói lên với Tôn giả Sàriputta những lời
chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên.
Ngồi xuống một bên, Tôn giả Anuruddha nói với
Tôn giả Sàriputta:
- Thưa Tôn giả Sàriputta, với thiên nhãn thanh tịnh
siêu nhiên, tôi có thể nhìn một ngàn thế giới. Phấn
chấn là tinh tấn của tôi, không có thụ động;niệm
được an trú, không có thất niệm; tâm được khinh an,
không có cuồng nhiệt; tâm được định tĩnh nhất tâm.
Tuy vậy, tâm của tôi chưa được giải thoát khỏi các
lậu hoặc, không có không chấp thủ.
2.
 Này Hiền giả Anuruddha, Hiền giả suy nghĩ
như sau: "Với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhiên,
tôi có thể nhìn một ngàn thế giới". Đây là kiêu
mạn của Hiền giả.
 Này Hiền giả Anuruddha, nếu Hiền giả suy
nghĩ như sau: "Phấn chấn là tinh tấn của tôi,

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                 85

không có thụ động; niệm được an trú, không có
thất niệm; tâm được khinh an, không có cuồng
nhiệt; tâm được định tĩnh nhất tâm", đây là
trạo cử của Hiền giả.
 Này Hiền giả Anuruddha, Hiền giả suy nghĩ
như sau: "Tuy vậy, tâm của tôi chưa được giải
thoát khỏi các lậu hoặc, không có không chấp
thủ"; đây là hối quá của Hiền giả.
Lành thay, nếu Tôn giả Anuruddha đoạn trừ ba pháp
này, không tác ý ba pháp này, hãy chú tâm vào giới
bất tử.
3. Rồi Tôn giả Anuruddha, sau một thời gian, sau khi
đoạn trừ ba pháp này, sau khi không tác ý ba pháp
này, chú tâm vào giới bất tử. Rồi Tôn giả Anuruddha
sống một mình, an tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm,
tinh cần, không bao lâu đạt được mục đích mà một
thiện nam tử chơn chánh xuất gia, từ bỏ gia đình,
sống không gia đình, chính là vô thượng cứu cánh
Phạm hạnh, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng
trí, sau khi chứng ngộ, chứng đạt, vị ấy an trú. Vị ấy
chứng tri: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, các
việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này
nữa. Tôn giả Anuruddha trở thành một vị A-la-hán
nữa.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   86

12      Đệ nhất Thiên nhãn - Kinh CÁC VỊ TỶ KHEO 1 - Tăng I, 49

CÁC VỊ TỶ KHEO 1 – Tăng I, 49

1. Trong các đệ tử Tỷ-kheo đã lâu ngày của Ta, này
các Tỷ-kheo, tối thắng là Anna Kondanno (A-
nhã Kiều-trần-như).
2. Trong các vị... đại trí tuệ, tối thắng là Sàriputta.
3. Trong các vị... có thần thông, tối thắng là
Mahàmoggalàna.
4. Trong các vị... thuyết về hạnh đầu đà, tối thắng là
Mahàkassapa.
5. Trong các vị... thiên nhãn... tối thắng là
Anuruddha.
6. Trong các vị... thuộc gia đình quý tộc, tối thắng là
Bhaddiva Kàligodhàputta.
7. Trong các vị... có âm thanh vi diệu, tối thắng là
Lakuntaka (người lùn) Bhaddiya.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                     87

8. Trong các vị... rống tiếng rống con sư tử, tối thắng
là Pindola Bhàradvàja.
9. Trong các vị... thuyết pháp, tối thắng là Punna
Mantàniputta.
10.Trong các đệ tử Tỷ-kheo của Ta, thuyết giảng
rộng rãi những điều được nói lên một cách vắn tắt,
tối thắng là Mahàkaccàna.

CÁC VỊ TỶ KHEO 2 – Tăng I, 50

1. Trong các đệ tử Tỷ-kheo của Ta, có thể dùng ý
hóa thân, này các Tỷ-kheo, tối thắng là
Cullapanthaka.
2. Trong các vị thiện xảo về tâm thắng tiến (không
phải vivaddha của nguyên bản), tối thắng là
Cullapanthaka.
3. Trong các vị thiện xảo về tưởng thắng tiến... tối
thắng là Mahàpanthaka.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                    88

4. Trong các vị trú không có tranh luận... tối thắng
là Subhuti.
5. Trong các vị đáng được cúng dường... tối thắng là
Subhuti.
6. Trong các vị tu ở rừng... tối thắng là Revata
Khadiravaniya.
7. Trong các vị tu Thiền... tối thắng là Kankha
Revata.
8. Trong các vị tinh cần tinh tấn... tối thắng là Sono
Koliviso.
9. Trong các vị khéo nói... tối thắng là Sono
Kutikanna.
10.Trong các vị nhận được đồ cúng dường... tối thắng
là Sivali.
11.Trong các đệ tử Tỷ-kheo có tín thắng giải... tối
thắng là Vakkali.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   89

CÁC VỊ TỶ KHEO 3 – Tăng I, 51

1. Trong các đệ tử Tỷ-kheo của Ta, ưa thích học tập,
tối thắng là Ràhula.
2. Trong các vị... xuất gia vì lòng tin, tối thắng là
Ratthapàla.
3. Trong các vị... đầu tiên nhận phiếu ăn cơm, tối
thắng là Kunda Dhàna.
4. Trong các vị... đầy đủ biện tài, tối thắng là
Vangìsa
5. Trong các vị... dễ mến toàn diện, tối thắng là
Upasena Vangantaputta.
6. Trong các vị... sửa soạn chỗ ngồi, chỗ nằm, tối
thắng là Dabba Mallaputta.
7. Trong các vị... được chư Thiên ái mộ, tối thắng
là Pilindavaccha.
8. Trong các vị... có thắng trí mau lẹ, tối thắng là
Bàhiva Dàructriya.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                  90

9. Trong các vị... thuyết giảng vi diệu, tối thắng là
Kumara Kassapa.
10.Trong các đệ tử Tỷ-kheo của Ta đạt được vô ngại
giải, này các Tỷ-kheo, tối thắng là Màhà-
kotthita.

CÁC VỊ TỶ KHEO 4 – Tăng I, 52

1. Trong các vị đệ tử Tỷ-kheo của Ta, được nghe
nhiều, này các Tỷ-kheo, tối thắng là Ànanda.
2. Trong các vị... đầy đủ ức niệm, tối thắng là
Ànanda
3. Trong các vị... đầy đủ cử chỉ tốt đẹp, tối thắng là
Ànanda.
4. Trong các vị... đầy đủ sự kiên trì, tối thắng là
Ànanda.

1. 5.Trong các vị... thị giả, tối thắng là Ànanda.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                    91

5. Trong các vị... có đại hội chúng, tối thắng là
Uruvela Kassapa.
6. Trong các vị... làm cho các gia-đình hoan hỷ, tối
thắng là Kàludàyì.
7. Trong các vị... không có bệnh hoạn, tối thắng là
Bakkula.
8. Trong các vị... nhớ đến các đời sống quá khứ, tối
thắng là Sobhita.
9. Trong các vị... trì Luật, tối thắng là Upàli.
10.Trong các vị... giáo giới Tỷ-kheo-ni, tối thắng là
Nandaka.
11.Trong các vị... hộ trì các căn môn,... tối thắng là
Nanda.
12.Trong các vị... thiện xảo về hỏa giới,... tối thắng
là Sàgata.
13.Trong các vị... giáo giới các Tỷ-kheo,... tối thắng
là Màhakappina.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   92

14.Trong các vị... năng khởi biện tài,... tối thắng là
Ràdha.
15.Trong các vị đệ tử Tỷ-kheo của Ta mang thô y,
này các Tỷ-kheo, tối thắng là Moghràjà.

TÔN GIẢ ANURUDDHA                                   93
