Kinh NIKAYA Phân Loại theo Chủ Đề ( (HT Thích Minh Châu dịch; Chơn Tín Toàn phân loại)
(Thích Minh Châu dịch) - 384 - Triền Cái
Nguồn: kho Dân tộc KING — Giảng Sư (văn bản trích từ PDF)

Kinh tạng Pali
(Pali Nikaya)
HT. THÍCH MINH CHÂU
Việt dịch
Ấn bản năm 1991

Phân loại theo chủ đề: CHƠN TÍN TOÀN NIKAYA PHÂN LOẠI - CHỦ ĐỀ 384

TRIỀN CÁI Chịu trách nhiệm chính tả: TÂM MINH ANH

384

Ấn bản điện tử 2018

MỤC LỤC DẪN NHẬP .............................................................4 1     Định nghĩa - Ví dụ 5 bát nước - Kinh BÀLAMÔN SANGÀRAVA – Tăng II, 682 ..10 2     5 bát nước ví dụ với 5 triền cái - Kinh BÀLAMÔN SANGÀRAVA – Tăng II, 682 ..18 3     Bệnh và thuốc - Kinh TỊNH TƯỚNG – Tăng I, 11.....................................................................26 4     Khi lắng tai nghe pháp trong khi ấy 5trc không có mặt - Kinh Chướng Ngại Triền Cái – Tương V, 151..............................................................29 5     Không thể chứng Sơ thiền nếu không đoạn tận 6 pháp - Kinh THIỀN 1 – Tăng III, 238 ............32 6     Là 5 cấu uế của tâm, 5 cấu uế của Vàng - Kinh Cấu Uế 1 – Tương V, 146 ..............................34 7     Là 5 uế nhiễm của tâm - Kinh CÁC UẾ NHIỄM – Tăng II, 327 .................................................38 8     Là toàn bộ đống bất thiện - Kinh ĐỐNG – Tăng II, 410 ..............................................................43

TRIỀN CÁI                                                                   1

9     Là tác thành si ám, tác thành không mắt, vô trí, đoạn diệt trí tuệ - Kinh Triền Cái – Tương V, 155...................................................................44 10 Là tâm bị trùm che, ngăn chặn, bao phủ, bao trùm nên .. - Kinh SUBHA – 99 Trung II, 793 .........................................................................46 11 Thời nào để yết kiến.. - Kinh CÁC THỜI GIAN 1 – Tăng III, 64 ...............................................71 12 Thức ăn của 5trc và 7gc - Kinh Thân – Tương V, 100..............................................................74 13 Thức ăn của 5trc và 7gc - Kinh Đồ Ăn – Tương V, 164..............................................................81 14 Tu tập - 4 niệm xứ để đoạn tận 5 triền cái - Kinh TRIỀN CÁI – Tăng IV, 226 ...........................92 15 Tác dụng hỷ lạc của thiền 1 - Kinh NALAKAPANA – 68 Trung II, 267 ..............94 16 Tầm quan trọng của Như lý tác ý và Phi như lý tác ý - Kinh Thuyết Giảng – Tương V, 132 .108 17 Đi, đứng, ngồi, nằm gột sạch tâm khỏi 5trc - Kinh CHẾ NGỰ – Tăng I, 574 .....................114

TRIỀN CÁI                                                                  2

TRIỀN CÁI   3

DẪN NHẬP

1. Lời giới thiệu
 Sau khi nhận thấy tính thực tế, gần gũi, dễ hiểu và trí
tuệ tuyệt diệu trong những bài kinh của bộ ĐẠI TẠNG
KINH VIỆT NAM do Hoà Thượng Thích Minh Châu
dịch trực tiếp từ Kinh Tạng Pali, chúng tôi nhận thấy
rằng những bộ kinh này là những thực tế tuyệt diệu
trong cuộc sống và nếu những bài kinh này không
được tiếp cận và áp dụng trong cộng đồng Phật tử thì
thật là một thiệt thòi cho những người con của Phật.
 Ví như một người khi nếm được hương vị tuyệt vời của
một chiếc bánh ngon, lòng nghĩ tới những người thân
thương của mình và đem đến mời họ cùng ăn với
mình, đó chính là tâm niệm của chúng tôi khi thực
hiện công việc này. Chúng tôi với tấm lòng chân thành
sâu sắc cầu mong cho mọi người cùng có thể tiếp cận
được với Kinh Tạng Pali (kinh Nikaya) và tìm được
chân đứng trong bộ kinh này.
 Vì vậy, nhằm giới thiệu bộ kinh Nikaya đến với cộng
đồng Phật tử ở khắp nơi và nhằm giúp cho quý đạo
hữu dễ dàng tiếp cận với kinh Nikaya nên trong phiên
bản vi tính này chúng tôi đã mạo muội cẩn thận đánh

TRIỀN CÁI                                                4

dấu, tô màu những điểm căn bản và trọng tâm trong
các bài kinh để quý đọc giả có thể nhanh chóng nắm
hiểu được nội dung, ý nghĩa và những điểm quan
trọng của bài kinh. Công việc này đã được chúng tôi
thực hiện dựa trên sự thấy biết và kinh nghiệm thực
hành của bản thân, quý đạo hữu cố gắng đọc đi đọc
lại và suy nghiệm kỹ từng lời kinh rồi đem áp dụng
thực hành để có thể tự mình thành tựu Tuệ giác như
Đức Phật đã chỉ dạy.
2. Lợi ích của việc nghiên cứu học hỏi bộ kinh này là gì?
 Đi thẳng vào lời dạy của Đức Phật, tiếp cận trực tiếp
với những lời dạy nguyên chất của Đức Phật khi Ngài
còn tại thế, tránh được sự truyền tải ý nghĩa giáo
pháp có khi đúng, có khi lệch của các vị này vị kia,
tránh được việc đến với đạo Phật nhưng nhìn nhận
và hiểu biết đạo Phật thông qua lăng kính của người
khác.
 Biết được với những sự kiện đã từng xảy ra trong thời
kỳ Đức Phật còn tại thế như: hoàn cảnh xã hội thời
đó, đời sống thực tế của Đức Phật và các cuộc thuyết
giảng Chánh Pháp của Ngài.
 Trí tuệ được mở rộng, biết được đôi phần về trí tuệ
thâm sâu vi diệu của Đức Phật qua các bài thuyết

TRIỀN CÁI                                               5

giảng của Ngài và qua các cuộc cật vấn, chất vấn của
ngoại đạo.
 Được làm quen với các Pháp học và Pháp hành mà
Đức Phật đã trình bày dưới nhiều hình thức đa dạng
khác nhau. Học hỏi được nhiều cách tu tập, nhiều
phương diện tu tập, không bị hạn chế bó buộc trong
một phương diện tu tập theo một trường phái nào.
 Có được một cái nhìn trực tiếp, trực diện đối với
Chánh Pháp, giúp cho người tu tập không đi lệch ra
ngoài Chánh Pháp, không làm uổng phí thời gian và
công sức mà người tu tập đã bỏ ra để nghiên cứu tìm
hiểu học hỏi và thực hành Phật Pháp, giúp cho nhiệt
tình và ước nguyện của người tu học chân chánh được
thành đạt, có kết quả tốt đẹp và lợi ích thiết thực ngay
trong đời sống hiện tại.
 Có được đầy đủ những phương tiện để thực hiện Pháp
học vàPháp hành, biết rõ những gì mình cần phải làm
trên con đường đi đến sự chấm dứt khổ đau.
 Trong khi đọc, nghe, nghiên cứu, học hỏi các bản
kinh thì tâm được an trú vào trong Chánh Tri Kiến,
tham sân si được vắng mặt trong lúc ấy, tâm được an
trú vào trong Chánh Pháp.

TRIỀN CÁI                                                6

 Ngay trong hiện tại gieo kết được những thiện duyên tốt lành đối với Chánh Pháp của Đức Phật, có thể thẳng tiến đến việc tu tập sự giải thoát sanh tử ngay trong kiếp hiện tại. Nhưng nếu ngay trong hiện tại không đạt được sự giải thoát thì những thiện duyên này sẽ giúp được cho các đời sau: khi được sanh ra, tâm luôn hướng về sự tìm cầu Chánh Pháp, yêu thích tìm kiếm những lời dạy nguyên gốc của Đức Phật, và đồng thời tâm cũng luôn hướng về sự không ưa thích đối với các tà Pháp, tránh xa các tà thuyết không chân chánh, không có cảm xúc cảm tình đối với các tà đạo, tránh được các con đường tu tập sai lệch làm uổng phí công sức và tâm nguyện của người tu tập mà vẫn không đạt được sự giải thoát khổ đau.  Trong quá trình học hỏi nghiên cứu cẩn thận các bản kinh này thì Chánh Tri Kiến đi đến thành tựu đầy đủ, Giới Hạnh đi đến thành tựu đầy đủ, ba kiết sử Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ được đoạn tận, chứng được Dự Lưu Quả, là bậc Dự Lưu, chỉ còn tái sanh tối đa là bảy lần giữa chư Thiên và loài người, không còn bị đọa vào trong các đường ác sanh như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.  Khi thân hoại mạng chung nếu bị thất niệm, tâm không được tỉnh giác, thì khi tái sanh đời sau, lúc đầu

TRIỀN CÁI                                               7

không nhớ được đạo pháp, nhưng sau đó sẽ có những
nhân duyên đưa đến giúp cho tâm trí từ từ nhớ lại và
tiếp tục tu tập trong vòng tối đa bảy lần tái sanh là sẽ
đi đến sự chứng đạt được tâm hoàn toàn tịch lặng
thoát ly sanh tử, thoát ly đau khổ, thoát khỏi mọi ràng
buộc, phiền não đối với năm thủ uẩn.
3. Lòng tri ân
 Chúng ta, những người đến với đạo thoát ly sanh tử
của Đức Phật sau khi Ngài nhập diệt đã trên 2500
năm, nhưng may mắn quá lớn cho chúng ta đó là việc
chúng ta vẫn còn được thấy, được gặp, được học hỏi
và được hành trì theo những bản kinh nguyên chất
truyền thống của Đức Phật. Xin hạnh phúc tri ân sự
may mắn này của mình và xin chân thành vô lượng
cung kính tri ân Hòa Thượng Thích Minh Châu,
người đã bỏ nhiều thời gian, nhiều tâm huyết để làm
cho Chánh Pháp được sáng tỏ đối với những người
con của Đức Phật tại Việt Nam.
 Xin chân thành cung kính cúi đầu tri ân Hoà Thượng
- vị ân sư của Phật tử Việt Nam.

Pháp quốc, ngày 05 tháng 07 năm 2014 Người trình bày - Chơn Tín Toàn

TRIỀN CÁI                                                  8

TRIỀN CÁI   9

1     Định nghĩa - Ví dụ 5 bát nước - Kinh BÀLAMÔN SANGÀRAVA – Tăng II, 682

BÀLAMÔN SANGÀRAVA – Tăng II, 682

1. Rồi Bà-la-môn Sangàrava đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, nói với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Bà-la-môn Sangàrava thưa với Thế Tôn:

2. - Do nhân gì, do duyên gì, thưa Tôn giả Gotama,
có khi các chú thuật học thuộc lòng lâu ngày (đọc
tụng) lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú
thuật không được học thuộc lòng? Do nhân gì, do
duyên gì, thưa Tôn giả Gotama, có khi các chú thuật
không học thuộc lòng lâu ngày (đọc tụng) lại nhớ lên
được, còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc
lòng?

3. - Này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị dục tham xâm chiếm, bị dục tham chi phối, và không như thật biết rõ sự xuất ly khỏi dục tham đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật

TRIỀN CÁI                                           10

biết và thấy lợi ích cả hai, cho nên các chú thuật được học thuộc lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước trộn lẫn với thuốc nhuộm gôm lặc, hay màu đỏ tía, hay màu xanh hay màu vàng và ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía bóng mặt của mình, không có thể như thật biết được, thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm bị dục tham xâm chiếm, bị dục tham chi phối, không như thật rõ biết sự xuất ly khỏi dục tham đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật được học thuộc lòng lâu ngày lại không nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

4. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị sân xâm chiếm, bị sân chi phối, không như thật biết sự xuất ly khỏi sân đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật được học thuộc

TRIỀN CÁI                                            11

lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước được lửa đun
sôi, sôi lên sùng sục, sôi lên cuồn cuộn. Ở đây, một
người có mắt muốn ngắm nghía bóng mặt của mình,
không thể như thật biết và thấy được. Cũng vậy, này
Bà-la-môn, trong khi trú với tâm bị sân xâm
chiếm...cho nên các chú thuật được học thuộc lòng
lâu ngày lại không nhớ lên được, còn nói gì các chú
thuật không được học thuộc lòng!

5. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị hôn trầm thụy miên xâm chiếm, bị hôn trầm thụy miên chi phối, không như thật biết sự xuất ly khỏi hôn trầm thụy miên, đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật được học thuộc lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước bị rong rêu che phủ. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía khuôn mặt của mình, không thể như thật biết được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm bị

TRIỀN CÁI                                           12

dục tham xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

6. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị trạo hối
xâm chiếm, bị trạo hối chi phối, không như thật biết
sự xuất ly khỏi trạo hối đã khởi lên; trong khi ấy,
người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của
mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi
ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và
thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật
được học thuộc lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên
được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc
lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước bị gió thổi, dao động, chấn động, nổi sóng. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía khuôn mặt của mình, không thể như thật biết được và thấy được. Cũng vậy, này Bà- la-môn, trong khi trú với tâm bị trạo hối xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

7. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị nghi hoặc xâm chiếm, bị nghi hoặc chi phối, không như thật biết sự xuất ly khỏi nghi hoặc đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật

TRIỀN CÁI                                           13

được học thuộc lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước bị khuấy động,
khuấy đục, khuấy bùn, đặt trong bóng tối. Ở đây, một
người có mắt muốn ngắm nghía khuôn mặt của mình,
không thể như thật biết được và thấy được. Cũng
vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm bị nghi
hoặc xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật không
được học thuộc lòng!

8. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị dục tham xâm chiếm, không bị dục tham chi phối, lại như thật biết sự xuất ly khỏi dục tham đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật không được học thuộc lòng lâu ngày lại được nhớ lên, còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị trộn lẫn với thuốc nhuộm hoặc gôm lặc, hay màu đỏ tía, hay màu xanh, hay màu vàng, và ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía khuôn mặt của mình, có thể như thật biết được và thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm không bị dục tham

TRIỀN CÁI                                          14

xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

9. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị sân xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị lửa
đun sôi, không sôi lên sùng sục, không nổi lên cuồn
cuộn. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía
khuôn mặt của mình, có thể như thật biết được và
thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú
với tâm không bị sân xâm chiếm, không bị sân chi
phối... còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc
lòng!

10. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị
hôn trầm thụy miên xâm chiếm, không bị hôn trầm
thụy miên chi phối... còn nói gì các chú thuật đã được
học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị rong
rêu che phủ. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm
nghía khuôn mặt của mình, có thể như thật biết được
và thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi
trú với tâm không bị hôn trầm thụy miên xâm chiếm,
không bị hôn trầm thụy miên chi phối... còn nói gì
các chú thuật đã được học thuộc lòng!

TRIỀN CÁI                                           15

11. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị trạo hối xâm chiếm, không bị trạo hối chi phối... còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị gió
thổi, không bị dao động, không bị chấn động, không
bị nổi sóng. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm
nghía khuôn mặt của mình, có thể như thật biết được
và thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi
trú với tâm không bị trạo hối miên xâm chiếm, không
bị trạo hối chi phối... còn nói gì các chú thuật đã được
học thuộc lòng!

12. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị nghi hoặc xâm chiếm, không bị nghi hoặc chi phối... còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị khuấy động, đặt giữa ánh sáng. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm bóng mặt của mình, có thể như thật biết và thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm không bị nghi hoặc xâm chiếm, không bị nghi hoặc chi phối và như thật biết sự xuất ly ra khỏi nghi hoặc đã khởi lên; trong khi ấy, như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, như thật biết và thấy lợi ích cả hai. Cho nên các chú thuật

TRIỀN CÁI                                             16

không được học thuộc lòng lâu ngày được nhớ lên, còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Đây là nhân, đây là duyên, này Bà-la-môn, có khi các
chú thuật không được học thuộc lòng lâu ngày, lại có
thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật đã được
học thuộc lòng!

13. Khi được nói vậy, Bà-la-môn Sangàrava bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn...từ này cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

TRIỀN CÁI                                         17

2     5 bát nước ví dụ với 5 triền cái - Kinh BÀLAMÔN SANGÀRAVA – Tăng II, 682

BÀLAMÔN SANGÀRAVA – Tăng II, 682

1. Rồi Bà-la-môn Sangàrava đi đến Thế Tôn, sau khi
đến, nói với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
Bà-la-môn Sangàrava thưa với Thế Tôn:

2. - Do nhân gì, do duyên gì, thưa Tôn giả Gotama,
có khi các chú thuật học thuộc lòng lâu ngày (đọc
tụng) lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú
thuật không được học thuộc lòng? Do nhân gì, do
duyên gì, thưa Tôn giả Gotama, có khi các chú thuật
không học thuộc lòng lâu ngày (đọc tụng) lại nhớ lên
được, còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc
lòng?

3. - Này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị dục tham xâm chiếm, bị dục tham chi phối, và không như thật biết rõ sự xuất ly khỏi dục tham đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật

TRIỀN CÁI                                           18

biết và thấy lợi ích cả hai, cho nên các chú thuật được học thuộc lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước trộn lẫn với thuốc nhuộm gôm lặc, hay màu đỏ tía, hay màu xanh hay màu vàng và ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía bóng mặt của mình, không có thể như thật biết được, thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm bị dục tham xâm chiếm, bị dục tham chi phối, không như thật rõ biết sự xuất ly khỏi dục tham đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật được học thuộc lòng lâu ngày lại không nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

4. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị sân xâm chiếm, bị sân chi phối, không như thật biết sự xuất ly khỏi sân đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật được học thuộc lòng

TRIỀN CÁI                                            19

lâu ngày lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước được lửa đun
sôi, sôi lên sùng sục, sôi lên cuồn cuộn. Ở đây, một
người có mắt muốn ngắm nghía bóng mặt của mình,
không thể như thật biết và thấy được. Cũng vậy, này
Bà-la-môn, trong khi trú với tâm bị sân xâm
chiếm...cho nên các chú thuật được học thuộc lòng
lâu ngày lại không nhớ lên được, còn nói gì các chú
thuật không được học thuộc lòng!

5. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị hôn trầm thụy miên xâm chiếm, bị hôn trầm thụy miên chi phối, không như thật biết sự xuất ly khỏi hôn trầm thụy miên, đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật được học thuộc lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước bị rong rêu che phủ. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía khuôn mặt của mình, không thể như thật biết được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm bị

TRIỀN CÁI                                           20

dục tham xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

6. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị trạo hối
xâm chiếm, bị trạo hối chi phối, không như thật biết
sự xuất ly khỏi trạo hối đã khởi lên; trong khi ấy,
người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của
mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi
ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và
thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật
được học thuộc lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên
được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc
lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước bị gió thổi, dao động, chấn động, nổi sóng. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía khuôn mặt của mình, không thể như thật biết được và thấy được. Cũng vậy, này Bà- la-môn, trong khi trú với tâm bị trạo hối xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

7. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm bị nghi hoặc xâm chiếm, bị nghi hoặc chi phối, không như thật biết sự xuất ly khỏi nghi hoặc đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy không như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, không như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, không như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật

TRIỀN CÁI                                           21

được học thuộc lòng lâu ngày lại không thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước bị khuấy động,
khuấy đục, khuấy bùn, đặt trong bóng tối. Ở đây, một
người có mắt muốn ngắm nghía khuôn mặt của mình,
không thể như thật biết được và thấy được. Cũng
vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm bị nghi
hoặc xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật không
được học thuộc lòng!

8. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị dục tham xâm chiếm, không bị dục tham chi phối, lại như thật biết sự xuất ly khỏi dục tham đã khởi lên; trong khi ấy, người ấy như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy, như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, như thật biết và thấy được lợi ích của cả hai, cho nên các chú thuật không được học thuộc lòng lâu ngày lại được nhớ lên, còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị trộn lẫn với thuốc nhuộm hoặc gôm lặc, hay màu đỏ tía, hay màu xanh, hay màu vàng, và ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía khuôn mặt của mình, có thể như thật biết được và thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm không bị dục tham

TRIỀN CÁI                                          22

xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

9. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị sân xâm chiếm... còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị lửa
đun sôi, không sôi lên sùng sục, không nổi lên cuồn
cuộn. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm nghía
khuôn mặt của mình, có thể như thật biết được và
thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú
với tâm không bị sân xâm chiếm, không bị sân chi
phối... còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc
lòng!

10. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị
hôn trầm thụy miên xâm chiếm, không bị hôn trầm
thụy miên chi phối... còn nói gì các chú thuật đã được
học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị rong
rêu che phủ. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm
nghía khuôn mặt của mình, có thể như thật biết được
và thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi
trú với tâm không bị hôn trầm thụy miên xâm chiếm,
không bị hôn trầm thụy miên chi phối... còn nói gì
các chú thuật đã được học thuộc lòng!

TRIỀN CÁI                                           23

11. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị trạo hối xâm chiếm, không bị trạo hối chi phối... còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị gió
thổi, không bị dao động, không bị chấn động, không
bị nổi sóng. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm
nghía khuôn mặt của mình, có thể như thật biết được
và thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi
trú với tâm không bị trạo hối miên xâm chiếm, không
bị trạo hối chi phối... còn nói gì các chú thuật đã được
học thuộc lòng!

12. Lại nữa, này Bà-la-môn, khi trú với tâm không bị nghi hoặc xâm chiếm, không bị nghi hoặc chi phối... còn nói gì các chú thuật không được học thuộc lòng!

Ví như, này Bà-la-môn, một bát nước không bị khuấy động, đặt giữa ánh sáng. Ở đây, một người có mắt muốn ngắm bóng mặt của mình, có thể như thật biết và thấy được. Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi trú với tâm không bị nghi hoặc xâm chiếm, không bị nghi hoặc chi phối và như thật biết sự xuất ly ra khỏi nghi hoặc đã khởi lên; trong khi ấy, như thật biết và thấy lợi ích của mình; trong khi ấy như thật biết và thấy lợi ích của người; trong khi ấy, như thật biết và thấy lợi ích cả hai. Cho nên các chú thuật

TRIỀN CÁI                                             24

không được học thuộc lòng lâu ngày được nhớ lên, còn nói gì các chú thuật đã được học thuộc lòng!

Đây là nhân, đây là duyên, này Bà-la-môn, có khi các
chú thuật không được học thuộc lòng lâu ngày, lại có
thể nhớ lên được, còn nói gì các chú thuật đã được
học thuộc lòng!

13. Khi được nói vậy, Bà-la-môn Sangàrava bạch Thế Tôn:

- Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn...từ này cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

TRIỀN CÁI                                         25

3     Bệnh và thuốc - Kinh TỊNH TƯỚNG – Tăng I, 11

TỊNH TƯỚNG – Tăng I, 11

1.- Ta không thấy một pháp nào khác, dẫn đến dục
tham chưa sanh được sanh khởi, hay dục tham đã
sanh được tăng trưởng quảng đại, như tịnh tướng.
Tịnh tướng, này các Tỷ-kheo, nếu không như lý tác
ý, đưa đến dục tham chưa sanh được sanh khởi, và
dục tham đã sanh được tăng trưởng quảng đại.

2. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến sân
chưa sanh được sanh khởi, và sân đã sanh được tăng
trưởng quảng đại, như đối ngại tướng. Đối ngại
tướng, này các Tỷ-kheo, nếu không như lý tác ý, đưa
đến sân chưa sanh được sanh khởi, và sân đã sanh
được tăng trưởng quảng đại.

3. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến hôn
trầm thụy miên chưa sanh được sanh khởi, và hôn
trầm thụy miên đã sanh được tăng trưởng quảng đại,
như không hân hoan, biếng nhác, chán nản, ăn
quá no, tâm thụ động. Với người có tâm thụ động,
này các Tỷ-kheo, hôn trầm thụy miên chưa sanh
được sanh khởi, và hôn trầm thụy miên đã sanh được
tăng trưởng quảng đại.

TRIỀN CÁI                                        26

4. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến trạo
hối chưa sanh được sanh khởi, hay trạo hối đã sanh
được tăng trưởng quảng đại, như tâm không được
chỉ tịnh. Với người tâm không chỉ tịnh, này các Tỷ-
kheo, trạo hối chưa sanh được sanh khởi, và trạo hối
đã sanh, được tăng trưởng quảng đại.

5. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến nghi
hoặc chưa sanh được sanh khởi và nghi hoặc đã sanh
được tăng trưởng quảng đại, như không như lý tác
ý. Do không như lý tác ý, này các Tỷ-kheo, nghi hoặc
chưa sanh được sanh khởi, và nghi hoặc đã sanh
được tăng trưởng quảng đại.

6. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến dục
tham chưa sanh không sanh khởi, và dục tham đã
sanh được đoạn tận, như tướng bất tịnh. Tướng bất
tịnh, này các Tỷ-kheo, nếu như lý tác ý, thời dục
tham chưa sanh không sanh khởi, và dục tham đã
sanh được đoạn tận.

7. Ta không thấy một pháp nào khác đưa đến sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn tận như từ tâm giải thoát... Từ tâm giải thoát, này các Tỷ-kheo, nếu như lý tác ý, thời sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn tận.

TRIỀN CÁI                                          27

8. Ta không thấy một pháp nào khác đưa đến hôn
trầm thụy miên chưa sanh không sanh khởi, hay hôn
trầm thụy miên đã sanh được đoạn tận, như tinh cần
giới, tinh tấn giới, dõng mảnh giới. Người tinh cần,
tinh tấn, này các Tỷ kheo, hôn trầm thụy miên chưa
sanh không sanh khởi, và hôn trầm thụy miên đã
sanh được đoạn tận.

9. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến trạo hối chưa sanh không sanh khởi, hay trạo hối đã sanh được đoạn tận, như tâm tịnh chỉ. Người có tâm tịnh chỉ, này các Tỷ-kheo, trạo hối chưa sanh không sanh khởi, và trạo hối đã sanh được đoạn tận.

10. Ta không thấy một pháp nào khác, đưa đến nghi
hoặc chưa sanh không sanh khởi, và nghi hoặc đã
sanh được đoạn tận, như như lý tác ý. Nếu như lý tác
ý, này các Tỷ-kheo, nghi hoặc chưa sanh không sanh
khởi, và nghi hoặc đã sanh được đoạn tận.

TRIỀN CÁI                                         28

4        Khi lắng tai nghe pháp trong khi ấy 5trc không có mặt - Kinh Chướng Ngại Triền Cái – Tương V, 151

Chướng Ngại Triền Cái – Tương V, 151

1) ...

2) -- Có năm chướng ngại, triền cái, này các Tỷ- kheo, làm uế nhiễm tâm, làm yếu ớt trí tuệ. Thế nào là năm?

3) Này các Tỷ-kheo,

- Dục tham là chướng ngại, triền cái, làm uế nhiễm
tâm, làm yếu ớt trí tuệ.
- Sân, là chướng ngại, triền cái...
- Hôn trầm thụy miên, là chướng ngại, triền cái...
- Trạo hối, là chướng ngại, triền cái...
- Nghi hoặc, là chướng ngại, triền cái, làm uế nhiễm
tâm, làm yếu ớt trí tuệ.

4) Năm chướng ngại, triền cái này, này các Tỷ-kheo, làm uế nhiễm tâm và làm yếu ớt trí tuệ.

5) Bảy giác chi này, này các Tỷ-kheo, không phải là chướng ngại, triền cái, không làm uế nhiễm tâm,

TRIỀN CÁI                                         29

được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chứng ngộ quả minh và giải thoát.

Thế nào là bảy?

6) Này các Tỷ-kheo,

- Niệm giác chi, không phải là chướng ngại, triền
cái, không làm uế nhiễm tâm, được tu tập, được
làm cho sung mãn, đưa đến chứng ngộ quả minh
và giải thoát.
- Trạch pháp giác chi... tinh tấn giác chi... hỷ giác
chi... khinh an giác chi... định giác chi...
- Xả giác chi, này các Tỷ-kheo, không phải là
chướng ngại, triền cái, không làm uế nhiễm tâm,
được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến
chứng ngộ quả minh và giải thoát.

7) Bảy giác chi này, này các Tỷ-kheo, không phải là
chướng ngại, triền cái, không làm uế nhiễm tâm,
được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chứng
ngộ quả minh và giải thoát.

8) Trong khi, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử lấy pháp làm đối tượng (atthim katvà) tác ý, tập trung tất cả tâm ý (sabbacetaso sammannàharitvà), lắng tai nghe pháp; trong khi ấy, năm triền cái không có

TRIỀN CÁI                                          30

hiện hữu trong vị ấy. Và bảy giác chi, trong khi ấy, nhờ tu tập, đi đến viên mãn.

9) Năm triền cái nào, trong khi ấy, không có hiện hữu?

Dục tham triền cái, trong khi ấy, không có hiện hữu.
Sân triền cái... Hôn trầm thụy miên triền cái... Trạo
hối triền cái... Nghi hoặc triền cái, trong khi ấy,
không có hiện hữu. Năm triền cái, trong khi ấy,
không có hiện hữu trong vị ấy.

10) Bảy giác chi nào, trong khi ấy, nhờ tu tập, đi đến viên mãn?

Niệm giác chi, trong khi ấy, nhờ tu tập, đi đến viên mãn... Xả giác chi, trong khi ấy, nhờ tu tập, đi đến viên mãn.

11) Trong khi, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử lấy
pháp làm đối tượng tác ý, tập trung tất cả tâm ý, lắng
tai nghe pháp; trong khi ấy, năm triền cái không có
hiện hữu trong vị ấy. Bảy giác chi này, trong khi ấy,
nhờ tu tập, đi đến viên mãn.

TRIỀN CÁI                                           31

5      Không thể chứng Sơ thiền nếu không đoạn tận 6 pháp - Kinh THIỀN 1 – Tăng III, 238

THIỀN 1 –Tăng III, 238

1. - Không đoạn tận sáu pháp, này các Tỷ-kheo,
không có thể đạt được an trú sơ Thiền.
2. Thế nào là sáu?
- Dục tham, Sân, Hôn trầm thụy miên, Trạo hối,
Nghi,
- Không như thật khéo thấy với chánh trí tuệ các
nguy hại trong các dục.
Không đoạn tận sáu pháp này, này các Tỷ-kheo,
không có thể đạt được và an trú sơ thiền.
3. Đoạn tận sáu pháp, này các Tỷ-kheo, có thể đạt
được và an trú sơ Thiền.
4. Thế nào là sáu?
- Dục tham, sân, hôn trầm thụy miên, trạo hối,
nghi,
- Như thật khéo thấy với chánh trí tuệ các nguy
hại trong các dục.

TRIỀN CÁI                                        32

Đoạn tận sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, có thể đạt được và an trú sơ Thiền.

TRIỀN CÁI                                       33

6        Là 5 cấu uế của tâm, 5 cấu uế của Vàng - Kinh Cấu Uế 1 – Tương V, 146

Cấu Uế 1 – Tương V, 146

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo có năm cấu uế này đối với
vàng. Do những cấu uế ấy, vàng bị uế nhiễm, không
có nhu nhuyến, không có kham nhậm, không có chói
sáng, dễ bị bể vụn (pabhangu), và không chân chánh
chịu sử dụng.

3) Sắt, này các Tỷ-kheo, là cấu uế của vàng. Do cấu uế ấy, vàng bị uế nhiễm... chịu sử dụng.

4) Đồng (loham), này các Tỷ-kheo, là cấu uế của vàng. Do cấu uế ấy, vàng bị uế nhiễm... chịu sử dụng.

5) Thiếc (tipu), này các Tỷ-kheo, là cấu uế của vàng. Do cấu uế ấy, vàng bị uế nhiễm...

6) Chì (siisam), này các Tỷ-kheo, là cấu uế của vàng. Do cấu uế ấy, vàng bị uế nhiễm...

7) Bạc (sajjhum), này các Tỷ-kheo, là cấu uế của vàng. Do cấu uế ấy, vàng bị uế nhiễm, không có nhu

TRIỀN CÁI                                           34

nhuyến, không có kham nhậm, không có chói sáng, dễ bị bể vụn, và không chân chánh chịu sử dụng.

8) Chính cấu uế của vàng, này các Tỷ-kheo, do
những cấu uế ấy, vàng bị uế nhiễm, không có nhu
nhuyến, không có kham nhậm, không có chói sáng,
dễ bị bể vụn, và không chân chánh chịu sử dụng.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có năm cấu uế này của tâm, chính những cấu uế ấy khiến tâm bị uế nhiễm, không có nhu nhuyến, không có kham nhậm, không có chói sáng, dễ bị bể vụn, không chân chánh được định tỉnh để đoạn diệt các lậu hoặc. Thế nào là năm?

9) Dục tham (kàmachanda), này các Tỷ-kheo, là cấu
uế của tâm. Do cấu uế ấy, tâm bị uế nhiễm, không có
nhu nhuyến, không có kham nhậm, không có chói
sáng, dễ bị bể vụn, không chân chánh được định tỉnh
để đoạn diệt các lậu hoặc.

10-13) ... (Với sân, hôn trầm thụy miên, trạo hối, nghi)

14) Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm cấu
uế của tâm. Chính do những cấu uế ấy, tâm không
có nhu nhuyến, không có kham nhậm, không có chói
sáng, dễ bị bể vụn, và không chân chánh được định
tỉnh để đoạn diệt các lậu hoặc.

TRIỀN CÁI                                         35

Các Cấu Uế 2 – Tương V, 148

1) ...

2)-- Này các Tỷ-kheo, có bảy giác chi này không
chướng ngại, không triền cái, không uế nhiễm tâm,
được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chứng
ngộ quả minh và giải thoát. Thế nào là bảy?

3) Có niệm giác chi, này các Tỷ-kheo, không chướng
ngại, không triền cái, không uế nhiễm tâm, được tu
tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chứng ngộ quả
minh và giải thoát. Có trạch pháp giác chi... tinh tấn
giác chi... hỷ giác chi... khinh an giác chi... định giác
chi... xả giác chi không chướng ngại, không triền
cái, không uế nhiễm tâm, được tu tập, được làm cho
sung mãn, đưa đến chứng ngộ quả minh và giải
thoát.

4) Này các Tỷ-kheo, có bảy giác chi này không
chướng ngại, không triền cái, không uế nhiễm tâm,
được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chứng
ngộ quả minh và giải thoát.

TRIỀN CÁI                                              36

TRIỀN CÁI   37

7      Là 5 uế nhiễm của tâm - Kinh CÁC UẾ NHIỄM – Tăng II, 327

CÁC UẾ NHIỄM – Tăng II, 327

1. - Có năm uế nhiễm này của vàng, này các Tỷ-
kheo, do các uế nhiễm ấy, vàng bị uế nhiễm không
được nhu nhuyến, không được dễ sử dụng, không
sánh chói, bị bể vụn và không chơn chánh chịu sự tác
thành. Thế nào là năm?

2. Sắt, đồng, thiếc, chì và bạc.

Có năm uế nhiễm này của vàng, này các Tỷ-kheo, do
uế nhiễm ấy, vàng bị uế nhiễm không được nhu
nhuyến, không được dễ sử dụng, không sáng chói bị
bể vụn và không chơn chánh chịu sự tác thành.

3. Và khi nào, này các Tỷ-kheo, vàng được giải thoát
khỏi năm uế nhiễm này, khi ấy vàng ấy được nhu
nhuyến, dễ sử dụng, sáng chói, không bị bể vụn, và
chơn chánh chịu sự tác thành. Và các đồ trang sức
nào người ta muốn như nhẫn, như bông tai, như vòng
cổ, như dây chuyền vàng, vàng ấy có thể dùng tùy
theo ước muốn.

TRIỀN CÁI                                         38

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, có năm uế nhiễm này
của tâm, do các uế nhiễm ấy, tâm bị uế nhiễm, không
nhu nhuyến, không dễ sử dụng, không sáng chói, bị
bể vụn, không chơn chánh định tĩnh để đoạn diệt các
lậu hoặc. Thế nào là năm?

4. Tham dục, sân, hôn trầm thụy miên, trạo hối, nghi.
Có năm uế nhiễm này của tâm, này các Tỷ-kheo, do
năm uế nhiễm ấy, tâm bị uế nhiễm không được nhu
nhuyến, không dễ sử dụng, không sáng chói, bị bể
vụn, không chơn chánh, định tĩnh để đoạn diệt các
lậu hoặc.

5. Và khi nào, này các Tỷ-kheo, tâm được giải thoát khỏi năm uế nhiễm ấy; khi ấy, tâm ấy được nhu nhuyến, dễ sử dụng, sáng chói, không bể vụn, chơn chánh định tĩnh để đoạn diệt các lậu hoặc. Tùy thuộc theo pháp gì cần phải được giác ngộ với thắng trí, tâm vị ấy hướng đến để được giác ngộ với thắng trí. Tại đây, tại đấy vị ấy có khả năng, có năng lực đạt đến pháp ấy, dầu thuộc loại xứ nào.

6. Nếu vị ấy ước muốn, "Ta sẽ chứng được các loại thần thông, một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình biến hình đi ngang qua vách, qua tường, qua núi như đi qua hư không; độn thổ, trồi lên ngang qua đất liền như ở trong nước; đi trên nước không chìm, như trên đất liền; ngồi kiết-

TRIỀN CÁI                                          39

già hay đi trên hư không như con chim; với bàn tay,
chạm và sờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại
oai lực, đại oai thần như vậy; có thể tự thân bay đến
cõi Phạm thiên." Tại đấy, tại đấy, vị ấy có khả năng,
có năng lực đạt đến trạng thái ấy, dầu thuộc loại xứ
nào.

7. Nếu vị ấy ước muốn: "Với thiên nhĩ thanh tịnh,
siêu nhân, có thể nghe hai loại tiếng chư thiên và loài
Người, xa và gần". Tại đấy, tại đấy, vị ấy có khả
năng, có năng lực đạt đến trạng thái ấy, dầu thuộc
loại xứ nào.

8. Nếu vị ấy ước muốn: "Mong rằng với tâm của mình có thể biết được tâm của các loại chúng sanh khác, tâm của loài Người khác nhau như sau: "Tâm có tham, biết là tâm có tham. Tâm không tham, biết là tâm không tham. Tâm có sân biết là tâm có sân. Tâm không sân, biết là tâm không sân. Tâm có si biết là tâm có si. Tâm không si biết là tâm không si. Tâm chuyên chú biết là tâm chuyên chú. Tâm tán loạn biết là tâm tán loạn. Đại hành tâm biết là đại hành tâm. Không phải đại hành tâm biết là không phải đại hành tâm. Tâm chưa vô thượng biết là tâm chưa vô thượng. Tâm vô thượng biết là tâm vô thượng. Tâm Thiền định biết là tâm thiền định. Tâm không thiền định biết là tâm không Thiền định. Tâm giải thoát

TRIỀN CÁI                                            40

biết là tâm giải thoát. Tâm không giải thoát biết là
tâm không giải thoát"". Tại đấy, tại đấy, vị ấy có khả
năng, có năng lực đạt đến trạng thái ấy, dầu thuộc
loại xứ nào.

9. Nếu vị ấy ước muốn: "Ta sẽ nhớ đến nhiều đời sống quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp." Vị ấy nhớ rằng: "Tại chỗ kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, đồ ăn như thế này, thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức thế này. Sau khi chết tại chỗ kia, ta được sinh ra tại chỗ nọ. Tại chỗ ấy, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như thế này, đồ ăn như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ nọ, ta được sanh ở đây." Tại chỗ, tại đấy, vị ấy có khả năng, có năng lực đạt đến trạng thái ấy, dầu thuộc loại xứ nào.

10. Nếu vị ấy ước muốn: "Với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, ta thấy sự từ bỏ và sanh khởi của chúng sanh. Ta biết rõ chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ. Các vị chúng sanh ấy làm những ác hạnh về thân, ác hạnh về lời,

TRIỀN CÁI                                           41

ác hạnh về ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp theo tà kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Các vị chúng sanh nào làm những thiện hạnh về thân, ngữ và ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến. Những vị này sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên các cõi lành, cõi Trời, trên đời này. Như vậy, với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, ta có thể thấy sự sống chết của chúng sanh. Ta có thể rõ biết rằng chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ". Tại đấy, tại đấy, vị ấy có khả năng, có năng lực đạt đến trạng thái ấy, dầu thuộc loại xứ nào.

11. Nếu vị ấy ước muốn: "Do đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, với thắng trí ta chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát." Tại đấy, tại đấy, vị ấy có khả năng, có năng lực đạt đến trạng thái ấy, dầu thuộc loại xứ nào.

TRIỀN CÁI                                           42

8        Là toàn bộ đống bất thiện - Kinh ĐỐNG – Tăng II, 410

ĐỐNG – Tăng II, 410

1. - Nói đến một đống bất thiện, này các Tỷ-kheo, nói
một cách chơn chánh là nói đến năm triền cái. Thật
vậy, này các Tỷ-kheo, toàn bộ đống triền cái. Thật
vậy, này các Tỷ-kheo, toàn bộ đống bất thiện tức là
năm triền cái.

2. Thế nào là năm?

-   Dục tham triền cái,
-   Sân triền cái,
-   Hôn trầm thụy miên triền cái,
-   Trạo hối triền cái,
-   Nghi triền cái.

Nói đến một đống bất thiện, này các Tỷ-kheo, nói
một cách chơn chánh là nói đến năm triền cái. Thật
vậy, này các Tỷ-kheo, toàn bộ đống bất tiện này, này
các Tỷ-kheo, tức là năm triền cái.

TRIỀN CÁI                                          43

9        Là tác thành si ám, tác thành không mắt, vô trí, đoạn diệt trí tuệ - Kinh Triền Cái – Tương V, 155

Triền Cái – Tương V, 155

1) ...

2) -- Năm triền cái này, này các Tỷ-kheo, tác thành si ám, tác thành không mắt, tác thành vô trí, đoạn diệt trí tuệ, dự phần vào tổn hại, không đưa đến Niết-bàn.

Thế nào là năm?

- Dục tham triền cái, này các Tỷ-kheo, tác thành
si ám, tác thành không mắt, tác thành vô trí,
đoạn diệt trí tuệ, dự phần vào tổn hại, không
đưa đến Niết-bàn.
- Sân triền cái... Hôn trầm thụy miên triền cái...
Trạo hối triền cái...
- Nghi hoặc triền cái, này các Tỷ-kheo, tác thành
si ám, tác thành không mắt, tác thành vô trí,
đoạn diệt trí tuệ, dự phần vào tổn hại, không
đưa đến Niết-bàn.

TRIỀN CÁI                                            44

Năm triền cái này, này các Tỷ-kheo, tác thành si ám, tác thành không mắt, tác thành vô trí, đoạn diệt trí tuệ, dự phần vào tổn hại, không đưa đến Niết-bàn.

3) Bảy giác chi này, này các Tỷ-kheo, tác thành mắt, tác thành trí, làm tăng trưởng trí tuệ, không dự phần vào tổn hại, đưa đến Niết-bàn.

Thế nào là bảy?

- Niệm giác chi, này các Tỷ-kheo, tác thành mắt,
tác thành trí, làm tăng trưởng trí tuệ, không dự
phần vào tổn hại, đưa đến Niết-bàn.
- Trạch pháp... Tinh tấn... Hỷ... Khinh an...
Định...
- Xả giác chi, này các Tỷ-kheo, tác thành mắt,
tác thành trí, làm tăng trưởng trí tuệ, không dự
phần vào tổn hại, đưa đến Niết-bàn.

Bảy giác chi này, này các Tỷ-kheo, tác thành mắt, tác thành trí, làm tăng trưởng trí tuệ, không dự phần vào tổn hại, đưa đến Niết-bàn.

TRIỀN CÁI                                          45

10    Là tâm bị trùm che, ngăn chặn, bao phủ, bao trùm nên .. - Kinh SUBHA – 99 Trung II, 793

KINH SUBHA (Subha suttam) – Bài kinh số 99 – Trung II, 79

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, Jetavana, tại
tinh xá ông Anathapindika. Lúc bấy giờ, thanh niên
Bà-la-môn Subha Todeyyaputta trú ở Savatthi, tại
nhà một gia chủ vì một vài công vụ. Thanh niên Bà-
la-môn Subha Todeyyaputta trú tại nhà gia chủ, nói
với vị gia chủ ấy:

– Này Gia chủ, tôi nghe như sau: "Savatthi
không phải không có các bậc A-la-hán lui tới". Hôm
nay chúng ta nên đến chiêm ngưỡng vị Sa-môn hay
Bà-la-môn nào?

– Thưa Tôn giả, Thế Tôn hiện trú tại Savatthi, Jetavana, tịnh xá ông Anathapindika. Thưa Tôn giả, hãy đi đến chiêm ngưỡng Thế Tôn ấy.

TRIỀN CÁI                                        46

Rồi thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta
vâng theo lời gia chủ ấy, đi đến Thế Tôn, sau khi đến
nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm,
sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân
hữu, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên,
thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta bạch Thế
Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn đã nói
như sau: "Người tại gia thành tựu chánh đạo thiện
pháp. Người xuất gia không thành tựu chánh đạo
thiện pháp". Ở đây, Tôn giả Gotama có nói gì?

– Này thanh niên Bà-la-môn, ở đây, Ta chủ trương phân tích; ở đây, Ta không chủ trương nói một chiều.

Này Thanh niên Bà-la-môn, Ta không tán thán
tà đạo của kẻ tại gia hay kẻ xuất gia. Này Thanh niên
Bà-la-môn, kẻ tại gia hay kẻ xuất gia hành tà đạo, do
nhân duyên hành tà đạo, không thành tựu được chánh
đạo thiện pháp.

Này Thanh niên Bà-la-môn, Ta tán thán chánh
đạo của kẻ tại gia hay kẻ xuất gia. Này Thanh niên
Bà-la-môn, kẻ tại gia hay kẻ xuất gia hành chánh
đạo, do nhân duyên hành chánh đạo, thành tựu được
chánh đạo thiện pháp.

TRIỀN CÁI                                          47

– Thưa Tôn giả Gotama, do dịch vụ nhiều, công
tác nhiều, tổ chức nhiều, lao lực nhiều, nên nghiệp
sự của kẻ tại gia có quả báo lớn. Do dịch vụ ít, công
tác ít, tổ chức ít, lao lực ít nên nghiệp sự của kẻ xuất
gia không có quả lớn. Ở đây, Tôn giả Gotama, có nói
gì?

– Này Thanh niên Bà-la-môn, ở đây, Ta chủ trương pháp phân tích; ở đây, Ta không chủ trương nói một chiều.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, có nghiệp sự
(Kammatthanam) với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ
chức lớn, lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có
kết quả nhỏ.
 Này Thanh niên Bà-la-môn có nghiệp sự với dịch
vụ lớn, công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu
làm thành tựu, làm đúng, sẽ có kết quả lớn.
 Này Thanh niên Bà-la-môn, có nghiệp sự với dịch
vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ,
nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ.
 Này Thanh niên Bà-la-môn, có nghiệp sự với dịch
vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ,
nếu làm thành tựu, làm đúng, sẽ có kết quả lớn.

Này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là nghiệp

TRIỀN CÁI                                             48

sự với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ? - Này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự nông nghiệp với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ.

Và này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là
nghiệp sự với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức lớn,
lao lực lớn, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có kết
quả lớn? - Này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự
nông nghiệp với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức
lớn, lao lực lớn, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có
kết quả lớn.

Này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là nghiệp
sự với dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao
lực nhỏ, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ? -
Này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự buôn bán với
dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ,
nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả nhỏ.

Này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là nghiệp sự với dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có kết quả lớn? - Này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự buôn bán với dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có kết quả

TRIỀN CÁI                                           49

lớn.

 Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự
buôn bán với dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức
lớn lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết
quả nhỏ. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn,
nghiệp sự của một cư sĩ, dịch vụ lớn, công tác lớn,
tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu làm hỏng, làm sai sẽ
có kết quả nhỏ.

 Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự
nông nghiệp, dịch vụ lớn, công tác lớn, tổ chức
lớn, lao lực lớn, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ
có kết quả lớn. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-
môn, nghiệp sự của một cư sĩ, dịch vụ lớn, công
tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn, nếu làm thành
tựu, làm đúng sẽ có kết quả lớn.

 Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự
buôn bán, dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ,
lao lực nhỏ, nếu làm hỏng, làm sai sẽ có kết quả
nhỏ. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn,
nghiệp sự của người xuất gia, dịch vụ nhỏ, công
tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nếu làm hỏng,
làm sai sẽ có kết quả nhỏ.

 Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, nghiệp sự buôn bán, dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ chức nhỏ,

TRIỀN CÁI                                          50

lao lực nhỏ, nếu làm thành tựu, làm đúng sẽ có kết
quả lớn. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn,
nghiệp sự của người xuất gia, dịch vụ nhỏ, công
tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nếu làm thành
tựu, làm đúng sẽ có kết quả lớn.

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, năm pháp được
các Bà-la-môn chủ trương tác phước, đắc thiện, nếu
Ông không thấy nặng nhọc, lành thay. Ông hãy nói
về năm pháp ấy trong hội chúng này.

– Thưa Tôn giả Gotama, không có nặng nhọc gì cho con, khi ở đây có vị như Tôn giả, đang ngồi hay các vị giống như Tôn giả.

– Vậy này Thanh niên Bà-la-môn, hãy nói đi.

– Chân thực, thưa Tôn giả Gotama, là pháp thứ
nhất, các Bà-la-môn chủ trương pháp này tác phước,
đắc thiện. Khổ hạnh, thưa Tôn giả Gotama, là pháp
thứ hai, các Bà-la-môn chủ trương pháp này tác
phước, đắc thiện. Phạm hạnh, thưa Tôn giả Gotama
là pháp thứ ba, các Bà-la-môn chủ trương pháp này
tác phước, đắc thiện. Tụng đọc, thưa Tôn giả
Gotama, là pháp thứ tư, các Bà-la-môn chủ trương

TRIỀN CÁI                                         51

pháp này tác phước, đắc thiện. Thí xả, thưa Tôn giả
Gotama, là pháp thứ năm, các Bà-la-môn chủ trương
pháp này tác phước, đắc thiện. Thưa Tôn giả
Gotama, các vị Bà-la-môn chủ trương năm pháp này
tác phước, đắc thiện. Ở đây, Tôn giả Gotama có nói
gì?

– Thế nào, này Thanh niên Bà-la-môn? Có một
Bà-la-môn nào trong những Bà-la-môn đã nói như
sau: "Sau khi chứng tri với thượng trí, tôi tuyên
thuyết quả dị thục của năm pháp này?"

– Thưa không, Tôn giả Gotama.

– Thế nào, này Thanh niên Bà-la-môn? Có một
Đạo sư nào trong những Bà-la-môn, một Đại tôn sư,
cho đến bảy đời Tôn sư, Đại tôn sư, vị ấy đã nói:
"Sau khi tự mình chứng tri với thượng trí, tôi tuyên
thuyết quả dị thục của năm pháp này".?

– Thưa không, Tôn giả Gotama.

– Thế nào, này Thanh niên Bà-la-môn? Những vị tu sĩ thời cổ trong các Bà-la-môn, những vị sáng tác các thần chú, những vị trì tụng thần chú mà xưa kia những thần chú được hát lên, được trì tụng, được ngâm vịnh, và ngày nay những vị Ba La Môn cũng hát lên, trì tụng và giảng dạy như các vị Atthaka,

TRIỀN CÁI                                         52

Vamaka, Vamadeva, Vessamita, Yamataggi,
Angirasa, Bharadvaja, Vesettha, Kassapa, Bhagu,
những vị ấy đã nói như sau: "Sau khi tự chứng tri với
thượng trí, chúng tôi tuyên thuyết kết quả dị thục của
năm pháp này".?

– Thưa không, Tôn giả Gotama.

– Như vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, không
có một vị Bà-la-môn nào trong các vị Bà-la-môn đã
nói như sau: "Sau khi tự chứng tri với thượng trí, tôi
tuyên thuyết kết quả dị thục của năm pháp này".
Không có một Đạo sư nào trong các Bà-la-môn, một
Đại tôn sư, cho đến bảy đời Tôn sư, Đại tôn sư nào
nói như sau: "Sau khi tự chứng tri với thượng trí,
chúng tôi tuyên thuyết kết quả dị thục của năm pháp
này". Những vị tu sĩ thời cổ trong các vị Bà-la-môn,
những vị sáng tác các thần chú... không có một vị
nào đã nói như sau: "Sau khi tự chứng tri với thượng
trí, chúng tôi tuyên thuyết kết quả dị thục của năm
pháp này".

Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, một chuỗi
người mù ôm lưng nhau, người trước không thấy,
người giữa cũng không thấy, người cuối cùng cũng
không thấy. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn,
chúng tôi nghĩ lời nói của những Bà-la-môn trở thành

TRIỀN CÁI                                           53

giống như một chuỗi người mù, người đầu không thấy, người giữa không thấy, người cuối cùng cũng không thấy.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Bà-la-môn Subha
Todeyyaputta phẫn nộ, không hoan hỷ vì bị Thế Tôn
dùng ví dụ một chuỗi người mù, liền mạ lỵ Thế Tôn,
hủy báng Thế Tôn và nói về Thế Tôn:

– Sa-môn Gotama sẽ bị quả ác độc (papika).

Rồi nói với Thế Tôn như sau:

– Tôn giả Gotama, Bà-la-môn Pokkharasati
thuộc dòng họ Upamanna trú ở rừng Subhaga đã nói:
"Cũng vậy, một số Sa-môn, Bà-la-môn tự cho đã
chứng được các pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng
xứng đáng bậc Thánh này". Lời nói này của vị ấy
thật sự đáng chê cười, thật sự chỉ là lời nói suông,
thật sự chỉ là trống không, thật sự chỉ là trống rỗng.
Làm sao còn là người còn lại có thể biết được, hay
thấy được, hay chứng được các pháp thượng nhân,
tri kiến thù thắng, xứng đáng bậc Thánh? Sự kiện
như vậy không thể xảy ra.

– Thế nào, này Thanh niên Bà-la-môn? Bà-la- môn Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú tại rừng Subhaga có thể biết tâm tư cả Sa-môn, Bà-la-

TRIỀN CÁI                                           54

môn với tâm tư của mình?

– Thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn
Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú ở rừng
Subhaga, với tâm tư của mình không thể biết được
tâm tư của Punnika, người đầy tớ gái của mình, làm
sao lại có thể biết được tâm tư tất cả Sa-môn, Bà-la-
môn với tâm tư của mình?

– Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn một người sanh ra đã mù không thể thấy các sắc màu đen, màu trắng, không thể thấy các sắc màu xanh, không thể thấy các sắc màu vàng, không thể thấy các sắc màu đỏ, không thể thấy các sắc màu đỏ tía, không thể thấy những gì bằng phẳng, không bằng phẳng, không thể thấy các vì sao, không thể thấy mặt trăng, mặt trời, người ấy nói như sau: "Không có các sắc màu đen, màu trắng, không có người thấy các sắc màu đen, màu trắng; không có các sắc màu xanh, không có người thấy các sắc màu xanh; không có các sắc màu vàng, không có người thấy các sắc màu vàng; không có các sắc màu đỏ, không có người thấy các sắc màu đỏ; không có các sắc màu đỏ tía, không có người thấy các sắc màu đỏ tía; không có những gì bằng phẳng, không bằng phẳng, không có người thấy cái gì bằng phẳng, không bằng phẳng; không có các vì sao, không có người thấy các vì sao; không có mặt

TRIỀN CÁI                                          55

trăng, mặt trời, không có người thấy mặt trăng, mặt
trời. Tôi không biết như vậy; tôi không thấy như vậy,
do vậy nên không có". Này Thanh niên Bà-la-môn,
người ấy nói một cách chân chánh có nói như vậy
không?

– Thưa không vậy, Tôn giả Gotama. Có các sắc
màu đen trắng, có người thấy các sắc màu đen trắng;
có các sắc màu xanh, có người thấy các sắc màu
xanh;... (như trên)... có mặt trăng, mặt trời, có người
thấy mặt trăng, mặt trời".Tôi không biết như vậy; tôi
không thấy như vậy. Do vậy, không có". Thưa Tôn
giả Gotama, nếu người ấy nói một cách chân chánh
thì sẽ không nói như vậy.

– Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, Bà-la-
môn Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú ở
rừng Subhaga là người mù, không có mắt. Vị ấy có
thể biết được, hay thấy được, hay chứng được các
pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng đáng bậc
Thánh; sự kiện như vậy không xảy ra.

Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào?
Những vị Bà-la-môn giàu sang ở Kosala, như Bà-la-
môn Canki, Bà-la-môn Tarukkha, Bà-la-môn
Pokkharasati, Bà-la-môn Janussoni, và thân phụ của
Ông Todeyya, cái gì tốt hơn cho những vị ấy, lời nói

TRIỀN CÁI                                            56

của các vị ấy được thế tục chấp nhận (sammusa) hay không được thế tục chấp nhận?

– Được thế tục chấp nhận, thưa Tôn giả Gotama.

– Cái gì tốt hơn cho họ, lời họ nói lên cần phải được suy tư hay không suy tư?

– Cần phải được suy tư, thưa Tôn giả Gotama.

– Cái gì tốt hơn cho họ, lời họ nói lên cần phải được phân tích, cân nhắc hay không cần phải phân tích, cân nhắc?

– Cần phải phân tích, cân nhắc, thưa Tôn giả Gotama.

– Cái gì tốt hơn cho họ, lời họ nói lên cần phải liên hệ đến mục đích, hay không cần phải liên hệ đến mục đích?

– Cần phải liên hệ đến mục đích, thưa Tôn giả Gotama.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế
nào? Nếu là như vậy thời lời nói của Bà-la-môn
Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú tại rừng
Subhaga được thế tục chấp nhận hay không được thế

TRIỀN CÁI                                           57

tục chấp nhận?

– Không được thế tục chấp nhận, thưa Tôn giả Gotama.

– Lời nói được nói lên là có suy tư, hay không suy tư?

– Không suy tư, thưa Tôn giả Gotama.

– Lời nói được nói lên có phân tích, cân nhắc, hay không phân tích cân nhắc?

– Không phân tích, cân nhắc, thưa Tôn giả Gotama.

– Lời nói được nói lên liên hệ đến mục đích, hay không liên hệ đến mục đích?

– Không liên hệ đến mục đích, thưa Tôn giả Gotama.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, có năm triền cái
này. Thế nào là năm? Tham dục triền cái, sân triền
cái, hôn trầm thụy miên triền cái, trạo hối triền cái,
nghi triền cái. Này Thanh niên Bà-la-môn, như vậy
là năm triền cái.

TRIỀN CÁI                                           58

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Bà-la-môn
Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú ở
rừng Subhaga đã bị trùm che, ngăn chận, bao
phủ, và bao trùm bởi năm triền cái này. Vị ấy
biết được, thấy được, hay chứng tri được các
pháp Thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng
đáng bậc Thánh; sự kiện như vậy không xảy
ra.

Này Thanh niên Bà-la-môn, có năm dục trưởng
dưỡng này. Thế nào là năm? Các sắc do mắt nhận
thức, sắc này khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, kích thích
lòng dục, hấp dẫn; tiếng do tai nhận thức... hương do
mũi nhận thức... vị do lưỡi nhận thức... xúc do thân
nhận thức khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, kích thích
lòng dục, hấp dẫn. Này Thanh niên Bà-la-môn, như
vậy là năm dục trưởng dưỡng.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Bà-la-môn
Pokkharasati thuộc dòng họ Upamanna, trú ở
rừng Subhaga bị trói buộc, bị đam mê, bị
tham trước bởi năm dục trưởng dưỡng này,
thụ hưởng chúng mà không thấy sự nguy
hiểm, không soi thấu sự thoát ly khỏi chúng.
Vị ấy thật sự biết được, hay thấy được, hay
chứng được các pháp thượng nhân, tri kiến
thù thắng xứng đáng bậc Thánh; sự kiện như

TRIỀN CÁI                                             59

vậy không xảy ra.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào?
Trong những loại lửa này, loại lửa nào có ngọn,
có màu sắc hay có ánh sáng? Ngọn lửa được đốt
lên nhờ cỏ và củi khô, hay ngọn lửa được đốt lên,
không nhờ cỏ và củi khô?

– Thưa Tôn giả Gotama, nếu có sự kiện có thể đốt lửa mà không nhờ cỏ và củi khô, thì ngọn lửa ấy có ngọn, có sắc và có ánh sáng.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, không có sự kiện, không có trường hợp có thể đốt lửa mà không nhờ cỏ và củi khô, trừ phi dùng thần thông.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Ta nói hỷ này, hỷ do năm dục trưởng dưỡng đem lại, hỷ này ví như ngọn lửa đốt lên nhờ cỏ và củi khô.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, Ta nói hỷ này, hỷ
do ly dục, ly các bất thiện pháp đem lại, hỷ
này ví như ngọn lửa đốt lên, không nhờ cỏ và
củi khô.

Và này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là hỷ do ly dục, ly các bất thiện pháp đem lại?

TRIỀN CÁI                                        60

Ở đây, nay thanh niên Bà-la-môn, vị Tỷ-kheo ly
dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất.
Hỷ này, này Thanh niên Bà-la-môn, là hỷ ly dục, ly
bất thiện pháp đem lại.

Lại nữa, này Thanh niên Bà-la-môn, vị Tỷ-kheo
diệt tầm và tứ,... chứng và trú Thiền thứ hai. Hỷ này,
này Thanh niên Bà-la-môn, là hỷ ly dục, ly bất thiện
pháp đem lại.

 Này thanh niên Bà-la-môn, các vị Bà-la-môn ấy
chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện. Ở đây,
các Bà-la-môn chủ trương pháp tác phước, đắc
thiện nào có kết quả lớn hơn?

– Thưa Tôn giả Gotama, những vị Bà-la-môn
chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện này. Ở
đây, các Bà-la-môn chủ trương pháp thí xả (caga) tác
phước, đắc thiện có quả báo lớn.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, một tế đàn lớn được một vị Bà-la-môn lập lên và có hai vị Bà-la-môn đi đến và nghĩ như sau: "Chúng ta sẽ thọ hưởng đại tế đàn của vị Bà-la- môn với danh tánh thế này". Ở đây, một vị Bà-la- môn suy nghĩ như sau: "Mong rằng trong phòng ăn, ta sẽ được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất; còn vị Bà-la-môn kia, trong phòng

TRIỀN CÁI                                           61

ăn, không được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất". Này Thanh niên Bà-la-môn, sự kiện này xảy ra. Người Bà-la-môn ấy trong phòng ăn có thể được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất. Còn người Bà-la-môn kia, trong phòng ăn, không được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất. Vị Bà-la-môn kia nghĩ như sau: "Vị Bà-la-môn ấy, trong phòng ăn, được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, món ăn khất thực tốt nhất. Còn ta, trong phòng ăn không được chỗ ngồi tốt nhất, nước tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất". Vị ấy phẫn nộ, không hoan hỷ. Này Thanh niên Bà- la-môn, các Bà-la-môn chủ trương quả dị thục gì cho người Bà-la-môn này?

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn không
bố thí với ý nghĩ: "Do bố thí này, người kia phẫn nộ,
không hoan hỷ. Các Bà-la-môn bố thí chỉ vì lòng ái
mẫn".

– Sự kiện là như vậy, này Thanh niên Bà-la- môn, thời đây có phải là tác phước sự thứ sáu, nghĩa là lòng ái mẫn?

– Sự kiện là như vậy, thưa Tôn giả Gotama, thời đây là tác phước sự thứ sáu, nghĩa là lòng ái mẫn.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, các vị Bà-la-môn ấy

TRIỀN CÁI                                             62

chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện này. Ông thấy năm pháp này nhiều nhất ở đâu, ở những người tại gia, hay ở những người xuất gia?

– Thưa Tôn giả Gotama, những vị Bà-la-môn
chủ trương năm pháp tác phước, đắc thiện này, tôi
nhận thấy năm pháp này có nhiều ở những người
xuất gia, có ít ở những người tại gia.

Người tại gia, thưa Tôn giả Gotama, dịch vụ lớn,
công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn không có
thường hằng, liên tục, không nói lời chân thật. Người
xuất gia, thưa Tôn giả Gotama , dịch vụ nhỏ, công
tác nhỏ, tổ chức nhỏ, lao lực nhỏ, nhưng thường hằng
liên tục, nói lời chân thật.

Người tại gia, thưa Tôn giả Gotama, dịch vụ lớn,
công tác lớn, tổ chức lớn, lao lực lớn không có
thường hằng liên tục sống khổ hạnh, sống Phạm
hạnh, đọc tụng nhiều, thí xả nhiều. Người xuất gia,
thưa Tôn giả Gotama, dịch vụ nhỏ, công tác nhỏ, tổ
chức nhỏ, lao lực nhỏ, nhưng thường hằng liên tục
sống khổ hạnh, sống Phạm hạnh, đọc tụng nhiều, thí
xả nhiều.

Thưa Tôn giả Gotama, năm pháp tác phước, đắc thiện này được các vị Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương, tôi nhận thấy năm pháp này có nhiều ở những

TRIỀN CÁI                                          63

vị xuất gia, có ít ở những vị tại gia.

 Này Thanh niên Bà-la-môn, năm pháp tác phước,
đắc thiện này được các vị Bà-la-môn chủ trương,
Ta nói những pháp này là những tư cụ của tâm,
nghĩa là để tâm tu tập không hận, không sân.

Ở đây, này Thanh niên Bà-la-môn, vị Tỷ-kheo
nói lời chân thật, vị ấy nghĩ: "Ta nói lời chân thật",
chứng được nghĩa tín thọ (atthavedam), chứng được
pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ đến pháp.
Ta nói sự hân hoan liên hệ đến thiện này là tư cụ của
tâm, nghĩa là để tâm của vị ấy tu tập không hận,
không sân.

Ở đây, này Thanh niên Bà-la-môn vị Tỷ-kheo
sống khổ hạnh, sống Phạm hạnh, đọc tụng nhiều, thí
xả nhiều vị ấy nghĩ rằng: "Ta thí xả nhiều", chứng
được nghĩa tín thọ, chứng được pháp tín thọ, chứng
được hân hoan liên hệ đến pháp, Ta nói rằng sự hân
hoan liên hệ đến thiện này là tư cụ của tâm, nghĩa là
để tâm của vị ấy tu tập không hận, không sân. Này
Thanh niên Bà-la-môn những vị Bà-la-môn chủ
trương năm pháp tác phước, đắc thiện này, Ta nói
các pháp ấy là tư cụ của tâm, nghĩa là để tâm của vị
ấy tu tập không hận, không sân.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Bà-la-môn Subha

TRIỀN CÁI                                           64

Todeyyaputta thưa với Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, tôi nghe như sau: "Sa- môn Gotama biết con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên".

– Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Làng Nalakara có gần đây không? Có phải làng Nalakara không xa ở đây?

– Thưa vâng, Tôn giả, làng Nalakara ở gần đây. Làng Nalakara không xa ở đây.

– Này Thanh niên Bà-la-môn, Ông nghĩ thế
nào? Ở đây, có người sanh trưởng tại làng Nalakara,
chưa rời khỏi làng Nalakara, và có người tới hỏi
người ấy con đường đưa đến làng Nalakara. Này
Thanh niên Bà-la-môn, người sanh trưởng tại làng
Nalakara ấy phân vân hay ngập ngừng khi được hỏi
về con đường đến làng Nalakara?

– Thưa không, Tôn giả Gotama. Vì sao vậy?
Thưa Tôn giả Gotama, vì người ấy sanh trưởng tại
làng Nalakara. Người ấy biết rõ tất cả con đường đưa
đến làng Nalakara.

– Tuy vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, rất có thể người sanh trưởng tại làng Nalakara này khi được

TRIỀN CÁI                                         65

hỏi con đường đưa đến làng Nalakara còn có thể
phân vân hay ngập ngừng. Nhưng Như Lai thì không
vậy, khi được hỏi về Phạm thiên giới, hay về con
đường đưa đến Phạm thiên giới, Như Lai không phân
vân hay ngập ngừng. Và này Thanh niên Bà-la-môn,
Ta biết Phạm thiên giới và con đường đưa đến Phạm
thiên giới, và Ta cũng biết phải thành tựu như thế nào
để được sanh vào Phạm thiên giới.

– Thưa Tôn giả Gotama, con có nghe như sau:
"Sa-môn Gotama thuyết dạy con đường đưa đến
cọng trú với Phạm thiên". Tốt lành thay, nếu Tôn giả
Gotama thuyết giảng cho con, con đường đưa đến
cọng trú với Phạm thiên.

– Vậy này Thanh niên Bà-la-môn, hãy nghe và khéo tác ý Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, Tôn giả.

Thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn giảng như sau:

– Và này Thanh niên Bà-la-môn, thế nào là con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên?

Ở đây, này Thanh niên Bà-la-môn, Tỷ-kheo an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ,

TRIỀN CÁI                                           66

cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại vô biên, không hận, không sân. Này Thanh niên Bà-la-môn, khi từ tâm giải thoát được tu tập như vậy, thì hành động được làm có tánh cách hạn lượng như vậy, không có trú ở nơi đây, không có dừng lại ở nơi đây. Ví như, này Thanh niên Bà-la- môn, một người lực sĩ thổi tù và làm cho bốn phương nghe được, không gì khó khăn. Cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, khi từ tâm giải thoát được tu tập như vậy, thì hành động được làm có tánh cách hạn lượng, không có trú ở nơi đây, không có dừng lại ở nơi đây. Này Thanh niên Bà-la-môn, đây là con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên.

Lại nữa, này Thanh niên Bà-la-môn, vị Tỷ-kheo biến mãn một phương với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... (như trên)... với tâm câu hữu với xã, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Này Thanh niên Bà-la-môn, khi xả tâm giải thoát được tu tập như vậy, thì hành

TRIỀN CÁI                                             67

động được làm có tánh cách hạn lượng như vậy,
không có trú ở nơi đây, không có dừng lại ở nơi đây.
Ví như, này Thanh niên Bà-la-môn, một người lực sĩ
thổi tù và làm cho bốn phương nghe được, không gì
khó khăn; cũng vậy, này Thanh niên Bà-la-môn, khi
xả tâm giải thoát được tu tập như vậy, thì hành động
được làm có tánh cách hạn lượng như vậy, không có
trú ở nơi đây, không có dừng lại ở nơi đây. Này
Thanh niên Bà-la-môn, đây là con đường đưa đến
cọng trú với Phạm thiên.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi
diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng
lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những
gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem
đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn
dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Thưa
Tôn giả Gotama, nay con xin quy y Tôn giả Gotama,
quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo. Mong Tôn giả
Gotama nhận con làm cư sĩ, từ này cho đến mạng
chung, con trọn đời quy ngưỡng. Thưa Tôn giả
Gotama, nay chúng con xin đi, chúng con có nhiều
công việc phải làm.

TRIỀN CÁI                                         68

– Này Thanh niên Bà-la-môn, nay Ông hãy làm những gì Ông nghĩ là hợp thời.

Rồi thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta
hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy, từ chỗ ngồi đứng
dậy, đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài
rồi ra đi.

Lúc bấy giờ Bà-la-môn Janussoni, với cỗ xe do
toàn ngựa cái trắng kéo, đi ra khỏi Savatthi để nghỉ
trưa. Bà-la-môn Janussoni thấy thanh niên Bà-la-
môn Subha Todeyyaputta từ xa đi lại, sau khi thấy,
liền nói với thanh niên Bà-la-môn Subha
Todeyyaputta:

– Tôn giả Bharadvaja đi từ đâu lại, quá sớm như vậy?

– Thưa Tôn giả, tôi vừa từ Sa-môn Gotama lại.

– Này Tôn giả Bharadvaja, Tôn giả nghĩ thế nào? Tôn giả có nghĩ Sa-môn Gotama là bậc có trí, có trí tuệ sáng suốt (pannaveyyattiyam) không?

– Thưa Tôn giả, tôi là ai mà có thể biết được trí
tuệ sáng suốt của Sa-môn Gotama? Chỉ có vị nào như
Ngài mới có thể biết được trí tuệ sáng suốt của Sa-
môn Gotama.

TRIỀN CÁI                                           69

– Tôn giả Bharadvaja thật đã tán thán Sa-môn Gotama với sự tán thán tối thượng.

– Nhưng tôi là ai mà tôi lại tán thán Sa-môn
Gotama? Tán thán bởi những người được tán thán là
Sa-môn Gotama, là bậc tối thượng giữa các hàng
Thiên Nhân. Thưa Tôn giả, các vị Bà-la-môn chủ
trương năm pháp tác phước, đắc thiện này, Sa-môn
Gotama nói rằng năm pháp ấy là tư cụ cho tâm, nghĩa
là để tu tập, trở thành không hận, không sân.

Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn, Janussoni
bước xuống cỗ xe do toàn ngựa cái trắng kéo, đắp áo
vào một phía bên vai, chắp tay hướng đến Thế Tôn
và thốt ra lời cảm hứng như sau: "Lợi ích thay cho
vua Pasenadi nước Kosala! Tốt đẹp, lợi ích thay cho
vua Pasenadi nước Kosala được Như Lai bậc A-la-
hán, Chánh Đẳng Giác trú ở trong nước!

TRIỀN CÁI                                        70

11    Thời nào để yết kiến.. - Kinh CÁC THỜI GIAN 1 – Tăng III, 64

CÁC THỜI GIAN 1 –Tăng III, 64

1. Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến,
đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống
một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:
- Có bao nhiêu thời gian để đi đến yết kiến Tỷ-kheo
đã được tu tập về ý?
2. - Có sáu thời gian, này Tỷ-kheo, để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
Thế nào là sáu?
3. Ở đây, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống với
tâm bị dục tham chi phối, bị dục tham ám ảnh, vị ấy
không như thật rõ biết dục tham đang khởi lên, trong
khi ấy, sau khi đến Tỷ-kheo đã được tu tập về ý, vị
ấy cần được nói như sau: "Thưa Hiền giả, tôi sống
với tâm bị dục tham chi phối, bị dục tham ám ảnh,
tôi không như thật rõ biết xuất ly khỏi dục tham.
Lành thay, nếu Tôn giả thuyết pháp cho tôi để đoạn
tận dục tham". Và Tỷ-kheo đã được tu tập về ý thuyết
pháp để đoạn tham.

TRIỀN CÁI                                           71

Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ nhất để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
4. Lại nữa, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống với
tâm bị sân chi phối, bị sân ám ảnh, không như thật
rõ biết xuất ly khỏi sân được khởi lên, trong khi ấy,
sau khi đến Tỷ-kheo đã được tu tập về ý, vị ấy cần
được nói như sau: "Thưa Hiền giả, tôi sống với tâm
bị dục sân chi phối, bị dục sân ám ảnh, tôi không như
thật rõ biết xuất ly khỏi sân. Lành thay, nếu Tôn giả
thuyết pháp cho tôi để đoạn tận sân". Và Tỷ-kheo đã
được tu tập về ý thuyết pháp để đoạn sân.
Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ hai để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
5-7. Lại nữa, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo sống
với tâm bị hôn trầm thụy miên chi phối, bị hôn trầm
thụy miên ám ảnh...
…bị trạo hối chi phối, bị trạo hối ám ảnh... bị nghi
chi phối, bị nghi ám ảnh, không như thật rõ biết xuất
ly khỏi nghi được khởi lên, trong khi ấy, sau khi đến,
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý, vị ấy cần được nói như
sau: "Thưa Hiền giả, tôi sống với tâm bị nghi chi
phối, với tâm bị nghi ám ảnh. Tôi không như thật rõ
biết xuất ly khỏi nghi. Lành thay, nếu Tôn giả thuyết
pháp cho tôi để đoạn tận nghi". Và Tỷ-kheo đã được
tu tập về ý thuyết pháp để đoạn tận nghi.

TRIỀN CÁI                                           72

Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ năm để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
8. Lại nữa, này Tỷ-kheo, trong khi Tỷ-kheo y cứ nơi
tướng nào, do tác ý tướng ấy, các lậu hoặc được
đoạn diệt, không có gián đoạn, vị ấy không biết,
không thấy tướng ấy, trong khi ấy, sau khi đi đến Tỷ-
kheo đã được tu tập về ý, vị ấy cần được nói như sau:
"Thưa Hiền giả, y cứ nơi tướng nào, do tác ý tướng
ấy các lậu hoặc được đoạn diệt, không có gián đoạn,
tôi không biết không thấy tướng ấy. Lành thay, nếu
Tôn giả thuyết pháp cho tôi để đoạn diệt các lậu
hoặc". Và Tỷ-kheo đã được tu tập về ý thuyết pháp
để đoạn diệt các lậu hoặc.
Này Tỷ-kheo, đây là thời thứ sáu để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.
Đây là sáu thời gian, này Tỷ-kheo, để đi đến yết kiến
Tỷ-kheo đã được tu tập về ý.

TRIỀN CÁI                                          73

12     Thức ăn của 5trc và 7gc - Kinh Thân – Tương V, 100

Thân – Tương V, 100

I

1-2) Tại Sàvatthi...

3) -- Ví như, này các Tỷ-kheo, cái thân này y cứ món ăn, duyên món ăn được an trú; không có món ăn thì không an trú.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, năm triền cái y cứ món ăn, duyên món ăn được an trú; không có món ăn thì không an trú.

4) Và này các Tỷ-kheo, món ăn nào đối với dục tham (kàmacchanda) chưa sanh được sanh khởi; hay đối với dục tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?

Này các Tỷ-kheo, có tịnh tướng (subhanimittam), ở
đây, nếu phi như lý tác ý được làm cho sung mãn,
thời tịnh tướng này là món ăn khiến cho dục tham
chưa sanh được sanh khởi; hay đối với dục tham đã
sanh khiến cho tăng trưởng, quảng đại.

TRIỀN CÁI                                         74

5) Và này các Tỷ-kheo, món ăn nào đối với sân chưa sanh làm cho sanh khởi; hay đối với sân đã sanh khiến được tăng trưởng, quảng đại?

Này các Tỷ-kheo, có đối ngại tướng
(patighanimittam). Ở đây, nếu phi như lý tác ý được
làm cho sung mãn, thời đối ngại tướng này là món
ăn khiến cho sân chưa sanh được sanh khởi; hay đối
với sân đã sanh khiến cho tăng trưởng, quảng đại.

6) Này các Tỷ-kheo, món ăn nào đối với hôn trầm
thụy miên chưa sanh làm cho sanh khởi; hay đối với
hôn trầm thụy miên đã sanh khiến cho tăng trưởng,
quảng đại?

Này các Tỷ-kheo, có sự không hân hoan, biếng nhác
(tandi), uể oải (vijambhità), ăn quá no, tâm rụt rè
(linàttam). Ở đây, nếu phi như lý tác ý được làm cho
sung mãn, thời chính là món ăn khiến cho hôn trầm
thụy miên chưa sanh được sanh khởi; hay đối với hôn
trầm thụy miên đã sanh khiến cho tăng trưởng, quảng
đại.

7) Và này các Tỷ-kheo, món ăn nào đối với trạo hối chưa sanh làm cho sanh khởi; hay đối với trạo hối đã sanh khiến cho tăng trưởng, quảng đại?

TRIỀN CÁI                                         75

Này các Tỷ-kheo, có tâm không được tịnh chỉ. Ở đây,
nếu phi như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời
chính là món ăn khiến cho trạo hối chưa sanh được
sanh khởi; hay đối với trạo hối đã sanh khiến cho
tăng trưởng, quảng đại.

8) Và này các Tỷ-kheo, món ăn nào đối với nghi chưa sanh làm cho sanh khởi; hay đối với nghi đã sanh khiến cho tăng trưởng, quảng đại?

Này các Tỷ-kheo, có những pháp làm trú xứ cho nghi hoặc. Ở đây, nếu phi như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời chính các pháp này là món ăn khiến cho nghi hoặc chưa sanh được sanh khởi; hay đối với nghi hoặc đã sanh khiến cho tăng trưởng, quảng đại.

9) Ví như, này các Tỷ-kheo, cái thân này y cứ món
ăn, duyên món ăn mà được an trú; không có món ăn
thì không an trú. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, năm
triền cái y cứ món ăn, duyên món ăn mà được an trú;
không có món ăn thì không an trú.

II

10) Ví như, này các Tỷ-kheo, cái thân này y cứ món ăn, duyên món ăn mà được an trú; không có món ăn thì không an trú.

TRIỀN CÁI                                        76

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, bảy giác chi này y cứ món ăn, duyên món ăn mà được an trú; không có món ăn thì không an trú.

11) Và này các Tỷ-kheo, món ăn nào đối với niệm
giác chi chưa sanh làm cho sanh khởi; hay đối với
niệm giác chi đã sanh khởi được tu tập, làm cho viên
mãn?

Này các Tỷ-kheo, có các pháp làm trú xứ cho niệm
giác chi. Ở đây, nếu như lý tác ý được làm cho sung
mãn, thời đây là món ăn khiến cho niệm giác chi
chưa sanh được sanh khởi; hay đối với niệm giác chi
đã sanh khởi khiến cho được tu tập, làm cho viên
mãn.

12) Và này các Tỷ-kheo, món ăn nào đối với trạch
pháp giác chi chưa sanh làm cho sanh khởi; hay đối
với trạch pháp giác chi đã sanh được tu tập và làm
cho viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có các thiện pháp và bất thiện pháp, có các pháp đáng chỉ trích và không đáng chỉ trích, có các pháp liệt và thắng, có các pháp đen và trắng (kanhàsukkasa-ppatibhàgà). Ở đây, nếu như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời đây là món ăn khiến cho trạch pháp giác chi chưa sanh khởi được

TRIỀN CÁI                                         77

sanh khởi; hay đối với trạch pháp giác chi đã sanh khởi khiến cho được tu tập, làm cho viên mãn.

13) Và này các Tỷ-kheo, món ăn nào đối với tinh tấn
giác chi chưa sanh làm cho sanh khởi; hay đối với
tinh tấn giác chi đã sanh khởi được tu tập và làm cho
viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có phát cần giới (àrambhadhàtu),
tinh cần giới (mikkamadhàtu), cần dõng giới
(parakkamadhàtu). Ở đây, nếu như lý tác ý được làm
cho sung mãn, thời đây là món ăn khiến cho tinh tấn
giác chi chưa sanh được sanh khởi; hay đối với tinh
tấn giác chi đã sanh khởi khiến cho được tu tập, làm
cho viên mãn.

14) Và này các Tỷ-kheo, món ăn nào đối với hỷ giác chi chưa sanh khiến cho sanh khởi; hay đối với hỷ giác chi đã sanh khởi được tu tập, làm cho viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có những pháp làm trú xứ cho hỷ giác chi. Ở đây, nếu như lý tác ý được làm cho viên mãn, thời đây là món ăn khiến cho hỷ giác chi chưa sanh được sanh khởi; hay đối với hỷ giác chi đã sanh khởi khiến cho được tu tập, làm cho viên mãn.

15) Và này các Tỷ-kheo, món ăn nào đối với khinh an giác chi chưa sanh khiến cho sanh khởi; hay đối

TRIỀN CÁI                                          78

với khinh an giác chi đã sanh khởi được tu tập, làm cho viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có thân khinh an, tâm khinh an. Ở đây, nếu như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời đây là món ăn khiến cho khinh an giác chi chưa sanh được sanh khởi; hay đối với khinh an giác chi đã sanh khiến cho được tu tập, làm cho viên mãn.

16) Và này các Tỷ-kheo, món ăn nào đối với định giác chi chưa sanh khiến cho sanh khởi; hay đối với định giác chi đã sanh được tu tập, làm cho viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có tịnh chỉ tướng, bất loạn tướng.
Ở đây, nếu như lý tác ý được làm cho viên mãn, thời
đây là món ăn khiến cho định giác chi chưa sanh
được sanh khởi; hay đối với định giác chi đã sanh
khiến cho được tu tập, làm cho viên mãn.

17) Và này các Tỷ-kheo, món ăn nào đối với xả giác chi chưa sanh khiến cho sanh khởi; hay đối với xả giác chi đã sanh được tu tập, làm cho viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có các pháp làm trú xứ cho xả giác
chi. Ở đây, nếu như lý tác ý được làm cho viên mãn,
thời đây là món ăn khiến cho xả giác chi chưa sanh
được sanh khởi; hay đối với xả giác chi đã sanh khiến
cho được tu tập, làm cho viên mãn.

TRIỀN CÁI                                          79

Ví như, này các Tỷ-kheo, cái thân này y cứ món ăn,
duyên món ăn được an trú; không có món ăn thì
không an trú. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, bảy giác
chi này y cứ món ăn, duyên món ăn mà được an trú;
không có món ăn thì không an trú.

TRIỀN CÁI                                       80

13         Thức ăn của 5trc và 7gc - Kinh Đồ Ăn – Tương V, 164

Đồ Ăn – Tương V, 164

1) ...

2) -- Ta sẽ giảng cho các ông, này các Tỷ-kheo, các món ăn và không phải món ăn của Năm triền cái và Bảy giác chi. Hãy lắng nghe.

Món Ăn Của Các Triền Cái – Tương V, 164

1-2) ...

3) -- Cái gì là món ăn, này các Tỷ-kheo, khiến cho dục tham (kàmacchanda) chưa sanh được sanh khởi; hay dục tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?

Có tịnh tướng, này các Tỷ-kheo. Ở đây, nếu phi như
lý tác ý được làm cho sung mãn, thời chính cái này
là món ăn khiến cho dục tham chưa sanh được sanh
khởi, hay dục tham đã sanh được tăng trưởng, quảng
đại.

TRIỀN CÁI                                        81

4) Cái gì là món ăn, này các Tỷ-kheo, khiến cho sân chưa sanh được sanh khởi; hay sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?

Có chướng ngại tướng (patighanimittam), này các
Tỷ-kheo. Ở đây, nếu phi như lý tác ý được làm cho
sung mãn, thời chính cái này là món ăn khiến cho
sân chưa sanh được sanh khởi, hay sân đã sanh được
tăng trưởng, quảng đại.

5) Cái gì là món ăn, này các Tỷ-kheo, khiến cho hôn
trầm thụy miên chưa sanh được sanh khởi; hay hôn
trầm thụy miên đã sanh được tăng trưởng, quảng
đại?

Không hân hoan, biếng nhác, chán nản, ăn quá no,
tâm uể oải. Ở đây, nếu phi như lý tác ý được làm cho
sung mãn, thời chính cái này là món ăn khiến cho
hôn trầm thụy miên chưa sanh được sanh khởi, hay
hôn trầm thụy miên đã sanh được tăng trưởng, quảng
đại.

6) Cái gì là món ăn, này các Tỷ-kheo, khiến cho trạo hối chưa sanh được sanh khởi, hay trạo hối đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?

Có tâm chưa được chỉ tịnh, này các Tỷ-kheo. Ở đây, nếu phi như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời

TRIỀN CÁI                                         82

chính cái này là món ăn khiến cho trạo hối chưa sanh được sanh khởi, hay trạo hối đã sanh được tăng trưởng, quảng đại.

7) Cái gì là món ăn, này các Tỷ-kheo, khiến cho nghi hoặc chưa sanh được sanh khởi, hay nghi hoặc đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?

Có các pháp trú xứ của nghi hoặc. Ở đây, nếu phi
như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời chính cái
này là món ăn khiến cho nghi hoặc chưa sanh được
sanh khởi, hay nghi hoặc đã sanh được tăng trưởng,
quảng đại.

Món Ăn Cho Các Giác Chi – Tương V, 166

8) -- Cái gì là món ăn, này các Tỷ-kheo, khiến cho
niệm giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay niệm
giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên
mãn?

Này các Tỷ-kheo, có các pháp trú xứ cho niệm giác
chi. Ở đây, nếu như lý tác ý được làm cho sung mãn,
thời chính cái này là món ăn khiến cho niệm giác chi
chưa sanh được sanh khởi, hay niệm giác chi đã sanh
được tu tập, làm cho viên mãn.

TRIỀN CÁI                                         83

9) Và này các Tỷ-kheo, cái gì là món ăn khiến cho
trạch pháp giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay
trạch pháp giác chi đã sanh được tu tập, được làm
cho viên mãn?

Có những pháp thiện và bất thiện, này các Tỷ-kheo, có những pháp có tội và không có tội, có những pháp liệt và thắng, có những pháp dự phần đen và trắng. Ở đây, nếu như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời chính cái này là món ăn khiến cho trạch pháp giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay trạch pháp giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên mãn.

10) Và này các Tỷ-kheo, cái gì là món ăn khiến cho
tinh tấn giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay tinh
tấn giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên
mãn?

Có phát cần giới, này các Tỷ-kheo, tinh cần giới,
dõng mãnh giới. Ở đây, nếu như lý tác ý được làm
cho sung mãn, thời chính cái này là món ăn khiến
cho tinh tấn giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay
tinh tấn giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho
viên mãn.

11) Và này các Tỷ-kheo, cái gì là món ăn khiến cho hỷ giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay hỷ giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên mãn?

TRIỀN CÁI                                         84

Ở đây, này các Tỷ-kheo, có những pháp trú xứ cho hỷ giác chi. Ở đây, nếu như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời chính cái này là món ăn khiến cho hỷ giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay hỷ giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên mãn.

12) Và này các Tỷ-kheo, cái gì là món ăn khiến cho
khinh an giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay
khinh an giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho
viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có thân khinh an, tâm khinh an. Ở đây, nếu như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời chính cái này là món ăn khiến cho khinh an giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay khinh an giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên mãn.

13) Và này các Tỷ-kheo, cái gì là món ăn khiến cho
định giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay định
giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên
mãn?

Này các Tỷ-kheo, có tịnh chỉ tướng, bất loạn tướng.
Ở đây, nếu như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời
chính cái này là món ăn khiến cho định giác chi chưa
sanh được sanh khởi, hay định giác chi đã sanh được
tu tập, được làm cho viên mãn.

TRIỀN CÁI                                         85

14) Và này các Tỷ-kheo, cái gì là món ăn khiến cho xả giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay xả giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có các pháp trú xứ cho xả giác chi.
Ở đây, nếu như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời
chính cái này là món ăn khiến cho xả giác chi chưa
sanh được sanh khởi, hay xả giác chi đã sanh được
tu tập, được làm cho viên mãn.

Không Phải Món Ăn Cho Các Triền Cái – Tương V, 168

15) -- Và này các Tỷ-kheo, cái gì không phải món ăn khiến cho dục tham chưa sanh được sanh khởi, hay dục tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?

Này các Tỷ-kheo, có bất tịnh tướng. Ở đây, nếu như
lý tác ý được làm cho sung mãn, thời chính cái này
không phải là món ăn khiến cho dục tham chưa sanh
được sanh khởi, hay dục tham đã sanh được tăng
trưởng, quảng đại.

16) Và này các Tỷ-kheo, cái gì không phải món ăn khiến cho sân chưa sanh được sanh khởi, hay sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?

TRIỀN CÁI                                         86

Này các Tỷ-kheo, có từ tâm giải thoát. Ở đây, nếu
như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời chính cái
này không phải là món ăn khiến cho sân chưa sanh
được sanh khởi, hay sân đã sanh được tăng trưởng,
quảng đại.

17) Và này các Tỷ-kheo, cái gì không phải món ăn
khiến cho hôn trầm thụy miên chưa sanh được sanh
khởi, hay hôn trầm thụy miên đã sanh được tăng
trưởng, quảng đại?

Này các Tỷ-kheo, có phát cần giới, tinh cần giới,
dõng mãnh giới. Ở đây, nếu như lý tác ý được làm
cho sung mãn, thời chính cái này không phải là món
ăn khiến cho hôn trầm thụy miên chưa sanh được
sanh khởi, hay hôn trầm thụy miên đã sanh được tăng
trưởng, quảng đại.

18) Và này các Tỷ-kheo, cái gì không phải món ăn khiến cho trạo hối chưa sanh được sanh khởi, hay trạo hối đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?

Này các Tỷ-kheo, có tâm chỉ tịnh. Ở đây, nếu như lý
tác ý được làm cho sung mãn, thời chính cái này
không phải là món ăn khiến cho trạo hối chưa sanh
được sanh khởi, hay trạo hối đã sanh được tăng
trưởng, quảng đại.

TRIỀN CÁI                                        87

19) Và này các Tỷ-kheo, cái gì không phải món ăn khiến cho nghi hoặc chưa sanh được sanh khởi, hay nghi hoặc đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?

Này các Tỷ-kheo, có pháp thiện và bất thiện, có pháp
có tội và không có tội, có pháp liệt và thắng, có pháp
dự phần vào đen và trắng. Ở đây, nếu như lý tác ý
được làm cho sung mãn, thời chính cái này không
phải là món ăn khiến cho nghi hoặc chưa sanh được
sanh khởi, hay nghi hoặc đã sanh được tăng trưởng,
quảng đại.

Không Phải Là Món Ăn Cho Các Giác Chi – Tương V, 170

20) -- Và này các Tỷ-kheo, cái gì không phải là món
ăn khiến cho niệm giác chi chưa sanh được sanh
khởi, hay niệm giác chi đã sanh được tu tập, được
làm cho viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có các pháp trú xứ cho niệm giác chi. Ở đây, nếu phi như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời chính cái này không phải món ăn khiến niệm giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay niệm giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên mãn.

TRIỀN CÁI                                           88

21) Và này các Tỷ-kheo, cái gì không phải là món
ăn khiến cho trạch pháp giác chi chưa sanh được
sanh khởi, hay trạch pháp giác chi đã sanh được tu
tập, được làm cho viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có các pháp thiện và bất thiện, có
tội và không có tội, liệt và thắng, dự phần vào đen và
trắng. Ở đây, nếu phi như lý tác ý được làm cho sung
mãn, thời chính cái này không phải là món ăn khiến
cho trạch pháp giác chi chưa sanh được sanh khởi,
hay trạch pháp giác chi đã sanh được tu tập, được
làm cho viên mãn.

22) Và này các Tỷ-kheo, cái gì không phải là món
ăn khiến cho tinh tấn giác chi chưa sanh được sanh
khởi, hay tinh tấn giác chi đã sanh được tu tập, được
làm cho viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có phát cần giới, tinh cần giới,
dõng mãnh giới. Ở đây, nếu phi như lý tác ý được
làm cho sung mãn, thời chính cái này không phải là
món ăn khiến cho tinh tấn giác chi chưa sanh được
sanh khởi, hay tinh tấn giác chi đã sanh được tu tập,
được làm cho viên mãn.

23) Và này các Tỷ-kheo, cái gì không phải món ăn khiến cho hỷ giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay

TRIỀN CÁI                                           89

hỷ giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có những pháp trú xứ cho hỷ giác chi. Ở đây, nếu phi như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời chính cái này không phải món ăn khiến cho hỷ giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay hỷ giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên mãn.

24) Và này các Tỷ-kheo, cái gì không phải món ăn
khiến cho khinh an giác chi chưa sanh được sanh
khởi, hay khinh an giác chi đã sanh được tu tập,
được làm cho viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có thân khinh an, tâm khinh an. Ở đây, nếu phi như lý tác ý, làm cho sung mãn, thời chính cái này không phải món ăn khiến cho khinh an giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay khinh an giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên mãn.

25) Và này các Tỷ-kheo, cái gì không phải món ăn
khiến cho định giác chi chưa sanh được sanh khởi,
hay định giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho
viên mãn?

Này các Tỷ-kheo, có tịnh chỉ tướng, bất loạn tướng. Ở đây, nếu phi như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời chính cái này không phải món ăn khiến cho định

TRIỀN CÁI                                         90

giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay định giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên mãn.

26) Và này các Tỷ-kheo, cái gì không phải món ăn
khiến cho xả giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay
xả giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên
mãn?

Này các Tỷ-kheo, có các pháp trú xứ cho xả giác chi. Ở đây, nếu phi như lý tác ý được làm cho sung mãn, thời chính cái này không phải món ăn khiến cho xả giác chi chưa sanh được sanh khởi, hay xả giác chi đã sanh được tu tập, được làm cho viên mãn.

TRIỀN CÁI                                         91

14    Tu tập - 4 niệm xứ để đoạn tận 5 triền cái - Kinh TRIỀN CÁI – Tăng IV, 226

TRIỀN CÁI – Tăng IV, 226

1. - Này các Tỷ-kheo, có năm triền cái này.

2. Thế nào là năm?

 Dục tham triền cái,
 Sân triền cái,
 Hôn trầm thụy miên triền cái,
 Trạo hối triền cái,
 Nghi triền cái

Này các Tỷ-kheo, có năm triền cái này.

3. Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm triền cái này, Bốn niệm xứ cần phải tu tập. Thế nào là bốn?

4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú quán thân
trên thân... trú quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm,
tỉnh giác, chánh niệm để nhiếp phục tham ưu ở đời.
Này các Tỷ-kheo, để đoạn tận năm triền cái, Bốn
niệm xứ cần phải tu tập.

TRIỀN CÁI                                         92

TRIỀN CÁI   93

15    Tác dụng hỷ lạc của thiền 1 - Kinh NALAKAPANA – 68 Trung II, 267

KINH NALAKAPANA (Nalakapana suttam) – Bài kinh số 68 – Trung II, 267

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú giữa dân chúng Kosala
(Câu-tát-la) tại Nalakapana, rừng cây Palasa. Lúc
bấy giờ nhiều Thiện gia nam tử có danh tiếng, vì lòng
tin Thế Tôn, đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình, như Tôn giả Anuruddha (A-na-luật-đà),
Tôn giả Nandiya, Tôn giả Kimbila, Tôn giả Bhagu,
Tôn giả Kundadhana, Tôn giả Revata, Tôn giả
Ananda và một số Thiện gia nam tử danh tiếng khác.
Lúc bấy giờ, Thế Tôn ngồi ở giữa trời, có chúng Tỷ-
kheo vây quanh. Rồi Thế Tôn nhân vì các Thiện gia
nam tử ấy, bảo các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, các Thiện gia nam tử ấy vì
lòng tin Ta đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình. Này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo ấy có hoan
hỷ trong Phạm hạnh không?

TRIỀN CÁI                                          94

Khi được nói vậy, các Tỷ-kheo ấy giữ im lặng. Lần thứ hai... (như trên)... lần thứ ba, Thế Tôn, nhân vì các Thiện gia nam tử ấy, bảo các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, các Thiện gia nam tử ấy vì
lòng tin Ta đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không
gia đình. Này các Tỷ-kheo, các Tỷ-kheo ấy có hoan
hỷ trong Phạm hạnh không?

Cho đến lần thứ ba, các Tỷ-kheo ấy giữ im lặng.

Rồi Thế Tôn suy nghĩ như sau: "Nay Ta hãy hỏi các Thiện gia nam tử ấy". Rồi Thế Tôn bảo Tôn giả Anuruddha:

– Này các Anuruddha, các Ông có hoan hỷ trong phạm hạnh không?

- Bạch Thế Tôn, thật sự chúng con hoan hỷ trong Phạm hạnh.

– Lành thay, lành thay, các Anuruddha. Này các
Anuruddha, thật xứng đáng cho các Ông, những
Thiện gia nam tử, vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình,
sống không gia đình, các Ông có hoan hỷ trong
Phạm hạnh.

Này các Anuruddha, trong khi các Ông với tuổi

TRIỀN CÁI                                            95

trẻ tốt đẹp, trong tuổi thanh xuân, với tóc đen nhánh, có thể hưởng thụ các dục lạc, thời các Ông, này các Anuruddha, với tuổi trẻ tốt đẹp, trong tuổi thanh xuân, với tóc đen nhánh, lại xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Này các Anuruddha, các Ông không vì mệnh lệnh của vua mà xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Các Ông không vì mệnh lệnh của kẻ ăn trộm mà xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Các Ông không vì nợ nần... không vì sợ hãi... Các Ông không vì mất nghề sinh sống mà xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Nhưng có phải với tư tưởng như sau: "Ta bị sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, não áp bức, bị khổ áp bức, bị khổ chi phối. Tuy vậy, ta mong có thể thấy được sự chấm dứt toàn bộ khổ uẩn này" mà các Ông, này các Anuruddha, vì lòng tin, xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình?

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

– Và xuất gia như vậy, này các Anuruddha, người Thiện gia nam tử cần phải làm gì? Này các Anuruddha, ly dục, ly bất thiện pháp. Nếu không chứng được hỷ lạc hay một trạng thái khác an tịnh hơn, thời dục tham xâm chiếm tâm và an trú, sân xâm chiếm tâm và an trú, hôn trầm, thụy miên... trạo cử, hối quá... nghi hoặc... bất lạc... giải đãi xâm chiếm

TRIỀN CÁI                                           96

tâm và an trú. Này các Anuruddha, ly dục, ly bất thiện pháp, vị ấy chứng được hỷ lạc hay một trạng thái khác an tịnh hơn.

Này các Anuruddha, ly dục, ly bất thiện pháp, vị ấy chứng được hỷ lạc hay một trạng thái khác an tịnh hơn, thời dục tham không xâm chiếm tâm và an trú, sân không xâm chiếm tâm và an trú, hôn trầm thụy miên... trạo cử hối quá... nghi hoặc... bất lạc... giải đãi không xâm chiếm tâm và an trú. Này các Anuruddha, ly dục, ly bất thiện pháp, vị ấy chứng được hỷ lạc hay một trạng thái khác an tịnh hơn.

 Này các Anuruddha, các Ông nghĩ về Ta như thế
nào: "Các lậu hoặc nào liên hệ đến phiền não sanh
khởi hậu hữu, đáng sợ hãi, đưa đến quả khổ di
thục, hướng đến sanh, già, chết trong tương lai,
các lậu hoặc ấy chưa được Như Lai đoạn trừ. Do
vậy Như Lai sau khi suy tư phân tích, thọ dụng
một pháp; sau khi suy tư phân tích, nhẫn thọ một
pháp; sau khi suy tư phân tích, từ bỏ một pháp,
sau khi suy tư phân tích, đoạn trừ một pháp"?

– Bạch Thế Tôn, chúng con không có nghĩ như vậy về Thế Tôn: "Các lậu hoặc nào liên hệ đến phiền não, sanh khởi hậu hữu, đáng sợ hãi, đưa đến quả khổ dị thục, hướng đến sanh, già, chết trong tương

TRIỀN CÁI                                            97

lai, các lậu hoặc ấy chưa được Như Lai đoạn trừ. Do
vậy Như Lai sau khi suy tư phân tích, thọ dụng một
pháp; sau khi suy tư phân tích, nhẫn thọ một pháp;
sau khi suy tư phân tích từ bỏ một pháp; sau khi suy
tư phân tích, đoạn trừ một pháp".

Bạch Thế Tôn, chúng con nghĩ về Thế Tôn như
sau: "Các lậu hoặc nào liên hệ đến phiền não, sanh
khởi hậu hữu, đáng sợ hãi, đưa đến quả khổ dị thục,
hướng đến sanh, già, chết trong tương lai, các lậu
hoặc ấy đã được Như Lai đoạn trừ. Do vậy, Như Lai
sau khi suy tư phân tích, thọ dụng một pháp; sau khi
suy tư phân tích, nhẫn thọ một pháp, sau khi suy tư
phân tích, từ bỏ một pháp; sau khi suy tư phân tích,
đoạn trừ một pháp".

– Lành thay, lành thay, này các Anuruddha! Các lậu hoặc liên hệ đến phiền não, sanh khởi hậu hữu, đáng sợ hãi, đưa đến quả khổ dị thục, hướng đến sanh, già, chết trong tương lai đã được Như Lai đoạn trừ, cắt tận gốc rễ, làm cho như thân cây tala không thể sanh lại, không thể sanh khởi trong tương lai. Ví như, này các Anuruddha, cây tala đầu cây đã bị chặt đứt, không thể lớn lên nữa. Cũng vậy, này các Anuruddha, các lậu hoặc liên hệ đến phiền não... (như trên)... không thể sanh khởi trong tương lai. Do vậy Như Lai sau khi suy tư phân tích, thọ dụng một

TRIỀN CÁI                                          98

pháp; sau khi suy tư phân tích, nhẫn thọ một pháp; sau khi suy tư phân tích, từ bỏ một pháp; sau khi suy tư phân tích, đoạn trừ một pháp.

 Này các Anuruddha, các Ông nghĩ thế nào? Do
thấy mục đích đặc biệt nào, Như Lai giải thích
sự tái sanh của các đệ tử đã từ trần, đã mệnh
chung, nói rằng. "Vị này tái sanh ở chỗ này, vị này
tái sanh ở chỗ này"?

– Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, các pháp
dựa Thế Tôn làm căn bản, hướng Thế Tôn làm lãnh
đạo, nương tựa Thế Tôn làm y cứ. Bạch Thế Tôn, tốt
lành thay nếu Thế Tôn thuyết giảng cho ý nghĩa này.

Sau khi được nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

– Này các Anuruddha, Như Lai không vì mục đích lường gạt quần chúng, không vì mục đích nịnh hót quần chúng, không vì mục đích lợi lộc, trọng vọng, danh xưng, quyền lợi vật chất, không vì với ý nghĩ: Như vậy quần chúng sẽ biết Ta" mà Như Lai giải thích sự tái sanh các vị đệ tử đã từ trần đã mệnh chung, nói rằng: "Vị này tái sanh ở chỗ này, vị này tái sanh ở chỗ này". Và này các Anuruddha, có những Thiện gia nam tử có tin tưởng với tín thọ cao thượng, với hoan hỷ cao thượng, sau khi được

TRIỀN CÁI                                           99

nghe như vậy, sẽ chú tâm trên như thật (Tathata). Như vậy, này các Anuruddha, là hạnh phúc, là an lạc lâu đời cho các vị ấy.

 Đối với các Tỷ kheo:
 Ở đây, này các Anuruddha, Tỷ-kheo có nghe:
"Tỷ-kheo với tên như thế này đã mệnh chung. Thế
Tôn có tuyên bố về vị này: "Vị ấy an trú chánh
trí". Vị Tôn giả ấy đã được thấy hay đã được nghe:
"Tôn giả này có giới hạnh như vậy, Tôn giả này
có pháp như vậy, Tôn giả này có trí tuệ như vậy,
Tôn giả này có an trú như vậy, Tôn giả này có giải
thoát như vậy". Tỷ-kheo khi nhớ đến lòng tin, giới
hạnh, đa văn, bố thí và trí tuệ của vị kia, bèn chú
tâm trên như thật. Như vậy, này các Anuruddha,
Tỷ-kheo được sống lạc trú.
 Ở đây, này các Anuruddha, Tỷ-kheo có nghe:
"Tỷ-kheo với tên như thế này, đã mệnh chung.
Thế Tôn có tuyên bố về vị này: "Sau khi đoạn trừ
năm hạ phần kiết sử vị ấy được hóa sanh, nhập
Niết-bàn tại chỗ ấy, không còn phải trở lui ở đời
này nữa". Tôn giả ấy đã được thấy hay đã được
nghe: "Tôn giả này có giới hạnh như vậy, Tôn giả
này có pháp như vậy... (như trên)... có trí tuệ như
vậy,... có an trú như vậy, Tôn giả này có giải thoát
như vậy". Tỷ-kheo khi nhớ đến lòng tin... (như

TRIỀN CÁI                                           100

trên)... và trí tuệ của vị kia bèn chú tâm trên như
thật. Như vậy, này các Anuruddha, Tỷ-kheo được
sống lạc trú.
 Ở đây, này các Anuruddha, Tỷ-kheo có nghe:
"Tỷ-kheo với tâm như thế này đã mệnh chung.
Thế Tôn có tuyên bố về vị này: "Sau khi diệt trừ
ba kiết sử, sau khi làm cho nhẹ bớt tham , sân, si,
vị ấy chứng Nhất Lai, chỉ phải trở lui đời này một
lần nữa rồi sẽ diệt tận khổ đau". Tôn giả ấy đã
được thấy hay đã được nghe: "Tôn giả này có giới
hạnh như vậy... Tôn giả này có giải thoát như
vậy". Tỷ-kheo khi nhớ đến lòng tin... (như trên)...
và trí tuệ của vị kia bèn chú tâm trên như thật. Như
vậy, này các Anuruddha, Tỷ-kheo được sống lạc
trú.
 Ở đây, này các Anurudha, Tỷ-kheo có nghe: "Tỷ-
kheo với tên như thế này đã mệnh chung. Thế Tôn
có tuyên bố về vị này: "Sau khi diệt trừ ba kiết sử,
chứng quả Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc
chắn chứng được chánh giác". Tôn giả ấy đã được
thấy hay đã được nghe: "Tôn giả này có giới hạnh
như vậy... Tôn giả này có giải thoát như vậy". Tỷ-
kheo khi nhớ đến lòng tin... (như trên)... và trí tuệ
của vị kia, bèn chú tâm trên như thật. Như vậy,
này các Anuruddha, Tỷ-kheo được sống lạc trú.

TRIỀN CÁI                                            101

 Đối với các Tỷ kheo ni:
 Ở đây, này các Anuruddha, Tỷ-kheo-ni có nghe:
"Tỷ-kheo-ni với tên như thế này đã mệnh chung.
Thế Tôn có tuyên bố về vị này: "Vị ấy an trú
chánh trí". Tôn ni ấy đã được thấy hay đã được
nghe: "Tôn ni này có giới hạnh như vậy, Tôn ni
này có pháp như vậy, Tôn ni này có an trú như
vậy, Tôn ni này có giải thoát như vậy. Tỷ-kheo-ni
khi nhớ đến lòng tin... (như trên)... khi nhớ đến trí
tuệ của vị kia, bèn chú tâm trên như thật. Như vậy,
này các Anuruddha, Tỷ-kheo-ni được sống lạc trú.
 Ở đây, này các Anuruddha, Tỷ-kheo-ni có nghe:
"Tỷ-kheo-ni với tên như thế này đã mệnh chung.
Thế Tôn có tuyên bố về vị này: "Sau khi đoạn trừ
năm hạ phần kiết sử, vị ấy được hóa sanh, nhập
Niết-bàn tại chỗ ấy, không còn phải trở lui ở đời
này nữa". Tôn ni ấy đã được thấy hay đã được
nghe: "Tôn ni này có giới hạnh như vậy... Tôn ni
này có giải thoát như vậy". Tỷ-kheo-ni nhớ đến
lòng tin... (như trên)... và trí tuệ của vị kia liền chú
tâm trên như thật. Như vậy, này các Anuruddha,
Tỷ-kheo-ni được sống lạc trú.
 Ở đây, này các Anuruddha, vị Tỷ-kheo-ni có
nghe: "Tỷ-kheo-ni với tên như thế này đã mệnh
chung. Thế Tôn có tuyên bố về vị này: "Sau khi
diệt trừ ba kiết sử, sau khi làm cho nhẹ bớt tham,

TRIỀN CÁI                                               102

sân, si, vị ấy chứng Nhứt lai, chỉ phải trở lui đời
này một lần nữa rồi sẽ diệt tận khổ đau". Tôn ni
ấy đã được thấy hay đã được nghe: "Tôn ni này có
giới hạnh như vậy... (như trên)... Tôn ni này có
giải thoát như vậy". Tỷ-kheo-ni khi nhớ đến lòng
tin... (như trên)... và trí tuệ của vị kia, bèn chú tâm
trên như thật. Như vậy, này các Anuruddha, Tỷ-
kheo-ni được sống lạc trú.
 Ở đây, này các Anuruddha, Tỷ-kheo-ni có nghe:
"Tỷ-kheo-ni với tên như thế này đã mệnh chung.
Thế Tôn có tuyên bố về vị này: "Sau khi diệt trừ
ba kiết sử, chứng quả Dự lưu, không còn bị đọa
lạc, chắc chắn chứng được chánh giác". Tôn ni ấy
đã được thấy hay đã được nghe: "Tôn ni này có
giới hạnh như vậy ... (như trên) ... Tôn ni này có
giải thoát như vậy". Tỷ-kheo-ni khi nhớ đến lòng
tin... (như trên)... và trí tuệ của vị kia, bèn chú tâm
trên như thật. Như vậy, này các Anuruddha, Tỷ-
kheo-ni được sống lạc trú.

 Đối với các nam cư sĩ:
 Ở đây, này các Anuruddha, nam cư sĩ có nghe:
"Nam cư sĩ với tên như thế này đã mệnh chung.
Thế Tôn có tuyên bố về vị này: "Sau khi đoạn
trừ năm hạ phần kiết sử, vị ấy được hóa sanh,
nhập Niết-bàn tại chỗ ấy, không còn phải trở

TRIỀN CÁI                                               103

lui đời này nữa". Tôn giả ấy đã được thấy hay
được nghe: "Tôn giả này có giới hạnh như
vậy... có pháp như vậy... có trí tuệ như vậy... có
an trú như vậy... Tôn giả này có giải thoát như
vậy". Nam cư sĩ khi nhớ đến lòng tin... (như
trên)... và trí tuệ của vị kia, liền chú tâm trên
như thật. Như vậy, này các Anuruddha nam cư
sĩ được sống lạc trú.
 Ở đây, này các Anuruddha, nam cư sĩ có nghe:
"Nam cư sĩ với tên như thế này đã mệnh chung.
Thế Tôn có tuyên bố về vị này: "Sau khi diệt
trừ ba kiết sử, sau khi làm cho nhẹ bớt tham,
sân, si, vị ấy chứng Nhất lai chỉ phải trở lui đời
này một lần nữa rồi sẽ diệt tận khổ đau". Tôn
giả ấy đã được thấy hay đã được nghe: "Tôn
giả này có giới hạnh như vậy... (như trên)...
Tôn giả này có giải thoát như vậy". Nam cư sĩ,
khi nhớ đến lòng tin... (như trên)... và trí tuệ
của vị kia, bèn chú tâm trên như thật. Như vậy,
này các Anuruddha, nam cư sĩ được sống lạc
trú.
 Ở đây, này các Anuruddha, nam cư sĩ có nghe:
"Nam cư sĩ với tên như thế này đã mệnh chung.
Thế Tôn có tuyên bố về vị này: "Sau khi diệt
trừ ba kiết sử, chứng quả Dự lưu không còn bị
đọa lạc, chắc chắn chứng được chánh giác".

TRIỀN CÁI                                           104

Tôn giả ấy đã được thấy hay đã được nghe:
"Tôn giả này có giới hạnh như vậy... (như
trên)... có giải thoát như vậy. Tôn giả ấy khi
nhớ đến lòng tin... (như trên)... và trí tuệ của vị
kia, bèn chú tâm trên như thật. Như vậy, này
các Anuruddha, nam cư sĩ được sống lạc trú.

 Đối với các nữ cư sĩ:
 Ở đây, này các Anuruddha, nữ cư sĩ có nghe:
"Nữ cư sĩ với tên như thế này đã mệnh chung.
Thế Tôn có tuyên bố về vị này: "Sau khi đoạn
trừ năm hạ phần kiết sử, vị ấy được hóa sanh,
nhập Niết-bàn tại chỗ ấy, không còn phải trở
lui ở đời này nữa". Nữ nhân ấy đã được thấy
hay đã được nghe: "Nữ nhân này có giới hạnh
như vậy... có pháp như vậy... có trí tuệ như
vậy... có an trú như vậy... nữ nhân này có giải
thoát như vậy". Nữ cư sĩ, khi nhớ đến lòng tin...
(như trên)... và trí tuệ của vị kia, liền chú tâm
trên sự thật. Như vậy, này các Anuruddha, nữ
cư sĩ được sống lạc trú.
 Ở đây, này các Anurudha nữ cư sĩ có nghe: "Nữ
cư sĩ với tên như thế này đã mệnh chung. Thế
Tôn có tuyên bố về vị này: "Sau khi diệt trừ ba
kiết sử, sau khi làm cho nhẹ bớt tham, sân, si,
vị ấy chứng Nhất lai, chỉ phải trở lui đời này

TRIỀN CÁI                                             105

một lần nữa, rồi sẽ diệt tận khổ đau". Nữ nhân
ấy đã được thấy hay đã được nghe: "Nữ nhân
này có giới hạnh như vậy ... (như trên) ... nữ
nhân này có giải thoát như vậy". Nữ cư sĩ, khi
nhớ đến lòng tin... (như trên)... và trí tuệ của vị
kia, bèn chú tâm trên như thật. Như vậy, này
các Anuruddha, nữ cư sĩ được sống lạc trú.
 Ở đây, này các Anuruddha, nữ cư sĩ có nghe:
"Nữ cư sĩ với tên như thế này đã mệnh chung.
Thế Tôn có tuyên bố về vị này: "Sau khi diệt
trừ ba kiết sử, chứng quả Dự lưu không còn bị
đọa lạc, chắc chắn được chánh giác". Nữ nhân
ấy đã được thấy hay đã được nghe. "Nữ nhân
này có giới hạnh như vậy, nữ nhân này có pháp
như vậy, nữ nhân này có trí tuệ như vậy, nữ
nhân này có an trú như vậy, nữ nhân này có giải
thoát như vậy". Nữ nhân ấy khi nhớ đến lòng
tin, giới hạnh, sự đa văn, bố thí và trí tuệ của vị
kia, bèn chú tâm trên như thật. Như vậy, này
các Anuruddha, nữ cư sĩ được sống lạc trú.

 Như vậy, này các Anuruddha, Như Lại không vì
mục đích lường gạt quần chúng, không vì mục
đích nịnh hót quần chúng, không vì mục đích được
lợi lộc, trọng vọng, danh xưng, quyền lợi vật chất,
không vì với ý nghĩ: "Như vậy quần chúng sẽ biết
Ta", mà Như Lai giải thích sự tái sanh của các đệ

TRIỀN CÁI                                             106

tử đã từ trần, đã mệnh chung, nói rằng: "Vị này
tái sanh ở chỗ này, vị này tái sanh ở chỗ này". Và
này các Anuruddha, có những Thiện gia nam tử
có tin tưởng, với tín thọ cao thượng, với hoan hỷ
cao thượng, sau khi được nghe như vậy, sẽ chú
tâm trên như thật. Như vậy, này các Anuruddha,
là hạnh phúc, là an lạc lâu đời cho các vị ấy.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Anurudda hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

TRIỀN CÁI                                         107

16       Tầm quan trọng của Như lý tác ý và Phi như lý tác ý - Kinh Thuyết Giảng – Tương V, 132

Thuyết Giảng – Tương V, 132

1) ...

2)-- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết cho các Ông về bảy giác chi. Hãy lắng nghe.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là bảy giác chi? Niệm giác chi, trạch pháp giác chi, tinh tấn giác chi, hỷ giác chi, khinh an giác chi, định giác chi, xả giác chi. Này các Tỷ-kheo, có bảy giác chi này.

Trú Xứ – Tương V, 133 (Thànà)

1) ...

2) -- Do tác ý, làm cho sung mãn các pháp trú xứ cho dục và tham (kàmaràga), này các Tỷ-kheo, nên dục tham (kàmacchanda) chưa sanh được sanh khởi; và dục tham đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng đại.

TRIỀN CÁI                                              108

3) Do tác ý, làm cho sung mãn các pháp trú xứ cho sân, này các Tỷ-kheo, nên sân chưa sanh được sanh khởi; và sân đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng đại.

4) Do tác ý, làm cho sung mãn các pháp trú xứ cho hôn trầm thụy miên, này các Tỷ-kheo, nên hôn trầm thụy miên chưa sanh được sanh khởi; và hôn trầm thụy miên đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng đại.

5) Do tác ý, làm cho sung mãn các pháp trú xứ cho
trạo hối, này các Tỷ-kheo, nên trạo hối chưa sanh
được sanh khởi; và trạo hối đã sanh đi đến tăng
trưởng, quảng đại.

6) Do tác ý, làm cho sung mãn các pháp trú xứ cho
nghi hoặc, này các Tỷ-kheo, nên nghi hoặc chưa sanh
được sanh khởi; và nghi hoặc đã sanh đi đến tăng
trưởng, quảng đại.

7) Do tác ý, làm cho sung mãn các pháp trú xứ cho
niệm giác chi, này các Tỷ-kheo, nên niệm giác chi
chưa sanh được sanh khởi; và niệm giác chi đã sanh
đi đến tăng trưởng, quảng đại…

8) Do tác ý, làm cho sung mãn các pháp trú xứ cho
xả giác chi, này các Tỷ-kheo, nên xả giác chi chưa
sanh được sanh khởi; và xả giác chi đã sanh đi đến
tăng trưởng, quảng đại.

TRIỀN CÁI                                        109

Phi Như Lý – Tương V, 134 (Ayoniso)

1) ...

2)-- Do phi như lý tác ý, này các Tỷ-kheo, dục tham (kàmacchanda) chưa sanh được sanh khởi; và dục tham đã sanh khởi đi đến tăng trưởng, quảng đại.

3) ... sân chưa sanh được sanh khởi; và sân đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng đại.

4) ... hôn trầm thụy miên chưa sanh được sanh khởi; và hôn trầm thụy miên đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng đại.

5) ... trạo hối chưa sanh được sanh khởi; và trạo hối đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng đại.

6) ... nghi hoặc chưa sanh được sanh khởi; và nghi hoặc đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng đại.

7) ... và niệm giác chi chưa sanh không sanh khởi;
và niệm giác chi đã sanh bị đoạn diệt... xả giác chi
chưa sanh không sanh khởi; và xả giác chi đã sanh bị
đoạn diệt.

TRIỀN CÁI                                          110

8) ... Và này các Tỷ-kheo, nếu như lý tác ý, dục tham chưa sanh không thể sanh khởi; và dục tham đã sanh bị đoạn tận.

9) ... sân chưa sanh không thể sanh khởi; và sân đã sanh bị đoạn tận.

10) ... hôn trầm thụy miên chưa sanh không thể sanh khởi; và hôn trầm thụy miên đã sanh bị đoạn tận.

11) ... trạo hối chưa sanh không thể sanh khởi; và trạo hối đã sanh bị đoạn tận.

12) ... nghi hoặc chưa sanh không thể sanh khởi; và nghi hoặc đã sanh bị đoạn tận.

13) ... Do như lý tác ý, này các Tỷ-kheo, niệm giác
chi chưa sanh được sanh khởi; và niệm giác chi đã
sanh, nhờ tu tập, đi đến viên mãn... xả giác chi chưa
sanh được sanh khởi; và xả giác chi đã sanh, nhờ tu
tập, đi đến viên mãn.

Như Lý 1 – Tương V, 149

1) ...

TRIỀN CÁI                                          111

2) -- Do phi như lý tác ý, này các Tỷ-kheo, dục tham (kàmacchando) chưa sanh được sanh khởi; và dục tham đã sanh đưa đến tăng trưởng, quảng đại.

3) Do phi như lý tác ý, này các Tỷ-kheo, sân chưa sanh được sanh khởi; và sân đã sanh đưa đến tăng trưởng, quảng đại.

4) Do phi như lý tác ý, này các Tỷ-kheo, hôn trầm thụy miên chưa sanh được sanh khởi; và hôn trầm thụy miên đã sanh đưa đến tăng trưởng, quảng đại.

5) Do phi như lý tác ý, này các Tỷ-kheo, trạo hối chưa sanh được sanh khởi; và trạo hối đã sanh đưa đến tăng trưởng, quảng đại.

6) Và này các Tỷ-kheo, do phi như lý tác ý, nghi hoặc chưa sanh được sanh khởi; và nghi hoặc đã sanh đưa đến tăng trưởng, quảng đại.

Như Lý 2 – Tương V, 150

1) ...

2) -- Do như lý tác ý, này các Tỷ-kheo, niệm giác chi chưa sanh được sanh khởi; và niệm giác chi đã sanh, nhờ tu tập, đi đến viên mãn.

TRIỀN CÁI                                          112

Do như lý tác ý, này các Tỷ-kheo, trạch pháp giác
chi... tinh tấn giác chi... hỷ giác chi... khinh an giác
chi... định giác chi... xả giác chi chưa sanh được sanh
khởi; và xả giác chi đã sanh, nhờ tu tập, đi đến viên
mãn.

TRIỀN CÁI                                             113

17    Đi, đứng, ngồi, nằm gột sạch tâm khỏi 5trc - Kinh CHẾ NGỰ – Tăng I, 574

CHẾ NGỰ – Tăng I, 574

 Này các Tỷ-kheo, hãy sống đầy đủ giới, đầy đủ
giới bổn Pàtimokkha, được chế ngự với sự chế
ngự của Pàtimokkha. Hãy sống đầy đủ uy nghi
chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt,
chấp nhận và học tập trong các học pháp.

- Đã sống đầy đủ giới, đầy đủ giới bổn Pàtimokkha,
đã được chế ngự với sự chế ngự của Pàtimokkha,
sống đầy đủ uy nghi chánh hạnh, thấy sợ hãi trong
các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học
pháp, còn có gì cần phải làm thêm nữa?

 Nếu Tỷ-kheo trong khi đi, tham, sân, si được từ
bỏ, hôn trầm thụy miên, trạo hối, nghi được từ bỏ,
tinh cần, tinh tấn, không có thụ động, niệm được
an trú không có thất niệm, thân được khinh an,
không có cuồng nhiệt, tâm được định tĩnh nhất
tâm. Này các Tỷ-kheo, nếu các Tỷ-kheo khi đang
đi có sở hành như vậy; vị ấy được gọi là người có
nhiệt tâm, có xấu hổ, liên tục thường hằng, tinh
cần tinh tấn, siêng năng.

TRIỀN CÁI                                         114

 Nếu Tỷ-kheo trong khi đứng, … nếu Tỷ-kheo
trong khi ngồi … nếu Tỷ-kheo trong khi nằm
thức, tham, sân, si được từ bỏ … hôn trầm thụy
miên, trạo hối, nghi được từ bỏ, tinh cần, tinh tấn,
không có thụ động, niệm được an trú không có
thất niệm, thân được khinh an, không có cuồng
nhiệt, tâm được định tĩnh nhất tâm. Này các Tỷ-
kheo, nếu các Tỷ-kheo khi đang thức có sở hành
như vậy; vị ấy được gọi là người có nhiệt tâm, có
xấu hổ, liên tục thường hằng, tinh cần tinh tấn,
siêng năng.

Đi đứng biết tự chế
Ngồi nằm biết tự chế
Tỷ-kheo biết tự chế
Khi co tay, duỗi tay
Phía trên, ngang cùng khắp
Xa cho đến cùng tột
Bất cứ sanh thú nào
Ở tại thế giới này
Khéo quán sát sanh diệt
Của tất cả pháp uẩn
Tâm chỉ tịnh chánh hạnh
Thường xuyên chuyên học tập
Liên tục, hằng siêng năng
Tỷ-kheo được gọi vậy.

TRIỀN CÁI                                           115

TRIỀN CÁI   116
