Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 380 - Tôn Giả Upāli
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 380

TÔN GIẢ
UPĀLI
Chịu trách nhiệm chính tả:
TÂM MINH ANH

380

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC DẪN NHẬP .............................................................3 1     10 mục đích của giới - Kinh UPÀLI VÀ GIỚI BỔN – Tăng IV, 333 ........................................9 2     Kinh CỤ TÚC GIỚI – Tăng IV, 336..............12 3     Kinh HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV, 339 ........14 4     Kinh NGƯỜI ĐOẠN SỰ – Tăng IV, 335......16 5     Kinh PHÁ HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV, 339 .........................................................................18 6     Kinh QUẢ CỦA PHÁ HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV, 340 ...................................................20 7     Kinh QUẢ DO HÒA HỢP TĂNG ĐƯA LẠI – Tăng IV, 341 ...................................................22 8     Kinh TRANH LUẬN – Tăng IV, 343 ............24 9     Kinh Y CHỈ SADI – Tăng IV, 337 ................25 10 Rừng núi làm loạn tâm vị... - Kinh UPÀLI – Tăng IV, 515 ...................................................27 11 Pháp nào không do Như Lai thuyết - Kinh THÔNG ĐIỆP – Tăng III, 479 .......................39

TÔN GIẢ UPĀLI                                                                 1

12 Đệ nhất Trì Luật - Kinh CÁC VỊ TỶ KHEO 4 - Tăng I, 52 ........................................................41

TÔN GIẢ UPĀLI                                                        2

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

TÔN GIẢ UPĀLI                                            3

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

TÔN GIẢ UPĀLI                                           4

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

TÔN GIẢ UPĀLI                                            5

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

TÔN GIẢ UPĀLI                                           6

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

TÔN GIẢ UPĀLI                                              7

TÔN GIẢ UPĀLI   8

1        10 mục đích của giới - Kinh UPÀLI VÀ GIỚI BỔN – Tăng IV, 333

UPÀLI VÀ GIỚI BỔN – Tăng IV, 333

1. Bấy giờ có tôn giả Upàli đi đến Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Upàli bạch Thế Tôn:

2. - Bạch Thế Tôn, do duyên bao nhiêu mục đích, các học pháp thiết lập cho các đệ tử Như Lai và giới bổn Pàtimokkha được tuyên đọc?

- Này Upàli, do duyên mười mục đích, các học pháp được thiết lập cho các đệ tử Như Lai và giới bổn Pàtimokkha được tuyên đọc.

3. Thế nào là mười?

1. Để Tăng chúng được cực thiện.
2. Để Tăng chúng được an ổn.
3. Để chận đứng các người cứng đầu.
4. Để các thiện Tỷ-kheo được sống an ổn.
5. Để chế ngự các lậu hoặc ngay trong hiện tại.
6. Để chận đứng các lậu hoặc trong tương lai.
7. Để đem lại tịnh tín cho những người không tin.

TÔN GIẢ UPĀLI                                      9

8.  Để làm tịnh tín tăng trưởng cho những người
có lòng tin.
9. Để diệu pháp được tồn tại.
10. Để luật được chấp nhận.

Do duyên mười mục đích này, này Upàli, các học pháp được thiết lập cho các đệ tử Như Lai, và giới bổn Pàtimokkha được tuyên đọc.

4. - Bạch Thế Tôn, có bao nhiêu trường hợp, giới bổn Pàtimokkha bị ngưng tuyên đọc?

- Này Upàli, có mười trường hợp, giới bổn Pàtimokkha bị ngưng tuyên đọc.

5. Thế nào là mười?

1. Khi có người phạm Ba-la-di tội ngồi trong hội
chúng ấy.
2. Khi thảo luận về người phạm Ba-la-di tội chưa
chấm dứt.
3. Khi có người chưa thọ cụ túc giới ngồi trong
hội chúng ấy.
4. Khi thảo luận về người chưa thọ cụ túc giới
chưa chấm dứt.
5. Khi một người từ bỏ học pháp ngồi trong hội
chúng.

TÔN GIẢ UPĀLI                                     10

6.  Khi cuộc thảo luận về con người từ bỏ học pháp
chưa chấm dứt.
7. Khi có người thiếu năm căn còn ngồi trong hội
chúng ấy.
8. Khi cuộc thảo luận về người thiếu nam căn
chưa chấm dứt.
9. Khi có người "ô nhục Tỷ-kheo-ni" còn ngồi
trong hội chúng ấy.
10. Khi cuộc thảo luận về người ô nhục Tỷ-kheo-
ni chưa được chấm dứt.

Này Upàli, đây là mười trường hợp giới bổn Pàtimokkha bị ngưng tuyên đọc.

TÔN GIẢ UPĀLI                                     11

2        Kinh CỤ TÚC GIỚI – Tăng IV, 336

CỤ TÚC GIỚI – Tăng IV,33

1. - Bạch Thế Tôn, thành tựu bao nhiêu pháp, một Tỷ-kheo có khả năng trao truyền cụ túc giới?

- Thành tựu mười pháp, này Upàli, vị Tỷ-kheo có khả năng trao truyền cụ túc giới.

2. Thế nào là mười?

Ở đây, này Upàli, Tỷ-kheo:

1. Có giới, sống được chế ngự với sự chế ngự của
giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh
hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp
nhận và học tập trong các học pháp.
2. Là người nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, cất
chứa điều đã nghe. Những pháp nào, sơ thiện,
trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán
thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh,
những pháp như vậy, vị ấy được nghe nhiều,
được thọ trì, được đọc tụng bằng lời, được quán
sát với ý, được khéo léo thể nhập với chánh
kiến.
3. Cả hai giới bổn Pàtimokkha được khéo truyền
đạt một cách rộng rãi, được khéo phân tích,

TÔN GIẢ UPĀLI                                       12

khéo thông hiểu khéo quyết định theo kinh,
theo chi tiết.
4. Vị ấy có khả năng nuôi dưỡng bệnh nhân hay
khiến người nuôi dưỡng.
5. Có khả năng làm cho tịnh chỉ bất mãn hay
khiến tịnh chỉ bất mãn.
6. Có khả năng đoạn trừ đúng pháp ác tác khởi
lên.
7. Có khả năng phân biệt chỉ trích tà kiến khởi
lên.
8. Có khả năng khích lệ trong tăng thượng giới.
9. Có khả năng khích lệ trong tăng thượng tâm.
10. Có khả năng khích lệ trong tăng thượng tuệ.

Thành tựu mười pháp này, này Upàli, một Tỷ-kheo có khả năng trao truyền cụ túc giới.

TÔN GIẢ UPĀLI                                  13

3        Kinh HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV, 339

HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV,339

1. - Tăng hòa hợp, Tăng hòa hợp. Bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là Tăng hòa hợp?

2. - Ở đây, này Upàli, các Tỷ-kheo:

1.  Thuyết phi pháp là phi pháp.
2. Thuyết pháp là pháp.
3. Thuyết phi luật là phi luật.
4. Thuyết luật là luật.
5. Thuyết điều là điều Như Lai không nói, không
thuyết, là điều Như Lai không nói, không
thuyết.
6. Thuyết điều là điều Như Lai có nói, có thuyết,
là điều Như Lai có nói, có thuyết.
7. Thuyết điều Như Lai thường không sở hành là
điều Như Lai thường không sở hành.
8. Thuyết điều Như Lai thường sở hành là điều
Như Lai thường sở hành.
9. Thuyết điều Như Lai không chế đặt là điều Như
Lai không chế đặt.
10. Thuyết điều Như Lai có chế đặt là điều Như Lai
có chế đặt.

TÔN GIẢ UPĀLI                                       14

Với mười sự này, các Tỷ-kheo không phá hoại, các
Tỷ-kheo không chia rẽ, các Tỷ-kheo không hành bất
cộng yết-ma, các Tỷ-kheo không tuyên đọc giới bổn
Pàtimkkha khác biệt. Cho đến như vậy, này Upàli, là
Tăng chúng được hòa hợp.

TÔN GIẢ UPĀLI                                    15

4      Kinh NGƯỜI ĐOẠN SỰ – Tăng IV, 335

NGƯỜI ĐOẠN SỰ – Tăng IV,335

(thiếu 4 pháp???)

1. - Bạch Thế Tôn, một Tỷ-kheo thành tựu bao nhiêu pháp để được làm người đoạn sự viên?

- Này Upàli, một Tỷ-kheo thành tựu mười pháp để được làm người đoạn sự viên.

2. Thế nào là mười?

Ở đây, này Upàli, vị Tỷ-kheo:

1. Giữ giới sống chế ngự với sự chế ngự của giới
bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh hạnh,
thấy sợ hãi trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận
và học tập trong các học pháp.
2. Là người nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, cất
chứa điều đã nghe. Những pháp nào, sơ thiện,
trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán
thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh,
những pháp như vậy, vị ấy được nghe nhiều,
được thọ trì, được đọc tụng bằng lời, được quán

TÔN GIẢ UPĀLI                                       16

sát với ý, được khéo léo thể nhập với chánh
kiến.
3. Cả hai giới bổn Pàtimokkha được khéo truyền
đạt một cách rộng rãi, được khéo phân tích,
khéo thông hiểu khéo quyết định theo kinh,
theo chi tiết.
4. Vị ấy được khéo an trú trên luật, không có dao
động.
5. Có khả năng làm cho cả hai phe chống đối
thông hiểu, chinh phục họ, làm cho họ thấy,
làm cho họ hòa giải với nhau.
6. Vị ấy thiện xảo trong sự sanh khởi và chấm dứt
các tránh sự, biết các tránh sự, biết tránh sự
sanh khởi, biết tránh sự đoạn diệt, biết con
đường đưa đến tránh sự được đoạn diệt.

Thành tựu mười pháp này, này Upàli, Tỷ-kheo được xem là khả năng làm vị đoạn sự viên.

TÔN GIẢ UPĀLI                                    17

5        Kinh PHÁ HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV, 339

PHÁ HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV,339

1. - Phá hòa hợp tăng, phá hòa hợp tăng, bạch Thế Tôn được nói đến như vậy. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn là phá hòa hợp Tăng?

2. - Ở đây, này Upáli, các Tỷ-kheo:

1.  Thuyết phi pháp là pháp.
2. Thuyết pháp là phi pháp.
3. Thuyết phi luật là luật.
4. Thuyết luật là phi luật.
5. Thuyết điều Như Lai không nói, không thuyết,
là điều Như Lai nói, Như Lai thuyết.
6. Thuyết điều Như Lai có nói, có thuyết, là điều
Như Lai không nói, không thuyết.
7. Thuyết điều Như Lai thường không sở hành là
điều Như Lai thường sở hành.
8. Thuyết điều Như Lai thường sở hành là điều
Như Lai không thường sở hành.
9. Thuyết điều Như Lai không chế đặt là điều Như
Lai chế đặt.
10. Thuyết điều Như Lai có chế đặt là điều Như Lai
không có chế đặt.

TÔN GIẢ UPĀLI                                       18

Chính do mười sự này, họ phá hoại, họ chia rẽ, họ
hành bất cộng yết-ma, họ tuyên đọc giới bổn
Pátimokkha khác biệt. Cho đến như vậy, này Upàli,
là chúng Tăng bị phá hoại.

TÔN GIẢ UPĀLI                                  19

6     Kinh QUẢ CỦA PHÁ HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV, 340

QUẢ CỦA PHÁ HÒA HỢP TĂNG – Tăng IV,340

1. - Phá hoại Tăng hòa hợp, đem lại kết quả gì?

2. - Này Ànanda, đem lại tội ác kéo dài đến một kiếp.

3. - Bạch Thế Tôn, tội ác gì kéo dài một kiếp?

4. - Này Ananda, bị nấu trong địa ngục một kiếp.

Kẻ phá hòa hợp Tăng
Bị rơi vào đọa xứ,
Bị rơi vào địa ngục
Kéo dài đến một kiếp;
Ưa thích sự bất hòa,
An trú trên phi pháp,
An ổn các khố ách,
Lại xa lìa, từ bỏ;
Ai phá sự hòa hợp,
Của Tăng chúng Tỷ-kheo,
Trong một kiếp, người ấy,
Bị địa ngục nung nấu.

TÔN GIẢ UPĀLI                                     20

TÔN GIẢ UPĀLI   21

7     Kinh QUẢ DO HÒA HỢP TĂNG ĐƯA LẠI – Tăng IV, 341

QUẢ DO HÒA HỢP TĂNG ĐƯA LẠI – Tăng IV,341

1.- Bạch Thế Tôn, với chúng Tăng bị phá, làm cho hòa hợp lại, đem đến kết quả gì?

2. - Này Ànanda, đem đến phạm công đức!

3. - Bạch Thế Tôn, thế nào là phạm công đức?

4. - Này Ànanda, trong một kiếp, được sống hoan hỷ ở Thiên giới.

Sống an lạc là người,
Làm hòa hợp chúng Tăng;
Sống an lạc là người,
Giúp chúng Tăng hòa hợp;
Ưa thích sự hòa hợp,
An trú trên Chánh pháp.
Ai khiến cho chúng Tăng,
Được sống trong hòa hợp,
Trong một kiếp, người ấy
Sống hoan hỷ Thiên giới.

TÔN GIẢ UPĀLI                                  22

TÔN GIẢ UPĀLI   23

8     Kinh TRANH LUẬN – Tăng IV, 343

TRANH LUẬN – Tăng IV,343

1. Bấy giờ có Tôn giả Upàli đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Upàli bạch Thế Tôn:

2. - Do nhân gì, do duyên gì, bạch Thế Tôn, Tăng chúng khởi lên cạnh tranh, tranh luận, xung đột, đấu tranh và Tỷ-kheo sống không an ổn?

3. - Ở đây, này Upàli, các Tỷ-kheo thuyết phi pháp là pháp...(như 35)...

TÔN GIẢ UPĀLI                                     24

9        Kinh Y CHỈ SADI – Tăng IV, 337

Y CHỈ SADI – Tăng IV,337

1. - Thành tựu bao nhiêu pháp, bạch Thế Tôn, một Tỷ-kheo có thể trao truyền y chỉ,...có khả năng nuôi dưỡng Sa-di?

- Thành tựu mười pháp, này Upàli, một Tỷ-kheo có thể trao truyền y chỉ...có khả năng nuôi dưỡng Sa-di.

2. Thế nào là mười?

Ở đây, này Upàli, vị Tỷ-kheo:

1. Có giới, sống được chế ngự với sự chế ngự của
giới bổn Pàtimokkha, đầy đủ uy nghi chánh
hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp
nhận và học tập trong các học pháp.
2. Là người nghe nhiều, thọ trì điều đã nghe, cất
chứa điều đã nghe. Những pháp nào, sơ thiện,
trung thiện, hậu thiện, có nghĩa, có văn, tán
thán Phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh,
những pháp như vậy, vị ấy được nghe nhiều,
được thọ trì, được đọc tụng bằng lời, được quán
sát với ý, được khéo léo thể nhập với chánh
kiến.

TÔN GIẢ UPĀLI                                       25

3.  Cả hai giới bổn Pàtimokkha, khéo truyền đạt
một cách rộng rãi, khéo phân tích, khéo thông
hiểu, khéo quyết định, theo kinh, theo chi tiết.
4. Vị ấy có khả năng nuôi dưỡng bệnh nhân hay
khiến người nuôi dưỡng.
5. Có khả năng làm cho tịnh chỉ bất mãn hay
khiến người khác tịnh chỉ bất mãn.
6. Có khả năng đoạn trừ đúng pháp ác tác khởi
lên.
7. Có khả năng phân tích chỉ trích tà kiến khởi
lên.
8. Có khả năng khích lệ trong tăng thượng giới.
9. Có khả năng khích lệ trong tăng thượng tâm.
10. Có khả năng khích lệ trong tăng thượng tuệ.

Thành tựu mười pháp này, này Upàli, một Tỷ-kheo có khả năng nuôi dưỡng Sa-di.

TÔN GIẢ UPĀLI                                       26

10    Rừng núi làm loạn tâm vị... - Kinh UPÀLI – Tăng IV, 515

UPÀLI – Tăng IV,515

1. Bấy giờ có Tôn giả Upàli đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Upàli bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con muốn sống trong rừng núi cao nguyên, tại các trú xứ xa vắng.

2. Này Upàli, không dễ dàng là sống tại các rừng núi
cao nguyên, các trú xứ xa vắng, khó khăn là đời sống
viễn ly, khó ưa thích là đời sống độc cư. Ta nghĩ
rằng: "Các ngôi rừng làm loạn ý Tỷ-kheo chưa
được Thiền định". Này Upàli, ai nói như sau: "Dầu
tôi chưa được Thiền định, tôi sẽ sống tại các rừng núi
cao nguyên, tại các trú xứ xa vắng", thời người ấy
được chờ đợi như sau: "Vị ấy sẽ chìm xuống (đáy)
hay nổi lên (mặt nước)".

3. Ví như, này Upàli, một hồ nước lớn, có con voi lớn đi đến, bảy thước hay tám thước cao. Con voi ấy suy nghĩ: "Ta hãy lặn vào hồ nước này, rồi chơi trò chơi rửa tai, rồi chơi trò chơi rửa lưng; sau khi chơi trò chơi rửa tai, sau khi chơi trò chơi rửa lưng, sau

TÔN GIẢ UPĀLI                                       27

khi tắm, sau khi uống nước, sau khi từ hồ bước lên,
ta đi chỗ nào ta muốn". Rồi con voi ấy lặn vào hồ
nước ấy, có thể chơi trò chơi rửa tai, có thể chơi trò
chơi rửa lưng, sau khi chơi trò chơi rửa tai, sau khi
chơi trò rửa lưng, sau khi tắm, sau khi uống nước,
sau khi từ hồ bước lên, nó đi chỗ nào nó muốn. Vì
sao? Vì tự ngã to lớn tìm được chân đứng trong chỗ
nước.

Rồi có con thỏ hay con mèo đến, nó suy nghĩ: "Ta
là ai, con voi lớn là ai? Vậy ta sau khi lặn xuống hồ
nước này, có thể chơi trò chơi rửa tai, có thể chơi trò
chơi rửa lưng; sau khi chơi trò chơi rửa tai, sau khi
chơi trò chơi rửa lưng, sau khi tắm, sau khi uống
nước, sau khi từ hồ bước lên, ta sẽ đi chỗ nào ta
muốn". Rồi nó nhảy vào hồ nước ấy lập tức, không
có tính toán. Với nó, được chờ đợi rằng: "Nó sẽ chìm
hay nổi trên mặt nước" Vì sao? Này Upàli, vì tự
ngã nhỏ bé không tìm được chân đứng trong nước
sâu.

Cũng vậy, này Upàli, ai nói rằng: "Dầu tôi không được định, tôi sẽ sống trong các rừng núi cao nguyên, tại các trú xứ xa vắng". Với vị ấy, được chờ đợi rằng: "Nó sẽ chìm xuống hay nổi trên mặt nước".

4. Ví như: này Upàli, một đứa trẻ, còn nhỏ, còn yếu, nằm ngửa, chơi với phân và nước tiểu của mình.

TÔN GIẢ UPĀLI                                        28

Thầy nghĩ thế nào, này Upàli, trò chơi con nít này có thiệt là toàn diện đầy đủ không?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

- Này Upàli, đứa con nít ấy, sau một thời gian, sau khi lớn lên, sau khi các căn được thuần thục, có được các đồ chơi của những con nít, như trẻ con chơi khăng, chơi nhảy lộn nhào, chơi chong chóng, chơi với đồ đong bằng lá, chơi xe con, chơi cung nhỏ, và nó chơi với những đồ chơi ấy. Thầy nghĩ thế nào, này Upàli, trò chơi này so sánh với trò chơi trước, có đi đến thù diệu hơn, thù thắng hơn?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

- Rồi này Upàli, đứa trẻ ấy, sau một thời gian, sau khi lớn lên, sau khi các căn được thuần thục, thọ hưởng đầy đủ năm món dục lạc, với các sắc do mắt nhận thức, khả hỷ, khả ý, khả ái, kích thúc lòng dục, hấp dẫn, với các tiếng do tai nhận thức... với các hương do mũi nhận thức... với các vị do lưởi nhận thức... với các xúc do thân cảm giác, khả lạc, khả hỷ, khả ý, khả ái, kích thích lòng dục, hấp dẫn. Thầy nghĩ thế nào, này Upàli, trò chơi này, so sánh với các trò chơi trước có thù diệu hơn, thù thắng hơn không?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

TÔN GIẢ UPĀLI                                       29

5. Ở đây, này Upàli, Như Lai xuất hiện ở đời, là bậc
A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện
Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự
Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Như Lai
sau khi tự chứng ngộ với thắng trí, tuyên bố cho biết
về thế giới này, các chư Thiên, các ma, các Phạm
thiên, với chúng Sa-Môn, Bà-la-môn, chư Thiên và
loài Người. Ngài thuyết pháp sơ thiện, trung thiện,
hậu thiện, có nghĩa, có văn, nêu rõ phạm hạnh hoàn
toàn viên mãn thanh tịnh. Người gia chủ, hay con
người gia chủ hay một người tái sanh trong một gia
đình khác nghe Pháp ấy, sau khi nghe Pháp, vị ấy
sanh lòng tin vào Như Lai. Vị ấy thành tựu với lòng
tin ấy, suy xét như sau: "Đời sống gia đình đầy
những triền phược, con đường đầy những bụi đời,
đời sống xuất gia phóng khoáng như hư không. Thật
rất khó cho một người sống ở gia đình có thể sống
theo phạm hạnh hoàn toàn viên mãn, hoàn toàn
thanh tịnh, trắng bạch như vỏ ốc. Vậy ta hãy cạo bỏ
râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống
không gia đình.

Một thời gian sau, vị ấy bỏ tài sản hỏ hay tài sản lớn, bỏ bà con quyến thuộc nhỏ hay bà con quyến thuộc lớn, cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy đã xuất gia như

TÔN GIẢ UPĀLI                                        30

vậy, thọ lãnh đầy đủ sự học tập và nếp sống của các Tỷ-kheo.

- Sau khi đoạn tận sát sanh, sống từ bỏ sát sanh, bỏ
trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống
thương xót đến hạnh phúc của tất cả chúng sanh
và loài hữu tình.
- Sau khi đoạn tận lấy của không cho, vị ấy sống từ
bỏ lấy của không cho, chỉ lấy những vật đã cho,
chỉ mong những vật đã cho, tự mình sống thanh
tịnh không có trộm cướp.
- Sau khi đoạn tận không Phạm hạnh, vị ấy sống
Phạm hạnh, sống đời sống viễn ly, từ bỏ dâm dục
hèn hạ.
- Sau khi đoạn tận nói láo, vị ất sống từ bỏ nói láo,
nói lời chơn thật, nói lời liên hệ đến chân thật,
vững chắc, đáng tin cậy, không lường gạt lời hứa
đối với đời.
- Sau khi đoạn tận nói hai lưỡi, vị ấy sống từ bỏ nói
hai lưỡi, nghe điều gì ở chỗ này, không đi nói đến
chỗ kia để sanh chia rẽ ở những người này, nghe
điều gì ở chỗ kia, không đi nói với những người
này để sanh chia rẽ ở những người kia. Như vậy,
vị ấy sống kết hợp những kẻ bị chia rẽ, tăng
trưởng những kẻ đã hòa hợp, ưa thích hòa hợp,
thích thú hòa hợp, hoan hỷ trong hòa hợp, nói
những lời tác thành hòa hợp.

TÔN GIẢ UPĀLI                                      31

- Sau khi đoạn tận lời nói độc ác, vị ấy sống từ bỏ
lời nói độc ác; những lời nói không lỗi lầm, đẹp
tai, dễ thương, thông cảm đến tâm, tao nhã, đẹp
lòng nhiều người, thích ý nhiều người, vị ấy nói
những lời như vậy.
- Sau khi đoạn tận nói lời phù phiếm, vị ấy sống từ
bỏ nói lời phù phiếm, nói lời đúng thời, nói lời
chân thật, nói lời có ý nghĩa, nói lời về Chánh
pháp, nói lời về Luật, nói những lời đáng được gìn
giữ, những lời hợp thời thuận lý, có mạch lạc hệ
thống, có ích lợi.
- Vị ấy sống từ bỏ làm hại các hột giống và các loại
cây cỏ; dùng mỗi ngày một bữa, từ bỏ ăn ban đêm,
từ bỏ ăn phi thời; từ bỏ đi xem múa, hát, nhạc,
diễn kịch, từ bỏ trang sức bằng vòng hoa, hương
liệu, dầu thoa và các thời trang, từ bỏ dùng giường
cao và giường lớn, từ bỏ nhận vàng và bạc, từ bỏ
nhận các hạt sống, từ bỏ nhận thịt sống, từ bỏ nhận
đàn bà, con gái; từ bỏ nhận nô tỳ gái và trai; từ bỏ
nhận cừu và dê; từ bỏ nhận gia cầm và heo; từ bỏ
nhận voi, bò, ngựa và ngựa cái; từ bỏ nhận ruộng
nương đất đai; từ bỏ việc phái người làm môi giới,
hoặc tự mình làm môi giới, từ bỏ buôn bán; từ bỏ
các sự gian lận bằng cân, tiền bạc và đo lường; từ
bỏ các tà hạnh, như hối lộ, gian trá, lừa đảo; từ bỏ
làm thương tổn, sát hại, câu thúc, bứt đoạt, trộm
cắp, cướp phá.

TÔN GIẢ UPĀLI                                       32

- Vị ấy, biết đủ, bằng lòng với tấm y để che thân,
với đồ ăn khất thực để nuôi bụng, đi đến chỗ nào
cũng mang theo y và bình bát như con chim bay
đến chỗ nào cũng mang theo hai cánh; cũng vậy,
vị ấy bằng lòng với tấm y để che thân, với đồ ăn
khất thực để nuôi bụng, đi đến chỗ nào cũng mang
theo.
- Vị ấy thành tựu với thành tựu giới uẩn này, nội
tâm cảm thọ sự an lạc không có phạm lỗi.

6. Vị ấy, khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng
chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên
nhân gì, vì nhãn căn không được chế ngự, khiến tham
ái ưu bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, vị ấy tự chế
ngự nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thật hành sự hộ
trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng... mũi ngửi hương...
lưỡi nếm vị... thân cảm xúc... ý nhận thức các pháp,
vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ
tướng riêng. Những nguyên nhân gì ý căn không
được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác bất thiện
pháp khởi lên, vị ấy chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì
ý căn, thật hành sự hộ trì ý căn. Vị ấy thành tựu
Thánh hộ trì các căn này, nên hưởng lạc thọ nội tâm,
không có xen lẫn.

7. Vị ấy khi đi tới, khi đi lui đều tỉnh giác; khi nhìn thẳng, khi nhìn quanh đều tỉnh giác; khi co tay; khi

TÔN GIẢ UPĀLI                                        33

duỗi tay đều tỉnh giác; khi mang y kép, bình bát,
thượng y đều tỉnh giác; khi ăn, uống, nuốt đều tỉnh
giác; khi đi, đứng, ngồi, nằm, thức, nói, yên lặng đều
tỉnh giác.

Vị ấy thành tựu với Thánh giới uẩn này, thành tựu
với Thánh hộ trì các căn này, thành tựu với Thánh
chánh niệm tỉnh giác này, chọn một trú xứ thanh
vắng như rừng, gốc cây, núi, khe đá, hang đá, bãi tha
ma, khu rừng xa vắng, ngoài trời, đống rơm. Vị ấy đi
đến rừng hay đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà
trống, ngồi kiết-già, lưng thẳng và an trú chánh niệm
trước mặt.

- Vị ấy, sau khi đoạn tận tham ái ở đời, sống với
tâm thoát ly tham ái, gột rửa tâm khỏi tham ái.
- Sau khi đoạn tận sân, vị ấy sống với tâm không
sân hận, lòng từ mẫn thương xót tất cả chúng
hữu tình, gột rửa tâm hết sân hận.
- Sau khi đoạn tận hôn trầm thụy miên, sống với
tâm thoát ly hồn trầm thụy miên, với tâm tưởng
hướng về ánh sáng, chánh niệm tỉnh giác, vị ấy
gột rửa tâm hết hôn trầm thụy miên.
- Sau khi đoạn tận trạo hối, sống không trạo hối,
với nội tâm trầm lặng, vị ấy gột rửa hết tâm trạo
cử hối tiếc.

TÔN GIẢ UPĀLI                                       34

- Sau khi đoạn tận nghi ngờ, vị ấy sống thoát ly nghi ngờ, không phân vân lưỡng lự, gột rửa tâm hết nghi ngờ đối với thiện pháp.

8. Vị ấy sau khi đoạn tận năm triền cái này, những
pháp làm uế nhiễm tâm, làm hèn yếu trí tuệ, ly dục,
ly các pháp bất thiện, chứng đạt và an trú Thiền thứ
nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm,
có tứ. Vì sao, này Upàli, có phải sự an trú này, sánh
với các an trú trước, được thù diệu hơn, thù thắng
hơn?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

- Này Upàli, các đệ tử của Ta, thấy được Pháp này
trong tự ngã, sống tại các rừng núi cao nguyên, các
trú xứ xa vắng, cho đến khi mục đích của mình chưa
đạt, thời họ vẫn trú (tại các chỗ ấy), (hay như mục
đích của mình chưa đạt, tức là định chưa đạt; thời
không sống trong rừng núi cao nguyên tại các trú xứ
xa vắng).

9. Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo làm cho tịnh chỉ tầm
và tứ... chứng đạt và an trú Thiền thứ hai. Thầy nghĩ
thế nào, này Upàli, có phải sự an trú này, sánh với
những an trú trước, được thù diệu hơn, được thù
thắng hơn?

TÔN GIẢ UPĀLI                                      35

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

- Này Upàli, các đệ từ của Ta, khi quán thấy Pháp
này trên tự ngã, họ mới đến ở các rừng núi cao
nguyên, các trú xứ xa vắng. Họ sẽ không trú nếu mục
đích của mình chưa đạt được.

10. Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo ly hỷ... chứng và trú
Thiền thứ ba. Thầy nghĩ thế nào, này Upàli, có phải
sự an trú này, sánh với những an trú trước, được thù
diệu hơn, được thù thắng hơn?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

- Này Upàli, các đệ từ của Ta, khi quán thấy Pháp
này trên tự ngã, họ mới đến ở các rừng núi, cao
nguyên, các trú xứ xa vắng. Họ sẽ không trú nếu mục
đích của mình chưa đạt được.

11. Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo đoạn lạc... chứng đạt và an trú Thiền thứ tư. Thầy nghĩ thế nào, này Upàli... chưa đạt được...? ...

12. Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo vượt qua các sắc tưởng một cách hoàn toàn, chấm dứt các tưởng đối ngại, không tác ý đến các tưởng sai biệt, nghĩ rằng: "Hư không là vô biên", chứng đạt và an trú Không

TÔN GIẢ UPĀLI                                      36

vô biên xứ. Thầy nghĩ thế nào, này Upàli...? ... mục đích của mình chưa đạt được.

13. Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo vượt qua một cách
hoàn toàn Không vô biên xứ, nghĩ rằng: "Thức là vô
biên", chứng đạt và an trú Thức vô biên xứ. Thầy
nghĩ thế nào, này Upàli...? ... mục đích của mình
chưa đạt được.

Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo vượt qua một cách hoàn
toàn Thức vô biên xứ, nghĩ rằng: "Không có sở
hữu", chứng đạt và an trú Vô sở hữu xứ. Thầy nghĩ
thế nào, này Upàli...? ... mục đích của mình chưa đạt
được.

Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo vượt qua một cách hoàn
toàn Vô sở hữu xứ, nghĩ rằng: "Đây là tịch tịnh, đây
là thù diệu", chứng đạt và an trú Phi tưởng phi phi
tưởng xứ. Thầy nghĩ thế nào, này Upàli, có phải sự
an trú này sánh với các an trú trước, được thù diệu
hơn, được thù thắng hơn?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn... mục đích của mình chưa đạt được.

14. Lại nữa, này Upàli, Tỷ-kheo sau khi vượt qua một cách hoàn toàn Phi tưởng phi phi tưởng xứ, chứng đạt và an trú Diệt thọ tưởng định, vị ấy sau

TÔN GIẢ UPĀLI                                      37

khi thấy với trí tuệ, các lậu hoặc được đoạn tận. Thầy
nghĩ thế nào, này Upàli, có phải sự an trú này sánh
với các an trú trước, được thù diệu hơn, được thù
thắng hơn?

- Thưa có vậy, bạch Thế Tôn.

- Này Upàli, các đệ tử của Ta, sau khi quán thấy Pháp
này trên tự ngã đã đến ở trong các rừng núi cao
nguyên, tại các trú xứ xa vắng, họ không trú nếu mục
đích của mình chưa đạt được.

 Vậy này Upàli, Thầy hãy sống giữa chúng Tăng. Sống giữa chúng Tăng, Thầy sẽ được an ổn.

TÔN GIẢ UPĀLI                                       38

11    Pháp nào không do Như Lai thuyết - Kinh THÔNG ĐIỆP – Tăng III, 479

THÔNG ĐIỆP –Tăng III, 479

1. Rồi Tôn giả Upàli đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Upàli bạch Thế Tôn:

- Lành thay, bạch Thế Tôn! Thế Tôn hãy thuyết pháp
cho con một cách vắn tắt, sau khi nghe Thế Tôn
thuyết pháp, con sẽ sống một mình, an tịnh, không
phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần.

2. - Này Upàli, những pháp nào Thầy biết: "Những
pháp này không được đưa đến nhất hướng nhàm
chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ,
Niết-bàn", thời này Upàli, Thầy cần phải nhất hướng
thọ trì là: "Đây không phải Pháp, đây không phải
Luật, đây không phải lời dạy Thế Tôn".

Và này Upàli, những pháp nào Thầy biết: "Những pháp này đưa đến nhất hướng, nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn", thời này Upàli, Thầy cần phải nhất hướng thọ trì là: "Đây là Pháp, đây là Luật, đây là lời dạy Thế Tôn".

TÔN GIẢ UPĀLI                                        39

TÔN GIẢ UPĀLI   40

12      Đệ nhất Trì Luật - Kinh CÁC VỊ TỶ KHEO 4 - Tăng I, 52

CÁC VỊ TỶ KHEO 4 – Tăng I, 52

1. Trong các vị đệ tử Tỷ-kheo của Ta, được nghe
nhiều, này các Tỷ-kheo, tối thắng là Ànanda.
2. Trong các vị... đầy đủ ức niệm, tối thắng là
Ànanda
3. Trong các vị... đầy đủ cử chỉ tốt đẹp, tối thắng là
Ànanda.
4. Trong các vị... đầy đủ sự kiên trì, tối thắng là
Ànanda.

1. 5.Trong các vị... thị giả, tối thắng là Ànanda.

5. Trong các vị... có đại hội chúng, tối thắng là
Uruvela Kassapa.
6. Trong các vị... làm cho các gia-đình hoan hỷ, tối
thắng là Kàludàyì.

TÔN GIẢ UPĀLI                                        41

7. Trong các vị... không có bệnh hoạn, tối thắng là
Bakkula.
8. Trong các vị... nhớ đến các đời sống quá khứ, tối
thắng là Sobhita.
9. Trong các vị... trì Luật, tối thắng là Upàli.
10.Trong các vị... giáo giới Tỷ-kheo-ni, tối thắng là
Nandaka.
11.Trong các vị... hộ trì các căn môn,... tối thắng là
Nanda.
12.Trong các vị... thiện xảo về hỏa giới,... tối thắng
là Sàgata.
13.Trong các vị... giáo giới các Tỷ-kheo,... tối thắng
là Màhakappina.
14.Trong các vị... năng khởi biện tài,... tối thắng là
Ràdha.
15.Trong các vị đệ tử Tỷ-kheo của Ta mang thô y,
này các Tỷ-kheo, tối thắng là Moghràjà.

TÔN GIẢ UPĀLI                                       42

TÔN GIẢ UPĀLI   43
